Aan de orde is het debat naar aanleiding van een
algemeen overleg op 20 januari 2010 en op 27 januari
2010 over duurzaam voedsel.
De voorzitter: Ik heet de minister welkom. Ik wilde het
woord aan mevrouw Thieme geven, maar zie haar niet.
Ik zie mevrouw Ouwehand wel.
©
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. Ik ben inderdaad door mijn collega Thieme gevraagd een aantal
moties in te dienen over het algemeen overleg over de
nota Duurzaam voedsel. Ik zal de moties voordragen.
Motie

van mening dat een jaarlijkse afname van 10% van de
consumptie van dierlijke eiwitten in Nederland bijdraagt
aan het behalen van de ambitie om over 15 jaar
mondiaal koploper te zijn in de verduurzaming van de
voedselproductie en -consumptie;
verzoekt de regering, zich tot doel te stellen dat de
Nederlandse consumptie van dierlijke eiwitten in de
komende 5 jaar jaarlijks met 10% afneemt en dit doel op
te nemen in de uitvoering van de nota Duurzaam
voedsel,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Ouwehand en Thieme. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 28 (31532).

De Kamer,
Motie
gehoord de beraadslaging,
De Kamer,
constaterende dat jarenlang met publiek geld campagnes
zijn en worden gevoerd om de consumptie van dierlijke
eiwitten te bevorderen;
constaterende dat wetenschappelijk onderzoek aangeeft
dat de consumptie van dierlijke eiwitten schadelijke
effecten heeft op de biodiversiteit, het klimaat, de
volksgezondheid, de wereldvoedselverdeling, de
wereldmineralenbalans, diergezondheid en dierenwelzijn;
constaterende dat de regering van mening is dat vlees
het meest milieubelastende onderdeel is van ons
voedselpakket;
overwegende dat consumenten door de overheid niet of
nauwelijks opmerkzaam worden gemaakt op de
neveneffecten van de consumptie van dierlijke eiwitten;

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat een dag zonder vlees goed is voor
mens, dier, natuur en milieu;
van mening dat volksvertegenwoordigers het goede
voorbeeld kunnen geven door te laten zien dat een dag
zonder vlees bijdraagt aan culinaire variatie en een
gezond eetpatroon;
verzoekt het Presidium, met een voorstel te komen voor
een vleesloze dag in de restaurants van de StatenGeneraal,
en gaat over tot de orde van de dag.

verzoekt de regering, een campagne te starten om de
voordelen te belichten van een wekelijkse dag zonder
vlees of vis,

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Ouwehand en Thieme. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 29 (31532).

en gaat over tot de orde van de dag.

Voorzitter: Van Beek

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Ouwehand en Thieme. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 27 (31532).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Motie
constaterende dat de voedselproductie en -voorziening
momenteel gericht is op de wereldmarkt;

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de nota Duurzaam voedsel een
eiwittransitie bepleit maar dat hieraan geen afrekenbare
doelen gekoppeld zijn;
overwegende dat een afname in de Nederlandse
consumptie van dierlijke eiwitten wenselijk is voor mens,
dier en natuur en milieu;

Tweede Kamer

Duurzaam voedsel

overwegende dat dit grote nadelen met zich meebrengt
voor natuur, milieu, dier, consument en producent, zowel
hier als in ontwikkelingslanden;
van mening dat een regionale voedselproductie,
uitgaande van de driehoek Berlijn-Parijs-Londen, kan
bijdragen aan het creëren van een meer duurzame
voedselvoorziening;

3 februari 2010
TK 50

50-4720

Ouwehand
verzoekt de regering, zich tot doel te stellen dat in 2020
de voedselproductie en -voorziening grotendeels
regionaal is georganiseerd,

Motie
De Kamer,

en gaat over tot de orde van de dag.
gehoord de beraadslaging,
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Ouwehand en Thieme. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 30 (31532).
Ik wilde de minister al het woord geven om te
antwoorden, maar ik merk dat er nog meer sprekers zijn.
Sorry voor het misverstand. Het woord is aan mevrouw
Peters.
©
Mevrouw Peters (GroenLinks): Voorzitter. Tijdens het
algemeen overleg dat hieraan voorafging voerde voor
mijn fractie de heer Dibi het woord. Omdat hij nu
verhinderd is, heb ik nu de eer om mede namens hem
de volgende motie in te dienen.

