Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

487
Vragen van het lid Maij (PvdA) aan de Minister van Buitenlandse Zaken over
het onderzoek van de Europese Ombudsman naar de transparantie van
trilogen tussen Europees parlement, Europese Raad en Europese Commissie
(ingezonden 29 september 2015).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
4 november 2015).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht dat de Raad van Ministers van de
EU-lidstaten (hierna: Raad) van mening is dat de Europese Ombudsman niet
bevoegd is om onderzoek te doen naar de transparantie van trilogen tussen
EC, EP en ER?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is de onderbouwing van deze reactie van de Raad, en wat is uw
opvatting over deze stellingname? Welke positie heeft Nederland hierin
ingenomen?
Antwoord 2
Het document zoals gepubliceerd op Statewatch (document 11873/15) is in
Raadsverband niet besproken. Op 29 oktober jl. stond de officiële reactie
(13281/15) van de Raad geagendeerd. Nederland is akkoord gegaan met de
reactie. Binnen de Raad leven vragen over de reikwijdte van het onderzoek
van de Europese ombudsman in het licht van de argumenten voor het
vermoeden van wanbeheer bij trilogen. Nederland heeft begrip voor deze
afwegingen. Ook voor Nederland geldt dat artikel 228 van het
EU-Werkingsverdrag en het statuut van de Europese Ombudsman leidend zijn
voor de bevoegdheden van de ombudsman. Om deze reden kon Nederland
instemmen met de reactie zoals voorgesteld door het huidige voorzitterschap.

1

ah-tk-20152016-487
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Zie http://www.minbuza.nl/ecer/nieuws/2015/06/europese-ombudsman-onderzoekt-gang-vanzaken-trilogen.html en http://www.statewatch.org/news/2015/sep/eu-omb-councilresponse.htm.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Ook hebben zowel het Europees parlement als de Europese Commissie langs
dezelfde lijn gereageerd.
Dat laat onverlet dat het kabinet van mening is dat transparantie met
betrekking tot trilogen verbeterd kan worden. Dit heeft Nederland dan ook
actief naar voren gebracht in raadsverband bij de behandeling van de reactie.
Vraag 3
Deelt u de mening dat het in het belang van de Europese burger en het
democratische proces is dat de trilogen, waar op Europees niveau zeer
gewichtige politieke deals worden gesloten, transparanter kunnen en moeten
worden? Zo ja, kunt u dit toelichten?
Antwoord 3
Het kabinet hecht grote waarde aan transparantie binnen het Europese
besluitvormingsproces en draagt dit binnen de Europese Unie actief uit. Zo
heeft het kabinet het initiatief genomen om met Denemarken, Estland,
Finland, Slovenië en Zweden een gezamenlijk non-paper op te stellen om de
transparantie binnen het Europese besluitvormingsproces binnen de Raad
onder de aandacht te brengen en te verbeteren. In dit non-paper wordt ook
speciale aandacht geschonken aan het vergroten van de transparantie met
betrekking tot trilogen. Dit non-paper is op 26 juni 2015 aan uw Kamer
gestuurd (zie Kamerstuk: 21501-02-1512). Hoewel de marges beperkt zijn, blijft
Nederland zich samen en in overleg met de bovengenoemde lidstaten,
binnen de Raad inzetten voor meer transparantie.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de Europese Ombudsman, die juist tot voorname taak
heeft om het Europees bestuur te kunnen onderzoeken op goed bestuur,
waaronder de openbaarheid van documenten en correspondentie met
burgers, onbetwist bevoegd zou moeten zijn om de transparantie van het
instrument van de trilogen te onderzoeken? Zo ja, kunt u dit toelichten? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 4
Met betrekking tot de bevoegdheden van de ombudsman, zijn artikel 228 van
het EU-Werkingsverdrag en het statuut van de Europese Ombudsman
leidend. De ombudsman kan op eigen initiatief dan wel naar aanleiding van
een klacht een onderzoek starten naar mogelijk wanbeheer bij het optreden
van de instellingen, organen of instanties van de Unie, met uitzondering van
het Hof van Justitie en het Gerecht. Indien de ombudsman een geval van
wanbeheer ontdekt, kan hij aanbevelingen doen om dit te verhelpen.
Vraag 5
Bent u bereid namens Nederland alsnog sterk aan te dringen op volledige
instemming en coöperatie met het onderzoek van de Europese Ombudsman?
Zo ja, op welke wijze kunt u dit signaal overbrengen? Kunt u het verdere
proces van dit onderzoek van de Europese Ombudsman schetsen en
aangeven hoe dit nu verder zal gaan?
Antwoord 5
Op maandag 28 september is de Europese Ombudsman in haar openingsspeech van het door haar georganiseerde evenement «Trilogues and
transparent law-making» kort ingegaan op het traject van het onderzoek.
Aangegeven is dat het onderzoek zich in een vroeg stadium begeeft. De drie
Europese instellingen zijn benaderd met de vraag om mee te werken aan het
onderzoek. Deze reacties en gegevens van de instellingen op het verzoek
worden door de ombudsman als onderdeel gezien van een bredere «mapping
exercise». Een exercitie, voorafgaand aan een publieke consultatie, om een
overzicht te verkrijgen van de noodzakelijke documenten gerelateerd aan
trilogen. Voor de positie van Nederland verwijs ik naar het antwoord op vraag
2.
Vraag 6
Kunt u tevens uiteenzetten hoe dit standpunt van de Raad zich verhoudt tot
het recente pakket voor Betere Regelgeving van de Europese Commissie, een
uitgebreide agenda voor het transparanter en beter maken van Europese

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

regelgeving? Op welke wijze zouden de uitkomsten van het onderzoek van de
Europese Ombudsman over trilogen juist mooi in het verlengde van de
uitvoering van dat pakket kunnen liggen?
Antwoord 6
Nederland is voorstander van een ambitieuze Europese agenda voor betere
regelgeving. Nederland zou graag zien dat ten aanzien van transparantie in
het Europese besluitvormingsproces voortgang wordt geboekt (zie Kamerstuk
22 112 nr 1984). Nederland heeft in de standpuntbepaling van de Raad steeds
benadrukt dat transparantie beter moet worden vastgelegd in het IIA en zal
zich daarvoor blijven inzetten in samenwerking met andere gelijkgezinde
lidstaten. Op het moment dat de resultaten van het onderzoek openbaar zijn,
kan worden bezien hoe deze kunnen worden betrokken bij de uitvoering van
het pakket voor betere regelgeving.
Vraag 7
Bent u bereid deze vragen te beantwoorden voorafgaand aan het Algemeen
overleg over de Raad Algemene Zaken voorzien op 8 oktober aanstaande?
Antwoord 7
Hierbij doe ik u de beantwoording zo spoedig mogelijk toekomen na de
behandeling van het verzoek van de ombudsman in raadsverband.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3