Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 855

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 mei 2021
Hierbij doe ik u, mede namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat, de geannoteerde agenda toekomen van de Transportraad die
op 3 juni 2021 in Luxemburg bijeenkomt.
De agenda van de Raad staat in het teken van de modaliteiten
wegvervoer, spoor, lucht- en binnenvaart. Het Voorzitterschap streeft
ernaar tijdens de Raad een algemene oriëntatie te bereiken op een aantal
EU-voorstellen. Ook is er een beleidsdebat voorzien over internationaal
spoorvervoer en de EU-strategie duurzame en slimme mobiliteit. Ik zal de
Raad informeren over de maatregelen ter voorkoming en beperking van
containerverlies op zee en op Nederlands en Oostenrijks initiatief zal
Oostenrijk een toelichting geven op de voortgangsrapportage van het
platform International Rail Passenger Transport.
Tot slot wordt u geïnformeerd over het voorstel van de Commissie van
18 mei tot aanpassing van Verordening (EU) 2016/1628 inzake
voorschriften m.b.t. emissiegrenswaarden voor verontreinigende gassen
en deeltjes en typegoedkeuring voor in niet voor de weg bestemde
mobiele machines gemonteerde interne verbrandingsmotoren (NRMM).
Gelet op het technische karakter van de voorgestelde aanpassingen,
namelijk wijzigingen van enkele overgangsbepalingen in deze Verordening, is besloten geen BNC-fiche op te stellen en uw Kamer op deze
manier te informeren.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

kst-21501-33-855
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 855

1

I. Geannoteerde agenda Transportraad 3 juni 2021
Het Voorzitterschap wenst een algemene oriëntatie te bereiken op het
voorstel tot herziening van het gemeenschappelijke Europese luchtruim
(Single European Sky; SES2+), het voorstel voor een Richtlijn gebruik van
gehuurde voertuigen voor goederenvervoer en het voorstel tot wijziging
wat betreft de overgangsmaatregelen voor de erkenning van certificaten
van derde landen. Daarnaast streeft het Voorzitterschap ernaar om
Raadsconclusies aan te nemen over de EU-strategie voor duurzame en
slimme mobiliteit en internationaal spoorvervoer. Op Nederlands initiatief
zal tevens aandacht worden besteed aan de genomen maatregelen n.a.v.
het MSc Zoë incident en op Nederlands en Oostenrijks initiatief zal een
toelichting worden gegeven over het voortgangsrapport van het platform
International Rail Passenger Transport (Bijlage bij Kamerstuk 21 501-33, nr.
850) (beide punten ingebracht onder Diversen). Tot slot zal het Voorzitterschap een update geven over de Eurovignetrichtlijn.
Gemeenschappelijke Europees luchtruim (SES2+)
Inhoud
Het Voorzitterschap streeft naar het bereiken van een algemene oriëntatie
op het SES2+ dossier. Op 22 september 2020 presenteerde de Commissie
twee voorstellen voor het vernieuwen van het regelgevend kader voor het
gemeenschappelijke Europees luchtruim. Het gaat om een aanpassing
van het voorstel voor herschikking van de regelgeving inzake de tenuitvoerlegging van SES, en een herziening van de regelgeving om het
Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA) op te
kunnen laten treden als prestatiebeoordelingsorgaan (performance review
body, PRB) voor de SES. De inhoud van deze voorstellen en de bijbehorende Nederlandse inzet voor de onderhandelingen zijn beschreven in de
fiches1 die op 20 november 2020 naar uw Kamer zijn verzonden.
Inzet Nederland
Nederland kan de doelstellingen om het beheer van het Europese
luchtruim te moderniseren en efficiëntere en duurzamere vliegpaden te
bereiken, steunen. Nederland is echter kritisch op de manier waarop de
Commissie invulling wil geven aan deze doelstellingen, omdat niet
duidelijk is in hoeverre de voorstellen hieraan bijdragen. Nederland geeft
daarnaast geen steun aan de uitbreiding van bevoegdheden van Europese
organisaties in SES zoals de Commissie heeft voorgesteld, omdat dit
onvoldoende ruimte laat aan de lidstaten hoe zij hun luchtruim en
luchtvaartnavigatiedienstverlening, en het toezicht daarop, inrichten en
aansturen.
Indicatie krachtenveld
Onder Portugees Voorzitterschap is de behandeling van de twee
voorstellen voortvarend voortgezet. Het Voorzitterschap heeft op basis
van de breed gedragen kritiek van de lidstaten de voorstellen van de
Commissie aangepast, maar de teksten zijn nog niet in alle opzichten
voldoende uitgewerkt. Nederland steunt op hoofdlijnen de inhoud van de
compromisvoorstellen die het Voorzitterschap tijdens de onderhandelingen heeft gepresenteerd en waarmee tegemoetgekomen lijkt te worden
aan de belangrijkste Nederlandse zorgpunten, echter een finale analyse
van de voorstellen moet nog plaatsvinden. Omdat de voorstellen van de
Commissie op fundamentele aspecten zijn gewijzigd, moet nog zorgvuldig
1

