Resultaten Fiscale
Monitor 2022

Management samenvatting
Sinds 1994 voert de Belastingdienst de Fiscale Monitor uit: een jaarlijkse survey
waarbij verschillende doelgroepen worden bevraagd over onder andere functione­
ren en imago van de Belastingdienst, waardering van de dienstverlening, belas­
tingmoraal, vertrouwen en compliance. Doordat er een hoge mate van continuïteit
zit in de vraagstellingen, zijn de bevindingen goed te vergelijken in de tijd.
Deze rapportage bevat de kernbevindingen uit de Fiscale Monitor 2022 voor
de Belastingdienst-doelgroepen. Dat wil zeggen: Burgers die belastingaangifte
hebben gedaan, MKB-ondernemingen, grote ondernemingen en fiscaal
dienstverleners.
De belangrijkste conclusies zijn:
 D
 e belastingmoraal blijft onder alle doelgroepen op hetzelfde niveau, alleen bij
burgers is er een lichte daling ten opzichte van 2021.
 Het vertrouwen staat nog steeds onder druk.
 Bij MKB-ondernemingen nemen het algemene oordeel over en het vertrouwen
in de Belastingdienst de afgelopen jaren telkens iets af.
 De belevingsindicatoren adequate behandeling, effectief informeren, gemak en
corrigerend optreden zijn in 2022 voor de tweede keer gemeten. Ten opzichte
van 2021 is het beeld onveranderd.
 Het imago vertoont enig herstel, vooral onder burgers en MKB-ondernemingen
waar dit oordeel de afgelopen jaren ook het meest achteruit was gegaan.
Burgers scoren in 2022 hoger op alle kenmerken behalve deskundigheid (en
de mate waarin de Belastingdienst als streng wordt gezien daalt). Ook MKBondernemingen beoordelen de Belastingdienst op een aantal kenmerken
beter dan in 2021 (betrouwbaarheid, zorgvuldigheid, geloofwaardigheid en
transparantie), waarbij de grootte van de verschillen wel kleiner is dan onder
burgers en de scores – net als bij burgers – nog onder het niveau van 2011-2019
liggen.
 Met betrekking tot rechtvaardige en respectvolle behandeling zoals ervaren
door burgers is er na een daling in 2020 nauwelijks verbetering opgetreden.

Fiscale Monitor 2022

2

Opzet en methode
De (belevings)indicatoren (adequate behandeling, effectief informeren, gemak
en corrigerend optreden) en kengetallen (belastingmoraal en vertrouwen) die
in de Rijksbegroting zijn opgenomen om te meten hoe externe doelgroepen het
handelen van de Belastingdienst ervaren, zijn sinds 2021 onderdeel van de Fiscale
Monitor.
Het veldwerk voor de Fiscale Monitor is van begin mei tot begin juli 2022
uitgevoerd onder zeven verschillende doelgroepen, namelijk: Burgers die
belastingaangifte hebben gedaan (n=607), MKB-ondernemingen (n=1.081), grote
ondernemingen (n=425)1, fiscaal dienstverleners (n=409), toeslaggerechtigden
(n=820), maatschappelijk dienstverleners (n=374) en ondernemingen die met de
Douane te maken hebben (n=586). Grote ondernemingen maken dit jaar voor de
tweede keer deel uit van de Fiscale Monitor.
Particuliere belastingplichtigen en toeslaggerechtigden worden via een panel
benaderd, voor de overige doelgroepen worden steekproeven aangeleverd door
de Belastingdienst. Bij het uitvoeren van het veldwerk wordt er gestreefd naar een
zo representatief mogelijke respons. Daarnaast worden de resultaten ten behoeve
van de representativiteit gewogen op relevante achtergrondkenmerken.2
Voor de duiding van verschillen tussen doelgroepen en veranderingen door de tijd
is gekeken naar de (absolute) grootte van verschillen, de trend over de jaren en of
de resultaten in lijn zijn met verwachtingen en/of de maatschappelijke context.

1
2

Ondernemingen uit de categorieën Groot en Middelgroot.
Bij belastingplichtige burgers zijn dat leeftijd en geslacht, bij MKB-ondernemingen en fiscaal
dienstverleners is dat het aantal werknemers en bij grote ondernemingen is dat de categorie waar de
onderneming onderdeel van uitmaakt (Groot of Middelgroot).

Fiscale Monitor 2022

3

Onderwerpen rapportage
1

Oordeel algemeen functioneren

2

Belastingmoraal stabiel

3

Vertrouwen blijft onder druk staan

4	Belevingsindicatoren: Adequate behandeling,
informeren, ervaren gemak, corrigerend optreden3
5	Imago-kenmerken vertonen enig herstel
6

Oordeel dienstverleningskanalen stabiel

7

Conclusie

Bijlage: Overzicht stellingen

3

Aan het eind van het document is een overzicht opgenomen met de gebruikte stellingen om belastingmoraal,
vertrouwen en de belevingsindicatoren te meten.

Fiscale Monitor 2022

4

1 Oordeel algemeen functioneren
Het algemeen functioneren van de Belastingdienst wordt met een rapportcijfer
beoordeeld (Figuur 1).
De waardering onder burgers schommelde tussen 2011 en 2018 tussen de 6,2 en
6,4. In 2019 was de waardering op het hoogste punt (6,6), maar is daarna gedaald
tot 6,1 in 2021, het laagste niveau sinds 2011. In 2022 is de waardering niet verder
gedaald.
Bij MKB-ondernemingen is de waardering gemiddeld hoger dan bij burgers, maar
deze is tussen 2018 en 2022 gedaald van 6,8 naar 6,4. De waardering in 2022 (6,4)
ligt net onder het niveau van 2011 (6,5).

Figuur 1: Ontwikkeling algemeen oordeel (cijfer 1-10)

Algemeen functioneren Belastingdienst (rapportcijfer)
7,5
7,0

7,1

6,5

6,4
6,4

6,0

6,1

5,5
5,0
4,5
4,0

Bij fiscaal dienstverleners is de waardering relatief constant. Er is een toename van
de waardering zichtbaar tussen 2018 en 2021. Tussen 2021 en 2022 is er sprake
van een lichte daling (van 6,6 naar 6,4).

