Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogesnelheidslijn Zuid

Colofon
Titel

Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogesnelheidslijn Zuid

Uitgebracht aan

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Datum

18 oktober 2019

Kenmerk

2019-0000172233

Inlichtingen
Auditdienst Rijk
070-342 7700

Inhoud

Voorwoord—4
1
1.1
1.2

Inleiding—6
Opdracht—6
Beschrijving van het object van onderzoek—7

2

De volledigheid en de totstandkoming van de in de voortgangsrapportage
opgenomen informatie—8
Criteria—8
Samenvatting van de verrichte werkzaamheden—9
Conclusies—9
De volledigheid van de in de voortgangsrapportage opgenomen financiële en nietfinanciële informatie (H2 en H5 van VGR)—9
Onderzoek van de in de voortgangsrapportage opgenomen toekomstgerichte
financiële informatie (H5.2 van VGR)—10
Het proces van totstandkoming van de in de voortgangsrapportage opgenomen nietfinanciële informatie (H2 en H5 van VGR)—10

2.1
2.2
2.3
2.3.1
2.3.2
2.3.3

3

Bijlage: Voortgangsrapportage 42 Hogesnelheidslijn Zuid—12

3 van 13 | Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogelsnelheidslijn Zuid

Voorwoord

In de Regeling grote projecten wordt in het kader van de voortgangsrapportage een
oordeel gevraagd over een aantal nader benoemde aspecten. In relatie tot de
geldende beroepsregels voor accountants leidt dit zo veel mogelijk tot een
assurance-opdracht.
In de procedurevergadering van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu
van 8 februari 2017 is gesproken over de grootprojectstatus van de HSL-Zuid. De
commissie heeft besloten de grootprojectstatus voor dit project te handhaven, maar
de informatieafspraken te wijzigen.
De commissie heeft vastgesteld dat zich ten aanzien van de HSL-Zuid een aantal
belangrijke restpunten voordoet. Het betreft de problematiek van betonkwaliteit en
zettingen, maar ook de geluidsreductie, de afhandeling van schades en de
afwikkeling van enkele grondzaken. Tevens constateerde de commissie, mede gelet
op het onderzoeksrapport van de parlementaire enquêtecommissie Fyra en de
totstandkoming van het alternatief voor de Fyra, dat zich ook ten aanzien van het
vervoer over de HSL-Zuid en het optimale gebruik van de HSL-Zuid belangrijke
restpunten voordoen. In het licht van bovenstaande restpunten heeft de commissie
besloten:
-

Eén voortgangsrapportage per jaar te willen ontvangen in plaats van twee;
Bij iedere voortgangsrapportage een controle van de Auditdienst Rijk te
willen ontvangen die zich beperkt tot de restpunten;

Wij hebben onze opdracht overeenkomstig de wens van de commissie aangepast en
onze werkzaamheden gefocust op de restpunten met betrekking tot de aanleg van
HSL-Zuid. De restpunten die spelen zijn de problemen rond de zettingen en de
betonkwaliteit. Inmiddels is op het traject HSL-Zuid ook sprake van beheer en
onderhoud. Werkzaamheden en onderzoeken die verbandhouden met het gebruik
en onderhoud van HSL-Zuid vallen buiten de scope van ons onderzoek.
Op grond van de beroepsregels hebben wij de opdracht verdeeld en rapporteren wij
over:

-

De volledigheid van de in de voortgangsrapportage 42 opgenomen financiële
en niet-financiële informatie;
Het proces van totstandkoming van de in de voortgangsrapportage 42
opgenomen financiële en niet-financiële informatie;

Informatie over de ontwikkeling van de restpunten wordt in voortgangsrapportage
42 vooral gegeven in de vorm van toekomstgerichte financiële informatie en nietfinanciële informatie. Een onderzoek van de aangegane verplichtingen,
gerealiseerde uitgaven en ontvangsten draagt niet bij aan de informatiebehoefte
van de commissie ten aanzien van de ontwikkeling van de restpunten. Ook hebben
de realisaties in de periode van 1 juli 2018 tot en met 30 juni 2019 een zeer gering
financieel belang in relatie tot het totale projectbudget. De verplichtingen, uitgaven
en ontvangsten zijn in de verslagperiode daarom niet door ons gecontroleerd.
Tevens geven wij deze verslagperiode geen assurance bij de beheersing en het
beheer van het project. Het aanlegproject HSL-Zuid is in 2006 opgeleverd daarna is
de projectorganisatie afgebouwd. Inmiddels bestaat er geen projectorganisatie of

4 van 13 | Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogelsnelheidslijn Zuid

projectbeheersing meer. De HSL-Zuid werken zijn in beheer bij Infraspeed en
ProRail. De beleidsmatige aspecten van HSL-Zuid worden afgehandeld door het
ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De schadeclaims worden behandeld
door het schadevergoedingsschap HSL-Zuid.

5 van 13 | Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogelsnelheidslijn Zuid

1

Inleiding

1.1

Opdracht
Het project Hogesnelheidslijn Zuid is door de Tweede Kamer der Staten-Generaal op
27 juni 1996 als groot project aangewezen. In het kader van de Regeling grote
projecten dient bij de voortgangsrapportages periodiek een accountantsrapport
gevoegd te worden met een oordeel over:

-

-

de beheersing en het beheer van het project, waaronder begrepen de
toereikendheid van de projectorganisatie, de kwaliteit van de bestuurlijke
informatievoorziening, de werking van de administratieve organisatie en de
werking van het systeem van interne controle;
de kwaliteit en de volledigheid van de in de voortgangsrapportage
opgenomen financiële en niet-financiële informatie.

