Bijleveld-Schouten
gen. Ja, dat zal ook onderdeel uitmaken van de evaluatie.
Er wordt echt breed gekeken. Het lijkt mij een goed idee
om het oordeel van de Kiesraad bij deze evaluatie te
betrekken, maar ik kijk nog even naar mevrouw Bijleveld.
De voorzitter: Mevrouw Bijleveld knikte.
De heer Van Raak (SP): De staatssecretaris kondigt drie
evaluaties aan, maar deze zijn er al geweest bij de
verkiezingen. Dit jaar moest de opkomst omhoog.
Daarom wilden politieke partijen deelnemen aan die
verkiezingen, maar de kiezers hebben wel door dat de
waterschappen geen politiek bestuur zijn, omdat er geen
socialistische of liberale waterpompen zijn. Kunnen wij er
niet gewoon mee ophouden? Laat de uitslag van deze
verkiezingen niet zien dat Nederlanders niet zitten te
wachten op politieke waterschappen? Laat de mensen
die werken bij de waterschappen, gewoon hun werk
doen, en laten wij hen onderbrengen bij de provincies.
Kunnen wij al die bestuurders met 24% van de stemmen,
waar wij nog 9% valse stemmen vanaf moeten trekken,
niet gewoon naar huis sturen?
Staatssecretaris Huizinga-Heringa: Voorzitter. Ik kondig
geen drie evaluaties aan, maar twee, een van de
Waterschapswet en een van de uitvoering van de
verkiezingen. De heer Van Raak zei dat wij nu toch wel
de uitkomst weten, maar wij weten ook dat de opkomst
niet hoger is geworden zoals wij graag wilden. Ik heb
graag die evaluatie om de oorzaken daarvan en
mogelijke oplossingen daarvoor te bezien. Je weet pas
welke kant je op moet als je weet wat nu een rol heeft
gespeeld bij het jammer genoeg toch zo laag blijven van
de opkomst. Ik zou de heer Van Raak willen aanraden om
die evaluatie toch af te wachten om vervolgens op basis
van onderzoek en feiten te bezien hoe wij in de toekomst
verder moeten.
Mevrouw Neppérus (VVD): Voorzitter. Ik denk dat deze
verkiezingen een antireclame zijn geweest, want als je
niet oplet komt ook nog de rol van het waterschap zelf
aan de orde, ook al omdat bijvoorbeeld stembiljetten er
te laat waren. Beide evaluaties lijken mij zinvol, maar ik
vraag om daarbij ook de rol van de provincie te bezien
net als die van de waterschappen en de verhouding
tussen de waterschappen onderling. De afgelopen weken
heb ik op internet een pingpongspel van onderlinge
kritiek kunnen volgen. Ook dat lijkt mij onderdeel te
moeten zijn van die evaluatie, want anders zou dit echt
wel eens de laatste keer kunnen zijn geweest.
Staatssecretaris Huizinga-Heringa: Ik neem deze
suggestie van mevrouw Neppérus graag mee.
De heer Boelhouwer (PvdA): Voorzitter. De PvdA pleit er
al langer voor om de verkiezingen als die al gehouden
moeten worden onder de Kieswet te brengen. Het is
goed dat dit signaal nog eens versterkt wordt.
De waterschappen zijn er toch voor met name de
droge voeten van de Nederlanders. Ik zou van de
staatssecretaris wel willen weten wat deze verkiezingen
daar volgens haar aan hebben bijgedragen.

