Financiële regelingen slachtoffers seksueel misbruik
in de jeugdzorginstellingen en pleeggezinnen
Slachtoffers van seksueel misbruik in een jeugdzorginstelling of een pleeggezin is groot onrecht aangedaan.
De overheid erkent het leed dat hen daarmee is berokkend en neemt haar verantwoordelijkheid. De overheid
en de jeugdzorginstellingen aangesloten bij Jeugdzorg Nederland bieden een pakket van hulp aan.

Hulp en regelingen
Een goede toegang tot deze hulpverlening is van groot belang.
Daarom is in oktober 2012 de Hulplijn Seksueel Misbruik
geopend. Het nummer van de Hulplijn Seksueel Misbruik is
0900 9999 001. Bij de Hulplijn Seksueel Misbruik krijgen bellers
een medewerker aan de telefoon die met hen samen kijkt aan
welke hulp of advies zij behoefte hebben. Dit op basis van hun
verhaal of vraag. De medewerker van de Hulplijn Seksueel
Misbruik zorgt ervoor dat ze bij de juiste instantie terechtkomen.
Hoewel geld het leed niet ongedaan kan maken, kan een
financiële tegemoetkoming mogelijk zorgen voor enige
genoegdoening voor de slachtoffers. Daarom biedt de overheid
twee regelingen aan die kunnen leiden tot een financiële
tegemoetkoming. Dit zijn het ‘Statuut voor de buitengerechtelijke afhandeling van civiele vorderingen tot schadevergoeding in
verband met seksueel misbruik van minderjarigen in instellingen
en pleeggezinnen’ (het Statuut) en de ‘Tijdelijke regeling
uitkeringen seksueel misbruik minderjarigen in instellingen en
pleeggezinnen (de Tijdelijke regeling). De leden van Jeugdzorg
Nederland hebben zich aangesloten bij het Statuut.*
*

Uitgezonderd: Flexus Jeugdplein

Commissie Samson
De commissie Samson heeft op 8 oktober 2012 haar
rapport ‘omringd door zorg, toch niet veilig’ gepresenteerd. Het betreft een onderzoek naar seksueel misbruik
van door de overheid uit huis geplaatste kinderen van
1945 tot heden. De commissie doet in haar rapport geen
uitspraken over financiële tegemoetkoming aan slachtoffers, maar adviseert wel om de tijdsrestrictie van het
Schadefonds Geweldsmisdrijven te laten vallen, zodat
ook slachtoffers van voor 1 januari 1973 in aanmerking
kunnen komen voor een tegemoetkoming. De minister
van Veiligheid en Justitie heeft deze aanbeveling omarmd.
De commissie Samson is eind 2012 opgeheven.

Het gaat hierbij om regelingen met verschillende voorwaarden
en uitkeringsbedragen. In dit informatieblad worden de
regelingen nader toegelicht.
Slachtofferhulp Nederland kan helpen bij het maken van de
keuze voor het doen van een aanvraag op basis van één van
beide regelingen. En u helpen bij het indienen van uw aanvraag.
De aanvraag kan worden ingediend bij het Schadefonds
Geweldsmisdrijven. Het Schadefonds Geweldmisdrijven heeft
een civiele raadkamer bij de Commissie ingesteld die de
aanvragen van slachtoffers beoordeelt.

De financiële regelingen toegelicht
De regelingen zijn onderdeel van een pakket aan hulp en/of
ondersteuning dat de overheid en Jeugdzorg Nederland aan
slachtoffers van seksueel misbruik in de jeugdzorginstellingen
en pleeggezinnen biedt. Het gaat om slachtoffers in de periode
van 1 januari 1945 t/m 31 december 2012. Slachtoffers van
seksueel misbruik na deze periode kunnen geen beroep doen
op deze regelingen. Wel kunnen zij een aanvraag indienen bij
Schadefonds Geweldsmisdrijven op basis van de reguliere
procedure, aangifte doen bij de politie (en zich voegen in een
strafproces dat daar eventueel uit volgt) en/of de beschuldigde
persoon of instelling in kwestie civielrechtelijk aansprakelijk
stellen. Daarnaast kunnen zij uiteraard gebruik maken van het
hulpaanbod van Slachtofferhulp Nederland.
De Tijdelijke regeling geldt voor slachtoffers die ten tijde van
het seksueel misbruik in jeugdinstellingen en/of pleeggezinnen
minderjarig waren en niemand aan kunnen of willen spreken op
de geleden schade.
Het Statuut is een regeling voor slachtoffers die ten tijde van
het seksueel misbruik in jeugdinstellingen en/of pleeggezinnen
minderjarig waren en is gebaseerd op de mogelijke aansprakelijkheid van de overheid, een jeugdinstelling, of de jeugdzorginstelling die het kind in een pleeggezin plaatste. In de tabel op
de volgende pagina worden beide regelingen toegelicht.
Informatieblad Financiële regelingen slachtoffers seksueel misbruik | 1

De Tijdelijke regeling

Het Statuut

Voor wie?