3,5
2011

2012

Burgers

2013

2014

2015

MKB-ondernemingen

2016

2017

2018

2019

Grote ondernemingen

2020

2021

2022

Fiscaal dienstverleners

Sinds 2021 wordt het algemeen functioneren ook onder grote ondernemingen
gemeten. De waardering is hoger dan die van de andere doelgroepen en ligt net als
in 2021 op 7,1.
Het oordeel over het algemeen functioneren van de Belastingdienst ligt onder
grote ondernemingen (7,1) bijna een vol punt hoger dan onder burgers, die het
laagste cijfer geven en het functioneren van de Belastingdienst beoordelen met
een 6,1.
Het gemiddelde geeft weinig inzicht in de mate waarin er hele lage of hoge
cijfers worden gegeven. Het is daarvoor relevant om de verdeling over de schaal
te bekijken; welk deel van de ondervraagden geeft een (on)voldoende en hoe
verschilt dit tussen doelgroepen (Figuur 2).

Fiscale Monitor 2022

Bij alle vier de doelgroepen komen de rapportcijfers 6, 7 en 8 het meest
voor. Maar er worden ook onvoldoendes uitgedeeld, vooral door burgers.
Eén op de acht burgers (12,8%) geeft de Belastingdienst een vijf en ruim
één op de zes burgers (17,6%) beoordeelt de Belastingdienst met een
rapportcijfer van vier of lager. Ook MKB-ondernemingen beoordelen
het algemeen functioneren van de Belastingdienst relatief vaak als
onvoldoende; ruim 10% geeft een 5 en 13% geeft een vier of lager. Onder
grote ondernemingen komen lage cijfers minder vaak voor en hoge cijfers
(8 en 9) relatief vaker.

5

Figuur 2: Rapportcijfers per doelgroep (meting 2022)

Rapportcijfers per doelgroep
40,0%
35,5%
30,0%
25,5%
20,0%
15,0%
10,0%
5,0%
0,0%
1
Burgers

2

3

4

MKB-ondernemingen

Fiscale Monitor 2022

5

6

7

Grote ondernemingen

8

9

10

Fiscaal dienstverleners

6

2 Belastingmoraal stabiel
De belastingmoraal is een bepalende factor voor bereidwillige naleving van
belastingverplichtingen door belastingplichtigen. Een hogere belastingmoraal
draagt bij aan een hogere compliance.

Toelichting op de wijze van meten van de belastingmoraal
Vanaf 2021 zijn in de Rijksbegroting (belevings-)indicatoren en kengetallen
opgenomen. De belastingmoraal is een van deze kengetallen. Het nieuwe kengetal
meet meer aspecten van de belastingmoraal dan het kengetal dat voorheen in de
Fiscale Monitor werd gemeten (zie de bijlage voor een overzicht van de stellingen).
Het cijfer dat als ‘belastingmoraal’ wordt gepresenteerd is de gemiddelde score
op de stellingen, die worden gemeten op een vijfpuntsschaal van ‘helemaal mee
oneens (1) tot ‘helemaal mee eens’ (5). De score voor de belastingmoraal ligt
daarom tussen de 1 en de 5, waarbij een hogere score staat voor een sterkere
belastingmoraal.

Uitkomsten
In Figuur 3 zijn de uitkomsten op basis van het oude kengetal en het nieuwe
kengetal opgenomen. Voor de doelgroep grote ondernemingen, die sinds 2021
onderdeel is van de Fiscale Monitor, is alleen de nieuwe indicator gemeten en is er
geen vergelijking mogelijk met de oude indicator.
Voor burgers, MKB-ondernemingen en fiscaal dienstverleners, laat de
belastingmoraal de afgelopen jaren wat schommelingen zien, maar blijft deze
min of meer gelijk. Onder burgers is de belastingmoraal in vergelijking met MKBondernemingen en fiscaal dienstverleners net als in andere jaren wat lager.
Voor zowel burgers, MKB-ondernemingen en fiscaal dienstverleners ligt de
gemiddelde score voor de nieuwe indicator bijna een half schaalpunt (0,4-0,5)
hoger dan de oude indicator. Tussen 2021 en 2022 zijn er geen grote veranderingen
in de belastingmoraal, alleen onder burgers daalt de belastingmoraal licht ten
opzichte van 2021.

In 2021 zijn zowel het oude als het nieuwe kengetal gemeten om te kunnen zien
hoe de antwoorden zich tot elkaar verhouden. Het (absolute) verschil tussen het
oude en nieuwe kengetal voor de belastingmoraal is niet zo informatief, omdat de
formulering van de stellingen bepalend is voor de mate waarin mensen het ergens
mee eens of oneens zijn.4
Het is wel belangrijk om vast te stellen wat het verschil is tussen het oude en
het nieuwe kengetal, zodat de trendbreuk (verschil tussen de beide indicatoren)
in kaart kan worden gebracht. Vanaf 2022 wordt alleen het nieuwe kengetal
gemeten.

4

Scores tussen verschillende kengetallen kunnen dus niet met elkaar vergeleken worden, maar de
(absolute) grootte van verschillen in de tijd is wel informatief om ontwikkelingen in een bepaald
kengetal te duiden.

Fiscale Monitor 2022

7

In Figuur 4 zijn de resultaten per doelgroep (incl. grote ondernemingen) voor de
nieuwe indicator opgenomen. De belastingmoraal bij fiscaal dienstverleners, grote
ondernemingen en MKB-ondernemingen ligt ongeveer op hetzelfde niveau. Voor
burgers ligt het gemiddelde wat lager.

Figuur 3: Belastingmoraal (oud en nieuw kengetal, schaal 1-5)

Belastingmoraal
4,50
4,00

Figuur 4: Belastingmoraal (nieuw kengetal, schaal 1-5)

3,50

Belastingmoraal

3,00

5,0

2,50

4,5

2,00

4,0

1,50
2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

4,1

4,3

4,4

4,3

4,4

4,4

4,4

4,0

3,5
3,0

burgers

burgers (nieuw)

MKB-ondernemingen

MKB-ondernemingen (nieuw)

2,5
2,0
1,5
1,0

Belastingmoraal

Burgers

4,50

MKB-ondernemingen
2021

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

2022

4,00
3,50
3,00
2,50
2,00
1,50
2010

2011

2012

2013

2014

2015

Fiscaal dienstverleners

2016

2017

2018

2019

2020

Fiscaal dienstverleners (nieuw)

2021

2022

Een andere vraag die wordt gebruikt om inzicht te geven in de
belastingmoraal is: Hoe aanvaardbaar of onaanvaardbaar vindt u het
als een onderneming (burgers: iemand) doelbewust belasting ontduikt?
(volstrekt onaanvaardbaar – volstrekt aanvaardbaar). Ook hier is een stabiel
beeld in de tijd te zien (Figuur 5) en is de belastingmoraal bij bedrijven
(fiscaal dienstverleners, MKB-ondernemingen en grote ondernemingen)
hoger dan onder burgers.

