Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2738
Vragen van het lid Van Velzen (SP)
aan de ministers van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit en van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over het privatiseren van het
Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM). (Ingezonden
14 april 2009)
1
Bent u van plan om de laboratoria
van de Voedsel- en Warenautoriteit
(VWA) en het chemisch
residu-onderzoek van het RIVM op te
laten gaan in het Instituut voor
Voedselveiligheid (RIKILT)?1 Is het
waar dat dit niet onder de wettelijke
onderzoekstaken valt die het RIKILT
voor LNV, VWS en de Europese
Commissie uitvoert? Zo ja, waarom
kiest u er voor deze onderdelen van
de VWA en het RIVM te privatiseren?
2
Waarom wilt u de genoemde
laboratoriumwerkzaamheden
overplaatsen? Welke procedures
heeft u daarvoor doorlopen? Is het
waar dat op de uitbesteding van dit
type onderzoek een verplichting geldt
voor Europese aanbesteding? Is de
overgang van de genoemde
laboratoriumwerkzaamheden
onderdeel van uw
bezuinigingstaakstelling en hoeveel
draagt dit bij?

(die bij het RIVM blijft), ten opzichte
van het chemisch analytisch
onderzoek en de aansturing ervan
(die naar het RIKILT gaat)? Is dit in het
kader van het staatstoezicht op
volksgezondheid een verantwoorde
keuze?
4
Deelt u de mening dat de controle op
voedselveiligheid onafhankelijk dient
te zijn? Ziet u het handhavings- en
signaleringsonderzoek van de VWA
als onderdeel hiervan? Ziet u de
chemische residu-analyse en de
evaluatie door het RIVM als
onderdeel hiervan? Is deze
onafhankelijkheid geborgd als deze
taken in handen van een organisatie
komen die ook commerciële taken
uitoefent? Op welke wijze wordt de
onafhankelijkheid van het RIKILT
gegarandeerd?
5
Kunt u garanderen dat het
voortdurende
ontwikkelingsonderzoek ter detectie
van nieuwe stoffen zoals nu bij het
RIVM gebeurt, op ten minste
hetzelfde niveau wordt voortgezet bij
het RIKILT?

7
Deelt u de mening dat het belangrijk
is dat het RIVM de rol van
scheidsrechter heeft indien er een
conflict is tussen landen over vee en
vlees? Hoeveel waarde hecht u aan
de continuering van deze functie voor
de Europese Commissie op het
gebied van residu-analyse (bijv.
hormonen) in Nederland?
8
Acht de Europese Commissie het
RIKILT geschikt voor het uitvoeren
van deze functie op het zeer hoge
kwaliteitsniveau zoals het thans door
het RIVM wordt uitgevoerd?
9
Deelt u de mening dat een dergelijke
uitvoering van deze functie een
betrouwbare financieringsstroom
vraagt? Is die binnen het RIKILT zeker
gesteld?
1

De Groene Amsterdammer, 8 april 2009:
«Wie houdt toezicht op de voedselveiligheid».

6
Zijn er nog andere onderdelen van de
VWA, bijvoorbeeld onderzoek naar
productveiligheid, die binnen nu en
twee jaar worden overgeheveld of
geprivatiseerd? Kunt u dit toelichten?

3
Wat is de ratio achter het loskoppelen
van de risicoanalyse op dit gebied

KVR36331
2009Z06938
0809tkkvr2738
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5751

Antwoord
Antwoord van de minister Verburg
(Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit) en Klink
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 25 mei 2009), zie ook
Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2008–2009, nr. 2587
1 en 2
In 2007 hebben wij besloten om een
ambtelijke werkgroep van het
ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (LNV) en het
ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS) de
doelmatigheid te laten evalueren van
de laboratorium(kennis)infrastructuur
die in opdracht van de Nederlandse
overheid actief is in het domein
voederen voedselveiligheid. Daarbij
is in het bijzonder gekeken naar de
werkzaamheden terzake van het
RIVM, het Instituut voor
Voedselveiligheid (RIKILT) en de
Voedsel en Waren Autoriteit (VWA).
Wij hebben de resultaten van de
evaluatie in uitvoering genomen.
Daarbij hebben de uitwerking van de
uitruil van werkzaamheden tussen het
RIVM en het RIKILT en de
positionering van de laboratoria van
de VWA onze bijzondere aandacht.
Gezien de daarmee verbonden
organisatorische en personele
aspecten, hebben we formeel
opdracht gegeven tot uitruil van
werkzaamheden tussen het RIVM en
het RIKILT. De uitruil wordt
momenteel met inachtneming van de
daarvoor geldende regels, inclusief
medezeggenschap,
geïmplementeerd.
Met onze instemming zijn de VWA en
het RIKILT een haalbaarheidsstudie
gestart naar de mogelijkheid
om de voeder- en
voedselveiligheidslaboratoria van de
VWA te bundelen met die van het
RIKILT en die onder te brengen bij de
Wageningen UR. Het bekijken van
mogelijkheden tot uitbesteding van
grootschalig monsteronderzoek
maakt daar deel van uit.
De haalbaarheidsstudie wordt deze
maand opgeleverd.
Daarop zal besluitvorming door ons
volgen, mede in het licht van de
vorming van de nieuwe autoriteit en
de wenselijke en mogelijke inrichting
van de door haar benodigde
laboratoriumondersteuning.
De uitruil van taken tussen het RIVM
en het RIKILT maakt geen deel uit van
de bezuinigingstaakstelling van de

