CONCEPT
STRATEGISCHE VISIE
OP HET
VETERINAIRE DOMEIN

Maart 2006

1. Inleiding
P.M.

2. Trends en ontwikkelingen in de markt
Nederland is van oudsher een belangrijke speler op de wereldmarkt van agrarische producten.
Niet alleen de Nederlandse kaas is bekend. Ook vlees- en visproducten gaan de hele wereld
over. De Nederlandse productie staat bekend om zijn hoogwaardige technologie,
vakmanschap en natuurlijk de gezonde dosis handelsgeest.
Nederland is echter een relatief duur land. De grondprijzen kunnen gerekend worden tot de
duurste ter wereld en ook de loonkosten liggen hoog. Wil Nederland dus concurrerend blijven
op de wereldmarkt, dan moet er zeer efficiënt geproduceerd worden. Een belangrijke trend die
in dat kader al enige tijd is waar te nemen, is de schaalvergroting in de gehele
productiekolom. Het aantal veehouderijbedrijven neemt elk jaar af, maar het aantal gehouden
dieren blijft min of meer gelijk. Ook in de verwerkende industrie is die trend duidelijk
waarneembaar. Zo heeft ongeveer 2/3 van de varkensvleesproductie in handen.
De schaalvergroting beperkt zich in veel gevallen ook niet tot Nederland. Veel grotere
bedrijven hebben vestigingen in meerdere landen, zoals, het al eerder genoemde en de
kipproducten producent. Een aanhoudende trend van schaalvergroting heeft effect op het
veterinair toezicht. Niet alleen vanwege het kleinere aantal bedrijven en de hogere productie
per bedrijf, maar ook doordat de sector zich anders zal gaan organiseren. Nu al zie je
regelmatig dat de grote bedrijven rechtstreeks met de beleidsmakers willen communiceren in
plaats van via hun standsorganisaties. Daar komt bij dat standsorganisaties de sector ook geld
kosten en in het licht van de internationale concurrentiepositie is dat de nodige ballast. Als de
markt dus verder krimpt, is de vraag hoe lang er nog behoefte is aan standsorganisaties.
Bij schaalvergroting en globalisering zie je tegelijkertijd een tegentrend ontstaan: een
groeiende vraag naar traditionele streekproducten. Het is dus niet zo dat er op termijn alleen
nog maar grote multinationals zullen overblijven. Er zal altijd een markt blijven bestaan voor
ambachtelijk gemaakte streekproducten. Dit vraagt een grote flexibiliteit van het veterinaire
toezicht, want grootschalige productie vraagt een geheel ander toezicht dan de kleinschalige
ambachtelijke productie.
Een ander aspect waar agrarisch Nederland groot mee geworden is, is de kunst om ook de bij
het productieproces ontstane afval- of restproducten te verwaarden. Deze producten worden
dierlijke bijproducten genoemd, waarbij moet worden gedacht aan huiden, beenmerg voor de
productie van gelatine, slachtafvallen voor de petfood industrie, enzovoort. De Europese
verordening 1774/2002 reguleert de stroom dierlijke bijproducten. Dit biedt kansen tot
uitbreiding van de mogelijkheden en toepassingen voor de verwerking van dierlijke
bijproducten.
Ongeveer tweederde van de Nederlandse agrarische productie is bestemd voor de export.
Logischerwijs veronderstelt dit dat Nederland ongeveer driemaal zelfvoorzienend is. Die
redenering is echter te simpel, want de invoer van goedkopere producten uit derde landen
zoals Brazilië en verschillende Aziatische landen groeit de laatste jaren sterk. Het
voedselpakket is de afgelopen jaren sterk uitgebreid en gemondialiseerd. Niet in de laatste
plaats vanwege het feit dat de transportkosten relatief goedkoop zijn. Nederland importeert
producten uit alle delen van de wereld en zet zelf ook allerlei typisch Nederlandse producten
op de wereldmarkt af. De mondialisering van het voedselpakket heeft er ongetwijfeld aan
bijgedragen dat de afstand tussen consument en producent steeds groter is geworden. Wie
kent niet de anekdote van de moeder die aan haar zoontje vraagt waar de melk vandaan komt
en dat het jochie zegt: “ uit de supermarkt”. Productie en consumptie zijn niet meer aan elkaar

gekoppeld met als gevolg dat de consument veel eisen stelt aan het product, maar niet bereid
is daar extra voor te betalen. Dit simpelweg omdat men niet beseft wat er allemaal bij komt
kijken om die eisen te waarborgen.
De hoge eisen die de consument stelt aan het product hebben, vaak geregisseerd door de
retailsector, geleid tot een hoge mate van kwaliteitsdenken in de markt. Dit kwaliteitsdenken
heeft ook een belangrijk effect op het veterinair toezicht, want private kwaliteitssystemen
kunnen bijdragen aan de waarborging van de voedselveiligheid.
Hoewel het voedselpakket qua samenstelling relatief stabiel is, kunnen potentiële
volksgezondheidsrisico’s zoals BSE en recentelijk de dreigende vogelgriep wel
verschuivingen in het consumptiepatroon teweeg brengen. BSE heeft enige tijd tot een daling
van de roodvleesconsumptie geleid. De ontdekking van vogelgriep leidde er onlangs in Italië
toe dat de consumptie van pluimveevlees met 70% daalde. Dat heeft ongetwijfeld tot gevolg
dat de vraag naar andere eiwitdragers, zoals vis, toeneemt. Dergelijke ontwikkelingen hebben
voor het veterinaire toezicht tot gevolg dat enerzijds de niet verkoopbare producten voor
langere tijd worden opgeslagen in koel- en vrieshuizen en anderzijds de invoer van
bijvoorbeeld vis toeneemt.
Samenvatting trends in de markt:
- Krimpende markt
- Schaalvergroting verwerkende industrie
- Minder roodvleesconsumptie -> compensatie in vis en pluimveevlees consumptie
- Ca. 2/3 van de productie bestemd voor export (intra en derde landen)
- Invoer (goedkopere) producten uit derde landen (o.a. Brazilië, Azië)
- Kwaliteitsdenken in de markt
- Niet langer sectorale aanpak -> steeds minder via georganiseerd bedrijfsleven
- Internationalisering
- Verschillende snelheden
- Productie en consumptie zijn niet gekoppeld
- Afstand tussen consument en producent wordt steeds groter
- Transport relatief goedkoop
- Uitbreiding mogelijkheden en toepassingen verwerking dierlijke bijproducten

3. Trends en ontwikkelingen in politiek en beleid
Het landbouwbeleid wordt al jarenlang in belangrijke mate in Brussel bepaald. De Brusselse
invloed lijkt ook steeds groter te worden. Waar Europese regelgeving eerder in richtlijnen
werd vormgegeven, wordt nu steeds vaker gebruik gemaakt van verordeningen die
rechtstreeks en bindend van toepassing zijn in de Lidstaten. Verordeningen laten nog maar
weinig nationale beleidsruimte over. De Algemene Levensmiddelenwetgeving (General Food
Law; GFL), de hygiëneverordeningen en de al eerder genoemde dierlijke
bijproductenverordening zijn daar voorbeelden van. De rechtstreekse werkingssfeer van de
regelgeving is niet de enige belangrijke Europese ontwikkeling. De regelgeving is bovendien
sterk vereenvoudigd en ‘horizontaler’ oftewel op een breder terrein van toepassing en
daarmee minder versnipperd. Tot slot is de Europese regelgeving meer risicogebaseerd
opgesteld en wordt de verantwoordelijkheid veel meer dan voorheen primair bij de producent
gelegd.
Dit laatste sluit goed aan bij het beleid dat het kabinet Balkenende II heeft ingezet.
Verschuiving van overheidsverantwoordelijkheid naar eigen verantwoordelijkheid van de
private sector is een belangrijk devies van dit kabinet. “Van zorgen voor naar zorgen dat……”
is een veel gehoorde kreet. Belangrijke agendapunten in dit kader zijn de administratieve
lastenverlichting en het streven naar minder regels.
Minister Veerman van LNV heeft een aantal voor de VWA relevante punten op zijn politieke
agenda staan, zoals het streven naar een meer risico gebaseerd toezicht, openbaarheid van
inspectiegegevens en het streven naar ‘ Level Playing Field’ oftewel het streven naar
gelijkwaardige regels in de verschillende Europese Lidstaten. In Europa is de minister voorop
gegaan in de strijd om het non-vaccinatiebeleid ter discussie te stellen. Geholpen door de
steeds verder oprukkende Aviaire Influenza krijgt hij hiervoor steeds meer medestanders in
Brussel. Dit bevestigd het imago van voorloper dat Nederland in Brussel heeft. Tegelijkertijd
wordt het imago van de Nederlandse handel, vooral dat van de handelaren in levend vee,
steeds slechter.
Zoals gezegd is de ruimte voor het maken van nationaal landbouwbeleid en zeker veterinair
beleid beperkt. Dit verklaart wellicht voor een deel waarom de nationale politiek zich nogal
uitdrukkelijk richt op de rol van de toezichthouder. Zo heeft het CDA een 90 punten lijst
opgesteld waarin onder andere het signaal wordt afgegeven dat er teveel macht bij de
toezichthouder zou zijn komen te liggen. In dezelfde lijst laat het CDA zich aan de andere
kant kritisch uit over zelfregulering. Dat zijn nogal tegengestelde signalen, waaruit het voor
een toekomstvisie lastig is om trends uit te destilleren. Het is nog niet zo lang geleden dat
onder politieke druk de controle op de diervoedersector werd overgeheveld van het
Productschap Diervoeder naar de VWA. Nu lijkt met het streven naar toezicht op controle de
discussie weer de andere kant op te gaan. Als er al een trend in de politiek is waar te nemen
dan is dat de constatering dat de politiek wel erg incident gestuurd is. Daarbij lijken
wisselingen van politieke inzichten elkaar steeds sneller op te volgen.
Toch is er een aantal zaken dat steeds terugkomt in de politieke discussies. Op de eerste plaats
is dat de politieke wens om te komen tot minder inspectiediensten (motie Aptroot). Alle grote
politieke partijen steunen die wens. In het kader van de bestuurlijke vernieuwing kan niet
worden uitgesloten dat alle bestaande inspectiediensten worden samengevoegd tot een
inspectiedienst. Dezelfde bestuurlijke vernieuwing kan daarnaast leiden tot een herindeling
van departementale verantwoordelijkheden. De genoemde inspectiedienst zou daarbij kunnen

gaan vallen onder de verantwoordelijkheid van een nieuw te vormen Ministerie van
Veiligheid.
Op de tweede plaats kan worden vastgesteld dat de politiek steeds minder geld over heeft voor
het toezicht op voedselveiligheid. Zeker nu voedselveiligheid wat lager op de politieke agenda
is gekomen en de aandacht meer uitgaat naar gezonde voeding. Dat is een gevaarlijke trend
omdat de grenzen van wat minimaal benodigd is om de voedselveiligheid te kunnen
waarborgen bereikt zijn.
Tot slot kan worden vastgesteld dat allerlei beleidsinitiatieven, zoals het project
samenwerkende rijksinspecties, de politieke trends bevestigen. LNV staat in dit kader een
ketenbenadering voor die tot doel heeft belangrijke spelers in de keten zelf verantwoordelijk
te laten zijn voor de gezondheidswaarborgen (toezicht op controle).

Samenvatting trends en ontwikkelingen in politiek en beleid:
- Administratieve lastenverlichting & minder regels
- Ketenbenadering
- Politiek kritisch op zelfregulering
- Toezicht op controle
- Level Playing Field - internationaal
- Signaal van teveel macht bij de toezichthouder (CDA – 90 puntenlijst)
- Nederland in Brussel imago van voorloper, maar imago van NL handel wordt in Brussel
steeds slechter
- Wisseling politieke inzichten volgen elkaar steeds sneller op
- Erg incident gestuurd
- Nationale beleidsruimte is erg klein
- Minimalisering -> steeds minder geld over voor toezicht
- Vereenvoudiging regelgeving EU
- Risico gebaseerd
- Openbaarheid inspectiegegevens
- Verschuiving verantwoordelijkheid naar de sector
- Van voedselveiligheid naar gezonde voeding

4. Trends in de eigen organisatie
De VWA bestaat formeel als eigenstandige inspectiedienst sinds 1 januari 2006. Er is
waarschijnlijk niet een nieuw gevormde inspectiedienst, die zoveel onder vuur heeft gelegen
nog voor deze goed en wel was gestart als de VWA. Dat is jammer want het mag best een
prestatie genoemd worden hoe snel de fusie tussen KvW en RVV tot stand is gebracht.
Nu de organisatie er staat is het zaak om met een gezamenlijk gedragen visie naar buiten te
treden. Op hoofdlijnen is die visie er wel, maar in de nadere uitwerking zijn er nog wel een
paar noten te kraken. De hoofdlijn van de visie van de VWA is de risicogebaseerde
benadering met de driehoek tussen toezicht, risicobeoordeling en risicocommunicatie als
uitgangspunt. Dit heeft in ieder geval geleid tot het uitwerken van de filosofie ‘Effectief
Toezicht’, die uitgaat van het doen van o.a. nulmetingen en ketenanalyses om te bepalen waar
de reële risico’s zitten en daar het toezicht op toe te spitsen. Het streven naar meer
systeemtoezicht en minder producttoezicht maakt daar onderdeel van uit (toezicht op
controle).
De VWA wil in het kader van de Europese controleverordening (882/2004) de bevoegde
autoriteit zijn op het gebied van voedsel- en productveiligheid. De genoemde verordening, die
op 1 januari 2008 (?) geïmplementeerd moet zijn, spreekt alleen maar van de bevoegde
autoriteit en zogenaamde control bodies. Dit past prima in de benadering van toezicht op
controle. De opdrachtgevers VWS en LNV verschillen echter nog van mening over wie de
bevoegde autoriteit moet zijn. VWS deelt de mening van de VWA, maar bij LNV vindt men
dat de minister de bevoegde autoriteit is. De verschillen van mening tussen de opdrachtgevers
maken het er voor de VWA niet eenvoudiger op om tot een samenhangende visie op de
toekomst te komen.
Op veterinair terrein is de overdracht van de bandkeuring naar KDS in de roodvleessector een
voorbeeld van het streven naar toezicht op controle. Daarmee zijn de vroegere keurmeesters
van de VWA/RVV overgegaan naar een onafhankelijke stichting. Doel is op de eerste plaats
efficiency winst, maar in het kader van toezicht op controle is de positie van de VWA
dierenarts onafhankelijker geworden ten opzichte van de keurmeesters, die overigens in de
nieuwe setting keuringsassistenten heten. Ook in de diervoedersector is een vorm van toezicht
op controle ontwikkeld onder de naam TrusQ, dat met name informatie-uitwisseling inhoudt
tussen de deelnemende bedrijven en de VWA.
Ook de structuur in de zuivel-, eieren- en vissector lenen zich uitstekend voor een toezicht op
controle systematiek maar daar is de dialoog nog niet uitgekristalliseerd.
Belangrijk streven van de VWA is het streven naar transparantie. Een transparantie
organisatie wekt vertrouwen. Een van de concrete ontwikkelingen op dit terrein is de
accreditatie van de veterinaire buitengrens inspectie posten (BIP). Een andere ontwikkeling in
het streven naar transparantie is het onderzoeken van de mogelijkheden van het openbaar
maken van inspectiegegevens. In dit kader kan de term ‘compliance assistance’ niet
onvermeld blijven. Compliance assistance is vrij vertaald nalevingadvisering en wordt steeds
vaker als in te zetten handhavinginstrument genoemd. Dat is een interessante ontwikkeling,
want in het veterinair toezicht rustte er mede ten gevolge van een aantal vervelende incidenten
lange tijd een taboe op het geven van adviezen.
Zoals gezegd zijn er nog wel een paar stevige noten te kraken binnen de VWA om te komen
tot een gezamenlijk gedragen visie. Deze zijn voor een belangrijk deel terug te voeren op de

culuursverschillen die de VWA als erfenis heeft meegekregen. Een belangrijk discussiepunt is
de vraag of de VWA de eigen laboratoria in de toekomst moet handhaven of niet. Hierover
lopen de meningen uiteen. Het standpunt van VDD in deze discussie is rationeel en zakelijk:
als het labonderzoek elders goedkoper kan met dezelfde waarborgen, moet je dat niet nalaten.
Vergelijkbaar is de algemenere discussie of de VWA nu een grote inspectiedienst moet zijn
die vooral veel inspectiewerk zelf verricht of moet het een compacte flexibele organisatie
worden die zoveel mogelijk ‘eenvoudig’ inspectiewerk uitbesteedt cq. aan de marktpartijen
zelf overlaat.
Zoals eerder gemeld maakt de politieke discussie over de Rijksinspecties het ontwikkelen van
een strategische visie voor de VWA er niet gemakkelijker op. De politiek gaat er steeds meer
van uit dat er algemene inspecteurs moeten komen die allerlei inspectietaken (van arbo tot
horeca controles) kunnen uitvoeren. Generalisten dus, die van alles een beetje weten. Het
VWA toezicht is op onderdelen, in ieder geval op veterinair terrein, heel specialistisch
inspectiewerk met inspecteurs die van een beetje alles weten. VDD is van mening dat de
VWA zich niet moet laten afleiden door de politieke discussie. Uitgaan van de eigen kracht is
het devies. Eerst maar een visie op de eigen core business van de VWA.
Samenvatting trends in de eigen organisatie:
- Toezicht op controle
- Bevoegde autoriteitsdiscussie
- Overdracht bandkeuring
- Effectief toezicht
- Compliance assistance
- Discussie over grote inspectiedienst die vooral veel zelf inspecteert versus kleine flexibele
organisatie die zoveel mogelijk ‘eenvoudig’ inspectiewerk uitbesteedt cq. aan de
marktpartijen zelf overlaat
- Discussie labs
- Specialisten versus generalisten
- Accreditatie van organisatieonderdelen
- Transparantie
- Controle verordening

5. Waar zitten de veterinaire risico’s
Om tot een weloverwogen meerjarenvisie op het veterinaire domein te komen is het van
belang om vast te stellen waar de risico’s zitten in de dierlijke productieketen. VDD is van
mening dat de omstandigheden waaronder dierlijke producten in Nederland worden
geproduceerd en verwerkt van dien aard zijn dat het risico dat de volksgezondheid in het
geding komt beperkt is. De toenemende stroom producten die worden ingevoerd uit derde
landen vormt veeleer een aandachtspunt. Volksgezondheidsrisico’s kunnen worden
veroorzaakt door zoönosen (ziektekiemen afkomstig van dieren die besmettelijk zijn voor de
mens), chemische stoffen (zoals zware metalen, dioxine) en andere gevaarlijke stoffen zoals
hormonen.
Hoewel zoönosen met het hanteren van hygiëne maatregelen en inachtneming van de juiste
bereidingswijze goed zijn te controleren, zullen zij altijd een belangrijk aandachtspunt blijven.
Zoönosen kunnen namelijk op veel punten in de voedselkolom op of in het product
terechtkomen. Omdat niet vast te stellen is in welke schakel van de voedselkolom de infectie
is geïntroduceerd, in de primaire sector, tijdens het be- of verwerkingsproces of in de keuken,
is een gedegen ketenaanpak met een goede informatie-uitwisseling van belang.
Met enige regelmaat worden we opgeschrikt door incidenten van verhoogde gehaltes
gevaarlijke stoffen in dierlijke producten of diervoedergrondstoffen. Milieuverontreiniging is
hiervan in bijna alle gevallen de oorzaak. Het is interessant om te constateren dat dergelijke
verontreinigingen vaak al langere tijd bekend zijn, maar pas in de politieke belangstelling
komen als de voedselveiligheidsnormen worden overschreden en dan bijna steevast in de
incidentensfeer. In een dicht bevolkt land als Nederland is de milieudruk hoog, zodat met
enige regelmaat normoverschrijdingen te verwachten zijn. Er is daarom veel winst te behalen
door een nauwere samenwerking met VROM, die kan leiden tot een gestructureerde aanpak
van normoverschrijdingen veroorzaakt door milieuverontreiniging. De recente ervaringen met
dergelijke incidenten leren ons overigens dat er weliswaar sprake is van normoverschrijding,
maar dat er van volksgezondheidsrisico’s geen sprake is. Tussen overschrijding van de (EU)
norm en gevaar voor de volksgezondheid zit een ruime marge. De normoverschrijding heeft
daarom meer het karakter van een Early Warning. Dat is op zich goed, maar wel lastig uit te
leggen aan het publiek.
In elke sector zal altijd sprake zijn van een beperkte groep malafide ondernemers die uit
oogpunt van kostenbesparing risicovol gedrag vertonen en/of de wet overtreden. Voorbeelden
hiervan zijn het illegaal gebruik van hormonen in de primaire sector en het gebruik van
risicovolle reststromen in diervoeders.
De belangrijkste risico’s voor de diergezondheid (oftewel de kans op uitbraken van
besmettelijke dierziekten) zitten vooral bij de internationale handel in levende dieren. Niet
alleen de invoer van dieren uit andere landen vormt een risico, ook de transportmiddelen die
gebruikt worden voor de export van Nederlandse dieren kunnen ziektekiemen mee
terugnemen. Het is immers een illusie om te denken dat veetransporten na aflevering van de
exportpartij linea recta leeg terugkeren naar Nederland. De Europese klachtenstromen tussen
CVO’s (Chief Veterinary Officers) leert dat er Nederlandse transporteurs betrokken zijn bij
bijv. veetransporten van Spanje naar Tsjechië. De extra aandacht in Nederland voor het
reinigen en ontsmetten van transportmiddelen ten gevolge van de verschillende dierziekteuitbraken de afgelopen jaren, is wat dat betreft geen overbodige luxe. Wel moet geconstateerd

worden dat het kwaliteitsverschil tussen de Nederlandse aanpak en de aanpak in verschillende
medelidstaten erg groot is.
Samengevat zijn de veterinaire risico’s relatief beperkt. VDD is van mening dat het
afbreukrisico ten gevolge van kwaliteitsverlies van de vrijwaringverplichtingen die de
organisatie als wettelijk opgedragen taken wordt geacht uit te voeren, veel groter is dan de
veterinaire risico’s an sich. Zoals eerder gemeld zijn als gevolg van bezuinigingen de grenzen
van wat minimaal nodig is om de wettelijk uit te voeren taken naar behoren te kunnen
invullen al lang bereikt. Bij de recente FVO missie in de vleessector kwam naar voren dat een
bepaald koel- en vrieshuis al enkele jaren niet meer was bezocht, terwijl het uitgangspunt is
dat er minimaal eenmaal per jaar een inspectiebezoek wordt uitgevoerd. Bij
capaciteitsproblemen in de handhaving krijgen (logischerwijs) de reguliere keuringstaken
voorrang ten opzicht van inspecties en audits. Dit heeft echter tot gevolg dat de
overeengekomen inspectiefrequenties niet worden gehaald. Voor het onderhouden van de
erkenning van exportverzamelplaatsen wordt de toch al lage frequentie van 2x per jaar
steevast niet gehaald.
Daarbij komt dat de veterinaire regelgeving in verschillende sectoren complex en zeer
dynamisch is. Met de regelmaat van de klok wordt regelgeving gewijzigd. In sommige
sectoren, zoals in de exportcertificering van levend vee, is het voor de toezichthouder bijna
niet meer bij te benen. Een dierenarts die bijvoorbeeld achter elkaar een partij varkens, een
partij runderen, een koppel schapen en daarna nog een paard gaat certificeren, krijgt met een
groot wetgevingspakket te maken. Per diersoort zijn er in de loop der jaren (lees: ten gevolge
van dierziektecrises) allerlei extra maatregelen, uitzonderingen en ontheffingsclausules
nationaal bovenop de Europese regelgeving gestapeld. Het bijspijkeren van wetskennis doet
men veelal in de eigen tijd of men doet het niet, met alle risico’s van dien. Tot slot speelt bij
dit laatste ook een belangrijke roo dat in het veterinair toezicht professionals werkzaam zijn.
Als een toezichthouder vanuit zijn eigen veterinaire deskundigheid het belang niet onderkent
van bepaalde maatregelen, zal het moeilijk zijn om hem of haar ervan te overtuigen die taak
uit te voeren.
Kortom, de kwaliteit van de eigen medewerkers is een belangrijk, zo niet het belangrijkste
aandachtspunt.
Samenvatting veterinaire risico’s
- Volksgezondheidsrisico’s vanuit veterinair beperkt
- Belangrijkste risico’s diergezondheid bij invoer
- Afbreukrisico’s voor de organisatie -> kwaliteit vrijwaringverplichting