Grote ondernemingen (nieuw)

Fiscale Monitor 2022

8

Figuur 5: Belastingontduiking (percentage (volstrekt) onaanvaardbaar)

Doelbewuste belastingontduiking
% (volstrekt) onaanvaardbaar
100,0%
90,0%
80,0%
70,0%
60,0%
50,0%
40,0%
30,0%
2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Burgers

MKB-ondernemingen

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

2020 2021

2022

In de Fiscale Monitor wordt ook gevraagd in hoeverre mensen zich kunnen
voorstellen dat er omstandigheden zijn waardoor zij belasting zouden ontduiken.
Het gaat hierbij om het niet aangeven van alle inkomsten in de aangifte, het
opvoeren van te veel of niet bestaande aftrekposten in de aangifte of het buiten
de boeken houden van contante betalingen.5 De mate waarin mensen zich (in het
geheel) niet kunnen voorstellen dat zij belasting zouden ontduiken neemt heel
geleidelijk iets toe over de afgelopen 11 jaar (Figuur 6). Ruim de helft van de burgers
kan het zich (in het geheel) niet voorstellen dat er omstandigheden zijn waardoor
ze te veel aftrekposten opvoeren of niet alle inkomsten aangeven. Van de MKBondernemingen en fiscaal dienstverleners kan meer dan 80% zich (in het geheel)
niet voorstellen dat er omstandigheden zijn waardoor ze belasting ontduiken.
Bij grote ondernemingen ligt dit percentage zelfs boven de 90%.

Figuur 6: Belastingontduiking (percentage dat zich niet kan voorstellen zelf belasting te ontduiken)

% dat zich niet kan voorstellen zelf belasting te ontduiken
100,0%
90,0%
80,0%
70,0%
60,0%
50,0%
40,0%
30,0%
20,0%
10,0%
0,0%
2011

2012

Fiscale Monitor 2022

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020 2021

Burgers

MKB-ondernemingen

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

2022

5

De volgende vragen worden gesteld: In hoeverre kunt u zich voorstellen dat er omstandigheden
zijn waardoor u 1) … contante betalingen buiten de boeken houdt? (alleen MKB-ondernemingen en
grote ondernemingen), 2) … teveel of niet bestaande aftrekposten in uw belastingaangifte opvoert?
(alle doelgroepen), 3) … niet alle inkomsten aangeeft in uw belastingaangifte? (burgers, MKBondernemingen, grote ondernemingen, 4) … niet alle inkomsten aangeeft in een belastingaangifte
van een cliënt? (fiscaal dienstverleners). Antwoorden worden gegeven op een vijfpuntsschaal lopend
van “in zijn geheel niet” tot “zeker wel”.

9

3 Vertrouwen blijft onder druk staan
Vertrouwen is een belangrijke graadmeter in de maatschappij. Het vertrouwen
in de politiek is en blijft laag. Uit het Continue Onderzoek Burgerperspectieven
(COB) van het SCP blijkt dat ongeveer de helft van de Nederlanders geen of weinig
vertrouwen heeft in de politiek.6 Ook voor de Belastingdienst is vertrouwen een
belangrijk kengetal om te meten.

Uitkomsten

Oordelen over de vertrouwenswaardigheid van de Belastingdienst worden
niet alleen gekleurd door persoonlijke ervaringen, maar ook door bijvoorbeeld
berichtgeving in de media en ervaringen van vrienden en kennissen.

Vertrouwen naar doelgroep

Toelichting op de wijze van meten van vertrouwen
Net als belastingmoraal is vertrouwen een kengetal dat in de Rijksbegroting
is opgenomen. Het kengetal meet drie aspecten van vertrouwen, namelijk
competentie (zien burgers en bedrijven de Belastingdienst als capabel en in staat
om zijn taken goed uit te voeren), welwillendheid (zien burgers en bedrijven de
Belastingdienst als betrokken en oog hebbend voor hun belangen) en integriteit
(zien burgers en bedrijven de Belastingdienst als eerlijk, rechtvaardig, consistent en
voorspelbaar). Het nieuwe kengetal meet daarmee meer aspecten van vertrouwen
dan de indicator die voorheen in de Fiscale Monitor werd gemeten (zie de bijlage
voor een overzicht van de stellingen).

In Figuur 7 zijn de uitkomsten op basis van de oude indicator en de nieuwe
indicator opgenomen. Voor de doelgroep grote ondernemingen, die sinds 2021
onderdeel is van de Fiscale Monitor, is alleen de nieuwe indicator gemeten en is er
geen vergelijking mogelijk met de oude indicator.

Uitgesplitst naar doelgroep (zie figuur 7) blijkt dat het vertrouwen sinds 2019
daalt. In 2022 heeft deze daling zich bij burgers niet verder doorgezet, bij MKBondernemingen en fiscaal dienstverleners is het niveau van vertrouwen wel
iets verder afgenomen ten opzichte van 2021. Bij grote ondernemingen is het
vertrouwen niet veranderd ten opzichte van 2021.

Zowel voor de oude en de nieuwe manier van meten geldt dat stellingen worden
beantwoord op een vijfpuntsschaal, lopend van 1 (helemaal mee oneens) tot 5
(helemaal mee eens). De mate van vertrouwen wordt bepaald op basis van de
gemiddelde score op de stellingen. De score voor vertrouwen ligt daarom tussen
de 1 en de 5, waarbij een hogere score staat voor een hogere mate van vertrouwen.
In 2021 zijn zowel de oude als de nieuwe indicator gemeten om te bepalen hoe de
antwoorden zich tot elkaar verhouden en de trendbreuk in kaart te brengen.
Vanaf 2022 wordt alleen de nieuwe indicator gemeten.
6

https://www.scp.nl/lopende-onderzoeken/continu-onderzoek-burgerperspectieven

Fiscale Monitor 2022

10

Voor burgers en MKB-ondernemingen ligt de gemiddelde score van de nieuwe
indicator ongeveer 0,1 schaalpunt lager dan de oude indicator. Voor fiscaal
dienstverleners ligt de gemiddelde score van de nieuwe indicator juist bijna 0,2
schaalpunt hoger dan de oude indicator. Het verschil heeft te maken met de
aangepaste vraagstelling.