In de procedurevergadering van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu
van 8 februari 2017 heeft de commissie besloten voortaan bij iedere
voortgangsrapportage een controle van de Auditdienst Rijk te willen ontvangen die
zich beperkt tot de restpunten (zoals omschreven in het voorwoord) van het project.
Op grond van deze wens is de opdracht gewijzigd en rapporteren wij over:

-

De volledigheid van de in de voortgangsrapportage 42 opgenomen financiële
en niet-financiële informatie;
Het proces van totstandkoming van de in de voortgangsrapportage
opgenomen financiële en niet-financiële informatie;

Informatie over de ontwikkeling van de restpunten wordt in voortgangsrapportage
42 vooral gegeven in de vorm van toekomstgerichte financiële informatie en nietfinanciële informatie. Een onderzoek van de aangegane verplichtingen,
gerealiseerde uitgaven en ontvangsten draagt niet bij aan de informatiebehoefte
van de commissie ten aanzien van de ontwikkeling van de restpunten. Ook hebben
de realisaties in de periode van 1 juli 2018 tot en met 30 juni 2019 een zeer gering
financieel belang in relatie tot het totale projectbudget. De verplichtingen, uitgaven
en ontvangsten zijn in de verslagperiode daarom niet door ons gecontroleerd.
Tevens geven wij deze verslagperiode geen assurance bij de beheersing en het
beheer van het project. Het aanlegproject HSL-Zuid is in 2006 opgeleverd. Daarna
is de projectorganisatie afgebouwd. Inmiddels bestaat er geen projectorganisatie of
projectbeheersing meer. De HSL-Zuid werken zijn in beheer bij Infraspeed en
ProRail-CMT (hierna ProRail) 1. De beleidsmatige aspecten van HSL-Zuid worden
afgehandeld door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De schadeclaims
worden behandeld door het schadevergoedingsschap HSL.

Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de staatssecretaris van IenW.

1

ProRail-CMT (contractmanagementteam) is sinds 2007 gevolmachtigd contractbeheerder van
het contract met Infraspeed (toetst namens de Staat of Infraspeed aan de eisen van het
contract voldoet).

6 van 13 | Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogelsnelheidslijn Zuid

1.2

Beschrijving van het object van onderzoek
Wij hebben de voortgangsrapportage 42 met als peildatum 30 juni 2019, die als
bijlage bij dit rapport is gevoegd, onderzocht. Deze voortgangsrapportage is
opgesteld onder de verantwoordelijkheid van de staatssecretaris van IenW.
Het is onze verantwoordelijkheid om:

-

conclusies te formuleren over:

-

de volledigheid van de in de voortgangsrapportage opgenomen
financiële informatie in relatie tot de eisen gesteld in artikel 12 van
de Regeling grote projecten;
de volledigheid van de in de voortgangsrapportage opgenomen nietfinanciële informatie in relatie tot de eisen gesteld in artikel 12 van
de Regeling grote projecten;
het proces van totstandkoming (ordelijk, controleerbaar en
deugdelijk) van de in de voortgangsrapportage opgenomen
toekomstgerichte financiële informatie;
het proces van totstandkoming (ordelijk, controleerbaar en
deugdelijk) van de in de voortgangsrapportage opgenomen nietfinanciële informatie;

In voortgangsrapportage 42 wordt ingegaan op de voortgang op hoofdlijnen:
restpunten aanlegproject (hoofdstuk 2), nieuwe infrastructurele maatregelen
(hoofdstuk 3), vervoer (hoofdstuk 4) en de financiën (hoofdstuk 5). De teksten in
hoofdstuk 3 en hoofdstuk 4 vallen buiten de scope van ons onderzoek omdat dit de
exploitatiefase van de Hogesnelheidslijn Zuid betreft. Hoofdstuk 5.1 valt buiten de
scope van ons onderzoek, omdat wij geen controleverklaring afgeven bij de
historische financiële informatie.

Openbaarmaking
De ADR is de interne auditdienst van het Rijk. In de ministerraad is besloten dat het
opdrachtgevende ministerie waarvoor de ADR een rapport heeft geschreven, het
rapport binnen zes weken op de website van de rijksoverheid plaatst, tenzij
daarvoor een uitzondering geldt. De minister van Financiën stuurt elk halfjaar een
overzicht naar de Tweede Kamer met de titels van door de ADR uitgebrachte
rapporten en plaatst dit overzicht op de website.

7 van 13 | Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogelsnelheidslijn Zuid

2

De volledigheid en de totstandkoming van de in
de voortgangsrapportage opgenomen
informatie

In dit hoofdstuk zijn conclusies geformuleerd: met betrekking tot de volledigheid
van de financiële en niet-financiële informatie in de bijgevoegde
voortgangsrapportage 42 Hogesnelheidslijn Zuid in relatie tot de gestelde eisen in
de Regeling grote projecten en met betrekking tot het proces van totstandkoming
van de toekomstgerichte financiële informatie en het proces van totstandkoming
van de niet-financiële informatie.
De staatssecretaris van IenW is verantwoordelijk voor het opstellen van de
voortgangsrapportage 42.
Wij hebben ons onderzoek verricht in overeenstemming met Nederlands recht,
waaronder Standaard 3000D “Assurance-opdrachten anders dan opdrachten tot
controle of beoordeling van historische financiële informatie (directe-opdrachten)”
en Standaard 3400 “Onderzoek van toekomstgerichte financiële informatie”.
Dienovereenkomstig hebben wij ons onderzoek zodanig gepland en uitgevoerd dat
een redelijke zekerheid of beperkte mate van zekerheid is verkregen voor onze
conclusies met betrekking tot de door ons onderzochte punten. Een assuranceopdracht omvat onder meer een onderzoek door middel van deelwaarnemingen van
relevante gegevens. Wij zijn van mening dat de door ons verkregen assuranceinformatie voldoende en geschikt is als basis voor onze conclusies.
2.1

Criteria
De volledigheid van de in de voortgangsrapportage opgenomen financiële en nietfinanciële informatie is beoordeeld aan de hand van de eisen die hieraan worden
gesteld in de Regeling grote projecten.
Daarnaast zijn eventuele aanvullende afspraken met de Tweede Kamer over de in
de voortgangsrapportage op te nemen financiële en niet-financiële informatie van
belang. Specifiek verwijzen wij naar de brief d.d. 13 februari 2017 met kenmerk
2017Z00708/2017D04624 waarin de gewijzigde informatieafspraken zijn
opgenomen over de inhoud van de voortgangsrapportage.
Met betrekking tot de totstandkoming van toekomstgerichte financiële informatie en
de totstandkoming van niet-financiële informatie geldt dat de desbetreffende
informatie op een ordelijke, controleerbare en deugdelijke wijze tot stand komt. De
belangrijkste in dat kader vast te stellen aspecten zijn dat:

-

de verantwoordelijkheden en bevoegdheden goed in het
totstandkomingsproces zijn belegd;
het totstandkomingsproces achteraf reconstrueerbaar is;
de informatie die als uitkomst van het totstandkomingsproces is opgeleverd
op volledige en juiste wijze in de voortgangsrapportage is opgenomen.

Verder geldt dat de toekomstgerichte financiële informatie en de niet-financiële
informatie niet strijdig mag zijn met andere in de voortgangsrapportage opgenomen
informatie.
Waar nodig dient de niet-financiële informatie te zijn voorzien van een duidelijke
bronvermelding.

