Staatsblad
van het Koninkrijk der Nederlanden
Jaargang 2011

0

155
Besluit van 15 maart 2011 houdende wijziging
van het Besluit aanwijzing dier- en
plantensoorten Flora- en faunawet en het Besluit
vrijstelling beschermde dier- en plantensoorten
in verband met Europees verbod handel
zeehondenproducten
Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Op de voordracht van Onze Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit van 3 juni 2010, nr. 116144, Directie Juridische Zaken;
Gelet op verordening (EG) nr. 1007/2009 van het Europees Parlement en
de Raad van de Europese Unie van 16 september 2009 betreffende de
handel in zeehondenproducten (PbEU L 286) en op artikel 5, eerste lid,
onderdeel b, en artikel 75, eerste lid, van de Flora- en faunawet;
De Raad van State gehoord (advies van 29 juli 2010, nr. W11.10.0210/IV);
Gezien het nader rapport van de Staatssecretaris van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie van 3 maart 2011, nr. 148316;
Hebben goedgevonden en verstaan:

ARTIKEL I
Artikel 5a van het Besluit aanwijzing dier- en plantensoorten Flora- en
faunawet vervalt.

ARTIKEL II
Artikel 12 van het Besluit vrijstelling beschermde dier- en plantensoorten vervalt.

ARTIKEL III
Dit besluit treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip.

Staatsblad 2011

155

1

Het advies van de Raad van State wordt met
de daarbijbehorende stukken openbaar
gemaakt door publicatie in de Staatscourant.

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van
toelichting in het Staatsblad zal worden geplaatst.
’s-Gravenhage, 15 maart 2011
Beatrix
De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker
Uitgegeven de eerste april 2011
De Minister van Veiligheid en Justitie,
I. W. Opstelten

STB13981
ISSN 0920 - 2064
’s-Gravenhage 2011

Staatsblad 2011

155

2

NOTA VAN TOELICHTING
1. Algemeen
Op 16 september 2009 is verordening (EG) nr. 1007/2009 van het
Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie betreffende de
handel in zeehondenproducten vastgesteld. De materiële bepalingen van
de verordening zijn op 20 augustus 2010 in werking getreden. Met de
verordening is in beginsel het op de markt brengen van producten van
alle zeehondensoorten verboden. De verordening laat niet toe dat er
nationale afwijkende beperkingen blijven bestaan. Het in Nederland
bestaande handelsverbod voor producten van klapmutsen (Crystophora
cristata) en zadelrobben (Phoca groenlandica) zal derhalve moeten
vervallen. Onderhavig besluit strekt daartoe.
Aan de Europese verordening is nationaal al uitvoering gegeven door
aanwijzing van zeehondensoorten als beschermde diersoorten bij
ministeriële regeling1, waardoor het handelsverbod van artikel 13 van de
Flora- en faunawet van toepassing is geworden.
Onderstaand wordt achtereenvolgens ingegaan op de voorgeschiedenis
(paragraaf 2), de implementatie van het Europees verbod (paragraaf 3), de
bedrijfseffecten en administratieve lasten (paragraaf 4) en de nahangprocedure en inwerkingtreding (paragraaf 5).
2. Voorgeschiedenis
In december 2005 hebben de Tweede Kamerleden Kruijsen (PvdA) en
Snijder-Hazelhoff (VVD) een initiatiefwetsvoorstel ingediend tot wijziging
van de Flora- en faunawet in verband met het verbod op de handel in
producten van klapmutsen en zadelrobben.2 Nadat leden van verschillende fracties hadden aangegeven dat het de voorkeur zou hebben als de
regering het onderwerp bij algemene maatregel van bestuur zou regelen,
heeft de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aangegeven
het initiatiefwetsvoorstel van de kamerleden te willen overnemen, waarbij
zou worden aangesloten bij de inhoud en de reikwijdte van het initiatiefwetsvoorstel. Met het Besluit van 4 juli 2007, houdende wijziging van het
Besluit aanwijzing dier- en plantensoorten Flora- en faunawet en het
Besluit vrijstelling beschermde dier- en plantensoorten in verband met het
verbod op de handel in producten van klapmutsen en zadelrobben3, is aan
deze toezegging uitvoering gegeven. Tegelijkertijd heeft Nederland zich
ingespannen voor een Europees handelsverbod, omdat daarmee een
meer effectieve aanpak van de handel in zeehondenproducten kan worden
verzekerd4. Mede door de Nederlandse inspanning is op 16 september
2009 verordening (EG) nr. 1007/2009 vastgesteld.
3. Implementatie Europees verbod

1

Regeling van de Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit van 11 augustus
2010, nr. 131186, houdende wijziging Regeling
aanwijzing dier- en plantensoorten Flora- en
faunawet en wijziging Regeling vrijstelling
beschermde dier- en plantensoorten Flora- en
faunawet (verbod handel zeehondenproducten) (Stcrt. 2010, 12658)
2
Kamerstukken II 2005/06, 30 409, nrs. 1–3.
3
Stb. 2007, 253.
4
zie onder meer ook Kamerstukken II
2005/06, 30 409, nr. 3.