Voor minderjarige slachtoffers van seksueel misbruik in de
jeugd- en pleegzorg in de periode 1945 t/m 31 december 2012
die geen aanspraak kunnen/willen doen op de regeling Statuut
Afhandeling Civiele Vorderingen. Bijvoorbeeld omdat zij
niemand aan kunnen of willen spreken op de geleden schade.

Voor minderjarige slachtoffers van misbruik binnen de jeugden pleegzorg in de periode 1945 t/m 31 december 2012,
waarbij de instelling in kwestie mogelijk aansprakelijk kan
worden gehouden voor het misbruik.

Mogelijke
aansprakelijkheid
instelling

Niet van toepassing

Er kan geen beroep op het Statuut worden gedaan indien:
• de instelling geen Rijksinstelling was ten tijde van het misbruik.
• de instelling of diens rechtsvoorganger waar het misbruik
plaatsvond niet is aangesloten bij Jeugdzorg Nederland
In boven genoemde gevallen kan mogelijk wel aanspraak
gemaakt worden op de Tijdelijke regeling.
Toekenning is in beginsel mogelijk als het gaat om misbruik
door een medewerker van de instelling, of door een medewerker welke verantwoordelijk was voor de plaatsing van het kind
in een pleeggezin.
Toekenning bij misbruik door een groepsgenoot of door een
persoon binnen de directe kring van het pleeggezin is in beginsel
mogelijk. Randvoorwaarde is dat de medewerker van de instelling
of de persoon die verantwoordelijk was voor de plaatsing in het
pleeggezin, op de hoogte was en niet heeft opgetreden.

1 september 2013 t/m 31 december 2015.

1 september 2013 t/m 31 december 2015.

Indiening van een aanvraag is mogelijk vanaf juli 2013.
Op 1 september 2013 start het Schadefonds Geweldsmisdrijven
de inhoudelijke behandeling.

Indiening van een aanvraag is mogelijk vanaf juli 2013.
Op 1 september 2013 start het Schadefonds Geweldsmisdrijven
de inhoudelijke behandeling.

Verband tussen
schade en misdrijf

Betreft een tegemoetkoming in de geleden schade, waarbij het
causale verband tussen de schade en het seksueel misbruik niet
aannemelijk gemaakt hoeft te worden.

Het causaal verband tussen seksueel misbruik en geleden
schade hoeft in beginsel niet te worden aangetoond. Het
Schadefonds Geweldsmisdrijven beoordeelt op basis van de
aannemelijkheid van de aard en omvang van het misbruik voor
welke categorie van tegemoetkoming het slachtoffer in
aanmerking komt. Alleen bij de hoogste uitkeringscategorie (zie
‘hoogte tegemoetkoming’) speelt causaal verband een rol.

Confrontatie met
beschuldigde

De beschuldigde persoon blijft tijdens de procedure ‘buiten
beeld’. Er wordt alleen gekeken naar het slachtofferschap.

De beschuldigde persoon of vertegenwoordiger is nadrukkelijk
in beeld (hoor en wederhoor).

(Steun-)bewijs
naast verklaring
van de aanvrager

Denk hierbij onder meer aan een verklaring van een ander
slachtoffer of getuige, medische informatie of een aangifte.

Denk hierbij onder meer aan een verklaring van een ander
slachtoffer of getuige, medische informatie of een aangifte.

Hoogte tegemoetkoming

De hoogte van de tegemoetkoming is vergelijkbaar met de
tegemoetkoming op grond van de reguliere Wet Schadefonds
geweldsmisdrijven. De hoogte wordt bepaald aan de hand van
schalen en daarbij behorende bedragen, welke oplopen naar
aard en ernst van het seksueel misbruik. De bedragen liggen
tussen de 1.000 en 35.000 euro.

