Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 201

Herziening van het Gemeenschappelijk
Visserijbeleid

Nr. 33

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 december 2011
Met deze brief wil ik u informeren over een aantal zaken met betrekking
tot de visserij. Achtereenvolgens komt aan de orde:
– regelgeving in visserij;
– voortgang bij duurzaamheidstrajecten;
– situatie aquacultuur;
– visserij in beschermde gebieden;
– diverse punten over paling waaronder het aalbeheerplan, de dioxinesluiting en decentraal aalbeheer en
– stroperijbestrijding in de binnenvisserij en illegale handel in visserijzone en kustwateren.
Tevens treft u in de bijlage de verdiepende literatuurstudie van IMARES en
LEI1 naar de omvang van de discardsproblematiek in navolging van mijn
toezegging in het AO van 27 oktober 2011 (Kamerstuk 32 848, nr. 6) om u
deze toe te sturen.
1. Regelgeving in visserij
In vervolg op de motie Slob c.s. (TK 29 675, nr. 111) heb ik in overleg met
de sector naar regelgeving gekeken die als onnodig wordt ervaren. Dit
mede in het licht van de aanstaande herziening van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid. Om tot een zo breed mogelijke administratieve
lastenverlichting te komen, is naar de gehele visserijsector gekeken. Het
Productschap Vis (PVis) heeft hiertoe een inventarisatie gemaakt van
regelgeving die de sector onnodig acht, en van regelgeving die beter
ingevuld zou kunnen worden. Hierin zijn geen punten met betrekking tot
de kustvisserij en aquacultuur naar voren gekomen.
Ik ga eerst in op de zeevisserij en vervolgens op de binnenvisserij.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-32201-33
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 201, nr. 33

1

Zeevisserij
Veel Nederlandse regelgeving met betrekking tot de zeevisserij vloeit
rechtstreeks voort uit Europese regelgeving. Naar aanleiding van de
nieuwe Europese controleverordening en de uitvoeringsbepalingen
hiervan (betreft o.a. voorschriften op het gebied van gegevensuitwisseling, vangstregistratie, beheer van vergunningen e.d.) was het
noodzakelijk de Nederlandse regelgeving aan te passen en te stroomlijnen.
Bij deze gelegenheid zijn de vijf regelingen op het gebied van zeevisserij
die we voorheen hadden, samengevoegd tot de nieuwe Uitvoeringsregeling zeevisserij. Het gaat om de volgende 5 regelingen:
– Regeling eisen, administratie en registratie inzake zeevis;
– Regeling instandhoudingsmaatregelen zeevis;
– Regeling stelselmatige controle bij aanlanding 1988;
– Regeling technische maatregelen 2000;
– Regeling visvergunningen;
Daarbij zijn de bepalingen uit de oude regelingen opnieuw gestructureerd,
waar mogelijk vereenvoudigd en waar nodig geactualiseerd. Tegelijkertijd
zijn de begrippen uit de regelingen geharmoniseerd.
Er heeft dus recentelijk al een stroomlijning plaatsgevonden.
De punten uit de inventarisatie van Productschap Vis met betrekking tot
zeevisserij zijn met het productschap besproken. Ik ga hieronder met
name in op de als onnodig ervaren regelgeving.
De trawlersector acht in de regelgeving de loodsplicht en de verplichte
tewerkstellingsvergunning voor niet-EU bemanningsleden binnen de
12-mijlszone onnodig. Omdat de loodsplicht valt onder de Minister van
Infrastructuur en Milieu, heeft hierover afstemming met het ministerie van
Infrastructuur en Milieu plaatsgevonden. De sector wil dat de in 2008
ingevoerde loodsplicht voor visserijschepen weer wordt afgeschaft. Tot
dan toe werd er een uitzondering gemaakt voor visserijschepen. Deze
uitzondering stamde uit de tijd dat visserijschepen nog klein waren en
regelmatig de zeehavens aandeden. Tegen de achtergrond van de
schaalvergroting in de zeeschepen (inclusief visserijschepen) is de
loodsplicht ingevoerd voor grote visserijschepen. Dit is noodzakelijk om
de veilige en vlotte afhandeling van de zeescheepvaart te garanderen. De
Minister van I&M acht het argument dat schippers de haven goed kennen
onvoldoende onderscheidend voor visserijschepen.
De tewerkstellingsvergunning valt onder de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid. Een niet-EU bemanningslid kan binnen de 12-mijlszone
van Nederland alleen arbeid verrichten als het bemanningslid een
tewerkstellingsvergunning heeft. De sector geeft aan dat de procedure om
deze aan te vragen zo lang duurt dat een schip zich al weer buiten de 12
mijlszone bevindt alvorens de procedure is afgehandeld.
De tewerkstellingsvergunning is er om de Nederlandse arbeidsmarkt te
beschermen en er is een link met deze arbeidsmarkt. Ik heb mijn collega
van SZW gevraagd de mogelijkheid van een uitzondering te onderzoeken,
in geval van internationale verplichtingen om niet EU-bemanningsleden
aan boord te laten werken (zoals bij de visserijovereenkomst tussen de
Europese Unie en Mauritanië). Dit zal door hem nader worden bezien.
De kottersector heeft o.a. punten naar voren gebracht met betrekking tot
technische maatregelen (o.a. maaswijdte), zeedagen in het kader van het
kabeljauwherstelplan. Dit betreft niet onnodige regelgeving maar
gewenste wijzigingen, waarvoor aanpassing van Europese regelgeving
noodzakelijk is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 201, nr. 33

