Besluit van

houdende regels voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor
textielproducten (Besluit uitgebreide producentenverantwoordelijkheid textiel)

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat van, nr.
IenW/BSK-, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken;
Gelet op artikel 9.5.2, eerste en zevende lid, van de Wet milieubeheer;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van, nr. );
Gezien het nader rapport van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat van,
nr. IenW/BSK-, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken;
Hebben goedgevonden en verstaan:

Artikel 1 (definities en reikwijdte)
1. In dit besluit en de erop berustende bepalingen wordt verstaan onder:
huishoudtextiel: tafel-, bed- en huishoudlinnen als bedoeld in hoofdstuk 63, deel I, post
6302, van Afdeling XI van Deel II van Bijlage I van Verordening (EEG) nr. 2658/87;
in de handel brengen: voor het eerst in Nederland op de markt aanbieden van
textielproducten;

kleding: consumenten- en bedrijfskleding als bedoeld in de hoofdstukken 61 en 62 van
Afdeling XI van Deel II van Bijlage I van Verordening (EEG) nr. 2658/87;
op de markt aanbieden: in het kader van een handelsactiviteit, al dan niet tegen
betaling, verstrekken van een textielproduct met het oog op distributie, consumptie of
gebruik op de Nederlandse markt;
producent: degene die beroepsmatig, ongeacht de gebruikte verkooptechniek,
textielproducten in Nederland in de handel brengt;
textielproducten: textielproducten als bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdeel a,
gelezen in samenhang met artikel 2, tweede lid, onderdeel a, van Verordening (EU) nr.
1007/2011;
textielvezel: textielvezel als bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdeel b, gelezen in
samenhang met artikel 5 en bijlage I, van Verordening (EU) nr. 1007/2011;
Verordening (EU) nr. 1007/2011: Verordening (EU) nr. 1007/2011 van het Europees
Parlement en de Raad van 27 september 2011 betreffende textielvezelbenamingen en de
desbetreffende etikettering en merking van de vezelsamenstelling van textielproducten,
en houdende intrekking van Richtlijn 73/44/EEG van de Raad en Richtlijnen 96/73/EG en
2008/121/EG van het Europees Parlement en de Raad (PbEU 2011, L 272);
Verordening (EEG) nr. 2658/87: Verordening (EEG) nr. 2658/87 van de Raad van 23 juli
1987 met betrekking tot de tarief-en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk
douanetarief zoals deze luidt in het kalenderjaar waarin de textielproducten in de handel
worden gebracht (PbEU 1987, L 256);
vezel-tot-vezelrecycling: recycling waarbij textielproducten die afvalstof zijn geworden,
worden bewerkt zodat de textielvezels opnieuw worden toegepast in materialen voor
kleding of huishoudtextiel;
2. Dit besluit heeft betrekking op nieuw gefabriceerde textielproducten van de
categorieën kleding en huishoudtextiel.

Artikel 2 (gemachtigd vertegenwoordiger)

2

1. Een producent die niet in Nederland is gevestigd en die textielproducten in Nederland
in de handel brengt, wijst een in Nederland gevestigde rechtspersoon of natuurlijke
persoon aan als gemachtigd vertegenwoordiger voor de uitvoering van de verplichtingen
van de producent in verband met dit besluit en het Besluit regeling voor uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid.
2. Op de gemachtigd vertegenwoordiger zijn de bij ministeriële regeling vastgestelde
vereisten van toepassing, zoals melding en informatie- en verslagleggingsvereisten als
bedoeld in de artikelen 4 en 5 van het Besluit regeling voor uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid.

Artikel 3 (voorbereiding voor hergebruik en recycling)
Onverminderd de artikelen 4 en 5 draagt de producent er zorg voor dat per kalenderjaar
ten minste het volgende gewichtspercentage van het totaal van de door hem in het
daaraan voorafgaande kalenderjaar in de handel gebrachte textielproducten wordt
voorbereid voor hergebruik of gerecycled:
a. in 2025: 50 gewichtsprocent;
b. in 2026: 55 gewichtsprocent;
c. in 2027: 60 gewichtsprocent;
d. in 2028: 65 gewichtsprocent;
e. in 2029: 70 gewichtsprocent;
f. vanaf 2030: 75 gewichtsprocent.

Artikel 4 (voorbereiding voor hergebruik)
1. De producent draagt er zorg voor dat per kalenderjaar van het totaal van de door
hem in het voorafgaande kalenderjaar in de handel gebrachte textielproducten ten
minste het volgende gewichtspercentage wordt voorbereid voor hergebruik:
a. in 2025: 20 gewichtsprocent;

3

b. in 2026: 21 gewichtsprocent;
c. in 2027: 22 gewichtsprocent;
d. in 2028: 23 gewichtsprocent;
e. in 2029: 24 gewichtsprocent;
f. vanaf 2030: 25 gewichtsprocent.
2. De producent draagt er zorg voor dat per kalenderjaar van het totaal van de door
hem in het voorafgaande kalenderjaar in de handel gebrachte textielproducten ten
minste het volgende gewichtspercentage wordt voorbereid om te worden hergebruikt in
Nederland:
a. in 2025: 10 gewichtsprocent;
b. in 2026: 11 gewichtsprocent;
c. in 2027: 12 gewichtsprocent;
d. in 2028: 13 gewichtsprocent;
e. in 2029: 14 gewichtsprocent;
f. vanaf 2030: 15 gewichtsprocent.

Artikel 5 (vezel-tot-vezelrecycling)
1. De producent draagt er zorg voor dat per kalenderjaar van het totaal van de door
hem in het voorafgaande kalenderjaar in de handel gebrachte textielproducten die
worden gerecycled ten minste het volgende gewichtspercentage vezel-tot-vezel wordt
gerecycled:
a. in 2025: 25 gewichtsprocent;
b. in 2026: 27 gewichtsprocent;

4

c. in 2027: 29 gewichtsprocent;
d. in 2028: 31 gewichtsprocent;
e. in 2029: 32 gewichtsprocent;
f. vanaf 2030: 33 gewichtsprocent.
2. Op bepaalde categorieën van textielproducten zijn de bij ministeriële regeling
vastgestelde doelstellingen voor vezel-tot-vezelrecycling van toepassing.

Artikel 6 (toepassing gerecyclede textielvezels)
1. De producent neemt maatregelen die erop zijn gericht dat zo veel mogelijk
gerecyclede textielvezels in de eigen textielproducten worden toegepast.
2. Voor het gehalte aan gerecyclede textielvezels afkomstig van na gebruik afgedankte
textielproducten in textielproducten die in Nederland in de handel worden gebracht,
gelden de bij ministeriële regeling vastgestelde doelstellingen.

Artikel 7 (verslaglegging)
1. Het verslag, bedoeld in artikel 5 van het Besluit regeling voor uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid, wordt jaarlijks voor 1 augustus over het voorafgaande
kalenderjaar uitgebracht.
2. In afwijking van artikel 5, eerste lid, van het Besluit regeling voor uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid kan in het verslag over de jaren 2023 en 2024 worden
volstaan met vermelding van het gewicht van de in handel gebrachte textielproducten.
3. In afwijking van artikel 5, eerste lid, van het Besluit regeling voor uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid kunnen producenten die in een kalenderjaar minder
dan het bij ministeriële regeling bepaalde gewicht aan textielproducten in de handel
hebben gebracht in het verslag over dat jaar volstaan met vermelding van het gewicht
van de in de handel gebrachte textielproducten.
5

Artikel 8 (inwerkingtreding)
Dit besluit treedt in werking op 1 januari 2023.

Artikel 9 (citeertitel)
Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit uitgebreide producentenverantwoordelijkheid
textiel.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het
Staatsblad zal worden geplaatst.

DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

6

Nota van toelichting
A. Algemeen deel
1. Inleiding
Met dit besluit wordt geregeld dat producenten van kleding en huishoudtextiel
verantwoordelijk zijn voor de recycling en de voorbereiding voor hergebruik van de
textielproducten die zij op de Nederlandse markt brengen. Producenten worden bij de
inwerkingtreding van dit besluit op grond van het Besluit regeling voor uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid (Besluit UPV) tevens verantwoordelijk voor een
passend innamesysteem en de financiering hiervan. Voor de recycling en de
voorbereiding voor hergebruik worden in dit besluit kwantitatieve doelen gesteld.
2. Hoofdlijnen van het voorstel
Aanleiding
In het Beleidsprogramma circulair textiel 2020-20251 en in de voortgangsrapportage
circulair textiel 2020-20252 is aan de Tweede Kamer aangekondigd dat via een
algemene maatregel van bestuur een regeling voor uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid voor textiel wordt ingevoerd.
Probleembeschrijving
De textielindustrie is een van de meest vervuilende industrieën wereldwijd waarbij veel
grondstoffen worden verspild. Dit komt door het grote gebruik van land, water, energie
en chemicaliën. De totale uitstoot van broeikasgassen door de textielindustrie wereldwijd
is 1,2 miljard ton CO2 per jaar.3
Uit onderzoek over 2018 blijkt dat in dat jaar circa 305 kiloton textiel in Nederland is
afgedankt door huishoudens (17,7 kg per inwoner). Hiervan werd 44,6% gescheiden
ingezameld (136,1 kiloton) in kringloopwinkels of kledingcontainers en 55,4% (169
kiloton) kwam bij het huishoudelijk restafval terecht. In 2012 werd in Nederland nog 255
kiloton textiel afgedankt. Hiervan werd 43% gescheiden ingezameld.4 De sterke
toename van productie en consumptie en het dalend hergebruik van textiel leidt tot een

Beleidsprogramma circulair textiel 2020-2025, bijlage bij Kamerstukken II 2019/20, 32 852, nr.
95
2
Voortgangsrapportage circulair textiel, Kamerstukken II 2020/21, 32 852, nr. 156
3
Ellen McArthur Foundation, A new textile economy, 2017, p. 20
4
FFact, Massabalans textiel 2018. Onderzoek naar de massabalans van het in Nederland
ingezamelde afgedankte textiel en de route en resultaten van de verwerking (2020), p. 3, Bijlage
7
bij Kamerstukken II 2019/20, 32 852, nr. 95
1

groeiende hoeveelheid textielafval. Hierbij is hergebruik door verkoop of ruilen door
individuele consumenten zelf al dan niet via sites voor de verkoop van tweedehands
goederen niet meegenomen. Het beeld ten aanzien van hergebruik is hiermee niet
compleet.
Om te zorgen voor meer hergebruik, minder verspilling en minder vervuiling wordt met
dit besluit met ingang van 2023 een uitgebreide productenverantwoordelijkheid (UPV)
voor textiel ingevoerd. Het stimuleren van betere inzameling, recycling en hergebruik is
ook mogelijk via meer vrijblijvende maatregelen, zoals subsidies of het sluiten van
convenanten. Gelet op de omvang van de sector, de omvang van de problematiek, en
het gebrek aan financiële middelen, is besloten – en ook met de sector overeengekomen
– dat er UPV voor textiel wordt ingevoerd. Dit is een eenduidige maatregel die gaat
gelden voor alle producenten en die de verantwoordelijkheid voor de textielproducten
legt waar deze hoort: bij de producent.
Met deze UPV textiel worden producenten van kleding en huishoudtextiel
verantwoordelijk voor de afvalfase van de producten die zij in de handel brengen. Met
dit besluit wordt een zogenoemde regeling voor uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Wet
milieubeheer vastgelegd. Het besluit is gebaseerd op artikel 9.5.2. van de Wet
milieubeheer. Op de UPV textiel zijn tevens de regels van het Besluit regels voor
uitgebreide producentenverantwoordelijkheid5 (Besluit UPV) van toepassing. In het
Besluit UPV worden aan producenten eisen gesteld aan onder andere de inname van
afgedankte producten die door hen in de handel zijn gebracht en aan de organisatie en
financiering daarvan.
Doordat producenten verantwoordelijk worden voor de gehele levenscyclus van textiel –
met UPV voor de afvalfase – is de verwachting dat ze geprikkeld worden om kosten van
inzameling, sortering, recycling te verlagen door langere levensduur, hergebruik,
reparatie en recycling te stimuleren.
Zoals beschreven in de nota van toelichting van het Besluit UPV zijn producenten
verantwoordelijk voor het nakomen van alle op hen rustende verplichtingen waaronder
het behalen van de doelstellingen uit het Besluit UPV textiel.
Inhoud van de regeling

