3
Vragenuur: Vragen Van der Molen
Vragen van het lid Van der Molen aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, viceminister-president over het bericht dat het ministerie maandenlang niets
deed met het boerkaverbod.
De voorzitter:
Dan gaan we nu naar de vraag van de heer Van der Molen
namens het CDA aan de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties. Ik heet de minister ook van harte
welkom. De vraag gaat over het bericht dat het ministerie
maandenlang niets deed met het boerkaverbod. Het woord
is aan de heer Van der Molen.

De heer Van der Molen (CDA):
Dank u wel, voorzitter. Het is alweer bijna een jaar geleden
dat de Eerste Kamer instemde met wat wij het boerkaverbod
noemen: het verbod in scholen, overheidsgebouwen, bij
zorginstellingen en in het openbaar vervoer. Dat is er niet
voor niets, want het dragen van een boerka past wat het
CDA betreft niet bij de vrije Nederlandse samenleving. Het
staat symbool voor onvrijheid en het belemmert ook de
integratie. Ik viel daarom een halfjaar geleden van mijn
stoel toen de burgemeester van Amsterdam zei: ik ga het
verbod niet handhaven, want ik vind het niet bij onze stad
passen. Een burgemeester die de wet niet wil uitvoeren, is
al een slechte zaak. Laat staan dat ze daarmee ook nog zo'n
boerka verdedigt.
Maar na een WOB-verzoek van het Algemeen Dagblad blijkt
dat ook het ministerie van Binnenlandse Zaken, en daarmee
deze minister, allesbehalve haast had om de invoering van
het boerkaverbod te regelen. Pas op 1 november 2018, vier
maanden nadat de wet was goedgekeurd, ging een ambtenaar op het ministerie aan de slag met gesprekken over
invoering en handhaving van het verbod. Deze ambtenaar
werkte volgens de krant ook nog halve dagen omdat zij —
ik citeer het maar even — "genoeg andere druktes had".
Voorzitter. Dan is de vraag: wat is er inmiddels dan wél
gebeurd op het ministerie? Waarom moest hier überhaupt,
met zo veel ambtenaren, een aparte ambtenaar voor worden
aangenomen? Waarom moest daarop gewacht worden?
Maar ook: is die tijd dan wel nuttig besteed? Want zorg,
onderwijs, openbaar vervoer wachten op heldere instructies.
Als het UWV vervolgens het ministerie vraagt "wat wordt
van ons verwacht?", krijgt het het antwoord "in verband
met de zomervakanties liggen de activiteiten momenteel
even stil". Daar word ik dan ook even stil van. Dus de indruk
die de minister op deze manier wekt, is: laat maar waaien.
Ik vraag dus ook nog helder aan de minister: heeft deze wet
wel prioriteit voor haar? De krant wekt namelijk een andere
indruk. Of — dat is de laatste vraag — heeft de minister een
hele andere uitleg bij het beeld dat uit de krant naar voren
komt?
De voorzitter:
Dan geef ik nu het woord aan de minister.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van der Molen

Minister Ollongren:
Dank u wel, voorzitter. Dank ook aan de heer Van der Molen,
de steller van de vraag naar aanleiding van berichtgeving
in het Algemeen Dagblad. De Wet gedeeltelijk verbod
gezichtsbedekkende kleding heb ik verdedigd in de Eerste
Kamer. Het was een wet van het vorige kabinet, zoals u
weet. Deze wet is in juni aangenomen door de Eerste
Kamer. Een aangenomen wet moeten we natuurlijk in uitvoering brengen en moet geïmplementeerd worden. Ik heb
toen al in de Eerste Kamer gezegd daar minstens zes
maanden de tijd voor nodig te hebben vanwege het overleg
met sectoren.
De heer Van der Molen heeft in de krant gelezen — en dat
klopt ook — dat de implementatie langer heeft geduurd.
Uit de informatie uit het WOB-verzoek is ook gebleken dat
een deel van de tijd is gaan zitten in het werven van extra
inzet voor de implementatie. Ik doe daar niets aan af.
Inderdaad, de implementatie kost tijd. Soms gaat die iets
langzamer dan je verwacht, dan je wilt en dan je misschien
hebt voorzien. Ik voeg daar graag het volgende aan toe. Ik
zei al dat er echt tijd voor nodig is om met de koepels en
de sectoren overleg te voeren over de implementatie van
die wet. Na dat overleg en aan de hand van dat overleg
hebben we de definitieve invoeringsdatum met elkaar
bepaald op de volgende zomer, dus 1 augustus 2019. Dat
is ook met reden. Dat heeft te maken met het onderwijs,
dat ertegen opzag om dit gedurende het schooljaar in te
voeren. Daarom is er gekozen voor de zomerperiode.
Op de vraag van de heer Van der Molen wat er is gebeurd,
heb ik het volgende antwoord. Betrokkene is geworven.
Nog veel belangrijker is dat overleg, dat heel zorgvuldig is
gebeurd. Hebben de sectoren dan in die tijd wel voldoende
antwoord gekregen op hun vragen? We zijn daar nog steeds
mee bezig, want het lijkt misschien een overzichtelijke wet,
maar het is wel belangrijk dat die sectoren hier zelf mee uit
de voeten kunnen. Dat is waar we ook de tijd in hebben
geïnvesteerd. Tot slot. We hebben dus gekozen voor een
invoeringsdatum waarvan ook de sectoren zeggen dat ze
hiermee uit de voeten kunnen.
Voorzitter. Daarmee doe ik niets af aan het feit dat de wet
er ligt en dat wetten die worden aangenomen, horen te
worden geïmplementeerd. Ik heb dat zorgvuldig proberen
te doen. Sterker nog, ik ben er nog steeds mee bezig om
dat zorgvuldig te doen, want dat overleg loopt nog. Overigens loopt dat ook nog met politie en OM. Ik ben vol vertrouwen dat als de wet ingaat per 1 augustus aanstaande,
dit goed gebeurt.
De heer Van der Molen (CDA):
Voorzitter. Ik wil er niks aan afdoen dat de minister probeert
deze wet zorgvuldig uit te voeren. Dat is het minste wat we
als Staten-Generaal van de minister mogen verwachten.
Minister Ollongren:
Zeker.
De heer Van der Molen (CDA):
Maar als je jezelf dan in zo'n periode vier maanden de tijd
gunt om een ambtenaar te zoeken, ga je ermee akkoord dat

