Afronding acties uit Nota Dierenwelzijn en Nationale
Agenda Diergezondheid

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn
Prins Clauslaan 8
2595 AJ Den Haag
Postbus 20401
2500 EK Den Haag
www.rijksoverheid.nl/eleni

Datum
23 februari 2012

Bijlage nummer

Onze referentie
253057

2

Horend bij
Datum

23 februari 2012

Afronding en vervolg Nota Dierenwelzijn en Nationale Agenda Diergezondheid
Inleiding
Nota Dierenwelzijn en Nationale Agenda Diergezondheid
De Nota Dierenwelzijn (NDW) en de Nationale Agenda Diergezondheid (NAD) uit
2007 hebben tot doel gehad het dierenwelzijn en de diergezondheid in Nederland
te bevorderen. In deze nota’s zijn diverse activiteiten opgenomen om dat doel te
bereiken. Deze activiteiten bestonden uit acties voor overheid en sector; acties op
het gebied van wet- en regelgeving, kennis, innovatie; nationale, Europese en
internationale acties, en bestonden zowel uit kleine of kortlopende activiteiten als
uit grote of langlopende activiteiten. Sinds het uitkomen van de nota’s in 2007 zijn
drie voortgangsrapportages opgesteld, over 2008, 2009 en 2010, waarin is ingegaan op de voortgang van de activiteiten en de bereikte resultaten en doelen.
Dit document geeft een overzicht van de status van alle acties uit de NDW en NAD
en waar nog lopende acties een vervolg hebben gekregen.
Nota Dierenwelzijn en Diergezondheid
In hoofdstuk 3 van de Nota Dierenwelzijn en Diergezondheid is op hoofdlijnen de
basis van het dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid in Nederland geschetst.
Ook zijn er enkele thema’s opgenomen die naar hun aard specifieke inzet nodig
hebben, zoals het beleid met betrekking tot antibioticagebruik. Hoofdstuk 4 van
de Nota Dierenwelzijn en Diergezondheid gaat in op 9 speerpunten waar het huidige kabinet de komende jaren specifiek op gaat inzetten.
Nog lopende activiteiten uit de NDW en NAD die niet onder één van de speerpunten vallen, zijn of onderdeel van het basis dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid, of opgenomen in andere beleidsvelden, bijvoorbeeld de Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij (UDV) of geagendeerd in de Topsector Agro&Food.

Pagina 1 van 29

*PDOC01/253057*

PDOC01/253057

Nr.

NDW 1

NDW 2

NDW 3

NDW 4

NDW 5

NDW 6

NDW 7

NDW 8

NDW 9

NDW 10
NDW 11

Actie

Omschrijving

Productiewijze
transparant

De landbouwsector opent
de deuren; uiterlijk in
2015 is de productiewijze
van alle bedrijven transparant.
Convenant tussenPrimaire sector, ketenparsegment
tijen, retail, maatschappelijke organisaties en overheid ondertekenen uiterlijk
1 mei 2008 een convenant
t.b.v. een substantieel
tussensegment voor varkens- en kippenvlees.
Campagnes duurDe overheid zorgt voor
zame consumptie
gerichte campagnes om
duurzame consumptie te
stimuleren.
De overheid zet zich in
Etikettering via
Europese spoor
voor etikettering op dierenwelzijn via het Europese spoor.
De overheid stelt een
Dialoog over dierenwelzijn
programma van activiteiten op ten behoeve van
een open en eerlijke dialoog over dierenwelzijn.
Integraal duurzaam De overheid zet zich in
stalsysteem
voor de ontwikkeling van
integraal duurzame stallen.

Afwegingskader

De overheid geeft wetenschappers opdracht een
afwegingskader te ontwikkelen op basis waarvan de
verschillende belangen
gewogen kunnen worden.
Eind 2008 gereed.
Toepassen afweDe overheid zal vanaf dat
gingskader
moment zorg dragen dat
in besluitvorming over
belangrijke thema's, de
effecten op alle waarden
worden getoetst waardoor
de afweging transparant
wordt.
Onderzoek mogelijk De overheid maakt ondermaken naar rozoek naar meer robuuste
buuste dieren
dieren mogelijk (NWO-LNV
onderzoeksprogramma).
Gebruik van meer
De sector zet de komende
robuuste Dieren
jaren in op het gebruik van
meer robuuste dieren.
Coalitievorming
De overheid zorgt voor
met lidstaten
een actieve coalitievorming met lidstaten die een
voorhoedepositie in willen

Status

Waar terug te
vinden

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Loopt
door in

regiegroep Verduurzamin
g Veehouderij en
Agroketens / Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij
Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010 (wordt
doorlopend uitgevoerd)

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid
Voortgangsrapportage 2009 (wordt
doorlopend uitgevoerd)

Afgerond

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Pagina 2 van 29

Nr.

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

nemen.
NDW 12

NDW 13

NDW 14

NDW 15

NDW 16

NDW 17

NDW 18

Samenwerking
wetenschappelijk
onderzoek

De overheid zorgt voor
een betere bundeling en
samenwerking op het
terrein van (internationaal)
wetenschappelijk onderzoek.
Wetenschappelijke
De overheid zorgt samen
gegevens Vleeskui- met wetenschappers voor
kenrichtlijn
feitelijke en wetenschappelijke gegevens teneinde
te komen tot een aanscherping van de Vleeskuikenrichtlijn.
Verbod legbatterij
De overheid zet zich in
voor het behoud van het
Europees verbod op de
legbatterij per 2012.
Stop castratie
De overheid zet zich in om
in EU-verband uiterlijk
2015 te komen tot het
stoppen met castratie.
TransportverordeDe overheid zet zich in
ning
voor een aanscherping van
de Transportverordening
bij de eerstvolgende evaluatie (transportcondities
op de wagen en transportduur).
EU-welzijnsregeling De overheid zet zich op
diverse dieren
EU-niveau in voor Europese welzijnsregeling voor
(opfok) vleeskuikenouderdieren, kalkoenen, nertsen
en konijnen.
Integraal duurzaam De overheid zet samen
stalsysteem
met andere partijen in op
de introductie van een
integraal duurzaam stalsysteem voor melkvee
(2010).

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Loopt
door in

Speerpunt 6

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Heeft
een
vervolg
gekregen
in

regiegroep Verduurzamin
g Veehouderij en
Agroketens / Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij
regiegroep Verduurzamin
g Veehouderij en
Agroketens / Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij
regiegroep Verduurzamin
g Veehouderij en
Agroketens / Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij

NDW 19

Proefversies IDS

Hierna ondersteunt de
Loopt
overheid de proefversies
door in
van nieuwe integraal duurzame stallen financieel
(innovatiemodule uit de
LNV-regeling subsidies).

NDW 20

Subsidieregeling
early adopters

De overheid zorgt voor
een subsidieregeling voor
investeringen door early
adopters in integraal duurzame stallen.

Loopt
door in

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Pagina 3 van 29

Nr.