Figuur 7: Vertrouwen in de afgelopen jaren naar doelgroep (schaal 1-5)

Vertrouwen
4,00
3,75
3,50
3,25
3,00
2,75
2,50
2,25
2,00
2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

burgers

burgers (nieuw)

MKB-ondernemingen

MKB-ondernemingen (nieuw)

2022

Het vertrouwen in de Belastingdienst was in het verleden wat lager onder fiscaal
dienstverleners dan onder MKB-ondernemingen. Met de nieuwe indicator is dit
verschil tussen MKB-ondernemingen en fiscaal dienstverleners er niet meer
(Figuur 8). Het vertrouwen van grote ondernemingen in de Belastingdienst ligt wat
hoger dan het vertrouwen van MKB-ondernemingen en fiscaal dienstverleners.
Het vertrouwen van burgers in de Belastingdienst is iets lager dan het vertrouwen
van MKB-ondernemingen. Dit is met de nieuwe indicator niet veranderd.

Figuur 8: Vertrouwen (nieuw kengetal, schaal 1-5)

Vertrouwen

Vertrouwen

4,00

5,00

3,75

4,50

3,50

4,00

3,25

3,50

3,00
2,75

3,00

2,50

2,50

2,25

2,00

3,2

3,1

3,3

3,4

3,2

3,4

3,3

3,2

1,50

2,00
2015

2016

2017

Fiscaal dienstverleners

2018

2019

2020

2021

Fiscaal dienstverleners (nieuw)
Grote ondernemingen (nieuw)

Fiscale Monitor 2022

2022

1,00
Burgers

MKB-ondernemingen Grote ondernemingen Fiscaal dienstverleners
2021

2022

11

4 Belevingsindicatoren: Adequate
behandeling, informeren, ervaren
gemak, corrigerend optreden
Tussen 2021 en 2022 zijn er geen grote veranderingen opgetreden en is het beeld
stabiel. Doordat de belevingsindicatoren nu twee keer zijn gemeten, zijn er nog te
weinig waarnemingen om een ontwikkeling aan te kunnen tonen.

4.1 Adequate behandeling
Adequate behandeling is in 2022 voor de tweede keer gemeten. De mate waarin
burgers en bedrijven zich door de Belastingdienst adequaat behandeld voelen, is
tussen 2021 en 2022 nauwelijks veranderd (Figuur 9).

Figuur 9. Adequate behandeling (schaal 1-5)

Adequate behandeling
5,00
4,50
4,00
3,3

3,50
3,00

2,9

3,0

3,5

3,3

3,5

3,3

3,3

2,50
2,00

Twee items van deze schaal maken al langer onderdeel uit van de Fiscale Monitor.
Om inzicht te hebben in de ontwikkeling in de tijd is voor deze items een aparte
figuur opgenomen waarin de gemiddelde scores op de items per doelgroep tussen
2011 en 2022 zijn weergegeven.
 De Belastingdienst behandelt mensen (MKB/GO: bedrijven, FD:
belastingplichtige burgers en bedrijven) rechtvaardig.7
 De Belastingdienst behandelt mensen (MKB/GO: bedrijven, FD:
belastingplichtige burgers en bedrijven) met respect.8

Rechtvaardige en respectvolle behandeling
Respect en rechtvaardigheid raken aan de ervaren procedurele rechtvaardigheid,
wat een belangrijk aspect is van adequate behandeling. Het oordeel over een
rechtvaardige en respectvolle behandeling door de Belastingdienst was tussen
2019 en 2020 sterk gedaald en hier is sindsdien nauwelijks tot geen verbetering in
opgetreden. In figuur 10 zijn de resultaten van beide stellingen opgenomen voor
belastingplichtige burgers.9
Onder burgers is er sinds 2020 niets veranderd als het gaat om rechtvaardige
behandeling. De score ligt beduidend lager dan het niveau van de jaren 2011-2019
en tevens onder het schaalmidden. Vanaf 2020 zijn er relatief meer mensen die het
(helemaal) niet eens zijn met de stelling dat de Belastingdienst mensen rechtvaardig
behandelt dan mensen die het (helemaal) eens zijn met deze stelling.
Als het gaat om respectvolle behandeling ligt het oordeel van burgers in 2022, net als
in de voorgaande jaren, beduidend lager dan tussen 2011 en 2019. In 2021 vonden
per saldo meer mensen dat de Belastingdienst mensen niet met respect behandelt
(29%) dan dat de Belastingdienst dat wél doet (27%). In 2022 is de balans nipt
omgekeerd; 32% vindt dat de Belastingdienst mensen wel met respect behandelt en
30% vindt van niet. Het gemiddelde ligt onder het schaalmidden (2,99).

1,50
1,00
Burgers

MKB-ondernemingen Grote ondernemingen Fiscaal dienstverleners
2021

2022

7
8
9

Fiscale Monitor 2022

Tot en met 2020 was de stelling voor alle doelgroepen geformuleerd als “De Belastingdienst
behandelt iedereen rechtvaardig”
Tot en met 2021 was de stelling voor alle doelgroepen geformuleerd als “De Belastingdienst
behandelt mensen met respect”
De vraagstelling is vanaf 2021 iets aangepast voor MKB-ondernemingen en fiscaal dienstverleners.
Die resultaten zijn daardoor niet meer goed vergelijkbaar met eerdere jaren. Daarom worden hier
alleen de resultaten van burgers besproken.

12

Figuur 10: Rechtvaardige en respectvolle behandeling zoals beoordeeld door burgers (schaal 1-5)

4.3 Gemak
De mate waarin burgers en bedrijven gemak ervaren bij het voldoen aan hun
fiscale verplichtingen is nauwelijks veranderd ten opzichte van 2021 (Figuur 12).

De Belastingdienst behandelt mensen
rechtvaardig / met respect
4,00

Figuur 12: Gemak (schaal 1-5)

3,75
3,50

Gemak

3,25

5,00

3,00

4,50

2,75

4,00

2,50

3,50

2,25

3,00

2,00

2,50

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Met respect

Rechtvaardig

3,5

3,5

3,4

3,4

3,3

3,4

3,5

3,5

2,00
1,50
1,00
Burgers

4.2 Informeren
De mate waarin burgers en bedrijven zich voldoende door de Belastingdienst
geïnformeerd voelen is in 2022 voor de tweede keer gemeten. Het beeld is stabiel;
het beeld in 2022 is vrijwel gelijk aan dat van 2021 (Figuur 11).
Figuur 11: Informeren (schaal 1-5)

Informeren
5,00

MKB-ondernemingen
2021

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

2022

Eén item van deze schaal maakt al langer onderdeel uit van de Fiscale Monitor.
Om inzicht te hebben in de ontwikkeling in de tijd is voor dit item een aparte figuur
opgenomen. De gemiddelde score is voor alle vier de doelgroepen gestegen tussen
2011 en 2022 (Figuur 13a). Bijna 40% van de (grote) ondernemingen en fiscaal
dienstverleners vindt dat belastingzaken eenvoudig af te handelen zijn (Figuur
13b). Bij burgers ligt dat percentage nog hoger (47%).