overwegende dat de nota Duurzaam voedsel de
uitwerking is van de visie van de regering om voedselconsumptie en -productie integraal duurzamer te maken
en dat de centrale boodschap van de nota is dat
Nederland over 15 jaar koploper moet zijn op het gebied
van duurzame voedselproductie;
constaterende dat deze ambitie in de nota niet is vertaald
in concrete en meetbare mijlpalen die inzicht geven in de
voortgang van de verduurzaming van de voedselproductie en -consumptie;
verzoekt de regering, de ambities in de nota te voorzien
van concrete doelstellingen en afrekenbare indicatoren
met bijbehorende streefwaarden en deze binnen een
halfjaar voor te leggen aan de Kamer,

Motie

en gaat over tot de orde van de dag.

De Kamer,

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Waalkens, Thieme, Dibi, Wiegman-van Meppelen
Scheppink, Polderman, Van der Vlies en Atsma.
Zij krijgt nr. 32 (31532).

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat Nederlanders gemiddeld tweemaal
zoveel eiwitten consumeren als aanbevolen door de
Gezondheidsraad;
overwegende dat een transitie naar een meer plantaardig
dieet niet alleen positieve gevolgen heeft voor de
volksgezondheid, maar ook voor het behoud van
biodiversiteit, vermindering van de uitstoot van
broeikasgassen en de wereldvoedselverdeling;
verzoekt de regering, een plan van aanpak op te stellen
dat de overconsumptie van dierlijke eiwitten ontmoedigt
en hierbij de aanbevolen eiwitconsumptie van de
Gezondheidsraad als streefwaarde te gebruiken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Peters en Dibi. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 31 (31532).

©
Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie): Voorzitter. Na het AO is er voor de fractie
van de ChristenUnie een belangrijke vraag blijven liggen.
Die vraag heeft mijn collega Ernst Cramer al bij deze
minister neergelegd tijdens de begrotingsbehandeling
van LNV, namelijk wat de minister gaat doen met de
uitkomsten van het LNV Consumentenplatform waarin
gevraagd wordt om meer sturing vanuit de overheid.
Omdat het antwoord niet erg helder was, leg ik deze
vraag nogmaals voor. Ik hoop dat de minister hierop
vandaag kan ingaan. De uitvoering van de zeer breed
ondertekende motie-Waalkens op stuk nr. 32 biedt naar
mijn mening een handvat om die vraag te beantwoorden.
Ik wil een motie indienen waarin de regering wordt
gevraagd, te onderzoeken welke financiële of fiscale
prikkels mogelijk zijn om de introductie van duurzaam
voedsel te verbeteren.

©
Motie
De heer Waalkens (PvdA): Voorzitter. Wij hebben een
debat gehad over een belangrijke nota. Terugkijkend
moet ik toch zeggen dat het debat mij een beetje
teleurgesteld heeft, niet vanwege de inhoud van de nota
of vanwege de rol die minister heeft gespeeld, maar
omdat wij ons niet echt konden concentreren op de nota
Duurzaam voedsel. Ik vind dat een gemiste kans. Ik wil
een en ander niet repareren in dit VAO, maar ik wil de
zaken wel concreter kunnen uitwerken en dien daarom
de volgende motie in.

Tweede Kamer

Duurzaam voedsel

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat consumenten gezien worden als een
belangrijke factor voor de verduurzaming van ons
voedsel en dat die consument ondersteuning kan
gebruiken om daadwerkelijk duurzame voedselkeuzes te
kunnen maken;

3 februari 2010
TK 50

50-4721

Wiegman-van Meppelen Scheppink
overwegende dat duurzame producten vaak dure
producten zijn;

Kamer over de mogelijkheden en resultaten uiterlijk
1 september 2010 te rapporteren,

van mening dat financiële en fiscale prikkels kunnen
bijdragen aan het verleiden van de consument tot de
aankoop van duurzame, maar vaak duurdere producten;

en gaat over tot de orde van de dag.

verzoekt de regering, te onderzoeken welke financiële
en/of fiscale prikkels er mogelijk zijn om de consument te
verleiden tot verduurzaming van het voedselpakket en
daarin de verwachte effecten en kosten mee te wegen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Wiegman-van Meppelen Scheppink, Waalkens en Peters.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 33 (31532).

