Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

28 286

Dierenwelzijn

Nr. 510

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 mei 2011
In het Algemeen Overleg Dierhouderij van 2 februari 2011 (Kamerstuk
28 286, nr. 492) heb ik toegezegd uw Kamer te informeren over de
handhaving van de wet- en regelgeving ten aanzien van circusdieren.
Graag bied ik u bijgaand de gevraagde informatie aan.
Inleiding
Het houden van circusdieren is gebonden aan wet- en regelgeving. De
eigenaar dient ervoor te zorgen dat hij voldoet aan onder meer de
wettelijke eisen van dierenwelzijn, transport en CITES-documenten. De
overheid ziet toe op de naleving van deze wet- en regelgeving.
Hieronder wordt ingegaan op deze wet- en regelgeving en op het toezicht
van de nVWA daarop.
CITES-regelgeving en Flora- en faunawet
Op basis van de CITES-regelgeving is het verboden om bepaalde
diersoorten, zoals tijgers en olifanten, uit het wild te verwerven. De
CITES-regelgeving is geïmplementeerd in de Flora- en faunawet.
De Flora- en faunawet bevat voorts een verbod op het handelen in,
vervoeren van of onder zich hebben van beschermde inheemse en
uitheemse diersoorten. Als beschermde uitheemse diersoorten zijn niet
alleen aangewezen de soorten die op de lijst van de CITES-regelgeving
staan, maar ook andere soorten die zijn aangewezen krachtens de
Habitatrichtlijn (richtlijn 92/43/EG). Van het verbod kan ontheffing worden
verleend. Vanaf 1 januari 2010 tot op heden zijn 9 ontheffingen van de
Flora- en faunawet verleend voor circusdieren en geen ontheffingen
geweigerd. Alle dieren waren rechtmatig verkregen.

kst-28286-510
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 286, nr. 510

1

Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (GWWD)
Naast regelgeving voor de bescherming van inheemse en uitheemse
diersoorten is voor circusdieren de Gezondheids- en welzijnswet voor
dieren (GWWD) van toepassing. Het verbod op dierenmishandeling en
dierverwaarlozing is opgenomen in de artikelen 36 en 37. Op basis van
deze bepalingen mogen dieren niet onnodig lijden en mag hen niet de
nodige verzorging worden onthouden.
In 2010 heeft de nVWA 9 controles naar aanleiding van klachten uitgevoerd. Daarbij zijn geen overtredingen vastgesteld. Gecontroleerd zijn de
aspecten van dierenwelzijn, CITES, registraties en hygiëne.
Transport
Het vervoer van circusdieren moet voldoen aan de bepalingen van de
Transportverordening (EG nr. 1/2005). Dit betekent onder meer dat de
dieren geschikt moeten zijn om vervoerd te worden, dat de vervoermiddelen geen letsel en lijden opleveren, dat de dieren over voldoende
vloeroppervlak en stahoogte beschikken en dat ze op gezette tijden water,
voeder en rust krijgen.
Circussen met dieren moeten zich, voorafgaand aan het vertrek vanuit
Nederland naar een andere EU-lidstaat, melden bij de nVWA. De nVWA
controleert dan het dierregister, het locatieregister, de paspoorten en de
klinische situatie van de dieren. In 2010 heeft de nVWA 15 van dergelijke
meldingen ontvangen. Circussen met dieren die naar Nederland komen
worden steekproefsgewijs gecontroleerd. In 2010 ging het om 12
controles.
Circussen met dieren dienen geregistreerd te zijn in de EU. In Nederland is
momenteel 1 registratie aanwezig.
Veterinaire regelgeving (EU-verordening 1739/2005)
De veterinaire regelgeving wordt door de nVWA gecontroleerd aan de
hand van ontvangen meldingen van transporten van circussen vanuit
andere EU-lidstaten naar Nederland. Verder vindt onderzoek plaats naar
aanleiding van meldingen en klachten.
Veiligheid
De verantwoordelijkheid voor de veiligheid van het publiek, alsmede de
veiligheid van dieren ten opzichte van elkaar, ligt bij de gemeenten.
Gemeenten kunnen namelijk in hun Algemene Plaatselijke Verordening
regels stellen ten aanzien van de veiligheid en openbare orde.
Controle-inzet nVWA
Samenvattend geldt het volgende:
De nVWA controleert circussen op basis van meldingen. Het gaat daarbij
zowel om de eerder genoemde verplichte meldingen door circussen met
dieren van de verplaatsing naar of vanuit een andere lidstaat, alsmede om
meldingen en klachten over circussen.
In 2010 zijn 15 controles uitgevoerd bij uit Nederland vertrekkende
circusondernemingen, 12 controles bij in Nederland binnenkomende
circusondernemingen en 9 controles naar aanleiding van klachten. Bij de
controles geen overtredingen vastgesteld.
Ik zie in deze controleresultaten geen aanleiding de controlestrategie van
de nVWA die nu wordt uitgevoerd op basis van meldingen en klachten te
wijzigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 286, nr. 510

2

Tot slot wil ik u van het volgende op de hoogte stellen. Bij de inventarisatie van geldende regelgeving bij de Wet dieren is gestuit op het Besluit
op de uitheemse dieren. Dit besluit is gebaseerd op de Wet op de
dierenbescherming. Met het besluit en de wet is voorzien in een vergunningplicht voor het vertonen van uitheemse dieren in onder andere
circussen.
Bij de inwerkingtreding van de GWWD hadden de wet en het besluit
ingetrokken moeten worden. Omdat het Dierentuinenbesluit eveneens op
artikel 3 van de Wet op de dierenbescherming berust, is dit artikel tot
intrekking van die wet echter nooit in werking getreden.
Ik zal geen uitvoering meer geven aan het Besluit op de uitheemse dieren.
Handhaving zou leiden tot aperte onbillijkheden: omdat het besluit
abusievelijk is blijven bestaan is het besluit al lang niet meer onder de
aandacht geweest. Circussen mogen hiermee het gerechtvaardigd
vertrouwen hebben dat zij geen vergunning nodig hebben om circusdieren te mogen houden.
Met de Wet dieren zal de Wet op de dierenbescherming en daarmee ook
het Besluit op de uitheemse dieren worden ingetrokken. Beoogd is dat de
Wet dieren op 1 januari 2013 in werking treedt en dat op die datum ook de
Wet op de dierenbescherming wordt ingetrokken.
Om tot de inwerkingtreding van de Wet dieren volstrekte helderheid te
verschaffen, bereid ik nu een wijziging van het Besluit op de uitheemse
dieren voor om inrichtingen een vrijstelling te geven van de vergunningplicht.
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 286, nr. 510

3