NDW 21

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Fiscale spoor

De overheid stimuleert via
het fiscale spoor investeringen in bovenwettelijke
welzijns- en milieumaatregelen in stallen (Maatlat
duurzame veehouderij/MIA
en Vamil).
Sectoren en maatschappelijke organisaties zetten
o.a. via de activiteiten van
Stichting Weidegang in op
het bevorderen van de
weidegang.
De overheid stelt regelgeving op met welzijnseisen
voor de huisvesting van
melkvee.
De overheid onderzoekt en
dringt in EU-verband aan
op een alternatief (chip of
transponder in het oor)
voor de huidige grote
oorflappen.
Met ingang van 1 juni
2008 is het vriesbranden
bij koeien een verboden
ingreep (gewijzigd met
motie Waalkens 21501-32
nr. 254).
De sector draagt zorg voor
een verbetering van de
transportcondities op de
wagens. 2010 ACTIE IS
GEWIJZIGD: De sector
heeft besloten een ketengedragen kwaliteitssysteem te ontwikkelen waarin ook het verbeteren van
het dierenwelzijn tijdens
transport ten algemene
een plek dient te krijgen,
het zogenaamde 'éénhuis-systeem'.

Loopt
door in

MIA en Vamil

NDW 22

Weidegang

NDW 23

Huisvesting melkvee

NDW 24

Alternatief oorflappen

NDW 25

Vriesbranden

NDW 26

Verbetering transportcondities

NDW 27

Import kalveren
lange afstand

NDW 28

Vermindering verzamelslagen

De sector wordt opgeroepen de mogelijkheden te
onderzoeken om minder
afhankelijk te worden van
de import van kalveren
over lange afstand.
De sector wordt uit oogpunt van een verbetering
van het dierenwelzijn en
ter vermindering van de
risico's op insleep van
dierziekten opgeroepen
een plan op te stellen om
te komen tot een vermindering van het aantal
verzamelslagen in binnen-

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Verantwoordelijkheid
van
Afgerond

Sector

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Loopt
door in

Speerpunt 6

Loopt
door in

Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Voortgangsrapportage 2010

Pagina 4 van 29

Nr.

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

en buitenland (gereed 1
juli 2008).

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

NDW 29

Rubber matten
verplicht

NDW 30

Welzijnsmonitor

NDW 31

Vermindering keizersneden

NDW 32

Afzet vlees verdoofd gecast. big.

NDW 33

Acceptatie niet
gecastreerd

NDW 34

Verbod knippen
hoektanden

De overheid stelt per 2009
de rubber matten verplicht
in stallen waar vleeskalveren anders dan op stro
worden gehuisvest. Deze
actie is naar aanleiding
van Motie van der Vlies
gewijzigd in een grootschalig praktijkonderzoek
waarin naar alternatieve
vloertypen vergeleken
worden op de effecten op
loop- en ligcomfort, infectiedruk en stalklimaat,
mede gekoppeld aan de
welzijnsmonitor voor
vleeskalveren. Op basis
daarvan zal een besluit
genomen worden over
verplichte toepassing van
rubberen matten of andere
vloertypen.
De overheid besluit aan de
hand van de uitkomsten
van de 'welzijnsmonitor
vleeskalveren' of verdergaande maatregelen nodig
zijn.
De sector onderzoekt samen met wetenschappers
de mogelijkheden om te
komen tot een forse vermindering van het aantal
keizersneden.
Afspraken tussen primaire
varkenshouderij, maatschappelijke organisaties,
verwerkende industrie en
de retail over de afzet van
varkensvlees van verdoofd
gecastreerde biggen voor
de Nederlandse markten
per 1 januari 2009.
De overheid zet zich op
EU-niveau in op acceptatie
per 2015 van varkens en
vlees van varkens die niet
gecastreerd zijn.
De overheid verbiedt per
2009 het knippen van de
hoektanden, enkel vijlen is
toegestaan.

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Speerpunt 9

Loopt
door in

Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Pagina 5 van 29

Nr.

Status

Waar terug te
vinden

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Op basis van de evaluatie
zet de overheid in op verhoging van de welzijnseisen in de Europese Varkensrichtlijn en het vasthouden aan de Europese
verplichting van de
groepshuisvesting voor
dragende zeugen vanaf
2013.
Vergroting export + De primaire varkenshoualternatieven
derijsector, maatschappelijke organisaties, de
slachterijsector, de veehandel en de veetransporteurs stellen een plan op
dat gericht is op vergroting
van de export van biggen
naar Duitsland en het
zoeken naar alternatieven
voor lange afstand transport van slachtvarkens
(zeugen, vleesvarkens),
gereed 1 maart 2008.
Integraal duurzaam De overheid zorgt met alle
stalsysteem
partijen voor herontwerp
van integraal duurzame en
diervriendelijke stal- en
houderijsystemen voor
kraamzeugen, dragende
zeugen en gespeende
biggen.
Proefversies inteDe overheid ondersteunt
graal duurzaam
de proefversies van nieustalsysteem
we integraal duurzame
stallen financieel (innovatiemodule uit de LNVregeling subsidies).

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Datum
8 februari 2012

NDW 39

Subsidieregeling
early adopters

De overheid zorgt voor
een subsidieregeling voor
investeringen door early
adopters in integraal duurzame stallen.

Loopt
door in

NDW 40

Fiscale spoor

NDW 41

Convenant tussensegment

De overheid stimuleert via Loopt
het fiscale spoor investedoor in
ringen in bovenwettelijke
welzijns- en milieumaatregelen in stallen (Maatlat
duurzame veehouderij/MIA
en Vamil)
Convenant met primaire
Afgerond
varkenshouderijsector,
verwerkende industrie,
retail, horeca, catering,
maatschappelijke organisaties en overheid over het

NDW 35

NDW 36

NDW 37

NDW 38

Actie

Omschrijving

Europese varkensrichtlijn

Onze referentie
253057

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Heeft
een
vervolg
gekregen
in

regiegroep Verduurzamin
g Veehouderij en
Agroketens / Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij

Loopt
door in

regiegroep Verduurzamin
g Veehouderij en
Agroketens / Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij
regiegroep Verduurzamin
g Veehouderij en
Agroketens / Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij
MIA en Vamil

Voortgangsrapportage 2010

Pagina 6 van 29

Nr.

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

ontwikkelen en op de
markt brengen van een
tussensegment varkensvlees (gereed 1 mei 2008)
NDW 42

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Op basis van de resultaten
van het Plan van aanpak
ingrepen van het bedrijfsleven wordt in 2011 de
regelgeving met betrekking tot snavelbehandeling
bij legpluimvee aangepast
Implementatie
De overheid draagt zorg
Vleeskuikenrichtlijn voor de implementatie van
de Vleeskuikenrichtlijn in
nationale regelgeving
De overheid agendeert op
Gevolgen genetische aanleg
EU-niveau de gevolgen
van de genetische aanleg
voor het welzijn van vleeskuikens (op basis van het
onderzoeksrapport van de
Commissie in 2010)
Normen VleeskuiDe overheid zet op EUkenrichtlijn
niveau in op aanscherping
en aanvulling van de normen in de Vleeskuikenrichtlijn ten aanzien van
sterfte, voetzoolaandoeningen, borstblaren en
bezettingsgraag (bij de
evaluatie van de richtlijn in
2012)
Integraal duurzaam Samen met andere partijstalsysteem
en zet de overheid in op
integraal herontwerp van
houderijsystemen voor
vleeskuikens

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

NDW 47

Proefversies IDS

De overheid ondersteunt
de proefversies van nieuwe integraal duurzame
stallen financieel (innovatiemodule uit de LNVregeling subsidies)

Loopt
door in

NDW 48

Subsidieregeling
early adopters

Loopt
door in

NDW 49

Fiscale spoor

De overheid stelt een
subsidieregeling open voor
investeringen door early
adopters in integraal duurzame pluimveestallen
Fiscale stimulering van
investeringen in bovenwettelijke welzijns- en milieumaatregelen in pluimveestallen (maatlat duurzame veehouderij/MIA en
Vamil)

regiegroep Verduurzamin
g Veehouderij en
Agroketens / Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij
regiegroep Verduurzamin
g Veehouderij en
Agroketens / Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij
UDV

NDW 43

NDW 44

NDW 45

NDW 46

Snavelbehandeling

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Loopt
door in

MIA en Vamil

Pagina 7 van 29

Nr.