2

Belangrijkste knelpunt is een probleem van de bijvangstpercentages. Om
met een bepaalde maaswijdte te mogen vissen moet worden voldaan aan
vastgestelde percentages voor doelsoorten en bijvangsten. Elke dag moet
aan die percentages worden voldaan. Daardoor moet soms marktwaardige vis overboord worden gezet. De sector pleit ervoor om de
percentages over de gehele reis te laten gelden zodat dit probleem kan
worden voorkomen. Ik deel de opvatting dat dit een reëel knelpunt is. Een
oplossing zal echter gevonden moeten worden in het kader van de
herziening van het GVB.
In de discussies over de aanstaande herziening van het Gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) wil ik bereiken dat de regelgeving zoveel
mogelijk wordt vereenvoudigd en helder is. Het kader waarbinnen deze
discussie wordt gevoerd is de herziening van de verordening met
betrekking tot de technische maatregelen en de vast te stellen meerjarige
beheerplannen in het kader van het nieuwe GVB. Over de hervorming van
het GVB heb ik overleg met de sector.
Daarnaast heeft de kottersector verzocht om digitale beschikbaarheid van
vergunningen en ontheffingen per schip. Ik kijk naar de mogelijkheden om
deze vergunningen en ontheffingen, voor zover verstrekt door EL&I, op
termijn digitaal af te geven. Wel blijft de verplichting om leges te betalen
bestaan.
Binnenvisserij
Op dit moment loopt een wetswijzigingtraject om de verplichte visakte
voor het gebruik van beroepsvistuigen op de binnenwateren af te
schaffen. De uitvoeringsregeling visserij verbindt al voorwaarden aan het
gebruik van deze vistuigen. Handhaving van de visakte, die leidt tot
onnodige kosten en administratieve lasten voor beroepsvissers, is dan
ook niet noodzakelijk.
De voorgenomen herziening van de AMvB’s voor de binnenvisserij en een
aantal hieraan verbonden aanpassingen in de Uitvoeringsregeling Visserij
zullen op verschillende onderdelen leiden tot administratieve lastenverlichting. Het gaat hierbij om:
– Afschaffing van het vergunningstelsel voor het gebruik van het
electrovisapparaat. Dit is een groot vistuig dat uitsluitend beroepsvissers op de binnenwateren mogen gebruiken. Dit vistuig kan op
dezelfde wijze worden behandeld als alle overige beroepsvistuigen op
de binnenwateren. Het is niet noodzakelijk hiervoor nog een aparte
vergunning te handhaven. De hieraan verbonden kosten en administratieve lasten voor beroepsvissers kunnen komen te vervallen.
– Nachtvisserij met de hengel. Hiervoor is nu nog een vrijstelling of
ontheffing per water nodig. Dit zal komen te vervallen en nachtvisserij
met de hengel zal generiek worden vrijgesteld. Als op een bepaald
water vanuit natuuroverwegingen beperkingen met betrekking tot de
nachtvisserij noodzakelijk zijn, dan is hiervoor de Natuurbeschermingswet van toepassing. Aanvullende toetsing en hieraan verbonden lasten
op basis van de Visserijwet zijn daarmee dus niet noodzakelijk en
kunnen komen te vervallen. Dit heeft betrekking op alle sportvissers en
sportvisverenigingen die ’s nachts met de hengel, veelal op karper,
willen vissen.
– Er zal een generieke vrijstelling in de regelgeving worden opgenomen
die het gebruik van beroepsvistuigen bij baggeractiviteiten of bij
drooglegging van een water mogelijk maakt. Op dit moment moet
hiervoor per geval een ontheffing worden aangevraagd. Deze
ontheffingaanvraag door bijvoorbeeld waterbeheerders, gemeenten,
weg- en waterbouwbedrijven, of sportvisverenigingen die willen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 201, nr. 33

