Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

33 872

Wijziging van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht (verbetering
vergunningverlening, toezicht en handhaving)

Nr. 20 HERDRUK1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 november 2015
In deze brief ga ik in op de vraag van mevrouw Cegerek aan de Staatssecretaris van IenM in het debat over het wetsvoorstel Vergunningverlening,
toezicht en handhaving (Vth) van 14 september 2015 (Kamerstuk 33 872,
nr. 18). Gevraagd is hoe het Omgevingsloket Online (Olo) functioneert en
ook of het geëvalueerd wordt. Daarnaast maak ik van de gelegenheid
gebruik om in te gaan op de aanpassingen die nodig zijn om het
Omgevingsloket geschikt te maken voor het digitale stelsel van de
Omgevingswet.
Via het Omgevingsloket Online kunnen burgers, bedrijven en overheden
aanvragen of meldingen doen voor omgevingsvergunningen en watervergunningen. Dit loket is nu vijf jaar operationeel en in die tijd succesvol
gebleken. Over het Omgevingsloket online is eind 2012 een Olo specifieke
tussentijdse evaluatie, op basis van een afnemersonderzoek, naar uw
Kamer gezonden2. Uit dit onderzoek bleek dat het Omgevingsloket
duidelijk voorziet in een behoefte bij aanvragen en overheidsinstanties om
digitaal met elkaar te kunnen communiceren. In het kader van het
Regeerakkoord wordt het aanbod digitale dienstverlening gevolgd. Het
Olo maakt deel uit van die monitoring.
Het succes van het loket blijkt uit de gemiddeld ca 3.500 digitale
aanvragen die burgers en bedrijven nu per week indienen. Sinds de start
in 2010 is een duidelijke groei waarneembaar in dit aantal. Het
Omgevingsloket is inmiddels een vaste waarde in het domein van de
fysieke leefomgeving geworden en zal onderdeel uitmaken van het
digitale stelsel van de Omgevingswet. Om dit mogelijk te maken wordt
het Olo de komende jaren doorontwikkeld. Hierbij staan gebruiksgemak
en kwaliteit voor burgers, bedrijven en overheden voorop.

1
2

kst-33872-20-n1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

I.v.m. toevoegen bijlage
Kamerstuk 33 118, nr. 6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 872, nr. 20

1

Digitaal stelsel Omgevingswet
Op 1 juli jl. heeft uw Kamer de Omgevingswet aangenomen. Al eerder
heeft de rijksoverheid afgesproken dat bedrijven en burgers uiterlijk in
2017 zaken die ze met de overheid doen digitaal afhandelen. Voorbereidingen om dit ook voor de Omgevingswet te realiseren zijn inmiddels
gestart. Eerder heb ik uw Kamer geïnformeerd dat we met de Laan voor
de leefomgeving streven naar een systeem waarbij alle reeds aanwezige,
kwalitatief goede informatie over de leefomgeving eenvoudig beschikbaar
wordt gesteld voor initiatiefnemers, belanghebbenden en het bevoegd
gezag. Het stelsel zal stapsgewijs gerealiseerd worden en kent duidelijke
«go/no-go» momenten. In het Bestuursakkoord Implementatie
Omgevingswet3 dat het Rijk en de bestuurlijke koepels hebben gesloten
zijn hier afspraken over gemaakt. Een belangrijke mijlpaal is de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dan moeten de digitale voorzieningen
aangesloten zijn op het nieuwe wettelijke stelsel opdat het bevoegd gezag
in staat is hiermee te werken. De doorontwikkeling van het Omgevingsloket is daar een onderdeel van.
Deze doorontwikkeling is qua aanpak gefaseerd opgezet. Binnen de
vigerende wet en regelgeving4 wordt eerst het technisch verouderde Olo2
vervangen door een nieuwe versie, Olo3. In opzet omhelst dit niet zozeer
grote wijzigingen in het functionele gebruik maar zorgt er wel voor dat het
loket gebruiksvriendelijker is, het systeem makkelijker te onderhouden is
en de onderliggende techniek verbeterd is. Inzet is dat vervolgens
doorontwikkeling zal plaatsvinden naar een Olo dat geschikt is voor de
Omgevingswet. Digitalisering en juridische vormgeving gaan hier hand in
hand.
De werkzaamheden om Olo2 te vervangen zijn na een fase van opstart en
definiëring in april 2015 gestart. Het doorvertalen van functionele eisen
naar een zogenaamd «proof of concept» is complex en uit eigen toetsing
blijkt dat de huidige specificatiefase van Olo3 langer duurt dan voorzien.
De verwachte lancering van Olo3 komt mogelijk dicht tegen de implementatiedatum van de Omgevingswet aan te liggen. Twee opleveringen vlak
na elkaar zorgen ervoor dat het doelmatiger is om de sturing op Olo3 en
de Omgevingswet te integreren. Het bijgevoegde advies van het Bureau
ICT Toetsing (BIT) doet hiervoor waardevolle aanbevelingen. Om het
project financieel en technisch beheersbaar te houden wordt Olo3
opgebouwd via «go-no go»-momenten waarop afhankelijk van tijd,
risico’s en prestaties bezien wordt of door gegaan kan worden naar een
volgende fase.
Toetsing van Omgevingsloket online 3
Begin juli van dit jaar is op verzoek van mijn ministerie het project Olo3
als proefproject («pilot») ter toetsing door het BIT aangedragen. Dit
Bureau is door de Minister voor Wonen en Rijksdienst ingesteld om
uitvoering te geven aan de adviezen van de Tijdelijke Commissie
ICT-projecten bij de Overheid (Commissie Elias) en heeft tot doel de
algehele ICT projectbeheersing bij o.a. ministeries te verbeteren. Doel van
deelname aan het «pilot» onderzoek was om de ontwikkeling van Olo3 zo
goed mogelijk te laten verlopen en verbeterpunten mee te nemen bij de
ontwikkeling naar het nieuwe Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Dit
vanuit de gedachte dat bij ICT projecten afwijkingen zijn te verwachten.