5

Besluit van 18 september 2020, houdende regels voor een regeling voor uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid voor het beheer van afvalstoffen (Besluit regeling voor
uitgebreide producentenverantwoordelijkheid) (Stb. 2020, 375)

8

Producenten
In dit besluit is geregeld dat degene die beroepsmatig een textielproduct voor het eerst
op de Nederlandse markt brengt de producent is. Doordat in de definitie van producent
is opgenomen dat er sprake moet zijn van «in de handel brengen», valt ook de
importeur onder het begrip producent. Het maakt bij “in de handel brengen” niet uit aan
wie het product wordt aangeboden; dit kan zijn aan een bedrijf of direct aan een
consument. De definitie die in dit besluit wordt gebruikt, sluit aan bij die in het Besluit
UPV.6.
Textiel
Het besluit heeft betrekking op consumentenkleding, bedrijfskleding en bed-, tafel- en
huishoudlinnen. Onder paragraaf 9.1.2 is een tabel opgenomen waarin wordt aangeduid
welke textielproducenten wel en niet onder de UPV vallen.
Niet in Nederland gevestigde producent en e-commerce
Een niet in Nederland gevestigde producent, die al dan niet vanuit een opslaglocatie in
het buitenland direct aan de Nederlandse consument levert (veelal, maar niet uitsluitend
via e-commerce), is verplicht om een in Nederland gevestigde gemachtigd
vertegenwoordiger voor de verplichtingen van de producent aan te wijzen. Dit bevordert
het toezicht op de naleving van de verplichtingen van niet in Nederland gevestigde
producenten die (veelal) via e-commerce hun producten in Nederland in de handel
brengen.
Registratie van in de handel gebrachte textielproducten
De producenten zijn verplicht jaarlijks verslag te doen van de hoeveelheid textiel die zij
in Nederland in de handel hebben gebracht. Ingevolge het Besluit UPV textiel wordt de
jaarlijkse verslaglegging van de hoeveelheid textiel aangeboden aan het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat. Hierbij is in de handel gebracht beperkt tot de
hoeveelheden bestemd voor verkoop en gebruik in Nederland. Dat betekent dat de
hoeveelheden die een bedrijf in Nederland importeert om vervolgens weer te exporteren
niet onder het stelsel vallen; Nederland is in dat geval slechts een doorvoerland.7
Doelstellingen

6

Besluit van 18 september 2020, houdende regels voor een regeling voor uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid voor het beheer van afvalstoffen (Besluit regeling voor
uitgebreide producentenverantwoordelijkheid) (Stb. 2020, 375)
7
Rebel Group, Naar een UPV voor textiel (2021), p. 20, bijlage bij Kamerstukken II 2020/21, 32
852, nr. 156

9

De doelstellingen zoals geformuleerd in dit besluit komen overeen met de in de
voortgangsrapportage van het Beleidsprogramma circulair textiel 2020-2025
aangekondigde doelstellingen.8
Doelstellingen voor 2025:


50% van de in de handel gebrachte textielproducten wordt voorbereid voor
hergebruik of gerecycled.



Daarvan is ten minste tweevijfde deel (dus 20% van de in de handel gebrachte
textielproducten) voorbereid voor hergebruik, het overige drievijfde deel mag
worden behaald met recycling of voorbereiding voor hergebruik.



10% van de in de handel gebrachte textielproducten is bestemd voor hergebruik
in Nederland.



Van het gerecyclede deel wordt 25% vezel-tot-vezel gerecycled.

Doelstellingen voor 2030:


75% van het in de handel gebrachte textiel wordt voorbereid voor hergebruik of
gerecycled.



Daarvan wordt ten minste eenderde deel voorbereid voor hergebruik, het
overige tweederde deel mag worden behaald met recycling of voorbereiding voor
hergebruik.



15% van de in de handel gebrachte textielproducten is bestemd voor hergebruik
in Nederland.



Van het gerecyclede deel wordt 33% vezel-tot-vezel gerecycled.

Daarbij is er in dit voorstel voor gekozen om te werken met jaarlijks oplopende
percentages. Dit is gedaan door tussen 2025 en 2030 gelijke stappen te zetten die
oplopen tot de geldende percentages in 2030.
Hoogte van de doelstellingen
In 2025 wordt in totaal 50% van het in de handel gebrachte textiel voorbereid voor
hergebruik of gerecycled en in 2030 is dat 75%. Een gecombineerde doelstelling biedt
producenten de mogelijkheid om naar eigen afweging te kiezen om meer te recyclen (bij
lagere kwaliteit textielafval) of voor te bereiden voor hergebruik (bij hogere kwaliteit
textielafval). Daarbinnen wordt een minimumpercentage voor voorbereiding voor
hergebruik gehanteerd. Binnen de recycledoelstelling geldteen minimumaandeel vezeltot-vezelrecycling (ook wel closed loop recycling)dus opnieuw inzetbaar binnen de

8

Beleidsprogramma circulair textiel 2020-2025, bijlage bij Kamerstukken II 2019/20, 32 852, nr.
10
95

textielketen. Hier is voor gekozen om niet alleen recycling te bevorderen, maar
daarbinnen in het bijzonder de hoogwaardige vezel-tot-vezel recycling.
Uit het aan dit besluit ten grondslag liggende onderzoeksrapport van Rebel Group uit
2021 getiteld Naar een UPV voor textiel (hierna: het onderzoeksrapport) blijkt dat het
huidige recyclepercentage ongeveer 15% is.9 Dit is gemeten ten opzichte van de
hoeveelheid afgedankt textiel. Voor de UPV textiel is de gecombineerde doelstelling voor
voorbereiding voor hergebruik en recycling voor 2025 50%, waarvan maximaal 30% te
realiseren door recycling. Dit is een verdubbeling van de huidige situatie. Daarbij wordt
in 2025 een kwart (ofwel 25%) van de totale gerecyclede hoeveelheid vezel-tot-vezel
gerecycled.
Voor 2030 is de gecombineerde doelstelling voor voorbereiding voor hergebruik en
recycling 75%, waarvan maximaal 50% te realiseren door recycling. Daarbij wordt in
2025 één-derde (ofwel 33%) van de totale gerecyclede hoeveelheid vezel-tot-vezel
gerecycled.
Uit het onderzoeksrapport volgt dat deze doelstellingen haalbaar, ambitieus en
realistisch zijn.
Hoeveelheid in de handel gebrachte textielproducten
Voor alle doelstellingen geldt dat ze worden gemeten ten opzichte van de hoeveelheid
textielproducten die in het voorafgaande jaar in Nederland in de handel zijn gebracht.
Dit uitgangspunt sluit niet aan bij de aanbevelingen uit het onderzoeksrapport.10. Hierin
wordt voorgesteld uit te gaan van de hoeveelheid afgedankte textielproducten, zodat
producenten worden gestimuleerd hun producten zo te ontwerpen dat ze niet binnen
korte tijd worden afgedankt. Hoe minder textielproducten immers afval worden, hoe
minder hoeft te worden voorbereid voor hergebruik en gerecycled. Die stimulans werkt
evenwel alleen als het percentage afgedankte textielproducten kan worden herleid tot
individuele producenten. Dat is in deze opzet niet goed mogelijk. Indien wordt uitgegaan
van de totale hoeveelheid afgedankte textielproducten moet naar rato van de
hoeveelheid door iedere individuele producent in Nederland in de handel gebrachte
textielproducten worden bepaald welk aandeel aan de individuele producent kan worden
toegerekend. Dit komt erop neer dat een bepaalde correctie op de gekwantificeerde
doelstellingen moet worden doorgevoerd. Daarvan gaat geen stimulans uit naar de
individuele producent. Daarom is ervoor voor gekozen de doelstellingen te relateren aan
9

Rebel Group, Naar een UPV voor textiel (2021), p. 27, bijlage bij Kamerstukken II 2020/21, 32
852, nr. 156
10
Rebel Group, Naar een UPV voor textiel (2021),p. 25, bijlage bij Kamerstukken II 2020/21, 32
11
852, nr. 156

de hoeveelheid textielproducten die in het afgelopen kalenderjaar door de producent in
Nederland in de handel zijn gebracht. Hierbij wordt aangesloten bij meetmethoden voor
vigerende UPV-systemen in Nederland.
3. Juridisch kader
De Europese Kaderrichtlijn afvalstoffen (KRA) vormt de basis voor regelingen voor UPV.
In Nederland zijn de bepalingen over regelingen voor UPV geïmplementeerd in de Wet
milieubeheer en verder uitgewerkt in het Besluit UPV.
Kaderrichtlijn afvalstoffen en Wet milieubeheer
Veel begrippen in dit besluit zijn afkomstig uit de Kaderrichtlijn afvalstoffen (KRA). Het
zijn unierechtelijke begrippen die niet anders kunnen worden gedefinieerd of toegepast
dan door de uniewetgever is bedoeld en bepaald. Dat geldt bijvoorbeeld voor de
basisbegrippen van het afvalstoffenrecht in het algemeen, zoals afvalstof, voorbereiding
voor hergebruik en recycling. Deze begrippen zijn bij de implementatie van de KRA in de
Wet milieubeheer expliciet gedefinieerd. Deze definities zijn, behalve in de Wet
milieubeheer zelf, tevens van toepassing in de daarop berustende bepalingen, zoals dit
Besluit UPV textiel. Dat betekent dat deze begrippen in dit besluit niet opnieuw of anders
kunnen worden gedefinieerd. Om dit besluit zelfstandig leesbaar te maken worden de
definities van afvalstof, voorbereiding voor hergebruik, hergebruik en recycling uit de
Wet milieubeheer hieronder weergegeven en toegelicht.
Afvalstof
Afvalstof is het centrale begrip in het afvalstoffenrecht. In de Wet milieubeheer zijn
afvalstoffen gedefinieerd als alle stoffen, mengsels of voorwerpen, waarvan de houder
zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen. De afbakening van
het begrip afvalstof in de praktijk is niet eenvoudig. Enerzijds is de vraag wanneer een
stof of voorwerp een afvalstof is geworden en anderzijds wanneer een afvalstof ophoudt
afvalstof te zijn. Zo gaat in de Wet milieubeheer een artikel over de residuen van een
productieproces die onder voorwaarden bijproducten en geen afvalstoffen zijn. Een
ander artikel gaat over de vraag onder welke voorwaarden de afvalfase als beëindigd
moet worden beschouwd. Ook in het kader van dit besluit is van belang de vraag
wanneer textielproducten afvalstoffen zijn geworden en wanneer de afvalfase weer is
geëindigd. Meer informatie over dit onderwerp is te vinden in de Leidraad – 1.2 afvalstof
of product.11 Niet zelden moet er een rechter aan te pas komen om in een concreet
geval uitsluitsel te geven. Zo oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State in een zaak over een door een charitatieve instelling georganiseerde
11