3

–

assisteren bij het wegvangen van de vissen die door de ingrepen in het
gedrang komen, kan komen te vervallen. Dit scheelt administratieve
lasten en maakt snel ingrijpen mogelijk in situaties waarin anders
vissterfte kan optreden.
Er komt een generieke vrijstelling voor het gebruik van het schepnet
voor onderzoeksdoeleinden en inventarisaties waarbij gevangen vis
weer levend wordt teruggezet. Tot dusver was hiervoor per geval een
ontheffing noodzakelijk. Deze ontheffing en de hieraan verbonden
administratieve lasten voor bijvoorbeeld waterbeheerders, onderzoeksbureaus en vrijwilligers die assisteren bij soorteninventarisaties
kan komen te vervallen.

Bij brief van 23 november 20101 heb ik aangegeven te bezien hoe de
verplichting voor sportvissers om bij het vissen een omvangrijk boekje bij
zich te hebben met alle viswateren die onder de VISpas vallen, kan
worden vervangen door de mogelijkheid om te verwijzen naar een digitale
registratie van deze viswateren.
Ik ben hierover met Sportvisserij Nederland in gesprek om te kijken hoe
dat praktisch kan door verwijzing naar de digitale registratie van de
viswateren.
2. Voortgang duurzaamheidstrajecten (MSC)
In het AO van 23 maart jl. (Kamerstuk 29 675, nr. 115) heb ik u toegezegd u
in de 2e helft van dit jaar te informeren over de voortgang bij de
duurzaamheidstrajecten.
Certificering van vis of visserijtechnieken acht ik een belangrijk instrument
in de noodzakelijke omslag naar een meer duurzame visserij. Om die
reden heeft de toenmalige Miniter van LNV zowel voor 2009 als voor 2010
elk jaar € 1 miljoen subsidie beschikbaar gesteld voor de regeling
«Certificering in de visketen«. De regeling werd voor 50% uit het EVF
gefinancierd en voor 50% uit nationale middelen. Hiervoor is een speciale
voorziening onder het Europees Visserij Fonds getroffen. De regeling is in
november 2010 gesloten. Met de goedkeuring van de in 2009 en 2010
ingediende projecten (16 projecten in totaal, onder meer voor tong, schol
en mosselen) worden alle belangrijke onderdelen van de Noordzee
visserij gedekt. Daarmee is er ook een eind gekomen aan de faciliterende
en ondersteunende rol van de overheid op dit terrein. De concrete
invulling en voortgang van de gestarte certificeringtrajecten is de
verantwoordelijkheid van de marktpartijen zelf.
De looptijd van de projecten bedraagt in de meeste gevallen 2,5–3 jaar.
Wat betreft de onder de regeling gestarte trajecten gericht op het behalen
van het MSC keurmerk, bevinden verschillende visserijen zich nog in de
beoordelingsfase. Wel zijn twee beoordelingstrajecten in de mosselsector
inmiddels afgerond.
3. ASC-certificaat voor in Nederland gekweekte meerval en
tarbot

1

Kamerstuk 32 500 XIII, nr. 138.

