Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

770
Vragen van het lid Joseph (Nieuw Sociaal Contract) aan de Minister voor
Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen over monitoring doelen transitie
Wet toekomst pensioenen (ingezonden 22 december 2023).
Antwoord van Minister Schouten (Armoedebeleid, Participatie en
Pensioenen) (ontvangen 12 januari 2024).
Vraag 1
Bent u bekend met de transitieplannen bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn,
Pensioenfonds Detailhandel, Pensioenfonds Horeca en Catering, Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bouwnijverheid, Pensioenfonds Vervoer, Pensioenfonds Schoonmaak, Pensioenfonds Levensmiddelen, Pensioenfonds Werk en
(re)integratie, Oak Pensioen, Pensioenfonds Schilders, Pensioenfonds Rail &
OV, Pensioenfonds Recreatie, Pensioenfonds Particuliere Beveiliging,
Pensioenfonds Fysiotherapeuten, Pensioenfonds Openbare Bibliotheken,

ah-tk-20232024-770
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2024

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

Pensioenfonds Dierenartsen, Pensioenfonds Loodsen en het hoofdlijnenresultaat van ABP?1
Antwoord 1
Ik ben ervan op de hoogte dat de sociale partners die hun pensioenregeling
hebben ondergebracht bij de hier bovengenoemde fondsen een transitieplan
hebben gemaakt of hun (concept-) transitieplan voor uitoefening van het
hoorrecht en/of de achterbanraadpleging hebben aangeboden. Ik ben bekend
met de inhoud van de transitieplannen die openbaar zijn gemaakt. In de
beantwoording van de vragen zal ik dan ook een feitelijke weergave tonen
van de publiekelijk beschikbare (concept-)transitieplannen en/of (concept)
arbeidsvoorwaardelijke afspraken.2
In het transitieplan worden de keuzes, overwegingen en berekeningen die ten
grondslag liggen aan de wijziging van de pensioenovereenkomst en de wijze
waarop wordt omgegaan met opgebouwde pensioenaanspraken en pensioenrechten, alsmede de verantwoording waarom sprake is van een evenwichtige
transitie schriftelijk vastgelegd. De werkgever zendt het transitieplan binnen
twee weken na de afronding naar de pensioenuitvoerder, waarna deze het
transitieplan beschikbaar stelt voor de deelnemer, gewezen deelnemer en
pensioengerechtigde. Zoals ik in mijn brief van 21 december 2023 heb
aangegeven, zijn er in verschillende sectoren al (concept) arbeidsvoorwaardelijke afspraken gemaakt over de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel. Er
is geen verplichting om het (concept-)transitieplan openbaar te maken.
De werkgever of sociale partners (hierna: sociale partners) zijn verantwoordelijk om te komen tot evenwichtige afspraken binnen de kaders van de wet.
Vervolgens is het aan de uitvoerder om de gewijzigde regeling uit te voeren.
In het geval deze wordt uitgevoerd door een pensioenfonds zal het pensioenfonds de formele opdracht moeten aanvaarden. Het pensioenfonds zal daarbij
bezien of de gewijzigde pensioenregeling kan worden uitgevoerd met onder
andere inachtneming van de evenwichtige belangenafweging. Nadat de
opdracht is aanvaard stelt de pensioenuitvoerder het implementatieplan op.
In het implementatieplan beschrijft de pensioenuitvoerder op welke wijze
voorbereidingen worden getroffen voor de uitvoering van de gewijzigde
pensioenregeling en invulling zal worden gegeven aan de uitvoering van de
gewijzigde pensioenregeling, alsmede de wijze waarop zal worden omgegaan
met opgebouwde pensioenaanspraken en pensioenrechten. Pensioenuitvoerders dienen het implementatieplan in bij DNB, die dit plan gaat beoordelen.

