> Retouradres Postbus 1 3720 BA Bilthoven

Aan de Directeur-Generaal van de
Volksgezondheid
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
drs. M. Sonnema
Postbus 20350
2500 EJ DEN HAAG

A. van Leeuwenhoeklaan 9
3721 MA Bilthoven
Postbus 1
3720 BA Bilthoven
www.rivm.nl
KvK Utrecht 30276683
T 030 274 91 11
F 030 274 29 71
info@rivm.nl

Datum
1 maart 2021
Onderwerp Advies n.a.v. 102e OMT

Geachte mevrouw Sonnema,
Op 26 februari riep het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM het
Outbreak Management Team (OMT) bijeen om te adviseren over de situatie
rondom de COVID-19-pandemie. Naast de vaste OMT-leden, vertegenwoordigers
van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), het Nederlands Centrum voor
Beroepsziekten (NCvB), de Nederlandse Vereniging van Medische Microbiologie
(NVMM), de Vereniging voor Infectieziekten (VIZ) en het Landelijk Overleg
Infectieziektebestrijding (LOI), waren er leden van de Nederlandse Vereniging
voor Intensive Care (NVIC), de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie
(NVKG), de Vereniging van de Specialisten Ouderengeneeskunde (Verenso), de
Nederlandse Vereniging Kindergeneeskunde (NVK), de Nederlandse Vereniging
voor Artsen voor Verstandelijk Gehandicapten (NVAVG), verschillende experts
(internist-infectioloog, viroloog, epidemioloog, artsen-microbioloog, een regionaal
arts-consulent, ouderengeneeskundige, artsen M&G), vertegenwoordigers van
referentielaboratoria en vertegenwoordigers van diverse centra van het RIVM
aanwezig.

A. Aanleiding OMT en doelstelling
Het OMT komt periodiek bij elkaar om de medisch-inhoudelijke stand van zaken
betreffende COVID-19 vast te stellen en te duiden, voor de opvolging van acties
en voor de beantwoording van vragen van de Nederlandse overheid.
Het OMT geeft vervolgadviezen over de effecten van de maatregelen die tot op
heden zijn ingesteld en over de versoepeling van maatregelen op grond van drie
pijlers zoals benoemd door het kabinet:
•
een acceptabele belastbaarheid van de zorg – ziekenhuizen moeten
kwalitatief goede zorg aan zowel COVID-19-patiënten als aan patiënten
binnen de reguliere zorg kunnen leveren;
•
het beschermen van kwetsbare mensen in de samenleving;
•
het zicht houden op en het inzicht hebben in de verspreiding van het virus.
Op 24 februari heb ik de adviesaanvraag ontvangen waarin u het OMT namens
het kabinet vraagt te adviseren over een aantal vraagstukken.
Hieronder volgen een samenvatting van de situatie en de adviezen van het OMT.

Ons kenmerk
0048/2021 LCI/JvD/at/sb
Behandeld door
LCI
T (030) 274 7000
F (030) 274 4455
lci@rivm.nl

B. Actuele situatie
Achtergrond
Op 27 februari jl. werd de eerste patiënt met COVID-19 in Nederland
gediagnosticeerd. Tot 25 februari zijn er wereldwijd 112.348.223 patiënten met
COVID-19 gemeld, van wie 21.765.152 in de EU/EEA. Wereldwijd zijn er
2.484. 324 patiënten overleden, van wie 531.869 in Europa (bron: ECDC). Tot
23 februari zijn er in Nederland 1.064.598 patiënten met laboratoriumbevestigde
COVID-19 gemeld waarvan 49.608 personen werden opgenomen in het
ziekenhuis (bron: Stichting NICE). In totaal zijn 15.343 personen met een
bevestigde SARS-CoV-2-infectie overleden (bron: RIVM).