Volgend op mijn brief van 4 februari jl. (Kamerstuk 32 201, nr. 11) over het
Actieplan Visteelt, heb ik in het Algemeen Overleg van 23 maart jl.
toegezegd de inventarisatie naar de kosten en het tijdpad ten behoeve van
het verkrijgen van het ASC-certificaat voor de Nederlandse kweek van
meerval, aan de sector ter beschikking te stellen en deze vraag tevens uit
te breiden naar de tarbot-kweek. De toevoeging van deze laatste kweek in
het rapport betekende een iets latere oplevering, maar het rapport dat nu
beide teelten bevat is inmiddels beschikbaar en zal op heel korte termijn
aan de sector worden aangeboden. Ik zal u daar een afschrift van sturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 201, nr. 33

4

Tevens is aan de financiële steun aan het ASC, waarover ik in datzelfde
Algemeen overleg sprak, als voorwaarde opgenomen dat de mogelijkheden naar het beschikbaar komen van dit keurmerk voor ook de
zogenaamde «kleinere teelten» («minor species»), nadrukkelijk worden
uitgewerkt. Het ASC neemt dit op zich en zet hier acties voor uit.
4. Visserijmaatregelen in beschermde gebieden
In het overleg tussen overheid, visserijbedrijfsleven en de NGO’s is
inmiddels duidelijk geworden dat alle partijen het eens zijn over de
visserijmaatregelen die in de Natura 2000 gebieden Vlakte van de Raan en
Noordzeekustzone dienen te worden getroffen. Hiertoe is onder leiding
van de heer Heijkoop het zogenaamde VIBEG-akkoord tot stand gebracht.
Als aanvulling daarop is nu ook een document opgesteld dat tot doel
heeft een beter en duurzamer perspectief te bieden aan de Nederlandse
garnalenvissers. Beide documenten zijn nu gereed en het wachten is nu
op de formele instemming van de besturen van de betrokken organisaties.
Over de exacte invulling van het zal ik u terstond na ondertekening apart
informeren. Deze ondertekening is volgende week voorzien.
5. Handhaving motorvermogen in de kustvisserij
U heeft verzocht om een reactie op de brief aan de Vaste Commissie van
Economische Zaken, Landbouw en Innovatie over de handhaving van het
maximaal motorvermogen van 300pk in de garnalenvisserij en de inzet
van de black box.
Het gaat hier om complexe materie. In het verleden zijn verschillende
instrumenten en methodieken beproefd om te komen tot een effectieve
handhaving van het motorvermogen. Tot nu toe heeft dit noch in
Nederland, noch in andere lidstaten geleid tot een afdoende bruikbare en
betrouwbare controlesystematiek.
Zoals door de heer Nieuwenhuizen in zijn brief wordt aangegeven wordt
de bruikbaarheid van de black box in combinatie met een toerenteller nog
onderzocht. Onduidelijk is op dit moment of het instrument ook geschikt
is om te dienen als een effectief instrument om het ingezette motorvermogen te registreren. Dit wordt verder onderzocht en ik streef naar een
reactie voor 1 maart 2012.
6. Diversen paling
Motie Koppejan 32 658 nr. 17
U heeft mij op 16 maart 2011 gevraagd middels de motie Koppejan 32 658
nr. 17 om na te gaan hoeveel extra uittrek van schieraal de sluiting als
gevolg van de dioxinevervuiling oplevert. En tevens of deze extra
schieraal een mindering op het reguliere 3 maandelijkse visverbod kan
opleveren. IMARES heeft hierover een rapport over opgesteld, dat ik u als
bijlage toestuur.1
Op grond van een model (zie rapport IMARES) heeft IMARES een
schatting gegeven van de hoeveelheid extra schieraaluittrek die de
sluiting van de aalvisserij in de met dioxine verontreinigde gebieden
oplevert. De schatting geeft aan dat op middellange termijn (over 5 jaar)
enige extra schieraaluittrek plaatsvindt. Echter met de huidige doorzetting
van de dalende trend in glasaalaanvoer zal deze op termijn weer teniet
worden gedaan.