1

Zie onder andere:
Oak Pensioen, 15 november 2023, «Transitieplan», (https://www.oakpensioen.nl/nieuws/
transitieplan-definitief).
Pensioenfonds Rail & OV, 18 oktober 2023, «Transitieplan sociale partners Rail & OV»,
(https://railov.nl/documents/969/Transitieplan_sociale_partners.pdf).
Pensioenfonds Recreatie, 31 oktober 2023, «Transitieplan Wet Toekomst Pensioenen»,
(https://www.pensioenfondsrecreatie.nl/sites/default/files/documenten/transitieplan-wtp.pdf).
Pensioenfonds Particuliere Beveiliging, 15 oktober 2023, «Definitief Transitieplan Wet toekomst
Pensioenen Particuliere Beveiliging», (https://www.beveiligingspensioen.nl/sites/default/files/
documenten/transitieplan.pdf).
Pensioenfonds Openbare Bibliotheken, 10 oktober 2023, «Transitieplan Wet toekomst pensioenen», (https://www.pob.eu/media/15393/231010-transitieplan-vob-fnv-cnv-nieuwepensioenregeling-pob.pdf).
Voor hoofdlijnenresultaat ABP: Kamerstuk 2023Z20848, (www.tweedekamer.nl/kamerstukken/
brieven_regering/detail?id=2023Z20848&did=2023D51135).
2
De fondsen waarvan geen openbare transitieplannen beschikbaar zijn, zijn niet meegenomen in
de tabel.
De sociale partners die hun regeling hebben ondergebracht bij het pensioenfonds Horeca en
Catering hebben wel de concept overeenkomst openbaar gemaakt, maar daarin zitten geen
data die meegenomen kunnen worden in de tabel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

Vraag 2 en 3
Kunt u voor de bij u bekende transitieplannen een overzicht geven van de
verhouding tussen de huidige pensioenpremie voor transitie en de voorgenomen pensioenpremie na transitie?
Kunt u voor de bij u bekende transitieplannen een overzicht geven van de
verhouding tussen de huidige pensioendoelstelling voor transitie en de
voorgenomen pensioendoelstelling na transitie?
Antwoord 2 en 3
In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de huidige pensioenpremie en de premie na transitie en van de huidige pensioendoelstelling en
de pensioendoelstelling na transitie voor zover deze informatie blijkt uit de
(concept-)transitieplannen. Hierbij merk ik op dat bij het vergelijken van
pensioendoelstellingen, meerdere onderliggende factoren een rol spelen.
Denk hierbij aan het aantal opbouwjaren waarin een pensioendoelstelling
wordt bereikt, de grondslag waarop een pensioendoelstelling betrekking heeft
en de verwachte kans dat de pensioendoelstelling wordt gerealiseerd. Dat is
niet zichtbaar in deze tabel.
Pensioenregeling bij Pensioenfonds

Premie

Pensioendoelstelling
Transitie

Huidige situatie
(1/1/24)1

Transitie

Huidige situatie
(1/1/2024)2

25,9%

25,8%

80%

65%

25,8%

25,8%

73%

Horeca en Catering

16,8%

16,8%

Vervoer

30%6

30%

80%

Schoonmaak

21,4%

21,4%

80%

Levensmiddelen7

27,6%

27,6%

75%

26%

23,8%

73%8

Meubel: 26,3%
Houthandel: 26,6%

Meubel: 26,3%
Houthandel: 26,6%

Meubel: 70%
Houthandel: 60%

Rail & OV

Meerdere (drie)
premievarianten
blijven mogelijk onder
nieuwe regeling.

Er zijn meerdere
premievarianten
beschikbaar

75%

Recreatie

21,8%

21,8%

40%

Particuliere Beveiliging

26,9%

26,9%

65%

32,8%

9

20,7%

90%

Loodsen

30,0%10

31,5%

45%

ABP11

27,2%

27,0%

80%

Zorg en Welzijn3
4

Bouwnijverheid

5

Werk en (re)integratie
Oak

Openbare Bibliotheken

75%

75%

67% plus circa 80%
toeslag op basis van
prijsinflatie.

80%

1

Voor zover de premie 2024 niet in het transitieplan staat, betreft het openbare informatie via de website van het pensioenfonds.
Deze informatie staat niet in alle transitieplannen vermeld.
Dit betreft een concept-transitieplan.
4
Dit betreft een concept-transitieplan.
5
Dit betreft een concept pensioenovereenkomst.
6
Nog nader te bezien in combinatie met toetredingsleeftijd 18 jaar, pensioengevend loon en franchise.
7
Dit betreft een principeakkoord.
8
Dit betreft 73% van de laatste pensioengrondslag.
9
20,7% in 2024 is gebaseerd op het salaris en komt overeen met 32,8% in de nieuwe regeling op basis van de pensioengrondslagsom.
10
Exclusief risicopremies en kosten.
11
Het betreft een hoofdlijnenresultaat, hierin is geen overzicht opgenomen van het pensioen voor- en na transitie in verschillende scenariobedragen.
2
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3