https://lap3.nl/achtergrond/documenten/beleid/

12

huiskamerinzameling van kleding dat daarbij geen sprake was van de inzameling van
afvalstoffen.12 Het door dezelfde instelling via een container ingezamelde textiel werd
daarentegen wel als afvalstof aangemerkt. In beide gevallen is de geobjectiveerde
intentie van de ontdoener doorslaggevend. De feiten en omstandigheden van het
concrete geval zijn daarvoor bepalend. Door deze systematiek is het doorgaans minder
goed mogelijk om in zijn algemeenheid uitspraken te doen over de afvalstatus van een
materiaal, zoals textiel.
Voorbereiding voor hergebruik
Voorbereiding voor hergebruik is volgens de definitie de van artikel 1.1, van de Wet
milieubeheer nuttige toepassing13 bestaande uit controleren, schoonmaken of repareren,
waarbij producten of componenten van producten, die afvalstoffen zijn geworden,
worden klaargemaakt zodat ze zullen worden hergebruikt zonder dat verdere
voorbehandeling nodig is. Voorbereiding voor hergebruik heeft dus betrekking op
afvalstoffen.
Hergebruik
Hergebruik is elke handeling waarbij producten of componenten die geen afvalstoffen
zijn, opnieuw worden gebruikt voor hetzelfde doel als dat waarvoor zij waren bedoeld.
Hergebruik heeft dus geen betrekking op afvalstoffen (artikel 1.1, eerste lid, van de Wet
milieubeheer).
Einde afval
Er is een moment dat een afvalstof ophoudt afvalstof te zijn. Daarmee is de nuttige
toepassing voltooid. Artikel 1.1, achtste lid, van de Wet milieubeheer geeft hiervoor de
voorwaarden: afvalstoffen die een behandeling van recycling of andere nuttige
toepassing hebben ondergaan, worden niet langer als afvalstoffen beschouwd, indien zij
voldoen aan de volgende voorwaarden:
a. de stoffen, mengsels of voorwerpen zijn bestemd om te worden gebruikt voor
specifieke doelen;
b. er is een markt voor of vraag naar de stoffen, mengsels of voorwerpen;
c. de stoffen, mengsels of voorwerpen voldoen aan de technische voorschriften voor de
specifieke doelen en aan de voor producten geldende wetgeving en normen; en

12
13

ABRvS van 20 februari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:543

Nuttige toepassing is zelf weer gedefinieerd als elke handeling met als voornaamste resultaat dat
afvalstoffen een nuttig doel dienen door hetzij in de betrokken installatie, hetzij in de ruimere
economie, andere materialen te vervangen die anders voor een specifieke functie zouden zijn
gebruikt, of waardoor de afvalstof voor die functie wordt klaargemaakt, tot welke handelingen in
ieder geval behoren de handelingen die zijn genoemd in bijlage II bij de kaderrichtlijnKaderrichtlijn
13
afvalstoffen.

d. het gebruik van de stoffen, mengsels of voorwerpen heeft over het geheel genomen
geen ongunstige effecten voor het milieu of de menselijke gezondheid.
Of aan de doelstellingen voor voorbereiding voor hergebruik en/of recycling in het kader
van dit Besluit wordt voldaan, moet worden bepaald aan de hand van deze voorwaarden.
Kleding die gescheiden is ingezameld, gesorteerd en verkocht gaat worden als
tweedehands kleding zal waarschijnlijk aan de voorwaarden voor einde-afval voldoen. Of
dat in allerlei specifieke situaties ook daadwerkelijke het geval is, zal echter per geval
moeten worden beoordeeld aan de hand van de voorwaarden die gesteld worden in
artikel 1.1, achtste lid, van de Wet milieubeheer. Het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP) en
de toezichthoudende instanties spelen een belangrijke rol bij de uitleg van deze
voorwaarden.
Vezel-tot-vezelrecycling
De term vezel-tot-vezelrecycling is niet gedefinieerd in de Wet milieubeheer, wel de
term recycling14 waarop zoveel mogelijk wordt aangesloten. Vezel-tot-vezelrecycling is
in dit besluit gedefinieerd als recycling waarbij textielafvalstof wordt vervezeld waarna
de textielvezels opnieuw worden bewerkt tot kleding of huishoudtextiel, of materialen of
stoffen hiervoor. Daarmee wordt een hoogwaardige recycling beoogd. Daaraan is
gekoppeld de doelstelling van artikel 6 van dit besluit om zoveel mogelijk gerecyclede
textielvezels afkomstig uit na gebruik afgedankte textielproducten toe te passen in
nieuwe textielproducten. Het is een belangrijke doelstelling van dit besluit om vezel-totvezelrecycling te stimuleren. Voor het in de handel brengen van kleding en
textielproducten die het resultaat zijn van vezel-tot-vezelrecycling zijn de eerder
vermelde voorwaarden van artikel 1.1, achtste lid van de Wet milieubeheer bepalend.
Besluit regeling voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (Besluit UPV)
Andere unierechtelijke begrippen zijn niet in de Wet milieubeheer gedefinieerd, maar in
het eveneens op deze wet berustende Besluit UPV, zoals de begrippen producent en in
de handel brengen. Dat besluit moet in samenhang met dit besluit worden gelezen,
omdat de vaststelling van dit Besluit UPV textiel het Besluit UPV activeert. Hoewel de
definities van de begrippen uit het Besluit UPV niet rechtstreeks van toepassing zijn in
het Besluit UPV textiel, moeten de begrippen wel dezelfde betekenis hebben. Daarbij
geldt een nuance: de begrippen in het Besluit UPV textiel kunnen zijn toegespitst op
textielproducten. Zo is in het Besluit UPV de producent degene die beroepsmatig,

14

Recycling is nuttige toepassing waardoor afvalstoffen opnieuw worden bewerkt tot producten,
materialen of stoffen, voor het oorspronkelijke doel of voor een ander doel, met inbegrip van het
opnieuw bewerken van organische afvalstoffen, en met uitsluiting van energieterugwinning en het
opnieuw bewerken tot materialen die bestemd zijn om te worden gebruikt als brandstof of als
14
opvulmateriaal.

ongeacht de gebruikte verkooptechniek, stoffen, mengsels of producten in Nederland in
de handel brengt, terwijl in het Besluit UPV textiel de producent degene is die
beroepsmatig ongeacht de gebruikte verkooptechniek textielproducten in Nederland in
de handel brengt. De producent in de zin van het Besluit UPV textiel is daarmee tevens
producent in de zin van het Besluit UPV.
Dat besluit is van toepassing op elk UPV-systeem dat op grond van artikel 9.5.2 van de
Wet milieubeheer wordt vastgesteld, en dus ook op dit besluit. Artikel 9.5.2, derde lid,
onderdeel b, van de Wet milieubeheer is ten behoeve van het Besluit UPV aangepast en
verduidelijkt bij de Implementatiewet wijziging EU-kaderrichtlijn afvalstoffen. Met deze
implementatiewet is in de Wet milieubeheer ook een definitie voor regeling voor
uitgebreide producentenverantwoordelijkheid opgenomen.
Een passend innamesysteem door producenten
Het Besluit UPV verplicht producenten een passend innamesysteem te organiseren voor
de stromen waarop een UPV van kracht is. Producenten van textiel moeten op basis
hiervan dus een passend innamesysteem organiseren voor de kleding en het
huishoudtextiel dat zij op de markt brengen. Onder passend wordt in het Besluit UPV
(artikel 2) verstaan dat het innamesysteem:
a. gedurende het gehele jaar beschikbaar is en niet beperkt is tot gebieden waar de
inname en het beheer van de betreffende afvalstoffen het meest kostenefficiënt is; en
b. degene die voornemens is zich van de betreffende stoffen, mengsels of producten te
ontdoen in staat stelt om deze kosteloos bij het innamesysteem in te leveren.
Dit houdt onder meer in dat de inname niet mag worden gestaakt zodra de
inzameldoelstellingen zijn gehaald.
Verhouding tot de gemeentelijk zorgplicht voor huishoudelijk afval
Bij de verplichtingen voor producenten, in het bijzonder de verplichting voor het
opzetten van een passend inzamelsysteem en het dragen van de daarbij behorende
kosten, wordt geen onderscheid gemaakt tussen huishoudelijk afval en bedrijfsmatig
afval. De uitgebreide producentenverantwoordelijkheid heeft immers betrekking op alle
in de handel gebrachte textielproducten. Ook bij een samenwerking tussen de producent
en afvalinzamelaars van gemeenten, geldt dat de producent normadressaat is.
In beginsel is het verboden voor anderen dan de door de gemeenten aangewezen
inzameldiensten huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. Uitzondering hierop zijn
producenten die middels een regeling voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid
die op grond van artikel 9.5.2 van de Wet milieubeheer is gevestigd, een innameplicht
dragen. Dat is met dit Besluit voor producenten van textielproducten het geval.

15

Gemeenten dienen middels de gemeentelijke afvalstoffenverordening producenten met
een innameplicht toe te staan deze verplichting na te kunnen komen. Dit is reeds
staande praktijk en is ook opgenomen in artikel 4, lid 1c, van de modelverordening van
de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Producenten hebben dan een mogelijkheid zelf
hun stromen in te zamelen.
Naast deze verantwoordelijkheid voor producenten blijft – in het geval van huishoudelijk
afval – de zorgplicht van gemeenten onverkort gelden. Gemeenten zijn er in elk geval
aan gehouden zorg te dragen dat huishoudelijke afvalstoffen worden ingezameld. Deze
zorgplicht blijft onverkort van kracht. Per 1 januari 2025 moeten gemeenten daarbij
textiel gescheiden inzamelen. Dit is geregeld in het Besluit gescheiden inzameling
huishoudelijke afvalstoffen, op grond van artikel 10.21 van de Wet milieubeheer.
Samenwerking tussen producenten en gemeenten kan voortkomen uit afspraken die
deze partijen, op basis van bovenstaande wederkerigheid, op eigen initiatief onderling
maken. Daarbij blijft de producentenverantwoordelijkheid uiteindelijk een eigen
verantwoordelijkheid, die producenten dienen na te komen.
Verhouding tot de Algemeen verbindend verklaring (AVV)
Producenten kunnen gezamenlijk uitvoering geven aan de verplichtingen die
voortvloeien uit de UPV textiel (artikel 6 van het Besluit UPV). De verplichtingen die op
de individuele producenten rusten gaan dan over op de producentenorganisatie die
namens deze producenten een melding doet aan de Minister van IenW.
Producenten kunnen de Minister van IenW ook verzoeken een onderling gesloten
overeenkomst over een afvalbeheerbijdrage, als bedoeld in artikel 15.36 van de Wet
milieubeheer, algemeen verbindend te verklaren. Wordt de overeenkomst algemeen
verbindend verklaard dan zijn alle producenten daaraan gebonden. Doet de aldus
opgerichte producentenorganisatie een melding als bedoeld in artikel 4 van het Besluit
UPV dan rusten de verplichtingen van de producenten namens welke de melding is
gedaan op de producentenorganisatie.
4. Gevolgen (m.u.v. financiële gevolgen)
Met de UPV voor textiel worden producenten van kleding en
huishoudtextielverantwoordelijk voor de afvalfase van de producten die zij op de markt
brengen. Er worden wettelijke en handhaafbare doelstellingen opgelegd aan
producenten met betrekking tot voorbereiding voor hergebruik en recycling.
Textielproducenten dragen de verantwoordelijkheid en dus ook de kosten voor het
afvalbeheer. Dit houdt in dat producenten na gebruik afgedankte textielproducten
16