en ik vind dat buitengewoon jammer. Wij allen weten dat
waterschappen belangrijk zijn voor de veiligheid van ons
land. Ook als wij de ideeën van de commissie-Veerman
gaan uitwerken, zullen wij de waterschappen hard nodig
hebben. Ik zet mij er dan ook graag voor in, met de
evaluatie en de daaruit voortkomende voorstellen, om te
zorgen voor goede verkiezingen en zodanige wetgeving
dat de waterschappen ook in staat zijn om zich goed aan
de bevolking te laten zien waardoor deze antireclame
hopelijk ook weer snel vergeten is.
Mevrouw Verdonk (Verdonk): Voorzitter. De waterschappen moeten blijven, ze zijn heel belangrijk voor droge
voeten en schoon water. Waterschappen moeten blijven,
geen punt van discussie! Maar die waterschapsverkiezingen moeten weg! 22 mln. en waarvoor?
Eigenlijk meer tijdverdrijf. Kan de staatssecretaris mij nu
eens precies vertellen wat nu het voordeel in het
algemeen is om waterschapsverkiezingen te houden?
Staatssecretaris Huizinga-Heringa: Ik denk dat wij met
deze vraag van mevrouw Verdonk terugkomen op de
reden waarom de Waterschapswet door het vorige
kabinet is voorgesteld. Toen is gekozen voor het
doorzetten van de al eeuwenlang bestaande traditie om
waterschapsbesturen te kiezen.
Mevrouw Verdonk (Verdonk): Er is een nieuw kabinet, er
staat een nieuwe staatssecretaris! Kom op, laat nu eens
horen wat uw idee is!
Staatssecretaris Huizinga-Heringa: Maar deze nieuwe
staatssecretaris heeft natuurlijk wel te maken met de
relatief nieuwe wet van het vorige kabinet. Dat is de wet,
maar die gaan wij evalueren en wij gaan kijken naar een
goede manier om om te gaan met de waterschappen.
Heel veel scenario’s worden daarbij bekeken. Als u
vraagt om ook het scenario van helemaal geen verkiezingen te bekijken, gaan wij dat scenario er natuurlijk ook
bij betrekken.
De voorzitter: Ik dank de staatssecretaris van Verkeer en
Waterstaat voor haar antwoorden. De staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties blijft nog
in ons midden voor de volgende set vragen.
Vragen van het lid Van Beek aan de staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de
zorgelijke stijging, en de grote verschillen daarin
bij de verschillende gemeenten, van de gemeentelijke lasten.
©

Staatssecretaris Huizinga-Heringa: Ik ben het eens met
allen die gezegd hebben dat deze verkiezingen niet
gewerkt hebben als een reclame voor de waterschappen

De heer Van Beek (VVD): Voorzitter. Ik heb nu niet bij elk
krantenbericht de neiging om naar de microfoon te
lopen, maar een aantal keren per jaar krijg ik die wel,
zeker als wij weer artikelen zien over de stijging van de
lokale lasten. Dit keer was het een bericht in de De
Telegraaf over een onderzoek van de Vereniging Eigen
Huis. Ik realiseer me heel goed dat gemeenten autonoom
zijn om binnen nationale voorwaarden hun eigen
belastingbeleid te formuleren. Dit kabinet heeft de
limiteringen laten vervallen, kort nadat deze waren
ingevoerd.

