Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2033
Vragen van de leden Van Raan en Arissen (beiden PvdD) aan de Minister van
Veiligheid en Justitie en de Minister-President over de vorming van de
«Stichting Aanmoedigingsfonds van de Koninklijke Facultatieve» (ingezonden
28 april 2017).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken) mede namens de Minister
van Veiligheid en Justitie (ontvangen 7 juni 2017) Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 1913
Vraag 1
Kent u het artikel op onderzoekssite Follow The Money (FTM) d.d. 24 april
2017 waarin de ontmanteling van een vereniging wordt besproken?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat de Koninklijke Vereniging voor Facultatieve Crematie (KVvFC)
17 miljoen euro, ruim 10.000 euro per verzekerde heeft geschonken aan een
goededoelenstichting, die werd bestuurd door dezelfde bestuurders als de
vereniging, waarmee de 1678 veelal hoogbejaarde leden de zeggenschap
verloren over hun omvangrijke verenigingskapitaal? Zo nee, in welk opzicht
vormt het artikel op FTM een onjuiste weergave van de feiten? Zo ja, heeft er
een algemene ledenvergadering plaatsgevonden waarin deze overdracht op
statutair correcte wijze heeft plaatsgevonden?
Antwoord 2
Op grond van artikel 48 van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek is het bestuur
van een vereniging verplicht binnen zes maanden na afloop van het boekjaar
of na verlenging van deze termijn door de algemene vergadering, een
bestuursverslag uit te brengen over de gang van zaken in de vereniging en
over het gevoerde beleid en de staat van baten en lasten met een toelichting
ter goedkeuring voor te leggen aan de algemene vergadering. De gedeponeerde jaarstukken kunnen worden verkregen bij de Kamer van Koophandel.

1

ah-tk-20162017-2033
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Follow The Money (FTM), 24 april 2017 https://www.ftm.nl/artikelen/hoe-henry-keizer-ook-delaatste-centjes-van-een-koninklijke-vereniging-wegsluisde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Het kabinet heeft geen bemoeienis met het eigenaarschap en de zakelijke
transacties van afzonderlijke private ondernemingen en organisaties, tenzij dit
ingevolge de wet een taak van een van de leden van het kabinet is. Ten
aanzien van de Koninklijke Facultatieve is dat laatste niet het geval. Om deze
reden spreek ik mij niet uit over de door FTM gestelde feiten.
Vraag 3
Acht u het een correcte gang van zaken dat bestuurders van een vereniging
die voornamelijk bestaat uit hoogbejaarde leden, grote bedragen onttrekken
aan het verenigingsvermogen? Zo ja, om welke reden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
In het algemeen geldt dat de algemene vergadering de staat van baten en
lasten dient goed te keuren. Het bestuursverslag bevat informatie over
eventuele giften. Het is aan de algemene vergadering om hierover te
beslissen. Ieder lid is, ongeacht de leeftijd, gerechtigd zijn stemrecht uit te
oefenen.
Vraag 4
Deelt u de mening dat, gelet op de in behandeling zijnde wet bestuur en
toezicht rechtspersonen, waarvan het kabinet als reden aangeeft dat het
toezicht in kwestie verbetering behoeft, onafhankelijke toetsing in zaken als
deze van groot belang is?2 Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen voorziet in de behoefte
om de taken en bevoegdheden van bestuurders en commissarissen van
verenigingen in een aantal opzichten te verduidelijken. In de algemene
bepalingen van Boek 2 BW wordt neergelegd dat bestuurders en commissarissen zich bij de vervulling van hun taak richten naar het belang van de
rechtspersoon en de daaraan verbonden onderneming of organisatie (artikel
2:9 lid 3 en artikel 2:11 lid 4). Hiermee wordt verduidelijkt dat deze norm ook
geldt voor bestuurders en commissarissen van verenigingen en stichtingen.
Daarnaast wordt voor verenigingen en stichtingen een tegenstrijdigbelangregeling geïntroduceerd langs de lijnen zoals die reeds geldt voor
naamloze en besloten vennootschappen. Deze houdt in dat bestuurders met
een tegenstrijdig belang niet mogen deelnemen aan de beraadslaging en
besluitvorming over het betreffende onderwerp.
Vraag 5
Deelt u de mening dat de directe en persoonlijke betrokkenheid van bij het
landsbestuur betrokken personen bij de KVvFC, een onafhankelijk onderzoek
noodzakelijk maken, teneinde de vertrouwenskloof tussen burgers en politiek
niet verder te vergroten? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze wilt u
een dergelijk onafhankelijk onderzoek bewerkstelligen?
Antwoord 5
De aanleiding voor deze Kamervragen is een private aangelegenheid tussen
een vereniging en een stichting. Ik hecht eraan te benadrukken dat het niet
aan het kabinet is om zich in dergelijke private aangelegenheden te mengen.
De leden van een vereniging hebben, mede op grond van het Burgerlijk
Wetboek, diverse mogelijkheden om op te treden indien zij het niet eens zijn
met de gang van zaken.
Vraag 6
Bent u bereid het openbaar ministerie opdracht te geven te bezien in
hoeverre sprake is van verwaarlozing van taken door de bestuurders in
kwestie en hun accountants? Zo ja, op welke termijn en wijze? Zo nee,
waarom niet?

2

Kamerstuk 34 491

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Antwoord 6
De Minister van Veiligheid en Justitie kan volgens de Wet op de Rechterlijke
Organisatie algemene en bijzondere aanwijzingen geven betreffende de
uitvoering van de taken en bevoegdheden van het Openbaar Ministerie. Met
betrekking tot individuele zaken betracht de Minister in verband met de
bijzondere positie van het Openbaar Ministerie in het strafproces grote
terughoudendheid (Kamerstukken II, 1996/1997, 25 392, nr. 3). Er is geen
aanleiding om van deze lijn af te wijken.
Vraag 7
Kunt u inzicht geven in het vigerende toezichtprotocol (bij onder andere de
verdeling van de aanwezige baten en lasten) dat gebruikt wordt bij de
omvorming van niet-commerciële rechtspersonen naar commerciële
rechtspersonen, zoals bijvoorbeeld nutsinstellingen en onderlinge verzekeringsmaatschappijen? Zo ja, op welke termijn en wijze? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Met betrekking tot het toezichtsprotocol leg ik de vraag als volgt uit: Wat is
de werkwijze van De Nederlandsche Bank (DNB) indien een onderlinge
waarborgmaatschappij wordt omgezet in een naamloze vennootschap (NV)?
Bij een dergelijke omzetting beoordeelt DNB of de NV aan de prudentiële
eisen van de Wet financieel toezicht voldoet. Dit vindt plaats in het kader van
het lopend toezicht op deze verzekeraar. De risicodrager wijzigt immers niet
door deze omzetting. Het besluit van de onderlinge om zich om te zetten in
een NV is aan de deelnemers, daar ligt geen taak voor DNB.
Op grond van artikel 18 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek kunnen
verenigingen en stichtingen zich omzetten naar bijvoorbeeld een naamloze of
besloten vennootschap. Omzetting vereist een besluit van de algemene
vergadering tot omzetting en tot statutenwijziging, genomen met een
meerderheid van ten minste negen tienden van de uitgebrachte stemmen.
Voor de omzetting van een stichting in een andere rechtspersoon is bovendien rechterlijke machtiging vereist. Na omzetting van een stichting moet uit
de statuten blijken dat het vermogen dat zij bij de omzetting heeft en de
vruchten daarvan slechts met toestemming van de rechter anders mogen
worden besteed dan voor de omzetting was voorgeschreven (het zogenoemde beklemde vermogen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3