Vraag 4 en 5
Kunt u voor de bij u bekende transitieplannen een overzicht geven van de
verwachte pensioenen – in het verwacht, optimistisch en pessimistisch
scenario – voor en na transitie voor het jongste leeftijdscohort van actieve
deelnemers in het basisscenario?3
Kunt u voor de bij u bekende transitieplannen een overzicht geven van de
verwachte pensioenen – in het verwacht, optimistisch en pessimistisch
scenario – voor en na transitie voor het jongste leeftijdscohort van gewezen
deelnemers in het basisscenario?
Antwoord 4, 5 en 8
De transitie naar het nieuwe pensioenstelsel dient als geheel evenwichtig te
zijn. In het transitieplan wordt de evenwichtigheid van de transitie verantwoord aan de hand van de transitie-effecten.4 Daarnaast worden de
transitie-effecten ook in termen van pensioenverwachting berekend. In dat
geval wordt van het ouderdomspensioen de pensioenverwachting bij
ongewijzigd voortzetten van de pensioenovereenkomst vergeleken met de
pensioenverwachting bij wijziging van de pensioenovereenkomst en de wijze
waarop wordt omgegaan met de opgebouwde pensioenaanspraken en
-rechten. Het ouderdomspensioen wordt in deze pensioenverwachting
weergegeven op basis van een pessimistisch scenario, een verwacht scenario
en een optimistisch scenario.
De gepubliceerde (concept-)transitieplannen bevatten uitgebreide berekeningen van de pessimistische, verwachte en optimistische scenario’s voor
verschillende leeftijdscohorten uit het deelnemersbestand uitgesplitst naar
actieven, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden. In veel van de
transitieplannen zijn deze inzichten voor verschillende dekkingsgraden
weergeven. Er is echter geen vergelijkbare basisvariant, waarvan de
pensioenverwachting voor en na de transitie in de drie scenario’s wordt
doorgerekend, die in ieder transitieplan terug dient te komen. Zo is er geen
eenduidige dekkingsgraad waar de verschillende pensioenregelingen naar
streven op het moment van transitie. Daarnaast is er geen eenduidige
definitie van het jongste cohort actieven, het jongste cohort gewezen
deelnemers of het jongste cohort pensioengerechtigden. Dat hangt immers
samen met de samenstelling van de deelnemerspopulatie van het fonds, de
startleeftijd en de uittreedleeftijd. Ook de vraag of er veel mobiliteit is en
daarmee veel of weinig gewezen deelnemers is relevant. Het is dan ook niet
mogelijk hier een goed vergelijkbaar overzicht in de vorm van een tabel van
te geven. In de bijlage is per pensioenfonds weergegeven welke informatie
hierover in het transitieplan is opgenomen.
Vraag 6 en 7
Denkt u dat de uitkomsten van verwachte pensioenen in vragen 4 en 5 een
realistisch beeld geven aan de deelnemers van pensioenfondsen, gegeven
ook het feit dat de ingelegde premie na transitie niet omhoog gaat en het feit
dat het liggende pensioenvermogen van het pensioenfonds niet verandert?
Kunt u daarbij ook specifiek ingaan op de verwachte pensioenen in een
optimistisch scenario?
Wie is ervoor verantwoordelijk dat pensioenfondsen niet te rooskleurige
beloftes doen naar de deelnemers en hoe spelen de wettelijk voorgeschreven
communicatieberekeningen hierin een rol?
Antwoord 6 en 7
Het tonen van verschillende uitkomsten van het ouderdomspensioen met
behulp van scenariobedragen in het uniform pensioenoverzicht (UPO),
gebaseerd op het pessimistisch, verwacht en optimistisch scenario, biedt
deelnemers een zo realistisch mogelijk beeld, helpt om de risico’s individueel
inzichtelijk en voor de deelnemer relevant te maken. In de transitie- en
implementatieplannen wordt geen inzicht gegeven op het niveau van de
individuele deelnemer, maar wel op cohortniveau. De scenariobedragen in de