De hoogte van de uitkeringen zijn vergelijkbaar met de uitkeringen
op grond van de regeling van de Rooms-Katholieke Kerk,
ingesteld naar aanleiding het onderzoek van de commissie
Deetman. De hoogte wordt bepaald aan de hand van tegemoetkomingscategorieën, waarbinnen het SGM een ruime beoordelingsvrijheid heeft. Er wordt maximaal 100.000 euro toegewezen.

In deze bedragen zijn kosten zoals medische kosten en
immateriële schade reeds meegenomen.

In deze bedragen zijn kosten zoals medische kosten en immateriële schade reeds meegenomen.

Duur procedure

Gemiddeld drie maanden afhankelijk van complexiteit van de
zaak.

Langer vanwege mogelijk hoor en wederhoor.

Hulp bij indienen
aanvraag

Per september 2013 ondersteunt Slachtofferhulp Nederland
slachtoffers bij het voorbereiden en indienen van een aanvraag.
Het Schadefonds Geweldsmisdrijven is vanaf juli 2013
beschikbaar om vragen over de regelingen en het indienen van
een aanvraag te beantwoorden.

Per september 2013 ondersteunt Slachtofferhulp Nederland
slachtoffers bij het voorbereiden en indienen van een aanvraag.
Het Schadefonds Geweldsmisdrijven is vanaf juli 2013
beschikbaar om vragen over de regelingen en het indienen van
een aanvraag te beantwoorden.

Geldigheid
regelingen

Informatieblad Financiële regelingen slachtoffers seksueel misbruik | 2

Geen tegemoetkoming

Meer informatie

Het is mogelijk dat een slachtoffer niet in aanmerking komt
voor, of geen aanspraak wil maken op een tegemoetkoming
op basis van één van de regelingen. In dat geval kan een
slachtoffer gebruik maken van ander hulpaanbod.
Zie hiervoor de informatiefolder van Slachtofferhulp Nederland
of kijk op www.hulplijnseksueelmisbruik.nl.

Voor vragen over het hulpaanbod kunt u terecht bij de Hulplijn
Seksueel Misbruik. Telefoon 0900 9999 001 (ma-vr 09.00 - 17.00
lokaal tarief ).

Inwerkingtreding en aanvragen
tegemoetkoming
De Tijdelijke regeling is gepubliceerd in de Staatscourant. Beide
regelingen treden op 1 september 2013 in werking. Het Schadefonds
Geweldsmisdrijven voert de regelingen uit.
Het aanvraagformulier is gepubliceerd op de site van het
Schadefonds Geweldsmisdrijven (www.schadefonds.nl). De looptijd
van de regelingen is twee en een half jaar, waardoor er ruim de tijd
is voor een slachtoffer om de aanvraag zorgvuldig voor te bereiden.
De Hulplijn Seksueel Misbruik kan slachtoffers een informatiepakket toesturen en doorgeleiden naar een medewerker van
Slachtofferhulp Nederland die vanaf maandag 2 september
slachtoffers kan ondersteunen bij de aanvraag. Dit omdat vanaf
deze datum de schaderegelingen in werking treden. Daarnaast kan
Slachtofferhulp Nederland slachtoffers op dit moment reeds
doorgeleiden naar hulp zoals contact met lotgenoten, in contact
komen met de instelling/beschuldigde of specialistische hulp.

Dit informatieblad is een uitgave van het
ministerie van Veiligheid en Justitie | Directie Voorlichting
Postbus 20301 | 2500 dp Den Haag

Informatie over de uitvoering van de regelingen en het hulpaanbod
vindt u op www.rijksoverheid.nl. en op de sites van de Hulplijn
Seksueel Misbruik (www.hulplijnseksueelmisbruik.nl),
Slachtofferhulp Nederland (www.slachtofferhulp.nl) en het
Schadefonds Geweldsmisdrijven (www.schadefonds.nl).
Alle ministeries hebben gezamenlijk een internetsite,
www.rijksoverheid.nl. Met het contactformulier op deze site kunt
u uw vraag stellen. Op de site vindt u ook informatie en informatiebladen of brochures over veel andere onderwerpen. U kunt ook
bellen naar Informatie Rijksoverheid. Het telefoonnummer is 1400
(lokaal tarief ). U kunt bellen van maandag tot en met vrijdag van
8.00 uur - 20.00 uur.

Juli 2013 | j-19683

Informatieblad Financiële regelingen slachtoffers seksueel misbruik | 3