Ministerie van Financiën

> Retouradres Postbus 20201 2500 EE

Den Haag
Belastingdienst Landelijk

BLHB, BOND VAN LANDPACHTERS EN EIGENGRONDGEBRUIKERS IN NEDERLAND
T.a.v. de Voorzitter BLHB de heet Ir P.]. van der Eijk
Sanjesreed 6
9062 EK Oenkerk

Kantoor Belastingregios

Korte Voorhout 7
2511 CW Den Haag
Postbus 20201
2500 EE Den Haag
wWW.rijksOVetheid.fli

Ons kenmerk
2019-0000109962

08 jüci 2019
Datum
Betreft

Uw brief (kenmerk)
31 januari 2019

Belastingmaatregelen en Herziening pachtstelsel

Geachte heer Van der Eijk,
In uw brief van 31 januari 2019 namens de Bond van Landpachters en eigen
grondgebruikers in Nederland (BLHB) uit u uw ongenoegen over de verlaging van
de waardedrukkende factor van verpachte gronden voor box 3. De BHLB is van
mening dat het beleid van het ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedseikwaliteit (LNV) en het beleid van het ministerie van Financiën niet in lijn
met elkaar zijn. Verder verzoekt u het vervallen van de mogelijkheid om een
eerste pachtersvoordeel geruisloos door te schuiven en het vervallen van de
goedkeuring waarbij het tweede pachtersvoordeel onbelast bleef zoals op 6
december 2018 gepubliceerd in het besluit van 23 november 2018, nr. 2018115091, te herzien.
Allereerst excuses voor de vertraagde reactie. Ik ga in deze brief eerst in op de
wijziging van de waardedrukkende factor voor verpachte gronden. Vervolgens
treft u de overwegingen aan die hebben geleid tot wijziging van het beleid
betreffende het pachtersvoordeel.
Verlaging waardedrukkende factor
Terecht merkt u op dat het rapport pas eind 2018 is gepubliceerd terwijl het
onderzoek al geruime tijd was afgerond. Voorts merkt u op dat het onderzoek
eerder met de sector had moeten worden gecommuniceerd en het niet juist te
achten dat de aanpassingen zonder enige communicatie en overleg zijn
doorgevoerd. Tot slot geeft u aan dat de 6LHB de volledigheid van het onderzoek
in twijfel trekt en de werkwijze onzorgvuldig acht.
De BLHB is van mening dat gelet op het pachtprijsbeheersingssysteem dat op de
pachtprijs van toepassing is, door de aanpassingen van het tarief voor box 3, de
sector onevenredig zwaar wordt getroffen door de verhogingen van de
normwaarde en de aanpassingen van de waardedrukkende factor. Dit heeft naar
de mening van de BLHB tot gevolg dat de agrarische sector op termijn een
belangrijke groep investeerders verliest en daardoor de financierbaarheid en de
continuïteit onder druk komt te staan.

Pagina 1 van 4

Vertraagde publicatie van het rapport
Het onderzoeksrapport ‘Waardering verpachte landbouwgronden’ van november
2017 is in opdracht van de Belastingdienst door het Kadaster en Wageningen
Economic Research (WUR) uitgevoerd.1 De resultaten zijn gedeeld met de
Federatie Particulier Grondbezit (FPG). Tijdens het overleg tussen de
Belastingdienst en de FPG heeft laatstgenoemde zich laten bijstaan en adviseren
door de ASR. De FPG kon zich net als de BLHB niet vinden in de verlaging van de
waardedrukkende factor. Dit was voor de EPG aanleiding het ministerie van LNV
te verzoeken contact met het ministerie van Financiën op te nemen om na te
gaan of er ruimte was de oorspronkelijke waardedrukkende factor te handhaven.
Naar aanleiding van het verzoek heeft LNV samen met het ministerie van
Financiën in 2018 uitgebreid onderzoek gedaan naar de waardering van verpachte
landbouwgronden. Dit heeft echter niet geleid tot een andere uitkomst dan die op
basis van het rapport is gepresenteerd. Om die reden is voornoemd rapport later
gepubliceerd dan zijn totstandkoming.