Datum
1 maart 2021
Ons kenmerk
0048/2021 LCI/JvD/at/sb

Verloop van de epidemie
Het OMT is geïnformeerd over het verloop van de epidemie en de resultaten van
de modellering en de ontwikkeling van het reproductiegetal.
Adviesaanvraag VWS:
Wat is het algemene beeld van de epidemiologische situatie en de ontwikkeling
van de R, ook van de VK variant. Wat is uw verwachting voor de komende
weken? Kunt u daarbij ook ingaan op de verwachtingen t.a.v. de andere
varianten?
Afgelopen week is het aantal meldingen van nieuw gediagnosticeerde gevallen
van COVID-19 met 23% toegenomen t.o.v. de week daarvoor. Gemiddeld waren
er afgelopen week 177 meldingen van bevestigde COVID-19-gevallen per
100.000 inwoners, t.o.v. 143 in de week daarvoor. In 24 van de 25 regio’s was er
een toename in het aantal besmettingen. Drie regio’s hadden meer dan 250
meldingen per 100.000 inwoners, vier regio’s hadden 200-250 meldingen per
100.000 inwoners, 10 regio’s 150-200 meldingen per 100.000 inwoners, en 8
regio’s 100-150 meldingen.
Het aantal afgenomen testen in de teststraten nam met 37% toe t.o.v. de week
daarvoor. In alle leeftijdsgroepen nam het aantal testen toe. De invloed van het
veranderde test en BCO-beleid bij kinderen onder de 13 jaar, gekoppeld met
opening primair onderwijs en kinderopvang, is zichtbaar; het aantal testen per
100.000 inwoners was de afgelopen week voor het eerst hoger voor de
leeftijdsgroep 0- t/m 12-jarigen dan voor 13- t/m 17-jarigen. Het percentage
positief geteste personen in de teststraten bedroeg afgelopen week 9,6%,
hetgeen een lichte daling is ten opzichte van vorige week (10,5%).
Het percentage positief geteste personen in de teststraten bedroeg afgelopen
week 9,8%, wanneer testen in het kader van pilots grootschalig testen in
Bunschoten, Dronten en Rotterdam er zo goed mogelijk uitgefilterd worden.
In geen van de regio’s kwam het weekgemiddelde van het percentage positief
geteste personen in de teststraten uit boven 15%. De Infectieradar
(www.infectieradar.nl) laat in de afgelopen week een toename zien van het
aandeel mensen met luchtwegklachten. Echter, 18% van hen gaf aan dat deze
klachten waarschijnlijk komen door hooikoorts of een andere allergie t.o.v.
gemiddeld 4,5% in de eerdere weken van 2021. Bij exclusie van personen die
aangaven dat de klachten waarschijnlijk door hooikoorts of een andere allergie
komen, is er een kleinere maar nog wel zichtbare toename van het aandeel
Infectieradar deelnemers dat luchtwegklachten rapporteert.

Pagina 2 van 8

In alle leeftijdsgroepen is een stijging van de incidentie van meldingen te zien.
Het hoogste aantal gemelde gevallen (200-225) per 100.000 betreft, net als de
weken daarvoor, de 18- t/m 24-jarigen en de 50- t/m 59-jarigen. Na de 0- t/m
12-jarigen, die altijd lager uitkomen (100), was het laagst aantal meldingen
(130-145) per 100.000 bij de 13- t/m 17-jarigen, 60- t/m 69-jarigen en de 70+
groep. De andere leeftijdsgroepen hebben tussen de 180 en 200 gevallen per
100.000 personen.