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Het rapport geeft ook aan dat het aannemelijk is dat het verkorten van het
visverbod op het IJsselmeer waarschijnlijk niet mogelijk is. Het verkorten
van het visverbod zal op het IJsselmeer namelijk waarschijnlijk leiden tot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 201, nr. 33

5

vangsten van een deel van de schieralen die afkomstig zijn uit het met
dioxine vervuilde gebied. Juist in deze periode vindt immers de uittrek
van schieraal plaats. Een andere overweging die voor mij een rol speelt, is
dat bij de beoordeling van het Nederlandse plan de Europese Commissie
naar het totaalplaatje van Nederlandse maatregelen zal kijken, dus ook
naar maatregelen die langzaam op gang komen. Ondanks de positieve
resultaten in de visserij kan het netto resultaat van het totale aalbeheerplan in 2011 toch negatief uitvallen. Om die reden wil ik eerst de
evaluatie van het Aalbeheerplan afwachten, alvorens te besluiten over
eventuele aanpassingen (inclusief de in de motie aangereikte
mogelijkheid) in het plan.
Toestaan recreatieve aalfuiken in Kustwateren n.a.v. advies Hollenga
In het Algemeen Overleg van 23 maart jl. heb ik uw Kamer toegezegd dat
ik het alsnog toestaan van recreatieve aalfuiken in de Kustwateren met de
Europese Commissie zou bespreken. Tevens zou ik nog een handhavingstoets laten uitvoeren om te bezien in hoeverre de handhaving hiervan, en
in het bijzonder de minimale maaswijdte van 60 mm, niet tot disproportionele lasten zou leiden.
De handhavingstoets geeft aan dat handhaving op de aalfuik met deze
minimale maaswijdte, vanuit de premisse dat deze adequaat dient te zijn,
een disproportionele inspanning vraagt. Daarbij speelt mee dat – anders
dan bijvoorbeeld bij de visserij op wolhandkrab in de gesloten periode
door beroepsvissers – het bij deze vorm van recreatieve visserij moeilijk
voorstelbaar is dat recreanten tot een sluitend systeem van toezicht
zouden kunnen komen waarmee kan worden geborgd dat ook alleen de
fuiken met grotere maaswijdte worden gebruikt.
Zoals gezegd zal de Europese Commissie het totaal van de Nederlandse
maatregelen willen beoordelen. De afgesproken evaluatie zal daar zicht op
moet geven. Dan zal ook blijken welke ruimte er is om aanpassingen te
doen.
Informatie glasaal
Tevens heeft u mij op 16 maart jl. gevraagd na te gaan hoeveel glasaal de
Nederlandse kust bereikt. Jaarlijks wordt door de ICES Working Group on
Eel een Recruitment Index voor glasaal bepaald. Voor het berekenen van
deze index wordt gebruik gemaakt van ongeveer 30 visserijafhankelijke en
visserijonafhankelijke data series uit geheel Europa die mimimaal een
periode van 35 jaar beslaan. De WGEEL Recruitment Index blijft een
dalende trend weergeven en bereikte in 2011 een nieuw historisch
dieptepunt: de hoeveelheid glasaal is gedaald tot minder dan 1% in de
Noordzee en minder dan 5% in de rest van het verspreidingsgebied van
aal in vergelijking met de aanwas aan glasaal in de periode 1960–1979.
Ook in Nederland laten de langlopende glasaal series bij Den Oever,
IJmuiden en Lauwersmeer een vergelijkbare, drastische daling zien. Uit
verdere analyse van de glasaal data tijdens WGEEL 2011 blijkt dat het
(mogelijk tientallen) jaren zal duren voordat een verandering kan worden
waargenomen (als die plaatsvindt) in de aanwas van glasaal als gevolg
van de geïmplementeerde beheermaatregelen.
Verdunningsonderzoek
In het AO van 15 september 2011 (Kamerstuk 29 675, nr. 134) heeft de
Kamer mij gevraagd wanneer de rivierenvissers met hun VIP «verdunningsproject» aan de slag kunnen. De rivierenvissers hebben EVF subsidie
ontvangen om onderzoek te laten doen naar de verdunningsfactor (voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 201, nr. 33