Belastingdienst Landelijk
Kantoor BeIastingregios
Ons kenmerk
2019-0000109962

Heffing box 3
Uitgangspunt voor de belastingheffing in box 3 is dat zoveel mogelijk wordt
aangesloten bij de waarde in het economische verkeer. De Belastingdienst stelt in
overleg met marktpartijen jaarlijks de —vrije- waarde in het economische verkeer
vast van de diverse soorten landbouwgronden voor de regio’s in het land. Dit is
de zogenoemde norm waarde. Voor gereguleerde ‘niet eindige’ verpachte
landbouwgronden wordt, mede door het bijzondere karakter van de gereguleerde
pacht, een afslag op de vrije waarde in het economische verkeer geboden. Deze
afslag is voor het belastingjaar 2018 van 50% teruggebracht naar 40%. De
vermindering is gebaseerd op het hiervoor genoemde onderzoeksrapport
‘Waardering verpachte landbouwgronden’ van november 2017. De Belastingdienst
staat toe dat deze gepubliceerde normwaarden en de afslag worden gebruikt voor
de waardering van verpachte gronden in box 3.
U stelt zich op het standpunt dat het onderzoek van WUR niet voldoende
representatief zou zijn. De resultaten van het onderzoek zijn evenwel gebaseerd
op werkelijke transacties van verpachte landbouwgronden. Gelet op de
omschrijving van en toelichting op de gebruikte onderzoeksmethoden geeft het
rapport een objectief beeld van de geconstateerde feiten. Door het hanteren van
een lagere afslag wordt beter aangesloten bij de waarde in het economische
verkeer van de verpachte landbouwgronden. Als belastingplichtige het oneens is
met de gepubliceerde normwaarde die voor zijn grond geldt, kan hij hiervan
gemotiveerd afwijken. Het staat de Belastingdienst dan vrij de door een
belastingplichtige onderbouwd aangepaste waarde in box 3 op basis van de feiten
en omstandigheden te beoordelen. Op deze wijze is feitelijk voorzien in een
tegenbewijsregeling voor het vaststellen van de waarde in het economische
verkeer. Wij verwachten overigens dat de gepubliceerde normwaarden en het
afslagpercentage voor 2018 voor het grootste deel van de verpachte
landbouwgronden leiden tot een goede benadering van de waarde in het
economische verkeer. In een enkel geval kan en mag hier, zoals hiervoor is
toegelicht, gemotiveerd van worden afgeweken.

1 http://Ijbrarv,wur.nhfWebOuery/wurDubs/fu11textJ443734

Pagina 2 van 4

Pachtbeleid
Tot slot de volgende opmerking over het pachtbeleid. Geconstateerd wordt dat de
pachtnormen zijn verlaagd over zowel 2017 als 2018 en dat deze pachtnormen te
laag zouden zijn in het licht van de fiscale druk. De pachtprijzen zijn gebaseerd
op een berekeningsmethodiek op basis van het opbrengend vermogen van de
grond. De berekeningsmethodiek van dit opbrengend vermogen berust op
objectieve maatstaven, waarbij rekening wordt gehouden met actuele
ontwikkelingen. De keuze om de pachtnormen te relateren aan het opbrengend
vermogen van de grond (en daarmee aan de mogelijkheden van de pachter om
de pachtprijzen te betalen uit de opbrengst van de grond) betekent echter dat de
pachtnormen volatiel zijn: de voorbije twee jaar zijn deze normen gemiddeld
genomen gedaald, maar in het recente verleden hebben ook forse stijgingen
plaatsgevonden. Omdat deze systematiek van pachtprijzen losstaat van de fiscale
behandeling van verpachte landbouwgrond, kunnen er bij volatiele en relatief lage
pachtprijzen zoals in het voorgaande al is opgemerkt situaties ontstaan waarbij
het individuele werkelijke rendement afwijkt van het forfaitaire rendement.