8 van 13 | Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogelsnelheidslijn Zuid

2.2

Samenvatting van de verrichte werkzaamheden
De volledigheid van de in de voortgangsrapportage opgenomen financiële en nietfinanciële informatie
Ter zake van de volledigheid van de in de voortgangsrapportage opgenomen
financiële en niet-financiële informatie, zijn wij nagegaan of de volgens artikel 12
van de Regeling grote projecten op te nemen informatie is opgenomen in de
voortgangsrapportage. Ons onderzoek is zodanig gepland en uitgevoerd dat een
beperkte mate van zekerheid is verkregen voor onze conclusies.
Het proces van totstandkoming van de in de voortgangsrapportage opgenomen
toekomstgerichte financiële informatie
Voor de in de voortgangsrapportage opgenomen toekomstgerichte financiële
informatie hebben wij vier punten onderzocht. Hierna geven wij per punt aan wat de
verrichte werkzaamheden zijn en welke mate van zekerheid is verkregen voor onze
conclusies.
Ten eerste zijn wij nagegaan dat deze informatie ordelijk, controleerbaar en
deugdelijk tot stand is gekomen. Dit onderzoek is zodanig gepland en uitgevoerd
dat een redelijke mate van zekerheid is verkregen.
Ten tweede hebben wij onderzocht of de veronderstellingen een redelijke basis
vormen voor de toekomstgerichte financiële informatie. Dit onderzoek is zodanig
gepland en uitgevoerd dat een beperkte mate van zekerheid is verkregen.
Ten derde hebben wij onderzocht of de toekomstgerichte financiële informatie op
een juiste wijze op basis van de veronderstellingen is opgesteld en gepresenteerd.
Dit onderzoek is zodanig gepland en uitgevoerd dat een redelijke mate van
zekerheid is verkregen.
Ten vierde zijn wij nagegaan dat de opgenomen toekomstgerichte financiële
informatie niet strijdig is met de historische financiële informatie en de nietfinanciële informatie in de voortgangsrapportage. Dit onderzoek is zo gepland en
uitgevoerd dat een beperkte mate van zekerheid is verkregen.
Het proces van totstandkoming van de in de voortgangsrapportage opgenomen nietfinanciële informatie
Ter zake van de in de voortgangsrapportage opgenomen niet-financiële informatie
zijn wij nagegaan dat deze informatie ordelijk, controleerbaar en deugdelijk tot
stand is gekomen. Dit onderzoek is zodanig gepland en uitgevoerd dat een redelijke
mate van zekerheid is verkregen.
Voorts zijn wij nagegaan dat de opgenomen niet-financiële informatie niet strijdig is
met de financiële informatie in de voortgangsrapportage. Ons onderzoek is zo
gepland en uitgevoerd dat een beperkte mate van zekerheid is verkregen voor onze
conclusie.

2.3

Conclusies
Op grond van ons onderzoek komen wij tot de volgende conclusies:

2.3.1

De volledigheid van de in de voortgangsrapportage opgenomen financiële en nietfinanciële informatie (H2 en H5 van VGR)
In voortgangsrapportage 42 ontbreekt kwantitatieve informatie over dreigende
kostenoverschrijdingen met betrekking tot zettingen bij Schuilingervliet en
Rijpwetering, met inbegrip van voorstellen voor vermijding dan wel beperking van
overschrijdingen en de eventuele budgettaire inpassing ervan. Dit komt doordat de
risicoanalyse rondom deze zettingen niet is geactualiseerd voor deze VGR, terwijl er
sprake is van gewijzigde omstandigheden op deze locaties. De oplossingsrichtingen
van de problemen rond zettingen en de kosten hiervan zijn nog in onderzoek bij het
verschijnen van deze VGR. Zoals IenW toelicht in paragraaf 2.1 van VGR 42, is zij
voornemens deze risicoanalyse te actualiseren wanneer de lopende onderzoeken
zijn afgerond en daarover te rapporteren in de volgende verslagperiode.

9 van 13 | Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogelsnelheidslijn Zuid

Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden en de verkregen assurance-informatie
is ons, met uitzondering van in de voorgaande alinea benoemde ontbrekende
informatie, niets gebleken op basis waarvan wij zouden moeten concluderen dat de
financiële en niet-financiële informatie niet in alle van materieel belang zijnde
opzichten in overeenstemming met artikel 12 van de Regeling grote projecten is
opgenomen in de voortgangsrapportage.
2.3.2

Onderzoek van de in de voortgangsrapportage opgenomen toekomstgerichte
financiële informatie (H5.2 van VGR)
De in de voortgangsrapportage opgenomen toekomstgerichte financiële informatie
aangaande de toekomstige financiële gevolgen van de restpunten is in alle van
materieel belang zijnde opzichten ordelijk, controleerbaar en deugdelijk tot stand
gekomen, met uitzondering van de toekomstgerichte financiële informatie met
betrekking tot de zettingen.
Zoals IenW heeft toegelicht in de VGR, is de risicoanalyse voor de zettingen niet
geactualiseerd voor VGR 42, omdat de onderliggende onderzoeken nog
onderhanden zijn. Hierdoor kan IenW de gevolgen van de gewijzigde
omstandigheden met betrekking tot zettingen voor locaties Schuilingervliet en
Rijpwetering in termen van tijd en geld niet aangeven in deze voortgangrapportage.
Zoals IenW toelicht in paragraaf 2.1 van VGR 42, is zij voornemens deze
risicoanalyse te actualiseren wanneer de lopende onderzoeken zijn afgerond en
daarover te rapporteren in de volgende verslagperiode.
Op grond van ons onderzoek naar de onderbouwing van de veronderstellingen is
ons, met uitzondering van de voorgaande opmerkingen over de zettingen bij
Schuilingervliet en Rijpwetering, niets gebleken op basis waarvan wij zouden
moeten concluderen dat de veronderstellingen geen redelijke basis vormen voor de
toekomstgerichte financiële informatie aangaande de toekomstige financiële
gevolgen van de restpunten.
De toekomstgerichte financiële informatie is, met uitzondering van de voorgaande
opmerkingen over de zettingen bij Schuilingervliet en Rijpwetering, op een juiste
wijze op basis van de veronderstellingen opgesteld en gepresenteerd in
overeenstemming met de verslaggevingsgrondslagen zoals deze opgenomen zijn in
de Comptabiliteitswet 2016.
De werkelijke toekomstige financiële gevolgen van de restpunten zullen naar alle
waarschijnlijkheid afwijken van de voorspelling aangezien de veronderstelde
gebeurtenissen zich veelal niet zullen voordoen zoals verwacht. Dit kan een
materiële afwijking tot gevolg hebben.
Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden en de verkregen assurance-informatie
is ons niets gebleken op basis waarvan wij zouden moeten concluderen dat de in de
voortgangsrapportage opgenomen toekomstgerichte financiële informatie, strijdig is
met de historische financiële informatie of de niet-financiële informatie.