6. Strategische visie
De constateringen in de voorafgaande hoofdstukken brengen ons tot de volgende strategische
visie op het veterinaire domein waar in de periode 2007 – 2010 aan gebouwd kan worden.
a. effectief toezicht met de keuze voor compacte flexibele organisatie
In de visie van VDD leent het veterinaire domein zich goed voor het nader invullen van het
concept van toezicht op controle. Met de overdracht van de bandkeuring zijn de taken van de
keurmeesters in principe van de VWA overgeheveld naar een onafhankelijke stichting. De
reguliere keuringstaken van de dierenarts kunnen dit voorbeeld volgen. Bij de VWA wordt nu
al veelvuldig gebruik gemaakt van praktiserende dierenartsen, die als ‘practitioner’ worden
ingehuurd voor het uitvoeren van keuringstaken. Aangezien het aantal veehouderijbedrijven
snel afneemt, zullen dierenartspraktijken (DAPs) gaan omzien naar andere werkzaamheden.
Het overhevelen van reguliere VWA keuringstaken zal een welkome aanvulling zijn op het
takenpakket van de DAPs. Om het systeem in de EU geaccepteerd te krijgen zal een
vergelijkbare constructie als bij de overdracht van de bandkeuring moeten worden
ontwikkeld. Dit betekent dat de dierenarts door de VWA ingehuurd zal worden. Dat wijkt in
principe niet af van de constructie die we nu al hanteren met de practitioners. België hanteert
een vergelijkbaar systeem. Daar worden keuringswerkzaamheden ook door practitioners of
contractdierenartsen uitgevoerd. In tegenstelling tot hoe het in België wordt ingevuld, pleit
VDD ervoor om er voor de Nederlandse situatie een toezicht op controle systematiek aan te
koppelen. Dit houdt in dat de VWA zelf inspectieteams behoudt die steekproefsgewijs
inspecties uitvoeren op de reguliere keuringstaken in slachthuizen en bij export. Bij voorkeur
zouden deze teams moeten bestaan uit twee medewerkers, een veterinaire deskundige en een
deskundige op het gebied van administratieve controles. Voordeel van dit systeem ten
opzichte van het Belgische systeem is dat met de constructie van toezicht op controle meer
waarborgen kunne worden gegeven met betrekking tot de onafhankelijkheid van het toezicht.
Dat is een van de belangrijkste problemen waar België mee worstelt.
Bij deze constructie kan ervoor gekozen worden om de keuringsactiviteiten retribueerbaar te
maken en de inspectieteams te financieren uit de algemene middelen. Daarmee worden de
tarieven voor de sector overzichtelijker. Overigens blijven de reeds door de VWA
uitgevoerde inspecties (EG erkenningen) ongewijzigd bij de VWA. Dit betekent dat
inkomsten uit tarieven via dit kanaal wel blijven gehandhaafd.
Een dergelijke constructie sluit veel beter aan bij de wijze waarop in andere onderdelen van
de VWA wordt geïnspecteerd. Bovendien kan de VWA op deze manier veel actiegerichter te
werk gaan. Bij gesignaleerde problemen op veemarkten kunnen genoemde inspectieteams
eenvoudig een gerichte landelijke actie op de veemarkten uitvoeren.
Deze constructie leidt onherroepelijk tot een verdere verkleining van de organisatie. Gelet op
het aantal exporten en het aantal slachthuizen kan het aantal inspectieteams per regio relatief
klein blijven.
b. Vereenvoudiging regelgeving en versterken handhavinginstrumentarium
Voorwaarde voor invoering van het bovengenoemde systeem is op de eerste plaats dat een
verdere vereenvoudiging van regelgeving wordt nagestreefd. Dit houdt concreet in dat het
beleid wordt geadviseerd een exercitie uit te voeren waarbij alle nationale ballast in de
regelgeving overboord wordt gezet om te kijken waar we op uitkomen als we sec uitgaan van
de Europese basisregelgeving. Vervolgens kunnen op basis van een risicoanalyse de
hoogstnoodzakelijke extra nationale waarborgen er aan gekoppeld worden. Deze exercitie is

nodig om te komen tot een eenvoudig en uitvoerbaar toezichtpakket. “ Keep it simple” moet
het motto zijn, want zoals eerder aangegeven is complexe wetgeving moeilijk uitvoerbaar en
handhaafbaar.
Op de tweede plaats pleit VDD voor een versterking van het handhavinginstrumentarium. Op
het veterinaire domein heeft de VWA nauwelijks effectieve sanctioneringmogelijkheden.
Weliswaar heeft de VWA hier het ultieme middel ter beschikking, namelijk het kunnen
stilleggen van de productie. De weg daarnaar toe is echter uiterst zwak, want we kunnen in
het voortraject slechts een aantal waarschuwingen geven. De rechter beoordeelt de
uiteindelijke stillegging dan ook regelmatig als een disproportionele maatregel. Het kunnen
opleggen van aansprekende (bestuurlijke) boetes die bij recidivisten uiteindelijk leidt tot
intrekking van de erkenning is in de optiek van VDD een perfecte combinatie. De huidige
GWWvD geeft die mogelijkheden niet, maar deze wetgeving wordt herzien.
c. Verstevigen voorloperimago in Brussel
Nederland heeft in Brussel de naam voorop te willen lopen met nieuwe ontwikkelingen. VDD
kiest ervoor om in de komende 4 jaar extra te investeren in het verstevigen van dat imago.
Onderwerpen als zichtkeuring en CLIENT lenen zich hier goed voor. Nederland loopt met de
invoering van zichtkeuring ver voor de andere lidstaten uit. Aangezien Vion met haar
vestigingen in Duitsland ook daar wil streven naar invoering van het systeem, is de
verwachting dat Duitse steun niet lang zal uitblijven.
Bovendien heeft Brussel met de GFL aangetoond meer verantwoordelijkheid bij de sector te
willen leggen, iets dat jarenlang werd gezien als Nederlands gedachtengoed.
d. Op koers blijven met GFL en hygiënepakket
Deze Europese wetgeving betekent een duidelijke vereenvoudiging ten opzichte van de
vroegere verticale richtlijnen. De regelgeving is risicogebaseerd en legt de
verantwoordelijkheid in belangrijke mate bij de sector neer. Aangezien de wetgeving de
gehele voedselkolom beslaat, biedt dit een uitstekende basis om de samenwerking met HILG
verder vorm te geven. Hierbij moet worden gedacht aan de nadere invulling van HACCP,
maar ook aan de samenhang van inspecties in de gehele voedsel kolom.
e. Accent op controleverordening (882/2004)
In de optiek van VDD is de controleverordening het fundament voor de VWA. De
verordening spreekt van bevoegde autoriteit en control bodies. VDD is van mening dat de
VWA de bevoegde autoriteit op het gebied voedselveiligheid moet zijn. De politieke discussie
over de positie van de Rijksinspectie mag daar niets aan af doen. In 2008 moet de verordening
geïmplementeerd zijn en dan zou ook het fundament voor de positie van bevoegde autoriteit
gelegd moeten zijn.
f. Voedselveiligheid versus gezonde voeding
VDD pleit ervoor om de komende jaren in samenwerking met het Bureau Risicobeoordeling
en Onderzoek te onderzoeken of het veterinaire toezicht een bijdrage kan leveren aan het
dossier Gezonde Voeding. Concrete ideeën hoe daar invulling aan zou kunnen worden
gegeven zijn er momenteel niet, maar de samenhang tussen veterinair toezicht en
bedrijfseigen kwaliteitssystemen in het kader van effectief toezicht zou daar wellicht een basis
voor kunnen vormen. Verder valt te denken aan zaken als etikettering en het toezicht op
toevoegingen.

g. Aandacht voor de cultuuromslag in de organisatie
Tot slot wil VDD de komende tijd veel investeren in de cultuur van de eigen organisatie.
Onderwerpen als verzakelijking, transparantie, duidelijke prioriteiten stellen, het leveren van
producten, het streven naar betere samenhang en samenwerking in de organisatie en
daarbuiten nemen hierbij een belangrijke plaats in. Ook wordt gestreefd naar meer
internationale samenwerking. Het uitwisselen van kennis en ervaringen met zusterorganisaties
in andere lidstaten is van groot belang voor het verder bouwen aan de eigen organisatie.
Verder verdient het aandacht om de binnen de VWA beschikbare (inspectie)gegevens te
inventariseren om te beoordelen hoe deze een bijdrage kunnen leveren aan effectief toezicht.
In dit kader is wel eens stelling geponeerd dat van de beschikbare gegevens momenteel nog
geen 20% effectief wordt gebruikt.

Nulmeting Reisschema’s

Onderzoek naar het toezicht en de handhaving ten
aanzien van de reisschema’s diertransporten

In opdracht van VWA Noordwest

CMC/T11 Company
AMSTERDAM, MEI 2006

CMC/T11 Company

Nulmeting Reisschema’s

Onderzoek naar het toezicht en de handhaving ten
aanzien van de reisschema’s diertransporten

In opdracht van:
VWA Noordwest

MEI 2006

CMC/T11 Company
De Ruijterkade 128, 1011 AC Amsterdam
Postbus 2681, 1000 CR Amsterdam
www.t11.net

Nulmeting Reisschema’s

1

CMC/T11 Company

Management samenvatting
De ‘Tussenrapportage 0-meting Veetransport’ (april 2006) wees uit dat een reconstructie op basis van
de bestaande informatie een onvoldoende duidelijk beeld kon verschaffen van de naleving en
handhaving van regelgeving op het gebied van diertransporten. Aanvullende informatie bleek nodig
om een volledig beeld te krijgen
Met dit onderzoeksverslag wordt getracht dit hiaat te vullen. Het onderzoek bestaat uit een drietal
aselecte steekproeven die zijn genomen op drie VWA regiokantoren. Op de drie kantoren, het VWA
Noordwest, Oost en Zuid zijn gegevens over de naleving en het toezicht op de diertransporten
verzameld en bewerkt tot het onderliggende rapport.
De belangrijkste bevindingen uit het onderzoek zijn:
• er ontbreken relatief veel reisschema’s (17%), waardoor controle en toezicht niet mogelijk is;
• een kleiner aantal reisschema’s is onvolledig en/of onleesbaar ingevuld.
• in de wel volledig en leesbaar ingevulde reisschema’s zijn zeer weinig overtredingen en
overschrijdingen te constateren.
Het moge duidelijk zijn dat door het ontbreken van sancties het voor vervoerders de gemakkelijkste
methode is om het reisschema of niet of onvolledig te retourneren. Verbeterd toezicht en strengere
handhaving op de reisschema’s lijkt voorwaarde voor effectief handhavingsbeleid.
Aselecte steekproef
Op de drie kantoren zijn handmatig in totaal 191 dossiers bekeken en vergeleken met gegevens
afkomstig uit de geautomatiseerde bestanden, een Access databank. Met de steekproef wordt beoogd
om zicht te krijgen op de volgende vier aspecten:
1. in hoeverre vervoerders het roze reisschema terugzenden naar de VWA;
2. de mate waarin overschrijding van het afgesproken terugzendtermijn (binnen 14 dagen na
einde reis) plaatsvindt;
3. het nakomen van de gegevens volgens het reisschema, en ingeval van niet-nakomen, wat de
afwijkingen inhouden en welke consequenties deze met zich mee brengen;
4. de wijze waarop er wordt toegezien op de reisduur en de reiscondities van de diertransporten.
5. melding exportrestitutie.
Ad 1 en 2 Retourneren
Ten aanzien van het (tijdig) retourneren van de (roze doorslag van de) reisschema’s, komen de
volgende aspecten uit de steekproeven naar voren.
•
•

•

Het gemiddelde percentage ontbrekende reisschema’s bedraagt 17%. Ook blijkt er een min of
meer vaste kern te zijn van nalatige vervoerders. Vooral buitenlandse vervoerders scoren
slecht op het terugzenden van het schema.
Het te laat retourneren van de roze doorslag, dus niet binnen twee weken na het einde van de
reis, komt veelvuldig voor. Over de totale steekproef overschrijdt 28% van de reisschema’s de
termijn van twee weken. Per regio varieert dit percentage van 17 tot 40%. Ook hier blijkt het
te gaan om een vaste groep van vervoerders die te laat terugzendt.
De inspanningen om te zorgen dat vervoerders de schema’s alsnog retourneren verschillen per
regio. In de regio’s Noordwest en Oost werd standaard een herinneringbrief verstuurd als de
roze doorslag niet binnenkomt. In regio Zuid was dit geen gebruikelijke activiteit.

Ad 3 Omissies en gebreken reisschema’s
Naast het niet-retourneren, vormt het onvolledig en/of onleesbaar invullen van het reisschema een
knelpunt voor een adequate controle.

Nulmeting Reisschema’s

2

CMC/T11 Company
In de gevallen dat een reisschema retour komt en volledig is ingevuld, worden slechts in enkele
gevallen overtredingen t.a.v. reisduur en -condities geconstateerd.
Belangrijkste conclusie is dat de VWA door het ontbreken van gegevens het in een relatief groot
aantal gevallen moeilijk te controleren of de regels worden nageleefd. Strengere controle, en sancties
lijken nodig om dit te verbeteren.
Om basis van de steekproeven kan niet worden geconstateerd dat er veel overtredingen plaatsvinden
qua reis- en stoptijden, wel dat er veelal onvolledige informatie over de transporten beschikbaar is.
Ad 4 Controle bestemming
Daarnaast blijkt dat er geen controle plaatsvindt op de totale reisduur en -afstand. Op de
planningsafdelingen blijkt dit geen routine te zijn; deels kan deze controle ook nog niet plaatsvinden,
omdat de definitieve bestemming nog niet bekend is.
Deze controle blijft ook na 1 april 2006 de verantwoordelijkheid van de planningsafdelingen.
Ad 5 Exportrestitutie
Een verhaal op zichzelf is de melding van een transport dat in aanmerking komt voor exportrestitutie.
Alleen in de regio Oost wordt standaard aan het PVE een melding gestuurd dat er restitutie moet
plaatsvinden. De andere regio’s melden dit niet.
Monitoren
Het lijkt zinvol om ook bij het Bureau Veetransport de gang van zaken rond de controle van het
reisschema in kaart te brengen. Door deze nulmeting kan de nieuwe situatie dan vergelijken worden
met de oude situatie. Het monitoren van de verschillende aspecten kan aan de hand van
maandoverzichten uit de Acces database waarbij terugzending, tijdige retournering en
compleet/leesbaar invullen wordt vastgelegd. Een handmatige steekproef lijkt daarnaast zinvol als
controle op de administratie.
Knelpunten effectief toezicht
Zoals uit de gesprekken met betrokkenen naar voren kwam, kent ook de nieuwe situatie knelpunten als
het ontbreken van waterdichte controles en sancties op niet (tijdig) retourneren of
onvolledig/onleesbaar invullen van het reisschema.
Naast een direct effect op het dierenwelzijn tijdens het vervoer, kan het gebrek aan middelen ook bij
betrokken VWA-medewerkers de motivatie verminderen.
Doordat waterdichte controle moeilijk is en sancties – met name door economische motieven en
gebrek aan politieke steun - gevoelig liggen, is een mogelijke aanpak om te beginnen bij de
vervoerders. Zo kan bijvoorbeeld de vervoersbranche worden gewezen op haar verantwoordelijkheden
en het belang van een goed verloop van diertransporten voor henzelf en de Nederlandse
vervoerssector.
Aanbevelingen
In het rapport worden in de laatste paragraaf een aantal aanbevelingen gedaan ten aanzien van het
ontwikkelen van sanctiemogelijkheden, waarvan ook een preventieve werking kan uitgaan. Het gaat
hierbij om zowel informatiemanagement als om handhaving waarbij dossieropbouw van notoire
nalatige vervoerders centraal staat.
Het is zinvol daarbij te focussen is op notoire nalatige vervoerders, en op reizen waarvan de
reisafstand en -duur in een grijs gebied zit, daarnaast is een specifieke aanpak van nalatige
buitenlandse vervoerders nodig.
Een belangrijke constatering ten aanzien van dossieropbouw is er moet duidelijkheid komen in hoe
streng de VAW wil en kan optreden tegen notoire overtreders in en buiten Nederland, anders is
dossiervorming slechts een ‘papieren tijger’. Dit kan ook een demotiverende werking hebben op de
betrokken medewerkers.
Het krijgen van publieke en politieke steun en het hebben van bondgenoten in de zorg van VWA voor
dierenwelzijn is relevant voor het van de grond krijgen van sanctiemogelijkheden. Ook samenwerking
met instanties in het buitenland is noodzaak om meer grip te krijgen op buitenlandse vervoerders.

Nulmeting Reisschema’s

3

CMC/T11 Company

In de onderstaande tabel zijn de aanbevelingen schematisch weergegeven.

Nulmeting Reisschema’s

4

CMC/T11 Company

Tabel 1 Overzicht aanbevelingen

Onderdelen

Aanbevelingen

Registratie

Verbinding van de twee bij VWA gebruikte
geautomatiseerde registratiesystemen, Acces en Traces.

Reisschema’s:
algemeen

Bedrijven en vervoersbranche aanspreken op
verantwoordelijkheid voor diertransport volgens
wettelijke bepalingen.

*****

Bondgenoten netwerk ontwikkelen: organisaties op het
gebied van dierenwelzijn om publieke aandacht en
politieke steun voor dierenwelzijn tijdens diertransporten
te vergroten.

****

Opstellen met lijst met bestemmingen die door de
dierenarts bij de keuring indien nodig is te raadplegen.

*****

Aanpak buitenlandse vervoerders door contacten met de
verantwoordelijke instanties in de desbetreffende landen.

*****

Invloed op voorgenomen wetgeving dieren en dierlijke
producten, m.n. op aspect sanctiemogelijkheden.

*****

Jurisprudentie rechtzaak/zaken tegen vervoerders
inventariseren en analyseren om te weten in welke
gevallen juridische procedures tegen vervoerders zinvol
zijn.

****

Motivatie van medewerkers voor goede inrichting
administratie en goede registratie.

****

Organiseren maatschappelijke en politieke steun voor
maatregelen tegen notoire in gebreke blijvende
vervoerders

****

Reisschema’s:
buitenlandse
vervoerders
Dossieropbouw

Nulmeting Reisschema’s

Prioriteit * tot
*****
*= laag, *****=
hoog
*

5

CMC/T11 Company

Inhoudsopgave
MANAGEMENT SAMENVATTING

2

INHOUDSOPGAVE

6

1. EFFECTIEF TOEZICHT DIERTRANSPORTEN

8

1.1. DOEL VAN DE NULMETING
1.2 ACHTERGROND
1.3 AANPAK NULMETING REISSCHEMA’S

8
8
9

2. SAMENVATTING STEEKPROEF

10

2.1 OMVANG STEEKPROEF
2.2 RETOURNEREN REISSCHEMA
2.3 OMISSIES EN GEBREKEN
2.4 CONTROLE BESTEMMING
2.5 EXPORTRESTITUTIE

10
10
11
12
13

3. RESULTATEN STEEKPROEVEN PER REGIO

15

3.1 INLEIDING
3.2 VWA REGIO NOORDWEST
3.2.1 Retourzending roze doorslag Noordwest
3.2.2 Overtredingen Noordwest
3.2.3 Controle bestemming Noordwest
3.2.4 Exportrestitutie Noordwest
3.3 VWA REGIO OOST
3.3.1 Retourzending roze doorslag Oost
3.3.2 Overtredingen Oost
3.3.3 Controle bestemming Oost
3.3.4 Exportrestitutie Oost
3.4 REGIO VWA REGIO ZUID
3.4.1 Retourzending roze doorslag Zuid
3.4.2 Overtredingen Zuid
3.4.3 Controle bestemming Zuid
3.4.4 Exportrestitutie

15
15
15
18
18
18
18
18
19
21
21
21
21
22
24
24

4. MONITORING DIERTRANSPORTEN
4.1 KNELPUNTEN TOEZICHT DIERTRANSPORTEN
4.1.1 Ontbreken informatie
4.1.2 Gebrek aan controle en sancties
4.2 VERVOLGMONITORING VAN DIERTRANSPORTEN
4.2.1. Effectmeting Bureau Veetransport
4.2.2 Controle bestemming

25
25
25
25
26
26
26

5. OVERZICHT NALEVING EN HANDHAVING DIERTRANSPORTEN

28

6. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN REISSCHEMA’S

29

6.1 INFORMATIEMANAGEMENT
6.1.1 Registratie
6.1.2 Ontbrekende informatie
6.1.3 Betrouwbaarheid informatie
6.2 Effectiever handhaven: dossiervorming
BIJLAGEN

29
29
29
30
30
32

BIJLAGE 1 OVERZICHT ONDERZOEK VWA REGIO’S
BIJLAGE 2 OVERZICHT RETOURNEREN REISSCHEMA’S

Nulmeting Reisschema’s

32
33

6

CMC/T11 Company
BIJLAGE 3 OVERZICHT OMISSIES EN GEBREKEN
BIJLAGE 4 OVERZICHT BIJZONDERHEDEN OMISSIES EN GEBREKEN
BIJLAGE 5 REISTIJDEN EN TUSSENPOZEN
BIJLAGE 6 PROTOCOL HANDHAVING DOOR DE VWA BIJ OMISSIES INZAKE HET REISSCHEMA

Nulmeting Reisschema’s

34
35
37
38

7

CMC/T11 Company

1. Effectief toezicht diertransporten
Op basis van de ‘Tussenrapportage 0-meting Veetransport’, april 2006, CMC/T11 Company, werd
geconcludeerd dat voor een goede nulmeting aanvullend materiaal nodig was. Een reconstructie of
samenvatting van bestaande informatie bleek niet voldoende om een duidelijk beeld te krijgen van de
naleving en handhaving van regelgeving op het gebied van diertransporten.
Het aanvullende materiaal is in de afgelopen maand verzameld door middel van aselecte steekproeven
op drie VWA regiokantoren en vervolgens verwerkt in het onderliggende rapport. De informatie uit
het onderliggende rapport over de reisschema’s is toegevoegd aan de eerder genoemde
tussenrapportage en heeft geresulteerd in het rapport Nulmeting Diertransporten.