Kamerstuk 22 112, nrs. 2987 en 2988

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 855

2

worden bekeken of de samenhang tussen de artikelen in de voorstellen is
geborgd. De uitkomst hiervan zal mede bepalend zijn of in de Transportraad een algemene oriëntatie bereikt kan worden en of Nederland
deze kan steunen.
Richtlijn gebruik gehuurde voertuigen goederenvervoer
Inhoud
Het voorstel voor een Richtlijn gebruik gehuurde voertuigen voor het
goederenvervoer is onderdeel van het in mei 2017 gepubliceerde
Europese Mobiliteitspakket I en heeft als doel om belemmeringen in de
goederenvervoersmarkt weg te nemen voor bedrijven die gebruik willen
maken van gehuurde vrachtwagens.2 Op dit moment mogen gehuurde
voertuigen worden ingezet voor het gebruik bij internationaal goederenvervoer, mits dit voertuig is geregistreerd in de eigen lidstaat. Een
Nederlandse onderneming mag alleen voertuigen inzetten die zijn
geregistreerd in Nederland. Het voorliggend voorstel voor de richtlijn heft
die restrictie op. Dit betekent dat een vervoerder ook voertuigen mag
inzetten, die zijn gehuurd in een andere lidstaat van Europa. Als een
voertuig is gehuurd, moet dit worden geregistreerd in de European
Register of Roadtransport Undertakings (ERRU). Dit stelt de handhavende
instanties in staat om langs de weg in te zien over welke voertuigen een
vervoerder beschikt.
Inzet Nederland
Naar verwachting zal in de Transportraad van 3 juni een algemene
oriëntatie op deze Richtlijn worden nagestreefd. Nederland kan deze
algemene oriëntatie ondersteunen.
Indicatie krachtenveld
Tijdens het Coreper I van 28 april jl. is gebleken dat sprake is van brede
steun om op basis van het voorliggend tekstvoorstel op 3 juni 2021 door
de Transportraad een algemene oriëntatie aan te laten nemen.
Wijziging richtlijn wat betreft de overgangsmaatregelen voor de
erkenning van certificaten van derde landen
Inhoud en inzet Nederland
Het Voorzitterschap streeft naar het bereiken van een algemene oriëntatie
op dit voorstel. Dit voorstel heeft betrekking op een wijziging van richtlijn
(EU) 2017/2397 inzake de erkenning van beroepskwalificaties in de
binnenvaart, waarin de voorwaarden en procedures worden vastgesteld
voor de certificering van de kwalificaties van werknemers in de binnenvaart. Uw Kamer is in april jl. over dit voorstel geïnformeerd3.
Nederland staat positief tegenover dit voorstel, maar heeft op basis van
de huidige Binnenvaartwet aangaande de bemanning in de binnenvaart
uitsluitend certificaten erkend van landen die lid zijn van de Europese
Unie of de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR). Dit voorstel, dat
betrekking heeft op de erkenning van certificaten van landen die geen lid
zijn van de Europese Unie of de CCR, heeft dan ook geen gevolgen voor
het Nederlands grondgebied.