Belastingdienst Landelijk
Kantoor Belastingregios
Ons kenmerk
2019-0000109962

Bij de aantrekkelijkheid van het instrument pacht horen ook andere afwegingen
dan alleen fiscale. Zoals eerder aan de Kamer gemeld, wordt binnenkort een brief
over de herziening van het pachtstelsel naar de Kamer gestuurd.
Vervallen regeling pachtersvoordeel
U geeft aan dat de bedrijfsoverdrachten in de agrarische sector reeds onder druk
staan. Daarnaast beschrijft u dat de overname van agrarische gezinsbedrijven
gepaard gaan met een grote vermogensbehoefte. Door het vervallen van de
goedkeuring bij de eerste en het tweede pachtersvoordeel worden naar de
mening van de BLHB bedrijfsoverdrachten verzwaard en maakt het
bedrijfsoverdrachten binnen familieverband zelfs onmogelijk.
Het kabinet is begaan met de agrarische sector en voert beleid om de overdracht
van agrarische ondernemingen aan met name jonge boeren te bevorderen. Bij
het aanpassen van het landbouwbesluit zijn de mogelijkheden om een
onderneming zonder belastingheffing over te dragen zorgvuldig in overweging
genomen. Het beeld dat u schetst herkennen wij dan ook niet in de mate waarin
u het beschrijft.
De bestaande generieke doorschuifregelingen van de belastingclaim bij de
overdracht (van een zelfstandig gedeelte) van een onderneming in artikel 3.62 en
3.63 Wet inkomstenbelasting 2001 die vanzelfsprekend ook op de agrarische
sector van toepassing zijn bieden voldoende mogelijkheden om in het kader van
een bedrijfsoverdracht belastingheffing bij een bedrijfsoverdrager te voorkomen.
In dat geval wordt de fiscale claim doorgeschoven naar de bedrijfsopvolger. Deze
faciliteiten kunnen zowel van toepassing zijn op de overdracht binnen de
familiekring, als de overdracht aan bijvoorbeeld een werknemer van de
onderneming die geen onderdeel uitmaakt van de familiekring.
-

—

Het vervallen van de goedkeuring doet overigens niets af aan de mogelijkheid om
door middel van pacht de grote vermogensbehoefte die bestaat bij een
bedrijfsoverdracht te dempen. Ook maakt het besluit geen verandering in de
mogelijkheid om gepachte gronden te verwerven voor een lagere prijs vanwege
de waardedrukkende factor pacht.

Pagina 3 van 4

Overgangsregeling
In het huidige besluit is een overgangsregeling opgenomen die geldt tot en met
30 juni 2019. Deze overgangsregeling is bedoeld om lopende aan- en
verkooptransacties van gepachte grond aan de pachter bij publicatie van het
besluit, onder de oude regeling af te kunnen ronden. Dit acht ik een passende
overgangsregeling. Het is echter denkbaar dat bijzondere omstandigheden ertoe
leiden dat het belastingplichtige/pachter niet lukt om het juridisch eigendom van
de gepachte grond uiterlijk op 30 juni 2019 te verkrijgen. Uit coulance kan de
termijn die eindigt op voormelde datum op verzoek onder voorwaarden worden
verlengd, maar uiterlijk tot en met 31 december 2019. Hierbij gelden verder de
volgende voorwaarden. Belastingplichtige/pachter moet concrete handelingen ter
zake van de verkrijging van de gepachte grond hebben verricht waaruit blijkt dat
het proces om de juridische eigendom van de gepachte grond te verkrijgen,
evident is gestart voor 23 november 2018, zijnde de datum van de dagtekening
van het besluit. Daarnaast moet sprake zijn van een situatie waarbij uit de feiten
en omstandigheden blijkt dat de termijnoverschrijding van de overgangsregeling
bij de afwikkeling van het proces, niet aan belastingplichtige/pachter kan worden
toegerekend. Een dergelijk verzoek om verlenging van de termijn moet voor 31
december 2019 worden gedaan en kan worden gericht aan de
Belastingdienst/Corporate Dienst Vaktechniek, Cluster Vpb-IB winst, Postbus
20201, 2500 EE, Den Haag.

Belastingdienst landelijk
Kantoor BeIastingregios
Ons kenmerk
2019-0000109962

Integraliteit van de aanpak en vervolg
Het standpunt van de BHLB is in uw brief helder uiteengezet. Naast de in het
voorgaande behandelde inhoudelijke punten merkt u op dat u de integrale aanpak
van de regering mist door de genomen fiscale besluiten en de kabinetsvisie op
landbouw, grondgebruik en de komende herziening van de pacht. Echter bij de
integraliteit van beleid hoort tevens de integraliteit van fiscaal beleid. Zoals
hierboven is toegelicht vereist de heffing in box 3 dat de -vrije- waarde in het
economische verkeer wordt gehanteerd als belastinggrondslag. Daarnaast bieden
de doorschuifregelingen in de inkomstenbelasting voldoende mogelijkheden om in
het kader van een bedrijfsoverdracht directe belastingheffing bij een
bedrijfsoverdrager te voorkomen. Het voornemen is om de brief over de
herziening van het pachtstelsel nadat die aan de Kamer is gestuurd, ook met de
stakeholders, waaronder de BLHB te bespreken.
Hoogachtend,
de staatssecretaris van Financiën,

rSnel

Pagina 4 van 4