Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1397
Vragen van het lid Paternotte (D66) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap over de berichten dat studenten met coronaklachten toch naar
tentamens komen uit angst om een toetskans te missen (ingezonden
15 december 2021).
Antwoord van Minister Dijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 20 januari 2022).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de artikelen «Student met coronaklachten komt
toch naar tentamen uit angst om kans te missen»1 uit het AD van 9 december
2021 en «Aanwezigheidsplicht terwijl je in quarantaine moet? Studenten
voelen zich voor het blok gezet»2 uit Trouw van 30 november 2021?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de zorg dat als onderwijsinstellingen uitsluitend de mogelijkheid
bieden om een tentamen «fysiek» af te leggen – dat wil zeggen een tentamen
op een centrale locatie – er een perverse prikkel voor studenten die in
quarantaine zitten kan zijn om toch naar het fysieke tentamen te gaan?
Antwoord 2
Het is niet de bedoeling dat studenten, docenten en andere medewerkers die
in quarantaine behoren te zitten, toch fysiek aanwezig zijn op de instelling.
Het is van groot belang dat iedereen zich aan de geldende coronamaatregelen houdt.
Van alle instellingen wordt verwacht dat zij adequaat en in redelijkheid
meedenken met studenten en medewerkers die gebonden zijn aan quarantaineregels of ziekte en daardoor niet fysiek aanwezig kunnen zijn bij onderwijsof examenonderdelen. Dit is ook in de meest recente servicedocumenten

1

AD.nl, 9 december 2021, https://www.ad.nl/binnenland/student-met-coronaklachten-komt-tochnaar-tentamen-uit-angst-om-kans-te-missen~afc99be78/
2
Trouw, 30 november 2021, https://www.trouw.nl/binnenland/aanwezigheidsplicht-terwijl-je-inquarantaine-moet-studenten-voelen-zich-voor-het-blok-gezet~b1e74bb4/

ah-tk-20212022-1397
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

mbo en ho opgenomen.3 Het is aan de instelling om het herkansingsbeleid in
de praktijk vorm te geven en in dergelijke gevallen maatwerk te bieden.
Hierbij is aandacht voor het voorkomen van negatieve consequenties voor
studenten en medewerkers (bijvoorbeeld verhoogde onderwijslast en
studievertraging) als gevolg van quarantaine.
Vraag 3
Heeft u eerder van de studentenorganisaties signalen ontvangen dat
studenten die in quarantaine zitten toch de drang voelen om naar een fysiek
tentamen te gaan vanwege het tentamen- en herkansingsbeleid van hun
onderwijsinstelling?
Antwoord 3
Ja, deze signalen heb ik ontvangen van de studentenorganisaties, met name
uit het hoger onderwijs. Naar aanleiding van deze signalen zijn er met de
onderwijskoepels en studentenorganisaties in de recent vernieuwde mbo en
ho servicedocumenten nieuwe afspraken gemaakt over tentamen- en
herkansingsbeleid.
Vraag 4
Zijn er meer signalen bekend van studenten die in de tentamenzaal besmet
zijn geraakt, zoals in ieder geval bij één hogeschool het geval lijkt te zijn?4
Antwoord 4
Er zijn mij niet meer signalen van dergelijke besmettingen bekend. Mijn
uitvraag bij de onderwijskoepels bevestigt dit beeld. Onderwijsinstellingen
hebben de afgelopen tijd veel gedaan om tentamens en examinering zo veilig
mogelijk te laten verlopen, bijvoorbeeld door het afhuren van grote zalen en
het spreiden van groepen.
Vraag 5
Deelt u de zorgen dat het maken van een fysiek tentamen door studenten die
in quarantaine horen te zitten de gezondheid van medestudenten en
medewerkers in gevaar brengt?
Antwoord 5
Het is niet de bedoeling dat studenten, docenten en andere medewerkers die
in
quarantaine behoren te zitten toch fysiek aanwezig zijn op de instelling. Het is
van groot belang dat iedereen zich aan de geldende
coronamaatregelen houdt. Aan studenten die in quarantaine moeten vraag ik
dan ook zich zo snel mogelijk te melden bij hun eigen instelling. Van
instellingen verwacht ik dat zij maatwerk bieden en adequaat en in redelijkheid met studenten meedenken.
Vraag 6
Hoe beoordeelt u de stelling van studenten dat het bieden van de mogelijkheid om het tentamen online te maken de perverse prikkel voor studenten die
in quarantaine zitten wegneemt om toch naar de tentamenzaal te komen?
Antwoord 6
Onderwijsinstellingen zijn zelf aan zet als het gaat om tentamenmogelijkheden en de vorm waarin deze plaatsvinden. Een online tentamen is vanwege
uitlopende redenen niet bij alle onderwijsinstellingen of bij alle opleidingen
uitvoerbaar of wenselijk. Er zijn in de servicedocumenten mbo en ho
afspraken gemaakt, die moeten borgen dat instellingen op dit vlak tot
passende oplossingen komen met studenten.

