Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29 350

ICT bij de politie

Nr.13

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 20 september 2011
De commissie voor de Rijksuitgaven1 en de vaste commissie voor
Veiligheid en Justitie2 hebben een aantal vragen voorgelegd aan de
minister Veiligheid en Justitie inzake het rapport van de Algemene
Rekenkamer «ICT politie 2010» (Kamerstuk 29 350, nr. 10).
De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 19 september
2011. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,
Van Gerven
De voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie,
De Roon
De griffier van de commissie voor de Rijksuitgaven,
Groen

kst-29350-13
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 350, nr. 13

1

Voor de beantwoording van de vragen 1, 8, 11, 12, 15, 17, 27, 28, 29, 30, 31
en 33 verwijs ik u naar het Aanvalsprogramma Informatievoorziening
Politie 2011–2014, dat tegelijk wordt meegezonden (kamerstuk 29 628,
nr. 269).
2
Wat is er gebeurd met de jarenlange ontevredenheid van politiemedewerkers die met dit systeem moesten werken?
Het Korpsbeheerdersberaad (Kbb) heeft medio 2009 naar aanleiding van
toenemende kritische geluiden over het gebruik van de basisvoorzieningen, met name de Basisvoorziening Handhaving, besloten om een
werkgroep in te richten bestaande uit gebruikers, korpschefs, regionale
CIO’s en medewerkers van de Voorziening tot samenwerking Politie
Nederland (VtsPN). Daarnaast namen het ministerie van BZK en het
Openbaar Ministerie deel aan de werkgroep.
De werkgroep heeft het Kbb geadviseerd over de noodzaak van aanvullende verbeteracties. Het Kbb heeft ingestemd met de voorgestelde
verbeteracties; deze zijn uitgevoerd dan wel meegenomen in andere
ontwikkelingen. Sinds het rapport is een flink aantal nieuwe releases van
de basisvoorzieningen uitgebracht en heeft aanvullende opleiding en
instructie van de medewerkers plaatsgevonden.
3 t/m 7
Wie is volgens de minister van Veiligheid en Justitie eindverantwoordelijk
voor het ICT-beleid bij de politie, en het falen hiervan?
Is de minister van Veiligheid en Justitie bereid nader te onderzoeken waar
fouten zijn gemaakt in de besluitvorming, en door wie? Zo nee, waarom
niet?
Welke maatregelen kan de minister van veiligheid en Justitie nemen tegen
zittende korpsbeheerders die verantwoordelijk zijn voor de invoering van
de Basisvoorziening handhaving (BVH), de Basisvoorziening Opsporing
(BVO) en de Basisvoorziening Capaciteitsmanagement (BVCM)?
Is het kabinet van mening dat de bevindingen in het rapport gevolgen
moeten hebben voor betrokken bewindslieden, korpsbeheerders en/of
korpschefs? Zo nee, waarom niet?
Welke korpschefs die medeverantwoordelijk zijn voor de invoering van
BVH, BVO en BVCM krijgen opnieuw een functie in het nieuwe
politiebestel?
In mijn reactie op het onderzoeksrapport van de Algemene Rekenkamer
(Tweede Kamer, 2010–2011, 29 350, nr. 11) heb ik aangegeven dat niet één
enkele partij maar het collectief van partijen verantwoordelijk is voor het
ontstaan van de ICT-problematiek en het falen van het ICT-beleid bij de
politie. Dat collectieve falen hangt – zoals ook de Algemene Rekenkamer
in zijn analyse laat zien – ten nauwste samen met de inrichting van het
huidige politiebestel. De beheersverantwoordelijkheid – waartoe ook de
verantwoordelijkheid voor de ICT behoort – is in het huidige bestel over
26 afzonderlijke korpsbeheerders verdeeld. Een eenduidige governance
op het domein van de informatiehuishouding ontbrak daardoor. Vanuit
hun verantwoordelijkheid voor het goed functioneren van het eigen korps,
hebben de afzonderlijke korpsen in de afgelopen jaren keuzes gemaakt in
de ICT-huishouding die verdedigbaar waren geredeneerd vanuit de
belangen van elk korps afzonderlijk, maar niet verdedigbaar vanuit het
belang van de politieorganisatie in het geheel.
In 2010 hebben de korpsbeheerders en korpschefs onderkend dat centrale
sturing bij de informatie- en ICT-huishouding onvermijdelijk is. Als gevolg
daarvan hebben de korpsbeheerders besloten een Landelijk Chief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 350, nr. 13