2.3.3

Het proces van totstandkoming van de in de voortgangsrapportage opgenomen nietfinanciële informatie (H2 en H5 van VGR)
De in de voortgangsrapportage opgenomen niet-financiële informatie is in alle van
materieel belang zijnde opzichten ordelijk, controleerbaar en deugdelijk tot stand
gekomen.
Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden en de verkregen assurance-informatie
is ons niets gebleken op basis waarvan wij zouden moeten concluderen dat de in de
voortgangsrapportage opgenomen niet-financiële informatie, strijdig is met de
financiële informatie.

10 van 13 | Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogelsnelheidslijn Zuid

Wij zijn gaarne bereid een en ander nader toe te lichten.
Den Haag, 18 oktober 2019
Auditdienst Rijk

G. Baak MSc RA

11 van 13 | Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogelsnelheidslijn Zuid

3

Bijlage: Voortgangsrapportage 42
Hogesnelheidslijn Zuid

12 van 13 | Accountantsrapport bij voortgangsrapportage 42
Hogelsnelheidslijn Zuid

Voortgangsrapportage 42
Hogesnelheidslijn Zuid

Datum

september 2019

Uitgegeven door:
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Directie Openbaar Vervoer en Spoor

Inleiding
1.1
Tweeënveertigste Voortgangsrapportage
1.2
Leeswijzer
1.3
Projectbeheer

3
3
3
4

2

Restpunten aanlegproject

5

2.1
2.2
2.3

Zettingen
Betonkwaliteit
Overige restpunten

5
6
6

3
3.1
3.2

Nieuwe infrastructurele maatregelen
Geluidsmaatregelen
Maatregelen ter verbetering prestaties

7
7
7

4
4.1
4.2

Vervoer
Reizigersgroei
Ontwikkeling ingroei HSL-Zuid aanbod

9
9
10

5
5.1
5.2

Financiën
Verslagperiode
Toekomstgerichte financiële informatie

12
12
12

Bijlage 1: Overzicht Kamerstukken

14

1

1

Inleiding

1.1

Tweeënveertigste Voortgangsrapportage
Het project Hogesnelheidslijn-Zuid (HSL-Zuid) valt onder de Regeling Grote
Projecten van de Tweede Kamer. Op 13 februari 20171 heeft de Kamer aangegeven
dat zij vasthoudt aan de grootprojectstatus en éénmaal per jaar wenst te worden
geïnformeerd over de belangrijkste restpunten met betrekking tot de HSL-Zuid, de
geluidsreductie en over het optimale gebruik van de HSL-Zuid. De formele
verslagperiode van deze Voortgangsrapportage (VGR) HSL-Zuid loopt van 1 juli
2018 tot en met 30 juni 2019. Daarnaast wordt ook gerapporteerd over actuele
ontwikkelingen die zich na 30 juni hebben voorgedaan.
Op 10 april jongstleden heeft de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat
de Staatssecretaris van IenW geïnformeerd over het besluit om de procedure die
leidt tot beëindiging van de grootprojectstatus van het project HSL-Zuid in gang te
zetten. In dit kader heeft de Kamer de Staatssecretaris verzocht een eindevaluatie
op te stellen, zoals bedoeld in artikel 15 van de Regeling Grote Projecten2. De
Staatsecretaris heeft toegezegd een eindevaluatie in te stellen en deze naar
verwachting eind 2019 op te leveren3.

1.2

Leeswijzer
In hoofdstuk 2 komen de restpunten van het oorspronkelijke aanlegproject aan de
orde, waaronder betonkwaliteit, zettingen en afwikkeling van enkele grondzaken.
Hoofdstuk 3 benoemt de nieuwe investeringsopgaven die na de oplevering van de
HSL-Zuid (2006) zijn opgekomen en niet direct gerelateerd zijn aan de aanleg van
de HSL-Zuid: infrastructurele maatregelen ter vermindering van de geluidshinder en
ter verbetering van de prestaties van het vervoersaanbod op de HSL-Zuid.
Veranderingen in het vervoersaanbod over de HSL-Zuid en de reizigersgroei komen
aan de orde in hoofdstuk 4. Hoofdstuk 5 geeft tot slot een overzicht van de
budgettaire ontwikkeling voor de restpunten van het aanlegproject. De budgettaire
verantwoording van de infrastructurele maatregelen ter vermindering van de
geluidshinder en ter verbetering van de prestaties van het vervoersaanbod op de
HSL-Zuid is opgenomen in de budgettaire nota’s van Infrastructuurfonds (artikel
13.03, aanleg spoor).
De door NS en ProRail geleverde prestaties op de HSL-Zuid zijn niet opgenomen in
deze VGR omdat de Kamer hierover reeds wordt geïnformeerd in de reguliere
rapportages in het kader van de concessies. De tijdens de verslagperiode geleverde
prestaties op de HSL-Zuid zijn opgenomen in de jaarrapportages van NS en ProRail
over 2018 en de halfjaarverantwoording van NS en ProRail over de eerste helft van

Zie brief Vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu over wijziging informatie-afspraken, d.d. 13 februari 2017,
2017Z00708/2017D04624
2
Zie brief Commissie IenW aan de Staatssecretaris over beëindiging grootprojectstatus HSL-Zuid, kenmerk:
2019Z05643/2019D14986
3
Zie brief van de Staatssecretaris van IenW aan de Kamer,25 april 2019, Tweede Kamer, 2018-2019, 22026, nr.
508
1

2

20194. Tevens zijn de actuele gegevens over de prestaties op de HSL-Zuid op de
websites van NS en ProRail te vinden5.
1.3