4,50
4,00
3,50

3,4

3,5

3,4

3,5

3,4

3,5

3,5

3,5

3,00
2,50
2,00
1,50
1,00
Burgers

MKB-ondernemingen
2021

Fiscale Monitor 2022

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

2022

13

Figuur 13: Stelling: Belastingzaken zijn eenvoudig af te handelen (schaal 1-5)

4.4 Corrigerend optreden

a) Gemiddelde score

De mate waarin burgers en bedrijven corrigerend optreden ervaren is in 2022 gelijk
aan 2021 (Figuur 14).

Belastingzaken zijn eenvoudig af te handelen

Figuur 14: Mate waarin corrigerend optreden wordt ervaren (schaal 1-5)

4,00
3,75

Corrigerend optreden

3,50
3,25

5,00

3,00

4,50

2,75

4,00

2,50

3,50

2,25

3,4

3,4

3,4

3,3

3,3

3,3

3,2

3,2

3,00

2,00
2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Burgers
Grote ondernemingen

2018

2019

2020

2021

2022

2,50

MKB-ondernemingen

2,00

Fiscaal dienstverleners

1,50
1,00
Burgers

MKB-ondernemingen Grote ondernemingen Fiscaal dienstverleners
2021

2022

b) % (helemaal) eens met de stelling
Belastingzaken zijn eenvoudig af te handelen
(% (helemaal) eens)
50%
40%
30%
20%
10%
0%
2011

2012

2013

Fiscale Monitor 2022

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Burgers

MKB-ondernemingen

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

2021

2022

14

5 Imago-kenmerken vertonen
enig herstel
Het imago van de Belastingdienst wordt gemeten aan de hand van acht
kenmerken. Respondenten geven op een schaal van 1 ‘helemaal niet’ tot 5
‘helemaal wel’ aan in welke mate ze het betreffende kenmerk van toepassing
vinden op de Belastingdienst. De resultaten staan in figuur 15.
De resultaten laten zien dat het minder positieve oordeel over de Belastingdienst
in 2020 en 2021 onder met name burgers en MKB-ondernemingen weer
wat herstelt. Hoewel nog steeds onder het niveau van 2011-2019 wordt de
Belastingdienst in 2022 door burgers beter beoordeeld op betrouwbaarheid,
zorgvuldigheid, geloofwaardigheid en verantwoordelijkheid dan in 2021. Voor de
kenmerken betrouwbaarheid, zorgvuldigheid en geloofwaardigheid geldt dit – in
mindere mate - ook voor MKB-ondernemingen. In 2022 wordt de Belastingdienst
door burgers als minder streng beoordeeld dan de voorgaande jaren.
De mate waarin respondenten de Belastingdienst transparant vinden is onder
alle doelgroepen toegenomen, vooral onder burgers. De mate waarin de
Belastingdienst wordt gezien als dienstverlenend is toegenomen onder met name
burgers en fiscaal dienstverleners. Bij fiscaal dienstverleners is sprake van een
positieve trend, waarbij het dienstverlenende karakter in 2022 op het hoogste
niveau is sinds 2011.
Het oordeel over de deskundigheid van de Belastingdienst is niet veranderd ten
opzichte van 2021. Opvallend is wel een lichte stijging in het oordeel over de
deskundigheid door fiscaal dienstverleners sinds 2018.
Grote ondernemingen hebben relatief het meest positieve oordeel over de
kenmerken van de Belastingdienst. Grote ondernemingen scoren het hoogst op
betrouwbaar, zorgvuldig, geloofwaardig, verantwoordelijk, transparant, deskundig
en dienstverlenend.

Fiscale Monitor 2022

Figuur 15: Imago-aspecten (gemiddelde op een vijfpuntsschaal)
Betrouwbaar

Zorgvuldig

4,00
3,75
3,50
3,25
3,00
2,75
2,50
2,25
2,00

4,00
3,75
3,50
3,25
3,00
2,75
2,50
2,25
2,00

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Burgers

MKB-ondernemingen

Burgers

MKB-ondernemingen

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

Geloofwaardig

Verantwoordelijk

4,00
3,75
3,50
3,25
3,00
2,75
2,50
2,25
2,00

4,00
3,75
3,50
3,25
3,00
2,75
2,50
2,25
2,00

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Burgers

MKB-ondernemingen

Burgers

MKB-ondernemingen

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

Streng

Transparant

4,00
3,75
3,50
3,25
3,00
2,75
2,50
2,25

4,00
3,75
3,50
3,25
3,00
2,75
2,50
2,25

2,00

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

2,00

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Burgers

MKB-ondernemingen

Burgers

MKB-ondernemingen

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

Deskundig

Dienstverlenend

4,00
3,75
3,50
3,25
3,00
2,75
2,50
2,25
2,00

4,00
3,75
3,50
3,25
3,00
2,75
2,50
2,25
2,00

2011

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Burgers

MKB-ondernemingen

Burgers

MKB-ondernemingen

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

15

6 Oordeel dienstverleningskanalen stabiel
Welke kanalen de afgelopen 12 maanden zijn gebruikt om in contact te treden met de Belastingdienst
staat weergegeven in Tabel 1. Het kanalengebruik in 2022 is nagenoeg gelijk aan dat in 2021.
De website en de BelastingTelefoon worden door alle doelgroepen gebruikt bij het contact met de
Belastingdienst. Overige kanalen of manieren om in contact te treden met de Belastingdienst worden door
bepaalde doelgroepen meer gebruikt dan door andere. Fiscaal dienstverleners kunnen bijvoorbeeld bellen
met de Helpdesk Intermediairs en grote ondernemingen kunnen terecht bij hun klantcoördinator. Vrijwel
alle grote ondernemingen en fiscaal dienstverleners hebben de afgelopen 12 maanden contact gehad met
de Belastingdienst, tegenover ruim tweederde van de MKB-ondernemingen en minder dan de helft van de
burgers.
Tabel 1: Wijze van contact met de Belastingdienst in de afgelopen 12 maanden
Burgers