2
3

Voor BNC-fiche zie Kamerstuk 34 734, nr. 6
Kamerstuk 22 112, nr. 3076

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 855

3

Strategie duurzame en slimme mobiliteit
Inhoud
Het Portugees Voorzitterschap streeft naar het aannemen van Raadsconclusies over de recente EU-strategie voor duurzame en slimme mobiliteit.
Deze conclusies moeten een reactie van de Raad vormen op de strategie.
Met het oog op de benodigde consensus in de Raad is de inzet van het
Voorzitterschap om deze conclusies generiek te houden, zonder al te veel
in te zoomen op concrete maatregelen die al dan niet in de EU-strategie
zijn genoemd. De ministers zullen tijdens de Raad eveneens een beleidsdebat hierover voeren.
Inzet Nederland
Nederland steunt het Voorzitterschap in de ambitie om als Raad een
reactie te geven op de recente strategie en acht het beleidsdebat daarom
van groot belang. De Nederlandse inzet volgt de lijn zoals eerder gedeeld
met uw Kamer.4 Hoofdpunten voor de Nederlandse inzet zijn o.a. het
aanscherpen van de CO2-emissienormen voor lichte voertuigen en het
komen tot een uitfaseerdatum voor de verkoop van fossiele brandstofmotoren, het stimuleren van alternatieve brandstoffen, inclusief sustainable
aviation fuels (SAF), en de uitrol van laad- en tankinfrastructuur voor deze
alternatieve brandstoffen. Op het gebied van digitalisering acht Nederland
het bevorderen van data-delen van groot belang, bijvoorbeeld t.b.v.
multimodale ticketing systemen. Ook hecht Nederland aan het
vasthouden aan techniekneutraliteit. Nederland zal voor deze inzet ook
aandacht vragen in de Raad zelf in het beleidsdebat.
Indicatie krachtenveld
Alle lidstaten hebben de strategie van de Commissie verwelkomd.
Tegelijkertijd loopt het krachtenveld uiteen op een aantal onderdelen van
de strategie en de daarin aangekondigde voorstellen. Met name op het
gebied van verduurzaming verschillen de EU-lidstaten over de mate van
ambitie alsmede de voorkeursmaatregelen om tot reductie van CO2 in
transport te komen. Dit bleek ook naar aanleiding van het Duits initiatief
tot Raadsconclusies over de New Mobility Approach 5 . Uiteindelijk
slaagde de Raad er niet in hierover consensus te vinden en bleef een
groot geschilpunt de aanscherping van de CO2-emissienormen voor lichte
voertuigen, waarbij een groep EULS net als Nederland opriep tot ambitie,
maar op weerstand stuitte van een aantal andere, minder ambitieuze
lidstaten. Op het gebied van digitalisering zijn de lidstaten relatief
eensgezind, waarbij met name vraag is naar EU-inzet op het gebied van
datadelen en interoperabiliteit tussen de verschillende data(bronnen).
Raadsconclusies internationaal spoorvervoer
Inhoud
Het Portugees Voorzitterschap streeft ernaar Raadsconclusies aan te
nemen over internationaal spoorvervoer. De conclusies bouwen voort op
de uitkomsten van de informele transportraad6 en het EU kick off event
voor het Europees Jaar van de spoorwegen (op resp. 30 en 29 maart jl.).
In de Raadsconclusies wordt verwezen naar de Ministersverklaring7 van
4

Kamerstuk 22 112, nr. 3042
Kamerstuk 21 501-33, nr. 839
6
Kamerstuk 21 501-33, nr. 850
7
Kamerstukken 29 984 en 35 377, nr. 896
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 855

4

juni 2020 over internationaal personenvervoer en het daaruit voortkomende werk van het platform International Rail Passengers Platform (IRP).
Voor de korte tot middellange termijn wordt ernaar gestreefd de
bestaande spoorverbindingen verder te verbeteren/uit te breiden en
tegelijkertijd te werken aan verbetering van de toegankelijkheid van
spoorvervoer voor reizigers (met name digitalisering/rail ticketing). Het
belang van verbeterde intermodaliteit met o.a. luchtvaart en/of lokaal
openbaar vervoer wordt onderstreept in de Raadsconclusies. Voor de
lange termijn worden investeringen in het TEN-T-netwerk en financiering
van rollend materieel geadresseerd. De Raadsconclusies verwelkomen de
intenties van de Commissie om een actieplan voor personenvervoer op te
stellen in 2021 en daar proactief vervolg aan te geven. Voor het spoorgoederenvervoer wordt, conform de Berlijn-verklaring van 21 september
2020, ingezet op versterking van de spoorgoederencorridors, wegnemen
van grensoverschrijdende bottlenecks en digitalisering. In de Raadsconclusies wordt verder ingegaan op de operationele weerbaarheid van
internationaal vervoer per spoor tijdens de COVID-19-crisis en de
financiële impact van de crisis op de sector. Tevens wordt in de Raadsconclusies het belang van een integrale innovatiebenadering, standaardisatie
en belang van vereenvoudiging van regels aan de orde gesteld.
Inzet Nederland
Met deze Raadsconclusies wordt op ministerieel niveau het belang van
het ontwikkelen van het internationaal personenvervoer onderstreept. De
Commissie heeft toegezegd om in het najaar van 2021 met een actieplan
te komen, waar naar verwachting o.a. digitalisering (ticketing) en de
aangekondigde 15 pilotprojecten worden uitgewerkt. Daarmee wordt op
Europees niveau een grote stap vooruitgezet bij het agenderen van het
belang van internationaal personenvervoer. Nederland verwelkomt dit
actieplan en kan de inzet van de Commissie steunen. Ook steunt
Nederland de conclusies en is voorstander van de inzet op innovatie om
daarbij de cyclus technologische innovatie, standaardisering, inzet van
pilots en meer grootschalige toepassing te stroomlijnen, zoals staat
verwoord in de verklaring.
Indicatie krachtenveld
De lidstaten staan positief tegenover het initiatief voor Raadsconclusies.
De inzet op internationaal personenvervoer en goederenvervoer wordt
evenals breed gesteund. De conclusies bevatten geen nieuwe financiële
toezeggingen maar roepen met name op de bestaande EU-instrumenten
(zoals CEF, Europees herstelfonds, cohesiefondsen) zo goed als mogelijk
te benutten.
Diversen:
= toelichting voortgangsverslag van het platform International
Rail Passenger Transport over het bevorderen van internationaal
spoorvervoer
Inhoud en inzet Nederland
Op 2 juni 2020 hebben de EU-transportministers besloten om het Platform
International Rail Passenger Transport op te richten. Het platform
ondersteunt de Europese agenda voor internationaal personenvervoer per
spoor, als onderdeel van de Europese Green Deal. Bovendien werkt het
platform samen met alle ondertekenende EU-lidstaten en derde landen,
de Europese Commissie, het Europees Spoorwegbureau, Shift2Rail, OTIF