2

Information Officer aan te stellen, die door alle korpsbeheerders is
gemandateerd om sturing te geven op het ICT-domein. Per 1 mei van dit
jaar hebben de korpsbeheerders bovendien hun verantwoordelijkheden
en bevoegdheden op het vlak van ICT aan mij overgedragen.
De Algemene Rekenkamer en andere onderzoekers hebben vastgesteld
waaraan het heeft geschort. Dit onderzoek is voldoende om tot verbetering te komen van de ICT bij de politie. De inzet van alle partijen moet
thans zijn gericht op het laten slagen van de uitvoering van het Aanvalsprogramma Informatievoorziening Politie 2011–2014 en het leren van
fouten.
9
Waarom heeft de minister van Veiligheid en Justitie de problemen bij de
invoering van BVH, BVO en BVCM niet eerder onderkend en waarom heeft
hij niet eerder de Kamer geïnformeerd?
De toenmalige minister van BZK heeft uw Kamer medio 2010 geïnformeerd over de problemen bij de invoering van de BVH, BVO en BVCM
door middel van het aanbieden van het rapport van het vervolgonderzoek
van de Inspectie OOV naar de Samenwerkingsafspraken politie (Tweede
Kamer, 2009–2010, 29 628, nummer 217). De Inspectie OOV heeft eind
2008 eerder onderzoek gedaan naar de implementatie van de
basisvoorzieningen.
10
Waarom heeft de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties de agenten de schuld gegeven voor het falen van de
computersystemen? (Kamerstuk 29 628, nr. 141 algemeen overleg van
24 juni 2009)
Mijn ambtsvoorganger, destijds minister van BZK, heeft in het betreffende
Algemeen Overleg d.d. 24 juni 2009 gereageerd op de zorg van enkele
Kamerleden dat er bij de politie een cultuur zou heersen waarin men niet
bereid is informatie te delen. Haar reactie daarop luidde: «Ik hoor ook
vanuit de korpsen dat de wijze waarop de BVH verloopt zeker nog niet
zonder problemen is. Het is van belang om te kunnen beoordelen of dit nu
kinderziektes zijn, of het te maken heeft met wat een aantal van u hebben
gezegd over het gebrek aan bereidheid om informatie te delen, of dat er
andere factoren zijn.»
13
Zijn de criminaliteitscijfers van de politie door de problemen met de
computersystemen nog 100 procent betrouwbaar?
Zoals de Algemene Rekenkamer constateert in haar rapport zijn met de
invoering van de basissystemen nadelige effecten waarneembaar voor de
beleidsinformatie van de korpsen en de criminaliteitsstatistieken. Ook
constateert de Rekenkamer dat verschillende factoren hierbij een rol
spelen, zoals onvolledigheid van invoer, gebruiksonvriendelijkheid van
systemen en het lichter classificeren van incidenten. Op basis van
onderzoek van zowel de Algemene Rekenkamer en de Inspectie IOOV is
absolute zekerheid over de betrouwbaarheid van de statistische gegevens
niet te geven. Er zijn echter ook onvoldoende aanwijzingen om te twijfelen
dat deze gegevens onjuist zouden zijn, zoals ik reeds in mijn reactie op het
onderzoeksrapport van de Algemene Rekenkamer (Tweede Kamer,
2010–2011, 29 350, nr. 11) heb opgemerkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 350, nr. 13