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Atsma, Polderman, Wiegman-van Meppelen Scheppink,
Van der Vlies, Thieme en Waalkens.
Zij krijgt nr. 34 (31532).
De heer Atsma (CDA): Voorzitter. Ik sluit af met de
opmerking dat wij graag het Presidium in overweging
geven om tijdens de algemeen overleggen ook melk, in
welke vorm dan ook, op de tafels te plaatsen.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
©

verzoekt de regering, te bevorderen dat door ketenafspraken met onder meer supermarkten het stunten met
(verse) voedselproducten wordt tegengegaan en de

Minister Verburg: Voorzitter. Ik dank de Kamer voor haar
inbreng in dit VAO. Ik wil eerst de opmerking maken dat
ik het eens ben met de startopmerking van de heer
Waalkens. Ik denk dat dat een belangrijke nota was. Wij
hebben daar goed over gesproken en wij bleken in het
debat niet altijd bij de hoofdlijn te kunnen blijven, maar
zo gaat dat in een debat. Er zijn nu een aantal moties
ingediend en ik zal die van een oordeel voorzien.
De eerste motie is ingediend door mevrouw Ouwehand. In die motie wordt de regering verzocht een
campagne te starten om de voordelen te belichten van
een wekelijkse dag zonder vlees of vis. Ik heb de vorige
keer in een reactie op een motie van de heer Dibi al
aangegeven dat wij bezig zijn met die maatschappelijke
dialoog die een groot aantal onderdelen heeft. Dat is een
bredere dialoog, want die gaat niet alleen over vlees of
vis of dierlijke eiwitten, maar over duurzame consumptie.
Ik vind dit een versmalling daarvan. Dit afgezien van de
constateringen en de overweging. Alles overziende
ontraad ik deze motie.
In de tweede motie staat: verzoekt de regering, zich tot
doel te stellen dat de Nederlandse consumptie van
dierlijke eiwitten in de komende vijf jaar jaarlijks met
10% afneemt en dit doel op te nemen in de uitvoering
van de nota Duurzaam voedsel. Dit kan niet zonder
regelgeving. U weet dat de regering in de heroverweging
de fiscale heffing op vlees mee zou nemen. Dit lijkt mij
echter een meetbare doelstelling die niet op deze wijze is
te realiseren. Ik ontraad deze motie dan ook.
De derde motie verzoekt het Presidium, met een
voorstel te komen voor een vleesloze dag in de
restaurants van de Staten-Generaal. Dit is een verzoek
aan het Presidium en ik laat derhalve het oordeel over
deze motie aan de Kamer.
De vierde motie is ook ingediend door mevrouw
Ouwehand, mede namens mevrouw Thieme. In die
motie wordt de regering verzocht zich tot doel te stellen
dat in 2020 de voedselproductie en -voorziening
grotendeels regionaal is georganiseerd. Dat staat al in de
nota Naar een duurzame veehouderij. Ik vind ook dat er
veel meer geregionaliseerd zou moeten worden. Die
driehoek Berlijn-Parijs-Londen herken ik ook. Ik ben het
zeer eens met de eerste constatering, maar ik ben het
niet eens met de tweede overweging. Ik vind dat er meer
wegen richting duurzaamheid leiden. De opstelling van
deze motie en de aannames lijken mij niet goed. Daarom
ontraad ik deze motie. Maar de Kamer kent wel mijn