Tweede Kamer

2 december 2008
TK 31

Vragenuur

31-2623

Van Beek
In deze tijd moeten overheden zuinig zijn om
huishoudens en bedrijven zo veel mogelijk bestedingsruimte te bieden. Het kan toch niet zo zijn dat in deze tijd
met grote economische problemen lagere overheden
doen alsof er niets aan de hand is en hun problemen
doorschuiven naar de inwoners? Ik vraag dit juist ook
omdat gemeenten en provincies door de systematiek van
″samen de trap op, samen de trap af″ er buitengewoon
gunstig voor staan. De voeding van het Gemeentefonds
en het Provinciefonds stijgen aanzienlijk doordat de
rijksuitgaven stijgen.
De VVD-fractie is bezorgd over de gemiddelde stijging,
maar vooral over de afwijkingen van het gemiddelde in
opwaartse zin. Er is een groot aantal gemeenten met
absurd hoge percentages stijgingen. Ik ben dan ook heel
benieuwd hoe de staatssecretaris over een aantal zaken
denkt. Ik heb een drietal concrete vragen:
1. Hoe beoordeelt de staatssecretaris deze ontwikkeling
van uit de hand lopende gemeentelijke lasten?
2. Is de staatssecretaris bereid om in overleg met de
VNG te zoeken naar mogelijkheden van vrijwillige
beperking door gemeenten en provincies?
3. Is de staatssecretaris bereid, als dit overleg niet leidt
tot substantiële matiging, hiertoe wettelijke mogelijkheden te overwegen?
©
Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Voorzitter. Het is
eigenlijk precies zoals de heer Van Beek zegt: het
vaststellen van het tarief voor de lokale belastingen is
een lokale verantwoordelijkheid. Dit valt onder de lokale
autonomie. Dit debat voeren wij elk jaar voordat de
officiële cijfers worden vastgesteld, naar aanleiding van
een aantal artikelen die dan in de krant verschijnen. Als
ik mij niet vergis, hebben wij dat vorig jaar ook gedaan.
Ik ben het eens met de heer Van Beek als hij zegt: in
deze tijd is het belangrijk dat gemeenten en provincies
zich bezinnen op hun lasten en bekijken of daarmee
zuinig kan worden omgegaan. In zijn algemeenheid heb
ik er het volste vertrouwen in dat de gemeenten – daar
gaat het met name om in het aangehaalde artikel – en de
provincies dat ook doen. De bestuurders van gemeenten
en provincies handelen in mijn ogen verantwoordelijk.
Hoe beoordeel ik de situatie op dit moment? In het
artikel gaat het om een stijging van 3,2% gemiddeld. Dat
is maar 0,4% boven de inflatie. De Vereniging Eigen Huis
spreekt van een ″representatieve steekproef″, maar het is
geen totaalbeeld van heel Nederland. Zoals de Kamer
weet, laten wij het COELO jaarlijks een Atlas van de
lokale lasten uitbrengen. Daarin staan de definitieve
cijfers van alle gemeenten. Op basis daarvan kan ik pas
een oordeel geven. Op grond van de cijfers in het artikel
vind ik dat er van de ″zorgelijke stijging″ waarover de
heer Van Beek sprak, geen sprake is. Het valt binnen de
bestuurlijke macronorm die wij hanteren.
Ben ik bereid, te praten met de provincies en de
gemeenten? Altijd. Dat is dus geen probleem. Ik doe dat
ook, zoals de Kamer weet, in het Bestuurlijk overleg
financiële verhoudingen. De tweede vraag kan ik dus
positief beantwoorden. Ik zal met hen ook spreken over –
verschillende fracties in deze Kamer hebben dat eerder
ingebracht – hoe de belastingen en heffingen worden
berekend. Daartoe ben ik zeker bereid.
Tot wat in de derde vraag wordt verzocht, het nemen
van wettelijke maatregelen, ben ik niet bereid. Zoals de