6

dioxine-achtige stoffen) in aal. Het ministerie heeft eerder een aanvraag
van de rivierenvissers gekregen of het door hen ingediende VIP project op
wat punten aangepast kan worden.
Mijn ministerie heeft hier groen licht voor gegeven. Nu is het de beurt aan
de vissers om hun projectplan aan te passen. Als dit projectplan is
goedgekeurd, kan het onderzoek starten.
Pilot decentraal aalbeheer
In de het AO over de Landbouw & Visserijraad van 10 november jl. heb ik
u toegezegd terug te komen op de fuiken in Friesland. Ik kan u meedelen
dat de fuiken in Friesland inderdaad die van de Friese vissers zijn, die
deelnemen aan de Friese pilot. Deze vissers mogen ook tijdens de
gesloten periode doorvissen op paling. Voor aanvang van het visverbod
(1 september) dit jaar heeft de nVWA de politie over het visverbod in het
algemeen, en ook over de Friese pilot geïnformeerd. Uw Kamer heb ik
daarover eerder geïnformeerd in de Kamerbrief van 27 augustus 2010
(29664, nr. 100) en in een antwoord op een van uw kamervragen
(Kamerstuk 29 675, nr. 27). Hierin heb ik aangegeven dat de Friese pilot
start in september 2010 en doorloopt tot begin 2012. Begin 2012 zal ik een
besluit nemen over het decentrale aalbeheer en de eventuele gevolgen
voor het Nederlandse aalbeheerplan.
7. Uitvoering Motie Dijkgraaf cs.
U hebt mij met de motie Dijkgraaf c.s. (TK 2010–2011, 29 675 nr. 124)
verzocht op korte termijn te inventariseren wat de totale financiële schade
is van het vangstverbod voor de getroffen beroepsvissers, met inbegrip
van:
– de totale omzet van paling, wolhandkrab en de bijvangst aan snoekbaars;
– inkomensverlies doordat geen vergunningen aan derden uitgegeven
kunnen worden;
– de waardedaling van visrechten.
Ik heb per brief (TK 2010–2011, 29 675, nr. 133) en mondeling tijdens het
AO van 15 september jl. aangegeven hoe ik hier uitvoering aan zal geven.
Aanpak
Bij het bepalen van de schatting van de totale schade is gebruik gemaakt
van de bedrijfsgegevens die zijn verzameld in spoor 2 (29 675, nr. 131). In
spoor 2 zijn alle getroffen bedrijven die een verzoek hebben ingediend
voor een tegemoetkoming bezocht door onafhankelijke taxateurs van de
Stichting Nederlands Instituut Van Register-Experts (NIVRE) om een
individueel taxatierapport op te laten stellen. Op enkele bedrijven na zijn
deze taxatierapporten afgerond en opgestuurd naar Dienst Regelingen.
Op grond van deze bij het NIVRE beschikbare gegevens is een globale en
indicatieve schatting gemaakt van de gevraagde financiële schade. De
specifieke berekeningen die nodig waren om de afzonderlijke schadeposten te bepalen, zijn uitgevoerd door het NIVRE en aan het Landbouw
Economisch Instituut (LEI) voorgelegd ter controle.
Totale financiële schade
Totale omzet van paling, wolhandkrab en de bijvangst aan snoekbaars
In onderstaande tabel staat weergegeven de geschatte jaarlijkse omzet
aan paling, wolhandkrab en bijvangst aan snoekbaars in de gesloten
gebieden voor de jaren 2009 en 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 201, nr. 33