Datum
1 maart 2021
Ons kenmerk
0048/2021 LCI/JvD/at/sb

De belasting van de zorg blijft onveranderd hoog. Het aantal nieuw opgenomen
patiënten en de bezetting op de ziekenhuisafdelingen en de IC’s nam niet verder
af in de afgelopen week. In de verpleeghuizen en woonzorgcentra voor ouderen
lijkt het aantal besmettingen verder te dalen. In instellingen voor personen met
een beperking blijft het aantal besmettingen stabiel.
De oversterfte werd afgelopen week geschat op ongeveer 440 personen (conform
de berekeningen van het RIVM), een daling t.o.v. schattingen van 600 in de twee
voorgaande weken. De berekeningen van het CBS laten een oversterfte van
ongeveer 150 personen zien. Het verschil is terug te voeren op verschillende
schattingsmethoden, waarbij het CBS wat betreft de referentiewaarde extra
sterfte ten gevolge van griep betrekt i.t.t het RIVM – terwijl dit jaar nog geen
griepsterfte heeft gekend. De sterfte was sterk verhoogd bij de leeftijdsgroepen
van 65 jaar en ouder.
De effecten van vaccinatie op het aantal meldingen wordt nauwkeurig gevolgd.
Zoals vorige week ook aangegeven, lijken de eerste indicaties van het effect van
vaccinatie in de gevaccineerde doelgroepen zich af te tekenen. Dit effect is
duidelijk zichtbaar bij de verpleeghuisbewoners. Bij deze groep waar het aantal
meldingen per 100.000 personen het hoogst is en die als eerste kwetsbare groep
gevaccineerd zijn nam het aantal meldingen afgelopen week 7 met zo’n 10% af,
terwijl bij thuiswonenden vanaf 60 jaar in alle leeftijdsgroepen de incidentie
steeg, uitgezonderd een lichte daling bij 85-89jarigen. De daling in deze laatste
leeftijdsgroep is mogelijk ook gerelateerd aan de vaccinatie.
Samenvattend wordt in de afgelopen week weer een toename gezien in het aantal
meldingen en het aantal uitgevoerde testen. De landelijke incidentie in de
afgelopen week was 177 meldingen per 100.000 inwoners. Het percentage
positieve testen neemt af maar is nog hoog, net onder de 10%. De afgelopen
week is geen verdere daling zichtbaar in de instroom in de ziekenhuizen en op de
IC. Het aantal locaties met nieuwe besmettingen van verpleeghuizen en
woonzorgcentra voor ouderen lijkt verder te dalen; waarschijnlijk als gevolg van
het vaccinatieprogramma. Het aantal locaties met nieuwe besmettingen van
instellingen voor mensen met een beperking daalde niet. De oversterfte is nog
verhoogd, alhoewel deze is afgenomen t.o.v. de weken daarvoor.
Reproductiegetal, effect van maatregelen en prognoses
De meest recente schatting van het reproductiegetal Rt, zoals berekend op basis
van de meldingen van positieve gevallen, is voor 11 februari op basis van Osiris
meldingen: 1,10 (1,07-1,14) besmettingen per geval. De schattingen op basis
van het aantal nieuwe ziekenhuisopnames en IC-opnames per dag, kennen een
aanzienlijk grotere onzekerheid en zijn rond de waarde van 1 besmetting per
geval met een eerste ziektedag rond 11 februari. Van 28 januari tot 11 februari is
het geschatte reproductiegetal voor de Britse variant 24% hoger dan de oude
variant, de schatting van het reproductiegetal voor deze variant op 11 februari
komt uit op 1,22 (1,16-1,28), het geschatte reproductiegetal voor de ZuidPagina 3 van 8

Afrikaanse variant is 35% hoger dan de oude variant, de schatting van het
reproductiegetal voor deze variant op 11 februari komt uit op 1,33 (1,08-1,56).
De schatting van het reproductiegetal voor de klassiek variant komt uit op 0,98
(0.93 – 1.04).

