Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1615
Vragen van de leden Sjoerdsma (D66), Van Nispen (SP), Van Ojik
(GroenLinks), Kuiken (PvdA), Markuszower (PVV) en Voordewind
(ChristenUnie) aan de Minister-President en de Minister van Justitie en
Veiligheid over de poging van het Koninklijk Huis om een strafzaak te
beïnvloeden (ingezonden 4 februari 2021).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
9 februari 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Mogelijk beïnvloeding door kringen rond
Koninklijk Huis in zaak-Poch, maar geen bewijs»?1 2 3
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u verklaren waarom kringen rondom het Koninklijk Huis op de hoogte
waren van de zaak-Poch, een zaak die op dat moment nog slechts bij een
gering aantal personen binnen het openbaar ministerie en de Nationale
Recherche bekend was? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Zoals blijkt uit het rapport van de Commissie Dossier J.A. Poch (hierna: de
Commissie)4 heeft de Commissie onderzoek gedaan naar dit voorval, maar
geen bevestiging ervan kunnen krijgen.
Vraag 3
Kunt u uitsluiten dat deze zaak destijds gelekt is? Zo nee, waarom niet?

1

NOS, 1 februari 2021, «Mogelijk beïnvloeding door kringen rond Koninklijk Huis in zaak-Poch,
maar geen bewijs», https://nos.nl/artikel/2366914-mogelijk-beinvloeding-door-kringen-rondkoninklijk-huis-in-zaak-poch-maar-geen-bewijs.html
2
Zie ook Rapport Commissie Dossier J.A. Poch, januari 2021
3
Zie ook NOS, 1 februari 2021, «Vandaag volgt de ontknoping in de zaak van Julio Poch», https://
nos.nl/nieuwsuur/artikel/2366863-vandaag-volgt-de-ontknoping-in-de-zaak-van-julio-poch.html
4
Kamerstuk 35 570 VI, nr. 97, bijlage, 1 februari 2021.

ah-tk-20202021-1615
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Zoals ik in het antwoord op vraag 2 heb aangegeven, heeft de Commissie
onderzoek gedaan naar dit voorval, maar hiervan geen bevestiging kunnen
krijgen.
Vraag 4
Deelt u de mening dat (elke poging tot) inmenging in een strafrechtelijk
onderzoek ontoelaatbaar is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Elke poging tot onrechtmatige inmenging in een strafrechtelijk onderzoek is
ontoelaatbaar.
Vraag 5, 6 en 7
Deelt u de mening dat het zeer onwenselijk zou zijn als kringen rondom het
Koninklijk Huis zich zouden hebben gemengd in een lopende strafzaak en dat
de mate waarin een zaak «gevoelig» ligt bij het Koninklijk Huis geen maatstaf
kan zijn voor het wel of niet doorzetten van een rechtszaak? Zo nee, waarom
niet?
Deelt u de mening dat het telefoontje naar de vicepresident van Eurojust,
eind voorjaar/begin zomer 2007, van de «cabinet of your majesty» kan
worden gezien als een poging om een lopende strafzaak te beïnvloeden? Zo
nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat het onwenselijk is om de schijn te laten bestaan dat
een dergelijke poging tot beïnvloeding zou zijn ondernomen vanuit het
Koninklijk Huis? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5, 6 en 7
Zoals blijkt uit het rapport van de Commissie, heeft de Commissie dit voorval
onderzocht en hiervan geen bevestiging kunnen krijgen.
Vraag 8 en 9
Welke maatregelen worden normaliter genomen indien gelekt wordt uit een
strafrechtelijk onderzoek?
Welke maatregelen worden normaliter genomen indien pogingen worden
ondernomen een strafrechtelijk onderzoek te beïnvloeden?
Antwoord 8 en 9
Naast strafrechtelijk onderzoek, en eventueel strafrechtelijke vervolging door
het Openbaar Ministerie, kan degene die zijn ambtsgeheim heeft geschonden
ook nog disciplinair worden gestraft.
De vraag of een strafrechtelijk onderzoek wordt ingesteld hangt af van de
concrete omstandigheden van het geval. Zo dient het feit niet verjaard te zijn
en moet er voldoende opsporingsindicatie zijn om een onderzoek uit te
kunnen voeren. Bij lekonderzoeken speelt in die afweging niet alleen
tijdsverloop een rol, maar ook het aantal personen dat met een geheim
bekend is geweest. Naarmate dat aantal groter is, is de kans op succesvolle
vervolging wegens artikel 272 Sr (schending ambtsgeheim) geringer.
Vraag 10
Herinnert u zich dat het kabinet de Rijksrecherche heeft ingeschakeld om het
lekken van het advies van het Outbreak Management Team te onderzoeken?
Bent u bereid het mogelijke lek uit het Poch-onderzoek en de mogelijke
poging tot beïnvloeding te laten onderzoeken door de Rijksrecherche om zo
te kunnen uitsluiten dat het Koninklijkhuis inderdaad betrokken was? Zo nee,
waarom niet? Welk ander nader onderzoek is nu nog mogelijk om de
betrokkenheid van kringen rondom Koninklijk Huis vast te stellen?
Antwoord 10
Inmiddels is vanuit het Bestuurlijk Afstemmingsoverleg (BAO) van het OMT
aangifte gedaan. Of een aangifte uiteindelijk leidt tot een strafrechtelijk
onderzoek dat bovendien zal worden uitgevoerd door de Rijksrecherche, is
een beslissing die vervolgens eerst voorligt aan de Coördinatiecommissie
Rijksrecherche (CCR). In de CCR zitten, onder voorzitterschap van een lid van
het College van procureurs-generaal, onder meer de directeur van de
Rijksrecherche en de coördinerend officier van justitie Rijksrecherche.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Zoals ik hiervoor heb aangegeven, heeft de Commissie het voorval waar in
de vraag naar wordt verwezen, onderzocht en hiervan geen bevestiging
kunnen krijgen.
Overigens dateert dit voorval volgens het rapport uit 2007, wat betekent dat
eventuele schending van het ambtsgeheim in 2013 is verjaard.
Nader onderzoek in aanvulling op dat van de Commissie ligt dan ook niet in
de rede.
Vraag 11
Herinnert u zich de antwoorden op Kamervragen d.d. 30 april 2020 waarin u
stelt dat u de Argentijnse rechtshulpverzoeken in de zaak Julio Poch, alle
correspondentie over deze rechtshulpverzoeken en alle reisverslagen van de
Criminele Inlichtingeneenheid (CIE) inzake het dossier Poch, niet aan de
Kamer kon doen toekomen zolang de Commissie-Machielse aan het werk
was?5
Antwoord 11
Ik herinner mij mijn antwoorden op Kamervragen van 30 april 2020. Deze
beantwoording zag op de verslaglegging van de dienstreizen van januari en
mei 2008.
Vraag 12
Herinnert u zich de motie-Van Nispen (Kamerstuk 31 753, nr. 203) die met
grote meerderheid is aangenomen en die u, onder verwijzing naar artikel 68
van de Grondwet, verzoekt deze documenten (Argentijnse rechtshulpverzoeken in de zaak Julio Poch, alle correspondentie over deze rechtshulpverzoeken en alle reisverslagen van de CIE inzake het dossier Poch) naar de Kamer
te sturen?
Antwoord 12
Ik herinner me de aangehaalde motie-Van Nispen. In deze motie is mij
gevraagd het journaal van een politieliaison die in januari/februari 2008 voor
de eerste dienstreis naar Argentinië is afgereisd en de ministeriële nota uit
2009 aan uw Kamer te verstrekken. De ministeriële nota heb ik bij brief van
29 september 2020 aan uw Kamer doen toekomen.6
Vraag 13
Bent u bereid nu onverwijld en ongelakt alle hierboven genoemde documenten alsnog aan de Kamer te doen toekomen indachtig artikel 68 van de
Grondwet?
Antwoord 13
Conform artikel 5 van het Instellingsbesluit van de Commissie, wordt de
Commissie vier weken nadat het eindrapport is uitgebracht, opgeheven. Op
grond van artikel 14, eerste lid, van het Instellingsbesluit wordt het archief
van de Commissie bij opheffing van de Commissie overgebracht naar het
archief van het Ministerie van Justitie en Veiligheid.7
Ingevolge artikel 14, tweede lid van het Instellingsbesluit vindt het beheer van
het archief plaats met inachtneming van de door de Commissie in haar
protocol aangegeven vertrouwelijkheid, waarover de Commissie met het
Ministerie van Justitie en Veiligheid nadere afspraken maakt. Deze afspraken
zullen voor opheffing van de Commissie worden gemaakt.
Aan de hand van het protocol en de gemaakte afspraken, kan ik bepalen
welke stukken conform artikel 68 Grondwet aan de Kamer worden verstrekt.
De genoemde rechtshulpverzoeken en de correspondentie hierover en het
genoemde journaal zullen hier ook bij worden betrokken.

