TER BESLISSING
Datum
4 oktober 2023

Aan

Minister

Kamerbrief leefomgevingskwaliteit luchthavens van
nationale betekenis

Onze referentie
IENW /BSK-2023/267950
Opgesteld door
Bestuurskern
Cluster B
Beslistermijn
09-10-2023
Bijlage(n)
5

Aanleiding
In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) voeren
enkele onderzoeksbureaus een aantal onderzoeken uit op het gebied van geluid
en emissies. Aan de Kamer is toegezegd om het onderzoek over Zeer
Zorgwekkende Stoffen in Q3 2023 aan de Kamer aan te bieden. Voor de afronding
hiervan geldt dat het onderzoeksbureau meer tijd nodig heeft om de rapportage
zorgvuldig af te ronden. Met bijgevoegde brief informeert u de Kamer over de
stand van zaken van de emissie-onderzoeken. Ook wordt de Kamer geïnformeerd
over de stand van zaken rond Doc29 voor regionale luchthavens en de afronding
van een evaluatie van de uitvoeringspraktijk van de Regelgeving
burgerluchthavens en militaire luchthavens (RBML).
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd om akkoord te gaan met het versturen van bijgevoegde
Kamerbrief.
Kernpunten

In de Kamerbrief van 30 maart jl. is aangegeven dat de Kamer in het derde
kwartaal van 2023 geïnformeerd zou worden over de resultaten van het
onderzoek naar Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Tot zeer kort geleden leek
dit ook haalbaar en daarom is in recente beantwoording van Kamervragen
over ZZS aangegeven dat deze resultaten in het derde kwartaal van dit jaar
gedeeld zouden worden. Vlak hierna werd echter duidelijk dat het
onderzoeksbureau op basis van voortschrijdend inzicht haar rapport over
ZZS-concentraties verder wilde aanscherpen. Voor de andere onderzoeken is
eerder aangegeven dat deze uiterlijk vóór het kerstreces gedeeld worden met
de Kamer. De betreffende onderzoeksbureaus hebben aangegeven de
onderzoeken in het vierde kwartaal van dit jaar af te ronden. Zodra alle
onderzoeken zijn afgerond, zal een beleidsreactie naar de Kamer gestuurd
worden.

In maart is een TNO-notitie over ZZS-emissies naar de Kamer verstuurd. Na
publicatie van de TNO-notitie is een onjuiste eenheid in de titel van Tabel 1
gevonden en gecorrigeerd. In de titel stond de eenheid in ton, terwijl dit in kg
moet zijn. De berekeningen zelf heeft TNO uitgevoerd met de juiste eenheid.
Het gaat hier enkel om een tekstuele fout in de titel van een tabel. Deze fout

Pagina 1 van 3





heeft daarom verder geen gevolgen voor de inhoud van het rapport; de
bureaus die werken aan de vervolgonderzoeken hebben gebruik gemaakt van
de juiste cijfers. In de Kamerbrief wordt de fout gemeld.
Daarnaast wordt een rapport over de evaluatie van de Regelgeving
burgerluchthavens en militaire luchthavens (RBML) aangeboden. In de
uitvoeringsagenda van de Luchtvaartnota is opgenomen dat IenW een
evaluatie van de uitvoeringspraktijk van de RBML laat uitvoeren op
knelpunten die de kleine burgerluchtvaart treffen. Dit onderzoek is inmiddels
uitgevoerd. In de bijlage zit een recente nota (d.d. 16 augustus 2023) waarin
nader wordt ingegaan op het krachtenveld en de uitdagingen rondom de
evaluatie.
Ook wordt een update gegeven over Doc29, de nieuwe Europese
rekenmethode voor de bepaling van vliegtuiggeluid.

Datum
4 oktober 2023
Onze referentie
IENW /BSK-2023/267950
Opgesteld door
Bestuurskern
Cluster B
Aan
Minister
Bijlage(n)
5

Krachtenveld

Zowel omwonenden als de luchtvaartsector (luchtvaartmaatschappijen en
luchthavens) zijn vanaf het begin op de hoogte gesteld van voortgang van de
onderzoeken rondom luchtkwaliteit en geluid. Dit zal ook met het vervolg
gebeuren.

