Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3979
Vragen van de leden Omtzigt (CDA), Bruins (ChristenUnie) en Lodders (VVD)
aan de Staatssecretarissen van Financiën en van Infrastructuur en Waterstaat
over de doorrekeningen van de subsidie op elektrische auto’s (ingezonden
8 mei 2019).
Antwoord van Staatssecretaris Van Veldhoven-Van der Meer (Infrastructuur
en Waterstaat), mede namens de Staatssecretaris van Financiën (ontvangen
18 juni 2019).
Vraag 1
Herinnert u zich dat de directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving
(PBL) tijdens de hoorzitting in de Kamer over elektrisch rijden en het
CArbonTAX-model op 16 april 2019 beloofde om de vier reviews van
professoren op de doorrekening van het ontwerp van het Klimaatakkoord
binnen 24 uur naar de Kamer te sturen en dat hij dit pas na een aantal
rappels en na twee weken deed?
Antwoord 1
Het PBL heeft tijdens de hoorzitting aangegeven bereid te zijn de documenten
te delen indien de hoogleraren daar mee akkoord gingen. Nadat dit akkoord
er was, zijn de documenten naar de Tweede Kamer gezonden.
Vraag 2
Bent u bekend met feit dat reviewer professor het volgende Gert Jan Kramer
aangaf: «Ik denk dat het PBL er goed aan doet om de achtergronddocumenten te publiceren. We hebben de stukken voor Gebouwde Omgeving,
Landbouw en Industrie gezien, maar niet die van Mobiliteit en Elektriciteit»?
Antwoord 2
Ja. Het PBL heeft de hoogleraren gevraagd de concept-analyse van 28 februari en achtergrond-documentatie voor zover deze op dat moment beschikbaar
was te reviewen. De concepten van de achtergronddocumenten Mobiliteit en
Elektriciteit waren toen nog niet geschreven. De reden daarvoor is dat ook het
PBL qua personele capaciteit begrensd is in de mogelijkheden om binnen de
beschikbare tijd het onderzoek uit te voeren en dergelijke rapporten en
achtergrondrapporten gereed te maken voor review. Inmiddels heeft het PBL
voor alle sectoren de achtergronddocumenten gepubliceerd.