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 855

5

en spoorwegsectororganisaties met als doel het personenvervoer per
spoor in de EU verder te ontwikkelen en te verbeteren.
Tijdens het kick-off evenement voor het Jaar van de spoorwegen in maart
2021 heeft het platform de eerste resultaten gepresenteerd8. Als
vervolgstap wordt nu het geïntegreerde voortgangsverslag met brief
gepresenteerd aan de EU-transportministers, de Commissie en de sector.
Op basis van het voortgangsverslag zal het platform met stakeholders
blijven werken aan de implementatie en monitoring. Het doel is om de
nauwe samenwerking, met in het bijzonder de Commissie, voort te zetten.
Oostenrijk zal de bereikte resultaten van het eerste jaar na de Ministersverklaring in de Raad toelichten.
Samen met Oostenrijk heeft Nederland het voortgangsverslag geagendeerd op de Transportraad. Als covoorzitter van het platform steunt
Nederland de inhoud van het verslag en de koers om middels het
platform te blijven werken aan het verbeteren van internationaal
personenvervoer in Europa. Samenwerking tussen de lidstaten, de
Commissie en de sectorpartijen wordt hierbij als essentieel beschouwd.
Indicatie krachtenveld
Lidstaten opereren vanuit verschillende achtergronden. Vrijwel alle
lidstaten zijn lid van het platform en hebben hun input kunnen leveren
voor het voortgangsverslag. Dit verslag wordt dan ook breed gedragen.
Daarnaast is er (informele) overeenstemming bereikt tussen lidstaten en
sectorpartijen over wat er de komende periode zal moeten gebeuren om
internationaal personenvervoer in Europa naar een hoger niveau te tillen.
Deze overeenstemming zal vermoedelijk veel invloed hebben op de
Commissie-agendering.
= genomen maatregelen ter voorkoming en beperking van
containerverlies n.a.v. het MSc Zoë incident
Inhoud en inzet Nederland
Naar aanleiding van mijn toezegging aan uw Kamer tijdens het algemeen
overleg Maritiem op 3 december 2020 (Kamerstuk 31 49, nr. 310) zal
Nederland de Raad informeren over de maatregelen die zijn ingevoerd ter
beperking en voorkoming van containerverlies naar aanleiding van het
MSC Zoë incident, en dan met name op aspecten die lidstaten kunnen
herkennen als gezamenlijke thema’s en aandachtspunten. Nederland is op
zoek naar een gedeeld gevoel van urgentie van het probleem van
containerverlies. Aan de andere lidstaten wordt gevraagd of zij de risico’s
herkennen, of het gevoel van urgentie wordt gedeeld om dit probleem
aan te pakken en of er soortgelijke ervaringen en/of initiatieven zijn op dit
vlak in andere lidstaten.
= update Eurovignetrichtlijn
Inhoud en inzet Nederland
Naar verwachting zal het voorzitterschap hier kort willen aangeven hoe de
onderhandelingen verlopen in de triloog tussen Raad en Europees
parlement. Uw Kamer is eerder geïnformeerd over het akkoord dat de
Raad bereikte n.a.v. de informele videoconferentie met
EU-transportministers op 8 december 20209. De Eurovignetrichtlijn geeft
8
9