Tweede Kamer

Vragenuur

Kamer weet, vindt dit kabinet juist dat de norm die het
vorige kabinet heeft vastgesteld, strijdig was met de
autonomie van de gemeenten. Die maximumnorm is
daarom afgeschaft. Ik ben dan ook niet bereid om die
opnieuw in te voeren. Ik geloof in de autonomie van
lokale overheden en in de lokale democratie. Ik geef
daarom ook geen oordeel over de aangehaalde
individuele gevallen. De gemeenteraden van de
genoemde gemeenten moeten dat beoordelen.
De heer Van Beek (VVD): Voorzitter. Ik dank de
staatssecretaris voor de beantwoording. Ik ben blij dat zij
bereid is om met de VNG te praten, maar wil graag
weten wat haar inzet zal zijn. Het gaat mij namelijk niet
zozeer om de discussie over een percentage tussen 2,8
en 3,2, maar om het feit dat er gemeenten zijn die er
″factoren″ overheen gaan. Je zou maar in gemeenten
wonen waar het percentage is gestegen tot 10, 20 of 25.
Dat is natuurlijk niet de meerderheid, maar dat zijn wel
excessen. Terecht zegt de staatssecretaris dat de
gemeenten verantwoordelijk zijn, maar het stellen van
het macrokader is een landelijke verantwoordelijkheid.
De vraag is of wij dat niet moeten nuanceren, zodat ook
de afwijkingen ten opzichte van het gemiddelde een
beetje binnen de perken blijven. Ik vraag de staatssecretaris dus om met name dat punt in het overleg met het
VNG in te brengen.
Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Voorzitter. Ik ben
niet van plan om het kader te verfijnen, omdat het een
bestuurlijke afspraak is die wij hebben gemaakt. Die
macronorm is gesteld met het oog op de collectieve
lastendruk en wij voelen ons er verantwoordelijk voor
dat de afwijkingen binnen de perken blijven. Gegeven
het beeld, ga ik er nog niet van uit dat men boven de
norm zit. Mocht dat wel het geval zijn, dan moeten wij
nagaan wat de oorzaken zijn. Dan moeten de gevallen
die exorbitant afwijken, bespreekbaar worden gemaakt.
Mocht dat aan de orde zijn, dan zal ik dat zeker doen. In
het verleden is dat al eens aan de orde geweest.
Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA): Wij hebben
het onderzoek gezien van de Vereniging Eigen Huis. Dat
onderzoek is gedaan onder 101 gemeenten, dus
ongeveer 20% van het totale aantal. Kan de staatssecretaris zeggen of dat beeld naar haar oordeel representatief
is? Mij valt namelijk op dat de hoogste stijger, als je het
percentage bekijkt, wat de totale last voor de ozb betreft
nu ongeveer € 240 per jaar is, terwijl de hoogste ozb in
de gemeenten veel hoger is. De hoge woonlasten
worden veroorzaakt door de verhoging van de kosten
voor de rioolrechten. Ik verzoek de staatssecretaris om
daarop in te gaan. Dat is volgens mij namelijk een heel
ander beeld.
Van de Vereniging Eigen Huis begreep ik dat zij graag
wil dat gemeenten ongeveer dezelfde woonlast laten
zien. Is de VVD-fractie van mening dat de gemeenten die
nog onder het gemiddelde zitten, niet mogen stijgen
opdat hun uitgavenpatroon op orde komt? Of moet dat
volgens hem via de algemene uitkering gebeuren? Ik heb
zojuist het bedrag van € 240 à € 250 genoemd. De
algemene uitkering is ongeveer € 1000 per inwoner.
Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: De Vereniging
Eigen Huis zegt dat dit onderzoek representatief is. Dat is
het enige wat ik daarover kan zeggen. Zoals mevrouw De

2 december 2008
TK 31

31-2624

Bijleveld-Schouten
Pater zei, is het slechts een heel beperkt deel. Daarom
wacht ik keurig op het complete beeld dat in het voorjaar
van 2009 komt met de Atlas van de lokale lasten. Als die
verschijnt, voeren wij een gesprek met de Kamer. Ik kan
de vraag van mevrouw De Pater niet beantwoorden maar
moet afgaan op datgene wat in dat stuk staat. Het lijkt
mij sowieso beter voor het debat om een compleet beeld
te hebben. Dat is altijd beter.
Ook mij is opgevallen dat de kosten voor rioolrechten
een groot deel van de stijging veroorzaken. Daarover
hebben wij al eerder met elkaar gesproken. Zoals
bekend, mogen heffingen maximaal kostendekkend zijn.
De Kamer heeft indertijd ingebracht dat wij moeten
overleggen met de VNG om een vergelijking te maken
van wat daaronder wordt gebracht. Dat hebben wij
gedaan. Ook dat punt komt in de Atlas van de lokale
lasten terug. Dat is wat ik daarover nu kan zeggen.
De heer Van Beek (VVD): Mevrouw De Pater en ik waren
de woordvoerders in het debat over het wetsvoorstel van
oud-minister Zalm. Daarmee hebben wij de ruimte van
de gemeenten beperkt. Nog geen jaar later heeft
mevrouw De Pater met een andere partner deze wet
weer gewijzigd. Het verschil tussen mevrouw De Pater en
mij is dat ík consistent ben in mijn opvattingen.
De voorzitter: Ik zie nog wel een paar andere verschillen
ook.
Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA): De heer Van
Beek geeft geen antwoord op mijn vraag. De VVD-fractie
zegt niet wat zij nu eigenlijk wil met de gemiddelde
lasten.
De heer Van Beek (VVD): Dat staat in de wet die
mevrouw De Pater en ik samen hebben aangenomen.
De heer Brinkman (PVV): Over de gemeentelijke lasten
hebben wij het vaker gehad. Elke keer horen wij daarbij
hetzelfde riedeltje over de gemeentelijke autonomie. Ik
zie dat de staatssecretaris al begint te lachen, maar dit is
niet lachwekkend. Enkele gemeenten zijn gewoon grote
graaiers. Daar gaat men over de eigen inkomsten en
schroeft men die kunstmatig op. Ik vind dat de staatssecretaris daaraan leiding moet gaan geven. Dit moet
ophouden. Gemeenten moeten niet zelfstandig kunnen
besluiten om de gemeentelijke lasten met meer dan 10%
te laten stijgen. Zij moeten zelfs niet de mogelijkheid
krijgen om deze lasten met meer dan de inflatie te laten
stijgen. Is de staatssecretaris het met mij eens dat hierin
een trend te ontdekken valt? Is zij bereid om dit een halt
toe te roepen?