ah-tk-20182019-3979
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 3
Klopt het dus dat de professoren een oordeel moesten uitspreken over de
berekeningen van de CO2-reductie door de mobiliteitsmaatregelen en de
maatregelen rondom elektriciteit zonder dat zij de berekeningen in de
achtergronddocumenten konden inzien?
Antwoord 3
De hoogleraren hebben inderdaad de berekeningen en de achtergronddocumenten voor mobiliteit en elektriciteit op dat moment niet in kunnen zien. De
aanbeveling van een van de hoogleraren was om de achtergronddocumenten
alsnog te publiceren. Inmiddels heeft het PBL voor alle sectoren de achtergronddocumenten gepubliceerd.
Vraag 4
Zou u het PBL willen verzoeken de reviewers inzicht te geven in de achtergronddocumenten over mobiliteit en hen daar een oordeel over te laten
geven?
Antwoord 4
Het PBL werkt voortdurend aan het verbeteren van modellen op basis van de
laatste wetenschappelijke inzichten. De inschakeling van reviewers maakt
onderdeel uit van de eigen processen om de kwaliteit van publicaties van het
PBL te borgen. Voor de analyse van het ontwerp-Klimaatakkoord heeft een
aantal externe reviewers op verzoek van het PBL het concept-rapport
becommentarieerd.
Het PBL heeft de input van de reviewers benut om dat rapport te verbeteren
en definitief af te ronden. Voor de achtergronddocumenten per tafel (die een
technische beschrijving van de uitgevoerde analyses bevatten) hebben, zoals
gebruikelijk, geen afzonderlijke reviews plaatsgevonden.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het wenselijk is dat deze documenten op korte termijn
(een week) beschikbaar komen, aangezien ze al in maart zijn aangeleverd?
Wilt u bewerkstelligen dat ze beschikbaar komen?
Antwoord 5
Het is wenselijk dat achtergronddocumenten zo snel mogelijk beschikbaar
komen. Inmiddels heeft het PBL voor alle sectoren de achtergronddocumenten gepubliceerd. Tevens heeft PBL eerdere ramingen van het aantal
elektrische auto’s herhaald met invoer van de daadwerkelijke gegevens voor
beleid, autoaanbod, batterijprijs en economische groei («backcasting»). De
notitie hieromtrent vindt u bijgevoegd bij deze antwoorden.
Vraag 6
Heeft het kabinet (of de ministeries) de doorrekening (door Revnext)
ontvangen en de doorrekeningen van de gevraagde varianten? Zo ja,
wanneer?
Antwoord 6
De mobiliteitstafel heeft ten behoeve van het ontwerp-Klimaatakkoord
voorstellen gedaan ter stimulering van elektrisch vervoer. Dit op basis van
voorstellen van het Formule E-Team (FET) dat de rijksoverheid adviseert over
het beleid voor elektrisch rijden. Het Ministerie van IenW is agendalid van het
FET. Het ministerie heeft in dit kader Revnext gevraagd om de benodigde
doorrekeningen voor het FET ten behoeve van het (ontwerp) Klimaatakkoord
door te voeren. Het Ministerie van IenW heeft inzicht gehad in de verschillende doorrekeningen die aan de FET tafel werden besproken (data van deze
onderzoeken, zie hieronder). Daarnaast voert het kabinet nu nog naar
aanleiding van het ontwerp-Klimaatakkoord en de PBL-analyses berekeningen
door voor de eigen positiebepaling. Deze doorrekeningen zijn niet gedeeld
met externe partijen (zoals het FET).
Vraag 7
Indien het kabinet (of de ministeries) doorrekeningen gehad hebben, kunt u
die stukken dan zelf aan de Kamer doen toekomen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Ja, alle doorrekeningen van Revnext die het Ministerie van IenW voor de
doorrekenging van het ontwerp-Klimaatakkoord heeft gehad, laat ik uw
Kamer toekomen. De doorrekeningen die sinds dat moment zijn gedaan ten
behoeve van de eigen positiebepaling van het kabinet stuur ik u zodra het
Klimaatakkoord gereed is.
Vraag 8
Kunt u een overzicht geven van alle doorrekeningen die gemaakt zijn door
RevNext onder de contracten die I&W (2018/19, Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat (29.222 euro en 487.500 euro)) is aangegaan?
Antwoord 8
Tot 13 maart zijn de volgende doorrekeningen gevraagd die in het Formule-Eteam (FET) zijn besproken. Hierbij dient te worden opgemerkt dat de
presentaties niet als zelfstandig leesbare stukken zijn opgeleverd. Deze diende
ter ondersteuning van een presentatie in het FET. Het gaat om de volgende
tussenproducten ten behoeven van de besprekingen over het Klimaatakkoord:
Ontwerp-Klimaatakkoord
Fiscaal beleid personenauto’s

27 augustus 2018

Fiscaal beleid personenauto’s

28 oktober 2018

Fiscaal beleid personenauto’s

19 november 2018

Fiscaal beleid personenauto’s

23 november 2018

Fiscaal beleid personenauto’s (opcenten)

28 november 2018

Fiscaal beleid personenauto’s (bijlage OKA)

December 2018

Na ontwerp-Klimaatakkoord
Handelingsperspectief (vergelijking)

Februari 2019

Doorrekening ontwerp-Klimaatakkoord
Technische achtergrondrapportage Revnext Definitief (in opdracht
van PBL)

13 maart 2019

Vraag 9
Kunt u alle doorrekeningen die Revnext onder het contract van I&W heeft
uitgevoerd aan de Kamer doen toekomen?
Antwoord 9
De onderzoeken die voor het ontwerp-Klimaatakkoord zijn gebruikt, zijn als
bijlage bij deze brief meegestuurd1. Tevens vindt u bijgevoegd de achtergrondrapportage die als bijlage van de doorrekening van het ontwerpKlimaatakkoord aan u is toegezonden2. Het onderzoek naar het handelingsperspectief (uit februari jl.) is nog onderdeel van de beleidsvorming. U
ontvangt na afronding van het Klimaatakkoord de overige onderzoeken die
onderdeel uitmaken van de beleidsvorming.
Vraag 10
Kunt u aangeven wat het verschil is tussen nationale kosten per ton
CO2-besparing en kosten per ton CO2-besparing (gebruikt in rapporten van de
Algemene Rekenkamer)?