Datum
1 maart 2021
Ons kenmerk
0048/2021 LCI/JvD/at/sb

Het aantal opnames in het ziekenhuis en op de IC stijgt in de afgelopen week. De
prognose is dat deze stijging verder doorzet, de snelheid van stijging is nog erg
onzeker. De prognoses op langere termijn, waar ook vaccinatie in wordt
meegenomen, hebben zeer brede onzekerheidsmarges. Dit wordt veroorzaakt
door een stapeling van onzekere factoren, waaronder onzekerheid over de
eigenschappen van de nieuwe variant, het effect van de recente versoepelingen
en het effect van het vaccinatieprogramma.
Update over de diverse virusvarianten
Het OMT is geïnformeerd over de laatste stand van zaken van de kiemsurveillance
van de verschillende varianten door het RIVM in samenwerking met laboratoria in
Nederland. De toename van de VOC 202012/01 virusvariant (hierna de VKvariant, ofwel B.1.1.7) te zien in de kiemsurveillance sinds week 51 van het
afgelopen jaar lijkt vooralsnog door te zetten van 1.1% in week 51 van 2020 tot
35,3% in week 6 van 2021. De geobserveerde percentages in de weken 5 en 6
zijn nog aan veranderingen onderhevig, vanwege aankomende uitslagen van
monsters die momenteel geanalyseerd worden. In totaal zijn nu 818 VK-varianten
in de kiemsurveillance naar voren gekomen, op een totaal aantal onderzochte
monsters van 4006.
Daarnaast is er in de kiemsurveillance een stijging van het aandeel van de ZuidAfrika variant waar te nemen van 0,6% in week 3 tot 3,1% in week 6. De
geobserveerde percentages in de weken 5 en 6 zijn nog aan veranderingen
onderhevig, net als de VK-variant. In totaal zijn er door het RIVM tot nu toe 52
gevallen van infectie met de virusvariant 501Y.V2 (de Zuid-Afrika-variant, verder
aangeduid als ZA-variant) aangetroffen in de kiemsurveillance. Zowel de data met
betrekking tot de VK-variant als de ZA-variant zijn meegenomen in de
modelleringen.
Tot slot is uit de kiemsurveillance gebleken dat de E484K-mutatie in Nederland
voorkomt in een tweetal in Europa dominante genetische lijnen van SARS-CoV-2
alsmede een zestal andere lijnen. Dit naast de bekende aanwezigheid in de ZAvariant en een incidentele observatie in de VK-variant. De E484K-mutatie wordt
verondersteld de binding van het virus aan het celoppervlak te versterken en lijkt
van invloed op de mate van bescherming door de huidige generatie vaccins en na
een eerder doorgemaakte infectie met een ‘klassieke’ variant.
De ontwikkelingen met betrekking tot SARS-CoV-2-varianten worden gemonitord
voor het gehele Koninkrijk door de kiemsurveillance, sequencing van bijzondere
gevallen en in internationaal verband in specifieke werkgroepen met de ECDC, de
WHO en buurlanden.

C. Adviezen
Versoepeling maatregelen langdurige zorg
Adviesvraag VWS:
Nu steeds meer mensen in instellingen voor langdurige zorg en het personeel van
deze instellingen gevaccineerd zijn, ontstaat de vraag wat dit betekent voor de
maatregelen en adviezen gericht op deze instellingen. Het huidige advies is dat
bewoners van verpleeghuizen en instellingen voor gehandicaptenzorg beperkt
bezoekers mogen ontvangen onder voorwaarden zoals het gebruik van
Pagina 4 van 8

persoonlijke beschermingsmiddelen, mede afhankelijk van het
besmettingenniveau. Graag uw advies over eventuele aanpassing van deze
voorwaarden.
Dit advies heeft betrekking op ‘instellingen voor langdurige zorg’, dat wil zeggen,
woonvormen in de ouderenzorg en de verstandelijk gehandicaptenzorg waarin
bewoners in groepsverband bijeen leven. Veel van deze bewoners hebben een
verhoogd risico op een ernstig beloop van COVID-19 op grond van hun leeftijd of
onderliggend lijden. Bewoners van een instelling voor langdurige zorg komen
veelvuldig in aanraking met andere bewoners en met meerdere verschillende
zorgverleners, waardoor de kans op verspreiding van het coronavirus in de
instelling wordt vergroot. Het coronavirus kan in de instelling niet alleen
geïntroduceerd worden door bewoners of medewerkers, ook bezoekers kunnen
het virus binnenbrengen.