3

14
De Departementale Auditdienst (DAD) concludeert dat onduidelijk is of het
overzicht van de risico’s volledig is. Hoe zorgt de minister van Veiligheid
en Justitie er voor dat hij zeker weet dat alle risico’s in kaart gebracht zijn?
Omdat dienstverlening en bedrijfsvoering niet stilstaan is het noodzakelijk
om continu en in een vroeg stadium risico’s te herkennen en te analyseren
en om tijdig afdoende maatregelen te treffen om risico’s weg te nemen of
te beperken. Daarom heb ik met de vtsPN de afspraak gemaakt om een
nadere risicoanalyse met betrekking tot de bedrijfsvoeringsrisico’s te
verrichten. De vtsPN zal daarnaast in haar voortgangsrapportages aan mij
over de risico’s rapporteren.
16
Hoe groot is de reserve van de voorziening tot samenwerking Politie
Nederland (vtsPN)? Hoe voorkomt de minister van Veiligheid en Justitie
dat leningen voor een nieuw ICT-systeem een te groot beslag leggen op
de financiële middelen van de politie?
De gevraagde reserve bedroeg eind 2010 € 51 mln. In de begrotingscirculaire aan de korpsen is voor 2012 een buitengewone last van € 150 mln.
opgenomen ten behoeve van de ICT. Deze middelen zijn beschikbaar voor
de ICT in deze kabinetsperiode. Een deel van dit budget wordt ook ingezet
ter dekking van de extra afschrijvingen als gevolg van de benodigde extra
investeringen.
18
Hoe kan het zijn dat er de afgelopen tien jaar nagenoeg geen vooruitgang
is geboekt op het gebied van ICT en dit onopgemerkt is gebleven?
De afgelopen jaren, en in het bijzonder de afgelopen 2 jaar, is er
vooruitgang geboekt maar nog altijd onvoldoende. Vooruitgang onder
andere door de invoering van de basisvoorzieningen, de landelijke
raadpleging via BlueView, de landelijke aanbesteding van technische
voorzieningen, de benoeming van een Chief Information Officer en de
vorming van een landelijke ICT-organisatie. Ofschoon deze voorzieningen
niet vlekkeloos functioneren, waren het verbeteringen ten opzichte van de
eerdere situatie. Belangrijk doel is de realisatie van één informatiehuishouding.
De hiervoor genoemde stappen is zijn de afgelopen jaren veelvuldig
onderwerp van overleg met de Tweede Kamer geweest; de (beoogde)
vooruitgang heeft de volle aandacht gehad van de korpsbeheerders in
hun verantwoordelijkheid van bestuur van de vtsPN.
19
Wat zijn de alternatieven die de korpsen op eigen initiatief gevonden
hebben voor de basisvoorzieningen? Wat zijn de uitgaven aan deze
alternatieven? Is er een koppeling tussen deze alternatieve ICT systemen
en de basisvoorzieningen?
BVH, BVO en BVCM wordt door alle korpsen gebruikt. Omdat het
essentieel is dat korpsen onderling informatie delen, is gekozen voor deze
basisvoorzieningen voor alle korpsen en is geen alternatief geboden. Een
aantal korpsen maakt echter gebruik van Summ-IT naast de BVO, om
bepaalde informatie op te slaan of bepaalde overzichten te genereren. De
kosten daarvan worden niet op landelijk niveau bijgehouden. Summ-IT
heeft geen koppelingen met de basisvoorzieningen.
20