NDW 50

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Convenant tussensegment

Convenant met primaire
varkenshouderijsector,
verwerkende industrie,
retail, horeca, catering,
maatschappelijke organisaties en overheid over het
ontwikkelen en op de
markt brengen van een
tussensegment pluimveevlees (gereed 1 mei 2008)
De overheid zorgt samen
met de sector voor gerichte informatievoorziening
aan hobbydierhouders
over dierenwelzijn
De overheid vraagt de
leden van de Werkgroep
verwaarlozing landbouwhuisdieren te komen met
nieuwe impulsen in de
aanpak en preventie van
verwaarlozing
De overheid financiert
onderzoek naar bedwelmingsmethoden van eendagskuikens, pluimvee en
varkens (eind 2008 gereed)
De overheid laat onderzoek uitvoeren naar het
maatschappelijk draagvlak
voor gentechnologie bij
kuikens (1e kwartaal 2008
gereed)
Debat over ethisch te
kiezen richting rond eendagskuikens (medio 2008)
De overheid gaat in overleg met betrokken organisaties om te komen tot
meer reversibel bedwelmen van met name runderen (gereed medio 2009)
De sector heeft per 1 januari 2008 geborgde kwaliteitssystemen voor het
transport van dieren.
2010 ACTIE IS GEWIJZIGD: De sector heeft
besloten een ketengedragen kwaliteitssysteem te
ontwikkelen waarin ook
het verbeteren van het
dierenwelzijn tijdens
transport ten algemene
een plek dient te krijgen,
het zogenaamde 'éénhuis-systeem'.

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

NDW 51

Informatievoorziening

NDW 52

Aanpak en preventie

NDW 53

Bedwelmingsmethoden

NDW 54

Gentechnologie

NDW 55

Ethische keuze
eendagskuikens

NDW 56

Reversibel bedwelmen

NDW 57

Kwaliteitssystemen

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Heeft
Speerpunt 8
een
vervolg
gekregen
in
Heeft
Speerpunt 1
een
vervolg
gekregen
in
Afgerond

Voortgangsrapportages 2008, 2009,
2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid
Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Loopt
door in

Speerpunt 6

Pagina 8 van 29

Nr.

NDW 58

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Transportverordening

De Nederlandse overheid
komt in EU-verband met
voorstellen tot aanscherping van de Transportverordening
De sector komt uiterlijk 1
juni 2008 met een plan om
te komen tot verbetering
van de condities op de
wagen voor lange afstandstransporten
De overheid draagt zorg
voor de aanpassing van
een handhavingstrategie
zodat het nalevingpercentage omhoog gaat en het
aantal incidenten sterk
wordt teruggebracht.
Kweekbedrijven en verwerkingsbedrijven van
paling en meerval in Nederland, waar levende vis
wordt geslacht, zullen
binnen 4 jaar gebruik
maken van een diervriendelijker dodingmethode.
De overheid ontwikkelt
een maatlat voor duurzame kweek van vissen,
inclusief welzijn. Deze zal
worden ingezet voor stimuleringsbeleid.
De overheid zorgt voor de
ontwikkeling van operationele indicatoren waarmee
ongewenste effecten van
waterkwaliteit in recirculatiesystemen op welzijn en
diergezondheid, geïnventariseerd kunnen worden.
De overheid voert vervolgonderzoek uit naar het
natuurlijk gedrag en de
fysiologie van enkele in
Nederland gekweekte
vissoorten in relatie tot
houderijomstandigheden.
De overheid stelt op basis
van de uitkomsten van
voorgaand onderzoek,
randvoorwaarden op de
aquacultuur.
De overheid ondersteunt
praktijkonderzoek naar het
huidige transport van
levende vissen en indien
nodig naar mogelijke verbeterpunten.

Loopt
door in

Speerpunt 6

NDW 59

Condities op de
wagen

NDW 60

Handhavingstrategie

NDW 61

Diervriendelijkere
doding

NDW 62

Maatlat duurzame
kweek

NDW 63

Indicatoren waterkwaliteit

NDW 64

Natuurlijk gedrag

NDW 65

Randvoorwaarden

NDW 66

Transport levende
vissen

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012

Loopt
door in

Speerpunt 6

Loopt
door in

Speerpunt 2

Loopt
door in

Speerpunt 7

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Speerpunt 6

Onze referentie
253057

Pagina 9 van 29

Nr.

NDW 67

NDW 68
NDW 69

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Bijvangsten / selectievere vangst

De overheid bevordert met
het oog op een duurzame
visstand, het terugdringen
van bijvangsten en selectievere vangstmethoden.
De sector ontwikkelt een
internationale gedragscode
voor de sportvisserij.
Samen met de sportvisserij sector zal de overheid
een traject inzetten om de
huidige gedragscode, de
voorlichting en het toezicht
hierop, te evalueren.
Het LICG lanceert in oktober 2007 de website en de
eerste campagne
Het LICG zorgt in 2008
voor een 'Dierenbijsluiter'
De overheid verkent in
2008 met het Platform
Verantwoord Huisdierbezit
de mogelijkheid te komen
tot gidsen voor goede
praktijken (nadere invulling zorgplicht gezelschapsdieren)
De overheid hangt begin
2008 de AMvB inzake de
positieflijst voor
Overheid en bedrijfsleven
zorgen er voor dat eind
2008 een certificatiesysteem voor honden en
katten operationeel is
De overheid stelt met
ingang van 2011 een I&R
voor honden verplicht. Met
de sector wordt gesproken
over de opzet van de uitvoering
De Raad van Beheer op
Kynologisch Gebied komt
uiterlijk september 2008
met een plan van aanpak
voor de aanpak van erfelijke problemen bij rashonden
De overheid voert de evaluatie van de Regeling
agressieve dieren (RAD)
uit en besluit voor de zomer 2008 over de uitkomsten en vervolgstappen
De overheid vraag RUU,
faculteit diergeneeskunde
een cursusmodule op te
zetten voor personeel op
dierenambulances

Loopt
door in

Visbeleid

Internationale Gedragscode sportvisserij
Huidige gedragscode evalueren

NDW 70

Website LICG en 1e
campagne

NDW 71

Dierenbijsluiter

NDW 72

Gidsen voor goede
praktijken

NDW 73

Positieflijst voorhangen

NDW 74

Certificatiesysteem
hond/kat

NDW 75

I&R honden verplicht

NDW 76

Erfelijke problemen
rashonden

NDW 77

Evaluatie Regeling
Agressieve Dieren

NDW 78

Cursusmodule dierenambulance

Datum
8 februari 2012

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008
Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Loopt
door in
Loopt
door in

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Onze referentie
253057

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid
Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Speerpunt 4

Loopt
door in

Speerpunt 4

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Pagina 10 van 29

Nr.

