Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

31 322

Kinderopvang

Nr. 521

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 januari 2024
Kinderopvang draagt bij aan de ontwikkeling van kinderen en aan de
arbeidsparticipatie van ouders. De kinderopvang hoort een veilige plek te
zijn, waar ouders hun kinderen met een gerust hart naar toe brengen.
Daarom hebben we in wet- en regelgeving kwaliteit- en veiligheidseisen
opgenomen, houden de GGD’en toezicht en handhaven de gemeenten. De
Inspectie van het Onderwijs (IvhO) houdt interbestuurlijk toezicht op de
uitvoering van de wettelijke taken door gemeenten.
Een onderdeel van de IvhO is de vertrouwensinspectie. Bij een vermoeden
van seksueel misbruik of mishandeling van een opgevangen kind door
een medewerker of gastouder geldt de meld-, overleg- en aangifteplicht
(MOA), opgenomen in artikel 1.51b van de Wet kinderopvang. De houder
van de kinderopvangorganisatie is dan verplicht om direct te overleggen
met de vertrouwensinspecteurs. Als tijdens het overleg tussen de
vertrouwensinspecteur en houder wordt geconcludeerd dat er sprake is
van een redelijk vermoeden van een mogelijk strafbaar feit (zedenmisdrijf
of mishandeling), dan is de houder verplicht direct aangifte te doen bij de
politie. De vertrouwensinspecteur ziet er op toe dat dit ook daadwerkelijk
gebeurt. Medewerkers in de kinderopvang hebben een meldplicht, zodat
vermoedens bij de houder terechtkomen.
Jaarlijks maakt de IvhO een overzicht van het aantal dossiers in het kader
van de MOA. In de bijlage bij deze brief treft u het «Overzicht dossiers
vertrouwensinspecteurs kinderopvang over de jaren 2019–2022» aan. De
IvhO heeft er eenmalig voor gekozen een vierjarig in plaats van driejarig
overzicht uit te brengen, omdat de kinderopvang in 2020 en 2021 deels
gesloten was vanwege de coronapandemie.
In 2022 bedroeg het aantal dossiers 233 (117 over een kinderdagverblijf,
63 over een buitenschoolse opvanglocatie en 53 over gastouderopvang).
Dit is een stijging van 99 dossiers ten opzichte van 2019. In alle categorieën (seksueel misbruik, seksuele intimidatie, psychisch geweld, fysiek

kst-31322-521
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2024

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 322, nr. 521

1

geweld en discriminatie) is een toename in aantallen te zien, maar de
stijging op fysiek geweld is het grootst.
Het is niet duidelijk of de stijging van de cijfers komt doordat het aantal
gevallen van misbruik en mishandeling is toegenomen, of doordat er
grotere bekendheid van de MOA en de vertrouwensinspectie is waardoor
meer vermoedens gemeld worden. Ik betreur elk geval van misbruik en
mishandeling.
Om een beter beeld te krijgen van de achtergrond van de dossiers hebben
de vertrouwensinspecteurs gekeken naar de rode draden achter de
meldingen. De IvhO heeft er op basis van haar analyse vier thema’s
uitgelicht om, samen met het Ministerie van SZW, te bespreken met de
branchepartijen van de kinderopvang. Er is geen informatie besproken die
herleidbaar is tot specifieke casussen. De besproken thema’s zijn:
1) Open aanspreekcultuur en de meldplicht. Uit de gevallen waarin
informatie bekend is over de organisatiecultuur van de kinderopvangorganisatie, blijkt dat indien sprake is van een gesloten cultuur, het
door medewerkers lastig wordt ervaren om een melding te doen.
2) Bekendheid van de MOA en de relatie met de Meldcode huiselijk
geweld en kindermishandeling. Uit de analyse van de vertrouwensinspecteurs blijkt dat de bekendheid van de MOA beter kan. Het
onderscheid tussen de MOA en de meldcode is niet altijd duidelijk.
3) De rol van het gastouderbureau bij de MOA. De vertrouwensinspecteurs zien verschillen in de manier waarop gastouderbureaus omgaan
met meldingen. Daarnaast is het voor gastouderbureaus lastig om met
een melding om te gaan als de betreffende gastouder ook door andere
gastouderbureaus bemiddeld wordt.
4) Rehabilitatie van een beklaagde en de relatie met ouders. Voor zowel
houders als ouders ontstaat een moeilijke situatie, wanneer er na
onderzoek geen redelijk vermoeden van een misdrijf kan worden
geconstateerd. Rehabilitatie van de beklaagde is in dit geval kwetsbaar.
Ik zal met de sector en de IvhO in gesprek blijven over deze thema’s en
waar mogelijk verbeteracties afspreken. Een deel van de mogelijkheden
voor het aanpakken van deze thema’s ligt bij de sector zelf; bij een deel
kan het Ministerie van SZW mogelijk ondersteunen en het meenemen in
beleidsontwikkeling. Vorig jaar heb ik uw Kamer gemeld dat ik overleg
met de brancheorganisaties om de kennis over de MOA te vergroten.1 We
willen de informatievoorziening over de MOA richten op specifieke
doelgroepen (zoals medewerkers en gastouders). In september 2022 heeft
de IvhO een flyer2 voor houders en medewerkers gepubliceerd. Ik zal u
eind dit jaar informeren over de verdere stappen die zijn gezet om de
kennis te vergroten.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
C.E.G. van Gennip

1
2

Aanhangsel van de Handelingen 2022–2023, nr. 1686.
https://www.onderwijsinspectie.nl/onderwerpen/vertrouwensinspecteurs/documenten/
brochures/2022/09/30/flyer-vertrouwensinspecteurs.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 322, nr. 521

2