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 350, nr. 13

4

Waarom is er nooit een functionele en technische vergelijking gemaakt
tussen de basissystemen voor BVH?
Bij de keuze van het basissysteem van de BVH hebben vooral twee
overwegingen een rol gespeeld, de toekomstvastheid en het aantal
gebruikers van de basissystemen. Achteraf gezien had zeker een
functionele en technische vergelijking van de basissystemen moeten
plaatsvinden, gegeven de impact op het politiewerk. De Algemene
Rekenkamer heeft terecht gewezen op het belang van zorgvuldige en
transparante besluitvorming.
21
Waarom is er nooit een integrale kosten-batenanalyse uitgevoerd die zicht
kan geven op de verwachte kosten en baten?
Op basis van de ervaring met de invoering van ICT-systemen en het
onderzoek van de Algemene Rekenkamer in 2003 naar de ICT bij de politie
hebben de korpschefs destijds gekozen voor een stapsgewijze verbetering
van de bestaande systemen in plaats van een vernieuwing. Dit is door de
korpsbeheerders in 2006 bekrachtigd. Per project zijn, onder verantwoordelijkheid van de vtsPN en de portefeuillehouders uit de RKC, deels
kwalitatieve en deels kwantitatieve analyses gemaakt van de kosten en
baten.
22
Waarom is er niets gebeurd met de eerste ervaringen van het korps
Limburg-Zuid bij de invoering van BVH? Waarom heeft men niets gedaan
met de risico’s die al bij de start van het invoeringstraject bekend waren?
Waarom is er geen pas op de plaats gemaakt, voor er uitrol plaats zou
vinden in de andere korpsen?
Uit de eerste ervaringen in het korps Limburg-Zuid zijn de aanbevelingen
van externe onderzoekers overgenomen. De planning is begin 2008 door
het toenmalige db Kbb bijgesteld en de implementatie van de BVH in
andere korpsen is daarop uitgesteld. Pas toen de in Limburg-Zuid
geconstateerde problemen opgelost waren, is de implementatie voortgezet. Dit is de reden dat in 2008 minder korpsen zijn overgegaan op de
BVH dan in de Samenwerkingsafspraken politie was afgesproken.
23
Op welke cijfers doelt de Algemene Rekenkamer als zij aangeeft dat uit de
cijfers van het OM afgeleid kan worden dat er een negatieve invloed is
van de invoering van de basisvoorzieningen?
De Algemene Rekenkamer heeft geconcludeerd dat er weliswaar na
invoering van BVH een geringer aantal zaken aan het OM wordt aangeleverd, maar constateert tegelijkertijd dat er al sprake was van een
dalende trend. Mogelijk heeft de invoering van BVH enig effect gehad op
het teruglopende aantal zaken dat aan het OM is gestuurd, maar vermoedelijk spelen ook andere factoren hierbij een rol, zo stelt de ARK.
Deze conclusies zijn getrokken na analyse van gegevens over het aantal
zaken dat per maand per korps aan het OM is aangeleverd.
24
Hoeveel heeft de invoering van BVH, BVO en BVCM door VtsPN in totaal
gekost? Klopt het bedrag van 520 miljoen euro per jaar dat de Algemene
Rekenkamer noemt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 350, nr. 13