1.1. Doel van de nulmeting
Doel van de nulmeting is om de situatie vòòr 1 april 2006 op het gebied van naleving en handhaving
t.a.v. diertransporten te kunnen vastleggen. De nulmeting dient als basis voor latere vervolgmetingen
en monitoring.
Het onderzoek richt zich dus op de twee volgende doelen.
1. Het uitvoeren van een nulmeting;
2. Het aangeven hoe vervolgmetingen opgezet kunnen worden, waarmee de situatie na de
nulmeting gemonitord en eventueel bijgesteld kan worden.
De nulmeting brengt de volgende aspecten t.a.v. de diertransporten in kaart.
6. in hoeverre vervoerders het roze reisschema na afloop van het transport terugzenden naar de
VWA;
7. de mate waarin vervoerders zich houden aan de afgesproken termijn van terugzenden (14
dagen na einde reis);
8. het nakomen van de gegevens volgens het reisschema, en ingeval van niet-nakomen, wat de
afwijkingen inhouden en welke consequenties deze met zich mee brengen;
9. de wijze waarop er wordt toegezien op de reisduur en de reiscondities van de diertransporten;
10. Het melding doen aan het het PVE te Zoetermeer van een export van fokrunderen naar derde
landen.
De nulmeting legt de situatie vast zoals die bestond vóór de oprichting van het Bureau Veetransport
per 1 april 2006. Tot die datum waren de VWA regiokantoren zelf verantwoordelijk is de controle van
de reisschema’s. Na deze datum moeten de doorslagen van de reisschema’s naar het nieuwe landelijke
bureau worden geretourneerd, waar de reisschema’s worden gecontroleerd en geregistreerd.
Door het vastleggen van de oude situatie rond de reisschema’s kan als het Bureau Veetransport enige
tijd in werking is, een efffectmeting naar de nieuwe situatie worden gedaan. De nulmeting dient dan
als basismateriaal waarmee de resultaten in de nieuwe situatie vergeleken kunnen worden.

1.2 Achtergrond
Centraal in dit onderzoek staat het verkrijgen van inzicht in de effectiviteit van het door de
VWA uitgeoefende toezicht op de diertransporten. Het betreft de effectiviteit van de controle op een
aantal fysieke regels waaraan de diertransporten dienen te voldoen. Deze fysieke regels betreffen de
toestand van dieren, de reisduur en de reiscondities. Zie de tabel met de voorschriften in bijlage 2.
Hoe dit te controleren?
De export van levende dieren kan bij reizen die langer duren dan acht uur alleen plaatsvinden als er bij
het gezondheidscertificaat een compleet ingevuld reisschema is gevoegd. Het reisschema wordt
opgesteld door de vervoerder en door de certificerende dierenarts gecontroleerd en goedgekeurd.

Nulmeting Reisschema’s

8

CMC/T11 Company
Het daadwerkelijke verloop van de reis wordt geregistreerd door de vervoerder. Deze zendt na afloop
van de reis de roze doorslag van het reisschema, waarin het verloop van de reis is vastgelegd, naar het
desbetreffende regiokantoor. Verantwoordelijk voor de invulling van het reisschema gedurende het
transport zijn daarnaast: de dierenarts op de vertrekplaats en de controlerende dierenarts op de halteplaatsen en slachthuizen.
De vervoerder is in de meeste gevallen belast met het registreren van de aankomsttijd. Ook dient hij
zorg te dragen voor een tijdige retourzending van de compleet ingevulde roze doorslag na afloop van
de reis. De controle van het verloop van de reis draagt derhalve grotendeels een administratief karakter
en vindt plaats op basis van het reisschema en de verschillende doorslagen ervan.

1.3 Aanpak nulmeting reisschema’s
In alle regio’s is de volgende aanpak gehanteerd: de papieren dossiers met daarin de reisschema’s zijn
gecontroleerd op een aantal aspecten en vergeleken met een uitdraai vanuit de Access database over de
onderzochte periode.
Uit deze databank kunnen verschillende overzichten worden gegenereerd, ondermeer de
‘Exportrapportering van levende dieren’.
De (papieren) reisschema’s en de informatie uit de Access databank zijn in de drie VWA-kantoren op
volgende aspecten getoetst:
•
•
•
•
•
•
•

aanwezigheid van roze en blauwe doorslag;
vergelijking van roze en blauwe doorslagen;
tijdige retournering van de roze doorslag;
volledigheid en duidelijkheid;
juiste verloop van de reis: maximale reistijd en verplichte tussenstops/rusttijden (afhankelijk
van diersoort);
controle bestemming;
melding exportrestitutie.

Daarnaast hebben hoofden van de afdelingen VTA en medewerkers die verantwoordelijk zijn voor de
reisschema’s informatie gegeven over de gebruikelijke gang van zaken. Kort is ook met medewerkers
van de planningsafdeling gesproken, met name over de controle op de bestemming.

Nulmeting Reisschema’s

9

CMC/T11 Company

2. Samenvatting steekproef
In deze paragraaf wordt een samenvatting gegeven van de steekproef bij de drie regiokantoren. Op de
kantoren zijn handmatig in totaal 191 dossiers bekeken en vergeleken met gegevens afkomstig uit het
geautomatiseerde bestand.
Met de steekproef werd beoogd om zicht te krijgen op de volgende vier aspecten:
11. in hoeverre vervoerders het roze reisschema terugzenden naar de VWA;
12. de mate waarin overschrijding van het afgesproken termijn van terugzenden (14 dagen na
einde reis) plaatsvindt;
13. het nakomen van de gegevens volgens het reisschema, en ingeval van niet-nakomen, wat de
afwijkingen inhouden en welke consequenties deze met zich mee brengen;
14. de wijze waarop er wordt toegezien op de reisduur en de reiscondities van de diertransporten.
Incidenteel kwamen bij het naast elkaar leggen van reisschema’s en het overzicht uit de Access
databank enige administratieve gebreken aan het licht, zoals het registreren van een transport bij een
andere transporteur dan die het transport heeft verzorgd. Het gaat om administratieve foutjes bij de
VWA administratie, die met het verloop van het diertransport niets van doen hebben.

2.1 Omvang steekproef
In drie VWA regio’s, de regio Noordwest, Oost en Zuid zijn nulmetingen gedaan naar de reisschema’s
in januari en februari 2006. In eerste instantie was het uitgangspunt bij de nulmetingen om in iedere
regio een steekproef van één week te nemen. Omdat echter de hoeveelheid exporten - en dus
reisschema’s - per regio flink uiteen bleek te lopen, is in twee regio’s (Zuid en Oost) een
steekproefperiode van één week gehanteerd, terwijl in de regio Noordwest de transporten gedurende
één maand zijn gecontroleerd.
De steekproef betrof de controle van in totaal 191 reisschema’s in drie VWA regio’s: Noordwest, Zuid
en Oost. De verdeling van de gecontroleerde schema’s over de regio’s is in de onderstaande tabel
weergegeven.
Tabel 2 Steekproef diertransporten per regio.

Regio’s

Periode steekproef

Aantal exporten

Regio Noordwest

15 jan. t/m 14 feb.2006

49

Regio Zuid

1 t/m 7 februari

70

Regio Oost

1 t/m 7 februari 2006

72

Totaal

191

2.2 Retourneren reisschema
Essentieel voor het toezicht op de diertransporten is het reisschema dat tijdens de reis wordt ingevuld
en het verloop van de reis vastlegt.
Ten aanzien van het (tijdig) retourneren van de (roze doorslag van de) reisschema’s kunnen de
volgende conclusies worden getrokken uit de steekproef.1
1 Zie voor overzicht Bijlage 4 Retourneren reisschema’s.

Nulmeting Reisschema’s

10

CMC/T11 Company

•
•

•

Het gemiddelde percentage ontbrekende reisschema’s bedraagt 17%. Ook hier komt uit de
steekproef naar voren dat er een min of meer vaste groep vervoerders is die nalatig is. Vooral
buitenlandse vervoerders scoren slecht op het terugzenden van het schema.
Het te laat retourneren van de roze doorslag, dus niet binnen twee weken na het einde van de
reis, komt veelvuldig voor. Over de totale steekproef overschrijdt 28% van de reisschema’s de
termijn van twee weken. Per regio varieert dit percentage van 17 tot 40%. Vaak blijkt het te
gaan om dezelfde groep van vervoerders die te laat terugzendt.
De inspanningen om te zorgen dat vervoerders de schema’s alsnog retourneren verschillend
per regio. In de regio’s Noordwest en Oost wordt standaard een herinneringbrief verstuurd als
de roze doorslag niet binnenkomt. Vooral in de regio Oost lijkt dit zijn vruchten af te werpen,
hetgeen resulteert in het laagste percentage in de categorie ontbrekende reisschema’s, namelijk
4 stuks, ofwel 6%. In de andere twee liggen de percentages ontbrekende roze doorslagen
aanzienlijk hoger, namelijk op 22% (Noordwest) en 24% (Zuid).

Tabel 3 Retourzending reisschema’s.

Reisschema’s

Totaal

Op tijd

Te laat

Ontbreken

Regio Oost

72

54%

40%

6%

Regio Zuid

70

59%

17%

24%

Regio Nw

49

49%

27%

22%2

Totaal

191

54%

28%

17%

2.3 Omissies en gebreken
In de eerste plaats is de aanwezigheid van een geretourneerd reisschema voorwaarde voor controle, in
de tweede plaats is een volledig en leesbaar ingevuld reisschema essentieel voor toetsing. Met
betrekking tot het matchen van de blauwe en de roze doorslag en het controleren van de ingevulde
gegevens bracht de steekproef een zeer gering aantal daadwerkelijke overtredingen aan het licht,
echter een relatief groot aantal roze doorslagen blijkt onleesbaar, moeilijk leesbaar of er ontbreken
gegevens.
In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de omissies die uit de totale steekproef naar
voren zijn gekomen.

2 Eén reisschema is ingevuld voor het vervoer van één paard, deze behoeft niet geretourneerd te worden.

Nulmeting Reisschema’s

11

CMC/T11 Company

Tabel 4 Overzicht omissies in totale steekproef (gebaseerd op Protocol Handhaving VWA, zie Bijlage 3.
Omissies

Aard van de
omissie

Mate van
voorkomen binnen
de steekproef3

Bijzonderheden

Controle roze
doorslag na retour

Reisschema niet
afgetekend op
halteplaatsen.

0%

Reisschema niet
afgetekend bij grens
EU.

0%

Reisschema niet
afgetekend op
bestemming.
De blauwe en roze
doorslag matchen
niet.
Roze doorslag niet
binnen 14 dagen
retour.
Roze doorslag komt
niet retour.
Langere reisduur
dan opgegeven.

Ongeveer 10%

In een aantal gevallen is het schema
moeilijk leesbaar en/of onduidelijk.
Het complete adres van de halteplaats
ontbreekt meestal.
Transporten buiten de EU maakten
slechts een klein deel uit van de
steekproef. In alle gevallen waren de
reisschema’s afgetekend.
Wel afgetekend, maar aankomsttijden
ontbreken of zijn onduidelijk in
ongeveer 15-20 transporten.
Het gaat meestal om een vertrektijd die
ontbreekt, gewijzigd of onduidelijk is.

Voorgeschreven
rusttijden niet
gevolgd.

0%

Controle reisduur

Controle rusttijden

Zelden

46%

Komt frequent voor in alle regio’s.

17%

M.n. buitenlandse vervoerders zijn
nalatig.
Incidenteel geringe overschrijdingen
tot hooguit een uur. In sommige
gevallen is de reisduur moeilijk of niet
controleerbaar; meestal door ontbreken
van de aankomsttijd. In enkele
gevallen ontbreekt de vertrektijd.
In enkele gevallen is zijn de rusttijden
en -duur moeilijk leesbaar en/of
onduidelijk.

Incidenteel

2.4 Controle bestemming
Bij de regiokantoren dient er een controle plaats te vinden op de totale reisduur en/of afstand tussen
vertrekplaats en de opgegeven bestemming. Dit geldt voor alle exporten, met uitzondering van de
export van varkens waarvoor een versoepeling is ingegaan. Dit betekent dat bij aanvraag van het
diertransport de bestemming door de exporteur moet worden opgegeven.
Ten aanzien van varkens geldt het brancheprotocol, waarin is afgesproken dat de vervoerder bij het
vertrek ter plekke een uitdraai uit de routeplanner voorlegt aan de dierenarts.
Op geen van de regiokantoren blijkt een dergelijke controle op de bestemming te gebeuren.4 Dit
betekent dat de afstand (en de reisduur) tot onbekende bestemmingen die ‘ergens’ in Zuid-Europa
liggen, niet worden gecontroleerd.
De afdeling planning van de VWA lijkt de aangewezen afdeling voor zo’n controle. In veel gevallen
kan daar echter (nog) niet worden gecontroleerd, zo geven medewerkers van de afdeling planning van
regio Noordwest aan. De reden is volgens hen dat vervoerders bij het indienen van het voorlopig
reisschema vaak nog geen definitieve bestemming kunnen opgeven, omdat deze dan nog niet bekend
is.

3 Voor compleet overzicht zie Bijlage 5 Omissies en gebreken.

4 Informatie van de medewerkers planning en de medewerker reisschema’s van alle drie regio’s.

Nulmeting Reisschema’s

12

CMC/T11 Company
Ook de dierenarts die op de vertrekplaats het definitieve reisschema aftekent zou mogelijk de afstand
kunnen controleren. Deze beschikt echter op dit moment niet over de achtergrondinformatie die
daarvoor nodig is. Ten aanzien van de varkenstransporten is dit opgelost door de vervoerder te
verplichten tot het voorleggen aan de dierenarts op de vertrekplaats van een uitdraai uit de
routeplanner.
Ook na 1 april 2006 blijft controle van de totale reisduur en reisafstand de verantwoordelijkheid van
de regiokantoren.

2.5 Exportrestitutie
In geval van de export van fokrunderen naar derde landen, heeft de exporteur volgens Europese
wetgeving recht op een exportrestitutie.5 In geval van exportrestitutie dient het regiokantoor een
ontvangstbewijs retour te zenden aan de betrokken exporteur. Onduidelijk of er ook een melding naar
de coördinerende instantie, de PVE, moet gaat. Ter controle van de aanvragen van de exporteurs
behoeft de PVE gegevens over de export van de VWA regiokantoren.
Alleen in de regio Oost werd standaard aan het PVE een melding verstuurd dat een transport naar een
derde land plaats had gevonden.
De verantwoordelijkheid voor de afstemming rond de exportrestitutie en de communicatie met de PVE
ligt per 1 april bij het Groningse Bureau Veetransport.

5 Regeling Exportrestitutie levende runderen.

Nulmeting Reisschema’s

13

CMC/T11 Company

Tabel 5 Naleving en Handhaving Reisplannen en Exportrestitutie situatie vòòr 1 april 2006.
Regels

Doelgroep

1. Terugzenden roze doorslag
reisschema.
In de oude situatie moesten reisplannen
bij terugkomst binnen 14 dagen worden
toegezonden naar het VWA
regiokantoor. In de nieuwe situatie
binnen 1 week naar het Bureau
Veetransport, VWA Groningen.

Aantal

Naleving

Handhaving

Knelpunten

Overall beeld

Transporteurs Steekproef 191 Gemiddeld op
reisschema’s
tijd is 54%,
niet-retour
17%, en te laat
is gemiddeld
28 % van het
totaal aantal
reisplannen.

Controle op
(tijdige)
terugzending
reisschema
verschilt per
kantoor. Veelal
herinneringsbriev
en, geen sancties

Ontbreken van
sanctiemogelijkheden zorgt voor
nalatig gedrag en
mogelijk
demotiveert het
VWAmedewerkers.

Controle is
moeilijk door
hoge percentage
nietgeretourneerde
reisplannen..

2. Het reisplan geeft de reisduur en
andere reiscondities aan.

Transporteurs Steekproef 191 Slecht
reisschema’s
incidenteel een
geringe
overschrijding
van reistijden.

Controle op
regiokantoor na
einde reis.
Geen sancties op
overtredingen en
onvolledig en/of
onduidelijk
invullen.

Controle is
moeilijk door
onvolledigheid
en/of
onleesbaarheid.

3. Controle reisduur en -afstand

Transporteurs Steekproef 191 Onbekend,
reisschema’s
controle vindt
niet plaats.

Controle en
sancties
ontbreken.

4. Exportrestitutie: verzending van
bericht naar PVE

Toezichthoud Steekproef 191 Gebeurt op een
ers
reisschema’s:
van de drie
er was slecht
kantoren.
sprake van één
transport dat
bestond uit
meer brieven.

In de gevallen dat
de reisplannen
volledig en
leesbaar worden
ingevuld, is er
slechts zelden
sprake van
overschrijdingen
en -tredingen.
Knelpunt is het
aantal
onvolledige en/of
onleesbaar
geretourneerde
reisplannen.
Controle op het
feitelijk verloop
van de reis
onmogelijk.
Geloofwaardighei
de VWA komt
daarmee in
geding.
Komt incidenteel
voor, geen
overtredingen.
Op twee van de
drie kantoren is
dit geen routine
te behoren.

Nulmeting Reisschema’s

Controle vindt
niet plaats. Soms
moeilijk door late
bekendheid van
bestemming.

Op twee
regiokantoren
ontbreken
afspraken
hierover.

14

CMC/T11 Company

3. Resultaten steekproeven per regio
3.1 Inleiding
In alle drie regio’s dient de exporteur een voorlopig reisschema bij de afdeling planning in en worden
de afgegeven gezondheidscertificaten in Traces geregistreerd. In de Access database wordt vervolgens
de reisschema ingevoerd. Dit laatste gebeurde standaard in de regio’s Noordwest en Oost, in de regio
Zuid was een achterstand met de invoer in Access. Hier waren een aantal reisschema’s wel in Traces,
maar niet in de Access databank ingevoerd.
Uit het onderzoek bleek er per regio enige verschillen in de procedure en in de administratieve
verwerking/archivering te zijn. De verschillen betroffen twee aspecten, namelijk de matching van
blauwe en roze doorslagen en de wijze van ordening van de archiefmappen.
Als enige regio bewaart de VWA Zuid de beide doorslagen apart. De roze doorslagen worden na
retournering opgeborgen in een map en zijn op datum geordend. De blauwe doorslagen zijn al eerder
bij het exportcertificaat gevoegd en worden gordend op naam van dierenarts in de archiefruimte
bewaard. Deze werkwijze betekent dat matching van roze en blauwe doorslag niet gebeurd.
De kantoren Noordwest en Oost matchen wel de roze en blauwe doorslagen. Samen worden deze
gearchiveerd. Noordwest hanteert hierbij een ordening op de naam van de exporteur, vervolgens zijn
de reisschema’s (roze en blauwe doorslagen) per exporteur op de datum waarop de export plaatsvond
gearchiveerd. VWA Regio Oost ordent niet op exporteur maar archiveert alle reisschema’s (roze en
blauwe doorslagen) op exportdatum.

3.2 VWA regio Noordwest
De steekproef bij de VWA regio Noordwest te Amsterdam, betreft de periode 15 januari t/m 14
februari 2006. De steekproef vond plaats eind april, ongeveer anderhalf tot twee maanden na de
onderzochte diertransporten. De periode van de steekproef is in Noordwest vier keer zo lang als in de
andere twee onderzochte regio’s, om toch tot een vergelijkbaar aantal gecontroleerde diertransporten
te komen.
In de steekproefperiode hebben in totaal 49 diertransporten waarvoor een reisschema verplicht was,
plaatsgevonden. Bij deze exporten waren in totaal 15 verschillende vervoerders betrokken Daarnaast
wordt in de registratie één aparte categorie voor buitenlandse vervoerders onderscheiden. Het aantal
transporten in deze laatste categorie bedroeg in totaal vier.

3.2.1 Retourzending roze doorslag Noordwest
Uit de steekproef bleek dat van de 49 gecontroleerde exporten in twaalf gevallen de roze doorslag in
de dossiers ontbreekt; de exporteur heeft deze niet teruggezonden.
In één geval gaat het om de export van één paard. Op een dergelijk transport hoeft geen controle op
het reisschema plaats te vinden, zegt medewerkster, want het gaat immers om de export van een eigen
paard en het is zeer aannemelijk dat de eigenaar met zorg het transport zal (laten) uitvoeren.
Bij één transport waarvan de roze doorslag niet is geretourneerd, ontbreekt het complete reisschema,
ook het certificaatnummer is niet in het computersysteem ingevoerd. De verklaring van is dat het
certificaatnummer onleesbaar is. Daardoor is het onduidelijk in welk jaar het reisschema is afgegeven;
het kan 2006 zijn, maar ook 2005.
Van de 37 transporten waarvan het reisschema is geretourneerd, zijn 24 schema’s tijdig geretourneerd.
Dat is binnen twee weken na afloop van de reis. In dertien gevallen is de roze doorslag te laat
teruggezonden. De overschrijdingsduur loopt uiteen van twee dagen tot ruim twee maanden.
Ingeval het de blauwe doorslag van het reisschema niet is geretourneerd, heeft VWA NW minimaal
één herinneringsbrief aan de vervoerder verzonden, in sommige gevallen zijn er meerdere brieven de
deur uitgegaan. In geen gevallen zijn er sancties opgelegd.

Nulmeting diertransporten

15

CMC/T11 Company
Eén vervoerder deelt, in reactie op de herinneringsbrief en ruim twee maanden na afloop van de reis,
schriftelijk mee dat de roze en gele doorslag bij de klant zijn gebleven. Hij meldt tevens dat de reis
binnen 12 uur is verlopen, wat gezien de bestemming overigens reëel lijkt, en hij vraagt het VWA om
begrip voor zijn nalatigheid.
Tabel 6 Steekproef VWA regio Noordwest.

49 reisschema’s

37 reisschema’s: retour op 24 reisschema’s: op tijd retour
moment steekproef
13 reisschema’s: te laat retour
12 reisschema’s:
ontbreken op moment
steekproef, w.o. één
schema voor transport van
een paard

Bij het controleren van het geautomatiseerde en het papieren bestanden (de doorslagen van de
reisschema’s) kwamen enkele geringe administratieve gebreken aan het licht: één export staat onder
een andere bedrijfsnaam geboekt en bij een export naar Hongarije staat als bestemming Kapuvar
Engeland vermeld.
Tabel 7 Administratie VWA regio Noordwest.

Administratieve gebreken

Aantal keren

bijzonderheden

Export foutief geboekt

1

Export staat bij verkeerde
transporteur in het
geautomatiseerde systeem.

Onduidelijk certificaatnummer
Verkeerde bestemming vermeld

1
1

Engeland i.p.v. Hongarije

De ingevulde tekst op de formulieren is in veel moeilijk leesbaar, dit maakt controleren lastig en
tijdrovend. In een klein aantal gevallen is controle onmogelijk. De oorzaken voor de geringe
leesbaarheid zijn (een combinatie van) de volgende zaken: onduidelijk doordruk, slordig geschreven
en stempels die over de tekst heen zijn geplaatst. Hieronder een overzicht van de ontbrekende en
onduidelijke gegevens in de regio VWA Noordwest.

Nulmeting diertransporten

16

CMC/T11 Company

Tabel 8 Omissies en gebreken bij diertransporten VWA regio Noordwest.

Omissies en gebreken

Aantal

1. Algemeen
I.p.v. het roze is (kopie van) het originele
witte formulier teruggezonden; maakt
controle onmogelijk.
Gele doorslag i.p.v. roze teruggestuurd.
Achternaam en/of handtekening chauffeur
ontbreken.
Alleen voornaam chauffeur of achternaam
onduidelijk.
Meerdere certificaten op één reisschema.
Vermoedelijke reisduur is niet ingevuld.
Stempel dierenarts ontbreekt.
2. Beschrijving dieren
Onduidelijk welke soort dieren het
transport betreft.
Aantal dieren is onduidelijk of ontbreekt.
3. Vertrek
Vertrektijd is met pen op blauw veranderd.
Vertrektijd ontbreekt of is onduidelijk op
blauwe doorslag.
Vertrektijd ontbreekt of is onduidelijk op
roze en blauwe formulier.
4. Halteplaats
Dierenarts heeft halteplaats aangegeven,
transporteur heeft deze echter niet
ingevuld.
Tijdstip van de stop/rust is onduidelijk of
onleesbaar.
Tijdstip van de stop/rust is niet ingevuld.
Adres halteplaats is niet ingevuld.

