Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1521
Vragen van de leden Omtzigt en Bruins Slot (beiden CDA) aan de
Staatssecretaris van Financiën en de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport over de problemen van zzp’ers in de zorg om een VAR-wuo te krijgen of
te behouden (ingezonden 27 februari 2014).
Mededeling van Staatssecretaris Wiebes (Financiën) (ontvangen 24 maart
2014).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het nieuwsbericht van de Belastingdienst
«VAR-loon voor zorgverleners»?1
Vraag 2
Wat is de gebruikelijke procedure wanneer een zorgverlener een VAR-wuo bij
de Belastingdienst aanvraagt, welk proces doorloopt een binnengekomen
aanvraag voor een VAR-wuo en hoe verloopt het proces van de toetsing van
de aanvraag?
Vraag 3
Op welke wijze vergaart de Belastingdienst de benodigde informatie voor
deze toetsing van een VAR-wuo-aanvraag?
Vraag 4
Op welke wijze wordt de aangevraagde VAR-wuo inhoudelijk getoetst?
Vraag 5
Hoe kijkt een inspecteur daarbij naar de elementen gezag (zowel het formele
gezagscriterium als het materiële gezagscriterium), persoonlijke arbeid en
loon?
Vraag 6
Deelt u de mening dat aanwijzingsbevoegdheid zoals deze voortkomt uit een
overeenkomst van werkzaamheden, zoals afspraken over werktijden, het
kwaliteitsniveau etc., in de praktijk dezelfde uitingsvormen kan hebben als
gezagsuitoefening? Zo ja, hoe maakt de Belastingdienst bij de toetsing van

1

ah-tk-20132014-1521
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

http://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/themaoverstijgend/nieuws/varloon_voor_zorgverleners

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

het gezagscriterium onderscheid tussen materieel gezag en aanwijzingsbevoegdheid?
Vraag 7
Welke gezagselementen spelen bij een overeenkomst van werkzaamheden
volgens u een rol die niet kunnen worden gezien als aanwijzingsbevoegdheid?
Vraag 8
Hoe vindt deze toetsing van gezag specifiek plaats bij verlening van zorg in
natura?
Vraag 9
Is de constatering van zorg in natura voor de Belastingdienst voldoende om
tot loon te concluderen? Is de Belastingdienst van mening dat zzp’ers
vanwege de regels in de zorg en de verplichting om verantwoording af te
leggen aan instellingen of instanties niet zelfstandig werkzaam kunnen zijn?
Vraag 10
Wat vindt u in dit verband van de overweging van Advocaat-Generaal Hilten
in haar conclusie van 17 juni 20132 «Anderzijds moet bedacht worden dat een
verpleegkundige, hoezeer ook BIG-geregistreerd en medische handelingen
verrichtend, nimmer de kapitein in de operatiekamer – of elders in het
ziekenhuis – zal zijn. Dat is nu eenmaal eigen aan het zijn van verpleegkundige. Het vereisen van volledige autonomie bij de werkzaamheden zou met
zich meebrengen dat een verpleegkundige die zelfstandig is in de zin van art.
7, lid 1, van de Wet en die werkzaamheden in een ziekenhuis verricht,
nimmer een vrijstelling deelachtig kan worden»?
Vraag 11
Klopt het dat op de website van de Belastingdienst vermeld stond dat zorg in
natura alleen kan worden verricht in dienstbetrekking en dat om die reden
een VAR-loon wordt afgegeven?3
Vraag 12
Is omtrent de mogelijkheid van ondernemerschap bij zorg in natura en de
mogelijkheid om een VAR-wuo sprake van een beleidswijziging? En zo ja,
waarom?
Vraag 13
Wat is voor de Belastingdienst het wezenlijke verschil tussen een zzp’er die
rechtstreeks contracteert met het zorgkantoor (pilot) en een zzp’er die
dezelfde zorg verleent door tussenkomst van een toegelaten instelling?
Vraag 14
Is de toets die de Belastingdienst uitvoert als het gaat om het gezagscriterium
en de bijbehorende instructiebevoegdheid gelijk voor alle beroepsgroepen en
branches of wordt er mede gekeken naar wat er binnen de branche gebruikelijk is?
Vraag 15
Deelt u de mening dat het in bepaalde branches, zoals zorg in natura of het
basisonderwijs, onmogelijk dan wel moeilijk is om te voldoen aan het
gezagscriterium? Zo ja, waarom?
Vraag 16
In hoeverre en op welke wijze verschilt volgens u de verhouding tussen een
projectontwikkelaar, een hoofdaannemer en een onderaannemer in essentie
van de verhouding tussen een zorgkantoor, een thuiszorginstelling en een
zorgverlener?