5

De kosten van de invoering van BVH (€ 46 mln), BVO (€ 13 mln) en BVCM
(€ 22 mln) door de vtsPN bedragen per saldo € 81 mln. Het bedrag van
€ 520 mln dat de ARK opvoert, heeft betrekking op alle ICT kosten van de
vtsPN in 2009.
25
Gaat de minister van Veiligheid en Justitie zorgen voor een eenduidige
definitie van ICT-kosten, zodat in de toekomst wel een beter zicht kan
komen op de kosten en de risico’s?
Passend binnen één landelijke informatiehuishouding wil ik op termijn
komen tot een eenduidige definitie van ICT-kosten. Met de inzet van de
nationale politie op o.a. het uniformeren van de ICT en het standaardiseren van de bijbehorende werkprocessen, zal het eenduidig administreren en de normering van de ICT-kosten worden meegenomen.
26
Waarom kiest het kabinet er voor om de CIO slechts tijdelijk in de
korpsleiding op te nemen? Is dit in overeenstemming met de aanbeveling
van de Algemene Rekenkamer en hoe wordt voorkomen dat daarna
dezelfde risico’s optreden in de strategische visie op informatie en ICT?
Conform de aanbevelingen van de Algemene rekenkamer is de positie van
de Landelijk Chief Information Officer (LCIO) versterkt. In verband met het
belang dat wordt gehecht aan de totstandkoming van één landelijke
informatievoorziening bij de politie heeft de LCIO gedurende de looptijd
van het Aanvalsprogramma (minimaal t/m 2015/2016) zitting in de
korpsleiding en is hij verantwoordelijk voor de realisatie van het Aanvalsprogramma. Wanneer één landelijke informatievoorziening gerealiseerd
is, zal ik bezien of de CIO een definitieve plek in de korpsleiding krijgt, of
dat de CIO-portefeuille ook kan worden gecombineerd met de algemene
bedrijfsvoeringsportefeuille in de korpsleiding. Die combinatie is ook in
andere grote uitvoeringsorganisaties niet ongebruikelijk.
32
Hoe oordeelt de minister van Veiligheid en Justitie over het feit dat nu al
meerdere korpsen in de praktijk afhankelijk zijn van een kleinere speler op
het gebied van software? Wil hij actief op zoek gaan naar manieren om
deze technologie ook bruikbaar te maken voor een basisvoorziening?
Ik zal niet specifiek op zoek gaan om de technologie bruikbaar te maken
voor een basisvoorziening. De vervanging en vernieuwing van systemen
en applicaties, in het bijzonder de basisvoorzieningen, vindt plaats via de
ook door de ARK dringend aanbevolen werkwijze. Eerst worden de
architectuur en het standaardwerkproces binnen de opsporing en de
handhaving vastgesteld. Daarna kunnen de functionele en technische
eisen worden bepaald en kan de aanbesteding en ontwikkeling starten. De
beoordeling van een product vindt dan ook plaats op basis van onder
meer de functionele specificaties, de aansluiting op de architectuur en de
gebruikers, et cetera.
34
Waarom is ervoor gekozen om de geplande doorontwikkeling van BVCM,
waar veel gebruikers juist om vragen en waar zeker kansen liggen, stop te
zetten?
Er vinden nog steeds, op basis van de behoefte van de gebruikers en wet
en regelgeving kleine functionele verbeteringen plaats.
35

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 350, nr. 13

6

Wat vindt de minister van Veiligheid en Justitie van de opmerking van de
Raad van Korpschefs, in tegenspraak met de conclusies van de Algemene
Rekenkamer, dat de besluitvorming «steeds helder» is geweest, zij wel
degelijk een «samenhangende informatievoorziening» hebben ingevoerd
en het huidige systeem wel degelijk te verbeteren is?
Ik heb in mijn reactie op het onderzoek «ICT politie 2010» de conclusies en
aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer volledig onderschreven.
Voorts ben ik van mening dat alle partijen zich nu zouden moeten richten
op het laten slagen van de uitvoering van het Aanvalsprogramma
Informatievoorziening Politie 2011–2014 en moeten leren van het
verleden.
In het Aanvalsprogramma is gesteld dat de continuïteit, het gebruiksgemak en de functionaliteit van de Basisvoorziening Handhaving zal
worden verbeterd om het operationele politiewerk op korte termijn beter
te ondersteunen.
36
Welke korpschefs en welke korpsbeheerders waren na het verschijnen in
juni 2008 op de hoogte van het kritische rapport van de Software
Improvement Group? Welke korpschefs en korpsbeheerders waren na de
vergadering van de landelijke stuurgroep BVH op 10 september 2008 van
dit rapport op de hoogte? Welke korpschefs en korpsbeheerders waren na
de vergadering van het Korpsbeheerdersberaad van 26 november 2008 op
de hoogte? Welke korpschefs en korpsbeheerders na de vergadering van
de landelijke stuurgroep BVH op 3 december 2008? Welke korpschefs en
korpsbeheerders na het Landelijk overleg regionale projectleiders BVH op
18 december 2008? Welke onderzoeken en rapporten zijn voor juni 2008
verschenen waardoor korpschefs en korpsbeheerders op de hoogte
hadden kunnen zijn van de problemen met BVH, BVO en BVCM?
Ik verwijs u naar het onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar de
besluitvorming over het rapport van de Software Improvement Group. Dit
rapport is niet geagendeerd voor een van de vergaderingen van het Kbb.
Het is voor mij niet mogelijk te achterhalen wie destijds op de hoogte
waren van het SIG-rapport. Andere rapporten die voor juni 2008 zijn
verschenen zijn mij niet bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 350, nr. 13