rijksniveau. Mijns inziens gaan de fracties in de
gemeenteraden hiermee op een goede manier om. Dat
hebben wij het afgelopen jaar kunnen zien en ik
verwacht dat wij dat ook het komend jaar zullen zien. Er
zijn gemeenten waar men de lasten voor komend jaar
nog niet heeft vastgesteld. Juist daardoor is het beeld
nog niet compleet. Ik kan deze gemeenten oproepen om
zich te realiseren dat de verhogingen wat gematigd
moeten zijn, zeker in deze tijd. Ik heb niet ontkend dat die
matiging aanwezig moet zijn, zoals de heer Van Beek
inbrengt. Ik heb er het volste vertrouwen in dat men dit
goed doet.
De heer Heijnen (PvdA): Ook de fractie van de PvdA
heeft het volste vertrouwen in de lokale democratie. De
bewindsdames van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben tijdens het wetgevingsoverleg gezegd dat
zij met de gemeenten willen spreken naar aanleiding van
een verzoek daartoe van mij. Zij willen met de gemeenten gaan spreken, omdat de economische situatie bar
slecht is. Ondernemers hebben het moeilijk, de woningbouwproductie lijkt te stagneren en contracten van
mensen worden niet verlengd. Gemeenten kunnen een
belangrijke rol spelen bij het tackelen van deze problemen. Ik vraag nogmaals of de staatssecretaris bereid is
dat gesprek te voeren. Is zij bereid om in dit gesprek de
ontwikkeling van de lokale lasten aan de orde stellen?
Wij vragen dit vanuit een positie van vertrouwen in
gemeenten.
Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Zoals de heer
Heijnen weet, vonden ik en de minister het idee dat hij
heeft ingebracht een goed idee. Het idee is door de
Kamer breed gesteund. Wij zullen dit overhedenoverleg
voeren vanuit het idee dat gemeenten heel wat kunnen
betekenen voor de economie, zeker in deze tijd en zeker
bij het investeren. Daarop heeft de heer Heijnen terecht
gewezen. Ik ben zeer bereid om in dit gesprek ook het
geheel en de ontwikkeling van de lokale lasten aan de
orde te brengen. Niet voor niets heb ik zojuist al in
antwoord op de heer Van Beek gezegd dat het mij gepast
lijkt om met de stijging van deze lasten in deze tijd
gematigd om te gaan.
Mevrouw Verdonk (Verdonk): Minister zijn betekent ook
duidelijke sturing geven. De Vereniging Eigen Huis heeft
een heel belangrijk signaal gegeven. Daar zegt men: pas
op, want wij zien stijgingen van gemeentelijke lasten tot
150%. Mensen krijgen dus allemaal een heel hoge
rekening in de bus. De staatssecretaris stelt nu dat er
gematigd moet worden opgetreden. Gemeenten mogen
volgens haar slechts gematigd verhogen. Wat is
gematigd? Waaraan denkt de staatssecretaris daarbij?

Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Als de heer
Brinkman stelt dat er een trend te ontdekken valt in de
stijging van de gemeentelijke lasten, dan ben ik het niet
met hem eens. Zo’n trend kan ook hij nu nog niet
vaststellen. Vorig jaar was er een heel gematigd beeld.
Dat was het eerste jaar waarin wij de macronorm hebben
losgelaten. Ik bestrijd dat er sprake is van een trend zoals
die wordt geschetst door de heer Brinkman. Ook is er
geen sprake van gemeenten die, om welke reden ook, de
lasten maar opschroeven. Aan een verhoging van lokale
lasten gaat altijd een debat in de gemeenteraad vooraf,
zoals de Kamer spreekt met de minister van Financiën en
de staatssecretaris van Financiën over de belastingen op

Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Dat heb ik nu juist
weer niet gezegd. Ik heb gezegd dat gemeenten
autonoom zijn en daarom met de verhogingen kunnen
doen wat zij moeten doen. De besluiten daarover worden
door de gemeenteraad gecontroleerd. Zo is het in
Nederland geregeld. Dat betekent dat wij niet sturen op
het vaststellen van de lokale belastingen. De gemeentelijke belasting is de enige grote lokale belasting die in
Nederland bestaat. Wij sturen vanuit de collectieve
lastendruk op rijksniveau op de macrolastendruk. Dat is
het enige waarop wij sturen. Dat is in de Kamer zo
vastgesteld. Ik vind echter wel dat gemeenten zich in

Tweede Kamer

2 december 2008
TK 31

Vragenuur

31-2625

Bijleveld-Schouten
deze tijd moeten realiseren wat er aan de hand is. Zij
moeten dus gepast omgaan met de stijging van lokale
lasten.
Mevrouw Verdonk (Verdonk): Dit is geen antwoord op
mijn vraag. Ik heb gevraagd wat gepast is.
Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Ik denk dat de
stijging zich rond de inflatienorm moet bewegen en dat
deze onder de macrolastennorm moet blijven. Dat is
helder en dat is gepast.
Vragen van het lid Ulenbelt aan de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over de loting bij aanvragen voor werktijdverkorting en het inschakelen
van een notaris daarbij.
©
De heer Ulenbelt (SP): Voorzitter. Dit weekend is de
regering met de regeling voor de werktijdverkorting
gekomen. Dat is terecht, want de SP, de vakbonden en de
werkgevers hebben daarom gevraagd. De regeling is
echter heel beperkt. De regeling geldt slechts voor 20.000
fulltime werknemers en bedrijven die in problemen
verkeren, kunnen deze slechts tot 1 januari aanvragen.
Ik heb vanochtend gesproken met vertegenwoordigers
van de metaalsector. Grote bedrijven als ASML, Corus,
DAF, NedCar en Philips hebben inmiddels voor duizenden werknemers werktijdverkorting aangevraagd. Maar
de toeleveranciers, middelgrote en kleine bedrijven, zien
de klappen aankomen. Zij hebben die klappen nog niet
gekregen, maar zij krijgen die na kerst, na 1 januari of in
februari. Zij kunnen dan echter geen gebruik meer maken
van de regeling, omdat deze dan gesloten is. Waarom is
er geen sprake van gelijke monniken, gelijke kappen?
Heel veel werknemers gaan een onzekere kerst en een
onzeker nieuw jaar tegemoet. Vakmensen dreigen
ontslagen te worden, maar zij zijn later dat jaar waarschijnlijk weer nodig. Waarom kondigt de minister nu
niet aan dat deze regeling om bedrijven te helpen en
banen te beschermen ook na 1 januari geldig is?
Dan kom ik bij de loting. Op de laatste dag, als bijna
20.000 aanvragen zijn ingediend en de grens overschreden dreigt te worden, organiseert het ministerie een
loting onder de laatste aanvragers. Een loting! Het
ministerie van Sociale Zaken is toch geen casino? Een
crisis bestrijd je toch niet met een loterij? Daarmee help
je mensen toch niet door onzekere tijden heen?