3

In de doorgerekende basisvariant in het betreffende transitieplan, dus even afgezien van
eventuele gevoeligheidsanalyses met hogere/lagere dekkingsgraden of bijvoorbeeld andere
economieën of rentestanden
4
Pensioenwet, Artikel 150e

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

4

transitie- en implementatieplannen worden wel op basis van dezelfde
uniforme rekenmethodiek getoond. Zo wordt een zo realistisch mogelijk beeld
geschetst van het verwachte pensioen en de bijbehorende risico’s. In de
situatie van een uitkeringsregeling geldt echter het zogenoemde «genoeg is
genoeg»-principe waardoor indexatie is gekoppeld aan de loon- of prijsontwikkeling. Hierdoor liggen in veel gevallen het verwacht scenario en het
pensioen in het optimistische scenario dicht bij elkaar; in het optimistische
scenario wordt het pensioen niet nog hoger, immers genoeg is genoeg. In
geval van premieregelingen is dit principe niet van toepassing en dat kan
leiden tot (zeer) hoge verwachte pensioenbedragen in het optimistische
scenario, met name voor jonge deelnemers. Dat is ook in de (concept-)
transitieplannen die nu zijn gepubliceerd te zien. Datzelfde geldt overigens
ook voor de verwachte pensioenbedragen in de nu als bestaande premieregelingen. In mijn brief van 12 december 2022 heb ik daar ook op gewezen
(tabel 1).5 Tegelijk merk ik op dat als het optimistische scenario de praktijk
lijkt te worden, dat het dan aan sociale partners is om te bezien of gegeven
het ambitieniveau de premie moet worden bijgesteld bijvoorbeeld, of dat er
anders belegd moet of kan worden (bijvoorbeeld door minder risico te
nemen) of dat er anders omgegaan moet worden met buffers. Datzelfde geldt
ook indien het pessimistische scenario praktijk dreigt te worden. Bij een
solidaire premieovereenkomst is voorgeschreven dat dit minstens elke vijf
jaar gebeurt, op basis van een uniforme scenario-analyse.6 Dergelijke
gedragscomponenten zijn niet met de URM-systematiek gemodelleerd.
Kortom, deze gedragscomponenten maken geen onderdeel uit van de
tabellen en grafieken uit de transitieplannen.
Daarnaast schrijven de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling voor dat pensioenuitvoerders de indicatie van het ouderdomspensioen
op verschillende momenten inzichtelijk dienen te maken in drie pensioenbedragen, gebaseerd op een optimistisch, verwacht en pessimistisch scenario.
Bij de berekening van deze scenariobedragen wordt gebruik gemaakt van de
scenarioset die DNB elk kwartaal publiceert. Vervolgens geeft de Regeling
Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling aan op welke wijze
pensioenuitvoerders berekeningen moeten uitvoeren om te komen tot
scenariobedragen die gebruikt moeten worden bij verschillende vormen van
pensioencommunicatie. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is het voorschrift
dat de rekenmethode de pensioenbedragen berekent op basis van een zo
realistisch mogelijke doorrekening van het pensioenbeleid in elk scenario van
de scenarioset.7 Op deze manier zorgt het wettelijk kader ervoor dat
pensioenfondsen een realistisch beeld schetsen aan hun deelnemers.
Wanneer uit deze scenario’s voor een groep deelnemers zeer hoge bedragen
naar voren komen, ligt het in de rede dat pensioenfondsen hun deelnemers
informeren in het kader van het wekken van realistische verwachtingen. Als
een dergelijk scenario zich voor zou doen, kunnen sociale partners en
pensioenfondsen hier op termijn op reageren door bijvoorbeeld de pensioenregeling te wijzigen en/of het (beleggings-) beleid aan te passen.
Vraag 8
Kunt u voor de bij u bekende transitieplannen een overzicht geven van de
verwachte pensioenen – in het verwacht en optimistisch en pessimistisch
scenario – voor en na transitie voor het jongste leeftijdscohort binnen de
groep gepensioneerden?
Antwoord 8
Zie antwoord op vraag 4, 5 en 8
Vraag 9 en 10
Kunt u voor de bij u bekende transitieplannen een overzicht geven van de
beleggingsmix op hoofdlijnen (zakelijke waarden, vastrentende waarden en
mate van renteafdekking) van het pensioenfonds voor transitie en de