Duur van de onderbreking is onleesbaar
en/of niet ingevuld.
5. Aankomst
Aankomsttijd ontbreekt.
Aankomsttijd is onleesbaar/onduidelijk.

Aankomsttijd is met pen op roze doorslag
ingevuld.
Handtekening vervoerder ontbreekt.
Totaal aantal emissies en onduidelijkheden

Bijzonderheden

1

1

De vermelding is ‘animi vivi’, ook het
vertrektijdstip is onduidelijk.

1

Bij vertrektijdstip staat zowel 9.30 als 14.30
vermeld. In het eerste geval zou de wettelijke
reistijd overschreden zijn.

2
vaak

In de meeste gevallen wordt alleen de
plaatsnaam ingevuld door de dierenarts, geen
compleet adres.

1

2
4

Door slechte doordruk en stempel is de
aankomsttijd onleesbaar. In drie gevallen
betreft het transport Hongarije.
NB In meerdere gevallen is de aankomsttijd
met moeite leesbaar.

1
13

Nulmeting diertransporten

17

CMC/T11 Company

3.2.2 Overtredingen Noordwest
Uit de steekproef komt naar voren dat op basis van de informatie op de formulieren er slechts in een
enkel geval een overschrijding van de reis- en/of stoptijden geconstateerd kan worden In één geval is
er sprake van een overschrijding van de totale toegestane reistijd, namelijk met een half uur.
In een aantal gevallen is het onduidelijk of er overschrijdingen plaats hebben gevonden, door gebrek
aan informatie.
Tabel 9 Geconstateerde overtredingen VWA regio Noordwest.

Overtredingen

Aantal keren

bijzonderheden

Overschrijding reisduur

1

Een overschrijding met een half uur.

3.2.3 Controle bestemming Noordwest
Een controle op de reisafstand vindt bij de VWA regio Noordwest niet plaats. Bij navraag blijkt dat de
afdeling planning in veel gevallen geen voorlopig reisplan ontvangt, omdat volgens de exporteur de
benodigde gegevens in zo’n vroeg stadium nog niet bekend zijn.
De dierenarts op de vertrekplaats beschikt op de vertrekplaats niet over de middelen om te kunnen
controleren wat de reisduur naar een onbekende Italiaanse of Portugese bestemming, bijvoorbeeld
Santa Maria delle Solle, is.

3.2.4 Exportrestitutie Noordwest
Het doorgegeven van informatie over exporten die voor restitutie in aanmerking komen, blijkt niet tot
de dagelijkse routine te behoren bij de VWA Noordwest.
Overigens hebben binnen de periode van de steekproef geen transporten plaatsgevonden die voor
exportrestitutie in aanmerking zouden komen. Concreet zijn er dus geen gevallen aangetroffen waarbij
de VWA Noordwest de PVE op de hoogte had moeten stellen van een transport dat voor
exportrestitutie in aanmerking komt.

3.3 VWA regio Oost
De steekproef bij de VWA Oost betreft één week, namelijk de week van 1 tot en met 7 februari 2006.
In deze periode hebben er in de regio Oost 72 diertransporten plaatsgevonden.
In ongeveer tien gevallen staan er meerdere gezondheidscertificaten op één reisschema vermeld. In
andere gevallen staan gezondheidscertificaten die afgegeven zijn aan dieren die met dezelfde wagen
worden vervoerd op aparte reisschema’s vermeld. Het gaat dan meestal om een transport met
verschillende afleveradressen.
Bij de 72 exporten waren in totaal 16 Nederlandse vervoerders en één categorie buitenlandse
vervoerders betrokken. In de onderzochte periode hebben elf transporten naar derdelanden
plaatsgevonden. Feitelijk gaat het slecht om een paar transporten naar derdelanden, want in verband
met meerdere afleverplaatsen zijn er aparte reisschema’s ingevuld.
Bij de VWA Oost werd standaard een zogenaamde tienprocentscontrole uitgevoerd: dit is een
steekproef waarbij één op de tien reisschema’s wordt gecontroleerd. De reisschema’s naar derdelanden
werden in alle gevallen gecontroleerd.
Uit de steekproef kwamen geen significante administratieve gebreken naar voren.

3.3.1 Retourzending roze doorslag Oost
Bij vier van de in totaal 72 exporten ontbreken er op het moment van de steekproef de roze doorslag.
In alle vier gevallen betreft het niet-Nederlandse vervoerders.
Van de 68 tot nu toe geretourneerde reisschema’s zijn 39 roze doorslagen op tijd, d.i. binnen twee
weken na terugkomst in Nederland, bij de VWA binnengekomen. Het merendeel van de te laat

Nulmeting diertransporten

18

CMC/T11 Company
geretourneerde reisschema’s, namelijk 27 van de 29 reisschema’s, heeft de exporteur binnen een
maand alsnog naar de VWA gezonden.
In de gevallen dat de retourtermijn van twee weken werd overschreden, heeft de VWA een brief naar
de exporteur gestuurd met het verzoek de roze doorslag alsnog terug te zenden. In geen geval zijn er
sancties uitgedeeld.
Uit de steekproef blijkt dat de drie grootste exporteurs in deze regio vrijwel altijd de roze doorslagen
tijdig retour zenden.
Tabel 10 steekproef VWA regio Oost.

72 reisschema’s

68 reisschema’s: retour op 39 reisschema’s: op tijd retour
moment steekproef
29 reisschema’s: te laat retour
4 reisschema’s: ontbreken
op moment steekproef

3.3.2 Overtredingen Oost
Uit de controle van de reisschema’s komt naar voren dat er slecht een gering aantal overtredingen van
de voorschriften plaatsvindt op basis van de informatie die de vervoerder op het reisschema vermeldt.
In drie gevallen wordt gemeld dat de voorgeschreven reistijd is overschreden; het gaat om maximaal
één uur.
Een tweede constatering is dat het invullen van de reisschema’s soms slordig, dat wil zeggen
onvolledig en/of onduidelijk gebeurt. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt deels bij de dierenarts op
de vertrekplaats, deels bij de transporteur en deels bij de controlerende dierenarts op de halte- en
aankomstplaatsen. Het maakt controle allereerst lastig, en in sommige gevallen onmogelijk.
Een derde conclusie luidt dat door de omissies en onduidelijkheden in de reisschema’s een waterdichte
controle op het verloop van de reis (totale reisduur en voorgeschreven tussenstops) moeilijk is. Het
betreft meestal het verloop van de reis. In een gering aantal gevallen ontbreekt het zicht op het aantal
vervoerde dieren. Mogelijke reden voor het in ruim tien gevallen ontbreken van de vertrektijd op het
blauwe formulier is, dat de dierenarts ruim voor vertrek de dieren heeft gekeurd. Soms is ook de
veearts op de halte- of aankomstplaats schuld aan onleesbaarheden, vooral door over geschreven tekst
heen te stempelen.
De regio Oost kent een hoge score van geretourneerde reisschema’s, weliswaar veelal na herinnering.
Op de buitenlandse vervoerders heeft de organisatie het minste grip.
Wel zijn op basis van de steekproef een aantal onduidelijkheden en omissies geconstateerd.
In de onderstaande tabel staat een overzicht van de bevindingen.

Nulmeting diertransporten

19

CMC/T11 Company

Tabel 11 Omissies en gebreken bij diertransporten VWA regio Oost.

Omissies

Aantal

1. Algemeen
I.p.v. het roze is (kopie van) het originele
witte formulier teruggezonden; maakt
controle onmogelijk.
Gele doorslag i.p.v. roze teruggestuurd.
I.p.v. het roze is het originele formulier
teruggezonden; maakt controle onmogelijk.
Achternaam en/of handtekening chauffeur
ontbreken.
Alleen voornaam chauffeur of achternaam
onduidelijk.
Meerdere certificaten op één reisschema.
Vermoedelijke reisduur is niet ingevuld.
Stempel dierenarts ontbreekt.
2. Beschrijving dieren
Onduidelijk welke soort dieren het transport
betreft.
Aantal dieren is onduidelijk of ontbreekt.

3. Vertrek
Vertrektijd is met pen op blauw veranderd.

Vertrektijd ontbreekt of is onduidelijk op
blauwe doorslag.
Vertrektijdstip ontbreekt of is onduidelijk op
roze en blauwe formulier.
4. Halteplaats
Dierenarts heeft halteplaats aangegeven,
transporteur heeft deze echter niet ingevuld.
Tijdstip van de stop/rust is onduidelijk of
onleesbaar.
Tijdstip van de stop/rust is niet ingevuld.
Adres halteplaats niet ingevuld.
Duur van de onderbreking is onleesbaar
en/of niet ingevuld.
5. Aankomst
Aankomsttijd ontbreekt.
Aankomsttijd is onleesbaar/onduidelijk.
Aankomsttijd is met pen op roze doorslag
ingevuld.
Handtekening vervoerder ontbreekt.
Totaal aantal omissies en onduidelijkheden

Bijzonderheden

2

1
2
1
1
4
2

1
2

Het aantal dieren is later met pen op
blauw ingevuld, op roze ontbreekt
aantal dieren.

2

Vertrektijd op blauw 11.00, op roze
12.00; in beide gevallen binnen
tijdslimiet (1x).

12
2

1
1

vaak

5
2

41

Nulmeting diertransporten

20

CMC/T11 Company

Tabel 12 Geconstateerde overtredingen VWA regio Oost.

Overtredingen

Aantal keren

bijzonderheden

Overschrijding reisduur

3

Overschrijding reistijd met half uur voor deel lading en
kwartier ander deel lading (1x).
Overschrijding met 40 minuten (1x).
Overschrijding reistijd met 1 uur (1x).

3.3.3 Controle bestemming Oost
Er wordt niet gecontroleerd op de reisafstand. Zowel het kantoor als de dierenarts doen hierop geen
controle. Bij plaatsnamen waarvan de exacte reisafstand en ligging onbekend is, en zij zich
vermoedelijk in Zuid-Europa bevinden, wordt ervan uitgegaan dat het binnen de regels t.a.v. reisduur
en -afstand valt.

3.3.4 Exportrestitutie Oost
In geval van export van runderen naar derdelanden wordt er een bericht naar de exporteur en de PVE
gezonden. In de periode van de steekproef vond er één export naar een derde land (Bosnië) plaats. Er
is een map van transporten naar derde landen waarin dit wordt bijgehouden.

3.4 Regio VWA regio Zuid
Zoals van te voren al door het hoofd VTA aangegeven, bestaat er bij VWA regio Zuid een flinke
achterstand met de verwerking van de reisschema’s. Reden is ondermeer een te traag werkend
systeem.
Deze achterstand betekent dat de diertransporten wel altijd in Traces zijn ingevoerd, maar nog niet
altijd in de Access database. Het invoeren in de Access databank gebeurt aselectief. Dit betekent dat er
gewoon een aselectieve steekproef over de ingevoerde reisschema’s in de desbetreffende periode kan
worden gemaakt. Niet ingevoerde reisschema’s zijn dus niet in de steekproef opgenomen. Zij zitten in
een grote stapel met nog te verwerken formulieren. Omdat het invoeren niet selectief gebeurd heeft dit
geen effect op de resultaten van de steekproef.

3.4.1 Retourzending roze doorslag Zuid
In de gecontroleerde periode hebben er 70 diertransporten plaatsgevonden (die in Access zijn
geregistreerd). Van de reisschema’s voor deze transporten zijn 53 schema’s op het moment van de
steekproef geretourneerd, waarvan 41 op tijd. Eén transporteur, , neemt een groot gedeelte van de niet
teruggezonden schema’s voor zijn rekening; van deze transporteur ontbreken de roze doorslagen van
al de transporten in deze periode, namelijk acht reizen.
In de onderzochte week werd er geen enkel geval een herinneringsbrief aan een in gebreke gebleven
transporteur verstuurd.
Tabel 13 Steekproef VWA regio Zuid.

70 reisschema’s

53 reisschema’s: retour op 41 reisschema’s: op tijd retour
moment steekproef
12 reisschema’s: te laat retour
17 reisschema’s:
ontbreken op moment
steekproef

Nulmeting diertransporten

21

CMC/T11 Company

Zoals eerder uiteengezet is er een achterstand met de verwerking van de reisschema’s en de invoer in
de database. Ook worden er door de regio Zuid geen herinneringsbrieven verstuurd.
Tabel 14 Administratie VWA regio Zuid.

Administratieve gebreken

Aantal keren

Administratieve achterstand
m.b.t. invoer Access database
Onduidelijk certificaatnummer

algemeen
1

bijzonderheden

Certificaatnummer ontbreekt,
en is eerder veranderd.

De VWA Zuid hanteert een ander archiveringssysteem dan de twee andere onderzochte regio’s
Noordwest en Oost. De laatste twee regio’s voegen de blauwe en de roze doorslagen samen en
archiveren die samen. De ene regio archiveert deze vervolgens op datum, de andere op exporteur.
In de regio Zuid worden de blauwe doorslagen samen met het gezondheidscertificaat via een dubbele
nummercodering (certificaatnummer, formuliernummer, per dierenarts) in archiefdozen beneden in het
archief zijn opgeslagen. Hierdoor was het ondoenlijk om van alle diertransporten de blauwe en de roze
doorslagen te vergelijken. Daarom is de keuze gemaakt om een steekproef-binnen-de-steekproef te
nemen. Bij vijf roze doorslagen is de blauwe doorslag in het archief opgezocht en gecontroleerd. De
resultaten van deze substeekproef waren de volgende.
Bij drie van de vijf gecontroleerde transporten komt de informatie op de blauwe en roze doorslag
volledig overeen. Eén blauwe doorslag bleek nog niet te gearchiveerd te zijn, en moet zich nog in de
flinke stapel nog te archiveren papieren bevinden. Bij één van de vijf transporten bleek het
certificaatnummer op de blauwe doorslag die in het archief wordt bewaard, te ontbreken. Op de
aanwezige gele doorslag is het certificaatnummer doorgestreept en er is een ander certificaatnummer
ondergezet.

3.4.2 Overtredingen Zuid
Uit de onderstaande tabel blijkt dat er een redelijk aantal onduidelijkheden en gebreken zijn bij het
invullen. Veel van deze hiaten zijn gevolg van nalatigheid of slordigheid van de vervoerder. Dit zorgt
ervoor dat een waterdichte controle van het verloop van de reis in veel gevallen moeilijk of niet
mogelijk is.
Een opvallend verschil met de twee andere regio’s is dat in de regio VWA Zuid de dierenarts een
neutraal stempel van de VWA gebruikt. In Noordwest en Oost staat dat de naam van de dierenarts
meestal door middel van een stempel duidelijk vermeld op de formulieren.

Nulmeting diertransporten

22

CMC/T11 Company

Tabel 15 Omissies en gebreken bij diertransporten VWA regio Zuid.

Omissies en gebreken

Aantal

1. Algemeen
I.p.v. het roze is (kopie van) het
originele witte formulier
teruggezonden; maakt controle
onmogelijk.
Gele doorslag i.p.v. roze
teruggestuurd.
Achternaam en/of handtekening
chauffeur ontbreken
Alleen voornaam chauffeur of
achternaam onduidelijk.
Meerdere certificaten op één
reisschema.
Vermoedelijke reisduur is niet
ingevuld.
Stempel dierenarts ontbreekt.
2. Beschrijving dieren
Onduidelijk welke soort dieren het
transport betreft.
Aantal dieren is onduidelijk of
ontbreekt.
3. Vertrek
Vertrektijd is met pen op blauw
veranderd.
Vertrektijd ontbreekt of is onduidelijk
op blauwe doorslag.
Vertrektijd ontbreekt of is onduidelijk
op roze en blauwe formulier.
4. Halteplaats
Dierenarts heeft halteplaats
aangegeven, transporteur heeft deze
echter niet ingevuld.
Tijdstip van de stop/rust is onduidelijk
of onleesbaar.
Tijdstip van de stop/rust is niet
ingevuld.
Adres halteplaats is niet ingevuld.
Duur van de onderbreking is
onleesbaar en/of niet ingevuld.
5. Aankomst
Aankomsttijd ontbreekt
Aankomsttijd is
onleesbaar/onduidelijk.
Aankomsttijd is met pen op roze
doorslag ingevuld.
Handtekening vervoerder ontbreekt.
Totaal aantal omissies en
onduidelijkheden

bijzonderheden

1

3
7

Door slechte doordruk (1x)

1
1

4

3
3

Onleesbaar door lichte doordruk (1x), zeer
onduidelijk wat de stoptijden zijn (1x)
Geen stoptijd, wel de duur van onderbreking
(1x).

vaak

6
3

Onzichtbaar door stempel (2x)

32

Nulmeting diertransporten

23

CMC/T11 Company
Daarentegen kunnen er op basis van de steekproef weinig daadwerkelijke overtredingen van de
reisduur en -condities worden geconstateerd. Wel is in een redelijk aantal transporten onduidelijk of de
vervoerder aan de verplichtingen heeft voldaan. Het onleesbaar of onvolledig invullen van het
reisschema zorgt ervoor dat reisduur en stoptijden niet te controleren zijn. De vervoerder is in een
aantal gevallen verantwoordelijk voor de nalatigheden. In andere gevallen, maakt het stempel van de
dierenarts op de plaats van bestemming de gegevens onleesbaar.

Tabel 16 Geconstateerde overtredingen VWA regio Zuid.

Overtredingen

Aantal keren

bijzonderheden

Overschrijding reisduur
Vermoedelijke
overschrijding reisduur

1
2

10 minuten (1x),
Onduidelijke vertrektijdstip, vermoedelijke
overschrijding

3.4.3 Controle bestemming Zuid
Ook bij de VWA Zuid vindt er geen controle op de reisduur en -afstand plaats, deelt een medewerkster
van de afdeling planning mee.

3.4.4 Exportrestitutie
Het melden van een exportrestitutie aan het PVE behoort niet tot de gebruikelijke routine in Zuid;
zowel de invoermedewerker VTA als de medewerkster van de planning zijn ermee onbekend.
In de gecontroleerde week vonden er overigens geen transporten plaats naar derdelanden en er waren
derhalve geen exporten die voor restitutie in aanmerking zouden zijn gekomen.

Nulmeting diertransporten

24

CMC/T11 Company

4. Monitoring diertransporten
Met dit aanvullende onderzoek is er beter zicht op de mate van naleving en handhaving in de situatie
voor de oprichting van het Bureau Veetransport op 1 april 2006. De nulmeting heeft gezorgd voor
invulling van hiaten die in de tussenrapportage werd geconstateerd.
Op basis van de bevindingen kunnen conclusies ten aanzien van vervolgmetingen en monitoring van
de naleving en handhaving in de nieuwe situatie worden getrokken. Het doel is om de naleving van de
regelgeving met betrekking tot diertransporten te bewaken en de effectiviteit van toezicht en
handhaving te meten.
Hieronder worden eerst de knelpunten besproken en vervolgens wordt aangegeven welke stappen voor
het opzetten van vervolgmetingen en monitoring zinvol lijken te zijn.

4.1 Knelpunten toezicht diertransporten
4.1.1 Ontbreken informatie
Uit de Nulmeting kwam naar voren dat vooral het niveau van de naleving met betrekking tot het
(tijdig) retourneren van de reisschema’s na afloop van het transport te wensen overlaat. Ook het
volledig en leesbaar invullen van reisschema’s door de vervoerders is voor verbetering vatbaar. Als
voornaamste knelpunt binnen de handhaving diertransporten kan dan ook het ontbreken van informatie
worden gezien. Met name buitenlandse vervoersbedrijven zijn vaak nalatig m.b.t het terugzenden van
de roze doorslag.

4.1.2 Gebrek aan controle en sancties
Overtredingen ten aanzien van verplichte stoptijden en de reisduur komen in de steekproeven
nauwelijks voor. In de enkele gevallen dat overschrijdingen plaatsvinden, gaat het om geringe
overtredingen in de totale reistijd.
Door het ontbreken van gegevens is het echter in een relatief groot aantal gevallen moeilijk te
controleren of de regels worden nageleefd.
In geval van grove overschrijdingen lijkt het makkelijker voor een vervoerder om te besluiten om het
reisplan niet te retourneren of onvolledig in te vullen, dan om het te melden. Het niet doorgeven van
gegevens is een vorm van niet-naleving die weinig moeite kost.6. Het ontbreken van strenge controle,
en het ontbreken van sancties lijkt dit nalevingsgedrag in de hand te werken.
Daarnaast blijken buitenlandse vervoerders veelal te behoren tot de hardnekkigste niet-retourneerders.
Een specifieke aanpak hiervoor lijkt gewenst.
Een ander knelpunt betreft het feit dat de vervoerder zelf verantwoordelijk is voor het vastleggen van
de aankomsttijd bij aankomst. Er is weinig controle op de juistheid van de vermelding van de
aankomsttijd.
Niet alleen is de controle op de aankomsttijd, maar in sommige gevallen is er ook geen waterdichte
controle op de vermelde vertrektijd. De oorzaak hiervan is dat bij sommige transporten de dierenarts
na controle vaak doorgaat met een volgend transport en niet daadwerkelijk bij het (latere) vertrek
aanwezig is. Het blijkt dat de vertrektijd dan niet door de dierenarts wordt ingevuld, maar dat dit aan
de transporteur wordt overgelaten.

p.14.

Nulmeting diertransporten

25

CMC/T11 Company

4.2 Vervolgmonitoring van diertransporten
Voor goed toezicht op de diertransporten is in de eerste plaats vooral behoefte aan betrouwbare
gegevens. Om basis van de steekproeven kunnen feitelijk weinig overtredingen en/of overschrijdingen
worden geconstateerd, qua reis- en stoptijden. Wel is duidelijk dat de beschikbare informatie over het
verloop van de reis en de betrouwbaarheid van deze informatie te wensen overlaat.
Het verkrijgen van gegevens over het verloop van het transport is dan ook een voorwaarde voor
effectiever toezicht en betere controle.
Mogelijk kunnen sancties bijdrage aan een betere naleving van de retourneringsverplichting.
Daarnaast lijkt betrokkenheid van de vervoerssector belangrijk voor het verkrijgen van de juiste
informatie. Meer inzicht in hun motieven en meningen over (de zin van) het reisschema zou ook
kunnen bijdragen aan verbeteringen in de kwaliteit en kwantiteit van geretourneerde reisschema’s.
Om de naleving, toezicht en handhaving ten aanzien van diertransporten in de toekomst te blijven
monitoren is een aantal activiteiten zinvol.
De eerste activiteit zou het verrichten van steekproeven bij het Bureau Veetransport betreffen. De
controle zou dan op dezelfde dimensies moeten gebeuren als bij de nulmeting.
De controle op de reisafstand en -duur (afhankelijk van de bestemming) is een ander verhaal, want dit
blijft de verantwoordelijkheid van het regiokantoor. Betere afspraken en organisatie hiervan kunnen
een verbeterd toezicht betekenen.