Tweede Kamer

3 februari 2010
TK 50

©
De heer Atsma (CDA): Voorzitter. Wij hebben tijdens het
overleg gesproken over verschillende aspecten die de
nota Duurzaam voedsel raken. Zoals collega Waalkens al
aangaf, heb ik de motie die van zijn hand komt meeondertekend. Het element verspilling is door de minister
tijdens het overleg en ook daarvoor tijdens de begrotingsbehandeling uitvoerig aan de orde gesteld. Je zou in
de motie een aanknopingspunt kunnen vinden om
daadwerkelijk iets te doen aan dat element. Daarbij zou
je kunnen wijzen op die elementen die in de nota Schoon
en Zuinig nog verder zouden moeten worden uitgewerkt.
In die zin hebben wij de motie van collega Waalkens
verstaan; reden waarom wij onze handtekening eronder
hebben gezet.
De CDA-fractie heeft in het overleg aangegeven niets
te voelen voor een vleestaks dan wel het verhogen van
btw-tarieven om de vleesconsumptie en andere zaken te
ontmoedigen. Vandaar ook onze terughoudendheid
tegenover de motie die collega Wiegman heeft ingediend. Wij hebben wel op een ander element gewezen,
waarover ik graag de volgende motie indien.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de nota Duurzaam voedsel zich richt op
het verduurzamen van de gehele keten van producent tot
consument;
overwegende dat ketenpartijen gezamenlijk uitwerking
geven aan convenanten zoals Marktontwikkeling
Verduurzaming Dierlijke Producten;
van mening dat inkoop en verkoop onder de kostprijs op
gespannen voet kan staan met het streven om te komen
tot een duurzamere voedselketen;

Duurzaam voedsel

50-4722

Verburg
ambities uit de nota Naar een duurzame veehouderij en
de nota Duurzaam voedsel, waarin ik de ambities
uitspreek die wij willen realiseren.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Ik heb nog een vraag over
de tweede motie, die ging over de doelstelling om
jaarlijks een reductie te realiseren. Ik begrijp het
antwoord van de minister niet. Zij stelt dat het niet
zonder regelgeving kan en dat het een meetbare
doelstelling zou zijn die niet op deze wijze gerealiseerd
kan worden. De motie laat alle ruimte aan het kabinet
om zelf de instrumenten erbij te zoeken die tot dit doel
kunnen leiden. Het enige wat de motie vraagt, is: stel dat
de consumptie van vlees per hoofd van de bevolking op
dit moment 80 kg per jaar is, dan gaan wij voor 72 kg in
het volgende jaar. Zij mag dan zelf weten hoe zij dat gaat
bereiken.
Minister Verburg: Dat is hartstikke fijn. Dan zegt u
namelijk: daar wil ik u volgend jaar op kunnen afrekenen,
want dan moet de eerste 10% zijn gerealiseerd. Dat wilt
u, want dat valt samen met het einde van deze kabinetsperiode. Heel langzamerhand ken ik mijn pappenheimers
en ook u, met uw bedoelingen. Ik houd mij dan ook maar
even bij mijn advies: ontraden. Als ik u nu beluister, zou
u kunnen zeggen: als u de reductie het eerste jaar niet
haalt, kunt u het tweede jaar misschien 20% halen
enzovoort. Maar zo gaat u deze motie niet uitleggen en
toelichten. U mag haar toelichten en duiden en ik mag
mijn beoordeling geven. Daarmee houd ik even rekening
met de bedoeling van de indiener.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): U geniet in principe het
vertrouwen van de Kamer, maar mag ook de Kamer wel
vertrouwen: als u zichzelf een aantal doelstellingen stelt
en als de Kamer ziet dat de inspanningen op zichzelf
prijzenswaardig zijn geweest, maar dat wij die 10% net
niet hebben gehaald, mag u van mijn partij verwachten
dat wij u op dat punt toch zullen steunen. Ietsje meer
vertrouwen in deze kant zou dus best kunnen, maar dan
moet het beleid dat eronder ligt, natuurlijk wel kloppen.
Ik zou zeggen: ga de uitdaging aan.
Minister Verburg: Ik sta met graagte te luisteren naar
wat u zegt. Ik zou zeggen: maak dat dan ook waar. Heel
eerlijk gezegd heb ik dat vertrouwen niet zomaar op
voorhand, maar je weet nooit. Ik zie de komende
maanden met vreugde tegemoet, want als dit de nieuwe
lijn wordt van de Partij voor de Dieren, kan het echt nog
heel mooi worden, ook in deze Kamer.
De motie op stuk nr. 31 is ingediend door mevrouw
Peters, mede namens de heer Dibi. In die motie wordt de
regering verzocht om een plan van aanpak op te stellen
dat de overconsumptie van dierlijke eiwitten ontmoedigt
en om daarbij de door de Gezondheidsraad aanbevolen
eiwitconsumptie als streefwaarde te gebruiken. Dit gaat
toch weer naar sancties, belastingen of fiscale instrumenten, want het tweede deel – ervoor zorgen dat mensen
zich bewust zijn van wat zij iedere dag met hun keuzes
kunnen bijdragen aan bijvoorbeeld het terugdringen van
het verlies van biodiversiteit – spreekt mij zeer aan. De
strekking van ″ontmoedigen″ is echter dat wij daar fiscale
heffingen op gaan leggen. Laten wij even afwachten wat
er ook uit de heroverweging komt, ook op basis van de
toezegging die in de Kamer daarover is gedaan. Op dit
moment ontraad ik deze motie dus.

