Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 111

Wijziging van de Gezondheidswet en de Wet op
de jeugdzorg teneinde een mogelijkheid op te
nemen tot openbaarmaking van informatie over
de naleving en uitvoering van regelgeving,
besluiten tot het opleggen van sancties daarbij
inbegrepen

Nr. 10

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 juni 2016
Binnenkort zal het voorstel tot wijziging van de Gezondheidswet en de
Jeugdwet over actieve openbaarmaking in uw Kamer worden behandeld.
In deze brief licht ik toe op welke wijze ik vorm zal geven aan de uitvoering
van het openbaarmakingsbeleid door de Nederlandse Voedsel- en
Warenautoriteit (NVWA), de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), de
Inspectie Jeugdzorg (IJZ) en de Inspectie Veiligheid en Justitie (IVenJ). Ik
zal hierbij ook ingaan op het verzoek van de vaste Kamercommissie van
Economische Zaken tijdens de procedurevergadering van 24 november
2015 over de toepassing van de kleurensystematiek bij de NVWA in relatie
tot de wijziging van de Gezondheidswet.
Openbaarmaking van inspectiegegevens
Met de openbaarmaking van inspectiegegevens wordt beoogd om
transparantie en handelingsperspectief te bieden aan bedrijven en
burgers en tevens om naleving te verhogen van betrokken sectoren. Door
het openbaar maken van die informatie zal de motivatie tot verbetering bij
bedrijven, beroepsbeoefenaren en instellingen en daarmee de bescherming van de volksgezondheid worden bevorderd.
In de afgelopen jaren hebben de NVWA, IGZ, IJZ en IVenJ ervaring
opgedaan met de actieve openbaarmaking van inspectiegegevens. Op
basis van deze ervaringen en in aanloop naar de wijziging van de
Gezondheidswet zal ik aangeven op welke wijze de openbaarmaking van
inspectiegegevens door deze toezichthouders verder binnen de kaders
van die wetgeving zal worden uitgewerkt. Uitvoering van het beleid vergt
veel tijd en inzet en moet zorgvuldig worden gedaan. Daarom biedt het
wetsontwerp de mogelijkheid de openbaarmaking in fasen te implementeren. Ik streef er naar te komen tot een optimaal geharmoniseerd
openbaarmakingbeleid. Met het oog op de verschillen in de inspectiepro-

kst-34111-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 111, nr. 10

1

ducten en de organisatie van de verschillende inspectiediensten zullen de
toezichthouders elk in eigen tempo, mede afhankelijk van organisatorische aanpassingen en aanpassing van de onderliggende werkprocessen,
en waar nodig op eigen specifieke wijze overgaan tot openbaarmaking
van de verschillende categorieën van informatie.
Het wetsvoorstel tot wijziging van de Gezondheidswet en de Jeugdwet
Zolang de wijziging van de Gezondheidswet en de Jeugdwet nog niet in
werking is getreden worden inspectiegegevens actief openbaar gemaakt
op grond van artikel 8 van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).
Het wetvoorstel biedt een andere grondslag om toezichtinformatie
openbaar te maken. Zo wordt de procedure voor openbaarmaking van
informatie veel minder bewerkelijk dan wanneer de Wob wordt gevolgd.
Er hoeft namelijk niet langer per geval een afzonderlijke belangenafweging plaats te vinden.
Bovendien is de openbaarmaking op grond van het wetsvoorstel veel
meer voorspelbaar (geeft meer rechtszekerheid) dan op grond van de
Wob.
Het wetsvoorstel geeft limitatief aan welke informatie voor openbaarmaking in aanmerking komt. Bij amvb wordt vervolgens bepaald welke
informatie door de toezichthouders openbaar gemaakt moet worden. In
die amvb kunnen ook regels worden gesteld over de wijze van openbaar
maken. De sanctiebesluiten zullen in ieder geval onderdeel uitmaken van
de betreffende te publiceren informatie.
Ik vind het daarbij van belang dat de geboden informatie het brede
publiek een handelingsperspectief biedt dat aan de realisatie van de
doelstellingen van de wet kan bijdragen. De bijzondere karakteristieken
van de verschillende aspecten van de volksgezondheid zoals die van de
voedsel- of productveiligheid en die van de kwaliteit en veiligheid in de
zorg, spelen daarbij een rol.
Indien de amvb bepaalde informatie niet aanwijst, kan informatie nog
steeds op grond van de Wob openbaar worden gemaakt.
Openbaarmaking op grond van het wetsvoorstel kent, juist omdat geen
afzonderlijke belangenafweging plaatsvindt, wel enkele beperkingen. Dit
betreft bijvoorbeeld de openbaarmaking van persoonsgegevens van
derden, de openbaarmaking van bedrijfs- en fabricagegegevens en
informatie waarvan de inspectie in het kader van haar toezichthoudende
taak kennis heeft genomen en waarvan de verstrekker uit hoofde van zijn
beroep tot geheimhouding is verplicht (bijv. medisch beroepsgeheim).
Dergelijke informatie wordt niet openbaar gemaakt.
Uitvoeringspraktijk openbaarmaking
Zoals gezegd zullen de verschillende toezichthouders binnen hun
domeinen elk in hun eigen tempo en op eigen wijze overgaan tot
openbaarmaking van de verschillende categorieën van informatie. Het
tempo hangt vooral samen met de tijd die nodig is om binnen de
inspecties de werkwijze zodanig in te richten en aan te passen, dat
zorgvuldige openbaarmaking is gegarandeerd. Hieronder licht ik voor de
verschillende toezichthouders toe op welke wijze de openbaarmaking van
inspectiegegevens in de komende periode wordt uitgevoerd.
NVWA
Een aantal jaren geleden is de NVWA via pilots gestart met de presentatie
van de oordelen over de naleving met behulp van een kleurensystematiek.
Op 1 april 2015 heb ik hierover uitgebreid gedebatteerd met de Tweede