Bijlage bij Kamerstuk 21 501-33, nr. 850
Kamerstuk 21 501-33, nr. 844

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 855

6

een kader voor wegbeprijzing voor vrachtvoertuigen in de Europese Unie.
De Commissie heeft in juni 2017 voorgesteld het kader uit te breiden naar
alle voertuigen. Het besluit om wegbeprijzing in te voeren blijft bij de
lidstaat. Daarbij heeft de Commissie in 2017 voorgesteld10 het instrument
vignet (tijdsgebonden heffing) af te schaffen ten faveure van een op
afstand gebaseerde heffing, inkomsten uit een congestieheffing te
oormerken, toekomstige heffingen verplicht te baseren op CO2 in plaats
van de huidige euro-emissieklassen en een uitgebreide rapportageverplichting op te nemen.
Nederland vindt het belangrijk dat de bevoegdheid om al dan niet
wegbeprijzing in te voeren een nationale bevoegdheid is en blijft.
Nederland pleit daarbij voor zoveel mogelijke flexibiliteit voor lidstaten.
Belangrijke discussiepunten zijn de toekomst van het vignet als
instrument bij vrachtvoertuigen en oormerking van inkomsten. Nederland
is tegen het verplicht afschaffen van vignetten, omdat de keuze over welk
instrument wordt toegepast, tot de nationale competentie van een lidstaat
hoort. Dit geldt ook voor eventuele oormerking en hoe om te gaan met
verschillende voertuigen. Nederland vindt het aan de lidstaat welke
tarieven worden vastgesteld en waar de inkomsten voor worden
aangewend.
II. Voorstel tot aanpassing van verordening (EU) 2016/1628 inzake
voorschriften m.b.t. emissiegrenswaarden voor verontreinigende
gassen en deeltjes en typegoedkeuring voor in niet voor de weg
bestemde mobiele machines gemonteerde interne verbrandingsmotoren (NRMM)
De Commissie heeft op 18 mei jl. een voorstel gedaan tot aanpassing van
Verordening (EU) 2016/1628 inzake voorschriften m.b.t. emissiegrenswaarden voor verontreinigende gassen en deeltjes en typegoedkeuring
voor in niet voor de weg bestemde mobiele machines gemonteerde
interne verbrandingsmotoren (hierna: de NRMM-verordening). De
NRMM-verordening bevat de emissie-eisen voor «non-road» mobiele
machines, zoals bouwkranen, landbouwtrekkers, grasmaaiers en
binnenvaartschepen. De motoren die in deze machines worden gebruikt,
zijn op basis van het motorvermogen verdeeld in verschillende categorieën. In mijn brief van d.d. 24 juni 202011 heb ik uw Kamer geïnformeerd
over een aanpassing van de NRMM-verordening voor motoren met een
vermogen van minder dan 56 kW en meer dan 130 kW. De aanpassing die
de Commissie momenteel voorstelt, heeft betrekking op motoren met een
vermogen tussen de 56 kW en 130 kW en een vermogen van meer dan
300 kW. Vergelijkbaar met de eerdere aanpassing, wordt ook nu een
aanpassing van de overgangsbepalingen in de NRMM-verordening
voorgesteld vanwege vertragingen in de productie en de logistieke
processen rondom deze motoren als gevolg van COVID-19.
Het voorstel van de Commissie is om deze overgangsbepalingen te
verlengen met zes maanden, van 30 juni 2021 naar 31 december 2021.
Mede op verzoek van Nederland heeft de Commissie dit keer wel de voor
de binnenvaart geschikte motoren (met een vermogen van meer dan 300
kW) meegenomen in deze verlenging. Het gaat dan om motoren die al
besteld waren en waarvan de casco’s, waar deze motoren als
aandrijvings- of hulpmotor moeten worden ingebouwd, vanwege
COVID-19 vertraagd aankwamen in Nederland voor de afbouw. Naast
motoren voor binnenvaartschepen betreft het ook motoren voor mobiele
machines en landbouwtrekkers. In totaal gaat het om een beperkt aantal
van ongeveer 12.000 tot 14.000 motoren over de gehele EU (waarvan circa
100 motoren voor de binnenvaart).
10
11

COM(2017) 275
Kamerstuk 21 501-33, nr. 826

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 855

7