moeten innemen en ervoor moeten zorgen dat deze zo hoogwaardig mogelijk (minstens
volgens de doelstellingen) worden verwerkt.
4.1 Baten van het voorstel/milieuwinst
Ofschoon de te verwachten milieuwinst van de uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid textiel nadere studie vergt, bestaat er wel voldoende
literatuur over de significante negatieve milieu-impact van de textielindustrie en de
urgentie om hier iets aan te doen. Zo bestaan er schattingen dat tussen 2% tot 10% van
de totale Europese milieudruk door textielconsumptie plaatsvindt.15 Die milieu-impact
vindt met name plaats in de productielanden. Om die milieudruk te verminderen is
hergebruik en recycling noodzakelijk. Een studie van CE-Delft uit 2018 geeft aan dat
gerecycled textiel, afhankelijk van type vezel, een 4x tot 50x lagere milieubelasting
oplevert dan nieuwe (‘virgin’) vezels.16 Ook leidt hergebruik evident tot significante
milieudrukverlaging, aangezien de productie van een nieuw stuk textiel hiermee
voorkomen wordt.
5. Uitvoering
De uitvoerders van de regelgeving zijn de producenten van textielproducten. Hieronder
vallen ook importeurs. De uitvoeringslasten betreffen het innemen van afgedankte
textielproducten en het zorgen voor voorbereiding voor hergebruik en recycling conform
de in dit besluit vastgelegde doelstellingen. De doelstellingen gelden per 2025, zodat de
producent nog enkele jaren de tijd heeft om zich voor te bereiden op de uitvoering.
Producenten zijn op grond van het Besluit UPV verplicht jaarlijks te rapporteren over het
nakomen van de verplichtingen op grond van dit besluit. Bij ministeriële regeling kunnen
eisen worden gesteld aan deze verslaglegging.
Producenten worden met dit besluit formeel individueel verantwoordelijk, maar kunnen
er - gelet op het Besluit UPV - voor kiezen gezamenlijk uitvoering te geven aan hun
verplichtingen.
6. Toezicht en handhaving
De Wet milieubeheer is bepalend voor de wijze waarop zowel de bestuursrechtelijke als
de strafrechtelijke handhaving kan plaatsvinden. Bij bestuursrechtelijke handhaving kan
gebruik worden gemaakt van het instrumentarium van hoofdstuk 18 van de Wet
milieubeheer, zoals bestuursdwang of het opleggen van een dwangsom. Krachtens de
Wet op de economische delicten zijn overtredingen van dit besluit strafbaar. Op grond

15
16

Environmental impact of textile and clothes industry (europa.eu)
CE_Delft_2F453_Milieuinformatie_Textiel_Update_2018_DEF.pdf

17

van die wet kunnen bijvoorbeeld geldboetes worden opgelegd of kan een onderneming
worden stilgelegd.
Toezicht op de naleving van dit besluit en de bestuursrechtelijke handhaving zijn
verantwoordelijkheden van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat. De uitvoering
ervan is gemandateerd aan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De
strafrechtelijke vervolging geschiedt door het Openbaar Ministerie.
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft een handhaafbaarheids-,
uitvoerbaarheids- en fraudebestendigheidstoets (HUF-toets) uitgevoerd voor dit besluit.
De ILT is daarbij verzocht de benodigde capaciteit te benoemen voor twee scenario’s:
één waarbij wordt uitgegaan van uitvoering door individuele producenten, het andere
scenario betreft uitvoering door een collectief van producenten.
De handhaafbaarheid heeft ILT als onvoldoende beoordeeld indien er geen collectief van
producenten wordt opgericht. Daarbij wordt wel opgemerkt dat complete beoordeling
voor handhaafbaarheid lastig is vanwege verdere uitwerking van enkele punten onder
ministeriële regeling. Naar schatting kost de uitvoering van het besluit 16,8 fte op het
niveau van individuele producenten, ten opzichte van een verwachte 5,8 fte bij
aanwezigheid van een producentenorganisatie. Tot slot oordeelt de ILT dat de algemene
maatregel onder voorbehoud matig fraudebestendig is. Maatregelen ter voorkoming van
fraude dienen verder uitgewerkt te worden in de bijbehorende regeling. Specifiek
verwijst de ILT naar mogelijke manipulatie van de cijfers, het valideren van
producttoepassing in het buitenland en de daadwerkelijke toepassing van hergebruikt
textiel na het stadium van voorbereiding.
De voornaamste zorg van ILT ziet op de uitvoering van het toezicht bij het uitblijven van
een producentencollectief. Een individuele producent is volgens de ILT onvoldoende in
staat hier vorm aan te geven en over te rapporteren. Voor elk van de beoordeelde
punten geldt dat er geen suggesties voor aanpassingen aan dit besluit naar voren zijn
gebracht om de handhaving en uitvoerbaarheid ervan te verbeteren. Wel vragen de
benoemde aandachtspunten om nadere uitwerking onder ministeriële regeling en
vervolggesprekken met ILT om afspraken te maken over de vormgeving van het toezicht
– ook bij uitvoering door individuele producenten.
Momenteel wordt er door de brancheverenigingen gewerkt aan de oprichtring van een
producentenorganisatie om collectief uitvoering te geven aan de UPV Het is echter aan
de producenten om hier invulling aan te geven. Dit besluit heeft als gevolg – gelet op
het feit dat er nog geen sprake is van een producentenorganisatie – dat individuele
producenten verantwoordelijk zijn voor het nakomen van de op hen rustende

18

verplichtingen. Het controleren op individueel producenteniveau, kost naar schatting
door de ILT 16,8 fte. Hoewel dit meer capaciteit kost dan naleving op collectief niveau,
geeft de schatting aan dat naleving wel mogelijk is. Daarom worden met de ILT
afspraken gemaakt over de praktische uitwerking voor toezicht op de naleving van de
UPV textiel voor beide scenario’s (uitvoering door individuele producenten en uitvoering
door een collectief van producenten).
In de vervolggesprekken met de ILT zal ook aandacht worden besteed aan verdere
uitwerking van monitoring- en rapportageverplichtingen en naleving ervan. Deze
verplichtingen worden uitgewerkt bij ministeriële regeling. Daarbij zal aandacht worden
besteed aan de door ILT gesignaleerde frauderisico’s. Daarnaast kan bij ministeriële
regeling op basis van verder onderzoek een ondergrens worden vastgesteld voor het
grotendeels vrijstellen van kleine bedrijven van de rapportageplicht. Hiertoe is in artikel
7, derde lid, een bepaling opgenomen.
Tenslotte wordt nog ingegaan op een aantal specifieke door ILT genoemde punten. In de
nota van toelichting is verduidelijkt wat in het kader van dit besluit moet worden
verstaan onder voorbereiding voor hergebruik. De praktijk zal moeten uitwijzen of dit
begrip voldoende hanteerbaar is of dat dit nadere toelichting behoeft.
Binnen de Europese Unie geldt vrij verkeer van goederen. De douane houdt alleen bij
wat wordt ingevoerd in en uitgevoerd uit de Europese Unie. Volledige gegevens over de
in Nederland in de handel gebrachte textielproducten zijn niet via die weg derhalve niet
te achterhalen.
Voor e-commerce geldt dat de verplichting een gemachtigde vertegenwoordiger aan te
wijzen de best mogelijke maatregel is om buiten Nederland gevestigde producenten te
kunnen aanspreken op hun (overige) verplichtingen voortvloeiend uit dit besluit. Hoe
effectief op te treden tegen buitenlandse producenten die geen gemachtigd
vertegenwoordiger aanwijzen is een breder vraagstuk dat niet kan worden opgelost
binnen de kaders van dit besluit.
7. Financiële gevolgen
Het voorstel heeft financiële gevolgen voor producenten van textielproducten en
mogelijk ook voor gemeenten. De rapportageverplichting voor producenten brengt
administratieve lasten met zich mee.
7.1 Financiële gevolgen voor producenten
Indien een producentenorganisatie wordt opgezet die uitvoering geeft aan de
verplichtingen van producenten, worden de kosten van UPV gezamenlijk door
producenten gedragen. Deze kosten zijn in belangrijke mate afhankelijk van welke

19

keuzes producenten maken en hoe de textielstromen en bijbehorende markt zich
ontwikkelen en kennen nog een significante mate van onzekerheid. Dit betreft zowel
vaste kosten, zoals wijze van organisatie, het opzetten van een monitoringssysteem en
het al dan niet opzetten van een innovatiefonds, alsmede de variabele kosten per
kilogram textiel, die onder andere worden bepaald door de kosten van inzameling,
sortering, hergebruik, recycling, et cetera. Uit de eerdergenoemd onderzoeksrapport17
komt de volgende schatting voor de bandbreedte van de totale kosten van het UPVsysteem naar voren: tussen de € 82 en € 196 miljoen.
De kosten voor een individuele producent zijn afhankelijk van de hoeveelheid
kilogrammen textiel die deze producent op de markt heeft gebracht. Jaarlijks komt er in
totaal 343 miljoen kilogram nieuw textiel op de Nederlandse markt.18 Een producent
draagt dan tussen de € 0,24 en € 0,57 per kilogram af.”
De kosten voor een producent kunnen daarnaast ook worden bepaald door een systeem
van tariefdifferentiatie. De brancheorganisaties van kleding en textiel hebben reeds
aangegeven bij de inrichting van de uitgebreide productenverantwoordelijkheid dit te
willen instellen om extra beweging in de sector te bewerkstelligen om de milieu-impact
verder te verminderen.
7.2 Financiële gevolgen voor kleine producenten
Aangezien iedereen die kleding beroepsmatig in Nederland in de handel brengt onder de
reikwijdte van het Besluit UPV textiel valt, is de groep mogelijke producenten groot. CBS
schat in dat ongeveer 25.630 bedrijven hieronder zouden kunnen vallen. 19 Van deze
bedrijven is 5% (1.360) verantwoordelijk voor 75% van de productiewaarde (ongeveer
€ 8 miljard) en 70% van de werkgelegenheid, wat neerkomt op ongeveer 66.300
voltijdbanen. Dat betekent dat de overige 24.270 bedrijven verantwoordelijk zijn voor
25% van de totale productiewaarde (ongeveer € 2.6 miljard) en 27.800 voltijdbanen. Uit
deze cijfers blijkt dat mogelijk een deel van de bedrijven die onder de UPV kunnen
vallen, gemiddeld gezien weinig werknemers in dienst hebben. In de nog op te stellen
ministeriële regeling behorende bij dit besluit, zal bij de verslaglegging rekening moeten
worden gehouden met bedrijfsomzet.