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 111, nr. 10

2

Kamer. Naar aanleiding van dit debat is de kleurcodering aangepast. De
kleur die een bedrijf of product nu kan krijgen is rood, oranje, geel, groen
of wit1. Voor de presentatie van de oordelen over de naleving wordt
feitelijke informatie gebruikt. De NVWA heeft in de afgelopen periode aan
de hand van kleurcodes de oordelen van de inspectieresultaten gepresenteerd van hygiëne-inspecties bij de horeca (lunchrooms), inspecties bij
visafslagen en de onderzoeken van vingerverfproducten, kinderstoelen en
wensballonnen.
De ervaringen die in bovengenoemde trajecten zijn opgedaan heb ik
beoordeeld. Het gebruik van kleurcodes blijkt voor meerdere uitleg
vatbaar te zijn. Ik heb geconcludeerd dat de presentatie van inspectieresultaten van bedrijfsinspecties door publicatie van oordelen met kleurcodes niet altijd een objectief beeld geeft van de feitelijke situatie bij een
bedrijf op een bepaald moment.
Ik kies daarom voor een presentatiewijze die voor het brede publiek
(consumenten en bedrijven) inzicht biedt in de prestaties van een bedrijf
op een bepaald moment. Deze keuze houdt in dat op de website van de
NVWA inspectieresultaten van de naleving van de bedrijven zullen
worden gepresenteerd door middel van overzichtelijke samenvattingen
van de inspectieresultaten en de eventueel opgelegde sanctiebesluiten en
niet langer met kleurcodes. De samenvattingen laten de prestaties van
betrokken bedrijven zien op de gecontroleerde aspecten. Op termijn zullen
hieraan ook de achterliggende inspectierapporten worden gekoppeld,
zodat bij nadere interesse ook de verdere informatie kan worden
geraadpleegd.
Voor de resultaten van productonderzoeken is de huidige presentatiewijze
door middel van kleuren toereikend voor de doeleinden die met openbaarmaking worden beoogd. Dit betekent dat voor dergelijke onderzoeken de
beoordeling van producten met testresultaten waaraan een kleurcode is
gekoppeld, kan worden toegepast.
Uiterlijk op het moment van vaststellen van de amvb onder de gewijzigde
Gezondheidswet, zal de NVWA de voor de openbaarmaking de bovengenoemde publicatiewijze invoeren. Zoals eerder aan u bericht, is de NVWA
voornemens nog dit jaar de openbaarmaking uit te breiden met de
presentatie van de inspectieresultaten bij andere categorieën in de horeca,
visverwerkende bedrijven, slachterijen en met resultaten over onderzoeken naar de productveiligheid. Daarna volgt de presentatie van andere
categorieën van het brede NVWA terrein.
Het streven is de volledige uitrol naar het brede terrein van de NVWA
binnen een tijdsbestek van vijf jaar te realiseren.
IGZ, IJZ en IVenJ
Op basis van de Wob hanteert de IGZ sinds 2005 een ruim beleid inzake
actieve openbaarmaking. Zo maakt de IGZ op dit moment al veel van haar
toezichtinformatie openbaar, waaronder rapporten naar aanleiding van
een inspectiebezoek op basis van risicotoezicht (RT) en thematisch
toezicht (TT). Daarnaast worden diverse maatregelen van de IGZ actief
openbaar gemaakt zoals het instellen van verscherpt toezicht en het
opleggen van bevelen.
De calamiteitenrapporten van de IGZ worden op dit moment nog niet
actief openbaar gemaakt. Met betrekking tot de tuchtrechtzaken worden,
behoudens de waarschuwingen, de door de tuchtcolleges opgelegde
maatregelen reeds op andere wijze openbaar gemaakt. Door de IGZ
gegeven waarschuwingen worden niet openbaar gemaakt met het oog op
het lerend vermogen van de professional en de organisatie.
1