Derhalve worden bedrijven in staat gesteld om personen
van wie men verwacht dat zij vanwege de huidige
omzetdaling voor eventueel collectief ontslag in
aanmerking komen, te behouden als de vraag na enkele
maanden weer aantrekt.
Dat is op twee manieren in de regeling vastgelegd. De
regeling is enerzijds beperkt tot 1 januari. Voorts is
vastgesteld, ook na overleg met de sociale partners, dat
het verschijnsel waar het om gaat ongeveer de orde van
grootte heeft van 20.000 werknemers. Daarom is
aangegeven dat de regeling op dat moment wordt
gesloten. De aanvragen worden behandeld op volgorde
van binnenkomst. Als er aanvulling nodig is, gelden de
datum en het tijdstip van binnenkomst van een volledig
ingevulde aanvraag. Het is echter mogelijk dat er op het
laatste moment meer aanvragen liggen. Voor dat geval is
geregeld dat er dan zal worden geloot, niet omdat wij
een kansspel organiseren, maar omdat dit in die situatie
de meest objectieve wijze is om vast te stellen wie
daarvoor in aanmerking komt. Dit alles hebben wij ook
besproken bij de begrotingsbehandeling en zal besproken worden bij de behandeling van de kabinetsbrief.
De heer Ulenbelt (SP): Kennelijk denkt de minister dat
de crisis na kerst voorbij is. Dat is natuurlijk niet zo. In de
auto-industrie en in andere industrieën worden de
toeleveranciers pas later geconfronteerd met de
gevolgen van de crisis. De minister regelt een overbrugging voor één maand, terwijl de problemen er ook zijn in
januari, februari en maart. Daar steekt de minister zijn
kop voor in het zand. Het enige wat ik vraag is dat de
WW-gelden op dat moment niet gebruikt worden voor
werkloosheidsuitkeringen, maar voor een poging om
deze bedrijven en deze banen overeind te houden. Met
een loterij bestrijd je geen crisis. Ik vind dat de minister
serieus moet kijken naar de problemen van de bedrijven
en van de mensen. Hij moet geen loterij organiseren.
Minister Donner: Ik deel geheel in de vrees van de heer
Ulenbelt dat de crisis met Kerstmis niet voorbij zal zijn.
Deze regeling is niet bedoeld om te voorkomen dat
bedrijven die geconfronteerd zijn met de gevolgen van
de crisis collectief ontslag zullen moeten aanvragen. Het
gaat om de specifieke situatie die zich heeft voorgedaan
sinds de effecten van deze crisis begonnen zichtbaar te
worden. Dit gebeurde begin oktober. Daarom staat de
regeling voor beperkte tijd, tot 1 januari, open.

Minister Donner: Voorzitter. Ik dank de heer Ulenbelt
voor zijn vragen. De substantie van de regeling is vorige
week bekendgemaakt. Hierover is vorige week in de
Kamer uitvoerig gediscussieerd tijdens de begrotingsbehandeling van Sociale Zaken. Daarin zijn de aspecten
zoals de heer Ulenbelt die nu noemt, ook aan de orde
geweest.
De voorgestelde regeling voor werktijdverkorting is
niet bedoeld om werkloosheid te voorkomen, zoals de
heer Ulenbelt steeds probeert toe te lichten. Dit zal
helaas niet mogelijk zijn. De regeling is bedoeld om te
voorkomen dat een overreactie ontstaat bij de bedrijven
die geconfronteerd zijn met een zeer abrupte vraaguitval.

De heer Van Hijum (CDA): De CDA-fractie heeft de
minister eerder opgeroepen om terughoudend te zijn
met het instrument van de werktijdverkorting en heeft de
minister gewezen op de mogelijkheden die bedrijven nog
hebben. Als zij tijdelijk geen werk of minder werk hebben
voor hun werknemers, kunnen zij hen detacheren bij
bedrijven of sectoren die nog vacatures hebben. Op die
manier kan een beroep op de WW-middelen worden
voorkomen. Alleen al in de technologische industrie zijn
bijvoorbeeld nog steeds 13.000 vacatures. Kan de
minister toelichten op welk moment bedrijven worden
aangesproken op die mogelijkheid? Gebeurt dit
voorafgaand aan het toekennen van de werktijdverkorting of gebeurt dit op het moment dat de
werktijdverkorting al is toegekend? Wordt nagedacht
over de beste manier om de tijd van de werknemers in te
zetten? Ik vind dat de regeling op dit punt niet duidelijk
is.

Tweede Kamer

2 december 2008
TK 31

©

Vragenuur

31-2626