Datum
1 maart 2021
Ons kenmerk
0048/2021 LCI/JvD/at/sb

De actuele maatregelen hebben ten doel om introductie van COVID-19 in de
instellingen te voorkomen (bezoekregeling, bezoekersbubbel, inzet persoonlijke
beschermingsmaatregelen (PBM) voor bezoek en personeel), om verspreiding
binnen de instellingen te voorkomen (beperken onderlinge contacten bewoners),
en om besmetting van bewoners en personeel bij verzorging en verpleging te
voorkomen (inzet PBM).
Voor alle maatregelen in de instellingen voor langdurige zorg geldt dat een deel
van de bewoners niet begrijpt waar de maatregelen voor zijn, bijvoorbeeld door
gevorderde dementie of een verstandelijke beperking. Dit vergroot de impact van
de maatregelen op deze bewoners.
De effecten van de huidige maatregelen zijn zichtbaar voor bewoners, hun
naasten en zorgmedewerkers; bezoekbeperking leidt tot sociale isolatie van
bewoners, evenals cohortering binnen een instelling en voor sommige bewoners
geldt dit ook voor het houden van afstand. Tevens kan inzet van persoonlijke
beschermingsmaatregelen bij sommige bewoners leiden tot angst, agressie of
moeite met communiceren; quarantaine, isolatie en testen zijn ingrijpende
maatregelen voor bewoners die dit vaak niet begrijpen. Daarnaast hebben
quarantaine en isolatie ook grote impact op de zorg in een instelling wanneer
collega’s niet inzetbaar zijn.
Aanpassing van de strenge maatregelen in de langdurige zorg moet overwogen
worden, voor bewoners en verwanten, nu er in deze instellingen de
vaccinatiecampagne gestaag vordert. Uitgangspunt bij eventuele versoepeling
blijft dat dat optimale veiligheid wordt nagestreefd, terwijl de impact van de
preventieve maatregelen op bewoners en medewerkers zo veel mogelijk beperkt
wordt.
Opgemerkt dient te worden dat niet alle bewoners door vaccinatie beschermd zijn
op dit moment, maar dit wordt wel nagestreefd voor de komende weken. De
vaccinatie geeft ook geen 100% bescherming, een deel van de bewoners kan
vanwege medische contra-indicaties niet gevaccineerd worden, anderen hebben
nog geen vaccinatie-aanbod gehad of dit geweigerd. Daarnaast kunnen nieuwe
bewoners nog niet gevaccineerd zijn doordat zij nog niet in aanmerking kwamen
vanwege hun leeftijd of doordat zij niet mobiel waren en daarom niet naar de
GGD vaccinatielocatie konden afreizen. Er blijft dus altijd een risico op infectie, of
doorgifte van een besmetting. Daarnaast is de COVID-19-situatie in Nederland op
dit moment nog steeds op het niveau zeer ernstig, zijn er veel personen in de
bevolking geïnfecteerd, ligt de Rt-waarde rond de 1, en is een pakket waarin
opgenomen een avondklok en een algemene bezoekbeperking tot maximaal 1
persoon per dag, van kracht. Daarom moet bij elke versoepeling van de
Pagina 5 van 8

maatregelen in langdurige zorginstellingen een zorgvuldige afweging gemaakt
worden tussen de risico’s op introductie en verspreiding van COVID-19 in de
instelling, en het effect van de maatregelen op de kwaliteit van leven van de
bewoners.

