Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 218

Subsidiariteitstoets ontwerprichtlijn
minimumnormen asiel

Nr. 2

BRIEF VAN DE TIJDELIJKE COMMISSIE SUBSIDIARITEITSTOETS
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 november 2009
De Tijdelijke commissie subsidiariteitstoets toetst, samen met de
betrokken vakcommissie voorstellen van de Europese Commissie aan de
beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit.
Onlangs heeft de Europese Commissie het bovengenoemde voorstel
gepubliceerd. Dit voorstel is opgenomen in de lijst van voorstellen voor
Europese wet- en regelgeving die zijn geselecteerd voor de parlementaire
subsidiariteitstoets (zie Kamerstuk 22 112, CB en nr. 771). In bijlage treft u
een adviesaanvrage. De TCS verzoekt uw commissie om de TCS vóór
4 december 2009 een gemotiveerd advies te zenden over de vragen
of voor het onderhavige richtlijnvoorstel voldoende rechtsgrondslag in de
EU-Verdragen bestaat en of is voldaan aan de vereisten van subsidiariteit
en proportionaliteit (artikel 5 EG-Verdrag).
Ter informatie zij opgemerkt dat dit voorstel verband houdt met een voorstel voor een richtlijn betreffende minimumnormen voor de procedures
met betrekking tot internationale bescherming (COM(2009)554), waarvoor
u separaat een adviesaanvrage ontvangt.
Met vriendelijke groet,
De voorzitter van de Tijdelijke commissie subsidiariteitstoets,
Jan Jacob van Dijk

KST137618
0910tkkst32218-2
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 218, nr. 2

1

ADVIESAANVRAAG COM(2009)551 DEF
Toetsing aan de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit
van het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en
de Raad inzake minimumnormen voor de erkenning van onderdanen van derde landen en staatlozen als personen die internationale bescherming genieten, en de inhoud van de verleende
bescherming (herschikking) – COM (2009)551
Adviesaanvraag
In het kader van de parlementaire subsidiariteitstoets verzoekt de Tijdelijke commissie subsidiariteitstoets de vaste commissie voor Justitie, haar
uiterlijk 4 december 2009 een gemotiveerd advies te zenden over de
vragen of voor onderhavig richtlijnvoorstel voldoende rechtsgrondslag in
de EU-Verdragen bestaat en of met het voorstel is voldaan aan de
vereisten van subsidiariteit en proportionaliteit (artikel 5 EG-Verdrag).
Behandeltraject op Europees niveau
JBZ-Raad. Met ingang van 1 december treedt het Verdrag van Lissabon in
werking en krijgt het Europees Parlement medebeslissingsrecht.
Samenvatting voorstel
Het betreft een zgn. herschikking (beperkte wijziging) van Richtlijn 2004/
83/EG. Het doel van het voorstel is:
• hogere beschermingsnormen, zowel wat de gronden als wat de
inhoud van de bescherming betreft, die aansluiten bij de internationale
normen en met name leiden tot de volledige en niet-restrictieve
toepassing van het Verdrag van Genève betreffende de status van
vluchtelingen van 28 juli 1951, zoals aangevuld bij het Protocol van
New York van 31 januari 1967 («Verdrag van Genève») en tot de volledige eerbiediging van het EVRM en het Handvest van de grondrechten
van de EU («EU-handvest»)
• verdere harmonisatie van de beschermingsnormen om secundaire
stromen te beperken voor zover deze het gevolg zijn van de verschillen
in de nationale wetgevingen en besluitvormingsprocedures en van de
verschillen in de rechten die in de diverse lidstaten worden toegekend.
Hiertoe worden bepaalde juridische begrippen verduidelijkt, zoals
«actoren van bescherming», «binnenlandse bescherming»en het behoren
tot een bepaalde sociale groep». Verder wordt een einde gemaakt aan
volgens de Commissie onredelijke verschillen in de rechten die worden
toegekend aan vluchtelingen en aan personen die secundaire bescherming genieten. Verder wordt ernaar gestreefd dat de rechten beter kunnen
worden uitgeoefend, door het oplossen van praktische problemen, bijvoorbeeld doordat vluchtelingen geen bewijsstukken van hun diploma’s e.d.
kunnen opvragen in hun land van herkomst.
Rechtsgrondslag
Dit voorstel wijzigt Richtlijn 2004/83/EG en is gebaseerd op dezelfde
rechtsgrondslag als die richtlijn: artikel 63, eerste alinea, punt 1, onder c),
punt 2, onder a), en punt 3, onder a), van het EG-Verdrag.
Argumenten Europese Commissie ter zake van subsidiariteit
Volgens de Commissie zullen maatregelen op EU-niveau waarschijnlijk in
verschillende opzichten effectiever zijn dan maatregelen van de lidstaten:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 218, nr. 2

2

•

•

•

•

De doelstellingen van het Haags programma betreffende een uniforme
beschermingsstatus en de integratie van onderdanen van derde
landen zouden niet door unilaterale maatregelen van de lidstaten
kunnen worden verwezenlijkt.
Het zou onwaarschijnlijk zijn dat het beschermingsniveau overal zal
worden verhoogd om te voldoen aan de hogere internationale normen
als dit wordt overgelaten aan maatregelen van de afzonderlijke
lidstaten. Er zou juist sprake kunnen zijn van een neerwaartse spiraal,
aangezien de lidstaten die momenteel in gunstigere beschermingnormen voorzien, geneigd zouden kunnen zijn hun normen te verlagen
om te vermijden grotere aantallen asielzoekers «aan te trekken». Er zijn
volgens de Commissie dringend verdere inspanningen nodig om
gelijke voorwaarden te scheppen zodat het Dublinsysteem op een
eerlijke en efficiënte manier kan worden toegepast.
Alleen een versterkte harmonisatie op EU-niveau zou de stimulans
voor stromen van asielzoekers kunnen doen afnemen voor zover deze
verband houden met de verschillen tussen de nationale wetgevingen
en praktijken en de verschillende rechtsregelingen in de verschillende
lidstaten.
Dubbelzinnigheden en vaagheid in het bestaande acquis zou alleen op
EU-niveau kunnen worden opgelost. Maatregelen van lidstaten zouden
niet kunnen niet leiden tot een algemene verbetering van de kwaliteit
en de doeltreffendheid van de asielprocedure in de hele EU.

Argumenten Europese Commissie ter zake van proportionaliteit
Het voorstel bevat een goede verhouding tussen praktische haalbaarheid
en vereiste inspanningen en gaat niet verder dan nodig is om de
problemen op te lossen.
Standpunt Nederlandse regering
Nog niet bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 218, nr. 2

3