2013D15451

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken hebben enkele
fracties de behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te leggen aan
de minister van Economische Zaken over de informele Energieraad die
van 23-24 april a.s. in Dublin plaatsvindt.
De volledige agenda is opgenomen aan het eind van het verslag.
De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,
Hamer
De griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,
Franke

nds-tk-2013D15451

1

Inhoudsopgave
I.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties

2

Vragen van de leden van de VVD-fractie
Vragen van de leden van de PVV-fractie
Vragen van de leden van de CDA-fractie

2
4
4

II.

Antwoord / Reactie van de minister

5

III.

Volledige agenda

5

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
stukken ten behoeve van het schriftelijk overleg over de informele
Energieraad die op 23 en 24 april 2013 onder het Ierse voorzitterschap zal
plaatsvinden in Dublin. Deze leden hebben naar aanleiding hiervan een
aantal vragen aan de minister.
Tijdens de informele Energieraad zal de Europese Commissie haar
groenboek «een 2030 raamwerk voor klimaat- en energiebeleid» presenteren. Hierin herhaalt de Commissie haar eerdere bevinding dat broeikasgasemissies in de EU in 2030 met 40% moeten worden gereduceerd om
op koers te blijven voor de doelstelling van 2050. Volgens de Commissie
is dit doel kosteneffectief, want een lager gerealiseerd percentage voor
2030 zou leiden tot hogere klimaatkosten op de langere termijn. Er zou
dan immers op het laatst in korte tijd meer reductie moeten worden
gerealiseerd. De leden van de VVD-fractie twijfelen aan deze redenering.
De achterliggende gedachte gaat volgens hen voorbij aan het innovatieve
potentieel van hernieuwbare energie. Door innovatie zullen toekomstige
technieken waarschijnlijk efficiënter zijn en daarmee meer kosteneffectief.
Dat zou betekenen dat het emissiereductie-pad naar 2050 niet lineair zal
verlopen, maar progressief. Want, naar mate de tijd vordert is emissiereductie gemakkelijker te realiseren door voortschrijdende technische
mogelijkheden. Hoe staat de minister tegenover deze gedachtegang? Is
het wat hem betreft nodig om nog eens kritisch te kijken naar het
opgelegde emissie-pad?
De leden van de VVD-fractie zien dat de klimaatwetenschap zich
ontwikkelt. De laatste jaren lijkt de geschatte opwarming van de aarde een
ander pad te volgen dan vaak aangenomen. Voor deze leden werpt dit de
vraagt op of een herbezinning nodig is op de enorm ambitieuze doelstellingen die we onszelf opleggen in Europees verband. Met een dergelijke
herbezinning komt ook het hiervan afgeleide klimaat- en energieraamwerk
voor 2030, dat de Commissie voorstelt, in een ander licht te staan. De
leden van de VVD-fractie vragen hoe de minister hier tegenaan kijkt? Deelt
hij de twijfels van de leden van de VVD-fractie? Is hij bereid tijdens de
Raad te informeren of de collega’s van andere lidstaten de twijfels van
deze leden delen? Verder vragen de leden van de VVD-fractie in hoeverre
het gevoerde klimaatbeleid de internationale concurrentiepositie schaadt,
zolang geïmporteerde CO2-emissies niet worden meegeteld.
De leden van de VVD-fractie lezen dat de discussie tijdens de Raad zal
gaan over de vraag hoe de doelstellingen voor het terugdringen van
broeikasgassen, het gebruik van hernieuwbare energie en energiebesparing na het jaar 2020 moeten worden vormgegeven. Het lijkt de leden