4.2.1. Effectmeting Bureau Veetransport
De effectmeting van de activiteiten van het Bureau Veetransport kan allereerst gebeuren op basis van
aselecte steekproeven zoals deze bij de nulmeting op de drie regiokantoren zijn gedaan. Ook hier
kunnen de resultaten van handmatige controle van de papieren bestanden met de overzichten uit de
geautomatiseerde database met elkaar worden vergeleken. Doel van de metingen de effecten van de
nieuwe situatie vast te leggen en te vergelijken met de oude situatie.
Deze aselecte steekproeven zouden met enige tussenpozen kunnen plaatsvinden. Het stramien zoals
deze zijn gehanteerd bij de eerdere steekproeven in de regio’s, kan als basis dienen voor de
vervolgmetingen. Op deze wijze blijven de resultaten vergelijkbaar. Concreet betekent dit dat de drie
overzichten (bijlage 2,3 en 4) gebruikt kunnen worden voor het vastleggen van de vervolgmetingen.
Naast de aselecte steekproeven die papieren en geautomatiseerde informatie combineren, kan ook op
een vast moment in de maand een uitdraai uit de databestanden van Bureau Veetransport worden
gemaakt en zo worden geïnventariseerd waar de knelpunten zitten.
Op basis van de verkregen informatie kan ook worden bepaald of het nieuwe naleefniveau voldoet aan
de eisen of dat andere controle- en sanctiemogelijkheden noodzakelijk zijn.
Een andere taak van het bureau is het verstrekken van informatie met betrekking tot de exportrestitutie
aan de PVE. Door de centralisatie lijkt de controle hierop overzichtelijker te zijn geworden en kan het
effect hiervan makkelijk worden gemeten.

4.2.2 Controle bestemming
Om het toezicht op de reisduur en -afstand te verbeteren, zouden de regiokantoren de controle op dit
onderdeel systematisch moeten organiseren.
In geval van transporten waarvan de bestemming al definitief is bij het indienen van de
exportaanvraag, zou de afdeling planning de controle kunnen uitvoeren. Een alfabetisch
(geautomatiseerd) bestand met de namen van veelvoorkomende Zuid-Europese bestemmingen lijkt
uitkomst te bieden.
Ten aanzien van transporten waarvan de bestemming pas op de dag van vertrek bekent is, zou de
dierenarts die het vertrek controleert een rol kunnen spelen. Als deze de beschikking zou hebben over
een geprinte lijst met mogelijke bestemmingen, zou hij dit kunnen controleren.

Nulmeting diertransporten

26

CMC/T11 Company
Zoals eerder beschreven, zijn de regels ten aanzien van varkensexport soepeler. De vervoerder kan
volstaan met een uitdraai van de routeplanner op de plek van vertrek.
Of een dergelijke controle op een onduidelijke bestemming inderdaad plaats heeft gevonden, zou in
het geautomatiseerde dossier vastgelegd moeten kunnen worden. Controle op deze activiteit zou
kunnen gebeuren door een maandelijkse selectieve controle op ‘verdachte’ bestemmingen.

Nulmeting diertransporten

27

CMC/T11 Company

5. Overzicht Naleving en handhaving diertransporten
De informatie zoals in de eerdere ‘Tussenrapportage Nulmeting Diertransporten’ samengevat, kan
uitgebreid worden door de bevindingen van de nulmeting. Hieronder een overzicht, waarin de
resultaten van de steekproeven zorgen voor een aanvulling op de gegevens uit de tussenrapportage. In
de eindrapportage ‘Nulmeting Diertransporten’ wordt hierop nader ingegaan.
Tabel 17 Reisplannen en gezondheidscertificaten
Regels

Doelgroep

Neerslagen
van
uitkomsten
Formulieren

1. Exportaanvraag (aantal dieren,
Exporteurs
bestemming en concept reisplan)
dient voor export naar regiokantoor te
worden gestuurd.
2. Het reisplan geeft de reisduur en
Transporteurs Reisplan
andere reiscondities aan.

Huidige
naleving

Mogelijkheden vervolgmeting

100% (anders Geen
geen dierenarts
bij vertrek)
Gebrekkig
inzicht door
niet geretourneerde en/of
onvolledige
reisplannen.

Door aselecte en selecte
steekproeven (gericht op
specifieke vervoerders).
Voorwaarde is hoger niveau
van terugzenden.

Van de
geretourneerde
reisplannen is
99% correct.
3. Vervoerders mogen geen zieke of
gewonde dieren vervoeren.

Transporteurs Goedkeuring
door
dierenartsen:
certificaat

4. Reisplannen moeten bij terugkomst
binnen 14 dagen worden toegezonden
naar VWA Groningen.

Transporteurs Groene en roze
doorslagen van
reisplan

5. De regelgeving t.a.v. reisduur en
Transporteurs Groene en roze
andere reiscondities moet worden
doorslagen van
nakomen, volgens reisplan bij vertrek en
reisplan
na terugkomst.

Geen inzicht.

Gebrekkig
inzicht door
niet geretourneerde en/of
onvolledige
reisplannen.

Geen.
Zieke gewonde dieren gaan niet
mee en wagen wordt verzegeld.
Bij varkens ook stalkeuring.
Alleen AID controleert op de
weg.
Handmatige en
geautomatiseerde steekproeven
bij regiokantoren en Bureau
Veetransport op: (tijdige)
retournering.
Handmatige en
geautomatiseerde steekproeven
bij regiokantoren en Bureau
Veetransport op: (tijdige) juiste
reisduur en -condities

Van de
geretourneerde
reisplannen is
99% correct.

Nulmeting diertransporten

28

CMC/T11 Company

6. Conclusies en aanbevelingen reisschema’s
6.1 Informatiemanagement
6.1.1 Registratie
Ten tijde van de steekproeven registreerden alle onderzochte drie regiokantoren zowel in papieren als
in digitale vorm het verloop van de diertransporten. De digitale bestanden zijn vastgelegd in de Access
databank. Deze database biedt ondermeer de mogelijkheid om overzichten te maken over bepaalde
periodes of van bepaalde vervoerders.
Afgezien van een beperkt aantal kleine administratieve fouten, kan worden geconcludeerd dat deze
vormen van registratie voldoende informatie opleveren en dat de geautomatiseerde databank
voldoende mogelijkheden tot het snel maken van verschillende soorten overzichten biedt.
Enige minpunt in de registratie is dat Access databank met de informatie over de reisschema’s zit, niet
is gekoppeld aan het andere binnen de VWA gebruikte geautomatiseerde informatiesysteem, Traces.
Centraal in de registratie staat het reisschema dat na afloop van het diertransport door de transporteur
wordt ingevuld en naar de VWA teruggezonden. Op het reisschema’s vult de vervoerder ondermeer de
vertrek- stop- en aankomsttijden in. Het terugzenden van dit reisschema is dan ook cruciaal.
De registratie van de gegevens over de diertransporten op basis van de reisschema’s voldoet, met
name de geautomatiseerde database biedt voldoende mogelijkheden tot het maken van diverse
overzichten. Een koppeling met de Traces databank zou de informatieverschaffing nog optimaliseren,
maar het ontbreken ervan staat inzicht en overzicht niet in de weg.
Ten aanzien van de verbetering van de controle van de diertransporten is het voorwaarde dat ALLE
vervoerders de reisschema’s retourneren. Anders verliest de VWA haar geloofwaardigheid.
Het sturen van een herinneringsbrief was op het moment van de steekproef het enige instrument
waarvan de VWA gebruik maakt. Het is zaak om ook stappen te (kunnen) ondernemen. Het
beschikken over betere sanctioneringsmogelijkheden die bij de wet geregeld zijn is hierbij
voorwaarde.
Mogelijk biedt de voorgenomen Wet dieren en dierlijke productie waarmee het minsterie van LNV
bezig is. Dierenwelzijn waaronder het vervoer van dieren is een van de onderdelen van de nieuwe wet.
Eigen verantwoordelijkheid van de ondernemer en de burger staat centraal in de wetgeving.
Het wetsvoorstel zal in oktober 2006 gereed zijn en dan voor commentaar worden voorgelegd aan
maatschappelijke organisaties. Het is van belang dat de wet regelt dat de VWA effectieve
instrumenten voor sanctionering tot haar beschikking krijgt. Dit betekent dat de VWA het belang van
dergelijke sanctie-instrumenten onder de aandacht weet te brengen van politiek en beleidsmakers. De
VWA kan dit direct (zelf) en indirect doen, namelijk door middel van organisaties die zich inzetten
voor het welzijn van dieren-. Het zoeken van bondgenoten lijkt in dit kader een goede wijze om te
zorgen dat middels de preventieve werking van sancties de sector tot betere naleving te brengen.

6.1.2 Ontbrekende informatie
De eerste constatering met betrekking tot informatiemanagement is dan ook dat een groot aantal
reisschema ontbreekt en daarmee essentiële informatie over het verloop van de reis. Een relatief hoge
percentage vervoerders (17%) stuurt het reisschema – ook na herhaaldelijke herinneringsbrieven – niet
retour naar de VWA. Dit maakt controle en toezicht op een diertransport onmogelijk.
Overigens was het alleen in twee van de drie regio’s waarin de steekproef is verricht, gebruikelijk om
vervoerders standaard een of meer herinneringsbrieven te sturen, maar naar verwachting zal dit bij het
Bureau Veetransport tot de routine behoren.

Nulmeting diertransporten

29

CMC/T11 Company

Uit de steekproef komt in de tweede plaats naar voren dat het hierbij gaat om een min of meer vaste
kern van nalatige vervoerders. Daarnaast is er uiteraard ook een aanzienlijk aantal vervoerders dat
zonder problemen standaard het reisschema na afloop van de reis ingevuld terugzendt.
Een derde constatering is dat buitenlandse vervoersbedrijven een relatief groot deel uitmaken van de
groep nalatige vervoerders. De VWA lijkt (te) weinig grip op hen te hebben. Ten aanzien van
Nederlandse vervoerders zijn de sanctiemogelijkheden al beperkt gebleken, voor sanctionering van
buitenlandse vervoerders zou de VWA de hulp van de controlerende instantie in het desbetreffende
land moeten inroepen.
Voor de Nederlandse vervoerders die zich wel aan de verplichtingen houden met de bijbehorende
(financiële) consequenties, lijkt deze situatie dat buitenlandse vervoerders niet worden aangesproken
op hun nalatig gedrag zuur. Feitelijk heeft de branche dan ook voordeel bij een betere handhaving.
Actie van de VWA richting nalatige vervoerders, zowel de buitenlandse vervoerders als de
Nederlandse, zou haar geloofwaardigheid ook versterken.

6.1.3 Betrouwbaarheid informatie
Tweede aspect met betrekking tot informatiemanagement is de betrouwbaarheid van de gegevens die
de vervoerders op de reisschema’s invullen en in hoeverre controle daarop mogelijk is.
Er kan op basis van de afstand tussen vertrek- en aankomstplaats een globale schatting worden
gemaakt van het betrouwbaarheidsgehalte van de op de informatie. Bij een aantal reizen is het buiten
kijf dat het transport binnen de richtlijnen is verlopen.
Op basis van de reisafstand kunnen een aantal reizen worden aangemerkt als ‘risico’transporten; het
gaat om bestemmingen in Oost- en Zuid-Europa. Bij aanvraag van een dergelijk transport is extra
controle op de realiteit van de te verwachte reisduur wenselijk.
De reisduur blijft echter altijd een schatting, het daadwerkelijke reisverloop – bijvoorbeeld oponthoud
door files – is niet controleerbaar. Alleen controles ter plekke zouden dit kunnen ondervangen.
Daarnaast is het ook de vraag hoe zwaar de VWA tilt aan overschrijdingen van bijvoorbeeld een half
uur.
In dit verband is een knelpunt dat vervoerders pas op het laatste moment (d.i. als de dierenarts de
keuring voor vertrek doet) de definitieve bestemming opgeven. De dierenarts kan uiteraard niet de
ligging van en reisduur tot exotisch klinkende bestemmingen altijd kennen. Het opstellen van een
(steeds aan te vullen) lijst met bestemmingen kan hierbij uitkomst bieden.
Het betrouwbaarheidsgehalte van de reisinformatie kan verhoogd worden door middel van controles
tijdens de reis (bijvoorbeeld door selecte steekproeven bij slecht retournerende vervoerders). Van
dergelijke onverwachte controles kan ook een preventieve werking uitgaan. Een andere optie die in de
pen zit voor nieuwe vervoersmiddelen, is de verplichting dat vervoerders hun route-informatie
afkomstig uit hun GSM aan de VWA te doen toekomen. De technische uitwerking hiervan behoeft
nog aandacht.

6.2 Effectiever handhaven: dossiervorming
Het blijkt goed mogelijk om op basis van zowel de informatie in het papieren archief als in de
geautomatiseerde database overzichten te krijgen van vervoerders die, ook na het ontvangen van
herinneringsbrieven, in gebreke blijven met het retourneren van reisschema’s. Het is dus goed
mogelijk om overzicht te hebben per vervoerder van de mate van retourneren.
Conclusie: dossieropbouw ‘an sich’ is geen probleem.
Een grotere ‘bottle-neck’ vormt de vraag welke acties volgen op dossiervorming en het aanwijzen van
notoire overtreders.

Nulmeting diertransporten

30

CMC/T11 Company
Uit de steekproeven blijkt dat de enige actie op het niet retourneren van de reisschema’s het versturen
van een of meer herinneringsbrieven is. De betrokkenen medewerkers hadden ook geen instructies om
andere acties te ondernemen.
De VWA lijkt te aarzelen over mogelijke vervolgstappen die na het signaleren van notoire nalatige
vervoerders. Deels is dit te wijten aan gebrek van politieke steun voor een strengere aanpak van de
vervoerssector. Dat het een groot aantal bedrijven wel voldoen aan de eisen en dat het in een groot
aantal gevallen gaat om nalatige buitenlandse vervoerders lijkt overigens een argument dat de
Nederlandse vervoerssector moet aanspreken.
Constatering: er moet duidelijkheid komen in hoe streng de VAW wil en kan optreden notoire
overtreders, anders is dossiervorming slechts een ‘papieren tijger’. Dit kan ook een demotiverende
werking hebben op de betrokken medewerkers.
Om te kijken wanneer het aanpakken van notoire nalatige transporteurs juridisch mogelijkheden biedt,
kan de bestudering van de jurisprudentie uitsluitsel geven. Deze analyse maakt duidelijk welke
gevallen juridische procedures tegen vervoerders kans van slagen hebben.
Met betrekking tot buitenlandse transporteurs kan nadat notoire overtreders bekend zijn aan instanties
verantwoordelijk voor dierenwelzijn in desbetreffende land(en) worden gevraagd hierop actie te
ondernemen.

Nulmeting diertransporten

31

CMC/T11 Company

Bijlagen
Bijlage 1 Overzicht onderzoek VWA regio’s
Organisatie

Medewerker
reisschema’s

Andere betrokken
medewerkers

13 en 21 april 2006

VWA Noordwest
VWA Zuid

Datum onderzoek

:

4 mei 2006
19 en 28 april 2006

VWA Oost

Nulmeting diertransporten

32

CMC/T11 Company

Totaal

191

158

104

% Bijzonderheid

12

24

% Reisschema ontbreekt

41

% Te laat teruggezonden

39

Totaal

68
53
37

% Op tijd teruggezonden

32

72
70
49

% Retour

54

Reisschema
Regio Oost
Regio Zuid
Regio NW

Bijzonderheid

Reisschema ontbreekt

13

4
17
11

Op tijd teruggezonden

29

Reisschema retour

Te laat teruggezonden

Bijlage 2 Overzicht retourneren reisschema’s

1

94%
76%
76%

54% 40% 6% 0%
59% 17% 24% 0%
49% 27% 22% 2%

1

83%

54% 28% 17% 1%

Nulmeting diertransporten

33

CMC/T11 Company

2. Beschrijving dieren
Onduidelijk welke soort dieren het transport
betreft.
Aantal dieren is onduidelijk of ontbreekt.
3. Vertrek
Vertrektijd is met pen op blauw veranderd.
Vertrektijd ontbreekt of is onduidelijk op blauwe
doorslag.
Vertrektijdstip ontbreekt of is onduidelijk op roze
en blauwe formulier.
4. Halteplaats
Dierenarts heeft halteplaats aangegeven,
transporteur heeft deze echter niet ingevuld.
Tijdstip van de stop/rust is onduidelijk of
onleesbaar.
Tijdstip van de stop/rust is niet ingevuld.
Adres halteplaats is niet ingevuld.
Duur van de onderbreking is onleesbaar en/of niet
ingevuld.
5. Aankomst
Aankomsttijd ontbreekt.
Aankomsttijd is onleesbaar/onduidelijk.
Aankomsttijd is met pen op roze doorslag
ingevuld.
Handtekening vervoerder ontbreekt.
Totaal aantal omissies en onduidelijkheden

70

49

Percentage t.o.v.
totaal overtredingen

Regio NW

72

Totaal

Regio Zuid

Omissies en gebreken
Grootte steekproef
1. Algemeen
I.p.v. het roze is (kopie van) het originele witte
formulier teruggezonden; maakt controle
onmogelijk.
Gele doorslag i.p.v. roze teruggestuurd.
Achternaam en/of handtekening chauffeur
ontbreken.
Alleen voornaam chauffeur of achternaam
onduidelijk.
Meerdere certificaten op één reisschema.
Vermoedelijke reisduur is niet ingevuld.
Stempel dierenarts ontbreekt.

Regio Oost

Bijlage 3 Overzicht omissies en gebreken

191
25

30%

2
1

1

3
1

4%
1%

1

3

4

5%

1
4
2

7

8
4
4
1

10%
5%
5%
1%

4

5%

2
2

2%
2%

21
2

25%
2%

13

15%

6

7%

11

13%

1

1%

2

4
5
0

5%
6%
0%

1

1

1%

2
4

23
13
9

27%
15%
11%

1

0
1

0%
1%

1
1

1
2

1

1

2
12
2

1
4

1
1

5
2

3
3

6
3

39
32
13
54% 46% 27%

Nulmeting diertransporten

84
44% 100%

34

CMC/T11 Company

Bijlage 4 Overzicht bijzonderheden omissies en gebreken
Omissies en gebreken
Grootte steekproef
1. Algemeen

bijzonderheden Oost

I.p.v. het roze is (kopie van) het originele witte
formulier teruggezonden; maakt controle
onmogelijk.
Gele doorslag i.p.v. roze teruggestuurd.
Achternaam en/of handtekening chauffeur
ontbreken.
Alleen voornaam chauffeur of achternaam
onduidelijk.
Meerdere certificaten op één reisschema.
Vermoedelijke reisduur is niet ingevuld.
Stempel dierenarts ontbreekt.

bijzonderheden Zuid

bijzonderheden Noordwest

Door slechte doordruk (1x)

2. Beschrijving dieren
De vermelding is 'animi vivi', van
dit transport is ook het
vertrektijdstip onduidelijk.

Onduidelijk welke soort dieren het transport
betreft.

Aantal dieren is onduidelijk of ontbreekt.

Het aantal dieren is later met
pen op blauw ingevuld, op roze
ontbreekt aantal dieren.

3. Vertrek

Vertrektijd is met pen op blauw veranderd.

Vertrektijd blauw is 11.00,
vertrektijd op roze 12.00; in
beide gevallen binnen tijdslimiet
(1x).

Nulmeting diertransporten

35

CMC/T11 Company

Bij vertrektijdstip staat zowel
9.30 als 14.30 vermeld. In het
eerste geval zou de wettelijke
reistijd overschreden zijn.

Vertrektijd ontbreekt of is onduidelijk op blauwe
doorslag.
Vertrektijdstip ontbreekt of is onduidelijk op roze
en blauwe formulier.
4. Halteplaats
Dierenarts heeft halteplaats aangegeven,
transporteur heeft deze echter niet ingevuld.
Tijdstip van de stop/rust is onduidelijk of
onleesbaar.
Tijdstip van de stop/rust is niet ingevuld.

Onleesbaar door lichte doordruk
(1x), zeer onduidelijk wat de
stoptijden zijn (1x)
Geen stoptijd, wel de duur van
onderbreking (1x).
In de meeste gevallen wordt
alleen de plaatsnaam ingevuld
door de dierenarts, geen
compleet adres.

Adres halteplaats is niet ingevuld.
Duur van de onderbreking is onleesbaar en/of
niet ingevuld.
5. Aankomst
Aankomsttijd ontbreekt.

Aankomsttijd is onleesbaar/onduidelijk.
Aankomsttijd is met pen op roze doorslag
ingevuld.
Handtekening vervoerder ontbreekt.

Onzichtbaar door stempel (2x)

Nulmeting diertransporten

Door slechte doordruk en
stempel is de aankomsttijd
onleesbaar. In drie gevallen
betreft het transport Hongarije.
NB In meerdere gevallen is de
aankomsttijd met moeite
leesbaar.

36

CMC/T11 Company

Bijlage 5 Reistijden en tussenpozen
Uit: Algemene instructie vervoer en reisschema (WLZVL-019), versie: 1.02, bijlage 2.
Van belang bij de reisplanning zijn de maximale reistijden en de tussenpozen voor de desbetreffende
diersoort of -categorie. De totale maximale reistijd bestaat uit de netto maximale reistijd, met inbegrip
van het in- en uitladen en van de tussenstops, waarbij de dieren niet worden uitgeladen.Tussenstops
zijn verplicht voor alle veesoorten, behalve varkens.

Soort of categorie vee

Max. reistijd

Tussenstops

Totale max.
reistijd

Alle, indien het voertuig niet voldoet
aan de additionele voorwaarden.
Jonge dieren, d.w.z. –kalveren
(kruishoogte lager dan 110 cm)
lammeren en jonge geiten (jonger dan
12 weken, dan wel lichter dan 15 kg)
niet gespeende veulens, niet gespeende
biggen.
Varkens (tijdens de reis voortdurend
toegang tot water!).
Eenhoevige huisdieren (m.u.v.
geregistreerde paarden)

8 uur

n.v.t.

8 uur (± 600 km)

2 x 9 uur

Tenminste 1 uur

19 uur (± 1400
km)

24 uur

n.v.t.

24 uur

Runderen, schapen en geiten, niet
zijnde jonge dieren.