Rebel Group, Naar een UPV voor textiel (2021), p. 27, bijlage bij Kamerstukken II 2020/21, 32
852, nr. 156
18
Royal Haskoning DHV/KplusV (2021), Monitoring beleidsprogramma circulair textiel – Nulmeting
peiljaar 2018
19
CBS heeft in opdracht van IenW een dataset aangeleverd met cijfers van de bedrijven die
20
mogelijk onder de UPV vallen.
17

7.3 Financiële gevolgen voor gemeenten
Momenteel zijn gemeenten verantwoordelijk voor de inzameling van huishoudelijke
afvalstoffen, waaronder textielafval. Met dit besluit worden producenten
verantwoordelijk voor de inzameling, recycling en het hergebruik van hun textiel. Gezien
de rol van gemeenten bij de gescheiden inzameling van textiel (dat per 2025 ingaat) en
de huidige inzamelstructuur, is het aannemelijk dat producenten afspraken met de
gemeenten over de inzameling van textiel zullen maken. Het is goed mogelijk dat zij
door de producenten worden betaald voor de diensten die ze nu ook al uitvoeren.
Hierdoor zijn de financiële en materiele gevolgen voor gemeenten afhankelijk van de
afspraken die worden gemaakt met producenten van textiel. Het ministerie blijft
hierover in contact met de Vereniging Nederlandse Gemeenten, zodat de mogelijke
gevolgen voor gemeenten kunnen worden overzien.
7.4 Verslagleggingsverplichting producenten
De producenten van textiel, waaronder importeurs, zijn verplicht jaarlijks op te geven
hoeveel textiel (in kilogrammen) zij in Nederland in de handel hebben gebracht. Deze
gegevens worden in de huidige situatie door veel producenten al bijgehouden. Dit
resulteert in minimale extralasten, zowel eenmalig en structureel.
In artikel 7 derde lid, van dit Besluit wordt ingegaan op de uitzondering op
verslaglegging. De precieze administratieve lasten worden in beeld gebracht bij de
ministeriële regeling waarin de verslagleggingsverplichting wordt geregeld.
8. Evaluatie
Uiterlijk vijf jaar na inwerkingtreding van dit besluit wordt een evaluatie uitgevoerd naar
de effecten ervan.
9. Advies en consultatie
In het traject voorafgaand aan onderhavig besluit zijn op meerdere momenten relevante
belanghebbende uit de textielsector, zoals de Vereniging Herwinning Textiel, de
Nederlandse Vereniging van Reinigingsdiensten, de Branchevereniging
Kringloopbedrijven Nederland, de Vereniging Nederlandse Gemeenten, Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen NL en Natuur & Milieu geconsulteerd.
Ook heeft het voorstel voor een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid textiel van
de brancheorganisaties én de resultaten van het door het ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat ingestelde onafhankelijke onderzoek als belangrijke inbreng gediend bij
het tot stand komen van onderhavig besluit.
21

In de onderstaande paragrafen wordt er nader ingegaan op de internetconsultatie die
heeft plaatsgevonden, evenals het advies dat is uitgebracht door het Adviescollege
Toetsing Regeldruk (ATR).
9.1 Internetconsultatie
Van november 2021 tot januari 2022 heeft de internetconsultatie plaatsgevonden. Deze
consultatie heeft 34 reacties opgeleverd – van particulieren, maar ook van onder andere
textielinzamelaars, textielverwerkers, recyclingbedrijven, kringloopwinkels, gemeenten,
brancheverenigingen van producenten en non-profit organisaties. Onder de
respondenten is brede steun voor de invoering van uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid voor textiel. De UPV wordt gezien als een belangrijke
stap naar een circulaire economie. Wel zijn meerdere aandachtspunten naar voren
gebracht. Hieronder wordt ingegaan op deze punten en wordt per punt aangegeven of
dit heeft geleid tot een wijziging van het besluit en/of de toelichting.
9.1.1 Definities
In de internetconsultatie zijn verscheidene vragen binnengekomen over de definiëring en
toepassing van bepaalde begrippen, zoals voorbereiding voor hergebruik en vezel-tot
vezelrecycling. Naar aanleiding daarvan is in de beschrijving van het juridisch kader in
paragraaf 3 van deze toelichting nader ingegaan op deze begrippen.
Verder is naar voren gebracht dat niet duidelijk is of onder producent ook importeur
wordt verstaan en dat het beter is de importeur expliciet te benoemen. Dat lijkt een
verduidelijking, maar toch wordt dit voorstel om de navolgende reden niet
overgenomen. In het Besluit UPV worden producent en importeur ook niet naast elkaar
gebruikt, maar wordt als volgt uitgelegd dat onder de term producent mede importeur
wordt verstaan:
“De bepalingen in dit besluit hebben betrekking op degene die stoffen, mengsels of
producten in Nederland als eerste in de handel brengt. Dat kan een binnenlandse
producent zijn. Indien producten buiten Nederland worden geproduceerd zijn de
bepalingen van toepassing op de importeur van het product, zijnde diegene die het eerst
een product in Nederland in de handel brengt. Indien er sprake is van verkoop op
afstand, waarbij een leverancier van buiten Nederland middels online-verkoop producten
aanbiedt op de Nederlandse markt, is deze ook gehouden aan de bepalingen in dit
besluit. De individuele producent of importeur is daarmee de normadressaat voor de
verplichtingen in dit besluit.”

22

Een andere vraag is of een winkelier die tweedehands kleding verkoopt moet worden
aangemerkt als producent. Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen voortgezet
gebruik en voorbereiding voor hergebruik. Gaat het om voortgezet gebruik dan is er
geen afvalfase aan de verkoop vooraf gegaan. Dan biedt de winkel de kleding niet voor
het eerst op de markt aan en is de winkelier dus geen producent in de zin van dit
besluit. Gaat het om voorbereiding voor hergebruik, dan is er wel een afvalfase aan de
verkoop voorafgegaan en kan worden beargumenteerd dat de kleding in de handel wordt
gebracht. De winkelier die tweedehands kleding verkoopt zou dan producent in de zin
van dit besluit zijn. Dat is evenwel niet de bedoeling van dit besluit, omdat de verkoop
van deze tweedehands kleding juist bijdraagt aan de met dit besluit beoogde
bevordering van hergebruik. Dit besluit heeft dan ook betrekking op producenten van
nieuw gefabriceerde textielproducten en niet op (kringloop)winkels waar tweedehands
textielproducten worden aangeboden die zijn voorbereid voor hergebruik. Om dat
duidelijk te maken is in artikel 1, tweede lid, bepaald dat dit besluit betrekking heeft op
nieuw gefabriceerde textielproducten van de categorieën kleding en huishoudtextiel.
9.1.2 Reikwijdte UPV
In verschillende reacties zijn suggesties naar voren gebracht om de reikwijdte van de
UPV aan te passen. Zo is de suggestie gedaan om woningtextiel, schoenen en tassen toe
te voegen. In de internetconsultatieversie van de UPV textiel is aangesloten bij het
advies uit het onderzoeksrapport om de UPV betrekking te laten hebben op de
categorieën van textielproducten die daar werden aangeduid met de termen kleding en
huishoudtextiel.20 De suggestie om de UPV uit te breiden met woningtextiel, schoenen
en tassen is niet gevolgd, omdat het de UPV complexer zou maken. Het gaat dan om
meer en andere producenten en andere recyclingprocessen. Aan het advies uit het
onderzoeksrapport om zo eenvoudig mogelijk te starten en eventueel op een later
moment de reikwijdte uit te breiden, is vastgehouden.
Voorts is de suggestie gedaan om gordijnen en kleine productgroepen zoals dekens,
slaapzakken en dweilen niet onder de reikwijdte van de UPV te laten vallen. Deze
suggestie wordt – mede gelet op bovenstaande redenering – wel overgenomen. De UPV
is aldus beperkt tot kleding, waaronder bedrijfskleding, en huishoudtextiel, waaronder
wordt verstaan tafel-, bed- en huishoudlinnen.
Hieronder is in een tabel weergegeven welke producten wel en niet onder UPV textiel
vallen. De opsomming van de zaken die wel onder de UPV vallen is limitatief. De

Onder huishoudtextiel werd daarbij verstaan: dekens, tafel-, bed- en huishoudlinnen, vitrages en
(rol)gordijnen, andere artikelen voor stoffering, dweilen en poetsdoeken. Dit zijn de productgroepen
zoals bedoeld in hoofdstuk 63, deel I, posten 6301, 6303, 6304 en 6307, van Afdeling XI van Deel
23
II van Bijlage I van Verordening (EEG) nr. 2568/87.
20

opsomming van de zaken die niet onder de UPV vallen, is niet limitatief. De tussen
haakjes vermelde codes zijn zogenaamde douanecodes en staan in Afdeling XI van Deel
II van Bijlage I van Verordening (EEG) nr. 2658/87.
Wel onder UPV (limitatief)

Niet onder UPV (niet limitatief)

Consumentenkleding (61 en 62)

Schoenen, tassen, riemen (geen
textielproducten)

Bedrijfskleding (61 en 62)

Onverkochte voorraden bij producenten
(niet in de handel gebracht)

Bedlinnen (6302)

Retouren aan producenten bij herroeping
koop (niet in de handel gebracht)

Tafellinnen (6302)

Dekens (6301)

Huishoudlinnen (6302), bijvoorbeeld

Vitrages, gordijnen en rolgordijnen (6303)

handdoeken en theedoeken
Bedspreien (6304)
Zakken (6305)
Dekkleden, zeilen, tenten (6306)
Dweilen, vaatdoeken, poetsdoeken,
stofdoeken (6307)
9.1.3 Textielservicebedrijven, online platforms en kringloopwinkels
De vraag is gesteld of textielservicebedrijven kunnen worden uitgezonderd van de UPV,
omdat zij reeds een grote bijdrage aan circulariteit zouden leveren.
Textielservicebedrijven worden aangemerkt als producent in de zin van dit besluit als zij
degene zijn die de textielproducten in Nederland in de handel brengen. Dan vallen zij
onder de werkingssfeer van de UPV. Als zij niet degene zijn die de producten in
Nederland in de handel brengen, bijvoorbeeld omdat zij de producten van een
Nederlandse producent hebben gekocht, dan zijn zij geen producent in de zin van dit
besluit. De bijdrage die textielservicebedrijven leveren aan een circulaire textielketen is
hiervoor geen criterium. In hoeverre textielservicebedrijven afval ontvangen en/of zich
van afval ontdoen wordt bepaald door de definitie van afvalstof zoals in de Wet
milieubeheer is opgenomen. Omdat bij een beoordeling of een materiaal wel of geen
afvalstof is alle omstandigheden van het geval beoordeeld moeten worden, is hier niet
mogelijk zo aan te geven of er sprake is van een afvalstof of niet.
Een andere respondent vraagt of online koop- en verkoopplatforms kunnen worden
meegenomen bij de doelstelling voor voorbereiding voor hergebruik. Voorbereiding voor
hergebruik is gericht op opnieuw en voor hetzelfde doel gebruiken van een product na
een afvalfase. Dit moet worden onderscheiden van voortgezet gebruik. Bij voortgezet 24