7

1

Samenstelling:
Leden: Omtzigt, P.H. (CDA), Veen, E. van der (PvdA), Neppérus, H. (VVD),
Gerven, H.P.J. van (SP), Voorzitter, Blanksma-van den Heuvel, P.J.M.G.
(CDA), Dijck, A.P.C. van (PVV), Broeke, J.H. ten (VVD), Ondervoorzitter,
Ouwehand, E. (PvdD), Heijnen, P.M.M. (PvdA), Bashir, F. (SP), Sap, J.C.M.
(GL), Harbers, M.G.J. (VVD), Kortenoeven, W.R.F. (PVV), Plasterk, R.H.A.
(PvdA), Groot, V.A. (PvdA), Braakhuis, B.A.M. (GL), Vliet, R.A. van (PVV),
Mulder, A. (VVD), Dijkgraaf, E. (SGP), Verhoeven, K. (D66), Koolmees, W.
(D66), Schouten, C.J. (CU) en Vacature (CDA).
Plv. leden: Knops, R.W. (CDA), Vermeij, R.A. (PvdA), Ziengs, E. (VVD),
Gesthuizen, S.M.J.G. (SP), Haverkamp, M.C. (CDA), Gerbrands, K. (PVV),
Beek, W.I.I. van (VVD), Thieme, M.L. (PvdD), Monasch, J.S. (PvdA),
Irrgang, E. (SP), Grashoff, H.J. (GL), Straus, K.C.J. (VVD), Besselaar, I.H.C.
van den (PVV), Hamer, M.I. (PvdA), Kuiken, A.H. (PvdA), Gent, W. van (GL),
Beertema, H.J. (PVV), Boer, B.G. de (VVD), Staaij, C.G. van der (SGP),
Pechtold, A. (D66), Koşer Kaya, F. (D66), Slob, A. (CU) en Hijum, Y.J. van
(CDA).
2
Samenstelling:
Leden: Staaij, C.G. van der (SGP), Arib, K. (PvdA), Çörüz, C. (CDA), Roon,
R. de (PVV), Voorzitter, Brinkman, H. (PVV), Vermeij, R.A. (PvdA), Ondervoorzitter, Raak, A.A.G.M. van (SP), Thieme, M.L. (PvdD), Gesthuizen,
S.M.J.G. (SP), Dibi, T. (GL), Toorenburg, M.M. van (CDA), Peters, M. (GL),
Berndsen, M.A. (D66), Nieuwenhuizen-Wijbenga, C. van (VVD), Schouw,
A.G. (D66), Marcouch, A. (PvdA), Steur, G.A. van der (VVD), Recourt, J.
(PvdA), Hennis-Plasschaert, J.A. (VVD), Helder, L.M.J.S. (PVV), Bruins Slot,
H.G.J. (CDA), Taverne, J. (VVD) en Schouten, C.J. (CU).
Plv. leden: Dijkgraaf, E. (SGP), Bouwmeester, L.T. (PvdA), Bochove, B.J.
van (CDA), Dille, W.R. (PVV), Elissen, A. (PVV), Smeets, P.E. (PvdA),
Kooiman, C.J.E. (SP), Ouwehand, E. (PvdD), Karabulut, S. (SP), Tongeren,
L. van (GL), Smilde, M.C.A. (CDA), Voortman, L.G.J. (GL), Pechtold, A.
(D66), Burg, B.I. van der (VVD), Koşer Kaya, F. (D66), Kuiken, A.H. (PvdA),
Liefde, B.C. de (VVD), Spekman, J.L. (PvdA), Azmani, M. (VVD), Bontes, L.
(PVV), Koopmans, G.P.J. (CDA), Dijkhoff, K.H.D.M. (VVD) en Slob, A. (CU).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 350, nr. 13

8