Tweede Kamer

Duurzaam voedsel

De motie op stuk nr. 32 is van de heer Waalkens, met
een heel brede ondertekening. In het AO heb ik al gezegd
dat dit mij aanspreekt en dat wij hiermee aan de slag
gaan, maar ik vind een halfjaar te kort. Dit vraagt immers
nogal wat. Het gaat dan om de doelstellingen die
weloverwogen geformuleerd en dus ook meetbaar zijn
en die zowel op het uiteindelijke product als op het
productieproces moeten worden toegepast, want dan zijn
ze ook meetbaar. Ik zie deze motie dus als een ondersteuning van het beleid, maar ik vind een halfjaar te kort. Als
ik dat rekkelijk mag uitleggen, zal ik dit bij het eerstvolgende moment naar de Kamer sturen.
In de motie op stuk nr. 33 van mevrouw Wiegman
wordt de regering verzocht om te onderzoeken welke
financiële of fiscale prikkels mogelijk zijn om de
consument te verleiden tot verduurzaming van het
voedselpakket en om daarin de te verwachten effecten
en kosten mee te wegen. Het advies van het Consumentenplatform ligt er. Mevrouw Wiegman heeft daar in het
algemeen overleg naar verwezen. Ik zou even willen
wachten op de uitkomsten van de heroverweging. Wij
hebben dat Consumentenplatform niet voor niets. Dat is
door mijn ambtsvoorganger ingesteld en wij nemen dat
uitermate serieus, maar laten wij nou geen dubbel werk
doen en laten wij dit even afwachten. Er zijn twee
mogelijkheden: aanhouden – maar dat duurt misschien
te lang – en anders ontraad ik deze motie op dit moment.
Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie): Natuurlijk wil ik even op het argument
van de minister kauwen en ook nog even overleg plegen,
maar juist omdat wij in een traject van heroverweging
zitten, lijkt mij dit een belangrijk onderdeel om mee te
nemen. Wij hebben ook al heel specifiek gezegd dat de
vleestaks wordt meegenomen in de heroverweging. Dit
beoogt nou juist breder om te bezien welke prikkels
mogelijk zijn. Misschien is dit dus juist een toegevoegde
waarde en komen dingen op een goed moment mooi
samen.
Minister Verburg: Zowel in de heroverweging als in de
gedachtevorming over het Belastingplan worden de
ideeën over verduurzaming van het totale Belastingplan,
dus inclusief consumptie, meegenomen. Het lijkt erop
dat wij alleen de vleestaks meenemen, maar in het
spectrum worden een aantal dingen natuurlijk veel
breder gewogen. Ik zou nu niet daarop willen vooruitlopen, omdat ik denk dat het meekomt. Wij hoeven er niet
meer zo lang op te wachten. Laten wij dat wel even
doen. Daarom adviseer ik nu om de motie aan te houden
en anders ontraad ik de motie.
Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie): Wij hebben het in het debat erg veel over
verleiden gehad. Kan ik de minister misschien verleiden
om de motie zo uit te leggen, zoals zij zojuist heeft
gedaan. Laten we de motie gewoon in dat proces
meenemen, in plaats van haar aan te houden en er later
op terug te komen.
Minister Verburg: Als dat de bedoeling van mevrouw
Wiegman is, dan wil ik dit nog een keer bevestigen naar
de mensen die daarmee bezig zijn. Dat is geen probleem.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Ik heb de redenering van
de minister in reactie op de motie van mevrouw