7

Vissoort
Paling
Wolhandkrab
Snoekbaars

Geschatte jaarlijkse omzet
€ 1 500 000
€ 150 000
€ 150 000

Het NIVRE is uitgegaan van de omzetten zoals deze in de boekhouding
van de individuele bedrijven is aangetroffen. De door de beroepsvissers in
2009 en 2010 ontvangen aalcompensatie in verband met de sluiting van
de aalvisserij in de maanden september, oktober en november is hierin
meegenomen. Bij het bepalen van de omzet voor wolhandkrab is rekening
gehouden met de stijgende trend in de visserijinspanning voor de visserij
op wolhandkrab. Deze omzet is dus hoger ingeschat dan alleen op basis
van de taxatierapporten blijkt. Met betrekking tot de gemiddelde omzet
aan snoekbaars is er geen onderscheid te maken tussen gerichte vangst
en bijvangst, dit is niet uit de boekhouding te achterhalen. De genoemde
omzet is dan ook een combinatie van beide en de werkelijke schade kan
dan ook lager liggen maar is niet nader te bepalen.
Inkomensverlies doordat geen vergunningen aan derden uitgegeven
kunnen worden
Op basis van de gegevens verzameld in spoor 2 wordt geschat dat het
inkomensverlies dat ontstaat door het niet meer uitgeven van vergunningen aan derden ongeveer € 25 000 bedraagt.
De waardedaling van visrechten
Allereerst wil ik er op wijzen dat de Visserijwet 1963 (hierna: Visserijwet)
uitsluitend uitgaat van de één op één relatie tussen de gerechtigde op het
viswater (in vele gevallen de overheid als verhuurder) en visser (als
huurder).
De Visserijwet regelt daarmee niet dat de afgesloten huurovereenkomsten
tussen verschillende vissers overdraagbaar zijn. Ze zijn dat vanuit het
systeem van de Visserijwet ook niet. Het is echter een feit dat in de
praktijk – buiten de Visserijwet om – beroepsvissers handelen in deze
huurovereenkomsten en in dat kader aan huurovereenkomsten waarde
toekennen. Deze systematiek werkt als volgt. De vissers spreken onderling
af dat (bijvoorbeeld tussentijds) een huurovereenkomst zal worden
beëindigd en dat een andere visser wordt voorgedragen om met de
verhuurder een nieuwe overeenkomst af te sluiten. In de praktijk wordt
aan die voordracht een waarde toegekend. De verhuurder is op grond van
de Visserijwet echter niet verplicht om met de voorgestelde visser een
nieuwe huurovereenkomst aan te gaan.
Het recht van de beoogde nieuwe huurder om te vissen ontstaat dan ook
pas nadat op grond van de Visserijwet de huurovereenkomst met de ene
visser is beëindigd én met de (door beide vissers) beoogde nieuwe visser
een nieuwe huurovereenkomst is aangegaan.
In de indicatieve becijfering van de waardedaling van visrechten is
uitgegaan van het resultaatbestanddeel, inclusief arbeidsvergoeding voor
de eigenaar; veelal omdat sprake is van de ondernemingsstructuur
eenmanszaak. Voor zover sprake is van een managementvergoeding is
deze toegevoegd aan het netto resultaat. Er is geen rekening gehouden
met afschrijvingen, aangezien deze reeds in de waardering binnen spoor 2
voor een periode van 5 jaar zijn meegenomen. Er is uitgegaan van een
kapitalisatiefactor van 8. Voor de verhouding netto resultaat ten opzichte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 201, nr. 33

8

van omzet is binnen de beschikbare dossiers gezocht naar bedrijven die in
belangrijke mate op aal en wolhandkrab vissen.
Recapitulatie van de beschikbare gegevens leidt tot de volgende indicatieve benadering van de waardedaling van visrechten:
Totaal omzet aal en wolhandkrab (gebaseerd op «09 en »10): € 2 200 000
% gesloten gebied (op basis van reeds opgestelde rapportages): 75%
= Totaal omzet aal en wolhandkrab in gesloten gebied € 1 650 000
% Netto resultaat (op basis van deelwaarneming): 45%
=Netto resultaat gesloten gebeid op jaarbasis € 742 500
X Kapitalisatiefactor 8
= waardedaling aan visrechten op grond van kapitalisatie toekomstige
resultaten, € 5 940 000
Tegemoetkoming spoor 2
Dienst Regelingen heeft in totaal 78 bedrijven direct benaderd voor het
indienen van een aanvraag voor de tegemoetkoming. 44 bedrijven
hebben aangegeven hiervan gebruik te willen maken, 33 bedrijven zien
daarvan af. 1 bedrijf komt niet voor tegemoetkoming in aanmerking. Op
basis van de ontvangen taxatierapporten heeft DR op dit moment 27
bedrijven geheel of voorlopig uitbetaald. 17 aanvragen hebben om dit
moment nog geen betaling gehad omdat DR wacht op een taxatierapport
of aanvulling op een al ingediend taxatierapport. Zodra DR het taxatierapport of de aanvullingen ontvangt, zal zo spoedig mogelijk een
(voorlopige) betaling plaatsvinden. DR geeft dat op basis van eerste
indicatie aan dat de uiteindelijke totale tegemoetkoming voor spoor 2
circa € 2 500 000 bedraagt.
Stand van zaken spoor 3
Onlangs heb ik de Kamer het rapport inzake het percentage schone paling
toegestuurd. Ik ben op dit moment nog in afwachting van het rapport over
het percentage schone wolhandkrab. Als gevolg van het feit dat die dieren
pas laat in het jaar trekken en dat ook het moment is waarop ze gevangen
worden, komen die uitkomsten pas in december beschikbaar. Dan kan ik
ook de regeling bepalen.
Voorts ben ik in overleg met de Europese Commissie over de basis voor
de vergoedingsregeling van spoor 3. Ik zeg u toe in januari de Kamer te
berichten over mijn inzet in deze.
8. Stroperijbestrijding
Binnenvisserij
In de afgelopen periode heb ik bij verschillende gelegenheden met uw
Kamer gesproken over de stroperijbestrijding op de Nederlandse
binnenwateren. Ik heb hierbij steeds benadrukt de bestrijding van de
visstroperij een belangrijk onderwerp te vinden en hier onverminderd op
in te zullen blijven zetten. Bij de behandeling van het wetswijzigingsvoorstel om visstroperij onder Wet op de Economische Delicten (WED) te
brengen op 15 juni jl. is door het lid Jacobi een motie ingediend waarin de
regering wordt verzocht een samenhangend pakket van maatregelen voor
voldoende handhaving op visstroperij te nemen, en daarover de Kamer te
informeren (TK 32 574, nr. 8).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 201, nr. 33