3
4

Kamerstuk 33 118, nr. 19
De Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (Wabo), De Waterwet en de Ministeriële
Regeling landelijke voorziening Omgevingsloket Online.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 872, nr. 20

2

Over het BIT wordt uw Kamer door de Minister voor Wonen en Rijksdienst
geïnformeerd. Voor mijn ministerie betekent de deelname aan de BIT in
de pilotfase dat inhoudelijk en procesmatig al een extra toets kan worden
uitgevoerd wat bijdraagt aan de beheersbaarheid en uiteindelijk aan de
kwaliteitsverbetering van de dienstverlening. Ik hecht extra waarde aan de
BIT toets op Olo3 omdat het loket een veel gebruikte voorziening is en
bijdraagt aan het digitale stelsel voor de Omgevingswet.
Uitkomsten BIT Advies
In het BIT advies is aangegeven dat het besluit tot de bouw van Olo3 voor
de onderzoekers inhoudelijk niet omstreden is. Het huidige loket (Olo2)
heeft bijgedragen aan de digitale volwassenheid van de rijksoverheid en
medeoverheden en voor een forse lastenverlichting gezorgd bij burgers,
bedrijven en bevoegd gezag5. Die baten moeten worden geborgd. Het
advies stelt ook dat Olo3 een belangrijke stap zet richting de digitalisering
van de Omgevingswet. De gefaseerde en gecontroleerde aanpak heeft
vanuit het BIT waardering gekregen. Het op 17 september jl. opgeleverde
definitieve BIT rapport6 stelt niettemin drie bedreigingen voor de
eerstvolgende versie van het Omgevingsloket online:
1. De werkende en beschreven randvoorwaardelijke infrastructuur7 is
voor Olo3 nog niet beschikbaar;
2. De Omgevingswet haalt Olo3 in;
3. De implementatie aspecten zijn onderbelicht.
Het bijgevoegde BIT-advies licht de bedreigingen toe en adviseert
uitvoering te geven aan bepaalde adviezen om de doelstellingen te
bereiken die met het project Olo3 en implementatie van de Omgevingswet
zijn beoogd. Op hoofdlijnen gaat het om de volgende maatregelen:
1. Stel allereerst zeker dat de onderliggende infrastructuur een adequate
basis kan bieden voor Olo3;
2. Beschouw Olo3 als de eerste stap in het digitaliseringsprogramma
voor de Omgevingswet en pas de projectsturing hierop aan;
3. Zorg voor een implementatieplan dat voorbereid is op de
Omgevingswet.
Ik maak dankbaar gebruik van deze adviezen en neem deze over.
Betreffende de randvoorwaardelijke infrastructuur (eerste aanbeveling)
zijn de te treffen maatregelen al gestart. Momenteel bezie ik de verdere
uitwerking van de adviezen binnen mijn ministerie waarbij ik gebruik zal
maken van onafhankelijke audits om zeker te stellen dat de benodigde
infrastructuur een adequate basis biedt. Dit past binnen het ingezette
proces, waarbij duidelijke «go-no/go»-momenten zijn gedefinieerd. Tevens
wordt de mogelijkheid bekeken om te komen tot een alliantie van
overheidspartijen om expertise zo goed mogelijk in te zetten.
De regie op Olo3 en de inmiddels ook al gestarte werkzaamheden voor de
Omgevingswetversie van het Omgevingsloket online is in één hand
gebracht. Het, vanwege de technische beheersbaarheid, stapsgewijs
ontwikkelen van de digitale voorzieningen moet er toe leiden dat
gebruikende overheden in hun eigen systemen niet met te veel wijzigingen in korte tijd te maken krijgen. De komende tijd wordt daarom in
overleg met de decentrale overheden een gezamenlijke implementatiestrategie ontwikkeld voor het Digitale Stelsel Omgevingswet Hierdoor
5

Kamerstuk 26 643, nr. 316, Tussenbalans Digitale Overheid en rapport Meting Aanbod Digitale
Dienstverlening 2015, Deloitte in opdracht van de Ministeries van BZK en EZ raadpleegbaar via
http://www.digitaleoverheid.nl/digitaal-2017/monitoring/aanbod-digitale-dienstverlening.
6
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
7
Olo3 wordt vormgegeven op een Standaard Platform (SP) met een Centraal Aansluitpunt (CA).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 872, nr. 20

3

kunnen de overheden, conform de lijn die is ingezet in het bestuursakkoord, zich tijdig voorbereiden op inwerkingtreding van de Omgevingswet
die voorzien is in 2018.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 872, nr. 20

4