3 februari 2010
TK 50

50-4723

Verburg
Wiegman gehoord en wil deze even vergelijken met het
oordeel van het ontraden van de motie-Peters/Dibi
(31532, nr. 31). In die motie wordt gevraagd om een plan
van aanpak dat de overconsumptie van dierlijke eiwitten
ontmoedigt. Daarop zei de minister dat dit als een
heffing klinkt. Zij wil de heroverweging afwachten en
ontraadt de motie nu. De motie vraagt echter niet om
een heffing. Het kan van alles zijn; de motie laat dat juist
open. Voor zover een heffing een mogelijkheid zou
kunnen zijn, zegt de minister dat daar in de heroverweging wellicht al naar gekeken wordt. Net zoals bij de
motie van mevrouw Wiegman, zou haar advies dus
moeten zijn: houd de motie aan, voor zover ontmoedigen
ook met een heffing zou kunnen.
Minister Verburg: In de motie van mevrouw Peters en
de heer Dibi stuit ik op het plan van aanpak. De Kamer
en het kabinet hebben energie nodig om met de mensen
die daarvoor beschikbaar zijn, het werk te kunnen doen.
De Kamer vraagt ook nog om een afgeslankte vorm. Wij
moeten dus prioriteren en intelligent organiseren. Die
zaken worden meegenomen in de heroverweging. Ik
haak daarom af zodra mevrouw Peters zegt dat ik met
een plan van aanpak moet komen, want zij en haar
collega gaan mij daarop afrekenen. De Kamer mag mij
ook daarop afrekenen.
Als mevrouw Peters zich echter erin kan vinden dat
deze zaken meegewogen worden in de heroverweging,
vind ik dat prima. De heroverweging gaat over vergroening van het fiscale stelsel en dergelijke zaken. Het gaat
daarbij niet alleen over consumptie, maar over veel
meer. Als ik spreek over verduurzaming van voedsel, dan
heb ik het niet alleen over consumptie, maar ook over
productie en dus de aanpak in de hele keten.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Uiteraard is de consumptie een onderdeel van de hele keten. Als de minister
toezegt dit punt van de Gezondheidsraad mee te nemen
in de heroverweging, dan is een gedeelte van het doel
van de motie daarmee al bereikt.
Minister Verburg: Dan ga ik nog even verder. Ik probeer
precies te zijn. Ik wil de bedoeling van de Kamer goed tot
mij laten doordringen en ik wil die ook effectueren. De
Gezondheidsraad adviseert namelijk om je goed te
houden aan de Schijf van Vijf en overconsumptie tegen
te gaan. De Gezondheidsraad adviseert over de
eiwitconsumptie, net zoals het Voedingscentrum en
anderen. Volgens mij is de Gezondheidsraad niet bezig
met beleidsmaatregelen voor het ontmoedigen van
overconsumptie van dierlijke eiwitten.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Ik heb dit niet bedacht.
De Gezondheidsraad heeft geconstateerd dat Nederlanders twee keer meer eiwitten eten dan de raad verstandig vindt. Het is aan de beleidsmakers om daaraan
conclusies te verbinden. Als de minister dat kan doen
omdat in het kader van de heroverweging toch naar de
hele keten, inclusief consumptie, wordt gekeken, dan is
een gedeelte van het doel van deze motie bereikt.
Minister Verburg: In dat geval moeten de heer Dibi en
mevrouw Peters nog eens goed kijken naar het dictum.
Laat het dictum dan zijn: aan te sturen op de aanbevolen
hoeveelheid dierlijke eiwitten, eiwitconsumptie of de