2 x 14 uur

Om de 8 uur
drenken, evt.
voederen
Tenminste 1 uur

24 uur (± 1800
km)
24 uur (± 1800
km)

Nulmeting diertransporten

29 uur (± 2100
km)

37

CMC/T11 Company

Bijlage 6 Protocol handhaving door de VWA bij omissies inzake het reisschema
Uit: Algemene instructie vervoer en reisschema (WLZVL-019), versie: 1.02, bijlage 2.
Algemene maatregelen:
Export van levende dieren kan bij reizen die langer duren dan 8 uur alleen plaatsvinden als er bij het gezondheidscertificaat een compleet ingevuld
reisschema is gevoegd. Indien blijkt dat het reisschema, dat is opgesteld door de exporteur/transporteur, bij de exportkeuring op de verplichte onderdelen niet volledig
is ingevuld, is in vrijwel alle gevallen herstel van verzuim mogelijk;
is herstel niet mogelijk dan kunnen de certificeringwerkzaamheden worden gestaakt en moet de dierenarts de vervoerder/exporteur erop wijzen dat
de export geen doorgang kan vinden. Wordt de export geweigerd dan kan de exporteur/transporteur een nieuwe exportkeuring aanvragen. Het weigeren van een
export
wordt op schrift gesteld en aan de exporteur gemeld. In de weigering wordt met reden omschreven waarom de export wordt geweigerd. Tekortkomingen en daarop
uitgevoerde handhavingsancties worden gerapporteerd en in het dossier van de betreffende vervoerder opgenomen. Indien er keuzes mogelijk zijn
(bijvoorbeeld een nieuwe bestemming binnen 8 uur reistijd, of een bestemming in Nederland) dan is dit aan de exporteur. Dossieropbouw van de betreffende
vervoerder is belangrijk; herhaalde onregelmatigheden kunnen aanleiding zijn om een procedure op te starten teneinde de erkenning als vervoerder te kunnen
opschorten of intrekken.

tijdens
exportcertificerin

controle roze
doorslag na retour

aard van omissie

wettelijke basis

constatering

maatregel

het reisschema ontbreekt

artikel 59, tweede lid, onder e, van de
Gezondheids- en welzijnswet voor dieren.

documenten

gegevens reisschema
komen niet overeen met
de gegevens op het
certificaat

artikel 59, tweede lid, onder e, van de
Gezondheids- en welzijnswet voor dieren.

overeenstemming

reisschema niet
afgetekend op
halteplaatsen

artikel 6, derde lid, onder a, van het Besluit
dierenvervoer 1994

documenten

Herstel van Verzuim (HV)
mogelijk; indien geen HV export
weigeren;
dossieropbouw van betreffende
vervoerder en handelen conform
de beleidsregels Dierenvervoer.
HV mogelijk; indien geen HV
export weigeren;
dossieropbouw van betreffende
vervoerder en handelen conform
de beleidsregels Dierenvervoer.
dossieropbouw vervoerder +
klacht/melding lidstaat van
halteplaats

reisschema niet
afgetekend bij grens EU

artikel 6, derde lid, onder a, van het Besluit
dierenvervoer 1994

documenten

dossieropbouw + klacht/melding
BIP

reisschema niet
afgetekend op
bestemming

artikel 6, derde lid, onder a, van het Besluit
dierenvervoer 1994

documenten

dossieropbouw + klacht/melding
bestemmingsland

Nulmeting diertransporten

38

CMC/T11 Company

de blauwe en roze
doorslag matchen niet*

geen wettelijke basis maar uitvoering van het
bureau veetransport in de regio Noord.

documenten

AID inschakelen; dossieropbouw
van betreffende vervoerder

roze doorslag niet binnen artikel 6, derde lid, onder e, van het Besluit
7 dagen retour
dierenvervoer 1994

documenten

roze doorslag komt niet
retour

artikel 6, derde lid, onder e, van het Besluit
dierenvervoer 1994

overeenstemming

reminder naar vervoerder indien
na 7 dagen nog geen doorslag
reisplan is ontvangen;
dossieropbouw van betreffende
vervoerder
AID inschakelen; dossieropbouw
van betreffende vervoerder

contrôle reisduur

langere reisduur dan
opgegeven;

artikel 7, eerste lid, van het Besluit dierenvervoer
1994

overeenstemming

BVT actie;
dossieropbouw van betreffende
vervoerder

controle rusttijden

voorgeschreven rusttijden artikel 7, eerste lid, van het Besluit dierenvervoer
niet gevolgd;
1994

overeenstemming

BVT actie;
dossieropbouw van betreffende
vervoerder

AID controle
(tachograaf)**

langere reisduur dan
artikel 7, eerste lid, van het Besluit dierenvervoer
opgegeven; constatering 1994
wordt door de AID aan de
VWA gemeld.

overeenstemming

AID controle
(tachograaf)**

voorgeschreven rusttijden artikel 7, eerste lid, van het Besluit dierenvervoer
niet gevolgd; constatering 1994
wordt door de AID aan de
VWA gemeld.

overeenstemming

AID actie; deze geeft informatie
door aan de VWA; op basis van
deze gegevens
dossieropbouw van betreffende
vervoerder door de VWA
AID actie; deze geeft informatie
door aan de VWA; op basis van
deze gegevens dossieropbouw
van betreffende vervoerder door
de VWA

*

**

De match van de blauwe en de roze doorslag van het reisplan door het Bureau Veetransport is niet gebaseerd op wettelijke gronden.
Noch in Richtlijn 91/628/EEG inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer, noch in het Besluit dierenvervoer 1994 staan bepalingen waar gesproken wordt over een blauwe
of roze doorslag.
Om tot uitbetaling van exportrestituties door de PVE te kunnen overgaan dient het reisschema echter overeenkomstig de wettelijke bepalingen te zijn ingevuld en dienen de gegevens
die zijn ingevuld door de VWA dierenarts overeen te komen met de retour gestuurde roze doorslag.
Het door de VWA-dierenarts ingevulde gedeelte (dat als blauwe doorslag gearchiveerd wordt met het certificaat) en de door de vervoerder teruggestuurde roze doorslag moeten
overeenkomen voor wat betreft de invulling door de VWA-dierenarts.
De in het schema genoemde AID controles vloeien niet direct voort uit bovenstaande instructie; het is echter van belang te weten dat de AID hierop toeziet en welke maatregelen er
genomen kunnen worden.

Nulmeting diertransporten

39

Knelpuntenanalyse
Veetransport

Dienst Uitvoering/ Regio Noordwest
Afdeling Signalering & Ontwikkeling (Amsterdam)
Auteurs:
November 2005

Inhoudsopgave

1.

Reiniging en ontsmetting (R&O) ...........................................................................................3
1.1

Risicolanden Controle Veewagens (RICOVEE)........................................................................................ 3

1.2

Geregistreerde wasplaatsen ..................................................................................................................... 4

1.2.1

Controle op geregistreerde wasplaatsen .................................................................................................. 5

1.2.2

Procedure waarschuwen AID en schorsen, intrekken registraties ............................................................ 7

2.

Procedure erkenning transporteurs ...................................................................................10

3.

Veterinaire klachten uit het buitenland, PV’s via de AID ...............................................11

4.

Reisschema’s ...........................................................................................................................18
4.1

Exportrestituties levende runderen ......................................................................................................... 20

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 2 van 15

1. Reiniging en ontsmetting (R&O)
Eén van de manieren waarop besmettelijke dierziekten zoals o.a. Varkenspest en Mond- en Klauwzeer (MKZ)
worden verspreid, is het contact van dieren met niet goed gereinigde en ontsmette diertransportmiddelen. Deze ongereinigde transportmiddelen en gebruikte hulpmiddelen kunnen dierziekten ongemerkt over grote afstanden verspreiden.
Het internationale transport van dieren vormt een extra risico voor de insleep van dierziekten vanuit landen waar deze
ziekten voorkomen. Het ‘snelle economisch gewin’ door een veewagen ‘even’ niet (goed) schoon te maken en te
ontsmetten kan lijden tot grote economisch schade voor niet alleen de veehouderij maar de gehele Nederlandse
economie (Varkenspest 1997, MKZ 2001) bij het uitbreken van een besmettelijke dierziekte.
Nederland heeft daarom destijds de volgende preventieve maatregelen genomen:

1.1 Risicolanden Controle Veewagens (RICOVEE)
In de “Regeling preventie, bestrijding en monitoring van besmettelijke dierziekten en zoönosen en TSE’s” is vastgelegd dat de gebruikte vervoermiddelen na elk transport van evenhoevigen (varkens, runderen, schapen en geiten)
vanuit en naar risicolanden bij teugkomst in Nederland dienen te worden gereinigd en ontsmet op een geregistreerde
wasplaats. Risicolanden zijn landen in de EU die niet vrij zijn van een besmettelijke dierziekte en genoemd worden in
artikel 69 lid 3 van de reeds genoemde preventie regeling, plus alle derde landen.
Reiniging en ontsmetting na binnenkomst in Nederland vanuit niet-risicolanden is niet verplicht op een in Nederland
erkende en geregistreerde wasplaats, deze reiniging en ontsmetting mag ook uitgevoerd worden in de lidstaat van
bestemming. In principe is de verantwoordelijkheid voor reiniging en ontsmetting neergelegd bij de transporteur (vervoerder): deze dient ervoor zorg te dragen dat binnen 24 uur na binnenkomst in Nederland de reiniging en ontsmetting (kortweg R&O genoemd) van het veevervoermiddel (veewagen) daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.
Bovendien heeft de transporteur de plicht om het R&O bewijs binnen de gestelde termijn te melden aan het centrale
meldpunt Ricovee in Groningen.
Voor de controle hierop heeft de VWA het systeem Ricovee ontwikkeld, wat staat voor Risicolanden Controle Veewagens. Ricovee is een administratieve systeem waarin de gegevens van de r&o van transporten van evenhoevigen
naar het buitenland worden geregistreerd. Ricovee maakte voorheen gebruik van de gegevens uit het systeem ANImal Movement (Animo). Animo is in Nederland in januari 2005 vervangen door een nieuw meldingensysteem, nl.
Trade Control and Expert System (Tracés). In Tracés worden meldingen geregistreerd van zendingen levende dieren
en bepaalde dierlijke producten in het intra handelsverkeer. Tevens worden vanuit deze applicatie certificaat en
transport gegevens doorgegeven (gemeld) aan de Ricovee applicatie.
N.B. Helaas is op dit moment de noodzakelijk automatische koppeling tussen Tracés en Ricovee (nog) niet tot stand
gebracht.

1.2 Geregistreerde wasplaatsen
De Nederlandse regelgeving stelt eigenaren van EEG-slachterijen waar evenhoevigen worden aangevoerd en geslacht verplicht een reinigings- en ontsmettingsplaats voor veewagens in te richten waar een adequate en in overeenstemming met de voorschriften uitgevoerde reiniging en ontsmetting moet plaats vinden. Eigenaren (waaghouders)van verzamelplaatsen voor evenhoevigen zijn eveneens verplicht om over een dergelijke wasplaats te beschikken.
De reinigings- en ontsmettingsplaatsen moeten aan specifieke inrichting-, hygiene- en gebruikseisen plus een aantal
administratieve eisen voldoen, om in aanmerking te komen voor een erkenning/registratie. De eigenaar van een ge-

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 3 van 15

registreerde wasplaats is verantwoordelijk voor het op een deugdelijke wijze reinigen en ontsmetten van veewagens.
Daarnaast is het voor transporteurs waarbij de veewagen is geregistreerd voor het vervoer van evenhoevigen, verplicht na elk transport van evenhoevigen, het vervoermiddel te reinigen en te ontsmetten. De eigenaar van de geregistreerde wasplaats heeft een toezichthoudende functie en dient hiertoe een toezichthouder (verantwoordelijke) aan
te stellen.

Doel
Uitgangspunt is dat het bedrijfsleven verantwoordelijk is voor het toezicht houden op de reiniging en ontsmetting van
transporten met evenhoevigen op de geregistreerde wasplaatsen. De VWA voert periodiek controles uit op de juiste
naleving van de regeling preventie. Achterliggend doel van de controles zijn om de risico’s t.a.v. de insleep van smetstof van besmettelijke dierziekten als gevolg van dierentransporten zoveel mogelijk te voorkomen hetzij te reduceren.

Probleembeschrijving
De uit te voeren VWA controle op de kwaliteit van de R&O van geneesmiddelen vindt op de volgende manieren
plaats:
• bij exportcertificering van vee door de certificerende dierenarts.
Voor het laden van de dieren controleert de dierenarts de R&O van het transportmiddel
• bij terugkomst van de transporten in Nederland d.m.v het R&O-bewijs dat de transporteur dient terug te sturen naar RICOVEE.
• bij controlebezoeken op de geregistreerde wasplaatsen
⇒ De handhaving schiet op een aantal punten tekort, waardoor er vaak geen gevolgen zijn voor transporteurs en
geregistreerde wasplaatsen indien de VWA tekortkomingen constateert.

1.2.1

Controle op geregistreerde wasplaatsen

Volgens de (werk)instructie ‘Reiniging en ontsmetting RA 50’ bepaalt de regiodirecteur de bezoekfrequentie aan geregistreerde wasplaatsen. Tot voor kort was het gebruikelijk dat een VWA-medewerker één maal per week toetst of
de activiteiten die op de wasplaats worden uitgevoerd overeenkomen met de in het bedrijfsprotocol omschreven
werkwijze, en de eisen van de regeling. De ingangstoets (audit) word uitgevoerd indien een bedrijf een aanvraag
indient voor registratie van een wasplaats; bouwtechnische wijziging van de bestaande wasplaats; een onbehoorlijke
achteruitgang van de outillage op de geregistreerde wasplaats.
Audit actie R&O wasplaatsen februari 2005
Nog vers in ons geheugen staan de laatste 3 crises: klassieke varkenspest 1997, mond-en klauwzeer 2001 en
aviaire influenza 2003. Deze crises hadden zowel maatschappelijk als politiek een enorme impact.
Een van de geconstateerde risico’s is het reinigen en ontsmetten van veewagens. Aangezien de bovengenoemde
crises in de winterperiode zijn begonnen verdient de uitvoering van het reinigen en ontsmetten van veewagens
onder winterse omstandigheden extra aandacht.
Onder het motto ’voorkomen is beter dan genezen’ is daarom vanuit de VWA/RVV/Stafafdeling Dierziekten&Diergezondheid (D&D) voorgesteld in weken 6 en 7 extra controles op R&O wasplaatsen uit te voeren.
Aan de VWA/ Afdeling Interne Audit (IA) is gevraagd een quick scan uit te voeren. De afdeling IA heeft in de
maand februari 2005 extra controles uitgevoerd op geregistreerde wasplaatsen in Nederland. In overleg met de
afdeling D&D is voor de volgende werkwijze gekozen: het houden van een schaduwcontrole bij 10% van de bedrijven geselecteerd uit de erkenningenmodule BERREG. Deze schaduwcontroles werden door medewerkers
van de kring zelf uitgevoerd namens IA.

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 4 van 15

In deze schaduwcontrole werden de volgende speerpunten beoordeeld:
•
of de bevindingen van de teams in overeenstemming zijn met de bevindingen van de schaduwcontrole;
•
of de actie bij de geselecteerde bedrijven uniform wordt uitgevoerd;
•
of de uitvoering van de R&O werkzaamheden in overeenstemming is met de instructie RA 50;
•
het aantal controles, periodieke toetsen, die dit jaar zijn uitgevoerd buiten de actie.
Met betrekking tot de controle op extra controles op geregistreerde wasplaatsen zijn de volgende omissies geconstateerd;
Bevindingen algemeen
•
De bezoekfrequentie voor de periodieke toetsen is per kring/ team verschillend. Er zijn bedrijven die
wekelijks bezocht worden en bedrijven die 1 of 2 keer per vierwekelijkse periode worden bezocht.
•
Op één uitzondering na kan worden geconstateerd dat de bevindingen van de schaduwcontrole
overeenstemmen met de periodieke toetsen en de controles tijdens de actieweken. Alleen bij kring
Zuid was een duidelijk verschil te zien tussen de schaduwcontrole in vergelijking met de overige controles. Het percentage A(36%) onder de kolom ‘niet akkoord’ tijdens de schaduwcontrole was beduidend hoger in vergelijking met de controles van deze kring respectievelijk 7% bij de periodiekentoets
en 2% tijdens de actie.
•
De afspraak was dat tijdens de actieweken per week per bedrijf 2 extra controles gehouden zouden
worden. Met uitzondering van kring Zuid is deze norm niet gehaald. In de overige kringen zijn er totaal 23 controles i.p.v. 50 controles uitgevoerd.
•
Gezien de geconstateerde omissies tijdens alle controles van de teams, is het opmerkelijk dat maar
één bedrijf door VWA/RVV is gewaarschuwd. Volgens de controlelijsten is de AID nooit gewaarschuwd door de VWA/RVV Noch bij de controles door de teams, noch bij de schaduwcontroles was
hiervoor aanleiding: er zijn geen “laakbare overtredingen”geconstateerd, die een melding aan de AID
noodzakelijk maakte.
Bevindingen bij de bedrijven tijdens schaduwcontrole
•
Bij 2 van de 13 bezochte bedrijven geeft het reinigen en ontsmetten bij vorst problemen of is zelfs
niet mogelijk.
•
Bij 3 van de 13 bedrijven was de levering van warmwater van > 70o Celsius op het moment van de
controle niet mogelijk. Als redenen worden genoemd: een defecte installatie, geen brandstof en het
gebruik van verkeerde en defecte materialen.
•
Bij 10 van de 14 bedrijven houdt men zich aan het doseringsvoorschrift van het ontsmettingsmiddel.
Bij 2 bedrijven vindt geen controle plaats op het gebruik van de juiste doseringvoorschrift. Bij 2 bedrijven in kring Noord is het doseringsvoorschrift niet beoordeeld.
•
Bij 2 bedrijven is waargenomen dat chauffeurs en bijrijders géén gebruik maken van de door het
R&O bedrijf verstrekte werkkleding en schoeisel of draagt men slechts één van beide.
•
Over het algemeen kan het reinigen van veewagens beter. Regelmatig wordt na reiniging en desinfectie nog stro, mest en zaagselresten aangetroffen.
•
De ontsmetting van de veewagens is onvoldoende.
Na constatering van de bovengenoemde omissies zijn de volgende conclusies getrokken;
•
Het permanente toezicht van de toezichthouder is onvoldoende gezien het aantal omissies dat tijdens de actie is geconstateerd. Met de achterliggende crises in onze gedachte blijkt de uitvoering
van het reinigen en desinfecteren van veewagens bij sommige bedrijven onvoldoende. De toezichthouder heeft tijdens het uitvoeren van R&O werkzaamheden een belangrijke signalerende en corrigerende rol. Uit opmerkingen op de controlelijsten is op te maken dat de toezichthouders zelf omissies constateren en aangeven. Helaas blijft corrigerend optreden achterwege.
•
De VWA/RVV heeft tijdens de actieweek de AID niet ingeschakeld. Daarvoor was geen aanleiding.

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 5 van 15

•

•
•
•

Het aantal controles tijdens de actieweek was beduidend minder dan in het vooraf opgezette plan
Voor deze actie waren 56 extra controles ingepland waarvan echter 39 controles zijn uitgevoerd.
Één kring heeft alle extra controles in het kader van de actie uitgevoerd.
Hoewel er geen strikte norm in de instructie ”Reiniging en ontsmetting (RA 50)” staat vermeld, wordt
een bezoekfrequentie, van 1 maal per 2 weken, bij sommige R&O wasplaatsen al niet gehaald.
Uit BERREG bleek, dat diverse art. 10 slachterijen, 20 van de 70, géén geregistreerde wasplaats
hebben.
Over het algemeen kan geconcludeerd worden dat de bevindingen, tijdens de periodieke toetsen en
de controles tijdens de actieweek, met elkaar overeenkomen.

Bij de bezochte bedrijven zijn diverse omissies waargenomen tijdens de schaduw controle die al langer aanwezig
zijn, namelijk: geen levering van warm water > 70oC, onvoldoende controle en borging op het doseringsvoorschrift
van het ontsmettingsmiddel, het niet kunnen reinigen en ontsmetten tijdens een vorstperiode en toepassen van
het kledingsvoorschrift tijdens de R&O werkzaamheden. De VWA/RVV heeft hierop onvoldoende actie ondernomen.
Bron: VWA/RVV/Afdeling Interne Audit
Nota “Audit actie R&O wasplaatsen februari 2005”

1.2.2

Procedure waarschuwen AID en schorsen, intrekken registraties

Indien de VWA-medewerker tijdens een toetsing waarneemt dat de reiniging en ontsmetting niet volgens de regels
wordt uitgevoerd, dan stelt hij de toezichthouder en de eigenaar van de wasplaats hiervan op de hoogte (corrigerende
maatregelen). Als de geconstateerde omissies niet binnen een redelijke (door de VWA gestelde) termijn worden hersteld, volgt een schriftelijke waarschuwing van de regiodirecteur aan de eigenaar van de betreffende wasplaats. Zijn
de tekortkomingen niet binnen deze termijn hersteld, dan volgen bestuurlijke maatregelen.
Omissies en oorzaken daarvan
Met betrekking tot het toezicht op de reiniging en ontsmetting van transportmiddelen, welke evenhoevigen hebben
vervoerd, zijn de volgende omissies geconstateerd;
•
Het veevervoermiddel wordt na lossing onvoldoende gereinigd en ontsmet op de geregistreerde wasplaats.
•
De toezichthouder op de geregistreerde wasplaats treedt niet of niet in voldoende mate corrigerend op richting
de transporteur.
•
De geconstateerde tekortkomingen worden niet hersteld door de transporteur. Het veevervoermiddel verlaat ‘vuil’
(niet schoon) het terrein van de geregistreerde wasplaats.
•
De toezichthouder van de wasplaats stelt de VWA hiervan niet op de hoogte.
•
De toezichthouder van de wasplaats waarschuwt niet de AID over de geconstateerde omissie.
•
De transporteur begeeft zich met het ‘vuile’ ongeladen veevervoermiddel op de openbare weg.
•
De eigenaar, exploitant of diens vertegenwoordiger (toezichthouder) houdt zich aan het gestelde in het bedrijfsprotocol van de wasplaats.
Van de reeds genoemde omissies zijn de volgende mogelijke oorzaken te noemen;
•
De transporteur voert zijn/ haar werkzaamheden onverantwoord uit en voldoet daarbij niet aan de wettelijk gestelde voorschriften voor het reinigen en ontsmetten van veevervoermiddelen.
•
De transporteur beschikt over onvoldoende kennis en begeleiding.
•
Te weinig draagvlak bij de transportsector met betrekking tot de R&O-regelgeving.

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 6 van 15

•
•
•

Te weinig draagvlak bij de eigenaren, exploitanten of diens vertegenwoordigers (toezichthouders) van geregistreerde wasplaatsen welke zijn verbonden aan slachterijen.
De eigenaar, exploitant of diens vertegenwoordiger (toezichthouder) voelt zich onvoldoende verantwoordelijk om
corrigerend op te treden richting veetransporteurs.
De eigenaar, exploitant of diens vertegenwoordiger (toezichthouder) is in sommige gevallen nalatig.

Voorstellen tot verbetering(en)
•
Verbeteren kwaliteit toezicht op geregistreerde wasplaatsen.
•
Frequenter periodiek toetsen van geregistreerde wasplaatsen die onvoldoende scoren. Bedrijven die wel voldoende scoren minder vaak bezoeken. Soort ‘bonusmalus systeem’ invoeren.
•
Handhaven geconstateerde omissies.
•
Verbeteren communicatie tussen eigenaren, exploitanten of diens vertegenwoordigers (toezichthouders) met de
VWA.
•
Verbeteren communicatie tussen de VWA en de AID.
•
Aanpassen waarschuwingsbrief ten behoeve van de AID.
•
Overleg beleid LNV met de belangorganisaties van transport, verzamelplaatsen en slachterijen. Voorstellen tot
kwaliteitsverbetering(en) vanuit de sector zelf naar diverse belanghebbende.
Bestuurlijke maatregelen
De tekortkomingen worden niet hersteld:
•
De VWA-medewerker doet verslag bij de teamleider.
•
De teamleider stelt de regiodirecteur in kennis en overlegt over te nemen maatregelen.
•
De registratie van de wasplaats kan worden opgeschort of ingetrokken
•
De VWA kan bestuursdwang toepassen
•
De VWA meldt overtredingen aan de AID door middel van het Aanmeldingsformulier t.b.v. de AID.
•
De AID kan optreden
De sanctionering kan gericht zijn aan de onderstaande rechtspersonen en kan de volgende maatregelen omvatten;
Eigenaren of exploitanten van wasplaatsen
•
de regiodirecteur kan (namens de minister LNV) de erkenning stelt de eigenaar of exploitant op de hoogte over
het niet voldoen aan de vergunningsvoorwaarden ten behoeve van de exploitatie van de wasplaats en het in de
gelegenheid stellen om binnen een bepaalde termijn alsnog aan deze eisen te voldoen.
•
de regiodirecteur kan (namens de minister LNV) de vergunning van de wasplaats voor een bepaalde termijn
schorsen, indien de termijn is verstreken en de eigenaar of exploitant nog steeds niet voldoet aan één of meer
onderdelen.
•
de regiodirecteur kan (namens de minister LNV) de vergunning van de wasplaats intrekken, indien na afloop van
de schorsing blijkt dat de eigenaar of exploitant nog steeds niet voldoet aan één of meer onderdelen.
Opschorten registratie wasplaats
Bij opschorting mag de wasplaats niet worden gebruikt voor een door de regiodirecteur bepaalde termijn. De eigenaar
zorgt voor herstel van de tekortkomingen. Voor de duur van de opschorting is aanvoer van evenhoevigen verboden.
Intrekken registratie wasplaats
De directeur VWA is bevoegd de registratie in te trekken indien de situatie daartoe aanleiding geeft. Hij ontvangt
hiertoe een advies van de regiodirecteur. De regiodirecteur stelt eveneens de AID in kennis van de ontstane situatie,
waarna de AID in overleg met de regiodirecteur verdere actie onderneemt.

