Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1732
Vragen van het lid Wassenberg (PvdD) aan de Minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit over het afzwakken van de ambitie om in 2025 wereldleider
proefdiervrije innovatie te zijn (ingezonden 12 december 2018).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 4 maart 2019).
Vraag 1
Is het waar dat u de landelijke ambitie om in 2025 wereldleider te zijn op het
gebied van proefdiervrije innovatie heeft afgezwakt (van wereldleider naar
voorloper en minder strikte definiëring van het jaartal 2025)?1 2
Antwoord 1
Ik heb de ambitie niet afgezwakt. Wel heb ik met diverse partners die cruciaal
zijn voor een versnelling van de gewenste transitie gezocht naar een
passende formulering voor deze belangrijke opgave. Deze is als volgt
geformuleerd: «Nederland als voorloper in de internationale transitie met
proefdiervrije innovatie». De ambitie is wat mij betreft daarmee niet
verminderd. Tijdens het Algemeen Overleg (AO) van 7 juni jl. heb ik gezegd
dat Nederland zelfs eerder voorloper kan zijn in de transitie dan in 2025.
Vraag 2
Kunt u toelichten waarom u dit niet heeft gerapporteerd aan de Kamer?
Antwoord 2
Ik heb zowel in mijn brief d.d. 1 juni jl. aan de Kamer als in de bijlage
«Filosofie en werkwijze Transitie Proefdiervrije Innovatie» de huidige
formulering van de ambitie met u gedeeld. Bovendien hebben wij in het AO
van 7 juni jl. gesproken over deze ambitie. Naar nu blijkt, constateer ik dat
wellicht een uitgebreidere toelichting op deze herformulering goed zou zijn
geweest.

1

https://www.ncadierproevenbeleid.nl/over-het-ncad/documenten/vergaderstuk/18/5/18/verslagvergadering-ncad-18-mei-2018
2
https://www.scienceguide.nl/2018/12/wat-dierproeven-betreft-zijn-onderzoekersoerconservatief/

ah-tk-20182019-1732
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 3
Kunt u uitleggen waarom u de ambitie heeft afgezwakt? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 3
Ik verwijs u naar het antwoord op vraag 1 en ook naar de uitleg in mijn brief
d.d. 11 december jl. (Kamerstuk 32 336, nr. 86). Ik wil benadrukken dat het
van belang is voor het welslagen van de versnelling van de transitie om een
beweging op gang te brengen. Daarvoor is een haalbare ambitie waar
mensen zich mee kunnen identificeren, een eerste vereiste. De huidige
formulering van de ambitie voorziet hierin.
Vraag 4
Is het afzwakken van de ambitie een gevolg van onvoldoende prioriteit vanuit
uw ministerie en/of andere betrokken ministeries? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Nee. Ik verwijs u naar mijn antwoord op vraag 1 en vraag 3.
Vraag 5
Is het afzwakken van de ambitie een gevolg van onvoldoende financiering
vanuit uw ministerie en/of andere betrokken ministeries? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 5
Ik verwijs u naar mijn brief d.d. 29 oktober 2018 (Kamerstuk 32 336, nr. 85),
waarin ik de kosten van TPI in 2018 heb geschetst (de totale uitgaven TPI
liggen nog iets onder het beschikbare maximumbedrag voor proceskosten)
en de investeringen van direct betrokken partners in onderzoek proefdiervrije
innovatie. Verder breng ik onder uw aandacht dat er in de samenleving meer
partijen zijn die aan alternatieven en proefdiervrije innovatie werken, zoals
bedrijven, universiteiten en universitair medische centra.
Vraag 6
Hoe voorkomt u dat de ambitie hierdoor verwatert?
Antwoord 6
De ambitie verwatert niet, omdat mijn inzet evenals die van de TPI-partners3
op geen enkele wijze veranderd is. Alle betrokkenen zetten zich in voor een
versnelling van de transitie, maar lopen tevens tegen de realiteit aan en
zullen zich met die realiteit – gewenst of niet – moeten verhouden. Voor de
inhoud van de realiteit per domein refereer ik aan het rondetafelgesprek d.d.
14 september 2017 in uw Kamer, waarin de mogelijkheden en onmogelijkheden rond proefdiervrije innovatie naar voren zijn gebracht door de door uw
Kamer gehoorde stakeholders.
Vraag 7
Kunt u de overgebleven ambitie concretiseren (inclusief tijdpad en tussendoelen), zodat kan worden bepaald of Nederland op schema loopt met het
behalen van de ambitie? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Tijdens het AO van 7 juni jl. heb ik hier uitgebreid over gesproken met uw
Kamer en heb ik u uitgelegd dat de TPI-partners en ik werken aan versnelling
van de transitie proefdiervrije innovatie. Het in gang zetten en waar dat al kan
bestendigen van structurele veranderingen pak ik met partners aan via
zogenaamde vernieuwingsnetwerken. Inmiddels zijn er tien vernieuwingsnetwerken en projecten actief in verschillende domeinen. Hiermee stimuleren we
dat relevante professionals en organisaties geïnspireerd raken en gefaciliteerd
worden om in beweging te komen. Via de vernieuwingsnetwerken ontstaat
inzicht in welke innovaties mogelijkheden bieden en wat er voor nodig is om

3

KNAW, topsector Life Sciences & Health, NCad, Proefdiervrij, RIVM, Samenwerkende Gezondheidsfondsen, ZonMw en de ministeries van VWS, OCW, IenW en EZK

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

deze in betreffende domeinen tot gemeengoed te gaan maken. Daarbij wordt
ook duidelijker welk tempo voor innovaties en domeinen realistisch is.
Wat nu vooral van belang is, is dat de motor achter het proces blijft draaien
en gezamenlijk aan de versnelling van de transitie gewerkt wordt. Zowel ik
als de TPI-partners spannen zich maximaal hiervoor in.
Vraag 8
Zijn er in ieder geval tot 2025 evaluatie momenten ingepland, zodat bijsturing
mogelijk is?
Antwoord 8
In de vernieuwingsnetwerken apart en tussen de vernieuwingsnetwerken
onderling is sprake van een voortdurende bespreking van de aanpak en de
resultaten. Op die manier kan ik met de TPI-partners bepalen of en zo ja,
welke bijstelling in de aanpak van de vernieuwingsnetwerken nodig is.
Daarnaast houdt de kerngroep TPI ook de vinger aan de pols wat betreft de
ontwikkelingen op het geheel van de gewenste transitie. Ik onderzoek
momenteel welke aanvullende monitoringinstrumenten in welke fase van de
transitie kunnen worden ingezet.
Ik zal u jaarlijks van de ontwikkelingen en vorderingen op de hoogte brengen
en hierover met u tijdens AO’s het gesprek aangaan. Een volgende voortgangsrapportage stuur ik u voor de zomer van 2019 toe.
Vraag 9
Zijn er extra middelen achter de hand indien de ambitie en tussendoelen niet
gehaald dreigen te worden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Dat is op dit moment niet aan de orde.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3