21 mei 2019
TK 84

84-3-1

dit vertraging oploopt. U geeft aan de Tweede en Eerste
Kamer aan een halfjaar nodig te hebben, maar daarvan
reserveert u vier maanden om iemand te zoeken. Ik vraag
me dan echt af — daar heb ik nog geen antwoord op
gekregen, voorzitter — waarom er in zo'n groot ministerie
eerst gezocht moet worden naar iemand die dat parttime
er even bij kan doen. Volgens mij zit daar dan geen haast
in. Als de burgemeester van Amsterdam dan zegt "ik voer
het niet uit" en een topambtenaar dan pas vraagt "wil je mij
even op een briefje geven wat er de afgelopen periode is
gedaan" en de topambtenaar het antwoord "helemaal niks,
geloof ik" krijgt, dan heeft de uitvoering van een door de
Staten-Generaal aangenomen wet gewoon geen prioriteit
gehad. Ik vraag de minister dan ook om daar nog wat nader
op in te gaan. Want over die zorgvuldigheid hebben we
geen discussie, maar een Kamer mag verwachten dat een
wet die aangenomen is, vlot wordt ingevoerd, want de
buitenwereld wacht er wel op.
Minister Ollongren:
Zonder meer. Om bij dat laatste aan te sluiten: de StatenGeneraal mag ervan uitgaan dat een wet die wordt aangenomen, wordt ingevoerd. Ik heb bij de behandeling al
gezegd dat ik minstens zes maanden de tijd nodig heb. Ik
heb dus een waarschuwing gegeven voor de invoeringstermijn. Het is ook nog een feit dat wetten doorgaans ingaan
op 1 januari of 1 juli. De verwachting was dus dat 1 januari
de eerst denkbare datum was, als we dat zouden kunnen
halen. De tweede denkbare datum was de zomer van dit
jaar. Die laatste is het geworden.
De heer Van der Molen vraagt ook naar het personeelsbeleid
op het ministerie. Ik wil daar niet al te diep op ingaan, maar
ik doe er ook niet ingewikkeld over. Het is een feit dat het
om allerlei redenen op het punt van het personeelsbeleid
nodig was om voor deze specifieke opdracht een specifieke,
daartoe toegeruste persoon te werven. Dat is gebeurd. Dat
heeft langer geduurd dan ik had gewild, maar dat zijn de
feiten. Daar loop ik dus verder niet voor weg.
De voorzitter:
Tot slot.
De heer Van der Molen (CDA):
Ik kan me er iets bij voorstellen, maar tegelijkertijd kan ik
me er ook niets bij voorstellen, omdat deze persoon volgens
de krant naast het uitvoeren van dit punt in ieder geval
"nobelere taken" had. Daar gaat volgens mij het gevoel van
uit dat dit geen prioriteit heeft.
Ik zou nog een vervolgvraag willen stellen over de behandeling in de Eerste Kamer. In de Eerste Kamer is er een
motie ingediend door het lid Schalk en door nog een aantal
andere leden, die u ook gevraagd heeft of we na het aannemen van deze wet zouden kunnen kijken naar de toepassing
van zo'n verbod op gelaatsbedekkende kleding bij demonstraties. We hebben dit jaar meegemaakt dat collega Baudet
is bedreigd tijdens een demonstratie door een persoon met
gezichtsbedekkende kleding. Hoelang moet de Eerste Kamer
nog wachten op een antwoord van de minister op de vraag
of zij deze maatregelen wenselijk vindt? Het CDA vindt het
wel wenselijk om dit verbod uit te breiden tot demonstra-