Het handelsverbod van verordening (EG) nr. 1007/2009 en de uitzonderingen op het handelsverbod traden op 20 augustus 2010 in werking. Het
verbod ziet op het op de markt brengen van producten van alle zeehondensoorten. De verordening biedt geen ruimte aan lidstaten om nog
afwijkende nationale bepalingen ten aanzien van de handel in zeehonden
en producten daarvan van kracht te laten. Derhalve voorziet onderhavig
besluit in het vervallen van artikel 5a van het Besluit aanwijzing dier- en
plantensoorten Flora- en faunawet en artikel 12 van het Besluit vrijstelling
beschermde dier- en plantensoorten.
Met de Europese verordening is de bescherming van zeehonden
uitgebreid ten opzichte van het nationale regime voor de klapmutsen en

Staatsblad 2011

155

3

de zadelrobben. Namelijk:
1. Het Europese handelsverbod ziet niet alleen op zeehonden en
producten van zeehonden behorende tot de soorten klapmuts en
zadelrob, maar op het op de markt brengen van producten van alle
zeehondensoorten.
2. Het handelsverbod geldt voor het gehele Europese grondgebied:
daarmee wordt niet alleen een veel grotere markt bestreken, maar ook
wordt zo een betere handhaving mogelijk dan gelet op de open grenzen
binnen de Europese Unie bij een nationaal verbod mogelijk is.
Het Europese handelsverbod is niet van toepassing op producten
afkomstig van door Inuit- en andere inheemse gemeenschappen
traditioneel voor hun levensonderhoud beoefende jacht. De nationale
regeling voorzag in een vergelijkbare uitzondering. Verder voorziet de
verordening in een uitzondering voor invoer van zeehondenproducten als
dit incidenteel gebeurt en uitsluitend bestaat uit goederen voor
persoonlijk gebruik van reizigers of hun familieleden. Een laatste
uitzonderingsgrond is opgenomen voor het op de markt brengen van
zeehondenproducten afkomstig van «jacht die uitsluitend wordt beoefend
met het oog op duurzaam beheer van de rijkdommen van de zee», als dat
zonder winstoogmerk plaatsvindt.
Door de Europese Commissie zijn ter uitvoering van de Raadsverordening nadere uitvoeringsvoorschriften bij verordening vastgesteld. Deze
voorzien onder meer in een certificeringsstelsel voor het vaststellen van
de legale herkomst. Op nationaal niveau is uitvoering gegeven aan de
verboden door het aanwijzen van zeehondensoorten als beschermde
soorten bij de eerder aangehaalde ministeriële regeling op grond van
artikel 5, tweede lid, van de Flora- en faunawet. Hierdoor krijgt het
handelsverbod in artikel 13 van de wet gelding. Voor bovengenoemde
uitzonderingen zijn bij de ministeriële regeling vrijstellingen voorzien op
grond van artikel 75, eerste lid, van de wet.
Overigens is de Raadsverordening op dit moment onderwerp van een
geschil bij het Gerecht van de Europese Unie en bij de Wereldhandelsorganisatie. Bij het Gerecht is door Inuit- en andere inheemse gemeenschappen verzocht om nietigverklaring wegens een vermeende onjuiste
rechtsgrondslag van de verordening. Bij de Wereldhandelsorganisatie
wordt door Canada en Noorwegen betoogd dat de verordening een
handelsbelemmerend effect heeft. Dat laatste wordt niet ontkend door de
Raad en het Europees Parlement. Door de Raad wordt echter een beroep
gedaan op de bescherming van de publieke moraal, een in het Wereldhandelsverdrag erkende uitzondering op het verbod om handelsbelemmeringen op te leggen. De uitkomsten van het geschil bij beide instanties
moeten worden afgewacht. Dit doet geen afbreuk aan de verplichting om
intussen volledig uitvoering te geven aan de verordening.
4. Bedrijfseffecten en administratieve lasten
Onderhavig besluit brengt geen verandering in de lasten van burgers,
bedrijven en overheid. Zoals vermeld in de nota van toelichting bij het
hiervoor aangehaalde besluit waarmee met ingang van 4 juli 2007 het
nationale handelsverbod van kracht werd, blijkt uit gegevens van Eurostat
dat de handel in zeehondenproducten in Nederland bij de invoering van
dat verbod al een geringe omvang had. Sinds 4 juli 2007 is er helemaal
geen sprake meer van handel in deze producten, buiten de uitzondering
voor producten afkomstig van de traditionele jacht van Inuit. Derhalve
brengt de invoering van het Europese verbod in Nederland geen materiële
effecten teweeg.

Staatsblad 2011

155

4

5. Nahangprocedure en inwerkingtreding
In het kader van de nahangprocedure die is voorgeschreven op grond
van artikel 103 van de Flora- en faunawet treedt het onderhavige besluit
niet eerder in werking dan acht weken na de datum van uitgifte van het
Staatsblad waarin het is geplaatst. Van de plaatsing in het Staatsblad
wordt onverwijld mededeling gedaan aan de beide Kamers der StatenGeneraal. In artikel III is derhalve bepaald dat dit besluit in werking treedt
op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.
De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Staatsblad 2011

155

5