NDW 79

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Professionalisering
dierenambulance

De overheid overlegt met
brancheorganisaties van
dierenambulancen om te
komen tot verdergaande
professionalisering
Rijksoverheid overlegt met
andere overheid om te
bezien hoe goede lokale
initiatieven breder navolging kunnen krijgen.
De overheid breid de
handhavingcapaciteit voor
gezelschapsdieren per
2008 uit met 3 fte

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

NDW 80

Navolging lokale
initiatieven

NDW 81

Uitbreiding handhavingcapaciteit

NDW 82

Plan van aanpak

NDW 83

Couperen paardenstaarten

NDW 84

Evaluatie dierentuinenbesluit

NDW 85

Onderzoek circusdieren

NDW 86

Populatiebeheer/schadebestrij
ding

NDW 87

Handhaven opvangprotocol

NDW 88

Afschotcriteria/inrichting Leefgebied

De sector komt binnen een
jaar met een plan van
aanpak om te komen tot
de noodzakelijke welzijnsverbeteringen (huisvesting, voeding, transport en
trainingsmethoden), waarbij ik inzet op een realisatie binnen 3 jaar. Wanneer
dit niet gebeurt zal de
overheid regels stellen.
De sector wordt gevraagd
zijn verantwoordelijkheid
te nemen en het couperen
van paardenstaarten te
beëindigen. Tevens zet de
overheid zich in voor
agendering binnen de EU
Evaluatie Dierentuinenbesluit
Onderzoek naar het dierenwelzijn van circusdieren
(gereed december 2008),
waarna besluitvorming
Ontwikkeling van alternatieve preventieve middelen
om faunaschade aan landbouwgewassen te voorkomen. Hierdoor kan het
afschot van dieren worden
verminderd.
De opvangsector heeft in
2007 een opvangprotocol
ontwikkeld dat door LNV is
goedgekeurd. LNV gaat
hierop handhaven waardoor de kwaliteit van de
opvang verbetert.
Betere inbedding van het
aspect dierenwelzijn in het
beheer van de in het wild
levende grazers door onnodig lijden te voorkomen
door het hanteren van

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid en
Speerpunt 1

Heeft
een
vervolg
gekregen
in
Heeft
een
vervolg
gekregen
in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid en
Speerpunt 2

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Heeft
Basis Dierenweleen
zijns- en diergevervolg
zondheidsbeleid
gekregen
in
Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Wordt
vervolgd
door

De provincies

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Verantwoordelijkheid
van

De provincies

Pagina 11 van 29

Nr.

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

duidelijke afschotcriteria
en via de inrichting van
het leefgebied.

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

NDW 89

Vervreemding van
de natuur

NDW 90

Maatschappelijk
besef 'wildheid'

NDW 91

Plaagdieren

NDW 92

Vervolg evaluatie
Wod

NDW 93

Herziening Dierproevenrichtlijn

NDW 94

Alternatieven voor
dierproeven

NAD 1

Eigenaars zoeken
info

NAD 2

Eigenaars verlenen
zorg

Vervreemding van de
natuur verminderen, met
name bij de jeugd. Verhoging ecologische kennis,
rol van dieren in het ecosysteem en het belang van
duurzame populaties.
Maatschappelijk besef van
'wildheid' natuurdieren
groeit. Voorlichting door
met name terreinbeherende organisaties.
Bij het toestaan van nieuwe bestrijdingsmethodes
wordt het aspect van dierenwelzijn zorgvuldig
meegenomen.
De ministers van VWS en
LNV sturen een brief aan
de TK (beleidsvoornemen
dierproeven en biotechnologie bij dieren) over de
uitkomsten van de Nederlandse discussie met betrekking tot deze thema's.
Samen met de betrokken
partijen zal worden gestreefd naar aanpassingen
in het beleid aan de hand
van de drie thema's.
De overheid zal de uitkomsten van de discussie in
Nederland, zoals genoemd
staat onder 11.5, inbrengen bij het proces van
herziening van
86/609/EEG
De overheid ontwikkelt
een kabinetsvisie over
alternatieven voor dierproeven
De eigenaren van gezelschapsdieren informeren
zich over de consequenties
van de aanschaf van een
gezelschapsdier en de
juiste diergeneeskundige
zorg.
De eigenaren van gezelschapsdieren verlenen aan
hun dier de juiste (diergeneeskundige) zorg.

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Heeft
Speerpunt 8
een
vervolg
gekregen
in
Heeft
Speerpunt 8
een
vervolg
gekregen
in

Pagina 12 van 29

Nr.

NAD 3

Actie

Omschrijving

Status

Zelforganisatie

De eigenaren van gezelschapsdieren en de gezelschapsdiersector zorgen
zelf voor een goede organisatie van hun belangengroepen en voor zover
deze al ontwikkeld zijn,
breiden ze deze uit.
2008-2009: er wordt een
verkenning uitgevoerd om
de rollen en verantwoordelijkheden met betrekking
tot de gezondheid van
gezelschapsdieren voor
overheid, eigenaar en
sector inzichtelijk te krijgen.
2009-2010: aansluitend op
de verkenning en de uitkomst hiervan wordt een
communicatiestrategie
opgezet specifiek gericht
op houders van gezelschapsdieren. Deze wordt
opgezet, samen met de
dierenartsen (KNMvD),
wetenschappers (FD),
dierenwinkels en aanverwante sectoren, zoals
hondenscholen en het
LICG.
2007-2008: de risico's van
dierziekten voor dier en
mens die bij gezelschapsdieren kunnen voorkomen,
worden geïnventariseerd.
Hierbij wordt vooral aandacht besteed aan de
emerging diseases en
emerging zoönosen.
2007-2008: de diersoorten
op de positieflijst worden
geïnventariseerd op het
voorkomen en mogelijke
insleep van dierziekten en
zoönosen.
2008-2009: faciliteren van
de zelforganisatie van de
houders van de gezelschapsdieren en de gezelschapsdierensector in het
kader van diergezondheid.
2007-2009: hobbydierhouders kunnen zelf de
organisatie van hun belangengroep op zich nemen
en, voor zover deze al
ontwikkeld is, uitbreiden

Heeft
Speerpunt 8
een
vervolg
gekregen
in

NAD 4

Verkenning rol /
verantwoordelijkheid

NAD 5

Communicatie strategie

NAD 6

Inventarisatie risico's dierziekte

NAD 7

Positieflijst insleep

NAD 8

Faciliteren

NAD 9

Zelforganisatie

Waar terug te
vinden

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Loopt
door in

Speerpunt 8

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Loopt
door in

Speerpunt 8

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Heeft
Speerpunt 8
een
vervolg
gekregen
in

Pagina 13 van 29

Nr.

NAD 10

Actie

Omschrijving

Status

Zelfscholing

2007-2015L hobbydierhouders kunnen zichzelf
scholen daar waar kennis
ontbreekt over de zorg
voor hun dieren en over de
gezondheidsrisico's van
hun dieren
2007-2015: van de hobbydierhouders mag verwacht worden dat ze hun
dieren optimaal verzorgen
en dat ze zelf de nodige
hygiëne- en andere preventiemaatregelen nemen
bij hun dieren om te proberen dierziekten te voorkomen.
In 2008 zal de overheid in
overleg met hobbydierhouders een communicatiebeleid opzetten dat
specifiek is afgestemd op
hobbydierhouders. Hierbij
wordt extra aandacht
besteed aan het ontwikkelen van nieuwe communicatiemiddelen. Verder zal
er een verkenning plaats
vinden of het begrip hobbydierhouder nader gedefinieerd kan worden.
Faciliteren van de zelforganisatie van hobbydierhouders. Vanaf 2008 zal
worden verkend wat daarvoor de beste manier is.
2007-2009: internationaal
lobbyen om het gedifferentieerde beleid ten aanzien
van de bestrijding internationaal geaccepteerd te
krijgen (inbreng in het
kader van CAHP).
2009-2010: alternatieven
onderzoeken voor de identificatie van hobbydieren.
Daar waar hobbydierhouders bezwaar hebben
tegen de gebruikte identificatiemiddelen wordt
gekeken naar alternatieve
identificatiemogelijkheden
zoals bijvoorbeeld injectaattransponders.
2011: het door de overheid uitgevoerde communicatiebeleid voor hobbydierhouders evalueren.

