Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

34 104

Langdurige zorg

Nr. 311

BRIEF VAN DE VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 december 2020
Het afgelopen jaar heb ik verschillende malen met u gesproken over de
intensieve zorg voor zieke kinderen thuis. In de brief van 4 oktober 2020
(Kamerstuk 34 104, nr. 305) heb ik u geschetst dat de verschillende
gesprekken die ik heb gevoerd met de betrokken kindzorgpartijen hebben
geleid tot acties en afspraken in twee sporen; beleid en casuïstiek. Met
deze brief wil ik u informeren over de voortgang op de gemaakte
afspraken. Verder ga ik in op de beoordeling van indicatiestelling door
zorgverzekeraars.
In deze brief informeer ik u over:
• De publicatie van de Handreiking indicatiestelling kindzorg door V&VN;
• De voortgang op het spoor «casuïstiek;
• Beoordeling indicatiestelling kindzorg en reguliere wijkverpleging door
zorgverzekeraars
Beleid
V&VN heeft de «Handreiking indicatiestelling kindzorg» op 1 december
jongstleden gepubliceerd op haar website1. Ik stuur de handreiking ter
informatie mee en voldoe daarmee aan de toezegging zoals aan u gedaan
tijdens het AO handreiking kindzorg op 5 november jongstleden
(Kamerstuk 34 104, nr. 310). Met het publiceren van de handreiking vervalt
de noodzaak om het Zorginstituut te vragen te helpen bij de afronding van
dit proces.
V&VN heeft de afgelopen periode hard gewerkt aan het schrijven van de
handreiking. Zoals bij u bekend heeft V&VN afgelopen zomer gesprekken
gevoerd met de relevante stakeholders en is feedback van de stakeholders
verwerkt. In de laatste fase van de ontwikkeling van de handreiking heeft
V&VN de verwerking van de feedback per hoofdstuk getoetst bij de
relevante kindzorgpartijen. Daarbij heeft het Zorginstituut specifiek
1

kst-34104-311
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 104, nr. 311

1

gekeken of de handreiking in lijn is met de «Verduidelijking van begrippen
bij indicatiestelling kindzorg Zvw» die zij onlangs publiceerde (en die ik
met u heb gedeeld bij de Kamerbrief van 4 oktober jongstleden).
V&VN heeft zich daarmee heeft ingespannen om andere partijen goed te
betrekken bij het opstellen van de handreiking. V&VN zal de handreiking
in 2021 evalueren en daarbij wederom de relevante veldpartijen
betrekken. Van belang is te onderstrepen dat het gaat om de beroepsnorm
van de kinderverpleegkundigen. En dat de kinderverpleegkundigen alleen
zelf gaan over de inhoud van hun eigen beroepsnorm. Daarnaast heeft de
handreiking betrekking op alle kinderen die kinderverpleegkundige zorg
nodig hebben.
De beroepsgroep mag trots zijn op het geleverde werk, met deze
handreiking als mooi eindresultaat. Met de komst van deze handreiking
kunnen kinderverpleegkundigen op eenduidige wijze indiceren. V&VN
heeft aangegeven ter verdere ondersteuning van het indicatieproces te
werken aan een «toolkit» voor kinderverpleegkundigen. Ook hierbij zullen
zij een aantal veldpartijen om input vragen. Daarnaast is de ontwikkeling
van afgeleide producten voor de kwaliteitsstandaard «het zieke kind en
gezin die verpleegkundige zorg nodig hebben in de eigen omgeving»
bijna gereed. Deze producten zijn vanuit het ZonMw programma
Ontwikkeling kwaliteitsstandaarden wijkverpleging ontwikkeld. Deze
ontwikkeling valt mooi samen met de publicatie van de handreiking.
Het is nu aan de partijen om, op basis van de verduidelijking van het
Zorginstituut en de handreiking van V&VN met elkaar aan de slag te gaan
om de kindzorg op een goede manier te indiceren en organiseren. Ik reken
daarbij op de verantwoordelijkheid en professionaliteit van alle betrokken
partijen.
Casuïstiek
Zoals ik eerder heb gedeeld met u vind ik het uiterst belangrijk dat er
helderheid voor iedereen komt over casuïstiek. Partijen zijn het ook met
elkaar eens over het belang hiervan. De stand van zaken over de
afspraken is als volgt:
• Per Saldo heeft met alle zorgverzekeraars afspraken gepland om de
casuïstiek te bespreken. Deze gesprekken vinden nog in 2020 plaats.
• BVIKZ is in gesprek over hun casussen met zorgverzekeraars. Het ene
gesprek loopt hierbij gemakkelijker dan het andere. Partijen onderschrijven dat dit geen onwelwillendheid is van partijen, maar vooral
een teken van de complexiteit van deze casussen.
• Het is nog te vroeg om een duidelijke rode draad uit alle casuïstiek te
benoemen. ZN werkt er momenteel aan om deze rode draad naar
boven te krijgen. Ik heb het belang van deze rode draad nogmaals
benadrukt bij ZN. Het eerste beeld dat ZN heeft opgehaald is dat het in
de casuïstiek vooral draait om de vraag wat «ouderlijke zorg» is en hoe
draagkracht en draaglast in kaart gebracht kunnen worden.
Ik heb er vertrouwen in dat de handreiking van V&VN en de verduidelijking van het ZIN helpen bij het voeren van deze gesprekken. Ongeacht
mijn vertrouwen blijf ik natuurlijk de vinger aan de pols houden in het
belang van deze kinderen en hun ouders.
Op zowel het spoor «beleid» als het spoor «casuïstiek» zijn goede en
belangrijke stappen gezet. Nu de «Handreiking indicatiestelling kindzorg»
en de «Verduidelijking van begrippen bij verpleegkundige indicatiestelling
kindzorg Zvw» zijn opgeleverd is meer helderheid gegeven over de
inhoud van het vak van de kinderverpleegkundige en over de uniforme
toegankelijkheid tot de verzekerde zorg. Het is nu van belang om te kijken
naar de uitwerking op aangrenzende vlakken. Het lijkt me daarom goed