5

Aanhangsel van de Handelingen, Vergaderjaar 2019–2020, nr. 2646
Kamerstuk 35 570 VI, nr. 4, 29 september 2020.
7
Besluit van de Minister van Justitie en Veiligheid van 9 december 2019, Stcrt. 18 december
2019, nr. 68436.
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Vraag 14
Waarom ontkende u na publicatie van het rapport van de Commissie Dossier
J.A. Poch politieke bemoeienis, terwijl die wel degelijk kan worden vastgesteld?8
Antwoord 14
Uit artikel 129, eerste lid, van de Wet op de rechterlijke organisatie juncto
artikel 11, eerste lid, van het Reglement van Orde College van procureursgeneraal volgt dat het Openbaar Ministerie ten opzichte van de Minister van
Justitie en Veiligheid een inlichtingenverplichting heeft. Door de Minister van
Justitie en Veiligheid te informeren over een gevoelige strafzaak wordt hij in
staat gesteld zijn politieke verantwoordelijkheid te kunnen nemen voor de
gedragingen van het OM.
Naast de politieke verantwoordelijkheid voor het OM omvat het ambt van de
Minister van Justitie en Veiligheid de rol van Centrale Autoriteit inzake
internationale rechtshulp. Bij brief van 19 december 2019 heb ik uw Kamer
geïnformeerd over het vastgestelde Protocol samenwerking in Internationale
rechtshulp.9 Zoals ook in deze brief uiteen is gezet, heeft de Minister van
Justitie en Veiligheid in Nederland de rol van Centrale Autoriteit voor de
ontvangst, beoordeling, en doorzending van justitiële rechtshulpverzoeken.
De Commissie heeft vastgesteld dat mijn ambtsvoorganger Hirsch Ballin geen
ministeriële aanwijzing heeft verstrekt met betrekking tot de zaak Poch noch
persoonlijke opdrachten die de uitvoering van het onderzoek raakten.
Vraag 15
Kunt u deze vragen apart en voor 8 februari 2021 beantwoorden?
Antwoord 15
De vragen zijn zo snel als mogelijk beantwoord.

8

NOS, 1 februari 2021, «Minister ontkent politieke inmenging in zaak-Poch, maar die was er wel
degelijk», https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2366986-minister-ontkent-politieke-inmenging-inzaak-poch-maar-die-was-er-wel-degelijk.html
9
Kamerstuk 31 753, nr. 191, 17 december 2019.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4