Projectbeheer
ProRail is beheerder van alle hoofdspoorwegen (vanaf 2006/2007 ook van de HSLZuid-secties Hoofddorp-Rotterdam West en Barendrecht-Belgische grens). Anders
dan op de rest van het spoor heeft de Staat voor de HSL-Zuid-secties het feitelijke
beheer en onderhoud bij Infraspeed BV ondergebracht.
De Staat heeft op 5 december 2001 een contract (looptijd tot medio 2031)
afgesloten met Infraspeed BV (hierna Infraspeed) ten behoeve van de financiering,
het ontwerp en de aanleg van de bovenbouw6 (o.a. sporen, bovenleiding en
systemen) van de HSL-Zuid (2006 afgerond). Ook het beheer en onderhoud
(inclusief storingsherstel, vernieuwing, performance management) van de HSLZuid-secties (onder- en bovenbouw) is met dit contract voor 25 jaar belegd bij
Infraspeed. De verkeersleiding en capaciteitsverdeling voor de HSL worden wel door
ProRail op reguliere wijze uitgevoerd. Naast de hogesnelheidssecties bevat de HSLZuid-corridor conventionele delen die ook worden beheerd door ProRail en buiten
het contract met Infraspeed vallen.
Vanaf 2007 is het contractmanagement van de HSL-Zuid-secties grotendeels bij
volmacht namens de Staat bij het Contract Management Team (CMT) bij ProRail
belegd. ProRail CMT (hierna ProRail) ziet toe op nakoming door Infraspeed van de
contractuele verplichtingen (bijvoorbeeld m.b.t. performance en veiligheid).
Daarnaast adviseert ProRail CMT de Staat over de afwikkeling en nazorg van de
restpunten van de aanleg (zoals betonkwaliteit en zettingen) waarvan het financiële
risico bij de Staat ligt. Bij het ministerie van IenW is het beheer van de HSL-Zuid
belegd in de reguliere lijn, bij DG Mobiliteit, directie Openbaar Vervoer en Spoor.

De halfjaarverantwoording van NS en ProRail zijn op 12 september 2019 naar de Kamer gestuurd (Tweede Kamer,
2018-2019, 29984, nr. 863).
5
De meest recente prestaties van NS zijn te vinden op de website van NS (https://www.ns.nl/over-ns/despoorsector/verantwoording.html). De meest recente prestaties van ProRail en punctualiteitscijfers, inclusief
uitvalcijfers, zijn te vinden op het openbare online prestatiedasboard van ProRail (http://prestaties.prorail.nl).
6
De zogenaamde Restated Implementation Agreement (RIA).
4

3

2

Restpunten aanlegproject
Met de afronding van de bouwfase en oplevering van de HSL-Zuid in 2006 is het
grootproject HSL-Zuid nagenoeg afgerond. Na de bouwfase resteren nog een aantal
restpunten.

2.1

Zettingen
Locatie Westrik bij Breda
Ten opzichte van de vorige verslagperiode zijn over de locatie Westrik geen nieuwe
ontwikkelingen te melden. Volgens ProRail zijn geen herstelmaatregelen nodig
omdat de laatste geometrische kwartaalmetingen van Infraspeed herbevestigen dat
de baan zich stabiliseert. In samenwerking met Infraspeed bereidt ProRail CMT
evenwel maatregelen voor om de spoorligging van de HSL duurzaam te borgen (om
kleine verplaatsingen, mochten die zich toch voordoen, op te kunnen vangen).
Locatie Schuilingervliet
In 2018 is Infraspeed in opdracht van de Staat gestart met periodieke
herstelwerkzaamheden om de baan te stabiliseren. Uit de meest recente
geometrische metingen van de bovenbouw die in opdracht van ProRail zijn
uitgevoerd blijkt dat het aantal voegen dat is aangetast door verplaatsing inmiddels
verder is toegenomen tot circa 150 stuks, daar waar in de VGR41 (september 2018)
nog werd uitgegaan van 127 stuks. De ontwikkelde herstelmethode (injectie
microcement) is tijdrovend gebleken. Daarbij zijn twijfels gerezen over de
kosteneffectiviteit van deze methode. Op één van de proeflocaties keren de
zettingen twee jaar na injectie terug. Met een panel van verschillende (externe)
deskundigen werkt ProRail daarom aan een oorzaakanalyse en een methode
waarmee een grotere herstelproductie is te realiseren, gericht op een goedkoper en
bestendiger eindresultaat. De resultaten hiervan worden halverwege volgend jaar
(2020) verwacht en leveren de noodzakelijke bouwstenen voor een plan van aanpak
van ProRail. Op basis hiervan zal de bij VGR41 uitgevoerde kwantitatieve
risicoanalyse ten behoeve van de volgende VGR worden geactualiseerd. Voorlopig
continueert ProRail de huidige herstelmethode om de baan beschikbaar en veilig
berijdbaar te houden.
Locatie Rijpwetering
Op basis van geotechnische en landmeetkundig monitoring blijkt dat de situatie op
de locatie Rijpwetering nog niet stabiel is, maar dat de verslechtering geleidelijk
plaats vindt. Voorlopig wordt de monitoring van verplaatsingen voor alle baansecties
en kunstwerken voortgezet en deels aangevuld. De omvang van de verplaatsingen
vormt met de getroffen korte termijnmaatregelen (o.a. extra monitoring) de
komende jaren geen risico voor de draagkracht van de palen en de constructieve
veiligheid. De kritische grens voor de toelaatbare baan-vervorming komt met de
geleidelijke verplaatsing naar verwachting van ProRail pas over enkele jaren in zicht.
Om te voorkomen dat de horizontale verplaatsingen dan wel risicovol worden

4

overweegt ProRail kerende constructies (damwanden) te plaatsen. Naar de
effectiviteit van deze kostbare maatregel wordt nader onderzoek verricht. Tevens
wordt onderzoek in gang gezet naar de effectiviteit van aanvullende/alternatieve
maatregelen om de baan te stabiliseren. Daarnaast zal ProRail alle meetgegevens
van de afgelopen 12 jaren nader analyseren om beter zicht te krijgen op de
baanbewegingen over de jaren heen. De resultaten van genoemde onderzoeken
worden eind 2019 verwacht waarna de vervolgaanpak zal worden bepaald. Het doel
van deze acties is om tijdig een plan van aanpak gereed te hebben liggen voor het
moment dat de kritisch grens wordt genaderd. Op basis hiervan zal tevens de bij
VGR41 uitgevoerde kwantitatieve risicoanalyse ten behoeve van de volgende
voortgangsrapportage worden geactualiseerd.