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 7 van 15

Beslissingen
De regiodirecteur stelt de eigenaar schriftelijk op de hoogte van beslissingen met uitzondering van de beslissing tot
registratie of de beslissing tot het intrekken van de registratie. Beslissingen worden altijd gemotiveerd.

2. Procedure erkenning transporteurs
De EG heeft regelgeving voorgeschreven inzake de bescherming van gewervelde dieren tijdens het vervoer. Nederland heeft deze EG-regelgeving overgenomen en in nationale wetgeving geïmplementeerd. Bovendien zijn in het
najaar van 2003 benodigde “Beleidsregels dierenwelzijn” opgesteld.
De problematiek ten aanzien van de procedure erkennen/ schorsen van transporteurs is gerelateerd aan alle in dit
document genoemde hoofdstukken.
Bedrijfsmatige vervoerders dienen op grond van de Europese regelgeving erkend te zijn als vervoerder. Een dergelijke erkenning wordt verleend indien de vervoerder schriftelijk verklaard zich te houden aan de regelgeving.
De erkenning dient elke vijf jaar verlengd te worden.
Omissies en oorzaken daarvan
Met betrekking tot het vervoer van evenhoevigen in Nederland zijn de volgende omissies geconstateerd;
•
Niet adequaat uitvoeren van R&O transportmiddel.
•
Niet tijdig retour melden R&O bewijzen.
•
Overbelading van het gebruikte veevervoermiddel.
•
Vervoer van zieke of wrakke dieren.
•
Niet of niet tijdig terugsturen reisplannen
•
Geen communicatie regio’s onderling.
•
Geen landelijke coördinatie en afstemming.
De sanctionering kan gericht zijn aan de onderstaande rechtspersoon en kan de volgende maatregelen omvatten;
Transporteurs
•
de VWA regiodirecteur kan (namens de minister LNV) de erkenning voor het dierenvervoer schorsen of intrekken, indien een vervoerder van evenhoevigen de regels t.a.v. dierenwelzijn bij herhaling overtreedt.
Schorsen of intrekken erkenning dierenvervoer
De directeur VWA is bevoegd om de erkenning voor het dierenvervoer te schorsen en/of in te trekken indien de situatie daartoe aanleiding geeft. Hij ontvangt hiertoe een advies van de regiodirecteur. De regiodirecteur stelt eveneens
de AID in kennis van de ontstane situatie, waarna de AID in overleg met de regiodirecteur verdere actie onderneemt.
Probleemstelling
In het verleden is gebleken dat het intrekken of schorsen van een erkenning bijna niet mogelijk was. In 2003 heeft de
EU missie hier opmerkingen over gemaakt, wat heeft geleid tot aanpassen van de beleidsregels in het najaar van
2003. Sinds medio september 2004 ligt een concept Implementatieplan “Beleidsregels Dierenwelzijn” ter verbeteringen bij de voormalige afdeling VWA/RVV afdeling VTI in Den Haag. Maar tot op heden heeft er nog geen implementatie van deze beleidsregels plaatsgevonden.
Voorstellen tot verbetering(en)
Gezien het feit dat de vervoerders landelijk werken, is voor de uitvoering van deze regels één landelijk bureau nodig,
dat alle overtredingen verzameld en de vervoerders de voorgeschreven waarschuwingen geeft, protocollen beoorKnelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 8 van 15

deeld en centraal adviseert tot intrekking of schorsing van de erkenning. Het huidige centrale meldpunt Ricovee,
momenteel gehuisvest in regiokantoor Noord te Groningen, zou deze taak in de toekomst mogelijk kunnen invullen.

3. Veterinaire klachten uit het buitenland, PV’s via de AID
De Italiaanse Veterinaire Dienst (VD) meldt met enige regelmaat veterinaire klachten aan de ambassade van het
Koninkrijk der Nederlanden, LNV-Bureau te Rome. Deze buitenlandse klachten (kortom: LNV-ROM meldingen genoemd) omvatten geconstateerde onregelmatigheden bij de export/import en transport van levende dieren komend
vanuit Nederland. Het gaat hierbij om zowel routinematige klachten als ernstige incidenten op het gebied van
TRACÉS en dierenwelzijn.
‘Alert- en Slagvaardig’
Om incidenten en crises adequaat te kunnen aanpakken, heeft de Voedsel en Waren Autoriteit een procedure voor de ontvangst, beoordeling en opvolging van meldingen opgesteld waarbij de expertise van de voormalige Keuringsdienst van Waren en Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees is gebundeld.
(LNV-ROM) Meldingen
De meldkamer van de VWA is de spin in het web bij het aannemen van meldingen op het terrein van voedsel en waren,
diervoeders en dierenwelzijn. Met ingang van medio januari 2005 komen ook de LNV-ROM meldingen bij de meldkamer (MK)
binnen of worden hier naar doorgeleid als ze op een andere plaats binnen komen.De backoffice MK registreert deze melding
en zorgt er voor dat deze bij de juiste productmanager van de Hoofdinspectie VDD in Den Haag terechtkomt voor beoordeling
en afhandeling.
Beoordeling
Na het aannemen en registreren van de melding wordt deze beoordeeld op de ernst en wordt bepaald welke maatregelen
getroffen moeten worden. De beoordeling gebeurt volgens het "meer-ogen-principe" waarbij wordt beoordeeld in een breed
kader. Hierbij wordt niet alleen rekening gehouden met het gevaar voor de gezondheid van mens en dier maar ook met de
internationale en maatschappelijke context. Verder wordt beoordeeld of het een incidenteel of structureel probleem betreft.
De eerste beoordeling van meldingen wordt uitgevoerd door de productmanager van de Directie Toezichtsbeleid en Communicatie (T&C). Bij de beoordeling worden criteria gehanteerd, op basis waarvan aan een melding een bepaalde ernst wordt
toegekend. Dit is nodig om afgewogen te reageren op een melding. De volgende verdeling wordt gehanteerd: routine, incident, ernstig incident of crisis.
Afhandeling
De VWA heeft in de afgelopen periode gedetailleerde afspraken gemaakt over de afhandeling van meldingen, om daardoor
uniform op te kunnen treden. Zo zijn er bijvoorbeeld diverse draaiboeken (dierziekten) en protocollen (bijvoorbeeld bij voedselvergiftigingen). Afhankelijk van de ernst van de melding kan worden besloten om de afhandeling centraal of in de regio te
beleggen. Ook met andere diensten die betrokken zijn bij dit proces, bestaan werkafspraken, zoals met de AID. Duidelijk is
dat de uitwisseling van informatie noodzakelijk is voor een adequate afhandeling.

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 9 van 15

De beoordeling van meldingen start altijd bij de VWA. Het management van de meldingen in de categorieën routine, incident
en ernstig incident valt ook geheel onder de verantwoordelijkheid van de VWA. De departementen LNV en VWS zijn echter
verantwoordelijk voor het management van meldingen van crises op hun werkterrein. De rol van de VWA tijdens een crisis is
die van adviseur van de departementen en uitvoerder van de afgekondigde maatregelen. Ook verzorgt de VWA tijdens crises
de publieksvoorlichting, de risicocommunicatie en de communicatie over de eigen werkzaamheden.
Bron: www.vwaweb.nl

Na beoordeling van de binnengekomen LNV-ROM melding stelt de productmanager, indien nodig, een (vervolg)actie
in naar de betrokken export van levende dieren. Hij/zij verzoekt een bepaalde regio van de Dienst Uitvoering (DU)
om een onderzoek in te stellen naar de onderhavige export. Volgens de A&S procedure is het gebruikelijk dat de
instelling gebrachte regio haar bevindingen (onderzoeksresultaten en eventuele genomen maatregelen ) binnen een
bepaalde termijn terugmeldt aan de MK die haar doorleid naar betrokken productmanager van de Directie T&C. Ingeval van te ontvangen LNV-ROM meldingen is de verantwoordelijkheid met betrekking tot het afhandelen van veterinaire klachten neergelegd bij de DU. Tot voor kort was de VWA Afdeling VTI hiervoor het landelijk aanspreekpunt.
Mede als gevolg van de voortgaande reorganisatie binnen de VWA is deze afdeling opgeheven, hetgeen automatisch
leidde tot onduidelijkheden met betrekking tot de op- en afhandeling van veterinaire klachten uit het buitenland.
Omissies en oorzaken m.b.t. de export/ transport van levende dieren naar het buitenland
De Italiaanse Veterinaire Dienst (VD) constateert met enige regelmaat de volgende omissies;
Routinematige klachten
•
het begeleidende gezondheidscertificaat zou niet of niet juist gestempeld zijn, dan wel
•
op het begeleidende gezondheidscertificaat is het aantal dieren niet vermeld.
•
op het begeleidende gezondheidscertificaat is de handtekening van de dierenarts niet in overeenstemming
met in de Tracés-melding aangeduide als officiële dierenarts, die gerechtigd is om het certificaat af te geven.
•
bij controle op het bestemmingsbedrijf is gebleken dat voor het begeleidende gezondheidscertificaat afkomstig uit Nederland niet het in Ver. EG/599/2004 voorgeschreven formulier is gebruikt (geharmoniseerd “Tracés”model). Het formulier is alleen opgesteld in de Italiaanse taal, onjuist voor wat betreft punt 1.10 (land
van bestemming Oostenrijk i.p.v. Italië) en niet voorzien van een stempel van de veterinaire autoriteiten.
•
op het begeleidende reisschema zou niet naar behoren ingevuld zijn.
•
voor de betrokken zending is geen TRACÉS melding te achterhalen.
•
de bestemmingscontrole blijkt niet in overeenstemming te zijn met de betrokken TRACÉS-melding. In werkelijkheid zijn levende dieren getransporteerd met een vervoermiddel welke beschikt over een kenteken anders
dan het in TRACÉS vermelde kenteken.
•
de betrokken TRACÉS- melding geeft een foutief of onbekend bestemmingsadres in Italië weer. Het ontvangende bedrijf bevindt zich elders.
•
bij bestemmingscontrole controle zou zijn gebleken dat er sprake was van overbelading. Het beladen gewicht van de truck (met een bepaald laadoppervlakte m2) is bij aankomst op de plaats van bestemming hoger dan bij vertrek. Tegen de vervoerder is hiervoor proces verbaal opgemaakt en hem is een bepaalde
geldboete opgelegd. Verder is geconstateerd dat vanwege de overbelading niet alle dieren de drenkplekken
konden bereiken en twee dieren duidelijke symptomen van stress vertoonden.
•
bij aankomst op het bestemmingsadres blijkt dat een transporteur de maximale reistijd heeft overschreden.
Hiervoor heeft de Italiaanse VD een bepaalde geldboete aan de transporteur opgelegd.

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 10 van 15

Ernstige incidenten
•
Bij bestemmingscontrole controle zou zijn gebleken dat er sprake was bijzonder hoge mortaliteit: een groot
aantal van de vervoerde dieren waren bezweken, onvoldoende stro en geen drenkwater aanwezig op het
transportmiddel, de reisschema waren niet volledig ingevuld (rustperiode niet gerespecteerd), de transporteur zou geen autorisatie voor het transport hebben gehad. Tegen de betrokken vervoerder is proces verbaal opgemaakt en hem is een maximale geldboete.
Met betrekking tot de geconstateerde omissies kan de Italiaanse VD aan Nederland het volgende verzoeken;
•
het aanleveren van een verklaring van het ontbreken van bepaalde TRACÉS meldingen.
•
het aanleveren van de juiste (eind)bestemming van de zending.
•
het versturen van een Follow-up (Reaction) waarin met daarin opgenomen de maatregelen welke zijn genomen om dergelijke situaties in de toekomst te vermijden. (bv. eventuele opschorting/intrekking van de
transportvergunning conform RL 95/29/EG en 97/12/EG).
Van de reeds genoemde omissies zijn de volgende mogelijke oorzaken te noemen;
•
de medewerker(s) op de VWA steunpunten/ regiokantoren die belast zijn met de controle op exportaanvragen en reisschema’s beschikken over onvoldoende kennis.
•
vanuit de VWA steunpunten/ regiokantoren vindt onvoldoende of geen coördinatie en bewaking plaats op de
invulling van reisschema’s en aanvragen voor export van levende dieren.
•
de certificerende ambtenaar (officiële dierenarts/ assistent) is niet altijd even zorgvuldig en bewust van de
verantwoordelijkheid bij de afgifte van een certificaat aan de aanvrager. De ambtenaar heeft zich niet vergewist van het feit dat aan alle in het exportcertificaat vermelde verklaringen is voldaan, alvorens hij/zij een
exportcertificaat overhandigd aan de aanvrager.
•
het exporterend bedrijf (aanvrager) levert, hetzij per ongeluk dan wel met opzet, foutieve gegevens aan voor
de exportaanvraag en/of certificaattekst en/of reisschema’s.
•
de exporteur/ waaghouder/ transporteur gebruikt, hetzij per ongeluk dan wel met opzetvoor het transport een
veevervoermiddel anders dan aangegeven in de exportaanvraag.
Verbeteringen noodzakelijk op de volgende items;
•
instructie
•
voorlichting
•
communicatie
•
harmonisatie
•
coördinatie/ bewaking
Voorstellen tot verbetering(en)
•
bijscholen, trainen en opnieuw opleiden van betrokken medewerkers VWA steunpunten/ regiokantoren.
•
met enige regelmaat verzorgen van voorlichting en instructies aan betrokken VWA-medewerkers/ certificerende ambtenaren.
•
selecteren en aanwijzen van een landelijke meldpunt (regiokantoor)voor de op- en afhandeling van veterinaire klachten.
•
aanstellen van een landelijke coördinator met betrekking tot de op- en afhandeling van veterinaire klachten
over transporteurs.(RICOVEE)

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 11 van 15

•

•

maken van heldere afspraken met de brancheorganisaties van exporteurs/ waaghouders/ transporteurs
over het indienen en retourneren van reisplannen. Bovendien duidelijk aangeven welke maatregelen (handhaving) gelden indien de procedure niet wordt gevolgd.
indien nodig, het verzorgen van voorlichtingsbijeenkomsten ten behoeve van de levend vee sector.

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 12 van 15

4. Reisschema’s
In het kader van dierenwelzijn heeft de EU beperkende maatregelen uitgevaardigd t.a.v de bescherming van dieren
tijdens het vervoer. De regelgeving is in Nederland geïmplementeerd in de regeling dierenvervoer en het besluit dierenvervoer. Er is per diersoort een maximum reistijd en bovendien moeten er voorzieningen getroffen zijn voor de
verzorging van de dieren tijdens de reis. Voor reizen die langer dan 8 uur duren moet de transporteur een reisschema
indienen bij de VWA, waarin de duur van de reis, de route en eventuele reisonderbrekingen worden ingevuld.
Doel
De VWA heeft als doel om bij dierentransporten toezicht te houden op de bescherming van het dierenwelzijn. Dit
gebeurt o.a door de controles op de reisschema’s.
Probleemstelling
De VWA voert de controle uit op het reisschema wat door de transporteur wordt ingediend.
Deze controle bestaat uit een aantal onderdelen:
•
een eerste controle op het VWA steunpunt of regiokantoor op maximale reisduur van de geplande reis
•
een tweede controle op leesbaarheid, volledigheid en juistheid door de certificerende dierenarts bij het laden
van de dieren. De dierenarts voorziet het reisschema van een stempel indien alles akkoord is.
•
een derde controle bij het VWA steunpunt/regiokantoor na afloop van de reis. Na afloop van de reis moet de
transporteur namelijk het reisschema retourneren aan de VWA. De VWA controleert dan of de geplande reisduur en werkelijke reisduur overeenkomen
Omissies en oorzaken daarvan
Met betrekking tot de controle op reisschema’s zijn in de uitvoering de volgende omissies geconstateerd;
•
de vermelde gegevens op reisschema’s blijken niet altijd correct en volledig.
•
de reisplannen worden niet binnen de gestelde termijn van 2 weken geretourneerd aan de VWA.
•
de reisplannen worden niet of in onvoldoende mate geretourneerd aan de VWA.
Van de bovengenoemde omissies zijn de volgende mogelijke oorzaken te noemen;
•
de medewerker(s) op de VWA steunpunten/ regiokantoren die belast zijn met de controle op reisschema’s
beschikken over onvoldoende kennis.
•
vanuit de VWA steunpunten/ regiokantoren vindt onvoldoende of geen bewaking plaats op te retourneren
reisplannen na afloop van de reis.
•
de exporteur/ waaghouder/ transporteur vermeldt, hetzij per ongeluk dan wel met opzet, foutieve gegevens
op het reisschema.
•
de reisschema’s hebben geen uniek nummer, waardoor de traceerbaarheid onvoldoende is
Verbeteringen noodzakelijk op de volgende items;
•
instructie
•
voorlichting
•
communicatie
•
harmonisatie

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 13 van 15

informatie communicatie systeem
Voorstellen tot verbetering(en)
•
bijscholen, trainen en opnieuw opleiden van betrokken medewerkers VWA steunpunten/ regiokantoren.
•
met enige regelmaat verzorgen van voorlichting en instructies aan betrokken medewerkers.
•
selecteren en aanwijzen van een landelijke coördinator met betrekking tot ingediende reisschema’s.
•
de controles van de reisschema’s waarbij er sprake is van restitutie onderbrengen bij één centraal punt
( RICOVEE)
•
aanpassen van het huidige VWA administratieve reisschema’s systeem
•
het voorzien van een uniek nummer aan de reisschema’s.
•
maken van heldere afspraken met de brancheorganisaties van exporteurs / transporteurs over het indienen
en retourneren van reisplannen. Bovendien duidelijk aangeven welke maatregelen (handhaving) gelden indien de procedure niet wordt gevolgd.
•
aanpassen van de waarschuwingsbrieven aan de transporteurs
•

4.1 Exportrestituties levende runderen
De Europese Unie verstrekt een financiële vergoeding die wordt uitgekeerd als toeslag bij de uitvoer van levende
runderen naar 3e landen. Ten aanzien van die subsidieverstrekking door de Europese Unie geldt als extra bepaling
dat het vervoer aan alle welzijnseisen moet voldoen.
In Nederland is het Productschap voor Vee, Vlees en Eieren (PVE) het orgaan voor het uitbetalen van exportrestituties. De VWA heeft zich verplicht conform instructie WLZVL-021 het PVE bericht te sturen over het naleven van de
transportvoorwaarden bij de uitvoer van levende runderen. Dit vind plaats door een toetsing aan de regelgeving, van
het door de transporteur retour gezonden reisschema. De VWA stelt middels een brief het PVE op de hoogte van de
resultaten van deze toetsing, waarna het PVE beslist over de uitbetaling van de restitutie.
De VWA voert een controle uit op de plaats van uitgang en bestaat de controle uit de volgende onderdelen;
VWA BIP’s
•
Geschiktheid van de dieren voor de reis.
•
Geschiktheid van het vervoermiddel
•
Afhandeling Controle exemplaar T5
•
Aftekening reisplan
VWA Regiokantoren
•
Controle op het geretourneerde reisplan
•
Inhoudelijke controle van het reisplan
Omissies en oorzaken daarvan
Met betrekking tot de controle op reisschema’s zijn de volgende omissies geconstateerd;
•
Niet geverifieerde reisschema’s. De VWA/RVV controleert achteraf niet of niet in voldoende mate of de reis
verlopen is zoals aangegeven op het schema.
•
Ontoereikende verstrekking van informatie aan het PVE. Indien er sprake is van afwijkende reisschema’s
verstrekt de VWA onduidelijke informatie aan het PVE, waardoor zij niet weten of tot uitbetaling van restitutie
kan worden overgegaan.

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 14 van 15

Van de reeds genoemde omissies zijn de volgende mogelijke oorzaken te noemen;
⇒ Zie genoemde oorzaken bij hoofdstuk 4 “Reisschema’s”.
Verbeteringen noodzakelijk op de volgende items;
•
Controle reisplannen, waarbij sprake is van exportrestituties, onderbrengen bij centrale meldpunt Ricovee.
•
Aanwijzen landelijk coördinator met betrekking tot de controle reisplannen.
•
Overleg met PVE over wijze van informatie verstrekking.
Voorstellen tot verbetering(en)
De reeds genoemde instructie is in 2001 tot stand gekomen nadat bij een bezoek van de Europese Commissie bleek
dat Nederland de regelgeving in deze niet correct naleefde. Dit heeft ook tot een boete geleid.
Bij een audit door de accountantsdienst in 2004 was de situatie nog steeds niet op het gewenste niveau. In november
2005 heeft opnieuw een audit door KIC plaatsgevonden. Momenteel zijn van deze audit nog geen resultaten beschikbaar.

Knelpuntenanalyse Veetransport - aangepast1.doc

Pagina 15 van 15

Nulmeting Diertransporten

Onderzoek naar het toezicht en handhaving
ten aanzien van diertransporten

In opdracht van VWA Noordwest

CMC/T11 COMPANY
AMSTERDAM, MEI 2006

CMC/T11 Company

Nulmeting Diertransporten

Onderzoek naar het toezicht en de handhaving ten
aanzien diertransporten

In opdracht van:
VWA Noordwest

MEI 2006

CMC/T11 Company
De Ruijterkade 128, 1011 AC Amsterdam
Postbus 2681, 1000 CR Amsterdam
www.t11.net

Nulmeting Veetransport

2

CMC/T11 Company

Inhoud
INHOUD ............................................................................................................................ 3
1

OPZET NULMETING............................................................................................... 5

1.1
1.2
1.3
1.4

ACHTERGROND .......................................................................................................... 5
PROBLEEM- EN DOELSTELLING ................................................................................ 5
NULMETING ............................................................................................................... 6
MOGELIJKHEDEN VAN DATAVERZAMELEN .............................................................. 7

2

BESTAANDE SITUATIE: WASPLAATSEN EN R&O ........................................ 9

2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6

DE NORMEN ............................................................................................................... 9
NALEVING ................................................................................................................ 10
UNIFORMITEIT ......................................................................................................... 10
HANDHAVING........................................................................................................... 10
KNELPUNTEN HANDHAVING EN METING NALEVING ............................................... 10
CONCLUSIES ............................................................................................................ 11

3 BESTAANDE SITUATIE: REISPLANNEN EN
GEZONDHEIDSCERTIFICAAT................................................................................. 12
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
3.6

REGELS, TOEZICHT EN ADMINISTRATIEF PROCES.................................................. 12
NALEVING ................................................................................................................ 13
UNIFORMITEIT ......................................................................................................... 14
HANDHAVING........................................................................................................... 14
KNELPUNTEN HANDHAVING EN METING NALEVING ............................................... 14
CONCLUSIES ............................................................................................................ 14

4

BESTAANDE SITUATIE: EXPORTRESTITUTIE............................................. 15

4.1 DE NORM .................................................................................................................. 15
5

OVERZICHT RECONSTRUCTIE DIERTRANSPORTEN ............................... 16

6

SAMENVATTING KNELPUNTEN....................................................................... 22

6.1 KNELPUNTEN WASPLAATSEN .................................................................................. 22
6.2 KNELPUNTEN TRANSPORTMIDDELEN ..................................................................... 22
6.3 KNELPUNTEN DIERENWELZIJN EN EXPORTCERTIFICERING .................................. 23
Nulmeting Veetransport

3

CMC/T11 Company
6.4 KNELPUNTEN EXPORTRESTITUTIE.......................................................................... 23
7

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN................................................................ 24

BIJLAGEN ...................................................................................................................... 25
BIJLAGE 1. OVERZICHT GERAADPLEEGDE DOCUMENTEN .............................................. 25
BIJLAGE 2 MANAGEMENT SAMENVATTING NULMETING REISSCHEMA’S ...................... 26

Nulmeting Veetransport

4

CMC/T11 Company

1 Opzet nulmeting
1.1 Achtergrond
De VWA wil effectiever toezicht gaan houden op het diertransport inclusief de uitvoering
van de restitutieregeling. Aanleiding tot het voornemen tot beter toezicht is een in 2005
uitgevoerde knelpuntenanalyse. Op basis van deze analyse is vervolgens een plan van
aanpak opgesteld om de handhaving te verbeteren. In maart 2006 zal een begin worden
gemaakt met de uitvoering van dit plan, ondermeer door te starten met het Bureau
Veetransport in de regio Noord (Groningen) dat het beoordelen en verwerking van
reisschema’s als taak heeft.

