Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

28 345

Aanpak huiselijk geweld

31 015

Kindermishandeling

Nr. 251

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 april 2021
In het AO «Huiselijk geweld en kindermishandeling» van 18 februari jl.
(Kamerstuk 28 345, nr. 250) heb ik toegezegd uw Kamer te informeren
over de verdere opvolging van de wetsevaluatie van de landelijke
Verwijsindex Risicojongeren (hierna: Verwijsindex). In deze brief ga ik in
op:
1. Het doel, de functie en de organisatie van de Verwijsindex;
2. De aanleiding voor aanvullend verdiepend onderzoek op de
wetsevaluatie;
3. De doelstellingen van het verdiepend onderzoek.
1. Doel, functie en organisatie van de Verwijsindex
De Verwijsindex is een landelijk digitaal informatiesysteem dat als
hulpmiddel dient voor hulpverleners om mogelijke risicosignalen over
jongeren tot 23 jaar samen te brengen en (bovenregionale) uitwisseling
mogelijk te maken. De Verwijsindex heeft als doel vroegtijdige en
onderlinge afstemming tussen meldingsbevoegde hulpverleners te
bewerkstelligen, zodat zij jeugdigen tijdig passende hulp, zorg of
bijsturing kunnen geven om daadwerkelijke bedreigingen van de
noodzakelijke condities voor een gezonde en veilige ontwikkeling naar
volwassenheid te voorkomen, te beperken of weg te nemen. Sinds 2015
maakt de gezinsfunctionaliteit het mogelijk dat hulpverleners van elkaars
betrokkenheid bij jeugdigen binnen eenzelfde gezin op de hoogte worden
gesteld.

kst-28345-251
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 345, nr. 251

1

Wanneer een meldingsbevoegde hulpverlener een redelijk vermoeden
heeft dat een jongere door één of meer van de genoemde risico’s in de
Jeugdwet wordt bedreigd, kan melding1worden gedaan in de Verwijsindex. Hulpverleners hebben daarbij een informatieplicht. De informatieplicht houdt in dat ouders en/of jeugdige geïnformeerd worden over het
signaal in de Verwijsindex, de reden daarvan en waar men terecht kan
indien er bezwaar is. Wanneer minstens twee meldingen over een jongere
of jongeren uit eenzelfde gezin in de Verwijsindex zijn geregistreerd,
ontstaat een zogenoemde «(gezins)match». De Verwijsindex geeft dan een
signaal af aan de betrokken meldingsbevoegde hulpverleners, waarna zij
met elkaar contact kunnen opnemen om eventuele benodigde vervolgacties te bespreken en/of nader af te stemmen. Na het ontstaan van een
(gezins)match en voorafgaand aan de samenwerking, is toestemming
nodig van de jeugdige en/of de ouders (afhankelijk van de leeftijd van de
jeugdige) om inhoudelijke informatie uit te mogen wisselen.
De landelijke Verwijsindex kan niet los worden gezien van de regionale
Verwijsindexen. Deze dienen als voorportaal voor de landelijke Verwijsindex. De wettelijke regeling van de Verwijsindex geeft gemeenten een
regierol. Ieder college van burgemeester en wethouders is wettelijk
verplicht het gebruik van de landelijke Verwijsindex te bevorderen en
moet daartoe afspraken maken met de organisaties en professionals die
binnen de gemeente werkzaam zijn. De samenwerkingsafspraken worden
in de praktijk geformaliseerd in een convenant. Organisaties die zijn
aangesloten bij een convenant hebben zich daarmee verplicht tot
implementatie van de Verwijsindex en het bevorderen van het gebruik
daarvan binnen de eigen organisatie. Omdat gemeenten de samenwerkingsafspraken veelal regionaal vormgeven zijn «convenantgebieden»
ontstaan. Deze «convenantgebieden» zijn aangesloten op een regionaal
signaleringssysteem (ook wel regionale Verwijsindex genoemd) via een
(ICT-) leverancier. De leverancier verzorgt de koppeling met de landelijke
Verwijsindex.
2. Aanleiding voor aanvullend verdiepend onderzoek op de
wetsevaluatie
In 2020 is de landelijke Verwijsindex voor de tweede maal geëvalueerd.
Zoals beschreven in mijn beleidsreactie2 op de deze wetsevaluatie laat de
evaluatie een wisselend beeld zien over de Verwijsindex. Enerzijds zie ik
positieve ontwikkelingen in de toename van het aantal matches en
gezinsmatches. Anderzijds toont de evaluatie aan dat verschillen bestaan
in het gebruik van de Verwijsindex tussen de (convenant)gebieden
waardoor de landelijke dekking uitblijft. Tevens wordt de meerwaarde van
de Verwijsindex als hulpmiddel door gemeenten en professionals
verschillend ervaren. De meerwaarde van de Verwijsindex is groter in de
gebieden waar het gebruik van de Verwijsindex actief wordt ondersteund
en bevorderd.
Tegelijkertijd onderschrijf ik in mijn beleidsreactie met gemeenten en het
veld het doel van de Verwijsindex. De wetsevaluatie biedt echter geen
inzicht in de effectiviteit van de Verwijsindex ten aanzien van de
doelstelling. Ook zijn er geen (bekende) alternatieven die aan deze
doelstelling kunnen bijdragen, zeker niet om na een bovenregionale
1