gebruik blijft het product in de gebruiksfase zonder dat het op een gegeven moment
afval is geworden, in het bijzonder gebruik door een andere gebruiker. Ervan uitgaande
dat online platforms een marktplaats zijn voor tweedehands kleding die per stuk, niet
bedrijfsmatig en voor een marktconform bedrag door de ene consument aan de andere
consument wordt verkocht om opnieuw te worden gedragen, dan is dat een aanwijzing
dat het om voortgezet gebruik gaat en niet om voorbereiding voor hergebruik van een
afvalstof. Voor zover de verkopen van gebruikte kleding via online platforms dergelijke
verkopen zijn, zullen deze daarom in de regel niet kunnen meetellen bij de doelstelling
voor voorbereiding voor hergebruik.
Bij kringloopwinkels ligt dat mogelijk anders. De kleding die daar wordt verkocht zal in
de regel afkomstig zijn van de gescheiden inzameling van textielafval gevolgd door de
sortering (voorbereiding voor hergebruik) daarvan. Als de gesorteerde kleding daarna in
de kringloopwinkel wordt verkocht, kan deze eventueel wel meetellen bij de doelstelling
voor voorbereiding voor hergebruik.
9.1.4 Onverkochte voorraden bij producenten
De vraag is gesteld of onverkochte voorraden textielproducten meetellen voor de
doelstellingen voor voorbereiding voor hergebruik. Dit is niet het geval. Dit besluit heeft
betrekking op textielproducten die door een producent in de handel zijn gebracht.
Onverkochte voorraden waarvan de producent zich ontdoet zijn niet in de handel
gebracht en mogen dus niet worden meegeteld voor de doelstelling voor voorbereiding
voor hergebruik. Voor retouren van consumenten aan producenten geldt voor zover de
consument met gebruikmaking van zijn herroepingsrecht de koop ongedaan heeft
gemaakt, hetzelfde. De geretourneerde producten zijn door het ongedaan maken van de
aankoop niet in de handel gebracht en mogen dus niet worden meegeteld voor de
doelstelling voor voorbereiding voor hergebruik. Producenten zullen daarmee bij de
inrichting van hun administratie ten behoeve van de verslaglegging in het kader van dit
besluit rekening moeten houden.
9.1.5 Hoogte doelstellingen en milieudoelstellingen
Een aantal respondenten geeft aan de doelstellingen te weinig ambitieus te vinden. Daar
tegenover staat dat een aantal respondenten de doelstellingen nu juist te ambitieus
acht. Ook voor de hoogte van de doelstellingen geldt dat hier het advies uit het
onderzoeksrapport is gevolgd waarin doelstellingen zijn geformuleerd die naar hun
oordeel haalbaar, ambitieus en realistisch zijn. Voor de hergebruikdoelstelling geldt dat
deze is gebaseerd op een eerder voorstel van de partijen uit de textielketen. Het
voorstel is op dit punt niet aangepast. Op basis van de evaluatie – die uiterlijk vijf jaar
na inwerkingtreding van het besluit wordt uitgevoerd – kunnen de doelstellingen voor

25

2030 (omhoog of omlaag) worden bijgesteld. Voorts is de suggestie gedaan om de
doelstellingen te kwantificeren in absolute aantallen. Deze suggestie is niet
overgenomen, omdat bij absolute aantallen geen rekening kan worden gehouden met
eventuele groei of krimp van de textielmarkt.
Een aantal respondenten benadrukte het belang van het formuleren van
milieudoelstellingen, omdat huidige doelstellingen niet zouden sturen op milieu-impact
zoals CO2-emisses en watergebruik. Ook is verduidelijking gevraagd over hoe het
wetgevingsvoorstel helpt om de milieu-impact van de industrie te verminderen. Specifiek
wordt hierbij de milieuwinst genoemd van vezel-tot-vezel recyclen ten opzichte van
andere vormen van recycling. In het onderzoeksrapport wordt opgemerkt dat de
textielsector een sector is met een hoge milieudruk en veel afval. Dit hangt samen met
overwegend gebruik van virgin materialen, de milieu-impact van het productieproces, de
beperkte vezel-tot-vezel recycling en het aankoop en afdankgedrag van consumenten.
Door meer te recyclen, kan de milieudruk aan het begin van de keten worden
verminderd. Er is, op basis van het onderzoeksrapport, daarom gekozen om onderscheid
te maken tussen een totaalpercentage voor recycling en een aandeel hoogwaardig
recycling (ook wel vezel-tot-vezel recycling). Niet alleen om recycling te laten toenemen,
maar ook om vezel-tot-vezel recycling te laten groeien. De doelstellingen sturen
daarmee wel degelijk op vermindering van milieu-impact, echter uitgedrukt in
percentages recycling en hergebruik en niet in CO2-gebruik of liters water.
9.1.6 Stellen van producteisen
Er is een groot aantal suggesties gedaan om in dit besluit eisen te stellen die bijdragen
aan een meer duurzame en circulaire textielketen. Een aantal voorbeelden hiervan is:
eisen aan het aantal keer dat een kledingstuk gewassen en gedragen moet kunnen
worden, eisen aan de arbeidsomstandigheden in productielanden, design for recycling en
design for sustainability, kwaliteitseisen aan productie, een preventiedoelstelling, een
verbod op de vernietiging van onverkochte goederen, aanpak van microplastics en
fiscale vergroening. Zoals ook in het Besluit UPV is vastgelegd, bevat een regeling voor
uitgebreide producentenverantwoordelijkheid regels of overheidsmaatregelen die ervoor
zorgen dat een producent financiële verantwoordelijkheid of financiële en
organisatorische verantwoordelijkheid draagt voor de afvalfase van de producten,
stoffen of mengsels die hij in de handel heeft gebracht. Het systeem van UPV richt zich
uitdrukkelijk op de afvalfase van producten.
Dit betekent dat de werkingskracht van de UPV gericht is op de inzameling, recycling en
het hergebruik van textiel en op toepassing van gerecycled textiel in nieuw textiel. Het is
niet mogelijk om in een regeling voor UPV kwaliteitseisen aan producten te stellen. Het
26

besluit is hier dan ook niet op aangepast. Wel zijn de aangedragen suggesties waardevol
voor het bredere textielbeleid van dit kabinet. Dergelijke producteisen kunnen op
Europees niveau worden gesteld en hier heeft Nederland zich ook voor ingezet en zal
Nederland in Europees verband ook blijven doen.
9.1.7 Samenhang met Europese wetgeving en Europees beleid
In een aantal reacties wordt aandacht gevraagd voor de harmonisatie van Europese
wetgeving. Zo wordt verwezen naar de Textielstrategie van de EU, het Sustainable
Product Initiative en een eventuele bijmengverplichting voorgerecyclede textielvezels.
Hiervoor geldt dat de UPV voor textiel in overeenstemming is met vigerende Europese
wet- en regelgeving, zoals de Kaderrichtlijn afvalstoffen, en dat bij nieuwe relevante
wetgeving het besluit UPV textiel wordt aangepast indien nodig.
9.1.8 Ministeriële regeling verslaglegging en toepassing gerecyclede
textielvezels
Bij ministeriële regeling worden nadere eisen gesteld aan de verslaglegging door
producenten. Er is een aantal aandachtspunten meegegeven door de respondenten,
waaronder traceerbaarheid en transparantie. Ook wordt aandacht gevraagd voor de
regeldruk en de meetbaarheid van de doelstellingen bij individuele producenten. Deze
punten hebben de aandacht en zullen in de ministeriële regeling worden uitgewerkt. Een
respondent vraagt om ambitieuzere doelstellingen in de ministeriële regeling dan in
artikel 5 van het besluit. Dit is niet mogelijk – in de ministeriële regeling kunnen geen
eisen worden gesteld die verder gaan dan in het besluit is vastgelegd. Een ander punt
betreft het stellen vannadere regels rondom inzamelvergoedingen, tariefdifferentiatie,
criteria van samenstelling en kwaliteit van ingezameld textiel. Tariefdifferentiatie valt
gelet op artikel 6, vierde lid, van het Besluit UPV evenwel onder de verantwoordelijkheid
van de producentenorganisatie(s). Ook wordt gevraagd om een nadere toelichting op de
mogelijkheid om in de ministeriële regeling kleine producenten vrij te stellen van de
verslagleggingsverplichting. Dit laatste is inderdaad mogelijk: er kan een vrijstelling
worden opgenomen voor producenten die tot een bepaalde omvang produceren. Bij
kunststof verpakkingen is bijvoorbeeld in de ministeriële regeling verslaglegging
verpakkingen besloten dat producenten die jaarlijks minder dan 50.000 kilogram
verpakkingen gebruiken, op grond van het Besluit zijn vrijgesteld van de
verslagleggingsverplichting. Er is nog geen besluit genomen of een vrijstelling wordt
toegepast voor textielproducenten en waar de grens zou komen te liggen. Dit wordt bij
ministeriële regeling vastgelegd. In dit besluit is hiervoor in artikel 7, derde lid, een
grondslag opgenomen.

27

Er wordt gevraagd hoe de inzet van recyclaat in nieuw textiel wordt gestimuleerd. Artikel
6, eerste lid, verplicht producenten om maatregelen te nemen die erop zijn gericht dat
zo veel mogelijk gerecyclede textielvezels opnieuw in eigen textielproducten worden
toegepast. Daarnaast zet Nederland zich in voor een Europeesrechtelijke verplichting tot
het toepassen van recyclaat van textiele oorsprong in nieuw textiel.
Ook wordt in een reactie in overweging gegeven om bij de uitwerking in de ministeriële
regeling van artikel 6, tweede lid, mee te nemen dat het moet gaan om gerecyclede
textielvezels afkomstig van na gebruik afgedankte textielproducten waarvoor een
wettelijk minimum percentage zou moeten gelden. Dit sluit aan bij het
beleidsprogramma circulair textiel. In genoemde bepaling is daarom opgenomen dat de
textielvezels afkomstig moeten zijn van na gebruik afgedankte textielproducten.
9.1.9 Tariefdifferentiatie
Een groot aantal opmerkingen is gemaakt over tariefdifferentiatie. Respondenten
bepleiten onder meer een financiële prikkel voor circulaire producten (eco-modulatie),
een voordeliger tarief voor mono-materiaal ten opzichte van de mixed-stroom, een vast
tarief voor kleine bedrijven en differentiatie voor baby- en kinderkleding. Met dit besluit
worden producenten financieel verantwoordelijk gesteld voor hun producten in de
afvalfase. Hoe dit wordt bekostigd is aan de producenten zelf. Als er een
producentenorganisatie wordt opgericht, dragen producenten een bijdrage af aan de
producentenorganisatie. Het geheel aan bijdragen moet kostendekkend zijn. Dit is
geregeld in artikel 6, derde lid, van het Besluit UPV. Het vierde lid van dit artikel
verplicht de producentenorganisatie de bijdrage van producenten indien mogelijk te
differentiëren, met name door rekening te houden met de gehele levenscyclus van
producten en de duurzaamheid, herbruikbaarheid, recyclebaarheid en de aanwezigheid
van gevaarlijke stoffen. Dit betekent dat producenten die producten in de handel
brengen die lang meegaan (duurzaam zijn),herbruikbaar of recyclebaar zijn en daarmee
zorgen voor lagere kosten voor het beheer van deze producten afkomstige afvalstoffen,
ook een lagere bijdrage betalen. Een progressieve tariefdifferentiatie levert een
belangrijke bijdrage aan de circulariteit van textiel. Het is echter aan de
producentenorganisatie, en niet aan het Rijk, om tariefdifferentiatie toe te passen. Ook
wordt de suggestie gedaan om de inkomsten uit de heffingen mede in te zetten voor het
verbeteren van de arbeidsomstandigheden in internationale productieketens van kleding
en textiel. Deze onderwerpen vallen evenwel buiten de reikwijdte van een regeling voor
UPV zoals thans gedefinieerd in de KRA en de Wet milieubeheer.
9.1.10 Gemachtigd vertegenwoordiger
Buitenlandse e-commerce platforms die textielproducten op de Nederlandse markt
brengen worden op grond van artikel 2 van dit besluit verplicht om een gemachtigd