2

van de VVD-fractie echter geen goed idee om een woud aan doelstellingen te gaan bedenken. Hoe meer doelen, des te meer overheidssturing.
Dit betekent nog weer meer beleid, meer kosten en meer kans op allerlei
onvoorziene gevolgen van dat beleid. Als het de wens is om CO2 te
reduceren, dan zou dat wat betreft de leden van de VVD-fractie dan ook
het enige doel van beleid moeten zijn. Graag horen de leden van de
VVD-fractie hoe de minister aankijkt tegen het risico van een veelheid aan
doelen.
De leden van de VVD-fractie lezen met instemming dat de minister vindt
dat het klimaat- en energiebeleid voor 2030 rekening moet houden met de
concurrentiekracht van de Europese economie. Deze leden onderschrijven
deze inzet volledig. Wel zien zij hier een groot spanningsveld met de
bovengenoemde ambitieuze klimaat- en energiedoelen en de mogelijke
hoeveelheid van onderliggende subdoelen. Hoe denkt de minister het op
peil houden van onze concurrentiekracht te combineren met al die
mogelijke energiedoelstellingen?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de minister een versterkt emissiehandelssysteem nastreeft dat zorgt voor minder CO2-uitstoot en dat
tegelijkertijd investeringen in koolstofarme technologieën bevordert.
Daarvoor moet volgens de minister het emissieplafond na 2020 worden
aangescherpt. De minister wil daarom een hogere jaarlijkse reductiefactor
van het ETS-plafond. Dat sluit immers het meest aan bij het lange termijn
pad op weg naar 2050. Het kabinet pleit in de lopende Europese onderhandelingen daarom voor uitstel van de CO2-veilingen (backloading). Dit
is echter een ingreep die het ETS op zichzelf niet beter laat functioneren.
Wat zijn de opvattingen en plannen van de minister om te komen tot een
echt werkend ETS?
De VVD-fractieleden lezen dat de Raad verder zal spreken over de interne
energiemarkt. Wat betreft de Commissie is de positie van (kwetsbare)
consumenten op de energiemarkt een van de grootste uitdagingen.
Tegelijkertijd leidt de zware focus van de Commissie op het instellen van
allerlei doelstellingen voor hernieuwbare energie en energiebesparing tot
stevige prijsstijgingen van energie. Wat betreft de leden van de
VVD-fractie conflicteren de doelstellingen dus met elkaar. Deelt de
minister deze zienswijze? Zo ja, vindt hij dit een punt om met zijn collega’s
in Dublin te bespreken?
De Raad zal ook spreken over het effect van onconventionele olie en gas
op de energieprijzen. Deze discussie is door de recente ontwikkelingen
omtrent schaliegas zeer actueel geworden. De leden van de VVD-fractie
lezen dat de Commissie in het najaar met een mededeling komt dat een
gemeenschappelijk kader zal bieden en de exploratie van Europese
onconventionele olie en gas kan stimuleren. Deze leden denken dat het,
gezien de zeer verschillende opvattingen onder lidstaten over schaliegas,
moeilijk zal worden de lidstaten op één lijn te krijgen. Wat zal de inbreng
van de minister zijn in deze discussie? Wat vindt hij van de betrokkenheid
van de Commissie hierbij? In hoeverre kan de minister vasthouden aan
zijn eigen energiebeleid en schaliegas gaan winnen mocht uit onderzoek
blijken dat dat in Nederland veilig kan?
De VVD-fractieleden lezen dat de Raad zal worden afgesloten met een
discussie over de economische effecten van een toenemend aandeel
hernieuwbare energie op de elektriciteitsmarkt. Zij onderschrijven de inzet
van de minister dat hernieuwbare energie volledig onderdeel moet
worden van de interne energiemarkt en dat stimulering van hernieuwbare
energie meer vanuit een Europees perspectief moet worden bezien. Zij
lezen ook dat Nederland het initiatief van de Commissie steunt om over te