Datum
1 maart 2021
Ons kenmerk
0048/2021 LCI/JvD/at/sb

Het hierna gestelde betreft een handreiking waarmee zorgorganisaties een eigen
risicoafweging betreffende aanpassing van maatregelen kunnen maken.
Instellingen dienen nauwkeurig zicht te houden op de vaccinatiestatus van nieuwkomende bewoners. Wanneer in de instelling de bewoners volledig (dus twee
keer) gevaccineerd zijn, geeft dat onder de huidige omstandigheden volgens het
OMT ruimte voor uitbreiding van de bezoekregeling naar maximaal 2 bezoekers
per dag. Dit is het aantal bezoekers wat conform de routekaart van Rijksoverheid
toegestaan is bij het risiconiveau zeer ernstig (zonder de huidige verzwaarde
maatregelen). De vaccinatie van bewoners beperkt bij hen de kans op ernstige
ziekte door COVID-19, daarnaast ziet het OMT de besmettingscijfers in langdurige
zorginstellingen dalen. Het risico van de verruiming van de bezoekregeling lijkt
daarom te verantwoorden, en de meerwaarde voor bewoners en hun verwanten
groot is. Hierbij is het wel noodzakelijk dat de regels voor coronapreventie goed
nageleefd worden: geen bezoek van personen met klachten passend bij COVID19, de bezoeker gebruikt een mondneusmasker en houdt zich aan de 1,5 meter
en hygiënemaatregelen. Ook op de kamer van de bewoner blijft dit advies gelden.
In de buitenlucht kan het mondneusmasker achterwege blijven wanneer afstand
gehouden kan worden.
Bovenstaande adviezen dienen verder te worden uitgewerkt in de bezoekregeling
van de instelling, zodat instellingen een eigen vertaling kunnen maken naar hun
eigen situatie. Binnen de instelling dient daarbij rekening gehouden te worden
met het houden van voldoende afstand tussen bewoners, bezoek en
medewerkers. Het algemene kader voor de bezoekregeling zal hiertoe aangepast
moeten worden.
Het is wenselijk dat de uitvoering en het effect van deze versoepeling van de
bezoekregeling gemonitord en geëvalueerd worden. In de toekomst kan de
bezoekregeling voor instellingen voor langdurige zorg, bij verdere afname van het
risiconiveau in de maatschappij, de verruiming van de algemene bezoekadviezen
volgen.
De quarantainemaatregelen in langdurige zorginstellingen zijn op dit moment vanwege de kwetsbaarheid van de bewoners - strenger dan in de algemene
bevolking. Bij volledig (dus twee keer) gevaccineerde bewoners kunnen de
quarantainemaatregelen aangepast worden, conform dat geldend in de algemene
bevolking. Bij een volledig gevaccineerde bewoner kan daarmee de quarantaine
na contact met een positief geteste huisgenoot of overig nauw contact beëindigd
worden na een negatieve PCR-test op dag 5, zoals in de algemene bevolking. Een
medewerker die in quarantaine is, kan na een negatieve PCR-test op dag 5 weer
ingezet worden in de patiëntenzorg. Dit geldt zowel voor gevaccineerde als
on(volledig) gevaccineerde medewerkers, omdat medewerkers preventief met
mondneusmaskers werken en de bewoners in principe beschermd zijn door
vaccinatie.
Een OMT-werkgroep zal zich buigen over eventuele versoepeling van andere
maatregelen in de langdurige zorg en daarbij ook aangeven aan welke
voorwaarden voldaan moet zijn om deze versoepelingen door te voeren. Daarbij
zullen indien van toepassing ook nieuwe inzichten over de werkzaamheid van de
vaccins en het effect op transmissie in deze populatie worden meegenomen.

Pagina 6 van 8

Ook is een OMT-werkgroep gestart die de mogelijkheden zal verkennen m.b.t.
versoepelingen van het beleid bij gevaccineerde ouderen die nog zelfstandig
wonen.
Reizen
Adviesaanvraag VWS:
Op dit moment geldt een vliegverbod voor het Verenigd Koninkrijk, Zuid-Afrika,
Dominicaanse Republiek, Brazilië, Argentinië, Bolivia, Kaapverdië, Chili, Colombia,
Ecuador, Frans-Guyana, Guyana, Panama, Paraguay, Peru, Suriname, Uruguay en
Venezuela. Nederlanders en EU-burgers zijn uitgezonderd op het vliegverbod, dat
dus alleen voor derdelanders geldt. Is het vanuit epidemiologisch oogpunt
noodzakelijk om deze vliegverboden naast de geldende testverplichtingen te
handhaven? Zo ja, voor welke landen zou het vliegverbod moeten gelden?

