Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 839

Jeugdzorg

Nr. 715

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 januari 2020
Op 18 december 2019 heb ik het verzoek van de vaste Tweede Kamercommissie VWS ontvangen om het kabinetsstandpunt omtrent de GIRFEC
(Getting it right voor every child)-methode toe te lichten en aan te geven
of er plannen zijn om deze methode in Nederland te verspreiden.
Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) volgt vanuit zijn rol als onafhankelijk
kennisinstituut internationale ontwikkelingen en faciliteert de kennisuitwisseling met andere landen. Zo is tijdens een werkbezoek van jeugdhulpen onderwijsorganisaties aan Schotland de aanpak van GIRFEC bekeken.
Het NJi heeft aangegeven dat GIRFEC als een internationaal voorbeeld
geldt van overheidsbeleid waarin de waarden van het Internationaal
Verdrag van de Rechten van het Kind worden vertaald naar de praktijk. Elk
land doet dat op zijn eigen manier. Op verzoek van de betrokken Nederlandse organisaties was het NJi betrokken bij de Nederlandse vertaling
van een van de elementen van GIRFEC, de zogeheten kansencirkel. Een
aantal gemeenten en praktijkorganisaties zijn hiermee aan de slag zijn
gegaan.
Over enkele elementen uit GIRFEC loopt er een discussie. Ouders,
ouderorganisaties en deskundigen hebben zorgen geuit over de veronderstelde sterke bemoeienis van de overheid bij de opvoeding van kinderen,
ook als ouders daar niet om vragen. Het gaat dan onder meer om de rol
van de zogenaamde «named person» die een belangrijke rol vervult bij de
inzet van ondersteuning en die over de nodige (privacygevoelige)
informatie zou kunnen gaan beschikken. Dit element in de Schotse
wetgeving is na veel discussie en juridische procedures inmiddels komen
te vervallen. Voor zover bekend bij het NJi wordt het element van de
«named person» in Nederland nergens in de praktijk toegepast.
Een ander punt van zorg is het oneigenlijke gebruik van de kansencirkel
uit de methode. Deze cirkel is bedoeld als ondersteunend instrument om
het gesprek tussen ouders en professionals over de ontwikkeling van een

kst-31839-715
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 839, nr. 715

1

kind te faciliteren vanuit een positieve, waarden gedreven benadering. De
zorg is dat de kansencirkel in de Nederlandse context wordt gebruikt als
een risicotaxatie-instrument om veiligheids- en ontwikkelproblemen te
signaleren. Dit is nadrukkelijk niet de bedoeling. Er zijn geen concrete
aanwijzingen dat het daadwerkelijk zo wordt gebruikt. Desalniettemin zal
het NJi bij de Nederlandse vertaling van de kansencirkel toevoegen dat de
kansencirkel niet bedoeld is als risicotaxatie-instrument.
Ik volg de ontwikkelingen over de GIRFEC-methode met belangstelling.
Echter, ik ben niet voornemens om GIRFEC of specifieke elementen eruit
in Nederland te verspreiden. Ik zie in het decentrale jeugdstelsel hier geen
rol voor de rijksoverheid weggelegd. Opvoeding is primair de verantwoordelijkheid van ouders. Ons jeugdstelsel is erop gericht waar nodig
passende ondersteuning te bieden, georganiseerd door gemeenten.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 839, nr. 715

2