Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2014
Vragen van het lid Van Esch (PvdD) aan de Minister voor Medische Zorg over
honden afscheid laten nemen van baasje (ingezonden 19 februari 2020).
Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 10 maart 2020).
Vraag 1
Kent u het bericht «Ziekenhuis laat hond afscheid nemen van overleden
baasje»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat het heel mooi is dat het Universitair Medisch Centrum
Groningen (UMCG) het toeliet dat de hond afscheid kon nemen van zijn in
het ziekenhuis overleden baasje?
Antwoord 2
Het is mooi dat er aandacht is voor de individuele omgeving en wensen van
de patiënt en dat in dit geval dus wordt gedacht aan de hond van de patiënt.
Veel mensen hebben een nauwe band met het huisdier en maken huisdieren
deel uit van de naaste omgeving. Met voldoende aandacht en zorgvuldigheid
voor de gezondheidsrisico’s voor kwetsbare patiënten kon in deze situatie de
hond afscheid nemen van de patiënt.
Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) heeft mij laten weten
dat vanuit infectiepreventie per casus in overleg met medisch verantwoordelijken wordt gekeken of het microbiologisch verantwoord is om dieren in het
UMCG toe te laten en onder welke condities. In het UMCG worden vaker
huisdieren toegelaten, maar dit is geen alledaagse gang van zaken. In een
ziekenhuis moet de gezondheid en veiligheid van patiënten voorop staan. Het
is belangrijk dat er een afweging wordt gemaakt tussen de individuele
wensen van patiënten en de risico’s voor de gezondheid van (andere)
patiënten.

1

ah-tk-20192020-2014
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

NOS.nl, 13 november 2019, «Ziekenhuis laat hond afscheid nemen van overleden baasje»
(https://nos.nl/artikel/2310340-ziekenhuis-laat-hond-afscheid-nemen-van-overledenbaasje.html).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Er zijn ook negatieve kanten aan het bezoek van huisdieren te noemen, zo
stelt ook de Werkgroep Infectie Preventie (WIP). Huisdieren zijn namelijk
dragers en overbrengers van pathogene micro-organismen en zorgen daarom
voor infectiegevaar. Zij kunnen micro-organismen overbrengen via hun vacht
van de ene naar de andere patiënt. De WIP geeft aan dat het bij honden (en
katten) vooral gaat om besmettingen met staphylokokken, darmbacteriën
zoals salmonella en campylobacter, parasieten en schimmels.
Vraag 3
Wat zijn de voorwaarden waaronder het UMCG huisdieren toelaat in het
ziekenhuis en op de intensive care?
Antwoord 3
Het UMCG geeft aan dat het toelaten van specifieke diersoorten ter ondersteuning bij menselijke handicaps of tekortkomingen wordt toegestaan onder
de hieronder beschreven condities. Voor specifieke en persoonlijke zorgsituaties wordt een afgeleid pakket aan voorwaarden geformuleerd en afgestemd.
Voor een patiënt die afhankelijk is van een hulphond, wordt meestal wel een
oplossing gevonden, waarbij de hond onder bepaalde omstandigheden zelfs
samen met zijn eigenaar op een eenpersoonskamer mag worden opgenomen.
Minimale voorwaarden zijn:
– het betreft een hond die is opgeleid als hulphond;
– de hond is volledig gevaccineerd en ontwormd;
– de hond heeft geen vlooien, huidafwijkingen of andere mogelijk besmettelijke aandoeningen;
– de hond wordt dagelijks uitgelaten en doet zijn behoefte buiten het
ziekenhuis;
– verder blijft de hond op de kamer en heeft geen contact met andere
patiënten.
Het wordt afgeraden dat medewerkers de hond aanhalen of aaien.
Vraag 4
Hanteren alle Nederlandse ziekenhuizen dergelijke voorwaarden, waardoor
het dus in principe mogelijk is dat een huisdier toegelaten wordt? Zo nee,
betekent dat dat er ziekenhuizen zijn waarin huisdieren principieel nooit
toegelaten worden in het ziekenhuis en/of op de intensive care?
Antwoord 4
Op een aantal websites van ziekenhuizen, zoals het UMC Utrecht en het
Medisch Spectrum Twente, is aangegeven dat huisdieren niet zijn toegestaan,
met uitzondering van hulphonden. Ook voor de toegang van hulphonden
gelden voorwaarden. Op bijvoorbeeld de website van het Medisch Spectrum
Twente wordt vermeld dat afdelingen met kwetsbare patiëntengroepen,
waaronder de IC, niet zijn toegestaan voor hulphonden. Voor speciale
situaties, zoals die in het UMC Groningen, kan een uitzondering worden
gemaakt. Het is aan de ziekenhuizen zelf om in specifieke gevallen de
afweging te maken tussen de toegevoegde waarde van het toelaten van
huisdieren en de risico’s ervan.
De beschreven situatie bij het UMCG is niet nieuw. Eerder heeft in het
Laurentius Ziekenhuis in Roermond een hereniging plaatsgevonden tussen
hond en baas. De betreffende vrouw lag op de IC en is naar de ambulancesluis gereden voor een ontmoeting met haar hond.
Vraag 5
Indien het laatste het geval is, deelt u de mening dat het wenselijk is dat er
gestandaardiseerde voorwaarden komen waaronder het mogelijk is dat
huisdieren toegelaten worden in het ziekenhuis en op de intensive care?
Antwoord 5
Op dit moment wordt in de huisregels van ziekenhuizen omtrent hulphonden
en huisdieren, voor zover publiekelijk geëxpliciteerd, een afweging gemaakt
tussen de risico’s voor de gezondheid en veiligheid van patiënten en de
behoeftes van mensen in uitzonderlijke situaties. Dit betekent dat hulphonden
dikwijls onder voorwaarden worden toegelaten. Soms laten ziekenhuizen bij
wijze van uitzondering ook huisdieren toe onder toepassing van de nodige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

maatregelen omtrent de hygiëne, zoals in het UMCG en het Laurentius
Ziekenhuis. Gezien de risico’s met betrekking tot hygiëne en gezondheid voor
kwetsbare patiënten zal in elke situatie opnieuw de afweging wordt gemaakt
door een ziekenhuis.
Vraag 6
Zo ja, gaat u zich hiervoor inzetten en hoe houdt u de Kamer daarvan op de
hoogte?
Antwoord 6
Het is aan de individuele zorgaanbieders om te bezien of zij huisdieren
kunnen en willen toelaten en hoe ze invulling geven aan de randvoorwaarden
daarvoor. Met de IGJ ben ik van mening dat zorgaanbieders daar hun eigen
verantwoordelijkheid in hebben. Het gaat om persoonsgerichte zorg en
unieke ziekenhuizen waardoor het niet wenselijk is om gestandaardiseerde
voorwaarden te hanteren.
Vraag 7
Indien het niet mogelijk mocht zijn om het te standaardiseren in ziekenhuizen,
bent u dan bereid om in gesprek te gaan met rouwcentra/uitvaarcentra om
het daar mogelijk te maken?
Antwoord 7
Rouwcentra en uitvaartcentra zijn private organisaties. Het is aan rouwcentra
en uitvaartcentra zelf om in samenspraak met de nabestaanden de afweging
te maken voor het faciliteren van afscheid voor huisdieren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3