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 104, nr. 311

2

om met de betrokken partijen (V&VN, ZN, Per Saldo, Stichting Kind en
Ziekenhuis, Bvikz) in gesprek te gaan over het vervolgproces dat partijen
voor zich zien (zoals ook aan u toegezegd in de Kamerbrief van 17 juli
jongstleden (NDS 2020D30101)). Dit gesprek zou wat mij betreft moeten
gaan over de lessen die we kunnen leren uit de casuïstiek en zou als
uitkomst procesafspraken tussen partijen over samenwerking,
afstemming en opschaling kunnen hebben. Ik zal dit gesprek organiseren
met partijen en u in het nieuwe jaar informeren over de uitkomsten van
dit gesprek.
Beoordeling indicatiestelling door zorgverzekeraars
Zorgverzekeraars hebben de wettelijke taak om de rechtmatigheid en
doelmatigheid van zorg vast te stellen. In een contract maakt de zorgverzekeraar hierover afspraken met de zorgaanbieder. In het geval van een
pgb of bij een machtiging voor de niet gecontracteerde wijkverpleging
beoordelen zij voorafgaand aan de zorgverlening de aanvraag. Zorgverzekeraars krijgen bij deze aanvraag een zorgplan, met daarin de verpleegkundige diagnoses, doelen en een inhoudelijke onderbouwing met welke
acties deze doelen bereikt kunnen worden. Het zorgplan wordt zorgvuldig
gelezen en de beoordeling hiervan vindt altijd plaats onder verantwoordelijkheid van een medisch adviseur van de zorgverzekeraar. Ik vind het
belangrijk om de gang van zaken rondom deze beoordeling en de
afspraken die partijen hierover gemaakt hebben in deze brief met u te
delen.
Als de wijkverpleegkundige (of in geval van kindzorg de kinderverpleegkundige) zijn/haar indicatie opstelt volgens de geldende beroepsnormen
zal het voor de zorgverzekeraar navolgbaar zijn welke zorg ingezet moet
worden. Idealiter kan de indicatie van de indicerend wijkverpleegkundige
«gewoon» door de zorgverzekeraar overgenomen worden. Helaas zijn er
in de praktijk ook nog veel signalen over onduidelijke of ontoereikende
onderbouwing en over ongewenste praktijkvariatie. In die situaties is het
de rol van de zorgverzekeraar om kritisch mee te kijken. Graag benadruk ik
dat er niets mis is met praktijkvariatie op zich. Het is immers van belang
dat een indicatiestelling altijd maatwerk is en passend is bij de specifieke
situatie en context van het gezin. Maar er lijkt echter ook andere,
onverklaarbare praktijkvariatie te zijn. Dit is praktijkvariatie die ik
ongewenst vind.
Wanneer een zorgverzekeraar de onderbouwing onduidelijk of ontoereikend vindt, vraagt de zorgverzekeraar verduidelijking aan de indicerend
wijkverpleegkundige. Ik vind het belangrijk dat de zorgverzekeraar zich
inspant om deze verduidelijking te vragen. De wijkverpleegkundige zal op
zijn/haar beurt moeten meewerken aan het beantwoorden van de vragen
over de indicatiestelling, zodat onduidelijkheid of twijfel weggenomen kan
worden. Nogmaals, idealiter is het helemaal niet nodig dat de zorgverzekeraar aanvullende vragen moet stellen, maar als dit wel nodig is ga ik er
vanuit dat partijen hierover een constructief gesprek voeren. Als de
zorgverzekeraar en wijkverpleegkundige het toch niet eens worden, kan
de zorgverzekeraar een andere wijkverpleegkundige vragen een nieuwe
indicatie te stellen, op basis van de toetsingscriteria herbeoordeling
indicatie. Uiteindelijk beslist de zorgverzekeraar over de aanvraag. Bij
geschillen over een beslissing van de zorgverzekeraar is het mogelijk de
zaak voor te leggen aan de onafhankelijke geschilleninstantie Stichting
Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ), die daarop een
bindend advies geeft.
Om ervoor te zorgen dat ongewenste praktijkvariatie vermindert, de
kwaliteit van indicatiestellingen verbetert en het gesprek tussen zorgverze-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 104, nr. 311