28

vertegenwoordiger in Nederland aan te wijzen. Een respondent vraagt hoe dit
geëffectueerd en handhaafbaar gemaakt kan worden. Ten eerste kunnen grote platforms
worden aangeschreven en aangespoord een gemachtigd vertegenwoordiger aan te
wijzen. Er zijn op dit moment nog geen handhavingsmogelijkheden van de ILT om in te
grijpen als dit niet gebeurt. Dit is onderdeel van een bredere problematiek rond
onderdelen van e-commerce die met dit besluit niet kan worden opgelost. Nederland zal
dit thema bespreken met de Europese Commissie. Bij de evaluatie van dit besluit kan dit
punt ook uitdrukkelijk worden meegenomen.
9.1.11 Samenwerking tussen producenten en andere partijen uit de
textielketen en regie Rijksoverheid
Een belangrijk deel van de reacties in de internetconsultatie is afkomstig van
belanghebbende partijen. Zij spelen een rol in de huidige situatie – zoals
textielinzamelaars, -sorteerders, -verwerkers of als kringloopwinkel, gemeente of
regionaal samenwerkingsverband. Vanuit deze hoeken wordt het aanbod gedaan om in
de nieuwe situatie (na inwerkingtreding van de UPV) een actieve rol te spelen en samen
te werken met producenten. De brancheverenigingen Modint en INretail werken aan de
oprichting van een producentenorganisatie. Deze organisatie in oprichting gaat met de
belanghebbende partijen in overleg om te komen tot samenwerking. Het is dus primair
aan de producenten en andere belanghebbenden om deze samenwerking vorm te geven.
De oproep van belanghebbende partijen is ook breder, er wordt gevraagd om inspraak in
de vormgeving van het UPV-systeem. Het ministerie van IenW is via het netwerkoverleg
circulair textiel (een periodiek overleg met de brancheverenigingen van partijen uit de
textielketen) in gesprek met belanghebbenden en gaat via separate gesprekken in
overleg met hen om de – ook hier gegeven – overwegingen mee te kunnen nemen in de
verdere vormgeving van het UPV-systeem. Hierbij geldt dat de Rijksoverheid over de
juridische kaders gaat en het aan de producenten is om de praktische, organisatorische
en financiële invulling vorm te geven.
9.1.12 Rol gemeenten
In de huidige situatie zijn gemeenten verantwoordelijk voor de inzameling van
huishoudelijke afvalstoffen, waaronder textielafval. Een groot deel van het huishoudelijk
textielafval wordt door of in opdracht van gemeenten gescheiden ingezameld, hoewel de
verplichting daartoe eerst op 1 januari 2025 ingaat.21 In een aantal reacties wordt
gevraagd om bestendiging van de rol van de gemeente als regisseur van de gescheiden
inzameling van textielafval, het respecteren van bestaande overeenkomsten en het
borgen van de vergoedingssystematiek. Ook wordt gevraagd om de financiële en

21

Op grond van artikel 3.115, tweede lid, onderdeel q, van de Activiteitenregeling milieubeheer
29
moeten op milieustraten al wel voorzieningen zijn voor het gescheiden achterlaten van textiel.

materiële gevolgen voor gemeenten nader te onderzoeken. In de nota van toelichting
wordt ingegaan op de verhouding van de UPV tot de gemeentelijke zorgplicht voor
huishoudelijk afval. Naar aanleiding van de opmerkingen uit de internetconsultatie is
deze paragraaf verduidelijkt. Met dit besluit worden producenten verantwoordelijk voor
de inzameling, recycling en het hergebruik van hun textiel. Gegeven de zorgplicht van
de gemeenten voor de gescheiden inzameling van textiel (per 2025) en de huidige
inzamelstructuur ligt het echter voor de hand dat producenten afspraken maken met de
gemeenten en/of textielinzamelaars over de inzameling van textiel. De financiële en
materiële gevolgen voor gemeenten zijn afhankelijk van de afspraken die worden
gemaakt
Er is ook gevraagd of de inzameling van textiel volgens de scheidingsregels van
Landelijk afvalbeheerplan 3 (LAP 3) blijft plaatsvinden. Bij de invulling van de
gemeentelijke zorgplicht moet inderdaad – nu en in de toekomst - het LAP 3 en de
bijbehorende scheidingswijzer (die meer producten omvat dan waar de UPV op ziet) in
acht genomen worden. De reikwijdte van UPV is beperkt tot kleding, bedrijfskleding, en
tafel-, bed- en huishoudlinnen. Het is niet ondenkbaar dat daar een separaat
inzamelsysteem voor wordtopgezet. Dit ontslaat de gemeente echter niet van haar
zorgplicht, die in overeenstemming met de geldende kaders moet plaatsvinden. Ook hier
geldt dat er goede afspraken moeten worden gemaakt tussen producenten, gemeenten
en inzamelaars.
9.1.13 Consumentenperspectief
Er is gevraagd hoe consumenten straks weten waar ze hun kleding kunnen inleveren.
Het is inderdaad belangrijk dat het voor consumenten duidelijk is waar ze hun textiel
kwijt kunnen. Dit is afhankelijk van de organisatie van de inzameling, die straks in
handen ligt van gemeenten èn producenten. Primair zijn producenten daarvoor
verantwoordelijk. Uit artikel 2, derde lid, van het Besluit UPV volgt dat producenten
afvalstoffenhouders van de stoffen, mengsels of producten die hij in de handel brengt en
waar de regeling voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid betrekking op heeft,
informeert over afvalpreventiemaatregelen, innamesystemen, voorzieningen voor
hergebruik of nuttige toepassing en de preventie van zwerfafval. Het ministerie van
IenW draagt er via Rijkswaterstaat en via Milieu Centraal zorg voor dat de voorlichting
aan consumenten hier goed op aansluit.
9.1.14 Planning en inwerkingtreding en evaluatie
Sommige respondenten geven aan de inwerkingtreding van het besluit per 1 januari
2023 (te) ambitieus te vinden. Het is goed te onderstrepen dat de formele
inwerkingtreding per 1 januari 2023 effectief betekent dat producenten in 2024 voor het
30

eerst gegevens dienen te verstrekken over het textiel dat zij in 2023 de markt hebben
gebracht. Het besluit is hierop aangepast. De eerste doelstellingen gelden per 2025. De
formele inwerkingtreding laat dus ruimte voor een ingroeipad, ook met het oog op een
nog op te zetten producentenorganisatie.
Een respondent geeft in overweging de doelen voor 2030 naar boven bij te stellen. De
evaluatie is voorzien binnen vijf jaar na inwerkingtreding van het besluit. Op basis van
deze evaluatie kunnen de doelstellingen voor 2030 indien nodig – omhoog of omlaag worden bijgesteld.
9.1.15 Overig
Een respondent vraagt of de IAK-toets voor de effecten op ontwikkelingslanden is
uitgevoerd. Dit is niet gebeurd. Wel valt hierover op te merken dat een deel van de
ingezamelde kleding wordt verkocht aan Global South-landen voor hergebruik. Een van
de doelen van de UPV voor textiel is om hergebruik binnen Nederland te stimuleren. Dit
zou een effect kunnen hebben voor de verkoop aan andere landen. Tegelijkertijd zou de
UPV in zijn totaliteit moeten leiden tot meer hergebruik. Een ander mogelijk gevolg is
dat recyclaat wordt toegepast in nieuwe kleding die wordt geproduceerd in derde landen.
Dit vraagt goed opdrachtgeverschap van de producenten.
Tot slot zijn er suggesties gedaan om een duurzaamheidslabel in te voeren en dit label
te gebruiken als prikkel om de productie van textiel met een korte levensduur te
verminderen. Dit kan niet worden geregeld via het systeem van uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid, maar in Europees verband zet Nederland zich in voor
een verplicht duurzaamheidslabel voor textiel. Bovendien zou de invoering van UPV voor
textiel kunnen fungeren als prikkel om textiel met een langere levensduur en betere
recyclebaarheid te produceren.
9.2 Advies van het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR)
Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) heeft de gevolgen voor de regeldruk van de
uitgebreide producentenverantwoordelijkheid van dit besluit beoordeeld en op basis
daarvan een aantal adviezen gegeven.
Wat betreft het toetsingskader nut en noodzaak van de UPV, geeft het ATR twee
adviezen. Allereerst oordeelt het ATR dat de effectiviteit van het voorstel niet goed te
beoordelen is, mede omdat gegevens over de huidige situatie onvolledig zijn. Specifiek
verwijst het ATR naar het ontbreken van gegevens over de hoeveelheid textiel die
jaarlijks op de markt wordt gebracht en jaarlijks wordt hergebruikt en gerecycled. Het
college adviseert daarom de productie, het hergebruik en de recycling van textiel

31

volledig (kwantitatief) in beeld te brengen, zodat het maatschappelijk effect van het
voorstel kan worden bepaald. Ten tweede bevat het voorstel geen tussentijdse
monitoring- of evaluatiebepaling. Het onderzoeksrapport adviseert om dit wel te doen.
Het college deelt die visie om de effecten van de UPV tussentijds te monitoren. Als
overweging geeft het college tot slot mee om de milieueffecten nader in kaart te
brengen en aandacht te besteden aan de effecten van de tweedehands verkoop van
textiel op de werking van de UPV.
Sinds 2020 wordt de voortgang ten opzichte van de doelen uit het beleidsprogramma
circulair textiel jaarlijks gemonitord. Hierbij wordt de hoeveelheid op de markt gebracht
textiel alsmede het aandeel hergebruik en recycling in beeld gebracht. Bij de verdere
ontwikkeling van de monitoring wordt aansluiting gezocht bij de UPV, zodat er geen
zaken dubbel worden gemonitord. Ter uitvoering van de aangenomen motie van het lid
Hagen (D66)22 wordt bovendien in 2023 de massabalans textiel herhaald, die eerder
over 2012 en 2018 werd uitgevoerd. De massabalans biedt inzicht in de hoeveelheid
textiel die wordt afgedankt, gescheiden ingezameld, voorbereid voor hergebruik en
gerecycled en de bestemming van deze stromen. Deze massabalans kan dienen als
nulmeting voor de UPV. Met het invoeren van de producentenverantwoordelijkheid en de
bijbehorende jaarlijkse rapportageverplichting ontstaat er eveneens meer zicht op de
huidige situatie en de effecten van de UPV.
Een eerdere evaluatie is niet zinvol, omdat de effecten pas na een paar jaar zichtbaar en
meetbaar zijn. Een verantwoordelijkheid voor producenten heeft ook een aantal jaar
nodig om tot wasdom te komen. Specifiek voor de kwantitatieve doelstellingen geldt dat
de voortgang jaarlijks worden gemonitord door producenten uit hun UPV-rapportage. Dit
betekent in de praktijk dat de effecten van de UPV textiel worden gemonitord en dat
vóór 2030 een tussentijds evaluatierapport verschijnt. Op basis van dit rapport kan
worden bepaald of de doelstellingen voor 2030 bijstelling behoeven.
Vanuit het toetsingskader voor aanwezigheid van minder belastende alternatieven,
adviseert het college duidelijk te maken welke alternatieven voor de UPV mogelijk zijn
inclusief inhoudelijk te motiveren waarom daar niet voor is gekozen. Er wordt door de
ATR enerzijds verwezen naar alternatieven voor UPV als instrument, zoals maatregelen
die zich richten op het op de markt brengen van textiel. Anderzijds wordt gevraagd om
toelichting van alternatieve uitwerkingen bij de invulling van de UPV en daarin huidige
keuze voor het formuleren van de huidige doelstellingen mee te nemen. Ook geeft het
college in overweging om de definitie van producent te verduidelijken, zodat partijen
weten of ze moeten voldoen aan de verplichting van de UPV.
22

Kamerstukken II 2021/22, 35 935 XII, nr. 32.