Heeft
Speerpunt 8
een
vervolg
gekregen
in

NAD 11

Optimale verzorging

NAD 12

Communicatiebeleid

NAD 13

Faciliteren zelforganisatie

NAD 14

Lobbyen

NAD 15

Alternatief oormerk

NAD 16

Evaluatie communicatiebeleid

Waar terug te
vinden

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Heeft
Speerpunt 8
een
vervolg
gekregen
in

Loopt
door in

Speerpunt 8

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Pagina 14 van 29

Nr.

NAD 17

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Onderzoek risicobewustzijn

2015: onderzoek uitvoeren
naar de mate waarin hobbydierhouders zich bewust
zijn van diergezondheidsrisico's.
2008-2009: verbetering
van risicoanalyse voor
beleidsbeslissingen om
maatwerk mogelijk te
maken.
Differentiatie is één van de
kernpunten die Nederland
in Brussel uitdraagt bij de
ontwikkeling en implementatie van de Europese
strategie diergezondheid
2007-2013 (CAHP).
2008-2010: aanpassen
van eigen regelgeving om
maatwerk mogelijk te
maken
2007-2015: vermindering
van belangrijke bedrijfsgebonden dierziekten, onder
meer ter uitvoering van
een door de betrokken
sector opgesteld plan
hiervoor.
2007-2015: bij de ontwikkeling van nieuwe houderijsystemen wordt nadrukkelijk rekening gehouden
met diergezondheid.
2008-2010: het opzetten
van kwaliteitssystemen
met daaraan gekoppeld
preventiemaatregelen, om
een hoog niveau van dierziektepreventie te garanderen en risicobewust
ondernemerschap te stimuleren.
2008-2010: ontwikkelen
van systemen voor de
reiniging en ontsmetting
van veewagens die verder
worden verwezenlijkt.
2008-2009: ontwikkelen
van een plan om in het
binnen- en het buitenland
het aantal verzamelslagen
te verminderen, uit oogpunt van diergezondheid
en dierenwelzijn.
2008-2015: communicatie
naar de achterban over de
dierziektebestrijding en de
maatregelen in tijden van
een crisis.

Loopt
door in

Speerpunt 8

NAD 18

Verbetering risicoanalyse

NAD 19

Differentiatie kernpunt

NAD 20

Regelgeving maatwerk

NAD 21

Verminderen bedrijfsbonden ziekten

NAD 22

Gezonde houderij
systemen

NAD 23

Kwaliteitssystemen

NAD 24

R&O

NAD 25

Verminderen verzamelslagen

NAD 26

Communicatie bestrijdingsbeleid

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

UDV

Onze referentie
253057

Heeft
Speerpunt 2
een
vervolg
gekregen
in

Loopt
door in

Speerpunt 6

afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Basis Dierenwelen diergeLoopt door zijnsin
zondheidsbeleid

Pagina 15 van 29

Nr.

NAD 27

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Input bestrijdingsbeleid

2008-2015: input leveren
aan de overheid voor het
vormgeven van de maatregelen in tijden van een
crisis.
2007-2008: afspraken
maken over de afzet van
producten van dieren die
in het kader van bestrijding of preventie zijn gevaccineerd.
2007-2015: onderzoeken
hoe de natuurlijke weerstand ingezet kan worden
in het verbeteren van de
gezondheid van de dieren.

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

NAD 28

Afzet producten
gevaccineerd

NAD 29

Natuurlijke weerstand

NAD 30

Structuur en insleep

NAD 31

Verkenning rollen
bedrijfsgebonden
ziekten

NAD 32

Plan van aanpak
bedrijfsgebonden
ziekten

NAD 33

Zelfstandige preventie maatregelen

NAD 34

Evaluatie preventie

NAD 35

Beperken diercontacten

2007-2015: de structuur
van de houderij wordt op
onderdelen ter discussie
gesteld om de diergezondheid te verbeteren en om
de huidige risico's van
dierziekte-insleep te verminderen.
In 2008 samen met de
rundvee-, pluimvee-, varkens-, schapen- en geitensectoren een verkenning
uitvoeren naar de rol van
de overheid bij bedrijfsgebonden ziekten.
In 2008 samen met de
rundvee-, pluimvee-, varkens-, schapen- en geitensectoren een plan opstellen over de vermindering
van belangrijke bedrijfsgebonden diergezondheidsproblemen.
In 2008 maken de overheid en het bedrijfsleven
afspraken over het zelfstandig invoeren van preventiemaatregelen door de
sector. De uitvoering van
deze afspraken geschiedt
in 2009-2011.
In 2010 een evaluatie
uitvoeren van de werking
van de nieuwe preventieregelgeving en preventiemaatregelen.
2008-2009: onderzoeken
in hoeverre diercontacten,
die een gevaar vormen
voor insleep en verspreking van dierziekten, ver-

Loopt
door in

Speerpunt 5

Loopt
door in

regiegroep Verduurzamin
g Veehouderij en
Agroketens / Uitvoeringsagenda
Duurzame Veehouderij
Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Pagina 16 van 29

Nr.

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

der beperkt kunnen worden.
NAD 36

I&R schaap/geit

NAD 37

I&R actualiseren

NAD 38

Categorisatie dierziekten nationaal

NAD 39

OIECompartimentering

NAD 40

OIECompartimentering

NAD 41

Early warning dierziekten verbeteren

NAD 42

Inbreng stakeholders benutten

NAD 43

Lobby afzet

NAD 44

Betere vaccins

2008-2009: het systeem
van identificatie en registratie van schapen en
geiten op orde brengen
middels een elektronisch
I&R-systeem.
2008-2015: het systeem
van identificatie en registratie actueel houden en
mogelijk uitbouwen
2008-2009: categoriseren
van dierziekten waarmee
de verantwoordelijkheidsverdeling duidelijk wordt
voor de bestrijding van
dierziekten.
2008: bedrijfsleven en
overheid brengen met
behulp van een pilot de
consequenties van OIECompartimentering in
kaart
2009-2013: bedrijfsleven
en overheid geven ieder
invulling aan hun respectievelijke aandeel in OIECompartimentering
2008-2010: verkennen
hoe de early warning systematiek verder kan worden verbeterd
2009-2010: verkennen in
hoeverre de inbreng van
de stakeholders in tijden
van dierziekteuitbraken
beter kan worden benut in
de besluitvorming over de
bestrijding.
2007-2015: bij landen
binnen en buiten de EU
lobbyen voor het wegnemen van belemmeringen
voor de afzet van producten van dieren die in het
kader van bestrijding of
preventief zijn gevaccineerd.
2007-2015: samenwerking
tussen overheid en bedrijfsleven om nieuwe en
betere vaccins en diagnostische middelen op de
markt te brengen.

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Loopt
door in

Speerpunt 5

Loopt
door in

Speerpunt 5

Onze referentie
253057

Pagina 17 van 29

Nr.