Tweede Kamer

Duurzaam voedsel

aanbevolen eiwitconsumptie. Daarmee kan ik beter uit de
voeten. Dan is deze motie ondersteuning van beleid.
Het dictum wordt dan dus anders. Het zou worden:
verzoekt de regering, in de te ontwikkelen activiteiten van
het beleid de door de Gezondheidsraad aanbevolen
eiwitconsumptie als streefwaarde te gebruiken. Dan ben
je een stuk verder.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Ik kan mij goed vinden in
zo’n herformulering. Als de minister die beschouwt als
ondersteuning van haar beleid, zal ik de motie daartoe
wijzigen.
De voorzitter: Wilt u nu de tweede keer het woord in
dezelfde ronde, mevrouw Ouwehand?
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Ja, ik wil nog niets zeggen
over deze motie. Het wordt nu wel een beetje te gortig.
Ik kan mij voorstellen dat de minister geen moties wil
waarin in ijzer en beton is gegoten wat zij over drie
weken gerealiseerd moet hebben. Maar nu zij aan
mevrouw Peters vraagt of de motie van de fractie van
GroenLinks wat vager kan omdat zij dan wel zou kunnen,
lijkt het alsof er een bange minister staat die niet
afgerekend durft te worden.
Minister Verburg: Er staat hier bepaald geen bange
minister. Ik bezie of wij bondgenoten kunnen zijn en of
een motie kan helpen in het realiseren van doelen. Ik kan
natuurlijk ja en amen zeggen over moties waarvan ik
denk dat zij niet gaan werken en als ik denk dat wij het
op die manier niet gaan redden. Ik geef echter mijn
oordeel. Op verzoek van mevrouw Peters geef ik aan wat
wel zou kunnen werken en wat in het hele traject naar de
invoering en de praktisch afrekenbare en meetbare
doelstellingen effectief zou kunnen zijn en daar gaat zij
op in.
De voorzitter: Mevrouw Ouwehand, kunnen wij terug
naar de advisering over de moties? De minister adviseert
en daarna mag u zelf afwegen wat u daarmee doet.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Ja voorzitter, u hebt gelijk.
Ik ben gewoon verbaasd. Het lijkt erop dat de minister
wel wil sturen op het doel, maar niet wil opschrijven hoe
zij dat gaat doen. Dat is vreemd.
De voorzitter: Volgens mij moet u nog op één motie
reageren minister, namelijk die van de heer Atsma.
Minister Verburg: Ik zou tegen mevrouw Ouwehand
willen zeggen dat zij moet denken aan wat zij eerder
heeft gezegd over het vertrouwen dat ik vooral in haar
zou moeten hebben. Dat schiet niet erg op. Ik merk wel
op dat ik de motie van de heer Waalkens zojuist als
ondersteuning van beleid heb aangemerkt. Als zij dus de
motie op nr. 32 nog eens goed bekijkt, komt zij wel weer
een heel stuk verder.
In zijn motie op nr. 34 verzoekt de heer Atsma de
regering te bevorderen dat door ketenafspraken met
onder meer supermarkten het stunten met verse
voedselproducten wordt tegengegaan en de Kamer over
de mogelijkheden en resultaten uiterlijk 1 september
2010 te rapporteren. De ketenafspraken worden gemaakt
in het Platform Verduurzaming Voedsel. Het is een
onderwerp van gesprek in de keten zelf. Mijn inzet is om

3 februari 2010
TK 50

50-4724

Verburg
ervoor te zorgen dat supermarkten gaan concurreren op
duurzaamheid in plaats van dat zij gaan stunten met
vers. Dat heb ik al eerder kwetsbaar genoemd. Ik vind
dat dus ook geen goede ontwikkeling. Ik houd de vinger
aan de pols en ik zou daarover van tijd tot tijd graag met
de Kamer van gedachten wisselen. Ik zou deze motie dus
als ondersteuning van beleid kunnen beoordelen.
De voorzitter: Wij zijn door de moties heen. Hebt u toch
nog een vraag, mijnheer Waalkens?
De heer Waalkens (PvdA): Gezien de brede ondertekening van de motie op nr. 32 en de reactie van de minister
daarop, heb ik even via lichaamstaal met mijn collega’s
overlegd over wat zij zei over de termijn van een halfjaar.
Zij heeft gezegd dat wij die iets ruimer moeten uitleggen.
Dat begrijp ik ook. De nota ligt er, dus een en ander kan
op zich worden ingevuld. Als de minister dan spreekt
over ″het eerst mogelijke moment″, vind ik dat toch te
ruim. Laten wij het dan voor het einde van het jaar doen.
Minister Verburg: Dat lijkt mij fair. Ik ga daar een uiterste
poging toe doen. Ik wil niet onder stoelen of banken
steken dat het soms ook woekeren is met tijd, energie en
prioriteiten. Ik ga daar een serieuze poging toe doen.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter: Over de ingediende moties zal op
dinsdag 9 februari a.s. worden gestemd.

Tweede Kamer

Duurzaam voedsel

3 februari 2010
TK 50

50-4725