9

Met betrekking tot de visstroperijbestrijding is in de afgelopen periode
een aantal belangrijke stappen gezet. In de eerste plaats zal visstroperij in
2012 onder de werking van de WED komen te vallen. Dit is van belang
omdat hiermee een effectievere handhavingsinzet kan worden gerealiseerd. Dit maakt een verschuiving mogelijk van preventief dreggen van
illegaal vistuig en langdurig nachtenlang posten om overtredingen te
constateren, naar een meer dadergerichte aanpak. Deze laatste aanpak
gaat uit van gerichte handhavingsacties op personen en gebieden
waarvan bekend is, of een reëel vermoeden bestaat, dat hier stroperij
plaatsvindt of dat zij zich bezighouden met stroperij-activiteiten.
Bij het overleg met uw Kamer over dit onderwerp op 15 juni jl. en in mijn
beantwoording van Kamervragen over stroperijbestrijding van 14 juli jl.
(TK 3138, vergaderjaar 2010–2011) heb ik u daarnaast geïnformeerd dat de
gerichte bestrijding van stroperij door de nVWA onverminderd zal worden
voortgezet.
Ik heb hierbij aangegeven dat ook andere partijen als het Korps Landelijke
Politiediensten (KLPD) en de regiopolitie, en in de toekomst ook de
dierenpolitie, bij deze gezamenlijke bestrijding van de visstroperij
betrokken blijven of betrokken worden. Conform mijn toezegging aan uw
Kamer heb ik hierover inmiddels tevens contact opgenomen met de
Minister van Veiligheid en Justitie.
Op dit moment is het overleg tussen alle genoemde partijen gaande om
tot afspraken te komen hoe straks met de WED in de hand de stroperijbestrijding zo effectief mogelijk kan worden vormgegeven. Naast de al
genoemde partijen wordt daarbij ook nadrukkelijk ingezet op een verdere
verbreding van handhavingspartners.
Het gaat dan bijvoorbeeld om BOA’s in dienst van de sportvisserij, maar
ook om samenwerking met de Regionale Milieu Teams (RMT’s), waar
reeds veel regionale kennis en betrokkenheid met betrekking tot de
handhaving in het groene gebied geconcentreerd is. Ook het OM wordt
nadrukkelijk bij deze gezamenlijke aanpak betrokken. Met deze inspanning
is dus geborgd dat visstroperij een gezamenlijke actie van ook andere
diensten blijft. Dit alles moet er toe leiden dat de stroperijbestrijding op de
Nederlandse binnenwateren in de komende periode een substantiële
impuls zal krijgen.
Illegale handel in door sportvissers gevangen zeevis
Ten slotte heb ik in het overleg met uw Kamer op 15 juni jl. toegezegd te
onderzoeken of er sprake is van illegale handel in door sportvissers
gevangen zeevis. Ik heb de nVWA gevraagd dit uit te zoeken. Deze heeft
een inventariserend onderzoek gedaan. Uit dit onderzoek blijkt inderdaad
dat er aanwijzingen zijn dat er sprake is van illegale verkoop van niet
commercieel gevangen zeevis. Deze maand nog zal ik met de verschillende sectorpartijen deze aanwijzingen en mogelijke maatregelen
bespreken. Ik zal u in de eerste helft van 2012 informeren wat mijn aanpak
is.
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 201, nr. 33

10