Datum
1 maart 2021
Ons kenmerk
0048/2021 LCI/JvD/at/sb

Er wordt nog steeds gereisd naar en uit hoog-risicolanden. Reizen verhoogt de
kans op import van COVID-19 en van verschillende varianten van het virus die
mogelijk besmettelijker of meer ziekmakend zijn. Inmiddels zijn er verschillende
maatregelen die de risico’s beperken, zoals testverplichtingen voor een reis naar
Nederland, maar het OMT signaleert dat het dringende quarantaineadvies na
aankomst uit een hoog-risicoland in een minderheid van de gevallen wordt
opgevolgd. Dat blijkt onder meer uit het kleine deel van deze reizigers dat zich na
5 dagen quarantaine laat testen bij een GGD, om het verkorten van de
quarantaineperiode mogelijk te maken.
Naleving van het test- en quarantainebeleid voor reizigers is de belangrijkste
interventie voor het voorkomen van import en verdere verspreiding van SARSCoV-2, inclusief variant of concerns (VOC’s). Naast meer gecontroleerde en
verplichte thuisquarantaine, in lijn met het OMT 96 advies, kan hierbij ook
gedacht worden aan alternatieven vormen van gefaciliteerde quarantaine. Het
OMT wil het evidente belang benadrukken van het tijdig inregelen van de naleving
van quarantaine voor de zomervakantie in Nederland begint.
Zolang de naleving van het quarantainebeleid in Nederland te wensen overlaat, is
het belangrijk om reizigersstromen, vooral uit landen waar de verschillende VOC’s
circuleren, tot een minimum te beperken. Naast het ontraden van niet-essentiële
reizen kunnen vlieg- en aanmeerverboden hieraan bijdragen en dienen te worden
gehandhaafd. Gezien de nog beperkte aanwezigheid van de P.1. variant uit
Brazilië in Nederland is continuering van het verbod voor Zuid- en MiddenAmerika adequaat. Gezien de beperkte, maar toenemende verspreiding van de
Zuid-Afrikaanse variant in Nederland is uitbreiding van het vliegverbod naar een
groter deel van Afrika niet nodig. Door de uitgebreide verspreiding van de VKvariant is een uitbreiding van vliegverboden gericht op beperking van import van
deze variant ook niet aangewezen. Afhankelijk van de verdere ontwikkeling van
VOC’s in Nederland, zoals opgevolgd in de kiemsurveillance, zal het vlieg- en
aanmeerverbod voortdurend geëvalueerd en indien opportuun aangepast te
worden.
Het vliegverbod voor Kaapverdië kan niet met data worden onderbouwd. Er zijn
geen tekenen van verspreiding van VOC’s in dat of vanuit dat land. Een
vliegverbod op Kaapverdië lijkt dan ook niet nodig.
Indien de epidemie het in de toekomst noodzakelijk maakt om te prioriteren in
bron- en contactonderzoek dan dienen reizigers hierin als prioritaire groep te
worden meegenomen, met uitzondering van woon-werkverkeer vanuit België en
Duitsland.
Pagina 7 van 8

Voor de contactopsporing van vliegtuigcontacten wordt geadviseerd om een – bij
voorkeur digitaal - systeem voor passenger locator forms (PLFs) beschikbaar te
hebben als het luchtvaartreizigersverkeer weer toeneemt, in ieder geval voor
aanvang van de zomervakantie periode. Dit kan bijvoorbeeld door aan te sluiten
bij de Europese ontwikkeling van digitale systemen voor registratie van reizigers.

Datum
1 maart 2021
Ons kenmerk
0048/2021 LCI/JvD/at/sb

Overig
Het seizoen voor werkzaamheden verricht door arbeidsmigranten, bijvoorbeeld in
de landbouw, is weer aangevangen. Het OMT wil benadrukken dat woon- en
werkomstandigheden van arbeidsmigranten - waar generieke COVID-19
maatregelen vaak niet gehandhaafd kunnen worden - een risico kunnen zijn voor
de verdere verspreiding van COVID-19, en aandacht behoeven.
Als laatste wil het OMT benadrukken dat epidemiologisch uitbraakonderzoek
inclusief whole genome sequencing (zowel binnen als buiten instellingen) van
SARS-CoV-2 een belangrijk onderdeel is van de landelijke én lokale surveillance
en bestrijding.

Tot een nadere mondelinge toelichting ben ik gaarne bereid.

Hoogachtend,

Prof. dr. J.T. van Dissel
Directeur CIb

Pagina 8 van 8