NAD 45

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Verbetering vaccinatie standaarden

2007-2015: blijvende inzet
voor de verbetering van de
internationale standaarden
in OIE-verband en relevante wetgeving in EUverband op het gebied van
vaccinatie.
2009-2015: één of meer
pilotstudies en praktijkleernetwerken (zgn.
communities of practice)
starten, waarin onderzoekers en veehouders een
lerende innovatiecyclus
doorlopen en beschikbare
kennis gecommuniceerd
wordt.
2015: de balans over de
kennis over basale (natuurlijke) weerstand wordt
opnieuw opgemaakt en indien mogelijk - ontwikkelt het bedrijfsleven vervolgens in samenwerking
met de overheid een plan
van aanpak om deze mogelijkheden in de praktijk
te brengen. Als planvorming niet mogelijk is,
wordt de noodzaak van
verder onderzoek in beeld
gebracht.
2008-2015: bij maatschappelijke en politieke
discussie over de structuur
van de veehouderij het
aspect diergezondheid
sterk en krachtig inbrengen als één van de centrale thema's waar over gepraat moet worden.
2007: De herziening van
de preventieregelgeving
wordt afgerond.
2008: De herziening van
het handhavingsbeleid van
preventieregels wordt
afgerond.

Loopt
door in

Speerpunt 5

NAD 46

Pilot studie

NAD 47

Evaluatie

NAD 48

Structuur en diergezondheid

NAD 49

Herziening preventie

NAD 50

Herziening handhaving preventie

NAD 51

Actualisatie beleidsdraaiboeken

2008-2015: het bestrijdingsbeleid via de beleidsdraaiboeken geactualiseerd houden. Dit beleid
afstemmen op de maatschappelijke behoeftes. Dit
houdt in: meer maatwerk,
meer alternatieven voor
(preventief) ruimen en het
opbouwen van een brede

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Heeft
UDV
een
vervolg
gekregen
in

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Heeft
Speerpunt 2
een
vervolg
gekregen
in
Loopt
Basis Dierenweldoor in
zijns- en diergezondheidsbeleid

Pagina 18 van 29

Nr.

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

maatschappelijke steun.
Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

NAD 52

Oefenen

NAD 53

Buurlanden

NAD 54

Lobbyen NL visie

NAD 55

DWHC

NAD 56

Monitoringsplan

NAD 57

Werkelijke risico's

2008-2015: regelmatig
blijven oefenen van de
beleidsdraaiboeken met de
crisisorganisatie.
2007-2015: er worden
goede afspraken gemaakt
over de aanpak van de
bestrijding van besmettelijke dierziekten met de
buurlanden en andere
relevante lidstaten. Waar
nodig wordt er samen
geoefend.
2007-2015: voordurende
inzet in internationaal
verband om de Nederlandse visie zoveel mogelijk
geaccepteerd te krijgen.
in 2008 afronden van een
verkenning naar de uitbreiding van de monitoring
en de coördinatie. Een
coördinatierol van het
DWHC, in samenwerking
met kennisinstituten op
het gebied van ecologie,
epidemiologie en diergeneeskunde, wordt hierbij
onderzocht.
In 2009-2010 opstellen
van een monitoringsplan
en een communicatieplan
om de bestaande monitoring van de mate van
voorkomen van besmettelijke dierziekten in wilde
populaties en vogels uit te
breiden.
In 2010-2011 stelt de
overheid, samen met
commerciële dierhouders
en natuurorganisaties een
communicatieplan op om
op basis van risicoanalyse
en monitoring de werkelijke risico's in beeld te krijgen, het maatschappelijk
beeld ten aanzien van de
rol van wilde dieren bij de
verspreiding van dierziekten meer in evenwicht te
krijgen en hierdoor de
communicatie tussen de

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Pagina 19 van 29

Nr.

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

partijen te verbeteren.
Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

NAD 58

Herinrichting robuuste verbinding

NAD 59

Beheersbaarheid
dierziekte, EHS

NAD 60

0-standsbeleid

NAD 61

Professionalisering

NAD 62

Communicatie door
sector (S)

NAD 63

Voorbereiding op
crisis (S)

NAD 64

Gezondheid mee in
welzijn (S)

2007-2015: provincies
maken samen met de
veehouderijsector een
inrichtingsplan per robuuste verbinding om mede op
basis van risicoanalyse de
risico's op de verspreiding
van dierziekten door wilde
dieren tegen te gaan.
2007-2015: de beheersbaarheid van een uitbraak
van een dierziekte wordt
meegenomen bij de inrichting van de ecologische
hoofdstructuur.
2007-2015: aandacht voor
een verhoogde inzet van
provincies bij de realisatie
van het nulstandbeleid
wilde zwijnen. Uitgezonderd zijn de leefgebieden
voor wilde zwijnen, de
Veluwe en de Meinweg.
In 2007-2008 werkt de
Sectorraad Paarden aan
een verdere professionalisering van de vertegenwoordiging van de paardensector.
In 2007-2015: voor communicatie over en het
betrekken van de volledige
achterban bij diergezondheidsonderwerpen wordt
een communicatieplan
ontwikkeld.
2007-2008: de sector
zorgt dat ze goed voorbereid is op de rollen en
verantwoordelijkheden die
ze zelf heeft ten tijde van
een dierziektecrisis.
2008-2010: de diergezondheidsproblemen op
individueel niveau worden
meegenomen in de acties
die genomen worden in
het kader van welzijnsverbetering van paarden.

Verantwoordelijkheid
van

De provincies

Verantwoordelijkheid
van

De provincies

Verantwoordelijkheid
van

De provincies

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Heeft
Basis Dierenweleen
zijns- en diergevervolg
zondheidsbeleid
gekregen
in

Pagina 20 van 29

Nr.

NAD 65

Actie

Omschrijving

Status

Voorlichting

in 2008 zorgt de sector
samen met LNV voor educatie en voorlichting over
paardenziekten die een
probleem kunnen geven
op populatieniveau of een
gevaar voor de volksgezondheid met zich mee
kunnen brengen. Doelgroep is hier de paardeneigenaren.
Eind 2007 begint de Groep
Gezondheidszorg Paard
van de KNMvD met het
ontwikkelen van leidraden
voor besmettelijke paardenziekten voor dierenartsen. LNV ondersteunt dit
initiatief. Dit zal bijdragen
aan een betere en snelle
herkenning van paardenziekten.
In 2008-2009 gaat LNV
samen met de Sectorraad
Paarden kijken naar de
mogelijkheden die aanpassing van het huidige I&R
systeem voor dierziektebestrijding kan bieden.
in 2008-2009 gaat de
Sectorraad Paarden samen
met LNV kijken wat de
doelstellingen van een
monitoringssysteem naar
ziekten bij paarden moeten zijn en of het nodig is
een monitoringssysteem te
ontwikkelen.
In 2008 zal voor bepaalde
ziekten verduidelijkt en
geëxpliciteerd worden hoe
rollen en verantwoordelijkheden m.b.t. die ziekten liggen. Hiervoor sluiten
we aan bij de voorgenomen actie voor de categorisatie van dierziekten.
In 2007-2008 zorgt de
Sectorraad Paarden samen
met LNV voor bewustwording van de sector over de
risico's van de vele transportbewegingen van paarden, o.a. door communicatie over zeer besmettelijke
ziekten. Waar mogelijk en
nodig wordt actie ondernomen om risico's te beperken. Speerpunt hierbij

Heeft
Basis Dierenweleen
zijns- en diergevervolg
zondheidsbeleid
gekregen
in

NAD 66

Leidraden

NAD 67

I&R

NAD 68

Monitoring

NAD 69

Codes of practice

NAD 70

Insleep/transport
communicatie

Waar terug te
vinden

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Pagina 21 van 29

Nr.

