Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

32 761

Verwerking en bescherming persoonsgegevens

Nr. 74

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 oktober 2014
Bij brief van 2 oktober 2014 heeft de griffier van de vaste commissie voor
Veiligheid en Justitie een aantal vragen van de commissie doorgeleid met
betrekking tot een administratieve regeling die de Duitse toezichthouder
voor de gegevensbescherming heeft getroffen ten aanzien van Google
Inc.
In deze brief beantwoord ik de desbetreffende vragen.
1. Op basis waarvan is de Duitse toezichthouder overgegaan tot het
opleggen van een administratieve regeling? Wat houdt deze administratieve regeling in?
Op 30 september 2014 heeft de Hamburgische Beauftragte für Datenschutz und Informationsfreiheit bekendgemaakt dat aan Google Inc. een
bindende aanwijzing is opgelegd. Deze aanwijzing is opgelegd na de
vaststelling dat Google Inc. de Duitse wetgeving inzake internetdiensten
(Telemediengesetz) en de federale gegevensbeschermingswetgeving
(Bundesdatenschutzgesetz) heeft overtreden. Volgens de berichtgeving
van de Hamburgse toezichthouder wordt Google Inc. verplicht om
gegevens die Google verwerkt bij het gebruik van de verschillende door
haar aangeboden diensten in het vervolg alleen nog te verzamelen en te
combineren met inachtneming van de voorwaarden die de wetgeving
daaraan stelt.
Vastgesteld is dat Google door het combineren van gegevens die dezelfde
betrokkene bij het gebruik van verschillende diensten van Google
achterlaat in staat zou kunnen zijn een indringend profiel van de persoonlijkheid van een individuele betrokkene samen te stellen. Daarbij zou
gedacht kunnen worden aan een gedetailleerd overzicht van reisbewegingen via de locatiebepaling van een mobiele telefoon met een Android
besturingsprogramma, specifieke gebieden van belangstelling via het
gebruik van Google Search, een financieel en sociaal portret, de verblijf-

kst-32761-74
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 761, nr. 74

1

plaats en gewoonten van de betrokkene, vriendschappelijke betrekkingen,
seksuele oriëntatie en andere levensomstandigheden. Weliswaar sluit
Google het gebruik van dergelijke combinaties voor directmarketingdoeleinden uit, aldus de Hamburgse autoriteiten, maar de enkele mogelijkheid
van deze combinatie achten de autoriteiten een zodanig ernstig risico voor
de persoonlijke levenssfeer van de betrokken dat ingrijpen gerechtvaardigd is.
De aanwijzing als zodanig is niet bekendgemaakt. Deze is gericht tot één
belanghebbende. Navraag bij de Hamburgse autoriteiten heeft geleerd dat
dergelijke besluiten krachtens Duits bestuursrecht niet door het bevoegde
bestuursorgaan openbaar worden bekendgemaakt. Over de precieze
voorwaarden die aan Google zijn opgelegd kan ik u dan ook niet informeren. De autoriteiten hebben mij echter verzekerd dat aan de
bevoegdheid tot het opleggen van een aanwijzing en aan het bindend
karakter ervan geen twijfel bestaat. Indien Google zich niet aan de
aanwijzing conformeert, kan een boete tot maximaal € 1 mln. worden
opgelegd.
2. Hoe verhoudt het opleggen van deze regeling zich tot de Europese weten regelgeving?
Ik ga ervan uit dat de hierboven genoemde Duitse wetgeving volledig in
overeenstemming is met richtlijn 95/46/EG, de Europese privacyrichtlijn.
Deze richtlijn heeft een algemeen-abstract karakter en moet door de
wetgeving van de lidstaten, de toepassingspraktijk van de toezichthouders
en de jurisprudentie worden geconcretiseerd. Het besluit van de
Hamburgse toezichthouder is een dergelijke concretisering. In deze zaak is
blijkens de bekendmaking door de toezichthouder intensief samengewerkt
met vijf andere Europese toezichthouders. De handhavingsbevoegdheden
van de toezichthouders verschillen echter per lidstaat. Dat is een kwestie
van nationaal recht.
3. Welke stappen zijn of worden gezet sinds eind 2012 toen het College
bescherming persoonsgegevens heeft vastgesteld dat Google de Wet
bescherming persoonsgegevens overtreedt?
Het College bescherming persoonsgegevens (Cbp) heeft onderzoek
gedaan naar het combineren van persoonsgegevens door Google en heeft
zijn rapport van bevindingen hierover op 28 november 2013 bekendgemaakt. Vervolgens is het Cbp een een handhavingsprocedure gestart.
Navraag bij het Cbp heeft mij geleerd dat deze procedure nog loopt. Zoals
u weet is het Cbp een onafhankelijke toezichthouder. Het is daarom aan
het Cbp om met verdere bekendmakingen terzake te komen.
4. Wat is de stand van zaken en planning omtrent de opvolging van de
aanbevelingen van de Article 29 Working Group?
De beslissing van de Hamburgse toezichthouder is één van de opvolgingen van de aanbevelingen van de Artikel 29 Werkgroep met betrekking
tot de privacyvoorwaarden van Google. In 2013 is door de Franse
toezichthouder, de CNIL, een boete aan Google opgelegd van € 150.000,–.
Dit besluit hield stand voor de Conseil d’Etat nadat Google daartegen
beroep instelde. Eveneens in 2013 is door de Spaanse toezichthouder, de
AEPD, vastgesteld dat Google drie overtredingen van de Spaanse wet
heeft begaan. Er is voor iedere overtreding een financiële sanctie
opgelegd van € 300.000,–. In juli 2014 heeft de Italiaanse toezichthouder,
de Garante, Google bindende aanwijzingen gegeven met betrekking tot de
aanpassing van het privacybeleid. Voor zover bekend heeft de Garante
geen dwangsom of bestuurlijke boete opgelegd. De Britse toezichthouder,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 761, nr. 74

2

de Information Commissioner, heeft Google in juli 2013 opgedragen
veranderingen aan te brengen in het privacybeleid.
De privacytoezichthouders verenigd in de Artikel 29-werkgroep hebben in
juni 2014 afgesproken naar aanleiding van de uitspraak van het Hof van
Justitie van 13 mei 2014, C-131/12, inzake Google Spain en Google Inc en
Mario Costeja Gonzalez/AEPD richtlijnen op te stellen. Deze richtlijnen zijn
bedoeld voor de toezichthouders met als doel de afhandeling van klachten
door het niet verwijderen van van persoonsgegevens door zoekmachines
zoveel mogelijk te coördineren. De richtlijnen gaan dus niet over de wijze
waarop zoekmachinedienstverleners materieel met de uitspraak van het
Hof van Justitie moeten omgaan. De toezichthouders zijn van oordeel dat
het primair aan de zoekmachinedienstverleners is om betrokkenen zelf de
mogelijkheid te bieden een verzoek tot verwijdering van de zoekresultaten
te doen. De toezichthouders houden elkaar in dit kader, op initiatief van
het Cbp, goed op de hoogte over klachten van burgers over afwijzende
besluiten van zoekmachinedienstverleners om URL’s niet meer op naam
vindbaar te maken.
Eind juli 2014 heeft de Werkgroep een hoorzitting georganiseerd met
vertegenwoordigers van Google, Microsoft en Yahoo!. Het doel van deze
vergadering was om zoekmachinedienstverleners vragen te stellen over
de praktische implementatie van de uitspraak en om input te leveren voor
de ontwikkeling van de bedoelde richtlijnen.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 761, nr. 74

3