Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 552 (R2148)

Wijziging van de Paspoortwet in verband met de
uitvoering van Verordening (EU) 2019/1157 van
het Europees parlement en de Raad van 20 juni
2019 betreffende de versterking van de
beveiliging van identiteitskaarten van burgers
van de Unie en van verblijfsdocumenten
afgegeven aan burgers van de Unie en hun
familieleden die hun recht van vrij verkeer
uitoefenen (PbEU 2019, L 188) (uitvoering
verordening identiteitskaarten)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 9 oktober 2020
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt Verslag uit
te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen en de
gemaakte opmerkingen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord,
acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave
1.
2.
3.
4.
5.

Inleiding
De inhoud van het wetsvoorstel
Geografische toepasbaarheid verordening
Verhouding tot hoger recht en nationale regelgeving
Gevolgen

blz.
1
2
2
2
3

1. Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel inzake wijziging van de Paspoortwet ter uitvoering
van de verordening van de Europese Unie inzake identiteitskaarten (EU
2019/1157). Met de verordening wordt het verplicht om ook op de
Nederlandse identiteits-kaarten twee vingerafdrukken op te nemen. Graag
willen zij de regering daar een aantal vragen over stellen. Allereerst
merken deze leden op dat zij het verbeteren van de veiligheid in en bij de
grenzen van de Europese Unie door middel van de aanpak van fraude met
identiteitskaarten een goede zaak vinden. Dat steunen zij dan ook.

kst-35552-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 552 (R2148), nr. 5

1

De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorstel tot wijziging van de Paspoortwet. Deze leden onderschrijven de doelen van de EU-Verordening, namelijk enerzijds het
verbeteren van de veiligheid in en bij de grenzen van de EU door middel
van de aanpak van fraude met identiteitskaarten en verblijfsdocumenten
en anderzijds het faciliteren en stimuleren van de uitoefening van het
recht op vrij verkeer van EU-burgers en hun gezinsleden. Deze leden
hebben over het voorliggende wetsvoorstel nog enkele vragen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoor-stel waarmee uitvoering wordt gegeven aan de betreffende
EU-verordening. Deze leden hebben nog enkele vragen aan de regering
hierover.
2. De inhoud van het wetsvoorstel
Verschijningsplicht aanvraag identiteitskaart
De leden van de GroenLinks-fractie begrijpen dat bij het aanvragen van
een paspoort of een identiteitskaart, maar ook bij bijvoorbeeld een
rijbewijs, het logisch is dat de betreffende persoon dient te verschijnen
zodat de identiteit van de betreffende persoon kan worden vastgesteld.
Deze leden hebben even-wel zorgen over deze eis voor personen die
wegens ziekte of andere zwaarwe-gende omstandigheden niet in persoon
kunnen verschijnen in bijvoorbeeld een gemeentehuis. Daarom vinden zij
het van belang dat er zo snel mogelijk een passend alternatief in alle
gemeenten, openbare lichamen en in de andere landen van het Koninkrijk
wordt georganiseerd waar iedereen, die een paspoort of identiteitskaart
nodig heeft, gebruik van kan maken. Kan de regering toezeggen dat dit
spoedig wordt geregeld op zo’n manier dat het voor iedereen een
wettelijk recht is?
3. Geografische toepasbaarheid verordening
De leden van de GroenLinks-fractie stellen vragen bij de opmerking van
de regering dat de autoriteiten op de eilanden zelf niet hoeven te voldoen
aan het Europees recht. Deze leden vragen de regering nog eens specifiek
in te gaan op het aspect hoe het Europees recht werking heeft in de
bijzondere openbare lichamen en in de andere landen van het Koninkrijk,
waar het gaat om situaties waarin Nederlandse voorzieningen, zoals het
verstrekken van paspoorten of identiteitskaarten, aan Europees recht zijn
gebonden.
4. Verhouding tot hoger recht en nationale regelgeving
Voor de verzameling van biometrische gegevens in het kader van de
uitgifte van de identiteitskaart dienen, zo lezen de leden van de
CDA-fractie, op basis van artikel 10 van de verordening passende en
doeltreffende procedures te worden vastgesteld. De Nederlandse
Vereniging voor Burgerzaken (NVVB) vraagt in haar advies over het
wetsvoorstel aandacht voor het probleem dat het afnemen van vingerafdrukken van personen op leeftijd een tijdrovende inspanning is, dikwijls
zonder het gewenste resultaat. De NVVB stelt daarom voor dat deze
doelgroep ook wordt opgenomen in de regelingen omtrent uitzonderingsposities. Terecht stelt de regering dat dat passende procedures voorhanden dienen te zijn om de waardigheid van de betrokken persoon te
eerbiedigen. In de memorie van toelichting (blz. 16) zegt de regering toe,
dat bij afwegingen rond deze doelgroep van de expertise van de NVVB en
de VNG gebruik zal worden gemaakt. De leden van de CDA-fractie vragen
de regering ook de doelgroep zelf bij deze afwegingen te betrekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 552 (R2148), nr. 5