1

https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-infrastructuur-en-waterstaat/
documenten/rapporten/2019/06/18/bijlage-deel-1-fiscaal-beleid-personenauto-s
2
https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-infrastructuur-en-waterstaat/
documenten/rapporten/2019/06/18/bijlage-deel-2-fiscaal-beleid-personenauto-s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

Antwoord 10
Het PBL heeft in haar analyse van het ontwerp-Klimaatakkoord de nationale
kosten berekend. De nationale kosten zijn de kosten voor de Nederlandse
samenleving als geheel, en betreffen bij elektrisch rijden de hogere afschrijving van elektrische auto’s vanwege de hogere aanschafprijs, de kosten voor
de laadinfrastructuur minus de besparingen vanwege de lagere onderhoudskosten en de lagere energiekosten. Subsidies en belastingen zijn transfers
tussen overheid en consumenten en tellen niet in mee in de nationale kosten.
Voor 2030 zijn de nationale kosten van elektrisch rijden ongeveer nul. De
hogere afschrijving en de kosten voor de laadinfrastructuur worden gecompenseerd doordat de onderhouds- en energiekosten lager zijn. Voor 2020 zijn
de nationale kosten niet berekend, maar eerdere ramingen geven aan dat op
de korte termijn de besparingen van elektrisch rijden lager uitvallen dan de
kosten.
Het is mogelijk om kosten te bezien vanuit andere perspectieven, zoals het
perspectief van de overheid of een bepaalde groep eindgebruikers. In de
doorrekening van het ontwerp-Klimaatakkoord zijn door het CPB op basis van
het geformuleerde beleid de lasten, inkomenseffecten en budgettaire effecten
in kaart gebracht om zo een goede inschatting te krijgen van de effecten van
beleid voor burgers, bedrijven en overheid.
De Algemene Rekenkamer heeft in twee eerder uitgevoerde verantwoordingsonderzoeken gekeken naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van de
fiscale stimuleringsmaatregelen ten behoeve van CO2-zuinige nieuwverkochte
auto’s:
• «Resultaten verantwoordingsonderzoek 2013 Ministerie van Financiën
(IX)»
• «Resultaten verantwoordingsonderzoek 2014 Ministerie van Financiën
(IX)»
In de verantwoordingsonderzoeken van de Algemene Rekenkamer in 2013 en
2014 wordt voor de kosten per vermeden ton CO2 verwezen naar respectievelijk het Ecorys rapport uit 2011 en het PRC rapport uit 2014. In het PRC
rapport worden de misgelopen belastinginkomsten (inkomsten uit BPM, MRB,
bijtelling en de MIA/Vamil) als gevolg van de fiscale stimulering van (zeer)
zuinige auto’s gerelateerd aan het aantal vermeden ton CO2 als gevolg van de
fiscale stimulering van (zeer) zuinige auto’s en wordt daarmee dus het
overheidsperspectief gehanteerd.
Op 23 mei jl. heeft de Algemene Rekenkamer de voorzitter van de Tweede
Kamer per brief laten weten dat zij gaat voldoen aan het verzoek van de
Tweede Kamer om onderzoek te verrichten naar de doelmatigheid van de
fiscale stimulering van elektrische auto’s.
Vraag 11
Is ook berekend wat de totale kosten zijn per ton CO2-besparing bij de
voorgestelde stimulering van elektrisch rijden?
Antwoord 11
In de doorrekening van het ontwerp-Klimaatakkoord is een berekening
gemaakt van de nationale kosten van de transitie naar emissievrij rijden (voor
2030 geraamd op 140 tot–120 miljoen euro). Daarnaast is de totale CO2reductie van het pakket van voorgestelde EV-stimuleringsmaatregelen
berekend. De besparing is in 2030 2,2 tot 2,5 Mton. De nationale kosten
beschrijven overigens de kosten voor Nederland als geheel (burgers,
bedrijven en overheid samen). De verdelingseffecten tussen elektrisch rijders,
automobilisten met een benzine- of dieselauto en overheid (zoals belastingen
en subsidies) tellen hier dus niet in mee.
Vraag 12
Kunt u deze vragen een voor een en binnen een week beantwoorden?
Antwoord 12
De vragen zijn zo spoedig als mogelijk beantwoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4