Met betrekking tot de evaluatie van het RBML hebben provincies stevig
ingezet op een volledige evaluatie van het besluit de kleinere luchthavens
over te dragen aan de provincies. Men vindt dat het Rijk ook voor deze
luchthavens verantwoordelijk is. Dit was niet het onderwerp van de evaluatie.
Toelichting
Luchtkwaliteit
Vier onderzoeken zijn in gang gezet n.a.v. het TNO-rapport naar ZZS-emissies die
beter inzichtelijk moeten maken of de door TNO genoemde maatregelen effectief
zijn. Het gaat hierbij om een minimalisatieverplichting, emissiegrenswaarden en
praktische maatregelen. De volgende vier onderzoeken zijn uitgezet:
1. Als vervolgstudie op het TNO-rapport over ZZS-emissies onderzoekt het NLR
tot welke concentraties de ZZS-emissies leiden op en rond de luchthavens.
2. Adecs onderzoekt welke bijdrage activiteiten op de luchthaven leveren aan de
luchtconcentraties van een aantal andere luchtverontreinigende stoffen.
3. To70 onderzoekt daarnaast het effect dat vlootvernieuwing heeft op emissies
van luchtverontreinigende stoffen.
4. To70 ontwikkelt ook een nieuwe rekenmethode waarmee de emissie van
luchtverontreinigende stoffen kan worden berekend. De rekenmethode kan
omgezet worden in een rekenvoorschrift, in de bijlage staat dit toegelicht.
Uitloop onderzoeken luchtkwaliteit
In eerdere toezeggingen is aangegeven dat resultaten over het onderzoek naar
ZZS-concentraties in Q3 gedeeld zouden worden met de Kamer. Tot zeer kort
geleden leek dit ook haalbaar en daarom is in recente beantwoording van
Kamervragen over ZZS aangegeven dat deze resultaten in Q3 gedeeld worden.
Vlak hierna werd duidelijk dat het onderzoeksbureau op basis van voortschrijdend
inzicht haar rapport verder moest aanscherpen, waardoor aanbieding in
september 2023 niet meer zal lukken.

Pagina 2 van 3

Politieke context

De Luchtvaartnota 2020 biedt een heldere ambitie: werken aan een betere
kwaliteit van de leefomgeving door de uitstoot van luchtverontreinigende
stoffen te doen afnemen.

In antwoord op Kamervragen in maart 2022 en tijdens het Commissiedebat
Verduurzaming luchtvaart van 16 juni 2022 is aan de vaste commissie
Infrastructuur en Waterstaat toegezegd dat de Kamer wordt geïnformeerd
over de noodzaak van het nemen van beleidsmaatregelen om de uitstoot van
ZZS door de luchtvaart te beperken.

Vanuit de Kamer is de laatste jaren steeds meer aandacht voor de effecten
van luchtvaart op lokale luchtkwaliteit en wordt middels Kamervragen of
tijdens debatten regelmatig gevraagd om met beleid te komen dat de
luchtkwaliteit moet verbeteren.

Datum
4 oktober 2023
Onze referentie
IENW /BSK-2023/267950
Opgesteld door
Bestuurskern
Cluster B
Aan
Minister
Bijlage(n)
5

Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.
Bijlagen

.

Volgnummer

Naam

Informatie

1

Kamerbrief geluid en emissies

Kamerbrief met bijbehorende
rapporten die aangeboden
worden aan de Kamer

2

Rapport Evaluatie RBML

Evaluatie van de
uitvoeringspraktijk van de RBML
op knelpunten die de kleine
burgerluchtvaart treffen

3

Erratum TNO rapport

Kort bericht waarin TNO
aangeeft een fout te hebben
gedetecteerd in Tabel 1 van het
rapport

4

TNO rapport incl. erratum

Het aangepaste TNO rapport

5

Beslisnota aanbieden rapport
evaluatie RBML

Nota d.d. 16 augustus 2023
over evaluatie RBML

Pagina 3 van 3