MKBondernemingen

Grote
ondernemingen

Fiscaal
dienstverleners

Website

31%

51%

57%

69%

BelastingTelefoon

14%

25%

33%

22%

Bezwaarschrift ingediend (ongeacht
zelf ingediend of uitbesteed)

5%

14%

22%

76%

Brief geschreven (ongeacht zelf
ingediend of uitbesteed)

3%

15%

37%

73%

Helpdesk Intermediairs gebeld
(alleen FD)

-

-

-

75%

Klantcoördinator
(alleen GO)

-

-

65%

-

(Balie van een) belastingkantoor
[Burgers: balie/servicepunt van de
Belastingdienst] bezocht

2%

1%

1%

2%

Geen contact in de afgelopen 12 maanden

57%

31%

5%

1%

Noot: Een burger of bedrijf kan gebruik hebben gemaakt van meerdere kanalen, waardoor de percentages op kunnen tellen tot meer dan 100%.

Fiscale Monitor 2022

Indien men aangaf de website geraadpleegd te hebben of
gebeld te hebben met de BelastingTelefoon of de telefonische
Helpdesk Intermediairs (fiscaal dienstverleners) is gevraagd naar
de tevredenheid over het kanaal. Tevredenheid over de website
van de Belastingdienst, de BelastingTelefoon en de telefonische
Helpdesk Intermediairs is gemeten op een vijfpuntsschaal van
‘zeer ontevreden’ (1) tot en met ‘zeer tevreden’ (5).
In 2022 is de tevredenheid over de BelastingTelefoon gedaald
(Figuur 16). Dit geldt voor alle doelgroepen, maar in het
bijzonder voor MKB-ondernemingen en grote ondernemingen.
Onder MKB-ondernemingen is de tevredenheid na een
geleidelijke stijging sinds 2016 op het laagste punt sinds 2011.
Ook onder burgers is de tevredenheid op het laagste punt sinds
2011.10

10 Het beeld op basis van de Fiscale Monitor is gebaseerd op de ervaringen
van respondenten ten aanzien van het meest recente contact voorafgaand
aan de meting (niet langer dan 12 maanden geleden). Het veldwerk van de
Fiscale Monitor vond plaats van begin mei tot begin juli; de tevredenheid
over de BelastingTelefoon is waarschijnlijk vooral gebaseerd op contact in de
periode vóór mei 2022. Uit het Continu Klanttevredenheidsonderzoek (CKTO),
waarmee de Belastingdienst de tevredenheid van burgers en bedrijven over
zijn interactiekanalen meet, blijkt dat de (cumulatieve) tevredenheidsscore
tussen de periode januari-mei 2021 en de periode januari-mei 2022 is
teruggelopen van 83% naar 75% en in de maanden daarna verder is gedaald
(over de periode januari-augustus 2022 is de cumulatieve tevredenheidsscore
70%, over de periode januari-november 2022: 68%).

16

Figuur 16: Tevredenheid BelastingTelefoon (schaal 1-5)

Figuur 17: Tevredenheid telefonische Helpdesk Intermediairs (schaal 1-5)

Tevredenheid BelastingTelefoon

Tevredenheid telefonische Helpdesk Intermediairs
(Fiscaal dienstverleners)

4,00
3,75

4,00

3,50

3,75

3,25

3,50

3,00

3,25

2,75

3,00

2,50

2,75

2,25

2,50

2,00
2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Burgers

MKB-ondernemingen

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

2021

2022

De tevredenheid over de telefonische Helpdesk Intermediairs vertoont een
stijgende trend over de afgelopen elf jaar, maar wordt in 2022 wel iets minder
goed beoordeeld dan in 2021 (Figuur 17).
De tevredenheid over de website vertoont een stijgende trend in de tijd
(Figuur 18) en is de laatste jaren vrij stabiel.

2,25
2,00
2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Figuur 18: Tevredenheid website (schaal 1-5)
Tevredenheid website
4,00
3,75
3,50
3,25
3,00
2,75
2,50
2,25
2,00
2011

Fiscale Monitor 2022

2012

2013

2014

2015

2016

Burgers

MKB-ondernemingen

Grote ondernemingen

Fiscaal dienstverleners

17

7 Conclusie
De waardering is in 2022 niet verder gedaald. Uit de Fiscale Monitor van 2022 blijkt
dat de waardering over het algemeen functioneren van de Belastingdienst net als
in 2021 het laagst is onder burgers. Onder MKB-ondernemingen is een verdere
daling van de waardering zichtbaar. Het algemeen functioneren wordt het best
beoordeeld door grote ondernemingen.
Het vertrouwen in de Belastingdienst staat nog steeds onder druk. De daling in
het vertrouwen sinds 2019 heeft zich bij burgers niet verder doorgezet. Bij grote
ondernemingen is het vertrouwen niet veranderd ten opzichte van 2021. Bij MKBondernemingen en fiscaal dienstverleners is het niveau van vertrouwen wel iets
verder afgenomen ten opzichte van 2021.
Het imago van de Belastingdienst was met name onder burgers en MKBondernemingen minder positief in 2020 en 2021. Dit lijkt zich in 2022 onder deze
doelgroepen wat te herstellen, hoewel de beoordeling minder positief is dan in de
periode 2011-2019.

De kengetallen voor vertrouwen en belastingmoraal en de belevingsindicatoren zijn
in 2022 voor de tweede keer gemeten. De belastingmoraal laat de afgelopen jaren
geen duidelijke ontwikkeling zien en blijft in 2022 op peil. Ten opzichte van 2021
zijn er geen duidelijke veranderingen in de mate waarin burgers en bedrijven vinden
dat de Belastingdienst belastingplichtigen adequaat behandelt, effectief informeert,
gemak biedt en corrigerend optreedt. Voor de nieuwe indicatoren kunnen we nog
niet ver terugkijken in de tijd, maar de belevingsindicatoren bevatten wel enkele
vraagstellingen die al langer worden gemeten in de Fiscale Monitor.
 H
 et oordeel van burgers over een rechtvaardige en respectvolle behandeling
door de Belastingdienst is tussen 2019 en 2020 sterk gedaald en hier is
sindsdien nauwelijks tot geen verbetering in opgetreden.
 Tussen 2011 en 2022 is er een positieve ontwikkeling in de mate waarin
men vindt dat belastingzaken eenvoudig af te handelen zijn. Dit geldt voor
alle vier de doelgroepen. Bijna 40% van de (grote) ondernemingen en fiscaal
dienstverleners vindt dat belastingzaken eenvoudig af te handelen zijn. Bij
burgers ligt dat percentage in 2022 op 47%, de hoogste waarde sinds 2011.