3

gaan tot uitwisseling van best practices tussen lidstaten en waar nodig te
streven naar de hervorming van nationale steunregimes. Welke best
practices zal Nederland aandragen? Kan de minister voorbeelden geven
van de hervormingen van nationale steunregimes waaraan hij denkt?
Vragen van de leden van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben met veel ongenoegen kennisgenomen van de agenda van de informele Energieraad. Alleen de titel van
het groenboek is voor deze leden al voldoende reden om het ongezien in
de open haard te gooien. Een energiebeleid dat louter is opgehangen aan
klimaatbeleid zonder dat er ook maar enig oog is voor de zeer ingrijpende
economische consequenties dient namelijk niet serieus genomen te
worden. Tekenend is ook dat er kennelijk nu pas in deze informele setting,
zonder dat er een concreet voorstel op tafel ligt, gesproken wordt over de
forse consequenties voor de concurrentiepositie van met name de
energie-intensieve industrie. Terwijl de doelstellingen voor de reductie
van broeikasgassen allang zijn vastgelegd en het daaraan gekoppelde
verduurzamingsbeleid reeds is ingezet. De leden vragen dan ook of de
genoemde normen in het groenboek ter discussie staan op de
energieraad? Zeker nu blijkt dat om deze normen te halen de concurrentiepositie van de energie-intensieve industrie en de daarmee gepaard
gaande werkgelegenheid nog verder wordt aangetast? Overigens willen
de leden de minister ook verzoeken om zijn collega’s in Brussel ervan op
de hoogte te stellen dat de verplichte verduurzaming tot nog toe in
bijvoorbeeld Duitsland alleen maar tot meer CO2-uitstoot heeft geleid.
Terwijl een land als de Verenigde Staten dat de Kyoto-afspraken negeert,
kiest voor economische groei ter faveure van verduurzaming en zich niet
bezighoudt met dergelijke normen de CO2-uitstoot de laatste jaren juist is
afgenomen. Is de minister hiertoe bereid en welke consequenties trekt de
minister uit deze gegevens? Verder vragen deze leden of het principe van
backloading niet tegenstrijdig is met de zorgen die landen uiten ten
aanzien van hun concurrentiepositie, omdat daardoor indirect de
energieprijzen hoger worden. Immers, het is niet zo dat de gesubsidieerde
windmolens nu stil staan, maar het zijn vooral de duurdere gascentrales
die nu stil staan. Indien dus kunstmatig de kolenprijs wordt verhoogd
door middel van backloading zal er dus nog steeds evenveel gebruik
gemaakt worden van de gesubsidieerde windenergie. Echter, er zal wel
meer gebruikt gemaakt worden van het duurdere gas in plaats van kolen
waardoor de algehele energieprijs stijgt en de concurrentiepositie dus
verder verslechtert. Deelt de minister deze analyse en zo nee, waarom
niet? Tenslotte zijn deze leden erg benieuwd waar de eventuele hogere
ETS-opbrengsten terecht komen? Komen die op de EU-begroting of
worden die teruggegeven aan de desbetreffende lidstaten en hun
belasting betalende burgers en bedrijven?
Vragen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben de onderstaande vragen over de
geannoteerde agenda van de informele energieraad 23-24 april.
Het kabinet wil dat de contouren van het klimaat- en energiebeleid voor
2030 rekening houden met de concurrentiekracht van de Europese
economie. Kan de minister deze stelling toelichten en waarin zit de
specifieke concurrentiekracht wat het kabinet betreft in Europees en
nationaal verband? Welke innovatieve en technologische kansen liggen er
voor Nederland in dit verband?

4

In de geannoteerde agenda wordt gesproken over het waarborgen van
een gelijk speelveld voor de internationaal concurrerende industrie. Is de
minister van plan aandacht te vragen voor het feit dat het speelveld nu
niet altijd gelijkwaardig is? Deelt de minister de mening dat energiebesparende en milieu-efficiëntie investerende industriële ondernemers op
gelijke gronden moeten kunnen concurreren binnen de Europese Unie? In
het verlengde hiervan vragen de leden van de CDA-fractie aandacht voor
anti-dumping maatregelen van de EU die ten koste gaan van onze
hoogwaardige industrieën. Deze leden vragen een reactie hierop.
De Europese Commissie heeft een voorstel gedaan voor het vernieuwen
van de handelsverdedigingsinstrumenten (Modernisation of the EU’s
Trade Defence
Instruments). Wat is het oordeel van de minister over dit voorstel? Welke
zaken kunnen op korte termijn al worden verbeterd?
De leden van de CDA-fractie delen de mening dat consumenten
voldoende mogelijkheden moeten hebben om energieverbruik en
energiekosten te beïnvloeden. Zet de minister hierbij in op een regionale
aanpak of op een EU-brede aanpak? Waar ziet de minister belemmeringen
voor kleinschalige projecten in dit bredere kader en hoe kunnen deze
worden weggenomen?
II. Antwoord / Reactie van de minister
III. Volledige agenda
1.

2.

Brief regering – minister van Economische Zaken, H.G.J. Kamp –
5 april 2013
Geannoteerde agenda Informele energieraad 23-24 april 2013 –
2013Z06908
Brief regering – minister van Economische Zaken, H.G.J. Kamp –
13 maart 2013
Verslag Energieraad 22 februari 2013 – 21501-33-411

5