departementen van LNV en VWS.
Concentratie op één locatie van de
laboratoria ten dienste van het
toezicht op de voedselveiligheid,
bundeling van deze laboratoria met
het RIKILT en eventuele uitbesteding
van routinematig monsteronderzoek
zijn wel onderdeel van, c.q. dragen bij
aan, de bezuinigingstaakstelling van
de VWA.
Het is niet juist dat de
laboratoriumwerkzaamheden die van
het RIVM en de VWA overgaan naar
het RIKILT, niet onder de wettelijke
onderzoekstaken vallen die het RIKILT
voor LNV, VWS en de Europese
Commissie verricht.
LNV heeft het RIKILT het alleenrecht
gegund voor het uitvoeren van deze
taken. Aanbesteding van
voornoemde taken is, op basis van
artikel 17 van het Besluit
Aanbestedingregels voor
Overheidsopdrachten, niet aan de
orde.
3
Chemische analytiek,
microbiologische analytiek en
wetenschappelijke risicobeoordeling
zijn duidelijk onderscheidbare
expertisevelden met nauwelijks enige
overlap. Wij hebben besloten om elk
van deze taken bij één instituut te
concentreren en daarmee de
doelmatigheid en efficiëntie van het
rijkstoezicht op de voedselveiligheid
te vergroten. Uitgangspunt bij de
toedeling van taken is de positie van
het betreffende instituut in het
expertiseveld geweest, wat
geresulteerd heeft in het besluit tot
concentratie van risicobeoordeling en
microbiologie bij het RIVM en chemie
bij het RIKILT.
Op de raakvlakken van deze
expertisevelden zal de samenwerking
tussen het RIVM en het RIKILT
worden geïntensiveerd. Hiermee is
een versnelling gegeven aan het
proces van specialisatie en
samenwerking dat de instituten zelf al
in gang hadden gezet.
Wij zijn van mening dat deze keuze
uit oogpunt van rijkstoezicht op de
volksgezondheid verantwoord is. Het
besluit tot concentratie van taken
hebben wij genomen met behoud
van ministeriële
verantwoordelijkheid.

signaleringsonderzoek. De chemische
residu-analyse is onderdeel daarvan.
Met de Wageningen UR zijn reeds in
2001 afspraken gemaakt over de
onafhankelijke positionering van de
uitvoering van de wettelijk
opgedragen taken (WOT) binnen de
stichting Dienst Landbouwkundig
Onderzoek (DLO). Deze positionering
is in overeenstemming met de
afspraken met uw Kamer
(vergaderjaar 2000–2001, 27 400 XIV,
26 991, nr. 14). De naleving wordt
jaarlijks getoetst.
5
Ja. Een belangrijk deel van de
wettelijke taak van het RIKILT is het
ontwikkelen van nieuwe
detectiemethoden voor hormonen,
antibiotica, contaminanten,
pesticiden, enz.
Het RIKILT wordt elke vijf jaar aan een
internationale wetenschappelijke
audit onderworpen. De uitkomsten
hiervan zijn zeer goed tot excellent.
6
In het kader van de inrichting van de
nieuwe autoriteit i.o. wordt gekeken
naar de rol en positie van het
laboratorium voor productveiligheid.
Daartoe wordt een aantal scenario’s
uitgewerkt voor een kosteneffectieve
positionering van het laboratorium.
Randvoorwaarde daarbij is dat de
onafhankelijkheid en de kwaliteit van
het werk geborgd blijven.
7
Wij vinden het belangrijk dat deze
functie voor Nederland behouden
blijft. Feitelijk verandert de situatie
door de overgang van de functie van
Communautair Referentie
Laboratorium van het RIVM naar het
RIKILT niet.
8
De Europese Commissie is informeel
op de hoogte van de aanstaande
verandering waarbij de functie van
Communautair Referentie
Laboratorium overgaat van het RIVM
naar het RIKILT en heeft hiertegen
geen bezwaar gemaakt. Een formeel
verzoek volgt.
9
Ja.

4
Ja, de controle op de
voedselveiligheid dient onafhankelijk
te zijn. Hetzelfde geldt voor het
handhavings- en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5752