2

De NVVB adviseert de regering burgers op voorhand duidelijke informatie
te verstrekken over de veranderingen die deze Europese verordening met
zich meebrengt. De NVVB noemt vraagstukken van privacy, het opslaan
van biome-trische gegevens, waarvoor vingerafdrukken gebruikt gaan
worden en wat de tijdsplanning is. De regering bevestigt, «dat hier zoals
gebruikelijk voor zal wor-den gezorgd». De leden van de CDA-fractie
vragen de regering nader inhoude-lijk in te gaan op de communicatie
rond dit wetsvoorstel.
5. Gevolgen
De leden van de VVD-fractie merken op dat de toepassing van de
verordening een aantal gevolgen heeft. De introductie van een nieuw
document gaat ten koste van een restvoorraad blanco Nederlandse
documenten. Daarmee zou ongeveer één miljoen euro zijn gemoeid. Hoe
kan worden bereikt dat deze voorraad zo klein mogelijk is en er dus
minder kosten mee zijn gemoeid? Is op de één of andere manier na te
gaan hoeveel aanvragen voor een identiteits-kaart er nog gedaan kunnen
worden, opdat de restvoorraad zo klein mogelijk wordt gehouden? De
leden van de VVD-fractie vragen de regering daar op in te gaan.
Gesteld wordt dat de introductie van de vingerafdrukken op de identiteitskaarten zal betekenen dat de leges voor deze kaarten worden verhoogd.
Kan worden aangegeven aan welke orde van grootte wordt gedacht, zo
vragen de leden van de VVD-fractie.
Voor de groep Nederlanders in het buitenland, die om fysieke dan wel
psychische redenen langdurig niet in staat zijn te verschijnen op de
aanvraag-locatie, wordt gedacht aan de inzet van een mobiele vingerafdrukopname (MVA). Is bekend hoe andere Europese landen dit gaan
doen? Zo ja, kan Nederland daarvan leren? Wat betekent de inzet van deze
MVA voor de kosten voor degene die een identiteitskaart aanvraagt?
Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie een reactie van de regering.
Uitwisseling certificaten
De leden van de CDA-fractie brengen in herinnering dat in reactie op een
eerder verzoek van de Kamer over het gebruik van vingerafdrukken in het
Nederlandse paspoort (TK 25 764, nr. 108), de Staatssecretaris heeft
aangege-ven dat controlerende instanties dienen te beschikken over een
digitaal certificaat. De Europese Commissie heeft daarvoor normen
gesteld. Zijn er inmiddels door Nederland certificaten aan andere lidstaten
verstrekt, zo vragen de leden van de CDA-fractie. Voldoet Nederland
inmiddels aan de eisen van de Europese Commissie, zoals voorzien voor
2018?
Financiële gevolgen voor de uitgevende instanties en de burger
De leden van de CDA-fractie wijzen er op dat het gerechtvaardigd
aanscherpen van de veiligheidseisen voor identiteitsbewijzen tot
kostenstijging zou kunnen leiden. Is dat de verwachting, zo vragen de
leden van de CDA-fractie. Welke kosten maken onderdeel uit van de
kostprijs van een paspoort en welke niet? Hoe is de verdeling van de
kosten tussen het Ministerie van BZK, de gemeen-ten en de burger voor
het ontwerpen, ontwikkelen, produceren, personaliseren en distribueren
van reisdocumenten en identiteitskaarten? Worden alle kosten volledig
gedekt uit de prijs van het paspoort? Of zijn er ook voorzieningen die niet
aan de burger worden doorberekend en die gefinancierd worden door het
Rijk of door gemeenten? Kan de regering de kostprijs van een paspoort
aange-ven per lidstaat van de Europese Unie? Is het juist dat de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens de productie van het Nederlandse
paspoort aanbesteedt? Zo ja, op welk moment dient opnieuw aanbesteed

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 552 (R2148), nr. 5

3

te worden? Hoe verhoudt de noodzaak tot aanbesteding en daarbij het
zicht op meerdere geïnteresseerde partijen zich tot het Besluit van de
Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 3 april
2019 tot geheimverklaring van de opdracht ten behoeve van het
ontwerpen, ontwikkelen, produceren, personaliseren en distri-bueren van
reisdocumenten en identiteitskaarten zoals bedoeld in artikel 2 van de
Paspoortwet?
De leden van de CDA-fractie constateren dat sommige lidstaten van de
Europese Unie van de uitgifte van paspoorten een businessmodel maken,
waardoor derdelanders vrije toegang krijgen tot de gehele Europese Unie.
Deze leden vragen de regering welke stappen inmiddels zijn gezet om
striktere naleving af te dwingen van de voorwaarden voor het uitgeven
van paspoorten.
De voorzitter van de commissie,
Ziengs
De adjunct-griffier van de commissie,
Hendrickx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 552 (R2148), nr. 5

4