5

Kamerstuk 32 043, nr. 597 (link)
Zie artikel 10a, eerste lid, Pensioenwet.
7
Zie Artikel 14c, eerste lid, Regeling Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregelingen
(link).
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

5

beleggingsmix voor het jongste leeftijdscohort van net gepensioneerden na
transitie?
Kunt u bevestigen dat in de transitieplannen voor net gepensioneerden direct
beleggingsrisico wordt teruggenomen na transitie?
Antwoord 9 en 10
De sociale partners besluiten niet over het beleggingsbeleid van een
pensioenfonds. Het is derhalve ook geen (verplicht) onderdeel van het
transitieplan. Het is aan het pensioenfonds om, onder andere op basis van de
leeftijdsverdeling van het deelnemersbestand en de risicohouding van de
deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden het beleggingsbeleid vast te stellen. De (concept-)transitieplannen bieden dan ook geen
overzicht van de beleggingsmix en/of -risico’s voor de verschillende
leeftijdscohorten. Wel formuleren sociale partners de doelstellingen die zij
met de pensioenregeling voor ogen hebben. De door het pensioenfonds
vastgestelde beleggingsmix en -beleid dienen aan te sluiten bij de in het
transitieplan geformuleerde doelstellingen. In algemene zin wordt het
beleggingsrisico afgebouwd naarmate een deelnemer, gewezen deelnemer of
pensioengerechtigde ouder wordt.
Vraag 11 en 12
Kunt u met een eenvoudige berekening op basis van de wettelijk voorgeschreven economische parameters voor de pensioensector een indicatie
geven in hoeverre net gepensioneerden op basis van het verwachte
overrendement op zakelijke waarden een inflatie van 2% kunnen bijhouden
na de transitie voor de bij u bekende transitieplannen?
Kunt u in woorden toelichten in hoeverre net gepensioneerden na transitie
een onverwacht hoge inflatie in enig jaar van bijvoorbeeld 10% kunnen
bijhouden na transitie voor de bij u bekende transitieplannen?
Antwoord 11 en 12
Het is aan sociale partners om arbeidsvoorwaardelijke afspraken te maken en
deze vast te leggen in het transitieplan. Sociale partners bepalen daarbij ook
wat daarbij de relevante scenario’s zijn om in hun gevoeligheidsanalyses mee
te nemen. Dit maakt onderdeel uit van het arbeidsvoorwaardelijk overleg. In
de transitieplannen wordt beschreven welke doelen de sociale partners
hebben met de pensioenregeling en welke rangorde zij daaraan geven. Zo
kunnen sociale partners bijvoorbeeld afspreken dat het hun voorkeur heeft
dat er sprake is van een zo stabiel mogelijk pensioen dat naar verwachting
meegroeit met de inflatie. Daarnaast kunnen zij afspreken dat de solidariteitsreserve bescherming biedt tegen inflatieschokken. Sociale partners kunnen
daarbij tevens afspraken maken over de mate waarin inflatieschokken
opgevangen (kunnen) worden. In de transitieplannen is geen fondsspecifieke
informatie opgenomen die een eenvoudige berekening omtrent het bijhouden
van 2% inflatie na de transitie mogelijk maakt. In algemene zin wil ik
opmerken, zoals ik dat ook heb gedaan tijdens de parlementaire behandeling
van de Wet toekomst pensioenen, dat een grote, onverwachte inflatieschok,
voor elk kapitaalgedekt pensioenstelsel grote impact heeft.
Vraag 13
Kunt u voor de bij u bekende transitieplannen een overzicht geven van de in
de opbouwfase afgesproken levenslange partnerpensioendekking als
percentage van het salaris, gegeven dat het fiscaal maximale percentage voor
het partnerpensioen 50% van het salaris is?
Antwoord 13
In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de afspraken die zijn
gemaakt over het levenslange partnerpensioen in de bij mij bekende
transitieplannen. Hierbij dient opgemerkt te worden dat in een aantal gevallen
ook sprake is van een tijdelijk partnerpensioen, zie de tweede kolom. Het
tijdelijk partnerpensioen loopt veelal tot de AOW-datum van de partner, en is
op basis van fulltime werkzaamheden. In de tabel worden alleen de percentages genoemd. Vanwege de bovengenoemde verschillen, is de vergelijkbaarheid beperkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