2.2

Betonkwaliteit
In het kader van de geldende specifieke garantie heeft IenW contractuele afspraken
gemaakt met de aannemerscombinatie van de Tunnel Rotterdam Noordrand over
werkzaamheden die de zichtbare schade beheersen. De werkzaamheden worden
naar verwachting dit najaar afgerond.
Voor overige HSL-objecten waarvoor IenW de aflopende garantietermijnen in 2015
heeft gestuit, is uit onderzoek gebleken dat gedurende de garantieperiode geen
sprake was van ernstige gebreken of bovenmatig stof (zie VGR41, paragraaf 2.2.2).
Nakoming van garantiebepalingen is hier daarom niet aan de orde.
Zoals aangegeven bij aanbieding van de VGR41 is de prognose dat de komende
decennia geen en daarna zeer beperkte schade zal ontstaan. Er is volgens ProRail
geen aanleiding om dit beeld bij te stellen. Daarom is voor deze VGR niet opnieuw
een risicoanalyse uitgevoerd. Samen met Infraspeed werkt ProRail aan de
uitwerking van de besluiten die bij VGR41 over inspectie van en onderzoek naar de
betonkwaliteit zijn genomen.

2.3

Overige restpunten
In het kader van de grondverwerving HSL-Zuid loopt nog een rechtszaak met
betrekking tot een onteigeningsprocedure. Het is onbekend wanneer de rechtbank
tot een uitspraak komt. Een aantal restgronden zal naar verwachting nog kunnen
worden verkocht via het Rijksvastgoed bedrijf. De overige grondverwervingszaken
zijn afgehandeld. Alle ingediende verzoeken tot schadevergoeding of
nadeelcompensatie zijn afgehandeld, met uitzondering van verzoeken die betrekking
hebben op geluid. De afhandeling van deze verzoeken is mede afhankelijk van de
nog te nemen geluidsmaatregelen. In het kader van de grootprojectstatus en de
MER zullen nog evaluaties worden uitgevoerd.

5

3

Nieuwe infrastructurele maatregelen
Nadat de HSL-Zuid in 2006 was opgeleverd en in 2009 in gebruik was genomen, zijn
op verzoek van de Staat nog diverse aanpassingen aan de infrastructuur
doorgevoerd. In dat kader heeft ProRail in de verslagperiode gewerkt aan
voorbereiding en realisatie van infrastructurele maatregelen ter verbetering van de
prestaties van het vervoersaanbod op de HSL-Zuid en aan voorbereiding van
infrastructurele maatregelen ter vermindering van de geluidshinder.

3.1

Geluidsmaatregelen
De Tweede Kamer is per brief van 1 oktober 20157 geïnformeerd over het pakket
aan geluidsmaatregelen langs de HSL-Zuid. ProRail realiseert de geluidsmaatregelen
in overleg met de betrokken gemeenten en bewoners, Infraspeed en IenW.
Volgens de planning zijn uiterlijk volgend jaar alle maatregelen uitgewerkt en wordt
gestart met de aanleg. In vergelijking met geluidsmaatregelen langs conventioneel
spoor vergt dit project meer tijd, vanwege de specifieke karakteristieken van de
HSL-Zuid. Zo dienen de extra geluidsmaatregelen bestand te zijn tegen de hoge
snelheden van de treinen. Dit vergt meer aandacht bij het ontwerp. Ook zijn de
beschikbare periodes voor aanleg korter in verband met uitgebreidere
veiligheidsprocedures.

3.2

Maatregelen ter verbetering prestaties

Vanaf 2017 werken ProRail en NS in het kader van het Verbeterprogramma
HSL-Zuid aan concrete operationele maatregelen om de prestaties op korte termijn
te verhogen. Daarnaast bereiden ProRail en NS investeringen voor die de
betrouwbaarheid op (middel)lange termijn verder kunnen verbeteren. Daarvoor is
op het Infrastructuurfonds € 60 mln. gereserveerd. Inmiddels zijn
investeringsvoorstellen, rekening houdend met onzekerheidsmarges, voor een groot
deel van het beschikbare budget goedgekeurd:

Inspectiecamera’s in spanningssluizen
Wanneer er een stranding plaatsvindt waarbij het vermoeden bestaat dat er schade is
aan de bovenleiding, bijvoorbeeld door het maken van spanning-aarde (kortsluiting),
kan Infraspeed met de inmiddels geplaatste inspectiecamera’s kijken of de
bovenleiding nog intact is. Dit verkort de duur van verstoringen. Deze investering
blijkt erg effectief. De gemiddelde doorlooptijd van een versperring na het rijden van
spanning-aarde is verkort met 59 minuten (van 1:12u naar 0:13u).

7

Tweede Kamer, Vergaderjaar 2015-2016, Kamerstuk 22026 nr. 482

6

Windschermen op de HSL-Zuid
Dit omvat het plaatsen van windschermen op de Brug Hollandsch Diep en op de toeen afritten naar deze brug. Voor het ontwerpen van de voor Nederland unieke
windschermen (boven open water langs hogesnelheidslijn) was een uitvoerige
planstudie nodig waarbij ook werd gekeken naar het effect van de schermen op de
stabiliteit van de brug. Het ontwerp is deze zomer afgerond. Aanvullend op de
schermen op de Brug Hollandsch Diep worden maatregelen voorbereid voor een
beperkt aantal andere windgevoelige locaties op de HSL.
Extra schakeling in spanningssluis

Spanning-aarde rijden (kortsluiting) is een belangrijke oorzaak van de lange duur van
strandingen in de spanningssluizen. Door begin volgend jaar een extra schakeling in
alle spanningssluizen op de HSL aan te brengen, wordt de kans op het maken van
spanning-aarde verkleind. De verwachte realisatiedatum is eind Q1 2020.
Preventieve maatregelen tegen overlast zwanen
Deze zomer is een pilot van start gegaan met extra maatregelen om te voorkomen dat
zwanen op de HSL Zuid terecht komen en daar de treinenloop verstoren.
Testlab ERTMS
Het ERTMS-testlab versnelt de introductie van nieuw/ aangepast materieel op de HSL.
De realisatie van het testlab is nagenoeg afgerond. Naar verwachting zal de
leverancier van de ICNG het testlab dit najaar in gebruik nemen.
Verplaatsen stopmarkeerbord bij Zevenbergschenhoek
De huidige locatie van het stopmarkeerbord en de daaraan gerelateerde
beveiligingsconfiguratie bij de spanningssluis Zevenbergschenhoek aansluiting
(richting de HSL) zorgt voor relatief veel uitval en/of langdurige strandingen. Het
verplaatsen van het stopmarkeerbord met 250 meter en aanpassing van de
beveiligingsconfiguratie verbeteren naar verwachting de prestaties. Het verkennend
onderzoek het voorlopig verkeerstechnisch ontwerp is gereed.
Overige maatregelen zijn nog in onderzoek. Over de voortgang van infrastructurele
maatregelen t.a.v. geluidshinder en maatregelen ter verbetering van de prestaties
HSL-Zuid wordt ook gerapporteerd in de reguliere begrotingsrapportages (MIRT-blad
781 – Maatregelenpakket HSL-Zuid).