Kamerstuk 26 991, nr. 475

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 111, nr. 10

3

Voor de implementatie van het openbaarmakingsbeleid van de IGZ geldt
het volgende:
1. De IGZ heeft een gefaseerde uitvoering voor ogen binnen een
periode van maximaal drie jaar na inwerkingtreding van de wijziging
van de Gezondheidswet.
2. Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de wet zal de IGZ in 2016
(pilotgewijs) overgaan tot openbaarmaking van geaggregeerde
meldingen- en boetebesluitinformatie.
3. Na inwerkingtreding van de wet zullen zakelijk geformuleerde
rapporten van toezichtactiviteiten openbaar worden gemaakt. Deze
informatie zal integraal openbaar worden gemaakt, uiteraard ontdaan
van persoonsgegevens van derden en andere gegevens waarvan het
wetsvoorstel de openbaarmaking niet toestaat.
Ook de IJZ en de IVenJ hanteren op grond van de Wob al geruime tijd een
ruim beleid inzake actieve openbaarmaking. Zij publiceren elk resultaat
van hun toezicht. Het betreft rapporten over toezicht op individuele
instellingen, rapporten over toezicht op thema’s, en rapporten over
toezicht bij een calamiteit in het jeugddomein. Ook hun maatregelen
maken de inspecties openbaar.
De rapporten over gezamenlijk calamiteitentoezicht van de IJZ, de IGZ en
de IVenJ worden op dit moment door alle drie de toezichthouders
openbaar gemaakt.
Het vorenstaande zal onder het nieuwe wettelijke regime niet anders zijn.
De IJZ en de IVenJ zullen voor wat betreft de informatie over bestuurlijke
boetes gelijk optrekken met de IGZ. In de termijn van maximaal drie jaar
die de IGZ voor ogen heeft voor de gefaseerde uitvoering van haar
openbaarmakingsbeleid, zullen de IJZ en de IVenJ overstappen naar het
nieuwe regiem van de Gezondheidswet/Jeugdwet en waar mogelijk,
wordt in die periode het openbaarmakingsbeleid van de IGZ, de IJZ en de
IVenJ geharmoniseerd.
De domeinen van de IGZ, de IJZ en de IVenJ zijn zeer goed vergelijkbaar.
Zij brengen gelijksoortige inspectieproducten voort. Om die reden streef ik
ernaar dat uiteindelijk die drie inspecties tot een optimaal geharmoniseerd
openbaarmakingsbeleid komen. Dat laat onverlet dat er nog enige tijd
tempoverschillen zijn tijdens de fasegewijze uitbreiding van de openbaarmaking.
Hiermee heb ik aangegeven langs welke lijnen de uitvoering van de
openbaarmaking door de NVWA, IGZ, IJZ en IVenJ wordt vormgegeven
en opgenomen in de amvb. Tijdens het plenaire debat over de wijziging
van de Gezondheidswet spreken wij nader over het wettelijk kader van de
openbaarmaking van inspectiegegevens.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 111, nr. 10

4