De mate waarin de Belastingdienst wordt gezien als dienstverlenend is in 2022
toegenomen onder burgers en (in mindere mate) onder fiscaal dienstverleners. Bij
fiscaal dienstverleners is sprake van een geleidelijke stijging in de tijd, waarbij het
dienstverlenende karakter in 2022 op het hoogste niveau is sinds 2011.
De tevredenheid over de website neemt geleidelijk toe onder alle doelgroepen.
Ook de tevredenheid over de telefonische Helpdesk Intermediairs vertoont een
stijgende trend over de afgelopen jaren. In 2022 is de tevredenheid over de
BelastingTelefoon gedaald. Dit geldt voor alle doelgroepen, maar in het bijzonder
voor MKB-ondernemingen en grote ondernemingen. Onder MKB-ondernemingen
is de tevredenheid na een geleidelijke stijging sinds 2016 op het laagste punt sinds
2014. Bij burgers is de tevredenheid iets gedaald ten opzichte van 2021 en is er
(over een langere periode bezien) sprake van een licht negatieve trend.

Fiscale Monitor 2022

Over de hele linie bezien lijkt de achteruitgang in de beeldvorming in 2022
enigszins een halt toegeroepen, maar het vertrouwen staat nog steeds
onder druk en het oordeel over de Belastingdienst is op een aantal vlakken
minder positief dan in de periode 2011-2019.

18

Bijlage: Overzicht stellingen
Belastingmoraal
Nieuw kengetal:
Gemeten op een vijfpuntsschaal van ‘helemaal mee oneens’ (1) tot ‘helemaal mee
eens’ (5).
 Het betalen van belasting is het juiste om te doen
 Belasting betalen is een verantwoordelijkheid die alle Nederlandse bedrijven
(burgers: Nederlanders) bereidwillig zouden moeten aanvaarden
 Ondernemerschap (burgers: burgerschap) brengt de verplichting om belasting
te betalen met zich mee
 Ondernemerschap (burgers: burgerschap) brengt een gedeelde
verantwoordelijkheid tussen overheid en bedrijf (burgers: burger) met zich mee
 Belasting betalen is goed voor onze maatschappij en daarom goed voor
iedereen
 Het is teleurstellend dat sommige bedrijven (burgers: mensen) hun belasting
niet betalen
 Het is lastig om het land te regeren als bedrijven (burgers: mensen) hun
belasting niet betalen
 Het is spijtig dat de samenleving schade ondervindt van bedrijven (burgers:
mensen) die hun belasting niet betalen
Oud kengetal:
Gemeten op een vijfpuntsschaal van ‘helemaal oneens’ (1) tot ‘helemaal eens’ (5).
 Ik zou me schuldig voelen als ik niet mijn volledige deel aan belastingen zou
betalen.
 Mensen in mijn omgeving zouden het sterk afkeuren als ik mijn
belastingverplichtingen niet zou nakomen.
 Nederlanders vinden belastingontduiking over het algemeen niet acceptabel.
De oude en de nieuwe indicator hangen positief met elkaar samen (Gegevens
2021: Pearson correlatie 0,4 (alle doelgroepen)). Iemand met een hogere score op
de oude indicator heeft dus vaak ook een hogere score op de nieuwe indicator.

Fiscale Monitor 2022

Dit is in de lijn der verwachting, aangezien beide indicatoren de belastingmoraal
meten. De samenhang tussen de indicatoren is echter niet heel erg sterk, wat
aangeeft dat de indicatoren niet exact hetzelfde meten. Dit is niet verrassend,
omdat de nieuwe indicator meer aspecten van de belastingmoraal meet.

Vertrouwen
Nieuw kengetal:
Het kengetal voor vertrouwen bestaat uit negen stellingen. De vraagstelling is
voor alle doelgroepen hetzelfde. De stellingen konden beantwoord worden op een
schaal van ‘helemaal mee oneens’ (1) tot ‘helemaal mee eens’ (5):










Ik denk dat de medewerkers van de Belastingdienst deskundig zijn.
Ik denk dat de Belastingdienst zijn taken goed uitvoert.
Ik denk dat de Belastingdienst zijn best doet om te helpen als iemand hulp
nodig heeft.
Ik denk dat het algemeen belang bij de Belastingdienst voorop staat.
Ik denk dat de Belastingdienst oprecht betrokken is bij belastingplichtigen.
Ik denk dat de Belastingdienst zijn toezeggingen nakomt.
Ik denk dat de Belastingdienst eerlijk is.
Ik denk dat de Belastingdienst gelijke gevallen gelijk behandelt.
Ik heb er vertrouwen in dat de Belastingdienst zorgvuldig met persoonlijke
gegevens omgaat.

Oud kengetal:
De oude indicator voor vertrouwen, die in 2021 voor het laatste is gemeten,
bestaat uit:
Drie stellingen die konden beantwoord worden op een schaal van ‘helemaal mee
oneens’ (1) tot ‘helemaal mee eens’ (5):
 De Belastingdienst vertrouwt de onderneming (FD: de belastingplichtige;
burgers: mij)
 Ik vertrouw de Belastingdienst in zijn beslissingen

19

 T
 ussen de Belastingdienst en de onderneming (FD: de belastingplichtige;
burgers: mij) is weinig wederzijds vertrouwen
 De mate waarin respondenten het kenmerk ‘betrouwbaar’ van toepassing
vinden op de Belastingdienst, op een schaal van ‘helemaal niet’ (1) tot
‘helemaal wel’ (5)
 De Belastingdienst is betrouwbaar

 De Belastingdienst legt beslissingen over belastingzaken aan mensen (MKB/GO:
bedrijven, FD: belastingplichtige burgers en bedrijven) uit
 De Belastingdienst gaat uit van de eerlijkheid van mensen (MKB/GO: bedrijven,
FD: belastingplichtige burgers en bedrijven) tenzij hun gedrag het tegendeel
bewijst

Informeren
De oude en de nieuwe indicator hangen positief met elkaar samen (Gegevens
meting 2021: Pearson correlatie 0,7 (MKB-ondernemingen), 0,8 (fiscaal
dienstverleners), 0,8 (burgers)). Een hogere score op de oude indicator hangt
dus samen met een hogere score op de nieuwe indicator. Dit is in de lijn der
verwachting, aangezien beide indicatoren de mate van vertrouwen in de
Belastingdienst meten.