3

keraar en verpleegkundige beter gevoerd wordt, lopen verschillende
initiatieven. Ik geef u een kort overzicht van deze initiatieven:
• Momenteel loopt vanuit het hoofdlijnenakkoord wijkverpleging een
grootschalig wetenschappelijk onderzoek naar de aard en omvang van
ongewenste praktijkvariatie. Het eerste deel van dit onderzoek (gericht
op de definiëring van praktijkvariatie) wordt binnenkort afgerond. Het
onderzoek zal uiteindelijk leiden tot verbetermaatregelen om ongewenste praktijkvariatie terug te dringen.
• De beroepsgroep werkt aan de doorontwikkeling van indicatiestelling.
In het kader van de afspraken hierover uit het hoofdlijnenakkoord
wijkverpleging is recent de «toolbox indicatieproces» geëvalueerd,
wordt intercollegiale toetsing onder indicerend wijkverpleegkundigen
momenteel verder uitgerold en worden plannen gemaakt voor
(regionale) congressen indicatiestelling in 2021.
• Ook in het kader van het hoofdlijnenakkoord wijkverpleging is door de
V&VN, het Nederlands Wijkverpleegkundigen Genootschap (NWG) en
ZN het document «toetsingscriteria herbeoordeling indicatie»
opgesteld. In dit document hebben deze partijen afgesproken wat de
processtappen zijn bij de beoordeling van een indicatie en welke
toetsingscriteria gelden als de zorgverzekeraar een herbeoordeling van
de indicatie verzoekt.
• Het kenniscentrum verpleegkundigen ZN heeft in juni 2020 de
«Werkwijzer verpleging en verzorging in de thuissituatie» gepubliceerd, waarin zij inzicht geven in hoe ze indicaties beoordelen. ZN en
V&VN hebben maandelijks overleg over indicatiestelling, waarin wordt
besproken waar beide partijen tegenaan lopen. Ook worden ideeën
voor verbeteringen in de praktijk gedeeld en uitgewerkt. Naar
aanleiding van feedback op de 1e versie van de Werkwijzer werkt ZN
aan een herziene versie. Dit doen zij ook in afstemming met het
Zorginstituut, zodat de Werkwijzer aansluit bij de duidingen van het
Zorginstituut.
Ik concludeer op basis van deze acties dat door alle relevante partijen hard
gewerkt wordt aan de doortonwikkeling van indicatiestelling door de
verpleegkundigen en het verbeteren van de beoordeling daarvan voor
zorgverzekeraars.2 Ik blijf deze activiteiten volgen.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

2

Hiermee beschouw ik de motie van de het lid Sazias (Kamerstuk 34 104, nr. 290) als afgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 104, nr. 311

4