3

Servicedocument mbo-aanpak coronavirus COVID-19 | Publicatie | Rijksoverheid.nl Servicedocument Hoger Onderwijs versie 13.0, 17 december 2021 – aanpak coronavirus COVID-19 | Publicatie | Rijksoverheid.nl
4
HvanA, 18 november 2021, https://hvana.nl/lees/42275/anne-kreeg-corona-na-tentamenstudenten-willen-toets-niet-missen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 7
Bent u bekend met het feit dat sommige hogescholen of universiteiten de
mogelijkheid voor een extra herkansingsmogelijkheid bieden als de student in
quarantaine zit?
Antwoord 7
Daar ben ik mee bekend.
Vraag 8
Bent u bekend met het feit dat uitsluitend het bieden van een extra herkansingsmogelijkheid niet voldoende is om de perverse prikkel tegen te gaan,
aangezien herkansingen vaak pas aan het einde van het studiejaar zijn en kort
op elkaar worden gepland?5
Antwoord 8
Bij het opstellen van de nieuwe mbo en ho servicedocumenten is er rekening
gehouden met studenten in quarantaine en de mogelijke gevolgen van deze
quarantaine. Ik krijg signalen dat er vrijwel altijd oplossingen zijn, maar dat
het van belang is dat studenten actief aangeven dat zij vanwege corona of
quarantaineplicht een tentamenkans missen. Daarbij geldt dat het niet altijd
mogelijk is een oplossing te organiseren op zeer korte termijn die exact
aansluit bij de wensen van de student. Sommige alternatieven – (extra)
herkansingen bijvoorbeeld – vinden plaats op een ander moment. Instellingen
doen een beroep op de verantwoordelijkheid van studenten om in dat geval
toch te wachten op het alternatief, en niet naar de campus te komen omdat
ze zich al op het tentamen hebben voorbereid.
Vraag 9
Klopt het dat online onderwijs en tentaminering voor sommige groepen
studenten ook los van de coronacrisis juist van grote meerwaarde is geweest,
zoals studenten met een functiebeperking, studenten met zorgtaken en
studenten die reizen?
Antwoord 9
Dat klopt, in sommige gevallen zijn online onderwijs en tentaminering een
mooie manier van het bieden van maatwerk aan studenten. Het is aan de
instellingen om goed te kijken in welke situatie dit wel en niet passend is en
wenselijk is, en hierover het gesprek te voeren met de student
Vraag 10
Bent u het met het pleidooi van de studenten eens dat studenten de vrijheid
zouden moeten hebben om te kiezen tussen een fysiek tentamen of een
online tentamen?
Antwoord 10
Keuzes over tentamens en examens worden op de instelling gemaakt. Een
standaardkeuze tussen een fysiek of online tentamen is niet bij alle onderwijsinstellingen of bij alle opleidingen uitvoerbaar en wenselijk, omdat niet elk
tentamen of examen geschikt is om online af te nemen. Van de instelling
wordt nu verwacht dat zij adequaat en in redelijkheid meedenkt met
studenten en medewerkers die gebonden zijn aan quarantaine en daardoor
niet fysiek aanwezig kunnen zijn bij onderwijs- of examenonderdelen. Het is
aan de instelling om in dit geval maatwerk te bieden. Hierbij is aandacht voor
het voorkomen van negatieve consequenties voor studenten en medewerkers
(bijvoorbeeld verhoogde onderwijslast en studievertraging) als gevolg van
quarantaine.
Vraag 11
Welke stappen gaat u ondernemen om te voorkomen dat studenten zich door
het beleid van de instelling genoodzaakt voelen naar een fysiek tentamen te
gaan?

5

RTL Nieuws, 10 december 2021, https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5273139/
met-corona-coronaklachten-tentamen-maken-student-hbo-wo-herkansing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Antwoord 11
Bij het opstellen van de nieuwe mbo en ho servicedocumenten zijn afspraken
vastgelegd over hoe instellingen rekening houden met studenten in quarantaine en de mogelijke gevolgen van deze quarantaine. Deze documenten zijn
op 17 december »21 gepubliceerd. Van onderwijsinstellingen wordt daarnaast
gevraagd het test- en quarantainebeleid onder de aandacht te brengen bij
medewerkers en studenten en hen te stimuleren zich daaraan te houden.
Vraag 12
Bent u bereid om in uw overleg met de studentenorganisaties, hogescholen
en universiteiten het voorkomen van de perverse prikkel voor studenten die
in quarantaine zitten fysiek tentamen te laten maken door middel van online
tentamenaanbod en een extra herkansingsmogelijkheid aan de orde te stellen
en de Kamer over de uitkomsten van de gesprekken te informeren?
Antwoord 12
Zie antwoord vraag 11.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Van
der Woude (VVD), ingezonden 10 december 2021 (vraagnummer
2021Z23130).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4