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

is het voorkomen van
insleep van dierziekten.

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

NAD 71

NAD 72

NAD 73

NAD 74

NAD 75

NAD 76

NAD 77

NAD 78

Financiering

In 2008-2009 doen we
samen met de paardensector een verkenning
naar de mogelijkheden om
ook voor de paardensector
te komen tot een systeem
van privaatpublieke kostenverdeling bij bestrijding
van een paardenziekte.
Onderzoek vectoren In 2007-2008 geeft LNV
opdracht voor onderzoek
naar vectorgebonden ziekten
Vaccin
In 2008-2010 zal LNV daar
waar mogelijk onderzoek
voor het ontwikkelen van
een paardenpest vaccin
faciliteren.
In 2007-2008 maakt LNV
Beleidsdraaiboek
APP
een beleidsdraaiboek voor
Afrikaanse paardenpest en
betrekt de paardensector
in de ontwikkeling van dit
beleid.
Zoönosen
In 2007-2008 wordt in
opdracht van LNV in beeld
gebracht welke zoönosen
in de toekomst voor Nederland van belang kunnen
zijn en wat de risico's zijn.
Verbeteren kennis
Het kennisniveau van
viskwekers
viskwekers verbeteren
door een betere ketenorganisatie.
Draagvlak gedrags- Een groter draagvlak creëcode
ren bij de viskwekers voor
de noodzaak binnen de
gedragscode te opereren
zodat de gedragscode door
alle bedrijven wordt erkend en nageleefd.
Prioritering proLNV zal met de sector
blemen
nader inventariseren welke
aspecten van visgezondheid prioriteit hebben en
een gezamenlijk actieplan
opstellen. Onderdeel daarvan is in ieder geval voorlichting over visziekten en
preventie.

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2011

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Pagina 22 van 29

Nr.

NAD 79

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Dierenartsen visgezondheid

LNV gaat met de KNMvD
na op welke wijze de kennis over visziekten bij
dierenartsen kan worden
verbeterd.
LNV laat onderzoek doen
naar de effecten van het
houden van vis in gesloten
recirculatiesystemen op de
gezondheid van vissen.
2008-2015: verder ontwikkelen van het instrument risicoanalyses als
beleidsinstrument en optimaliseren van de toepassing
2008-2010: ontwikkelen
van een heldere structuur
en organisatie voor risicoanalyse.
2008-2010: goede protocollen/afspraken maken
om vragen, resultaten en
adviezen op de juiste manier en tijdig op de juiste
plek te krijgen. Daarmee
bereiken we dat het proces
voor iedere betrokkenen
helder en transparant
wordt.
in 2008 wordt een communicatieplan ontwikkeld
waarin is aangegeven
welke mogelijkheden er
zijn om bekendheid te
geven aan de resultaten
van risicoanalyses (bijvoorbeeld via internet)
Nederland zal in 2008 het
onderwerp risicoanalyse
ook Europees agenderen,
i.h.k.v. EFSA en i.h.k.v.
herziening van het Europees diergezondheidsbeleid. Er wordt gestreefd
naar een Europees netwerk voor risicobeoordeling.
In 2007-2008 zal worden
verkend welke rol het
bedrijfsleven zelf kan spelen in relatie tot de risicoanalyses voor diergezondheid.
2007-2008: categorisatie
van dierziekten in overleg
met het bedrijfsleven

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

NAD 80

Onderzoek recirculatie systeem

NAD 81

Ontwikkelen instrument

NAD 82

Ontwikkelen structuur

NAD 83

Protocollen

NAD 84

Communicatieplan

NAD 85

Risicoanalyse Europees agenderen

NAD 86

Rol bedrijfsleven

NAD 87

Categorisatie

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Pagina 23 van 29

Nr.

NAD 88

NAD 89

NAD 90

NAD 91

NAD 92

NAD 93

NAD 94

NAD 95

NAD 96

Actie

Omschrijving

Inbreng categorisa- 2007-2008: de categorisatie in CAHP
tie van dierziekten zal door
Nederland worden ingebracht bij de ontwikkeling
van de Europese diergezondheidsstrategie 20072013 (CAHP)
Aanpassing conve2008-2010: voorbereiden
nant
verlenging en aanpassing
convenant financiering
bestrijding besmettelijke
dierziekten LNV - PVV PPE - PZ
Actieve rol in EU
2008-2010: actieve rol in
EU-verband voor de uitwerking van de harmonisatie van de kostentoedeling volgens het Nederlandse model
Ondersteunen ver2008-2010: de overheid
zekeringen
ondersteunt initiatieven
van de sector om instrumenten te ontwikkelen
voor het afdekken van
ondernemersrisico, bijvoorbeeld via verzekeringen.
Ondersteunen risico 2008-2010: de overheid
profiel
ondersteunt initiatieven
van de sector bij het ontwikkelen van instrumenten
voor de differentiatie naar
risicoprofiel
Financiering paard
2008-2009: een verkenning naar de mogelijkheden om ook voor de paardensector te komen tot
een systeem van privaatpublieke kostenverdeling
bij bestrijding van een
paardenziekte.
Meegaan met de
Gaan mee met de tijd en
tijd
technologische ontwikkeling, en nemen gericht
actie om op deze veranderingen in te spelen
Samenwerking
Zoeken naar samenwerking in binnen- en buitenland ter versterking van de
positie
Verkenning
Verkenning naar rollen en
rol/verantwoordelij verantwoordelijkheden
kheden
binnen de veterinaire organisatie passend bij de
tijd en technologische
ontwikkeling.

Status

Waar terug te
vinden

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Speerpunt 5

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Pagina 24 van 29

Nr.

NAD 97

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Aanpassen crisisorganisatie

2008: de huidige crisisorganisatie wordt tegen het
licht gehouden om te kijken waar verbeteringen
mogelijk zijn in relatie tot
technologische ontwikkeling en de wens tot efficiency verhoging. Hierbij
kijken we ook hoe we
(nog) beter gebruik kunnen maken van de samenhang tussen de veterinaire
kennisinfrastructuur en de
crisisorganisatie.
Samen met KNMvD en
Faculteit diergeneeskunde
wordt een verkenning
gedaan of de rol van de
dierenarts als poortwachter en als eerste schakel in
de veterinaire infrastructuur verdere ondersteuning verdient vanuit het
publieke domein.
Laboratoria stimuleren tot
EU-samenwerking, zowel
voor expertise-uitwisseling
als voor verdere specialisatie in bepaalde ziekten.
Samen met betrokken
partijen past LNV de crisisorganisatie waar nodig
aan, rekening houdend
met veranderende omstandigheden.
Om tot een daadwerkelijke
vermindering van antibioticumresistentie en antibioticumgebruik en verantwoord gebruik van diergeneesmiddelen te komen
maakt de minister voorafgaand aan de in te stellen
maatregelen met de diverse stakeholders afspraken
over realistische maar
ambitieuze targets.
Uiterlijk eind 2007 verstuurt de minister de Beleidstrategie antibioticumresistentie naar de TK met
een pakket van maatregelen om de beschreven
doelen te realiseren.
Samen met de dierhouders
nadenken over oplossingen
voor diergezondheidsproblemen en daarbij gebruik
maken van kennis bij het

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

NAD 98

Rol dierenarts

NAD 99

Stimuleren samenwerking

NAD 100

Verbeteren crisisorganisatie

NAD 101

Afspraken targets

NAD 102

Beleidsstrategie

NAD 103

Gebruik maken
kennis

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Loopt
door in

Speerpunt 3

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Heeft
Basis Dierenweleen
zijns- en diergevervolg
zondheidsbeleid
gekregen
in
Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Pagina 25 van 29

Nr.