Belevingsindicatoren
Adequate behandeling
De mate waarin burgers en bedrijven zich adequaat behandeld voelen door de
Belastingdienst wordt gemeten met de volgende stellingen die konden worden
beantwoord op een schaal van ‘helemaal mee oneens’ (1) tot ‘helemaal mee eens’
(5):
 De Belastingdienst behandelt mensen (MKB/GO: bedrijven, FD:
belastingplichtige burgers en bedrijven) rechtvaardig
 De Belastingdienst past geldende rechtsregels juist en consequent toe
 De Belastingdienst zorgt ervoor dat hij alle benodigde informatie heeft voordat
hij een beslissing neemt
 De Belastingdienst houdt voldoende rekening met de omstandigheden van
mensen (MKB/ GO: bedrijven, FD: belastingplichtige burgers en bedrijven)
 De Belastingdienst doet al het mogelijke om mensen (MKB/GO: bedrijven, FD:
belastingplichtige burgers en bedrijven) te helpen
 De Belastingdienst behandelt mensen (MKB/GO: bedrijven, FD:
belastingplichtige burgers en bedrijven) met respect
 Als de Belastingdienst fouten maakt, herstelt hij deze ook
 Wie het niet eens is met de Belastingdienst, krijgt voldoende kans om zijn
standpunt toe te lichten

Fiscale Monitor 2022

De mate waarin burgers en bedrijven zich door de Belastingdienst goed
geïnformeerd voelen wordt gemeten met de volgende stellingen die konden
worden beantwoord op een schaal van ‘helemaal mee oneens’ (1) tot ‘helemaal
mee eens’ (5):
 De informatie die ik van de Belastingdienst krijg is juist
 De Belastingdienst geeft duidelijk aan wat ik (MKB: mijn bedrijf, GO: het bedrijf)
moet doen
 De Belastingdienst legt belastingwetgeving goed uit
 Als ik berichten ontvang van de Belastingdienst dan snap ik wat dit voor mijn
situatie (MKB: mijn bedrijf, GO: het bedrijf) betekent (FD: Als ik voor mijn klant
berichten ontvangt van de Belastingdienst dan snap ik wat dit voor mijn klant
betekent)
 De informatie van de Belastingdienst is gemakkelijk te begrijpen
 Het is gemakkelijk om bij de Belastingdienst de informatie te krijgen die ik
nodig heb
 De Belastingdienst informeert mij wanneer er dingen voor mij (MKB: mijn
bedrijf, GO: het bedrijf) veranderen (FD: De Belastingdienst informeert
belastingplichtige burgers en bedrijven wanneer er dingen voor hen veranderen)
 Met de informatie van de Belastingdienst ben ik in staat mijn aangifte (MKB: de
aangifte van mijn bedrijf, GO: de aangifte van het bedrijf, FD: de aangifte van
mijn klant) juist in te vullen
 Problemen die ik tegenkom bij het doen van mijn belastingzaken (MKB: de
belastingzaken van mijn bedrijf, GO: de belastingzaken van het bedrijf, FD: de
belastingzaken van mijn klant) kan ik gemakkelijk oplossen met de informatie
van de Belastingdienst

20

Gemak

Corrigerend optreden

De mate waarin burgers en bedrijven gemak ervaren bij het voldoen aan hun
fiscale verplichtingen wordt gemeten met de volgende stellingen die konden
worden beantwoord op een schaal van ‘helemaal mee oneens’ (1) tot ‘helemaal
mee eens’ (5):
 Het kost mij niet veel tijd om mijn belastingzaken (MKB: de belastingzaken van
mijn bedrijf, GO: de belastingzaken van het bedrijf, FD: de belastingzaken van
mijn klant) af te handelen
 Belastingzaken zijn eenvoudig af te handelen
 Door de Belastingdienst gevraagde informatie is voor mij makkelijk aan te
leveren
 De Belastingdienst doet er alles aan om onnodig werk voor mij te voorkomen
 De Belastingdienst helpt mij om belastingzaken (MKB: van mijn bedrijf, GO: van
het bedrijf, FD: van mijn klant) in één keer goed te doen
 De Belastingdienst maakt het makkelijk om fouten te voorkomen
 Als ik een fout in mijn belastingzaken (MKB: de belastingzaken van mijn bedrijf,
GO: de belastingzaken van het bedrijf, FD: de belastingzaken van mijn klant) heb
gemaakt is dat eenvoudig op te lossen
 Ik heb na het doen van aangifte het gevoel dat ik dit goed heb gedaan
 De Belastingdienst helpt mij om zekerheid te krijgen dat ik het juiste heb
gedaan

De mate waarin burgers en bedrijven corrigerend optreden ervaren is gemeten met
negen stellingen.

Fiscale Monitor 2022

De volgende stellingen konden beantwoord worden op een schaal van ‘helemaal
mee oneens’ (1) tot ‘helemaal mee eens’ (5):
 De Belastingdienst heeft verregaande bevoegdheden om mensen (MKB:
ondernemers, GO: ondernemingen, FD: belastingplichtige burgers en bedrijven)
te dwingen de verschuldigde belastingen te betalen
 De Belastingdienst zet zijn eisen kracht bij via controles en boetes
 De Belastingdienst controleert veel
 De Belastingdienst controleert effectief
 De meeste fraudeurs worden door de Belastingdienst opgespoord en aangepakt
 De Belastingdienst zorgt er voor dat iedereen de verschuldigde belasting betaalt
De volgende stellingen konden beantwoord worden op een schaal van ‘heel klein’
(1) tot ‘heel groot’ (5):
 Hoe groot of klein is volgens jou de kans dat de Belastingdienst ontdekt dat
iemand (MKB, GO: bij een bedrijf ontdekt dat deze) onterechte kostenposten of
aftrekposten in de belastingaangifte opvoert?
 Hoe groot of klein is volgens jou de kans dat de Belastingdienst ontdekt dat
iemand (MKB, GO: een bedrijf) niet alle inkomsten heeft opgegeven in een
belastingaangifte?
 (Niet gesteld aan burgers) Hoe groot of klein is volgens jou de kans dat de
Belastingdienst bij een ondernemer (MKB, GO: een bedrijf) ontdekt dat deze
gebruik maakt van onwettige fiscale constructies?

21