7

4

Vervoer

4.1

Reizigersgroei
De groei van het aantal binnenlandse reizigerskilometers over de HSL-Zuid houdt
aan. De totale groei in de eerste helft van 2019 (t.o.v. dezelfde periode vorig jaar)
was 6%. Op de binnenlandse trajecten (incl. binnenlandse trajecten IC Brussel) is
het aantal reizigerskilometers met 4% gestegen en er waren 10% meer
grensoverschrijdende reizigerskilometers op basis van de beschikbare cijfers. Ter
vergelijking; op het hoofdrailnet als geheel (inclusief HSL) was de gemiddelde groei
4,6% in de eerste helft van 2019, een bijzonder hoge groei.
De groei op de HSL is minder sterk dan voorgaande jaren (de groei in de vorige
verslagperiode was uitzonderlijk hoog). Daarnaast is ook het reguliere
seizoenspatroon te zien dat Q1 achterblijft in kilometers. De groei was minder hoog,
waarschijnlijk door de hogere uitval van Intercity direct als gevolg van een
softwarefout in de locomotieven, een grote buitendienststelling op het traject
Rotterdam-Schiphol en het feit dat er geen nieuwe productintroducties hebben
plaatsgevonden zoals in 2018 (Intercity Brussel en Eurostar). In de eerste helft van
2019 waren er wel productuitbreidingen, zoals het rijden van de Intercity Brussel als
vijfde trein en een derde Eurostar.

Reizigerskilometers (x mln.)
Binnenland

Internationaal

Totaal

Q1-15

97

55

152

Q2-15

116

72

188

Q3-15

120

72

191

Q4-15

135

59

194

Q1-16

134

54

188

Q2-16

147

74

221

Q3-16

147

72

219

Q4-16

157

63

220

Q1-17

193

62

255

Q2-17

220

75

296

Q3-17

224

78

302

Q4-17

234

72

306

Q1-18

228

72

301

Q2-18

260

131

391

Q3-18

253

138

391

Q4-18

263

109

372

Q1-19

245

95

Q2-19

263

129

339
392

8

* Het aantal internationale reizigerskilometers wordt in principe gevormd door de
reizigerskilometers van Thalys, Eurostar en de internationale reizigers in de IC Brussel.
De reizigerskilometers van Eurostar (drie treinen per dag) kunnen door NS echter niet
geleverd worden en zijn dus geen onderdeel van de in deze tabel genoemde
internationale reizigerskilometers
** Er kan sprake zijn van afrondingsverschillen.

4.2

Ontwikkeling ingroei HSL-Zuid aanbod
Per 11 juni jl. rijden er drie Eurostar treinen per dag vanuit Amsterdam (met een
overstap in Brussel) naar London en vice versa. De reistijd vanuit Londen is 3 uur en
41 minuten. Vanuit Nederland naar Londen is de reistijd één uur langer vanwege de
controles in Brussel-Zuid. NS International heeft reeds een aanvraag gedaan voor
de vierde trein per dag, per december 2020. Door de genoemde
frequentieverhoging is de flexibiliteit voor de reiziger verbeterd en is de concurrentie
met het vliegtuig verder vergroot.
Op 31 maart 2019 zijn nieuwe stops van de Thalys geïntroduceerd op luchthaven
Charles de Gaulle en Marne a Vallée (Disneyland Parijs). Om verder tegemoet te
komen aan de groeiende reizigersvraag, is de capaciteit vergroot door inzet van
verlengde treinen en in het weekend één extra trein vanuit Brussel-Zuid in de
richting van Amsterdam. Ondertussen wordt gewerkt aan het mogelijk maken van
beveiliging- en grenscontroles op de Nederlandse stations, waardoor een directe
verbinding van Nederland naar Londen gerealiseerd kan worden. In de Kamerbrief
‘Stand van zaken onderhandelingen t.b.v. de realisatie directe Eurostartreinservice

9

Amsterdam-London8’ is een nadere toelichting gegeven op de stand van zaken van
de verdragen die nodig zijn om de beveiliging- en grenscontroles te realiseren. Er
zijn de afgelopen periode - mede door de grote Nederlandse inzet - flinke stappen
gezet om deze verdragen af te ronden. Daarbij moet benadrukt worden dat de
voortgang ook afhankelijk is van de andere betrokken landen: Frankrijk, België en
het VK. Nederland doet er alles aan om samen met deze landen tot een spoedige
afronding te komen.

8

Brief Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, 20 september 2019, kenmerk 2644578

10

5

Financiën

5.1

Verslagperiode

5.1 Verslagperiode
Projectbudget (€ mln.):
Stand VGR 41
Budgetmutaties t/m voorjaarsnota 2019
Stand VGR 42

7.281,0
0,0
7.281,0

In de verslagperiode zijn geen budgetmutaties aan de orde geweest.
Verplichtingen (€ mln.):
Stand VGR 41
Realisatie verslagperiode
Afrondingsverschil
Stand VGR 42

7.264,4
0,1
- 0,1
7.264,4

In de verslagperiode is voor € 61.581,11 aan verplichtingen inzake het
Schadevergoedingsschap gerealiseerd.
Uitgaven (€ mln.):
Stand VGR 41
Realisatie verslagperiode
Stand VGR 42

7.264,3
0,1
7.264,4

In de verslagperiode is voor € 79.730,91 aan uitgaven inzake het
Schadevergoedingsschap en de afrekening risicoanalyse beton en zettingen
gerealiseerd.
Ontvangsten (€ mln):
Stand VGR 41
Realisatie verslagperiode
Stand VGR 42