32

In reactie op het ATR-advies geldt dat er om meer en betere inzameling, hergebruik en
recycling maar één juridisch instrument is dat we op nationaal niveau kunnen inzetten,
en dat is het instrument van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. De
aanleiding en de noodzaak hiertoe staan beschreven op pagina 7 en 8. Daarbij is
toegelicht waarom meer vrijblijvendere maatregelen niet hetzelfde effect sorteren.
. Daarbij dient de UPV gezien te worden in een breder kader van beleidsmaatregelen
met als doel het verminderen van textielafval en grondstofgebruik en het bevorderen
van een circulaire textielketen. Het ATR verwijst hierbij specifiek naar een verbod op
bepaalde textielproducten en het bevorderen van het aanbod duurzamer textiel. Voor
dergelijke maatregelen, zoals een verplicht percentage recyclaat, pleit Nederland op
Europees niveau.
Tevens is expliciet aangegeven dat de definitie van producent aansluit op die in het
Besluit regeling voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (Besluit UPV).
Het vroegtijdig betrekken van partijen die moeten voldoen aan de wettelijke
verplichtingen middels een MKB-toets, draagt bij aan een werkbare wetgeving. De MKBtoets is echter door beperkt aantal aanmeldingen niet doorgegaan. Het college adviseert
in 2022 de MKB-toets alsnog te organiseren of op een andere wijze aandacht te
besteden aan de werkbaarheid en uitvoerbaarheid van de verplichtingen voor (MKB)
bedrijven. Graag ziet het ATR wat de uitkomsten zijn van de consultatie over het
voorstel en een toelichting over hoe opvolging is gegeven aan aandachtspunten over de
werkbaarheid.
In samenspraak met de brancheorganisaties voor textiel zal het ministerie in overleg
gaan met bedrijven over de uitvoerbaarheid en werkbaarheid van het voorstel. Bij de
uitvoering van het voorstel en bij het vormgeven van de ministeriële regeling zal
rekening worden gehouden met de uitkomsten van deze gesprekken.
Tot slot adviseert het ATR de regeldrukeffecten volledig in kaart te brengen conform de
Rijksbrede methodiek en daarbij in ieder geval opvolging te geven aan de volgende
punten: de kosten voor bedrijfsmatig ingezameld of afgedankt textiel, de kosten voor
rapportageverplichtingen over de in handel gebracht textiel, aanscherping van de
inschatting van het aantal eenmanszaken die onder de regeling vallen, en het stellen
van een ondergrens voor de UPV-verplichtingen om producenten uit te zonderen.
In het besluit is reeds een eerste indicatie van de financiële gevolgen van het voorstel
gegeven. Bij ministeriële regeling wordt de rapportageverplichting nader uitgewerkt. In
die ministeriële regeling wordt een ondergrens gesteld voor de bedrijven die onder de
rapportageverplichting vallen. Hierbij wordt de aanbeveling van de ATR overgenomen en
33
worden de regeldrukeffecten volledig in kaart gebracht.

9.3 PM - Uitkomsten voorhangprocedure
9.4 PM – Voorpublicatie in Staatscourant

10. Notificatie
Op grond van de notificatierichtlijn is een ontwerp van deze regeling op PM aan de
Europese Commissie voorgelegd (notificatienummer PM).

B. Artikelsgewijs deel
Artikel 1 (definities en reikwijdte)
In het eerste lid wordt een aantal begrippen gedefinieerd.
De begrippen in de handel brengen en producent hebben nagenoeg dezelfde definities
als in het Besluit regeling voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Aan het
begrip in de handel brengen is de beperking toegevoegd dat het alleen om Nederland
gaat waarmee buiten twijfel is dat de verplichtingen uit dit Besluit uitsluitend betrekking
hebben op het in Nederland in de handel brengen van textielproducten.
Voor de begrippen textielproducten en textielvezel wordt aansluiting gezocht bij de
definities in Verordening (EU) nr. 1007/2011 betreffende textielvezelbenamingen en de
desbetreffende etikettering en merking van de vezelsamenstelling van textielproducten.
Daarnaast is een definitie van Verordening (EEG) nr. 2658/87 opgenomen om het
toepassingsbereik van dit besluit in termen van de textielproducten waarop het
betrekking heeft eenduidig te kunnen afbakenen.
Ten slotte wordt het begrip vezel-tot-vezelrecycling gedefinieerd waarmee wordt gedoeld
op een vorm van hoogwaardige recycling van textielvezels.
In het tweede lid wordt het toepassingsbereik van het besluit in termen van de
textielproducten waarop het betrekking heeft, afgebakend. Dit besluit heeft betrekking
op de categorieën van textielproducten die worden aangeduid met de termen kleding en
huishoudtextiel. Daarbij dient te worden opgemerkt dat onder kleding ook
bedrijfskleding wordt verstaan en dat met huishoudtextiel niet woningtextiel wordt
bedoeld. Dit toepassingsbereik is ingegeven door het aan dit besluit ten grondslag
liggende onderzoeksrapport.
34

In het onderzoek wordt voorts geadviseerd om voor nadere afbakening van de
begrippen kleding en huishoudtextiel aansluiting te zoeken bij zogenoemde GN-codes.
Die productcodes zijn terug te voeren op Verordening (EEG) nr. 2658/87 van de Raad
met betrekking tot de tarief-en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk
douanetarief. De onder dit besluit vallende textielproducten zijn opgenomen in de
hoofdstukken 61 en 62 die betrekking hebben op kleding en kledingtoebehoren, hier
aangeduid met de term kleding, alsmede onderdeel 6302 van hoofdstuk 63, dat
betrekking heeft op tafel-, bed- en huishoudlinnen , hier aangeduid met de term
huishoudtextiel. Omdat deze verordening ieder kalenderjaar wordt aangepast, is in de
definitie van Verordening (EEG) nr. 2658/87 een dynamische verwijzing opgenomen,
zodat de in het besluit opgenomen verplichtingen steeds gelden in het licht van de
verordening zoals die dat kalenderjaar luidt.
Artikel 2 (gemachtigd vertegenwoordiger)
Voor buiten Nederland gevestigde producenten geldt een verplichting om een in
Nederland gevestigde rechtspersoon of natuurlijke persoon als gemachtigd
vertegenwoordiger aan te wijzen. In het bijzonder wordt hiermee tegemoetgekomen aan
de zorg dat buiten Nederland gevestigde online aanbieders die textielproducten
rechtstreeks aan Nederlandse consumenten verkopen niet aan de uit dit besluit
voortvloeiende verplichtingen zullen kunnen worden gehouden.
In overeenstemming met artikel 8bis, vijfde lid, vierde alinea, van de Kaderrichtlijn
afvalstoffen23 kan de minister nadere regels stellen met betrekking tot gemachtigd
vertegenwoordigers.
Artikel 3 (voorbereiding voor hergebruik en recycling)
De basis voor het opleggen van gecombineerde doelstellingen voor voorbereiding voor
hergebruik en recycling is de gewichtshoeveelheid textielproducten die door de
betreffende producent in het voorafgaande jaar in Nederland in de handel is gebracht. In
het artikel wordt vanaf 2025 een doelstelling voor voorbereiding voor hergebruik en
recycling aan producenten opgelegd. De jaren 2023 en 2024 kunnen door producenten
worden gebruikt om zich hierop voor te bereiden. Er is gekozen voor een
aanvangspercentage van 50% in 2025 omdat dit het niveau is dat reeds wordt bereikt
via de gescheiden inzameling van textiel door gemeenten en de verwerking hiervan door
textielrecyclingbedrijven. Ieder jaar worden doelstellingen voor
voorbereidingvoorhergebruik en recycling (met 5%) verhoogd tot deze een niveau van
75% in 2030 hebben bereikt. Om te zorgen voor geleidelijke verhogingen van
percentages zijn deze jaarlijkse tussendoelstellingen opgenomen.

23

Richtlijn (EU) 2018/851 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 tot wijziging
35
van Richtlijn 2008/98/EG betreffende afvalstoffen (PbEU 2018, L 150/109)

Artikel 4 (voorbereiding voor hergebruik)
Het eerste lid legt de producent voorbereiding-voor-hergebruikdoelstellingen op.
Voorbereiding voor hergebruik staat hoger op de afvalhiërarchie dan recycling. Het is om
die reden dat naast de gecombineerde doelstellingen voor voorbereiding voor hergebruik
en recycling van artikel 3 specifieke doelstellingen voor voorbereiding voor hergebruik
zijn opgenomen. Het tweede lid specificeert dat een deel van dit hergebruik in Nederland
dient plaats te vinden. Alleen afgedankte textielproducten van goede kwaliteit vinden
nog aftrek in Nederland. In deze doelstelling ligt daarom voor producenten een
stimulans besloten om producten van goede kwaliteit in de handel te brengen.
Daarnaast wordt met het opnemen van deze doelstelling beoogd dat de uitvoer van
herbruikbare producten naar derde landen wordt beperkt om te voorkomen dat zij aldaar
uiteindelijk zonder te worden gerecycled worden verwijderd.
Artikel 5 (vezel-tot-vezelrecycling)
Teneinde te bewerkstelligen dat gerecycled materiaal hoogwaardig kan worden
toegepast, zijn ook vezel-tot-vezelrecyclingdoelstellingen opgenomen. Deze
doelstellingen zijn bepaald als percentage van hetgeen door de producent feitelijk wordt
gerecycled teneinde de hierboven genoemde stimulans om voorbereiding voor
hergebruik boven recycling te stellen niet te doorkruisen. Verder kan de minister bij
ministeriële regeling recyclingdoelstellingen per productcategorie vaststellen. Een
dergelijke regeling steunt rechtstreeks op artikel 9.5.2, zevende lid van de Wet
milieubeheer, en bepaalt zowel de recyclingdoelstellingen als de productcategorieën.
Artikel 6 (toepassing gerecyclede textielvezels)
Om ervoor te zorgen dat het ingezamelde en gerecyclede textiel zijn weg terugvindt
naar nieuwe textielproducten, moet de textielproducent maatregelen treffen om de
toepassing van gerecyclede textielvezels in de eigen textielproducten te bevorderen.
Voorts kan de textielproducent bij ministeriële regeling ertoe worden verplicht om
gerecyclede textielvezels afkomstig van na gebruik afgedankte textielproducten te
gebruiken in nieuwe textielproducten die in Nederland in de handel worden gebracht.
Artikel 7 (verslaglegging)
Met de inwerkingtreding van dit besluit geldt de verslagverplichting van artikel 5, eerste
lid, van het Besluit regeling voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, zij het
dat voor zover het onderdeel a betreft, dit verslag ingevolge artikel 7, eerste lid, van dit
besluit de eerste twee jaar slechts betrekking heeft op de hoeveelheid in de handel
gebrachte textielproducten.
36

Bij ministeriële regeling kunnen kleine producenten grotendeels worden vrijgesteld van
de verslagleggingsverplichtingen van dit besluit en kunnen nadere eisen worden gesteld
aan het verslag.
Artikel 8 (inwerkingtreding)
Tussen de datum van inwerkingtreding op 1 januari 2023 en de datum waarop het
behalen van de in de artikelen 3 tot en met 6 gestelde voorbereiding-voor-hergebruiken recyclingdoelstellingen ligt een periode van twee jaar waarin de producenten zich
kunnen voorbereiden op het behalen van deze doelstellingen.
Wel geldt ingevolge artikel 4, eerste lid, van het Besluit regeling voor uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid voor producenten de verplichting om zich binnen zes
weken na inwerkingtreding van dit besluit te melden bij de minister van Infrastructuur
en Waterstaat onder overlegging van de in het tweede lid gespecificeerde gegevens.

DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

drs. V.L.W.A. Heijnen

37