2
3

http://www.telegraaf.nl/mijnbedrijf/22153797/__Fiscus_jaagt_op_20.000_zorgzzp-ers__.html
http://www.telegraaf.nl/mijnbedrijf/22153797/__Fiscus_jaagt_op_20.000_zorgzzp-ers__.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Vraag 17
Klopt het dat medisch specialisten (al dan niet in een specialistenmaatschap)
vaker als ondernemer in fiscale zin beschouwd worden dan zorgverleners die
zorg in natura verlenen? Zo ja, wat is hiervan de reden?
Vraag 18
Herkent u het beeld dat veel zorgverleners stoppen met hun werkzaamheden
in de zorg omdat hun VAR-wuo naar eigen zeggen onterecht wordt afgewezen en zij niet bereid zijn of niet de financiële middelen hebben om een
langdurige bezwaar- en beroepsprocedure te starten?
Vraag 19
Deelt u de mening dat het stoppen van zelfstandige zorgverleners een
zorgelijke ontwikkeling is en dat zzp’ers vanwege hun flexibele inzet van
groot belang zijn voor de zorgverlening in Nederland?
Vraag 20
Klopt het dat het op grote schaal afwijzen van VAR-wuo-aanvragen van
zorgverleners en het intrekken van VAR-wuo-verklaringen te maken heeft met
de afspraak uit het Regeerakkoord om schijnconstructies aan te pakken?
Vraag 21
Kunt u nader uitleggen op welke wijze het aanpakken van de in het Regeerakkoord bedoelde schijnconstructies € 100 miljoen oplevert?
Vraag 22
Kunt u aangeven wat door de Belastingdienst als een schijnconstructie wordt
gezien en kunt u daarbij specifiek ingaan op de beroepsgroepen zorg,
waaronder zorg in natura, en onderwijs?
Vraag 23
Speelt het hebben van een BIG-registratie bij het beoordelen van een situatie
op schijnzelfstandigheid een rol?
Vraag 24
Klopt het dat de volgende situaties als schijnzelfstandigheid worden
aangemerkt?
– Werknemers die voorheen in dienst waren bij de werkgever, nemen (al
dan niet gedwongen) ontslag en komen terug als zzp’er.
– Buitenlandse werknemers die zich inschrijven als zelfstandige om de
tewerkstellingsvergunning uit de Wet Arbeid Vreemdelingen te omzeilen.
Vraag 25
Zijn er naast deze twee categorieën nog meer situaties die door de Belastingdienst als schijnzelfstandigheid worden aangemerkt?
Vraag 26
Acht u het een aanvaardbaar gevolg dat wegens de politieke keuze tot
aangescherpte controle een gehele beroepsgroep van zelfstandigen in de
zorg per direct en zonder dat er sprake is van gewijzigde omstandigheden
zonder werk zit, aangezien een zelfstandige zonder VAR-wuo geen klanten
meer kan krijgen?
Vraag 27
Klopt het dat een eenmaal afgegeven VAR op basis van het vertrouwensbeginsel alleen kan worden ingetrokken als sprake is van gewijzigde feiten en
omstandigheden?
Vraag 28
Klopt het dat de bewijslast voor het aantonen van gewijzigde feiten en
omstandigheden bij de Belastingdienst ligt? Zo ja, op welke wijze geeft de
Belastingdienst invulling aan de op haar rustende bewijslast en hoe wordt
per individuele zzp’er vastgesteld dat de feiten en omstandigheden zijn
gewijzigd ten opzichte van het moment waarop de VAR is afgegeven?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

Vraag 29
Wat raadt u een zzp’er aan wiens VAR-wuo is ingetrokken en die daardoor
acuut geen klanten meer heeft?
Vraag 30
Op welke termijn kan de zzp’er wiens VAR-wuo is ingetrokken helderheid
krijgen van de Belastingdienst indien het duidelijk is dat er wel een VAR-wuo
afgegeven zou moeten zijn?
Vraag 31
Worden er ook VAR-wuo-verklaringen ingetrokken van zzp’ers die rechtstreeks
werken voor particuliere klanten en die daarnaast staan ingeschreven bij een
bemiddelingsbureau?
Vraag 32
Klopt het dat de Belastingdienst deze zorgverleners via de website opdraagt
een nieuwe VAR-wuo aan te vragen?4
Vraag 33
Acht u het zorgvuldig van de Belastingdienst dat de VAR-wuo van deze groep
zorgverleners onterecht wordt ingetrokken, waarna zij zelf een nieuwe
VAR-wuo moeten aanvragen?
Mededeling
De vragen van de leden Omtzigt en Bruins Slot van het CDA over de
VAR-WUO voor ZZP’ers in de zorg, met uw kenmerk 2014Z03676, kunnen niet
binnen de door u gestelde termijn worden beantwoord.
De reden van uitstel is dat beantwoording van de vragen interdepartementaal
overleg vergt. Ik zal u zo spoedig mogelijk de antwoorden op de Kamervragen doen toekomen.

4

http://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/themaoverstijgend/nieuws/varloon_voor_zorgverleners

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4