Deze melding betreft het afgeven van een signaal in de Verwijsindex en bestaat uit de
registratie van de volgende gegevens: Burgerservicenummer van de jeugdige; identificatiegegevens en contactgegevens van de meldingsbevoegde hulpverlener die melding doet; datum
en tijdstip van de melding; datum waarop verwijdering van de melding in de Verwijsindex zal
plaatsvinden.
2
Kamerstukken 28 345 en 31 015, nr. 236

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 345, nr. 251

2

verhuizing in contact te komen met betrokken hulpverleners rondom een
jeugdige en/of gezin. Daarom laat ik, aanvullend op de wetsevaluatie,
momenteel een verdiepend onderzoek uitvoeren.
3. Doelstellingen van het verdiepend onderzoek
Het verdiepend onderzoek moet bijdragen aan oordeelsvorming met
betrekking tot de toekomstbestendigheid van de Verwijsindex:
a) Vervolg geven aan de Verwijsindex, al dan niet in aangepaste vorm; of
b) Komen tot een passend alternatief ten aanzien van de doelstelling van
de Verwijsindex.
Laatstgenoemde doel van het onderzoek is mede toegevoegd op verzoek
van Kamerlid Peters tijdens het Notaoverleg Tielen «Eerder en duidelijker
grenzen stellen» van 25 januari jl. (Kamerstuk 35 285, nr. 5).
Het verdiepende onderzoek richt zich op drie sporen:
1. Effectiviteit van de Verwijsindex in relatie tot de doelstelling;
2. Mogelijke doorontwikkeling van de Verwijsindex in relatie tot de
doelstelling;
3. Mogelijke alternatieven voor de Verwijsindex in relatie tot de
doelstelling.
Het eindproduct van het onderzoek zal bestaan uit een feitelijk onderbouwd onderzoeksrapport met daarin opgenomen een advies over de
concreet te nemen vervolgstappen ten aanzien van de Verwijsindex.
Gezien de uiteenlopende gebruikerservaringen en de opvattingen over de
Verwijsindex is het belangrijk dat de verschillende perspectieven op de
Verwijsindex (zowel vanuit brancheverenigingen, gemeenten, CBIG als
leveranciers) worden meegenomen in het onderzoek. Dit is tevens
noodzakelijk voor toetsing van en draagvlak voor de mogelijke doorontwikkeling van en alternatieven voor de Verwijsindex en haar doelstelling.
Hiervoor is een brede begeleidingscommissie ingericht bestaande uit
voorgenoemde partijen. Daarnaast wordt ook het ouder- en kindperspectief en het perspectief van de professional betrokken in het
verdiepend onderzoek.
Na de zomer zal ik uw Kamer informeren over de uitkomsten van dit
verdiepend onderzoek en mijn beleidsreactie hierop geven. Eventuele
vergaande besluitvorming over de toekomst van de Verwijsindex is aan
het volgende kabinet.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 345, nr. 251

3