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

bedrijfsleven.
Datum
8 februari 2012

NAD 104

Internationale samenwerking

NAD 105

Instrumentarium
kennisvergroting

NAD 106

Kennisagenda 2007

NAD 107

Actueel houden
kennisagenda

NAD 108

Sturen op kennisspreiding etc.

NAD 109

Bevorderen samenwerking

NAD 110

Starten kenniskringen

2007-2015: versterken
van de internationale samenwerking en afstemming tussen kennisinstituten door samen met andere overheden een ERA-net
Diergezondheid op te zetten en hieraan deel te
nemen. Eind 2007 vindt de
oprichting ERA-net Diergezondheid plaats.
2007-2010: ontwikkeling
van een instrumentarium
om de kennis op het gebied van diergezondheid
bij (toekomstige) dierhouders en beroepsgroepen te
vergroten.
2007: actualiseren van
Kennisagenda Diergezondheid op basis van de NAD.
2008-2015: het actueel
houden van de Kennisagenda Diergezondheid
(jaarlijkse update vanaf
2007).
2007-2015: Vanuit de
Kennisagenda Diergezondheid sturen op kennisontwikkeling en meer dan
voorheen op kennisverspreiding en kennisbenutting.
2008-2015: Het bevorderen van meer en bredere
samenwerking tussen
onderzoeksinstellingen. Dit
doet LNV door de Kennisketen Infectieziekten Dier
meer te benutten, en door
uitbreiding van samenwerking met instituten op het
gebied van humane gezondheidszorg. Vooral
onderzoek aan (potentiële)
zoönosen, nieuwe bedreigingen en antibiotica lenen
zich goed voor deze samenwerking.
2007-2010: de contactstructuur tussen praktijk
en bedrijfsleven, beleid en
onderzoek versterken door
het starten van kenniskringen.

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2008

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Speerpunt 8

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Onze referentie
253057

Pagina 26 van 29

Nr.

NAD 111

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Gezondheid in onderwijs

2008-2015: een grotere
rol voor diergezondheidszorg in de lesprogramma's
van het algemeen middelbaar en beroepsonderwijs;
nascholingscursussen voor
dierhouders en beroepsgroepen.
Een dringend beroep op
burgers om geen risicovolle planten, dieren en producten uit derde landen
mee te nemen.
2009: een informatiecampagne door de reisorganisatiebranche (bv ANVR)
ism de overheid zodat de
reiziger zich bewust is van
risico's op insleep en verspreiding van dierziekten
door reizen en weet hoe
deze risico's te beperken.
Om kennis over emerging
diseases te vergroten,
wordt verder geïnvesteerd
in de insectenkunde (entomologie) en de diagnostiek van door insecten
overgebrachte dierziekten
en hun vectoren. Daarnaast wordt er samenwerking gezocht met andere
laboratoria in de EU op het
gebied van emerging diseases.
Vanaf 2008 worden de
effecten van klimaatverandering en de kans op
emerging diseases nadrukkelijk meegenomen in
risicoanalyses.
In 2008 wordt een verkenning uitgevoerd hoe
de overheidsorganisatie op
het gebied van bestrijding
van emerging diseases
optimaal vorm kan worden
gegeven.
De kans op insleep van
buitenlandse dierziekten
wordt in 2008 verkleind
door de controles aan de
grens op de insleep van
dierlijke producten verder
te perfectioneren.

Loopt
door in

Speerpunt 8

NAD 112

Geen enge dingen
meenemen

NAD 113

ANVR infocampagne

NAD 114

Investeren in entomologie

NAD 115

Klimaat in risico
analyse

NAD 116

Structuur zoönosen

NAD 117

Insleep dierziekten

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

Heeft
een
vervolg
gekregen
in
Afgerond

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Afgerond

Voortgangsrapportage 2010

Voortgangsrapportage 2009

Heeft
Basis Dierenweleen
zijns- en diergevervolg
zondheidsbeleid
gekregen
in

Pagina 27 van 29

Nr.

NAD 118

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

Beleidsdraaiboek
APP/RVF

Het beleid voor een aantal
emerging diseases wordt
vanaf 2007 verder uitgewerkt in een aantal beleidsdraaiboeken, te weten
een beleidsdraaiboek voor
Afrikaanse paardenpest en
exotische ziekten die op de
mens kunnen overslaan.
Om dierziekten aan de
bron te bestrijden worden
een aantal programma's
opgezet waarbij LNV technische assistentie levert
aan onder andere Turkije,
Indonesië en Egypte.
Het is ook in het belang
van de sector om relevante diergezondheidsproblemen bij belangrijke handelspartners op te lossen.
Daarom wordt een beroep
gedaan op de sector om in
andere landen activiteiten
te ontplooien op het gebied van kennisoverdracht.
Tot 2010 worden projecten
ontwikkeld gericht op de
bestrijding van hoogpathogene aviaire influenza.
In het kader van de bilaterale samenwerking levert
LNV vanuit kennisinstellingen technische assistentie
bij de opbouw van bestrijdingscapaciteit.
LNV levert in 2007, 2008
en 2009 technische assistentie bij de bestrijding
van klassieke varkenspest
in Roemenië en Bulgarije.
LNV gaat door met de
reguliere bilaterale samenwerking met buurlanden (en bepaalde andere
relevante EU-landen) op
het gebied van preventie
en bestrijding.
Nederland organiseert en
stimuleert samenwerking
tussen 'donorlanden' in
organisaties als FAO, EU
en OIE om ontwikkelingsprojecten op het gebied
van diergezondheid te
starten. Daarnaast zal
Nederland deze multilaterale organisaties aanzetten
tot ondersteuning van

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Datum
8 februari 2012

NAD 119

Technische assistentie

NAD 120

Kennisoverdracht

NAD 121

HPAI her en der

NAD 122

KVP oost europa

NAD 123

Bilateraal buurlanden

NAD 124

Multilaterale organisaties

Onze referentie
253057

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid en
Voedselzekerheid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid en
Voedselzekerheid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid en
Voedselzekerheid

Afgerond

Voortgangsrapportage 2009

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Pagina 28 van 29

Nr.

Actie

Omschrijving

Status

Waar terug te
vinden

Directie Dierlijke Agroketens
en Dierenwelzijn

getroffen landen.
Datum
8 februari 2012
Onze referentie
253057

NAD 125

Samenwerking ZA

NAD 126

Samenwerking
emerging diseases

NAD 127

Capacity building

De wetenschappelijke
samenwerking met andere
landen (o.a. Zuid-Afrika)
op het gebied van opkomende dierziekten wordt
verstevigd.
Het verlenen van technische assistentie en het
uitwisselen van kennis
tussen Nederlandse en
buitenlandse instituten
rond emerging diseases,
zoals blauwtong, Rift Valley Fever, Afrikaanse
paardenpest.
LNV activiteiten richten
zich op bilaterale samenwerking met Aziatische en
Afrikaanse landen. In deze
projecten wordt tot 2010
het hoofddoel nagestreefd
de insleep van dierziekten
in Nederland te beperken
om een hogere veterinaire
veiligheid in Nederland te
kunnen bereiken.

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid en
Voedselzekerheid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid

Loopt
door in

Basis Dierenwelzijns- en diergezondheidsbeleid en
Voedselzekerheid

Pagina 29 van 29