353,1
0,3
353,4

In de verslagperiode is voor € 293.100,00 aan ontvangsten inzake een
garantiebetaling aannemer gerealiseerd.
5.2 Toekomstgerichte financiële informatie
Het resterend budget voor de afhandeling van de restpunten HSL-Zuid bedraagt nog
€ 39,3 miljoen, inclusief de nog over te boeken € 15,3 miljoen uit de
investeringsruimte spoor (zie VGR 41) - welke bij de Ontwerpbegroting 2020 is
verwerkt – en de reeds naar artikel 13.04 (Geïntegreerde contractvormen)
overgeboekte € 7,4 miljoen voor de eerste opdracht aan Infraspeed voor het
uitvoeren van zettingsmaatregelen.
Van deze € 39,3 miljoen heeft € 27,4 miljoen betrekking op de zettingsproblematiek
en € 3,9 miljoen op de betonproblematiek, zoals blijkt uit de in 2018 uitgevoerde
risicoanalyses (zie VGR 41). Daarin zijn de in paragraaf 2.1. genoemde maatregel
om de spoorligging van de HSL duurzaam te borgen niet opgenomen. Deze

11

maatregel kan worden opgevangen binnen het reguliere budget op artikel 13.04 van
de begroting (Geïntegreerde contractvormen).
De in hoofdstuk 2 geschetste ontwikkelingen voor zettingen bij Westrik en
betonschade HSL geven geen aanleiding om te veronderstellen dat de budgetten
hiervoor niet meer volstaan. Dat geldt gezien de in hoofdstuk 2 beschreven
onzekerheden en de nog volgende onderzoeken niet voor zettingen bij
Schuilingervliet en Rijpwetering. Daarom wordt in de volgende verslagperiode
voor deze locaties een update van de risicoanalyse uitgevoerd.
Voor de overige restpunten is € 8 miljoen beschikbaar. De uitgaven voor de
afwikkeling van schades/nadeelcompensaties en grondverwerving zullen naar
verwachting maximaal € 5,6 miljoen bedragen op basis van de huidige inschattingen
van het Schadevergoedingsschap HSL-Zuid/A16/A4 en ProRail. Het risico dat de
opbrengst uit begrote grondverkopen niet wordt behaald is maximaal € 1,4 miljoen
en voor de nog uit te voeren evaluaties is naar schatting maximaal € 1 miljoen
benodigd. Voor de afwikkeling van de overige restpunten is derhalve naar de huidige
inzichten voldoende budget beschikbaar.

12

Bijlage 1: Overzicht Kamerstukken
In de verslagperiode hebben de volgende Kamerstukken betrekking op de HSL-Zuid.

Datum

Onderwerp

Kamerstuk

18 september
2018
18 september
2018
27 september
2018
27 september
2018
7 november 2018

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Infrastructuurfonds voor het jaar 2019
MIRT-overzicht 2019 (Maatregelenpakket HSLZuid)
Aanbiedingsbrief 41e Voortgangsrapportage
HSL-Zuid (VGR 41)
Brief halfjaarverantwoordingen 2018 van NS en
ProRail
Motie van de leden Kröger en Laçin over het
reduceren van de technische complexiteit op de
HSL-Zuid
Schriftelijke antwoorden op vragen gesteld bij
behandeling van begrotingsstaten van Ministerie
van IenW (XII) en het IF voor het jaar 2019
Verslag van algemeen overleg Spoor (11 oktober
2018)
Aanbiedingsbrief rapport ADR over VGR 41
Onderzoek naar de doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid dat valt onder artikel
16 Openbaar vervoer en spoor van de
rijksbegroting van het ministerie van IenW
Lijst van vragen en antwoorden bij vaststelling
begrotingsstaat IF 2019
Aanbiedingsbrief begrotingsstaat IF 2019
Verslag plenair debat begrotingsstaten van
Ministerie van IenW (XII) en het IF voor het jaar
2019 (7 november 2018)
Motie van lid Moorlag over aansluiting op het
Europese hsl-netwerk in oostelijke en
noordoostelijke richting
Vragen over de VGR 41, de Langetermijnvisie
HSL van NS en ProRail en de rapportage van de
Auditdienst Rijk (ADR) over VGR
Verslag nota overleg begrotingsstaat IF 2019
Brief over de uitvoering van het
Maatregelenpakket Spoorgoederenvervoer
Brief aanbieding vervoer- en beheerplan van
respectievelijk NS en ProRail voor 2019

kst-35000A-2

8 november 2018

9 november 2018
12 november 2018
14 november 2018

21 november 2018
22 november 2018
29 november 2018

4 december 2018

17 december 2018

20 december 2018
20 december 2018
20 december 2019

blg-855952
Kst-22026-505
Kst-29984-791
Kst-29984-793

blg-865788

Kst-29984-795
Kst-22026-506
Kst-32861-41

Kst-35000-A-27
Kst-35000-A-78
Kst-35000XII/A-20
Kst-35000-A-49

Kst2018D59466
Kst-35000-A-80
Kst29984-809
kst-29984-808

13

14-januari-2019

21 januari 2019

23 januari 2019

4 februari 2019
7 februari 2019
27 februari 2019
26 maart 2019
10 april 2019

25 april 2019

Verslag van een algemeen overleg; Verslag van
een algemeen overleg over spoorveiligheid/
ERTMS (4 december 2018)
Antwoorden op vragen over de VGR 41, de
Langetermijnvisie HSL van NS en ProRail en de
rapportage van de Auditdienst Rijk (ADR) over
VGR
Antwoord op vragen van de leden Ziengs en
Amhaouch over het bericht ‘Meer NS-treinen
stranden op hsl’
Ontwikkelingen internationaal personenvervoer
per spoor
Brief Toekomstbeeld openbaar vervoer
Verslag Algemeen Overleg Spoor (6 februari
2019)
Brief aanbieding jaarverantwoordingen over de
prestaties van NS en ProRail in 2018
Brief Commissie IenW aan de Staatssecretaris
over beëindiging grootprojectstatus HSL-Zuid

14 mei 2019

Brief over procedure die leidt tot beëindiging van
de grootprojectstatus van het project HSL-Zuid
Brief aanbieding VGR10 ERTMS
Motie van de leden Kröger en Laçin over het
verplaatsen van spanningssluizen
(aangehouden)
Verslag VAO 18 april 2019 (AO 4 april 2019)

15 mei 2019

Verslag Algemeen Overleg Spoor (4 april 2019)

26 april 2019
19 april 2019

Kst-29893-236

Kst-22026-507

Aanhangsel van
de Handelingen,
1265
kst-29984-813
kst-23645-685
kst-29984-823
kst-29984-827
Kenmerk:
2019Z05643/20
19D14986
Kst 22026-508
Kst-33562-64
kst-29984-838

Vergadernummer 77, item 4
kst-29984-848

14