6

Pensioenfonds

Dekking partnerpensioen
(percentage van het salaris)

Zorg en Welzijn
Bouwnijverheid
Horeca en Catering
Vervoer
Schoonmaak
Levensmiddelen
Werk en (re)integratie
Oak

40%
13%
30%1
35%
15%
20%
23%
Meubel: 20%
Houthandel: 15%
Regeling A&D: 26%
Regeling C: 20%
10%
10%
35%
50%
41%

Rail & OV
Recreatie
Particuliere Beveiliging
Openbare Bibliotheken
Loodsen
ABP
1

Tijdelijk partnerpensioen

€ 18.000
€ 12.500
€ 9.000

€ 4.000
+ tijdelijk partnerpensioen

Deze uitkering is niet meer levenslang zoals nu, maar is wel hoger.

Vraag 14
Wat vindt u van de afspraken ten aanzien van partnerpensioen zoals blijkt uit
vraag 13 en in hoeverre voldoen die afspraken aan de doelstellingen ten
aanzien van het partnerpensioen zoals geformuleerd bij totstandkoming van
de Wet toekomst pensioenen?
Antwoord 14
Zoals ik in antwoord op vraag 1 heb aangegeven, is het aan sociale partners
om binnen het wettelijk kader afspraken te maken over de arbeidsvoorwaarde
pensioen, waaronder het nabestaandenpensioen. Ik heb dan ook geen
oordeel over de door sociale partners gemaakte afspraken.
Vraag 15 en 16
Deelt u de mening dat de operationele en financiële risico’s van de transitie
uiteindelijk volledig bij de deelnemers terechtkomen?
In hoeverre vindt u dat de bij u bekende transitieplannen hier voldoende
informatie over geven?
Antwoord 15 en 16
In het implementatieplan nemen pensioenuitvoerders een analyse op ten
aanzien van de operationele risico’s en de wijze waarop deze risico’s worden
beheerst. Pensioenfondsen doen dat tevens voor de financiële risico’s. Om
deze risico’s te beheersen kan gekozen worden voor het vormen van een
voorziening. DNB zal toezicht houden op de zorgvuldigheid en transparantie
van het besluitvormingsproces en op de beheersing van de financiële en
operationele risico’s van de transitie. Zoals ook nu het geval is, voor de
transitie, worden deze risico’s uiteindelijk door de deelnemers gedragen.
Hiervoor vormt het pensioenfonds een operationele voorziening. Indien deze
voorziening onvoldoende gevuld is en er ook geen andere reserves meer zijn,
is het niet uit te sluiten dat het persoonlijk gereserveerde pensioenvermogen
hiervoor wordt aangesproken.
Dat neemt niet weg dat geld (premie of rendement) dat wordt gebruikt om
deze voorzieningen te vormen, niet beschikbaar is voor het voor de uitkering
gereserveerde persoonlijke pensioenvermogen of de pensioenuitkering.
Vanuit dat oogpunt liggen de risico’s bij de deelnemer. Dat is echter niet
anders dan in de situatie voor transitie.
In het transitieplan leggen sociale partners de keuzes, overwegingen en
berekeningen die ten grondslag liggen aan de wijziging van de pensioenovereenkomst en de wijze waarop wordt omgegaan met opgebouwde pensioenaanspraken en -rechten schriftelijk vast, alsmede de verantwoording waarom
sprake is van een evenwichtige transitie. Het transitieplan biedt geen inzicht
aan de financiële en operationele risico’s. Dat is zoals hiervoor toegelicht een
verantwoordelijkheid van de pensioenuitvoerder. De deelnemer ontvangt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

7

jaarlijks het uniform pensioenoverzicht (UPO) waarmee hij geïnformeerd
wordt over de ingehouden kosten.8
Vraag 17
Kunt u deze vragen uiterlijk op de vrijdag voor het pensioendebat op
17 januari 2024 beantwoorden?
Antwoord 17
U ontvangt hierbij de beantwoording van de vragen voor het pensioendebat
op 17 januari 2024.

8

Dit geldt echter niet voor pensioenregelingen, zoals een uitkeringsregeling, die nog niet zijn
overgestapt naar een Wtp-regeling (Pensioenwet, artikel 220i eerste lid).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

8