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van der Molen

ties. Ik wil in ieder geval niet dat het antwoord van de
minister op dit punt weer vertraging oproept.
Minister Ollongren:
Dat zal ook geen vertraging oproepen. Ik heb de Kamer
geïnformeerd, ook in verband met de inwerkingtreding van
de wet. Wij hebben daar volgens mij op 3 juli aanstaande
een algemeen overleg over. Ik hoop ook de heer Van der
Molen dan te zien. Dit heeft dus mijn volle aandacht.
Mevrouw Becker (VVD):
Het gaat hier niet over zomaar iets. Het gaat hier over veiligheid en elkaar kunnen aankijken. Het gaat hier over vrijheid voor heel veel vrouwen die onderdrukt worden. Voor
de VVD is het dus heel erg van belang dat dit verbod op
gezichtsbedekkende kleding zo snel mogelijk wordt ingevoerd. Burgemeester Halsema heeft in het verleden gezegd:
"Wij gaan daar in Amsterdam in ieder geval geen prioriteit
aan geven". Toen is namens het kabinet gezegd: "Het is
prematuur en ongepast dat Amsterdam dat zegt". Heeft
deze minister burgemeester Halsema daar inmiddels al op
aangesproken? En kan zij de Kamer voor de zomer wellicht
een brief sturen over de uitvoering, zodat de gemeenten
en de sectoren het echt gaan doen en zodat we niet achteraf,
pas in augustus, horen dat er toch nog wel heel veel
bezwaren zijn en dat het misschien nog langer moet duren?
Minister Ollongren:
Een paar dingen. Destijds, toen staatssecretaris Knops hier
was om de vragen van uw Kamer te beantwoorden, heeft
ook hij al gezegd dat er contact was tussen BZK en de
gemeente Amsterdam over deze kwestie. Wat mij betreft
is dat dus op dat moment gebeurd en ook besproken en
afgehandeld. De invoering per 1 augustus heb ik nu aangekondigd. Daar heb ik uw Kamer een brief over gestuurd. Ik
heb ook gezegd dat er nog een aantal zaken loopt om te
zorgen voor een zorgvuldige invoering. Ik zei net al dat het
gaat over het overleg met de sectoren, maar het gaat ook
over het OM en de politie. Het punt is natuurlijk dat, als
iemand zich niet houdt aan het verbod, de overtreder in de
fout is gegaan. Dat is net zoals bij andere overtredingen,
zoals door rood licht rijden of wat dan ook. De sectoren
moeten weten hoe te handelen, maar ze zijn uiteindelijk
niet de handhavers. Maar ik doe niets af aan datgene wat
hier ook namens de VVD wordt gezegd: als er een wet is,
dan geldt de wet en als er een verbod is, dan geldt dat
verbod. En per 1 augustus geldt deze wet.
De heer Martin Bosma (PVV):
Toen deze minister het afschaffen van het referendum
moest doorvoeren, was ze er als de hazen bij om dat te
doen. Toen was dat heel snel verdwenen. Met deze wet
wordt getalmd en getalmd en getalmd. Er komen excuses
naar voren die — laat ik het aardig zeggen — eigenlijk
overkomen als rotsmoezen. Er is een ambtenaar die de
enige schijnt te zijn die dit kan doen, want "men is bezig
met andere, nobelere taken". Dan is er ook het verhaal over
het onderwijs. Laat ik dat verhaal er dan eens uit halen.
Waarom moeten we in hemelsnaam wachten tot 1 augustus? Dan is het zomervakantie. Het invoeren van het boerkaverbod in het onderwijs is toch heel simpel? Namelijk:
meisje, vanaf morgen draag jij geen boerka meer; punt.

21 mei 2019
TK 84

84-3-2

Minister Ollongren:
Misschien één correctie op de woorden van de heer Bosma.
Volgens mij zei de heer Van der Molen het zojuist ook al
zo, maar ik meen dat in het artikel niet staat "nobelere taken"
maar "een andere nobele taak". Maar goed, dat is een
woordkwestie. Ik zei net dat de sectoren hier goed in moeten
worden meegenomen, omdat zij moeten weten hoe ze
moeten handelen als het verbod is ingetreden. De onderwijssector heeft gezegd: het is voor ons lastig om gedurende het schooljaar deze aanpassing te doen, want mensen
moeten worden geïnstrueerd hoe ze hiermee om moeten
gaan. De onderwijssector heeft er een sterke voorkeur om
dit te doen in de zomervakantie, zodat het verbod geldt
wanneer het nieuwe schooljaar begint. Ik wijs de heer
Bosma erop dat dit dus per saldo één maand later is dan
het anders was geweest. Normaal gesproken was de wet
namelijk op 1 juli ingegaan en niet op 1 augustus, zoals nu
het geval is.
De voorzitter:
Dank u wel.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van der Molen

21 mei 2019
TK 84

84-3-3