1.2 Probleem- en doelstelling
Het lijkt de VWA zinvol om de effecten van de nieuwe aanpak te meten. Om de gevolgen
van het nieuwe beleid zichtbaar te kunnen maken, dient de situatie voordat er
veranderingen zijn doorgevoerd zo goed mogelijk vastgelegd te zijn.1 Deze zogenaamde
0-meting richt zich op de werkwijze voordat de eerste aanpassingen in het werkproces
rond de diertransporten in maart 2006 zijn doorgevoerd. De reisschema’s gaan sinds
maart in de vorm van een groene kopie rechtstreeks naar het bureau in Groningen, i.p.v.
naar een regiokantoor. Aan de hand van vervolgmetingen kan de situatie rond de
diertransporten worden gemonitord en indien daartoe aanleiding is, bijgesteld.
Maar eerst de 0-meting. Centrale vragen zijn: welke gegevens zijn er nodig voor een goed
beeld van de nalevings- en handhavingssituatie en zijn deze gegevens in voldoende mate
beschikbaar?
In deze rapportage wordt de huidige situatie met betrekking tot het nalevings- en
handhavingsniveau rond de diertransporten beschreven.
Dit gebeurt op basis van drie soorten informatie:
1. de beschikbare schriftelijke informatie;
2. gesprekken in het veld2;
3. en aanvullende onderzoek door middel van drie aselecte steekproeven bij drie
regiokantoren (Noordwest, Oost en Zuid). Deze steekproef richt zich op de gang
van zaken tijdens de diertransporten, welke wordt vastgelegd in een reisschema.
Dit onderzoek naar de reisschema’s wordt uitvoerig in de rapportage ‘Nulmeting
Reisschema’s’ beschreven.
De schriftelijke informatie is gebaseerd op een tiental documenten (zie bijlage 1). De
meest relevante documenten zijn de onderstaande.
•

Knelpuntenanalyse veetransport, VWA, nov. 2005;

1

Een effect is een waarneembare verandering in hetgeen met de toezichts- en handhavingsactiviteiten van
de inspectie wordt beoogd als gevolg van activiteiten van die inspectie, p. 13, In de Leidraad effectmeting
bij Inspecties.
2
O.a. gesprek op 1 februari 2006 met.

Nulmeting Veetransport

5

CMC/T11 Company
•
•
•
•

samenvatting Rapport Audit Exportrestituties runderen; VWA/06/566 5 jan. 2006;
Knelpuntenanalyse Levend Vee, CMC, jan. 2006;
Plan van aanpak Landelijk bureau Veetransport;
Jaarplan 2006 Voedsel en Waren Autoriteit, VWA, okt. 2005.

Na een beschrijving van de verschillende processen en activiteiten in de huidige situatie
in de eerste paragrafen, volgt een schematisch overzicht van alle facetten en worden de
knelpunten samengevat . Vervolgens wordt de informatie uit het literatuur- en
dossieronderzoek toegevoegd. Tot slot komen we tot conclusies getrokken ten aanzien
van de nalevings- en handhavingsproblematiek.

1.3 Nulmeting
De nulmeting richt zich op de volgende thema’s:
 Wasplaatsen;
 Exportrestitutie;
 Administratieve organisatie rond het transport;
 Toezicht en handhaving;
 Attitude, met name de uniformiteit van de uitvoering.
Normaal gesproken richt een 0-meting binnen rechtshandhaving zich op het nalevingsniveau. In het werkveld van de VWA zal dit vaak betekenen dat wordt gemeten in welke
mate de doelgroepen zich houden aan de gestelde eisen en voorwaarden. Daarnaast kan
de 0-meting betrekking hebben op de mate waarin toezichthouders zelf zich aan de
richtlijnen houden. Dit valt enigszins onder het kopje uniformiteit.
De vijf genoemde aandachtspunten voor een nulmeting lijken niet alle van hetzelfde
niveau. We denken dat het volgende schema een geschikte ordening geeft. Het blijkt dan
te gaan om twee onderwerpen, wasplaatsen en exportrestitutie, waarbij de eerste
uiteenvalt in fysieke normen en administratieve normen. Het tweede onderwerp kent
alleen administratieve normen, althans voor de VWA.
Tabel 1 Elementen nulmeting
Elementen van
de 0-meting ->

Overtreding
doelgroepen

Toezicht en
handhaving

Attitude: met
name
uniformiteit

Situatie t.a.v.
knelpunten

Domeinen
Diertransport
fysieke regels
wasplaatsen
Diertransport
administratieve
regels
Restitutie:
administratieve
regels

Nulmeting Veetransport

6

CMC/T11 Company
Dit schema zullen we in het rapport aanhouden. Het is mogelijk een groot aantal aspecten
zowel kwantitatief als kwalitatief te meten (zoals overtredingspercentage), andere
aspecten kunnen alleen kwalitatief (zoals knelpunten) worden bepaald.
Bij de diertransporten gaat het om verschillende activiteiten rond handhaving en naleving
waarbij verschillende groepen betrokken zijn. Dit blijkt uit een aantal voorbeelden op
bovengenoemde thema’s:
1. De (eigenaar/toezichthouder van) de wasplaats moet aan regels voldoen, t.a.v.
reiniging en ontsmetting, en inrichting. Dit wordt door de VWA gecontroleerd.
2. De transporteur moet een bewijs van R&O kunnen overleggen. Het bewijs van R
& O wordt door de toezichthouder van de wasplaats afgegeven.
3. De transporteur dient een reisplan in, dat bij het laden door de dierenarts wordt
gecontroleerd en van een reistempel voorzien. In de praktijk dient de exporteur
vaak het reisplan in.
4. Een exporteur krijgt van Brussel een vergoeding voor de levering, van
voornamelijk runderen, aan landen buiten de EU. Deze door Brussel verstrekte
vergoeding wordt achteraf door de PVE op basis van (een kopie van) het reisplan
aan de exporteur uitbetaald.

1.4 Mogelijkheden van dataverzamelen
Zoals aangegeven zijn er voor de huidige nulmeting twee soorten informatie verzameld.
1. Een reconstructie of samenvatting op basis van bestaande informatie.
2. Aanvullende informatie die CMC heeft verzameld en bewerkt.
3. Daarnaast wordt aangegeven hoe de VWA in de toekomst de effecten van haar toezicht
en handhaving kan monitoren, o.a. door vast te stellen welke informatie moet worden
verzameld als onderdeel van inspecties (toezicht, controles, audits).
ad 1. Reconstructie
Op dit moment is er beperkt materiaal voorhanden. De documenten die hiervoor
beschikbaar zijn, staan vermeld in bijlage 1. Tabel 2 geeft een overzicht van situatie rond
de diertransporten op basis van de huidige informatie. Omdat dit materiaal onvoldoende
informatie voor een goede 0-meting leek op te leveren is besloten om dit aan te vullen
met informatie uit een steekproed.
ad 2. Aanvullend materiaal.
Om een beter beeld te krijgen van wat er voor relevant aanvullend materiaal beschikbaar
is, is er allereerst onderzoek ingesteld bij de VWA-vestiging in Groningen. O.a. op grond
hiervan is besloten om aanvullend materiaal te verzamelen door middel van aselecte
steekproeven op drie regiokantoren. Met de steekproeven wordt beoogd beter zicht te
krijgen op de mate van (tijdige) retournering van reisschema’s en op de compleetheid van
de gegevens die daarop moeten worden ingevuld. In de rapportage Nulmeting
Reisschema’s VWA worden de resultaten in detail beschreven. In dit rapport worden
deze gegevens gebruikt als aanvulling op de bestaande schriftelijke informatie.
ad 3. Opstellen operationele instructies

Nulmeting Veetransport

7

CMC/T11 Company
Voorzover de bovenstaande twee methoden onvoldoende opleveren, bijvoorbeeld omdat
er onvoldoende geschikt materiaal, kan er naar een oplossing op langere termijn worden
gestreefd. Dit wil zeggen dat informatie voor de nulmeting afkomstig zal moeten zijn uit
hetzij reguliere toezichtsprocessen, hetzij periodieke speciale audits of projecten. In dit
laatste geval zal de opdracht bestaan uit het concreet operationaliseren en plannen van de
te volgen procedures.
Een mogelijk volgende stap is het opstellen van operationele instructies voor de
vervolgmetingen.

Nulmeting Veetransport

8

CMC/T11 Company

2 Bestaande situatie: wasplaatsen en R&O
2.1 De normen
Met uitzondering van de exportrestitutie is de regelgeving er op gericht te waarborgen dat
zich geen vuile veewagens op de openbare weg bevinden en dat daarmee de insleep van
besmettelijke ziekten wordt voorkomen. We onderscheiden vier hoofdnormen.
1. Wasplaatsen moeten geregistreerd zijn
2. Veewagens die uit derde landen (buiten de EU) of risicolanden binnen de EU (Italië
en Slowakije) komen, moeten binnen 24 uur gereinigd en ontsmet worden op een
geregistreerde wasplaats in Nederland. In andere landen kan in het land van lossing
worden gereinigd en ontsmet (R&O).
De periodiciteit van de controle van de wasplaatsen wordt bepaald door de
regiodirecteur. In principe is er afgesproken dat dit eens per twee weken gebeurt.
Voor de periodieke controle worden geen kosten in rekening gebracht.
3. Per wasplaats is een toezichthouder (van het bedrijf = de wasplaats) aangesteld die er
op moet toe zien dat R&O goed plaatsvindt. De rol van de toezichthouder is volledig
vastgelegd in procedures. De toezichthouder verstrekt het bewijs van R&O.
4. Het bewijs van R&O moet binnen 24 uur na binnenkomst in Nederland per fax
worden gezonden naar de VWA te Groningen.
De verschillende normen zijn in onderstaande tabel ondergebracht. Voor elke norm
worden vervolgens een aantal aspecten aangegeven.
Tabel 2 Wasplaatsen en R&O
Regels

Doelgroep

Aantal

1. Wasplaatsen moeten
worden erkend (en
moeten voldoen aan een
aantal eisen)
2. Controle van wasplaatsen

Wasplaatsen

Ruim 150
erkende
wasplaatsen

3. Veewagens moeten
binnen 24 uur gewassen
worden
4. Toezichthouders op
wasplaatsen zien erop toe
dat het wassen goed
gebeurd
5. Bewijzen van R&O
moeten binnen 24 uur
gefaxt worden naar VWA
Groningen

Transporteurs

7000

geen inzicht

Zie 5.

Toezichthouders/
eigenaar
wasplaats

70

geen inzicht

Bewijs van
reiniging en
ontsmetting

transporteurs

7000

geen inzicht

Administratie
in Groningen

Toezichthouder/
eigenaar
wasplaats

Huidige
controle/
toezicht
Audit; 1x per
jaar

Neerslagen
Mogelijkheden Mogelijkheden
van
0-meting stap 0-meting stap
uitkomsten
2
3
Rapporten van
Nog nader in
VWA
te vullen.

Periodieke
controle; 1x
per 2 weken

Nulmeting Veetransport

Handmatig op
een
regiokantoor
een steekproef
uit voeren over
2005.
Steekproef
Instructies
2005
voor 2006.

Steekproef op
tijdigheid
waarbij
vergelijking
tussen reisplan
en R&O wordt
uitgevoerd.

9

CMC/T11 Company

2.2 Naleving
Over de naleving hieronder een aantal bevindingen en indrukken:
ad 1. In totaal zijn er ruim 150 erkende wasplaatsen. Er zijn drie soorten wasplaatsen:
wasplaatsen bij een slachthuis, een exportverzamelplaats of een individuele wasplaats (bij
de transporteur). De individuele wasplaatsen zijn klein in aantal, het merendeel van de
wasplaatsen is of verbonden aan een slachtplaats, of is een exportverzamelplaats. Zie het
overzicht van de wasplaatsen in bijlage 2.3
Naast de erkende wasplaatsen zijn er ook niet-erkende wasplaatsen. Deze zijn vaak bij
een veehouder om de wagen zelf te reinigen, maar indien ze de wagen voor export
gebruiken, moeten ze naar een erkende wasplaats.
ad 2. R&O. Onduidelijk is hoe vaak afwijkingen worden vastgesteld. Dit wordt niet
gemeten. De indruk bestaat dat de veewagens over het algemeen wel beter gereinigd en
ontsmet worden dan in het verleden.4 Zeker bij varkens en bij runderen is ook een
verbetering zichtbaar.
ad 4. Uitvoering toezicht: administratief toezicht en periodieke controle.
ad 5. Toesturen bewijs R&O. Dit wordt wel uitgevoerd, maar vaak niet binnen de
gestelde termijn. Er is geen koppeling tussen de geautomatiseerde systemen Traces en
Ricovee om dit te monitoren.Voorgesteld wordt om het ICT probleem op te pakken en
eerst een informatieanalyse uit te laten voeren.

2.3 Uniformiteit
Aansturing vindt plaats door de regiodirecteur (geen uniformiteit in frequentie).
Er zijn heldere werkinstructies (voor de toezichthouder op de wasplaats en voor de
medewerker van de VWA), maar controles worden door de VWA niet uniform
uitgevoerd. Hoe er omgegaan moet worden met afwijkingen is niet uitgewerkt.
Er is geen eenduidigheid over de ernst van eventuele overtredingen.
Om de knelpunten ten aanzien van de verschillen in attitude op te lossen wordt gedacht
aan het aanstellen van een coördinator bij de Dienst Uitvoering die knelpunten in de
attitude doorgeleidt naar de betreffende regiodirecteur. De regiodirecteuren zullen nog
afspraken moeten maken hoe er moet worden omgegaan met correcties ten aanzien van
attitudeproblemen.
Ook is besloten een centraal landelijk coördinatiepunt veetransport in te richten in Regio
Noord. Hiermee wordt een verbetering van de organisatorische en administratieve zaken
beoogd.

2.4 Handhaving
De medewerkers van de VWA doen de periodieke controle er vaak even bij als ze toch
voor andere werkzaamheden al aanwezig zijn. Correcties van de toezichthouder en
transporteur vinden wel plaats, sancties niet.

2.5 Knelpunten handhaving en meting naleving
Enkele specifieke knelpunten vielen op:

3
4

Informatie van Bureau Veetransport. Het overzicht geeft de stand van zaken in april 2006 weer.
Informatie gesprek met.

Nulmeting Veetransport

10

CMC/T11 Company
1. De toezichthouder (van het bedrijf) heeft geen direct belang en doet deze activiteit in
kleinere slachterijen vaak naast andere werkzaamheden. Bij grotere slachterijen zijn
toezichthouders vrijgesteld en houden alleen toezicht.
2. Er zijn verschillende (soorten) medewerkers die deze activiteit verrichten. Op dit
moment zijn deze onvoldoende opgeleid en is er geen eenduidigheid over de mate van
ernst bij een afwijking. De medewerkers van de VWA hebben een attitude die meer
gericht is op dierenwelzijn dan op naleving.
3. Wasplaatsen zijn vaak al zeer vroeg geopend (02.00 uur). VWA voert vanaf 6.00 uur
’s morgens toezicht uit.
4. Het is de vraag of bij de veronderstelde verbetering enige relatie met toezicht is of dat
dit toe te schrijven is aan angst die door de varkenspest en de MKZ is veroorzaakt. Bij
kleine transporten transporteert de veehouder zelf, in het merendeel van de
transporten zijn zowel een veehouder als een transporteur betrokken. Een veehouder
is vermoedelijk attent op schone veewagens, want hij loopt risico’s als dit niet het
geval is. Hoe verantwoordelijk transporteurs zich voelen, en in hoeverre zij
gemakkelijk en goedkoop willen werken, is minder duidelijk. Daarnaast kan er gebrek
aan kennis zijn bij de transportsector van de risico’s.5 De onzichtbaarheid van de
reinigingsactiviteit draagt bij aan mogelijk onvoldoende uitvoeren van het reinigen.

2.6 Conclusies
We trekken enkele voorlopige conclusies:
6
 Het proces is volledig beschreven; wellicht eerder een overdaad aan regels.
 De rol van de toezichthouder bij de wasplaatsen lijkt meer ingegeven te zijn om een
verantwoordelijke aan te wijzen, waardoor verantwoordelijkheden formeel zijn
belegd, dan dat dit bijdraagt aan schone veewagens.
 Objectieve informatie gebaseerd ten aanzien van wasplaatsen is niet voorhanden ten
aanzien van normen 2 en 3.
 Er zijn verschillende problemen met uniformiteit: periodiciteit, toezicht op
wasplaatsen, controle op wasplaatsen.
 Instrumentarium van sanctionering is onvoldoende
 Medewerkers zijn onvoldoende opgeleid. In belangrijke mate zijn ook attitude en
competentie een probleem.

5

Opmerking: branche-organisatie Saveetra houdt zich bezig met opleiding transporteurs.
Nog aangeven welke regels verplicht zijn opgelegd door de EU en welke zijn ingegeven door de
Nederlandse regelgever.
6

Nulmeting Veetransport

11

CMC/T11 Company

3 Bestaande situatie: reisplannen en gezondheidscertificaat
3.1 Regels, toezicht en administratief proces
Het doel waarvoor reisplannen moeten worden ingediend vloeit voort uit de behoefte om
op Europees niveau inzicht te hebben in de dierbewegingen die hebben plaatsgevonden
en die op korte termijn zullen gaan plaatsvinden.
Mogelijk wordt de registratie van de reisplannen in de toekomst aan Traces (een
Europees automatiseringssysteem) gekoppeld. In Traces worden de exportcertificaten
geregistreerd. Momenteel is er dus geen koppeling tussen de registratie van de
reisplannen en de exportcertificaten.
Reisplan
Tot voor kort bestond een reisplan - tot de instelling van het Bureau Veetransport - uit
vier bladen: het witte formulier en drie doorslagen in de kleuren, blauw, roze en geel. Bij
vertrek nam de dierenarts het blauwe formulier in. Dit formulier ging naar het VWA
regiokantoor. Bij terugkomst diende de transporteur het roze formulier waarop de
reistijden en halteplaatsen vermeld staan, binnen 14 dagen naar het VWA regiokantoor te
zenden.
In de nieuwe werkwijze die m.i.v. 1 april 2006 van start ging, heeft het Bureau
Veetransport een centrale rol. Het reisplan is uitgebreid en bestaat nu uit één formulier en
vier doorslagen. Het formulier zelf gaat met de zending mee naar het land van
bestemming. De groene doorslag wordt direct na vertrek door de veearts naar het Bureau
Veetransport in Groningen gezonden per fax.
Gezondheidscertificaat
Eerder is de export al aangevraagd middels een concept reisplan dat naar het regiokantoor
wordt gestuurd. Indien goedgekeurd kan de export ingepland worden en is er een
dierenarts aanwezig bij het beladen van de veewagen. Deze toetst of er geen ziek of wrak
vee wordt getransporteerd. De dierenarts verstrekt voor vertrek een
gezondheidscertificaat. Zieke en gewonde dieren gaan niet mee en de wagen wordt
verzegeld. Bij varkens vinden ook stalkeuringen plaats. Alleen de AID controleert op de
weg.
De blauwe doorslag wordt bij het exportcertificaat gevoegd. De roze en gele doorslagen
zijn voor de transporteur. De gele is voor de transporteur zelf, en de roze doorslag moet
hij bij terugkomst binnen 14 dagen terugzenden naar het Bureau Veetransport.
Als er sprake is van export restitutie op levend vee dan zendt het Bureau Veetransport de
formulieren vanuit Groningen door naar de PVE. De uitkering vanuit Brussel wordt door
de PVE verzorgd en aan de exporteur uitbetaald.

Nulmeting Veetransport

12

CMC/T11 Company

Tabel 3 Reisplannen en gezondheidscertificaten
Regels

Doelgroep

Concept reisplannen dienen voor de transporteurs
export naar het regiokantoor te
worden gestuurd.
Vervoerders mogen geen zieke of
transporteurs
gewonde dieren vervoeren.

Reisplannen (roze kopie) moeten
m.i.v. 1 april 2006 bij terugkomst
worden gezonden naar Bureau
Veetransport in Groningen,
voorheen ging dit via de
regiokantoren.

transporteurs

Aantal

Huidige controle/toezicht

geen inzicht

Geen concept reisplan/ geen
dierenarts voor keuring.

geen inzicht

Dierenartsen moeten vee keuren en
bij goedkeuring een
gezondheidscertificaat afgeven.
Deze wordt ingevoerd in Traces.
Situatie voor 1 april 2006: controle
en registratie verschilt per regio, er
zijn vrijwel geen
sanctiemogelijkheden.

7000

3.2 Naleving
De steekproeven bij de verschillende regiokantoren zorgt voor aanvullende informatie.
Daarvoor bestond er geen duidelijk beeld van de huidige naleving, al was de indruk dat
ten aanzien van punt 3. de termijn bij het opsturen van certificaten de regel ruim en vaak
wordt overtreden. Zoals uit het onderstaande overzicht blijkt, klopte deze indruk.
Daarnaast komt uit het onderzoek naar voren dat de reisschema’s onvolledig en soms
onleesbaar ingevuld, daarentegen worden er weinig daadwerkelijke overtredingen van
reistijden en -condities geconstateerd.
Voor compleet beeld zie de Management samenvatting Nulmeting Reisschema’s in
bijlage 2.
Tabel 4 Reisplannen en gezondheidscertificaten
Regels

Doelgroep

Neerslagen van Huidige
uitkomsten
naleving
Transporteurs Formulieren
100%

1. Exportaanvraag (aantal dieren,
bestemming en concept reisplan)
dient voor export naar regiokantoor te
worden gestuurd.
2. Het reisplan geeft de reisduur en
Transporteurs Reisplan
andere reiscondities aan.

3. Vervoerders mogen geen zieke of
gewonde dieren vervoeren.

Transporteurs Goedkeuring
door
dierenartsen:
certificaat

Nulmeting Veetransport

Er worden
weinig
overtredingen
geconstateerd,
wel veel
onduidelijkheden en
omissies in de
reisplannen.
Geen inzicht.

Mogelijkheden 0meting stap 2
Geen

Handmatige
steekproef bij regiokantoren en Bureau
Veetransport op:
juiste reisduur een
-condities

Geen.
Zieke gewonde
dieren gaan niet
mee en wagen
wordt verzegeld. Bij
varkens ook
stalkeuring. Alleen
AID controleert op

13

CMC/T11 Company

4. Reisplannen moeten bij terugkomst
binnen 14 dagen worden toegezonden
naar het regiokantoor, en na 1 april naar
het Bureau Veetransport te Groningen.

3.3

Transporteurs Groene en roze 28% van de
doorslagen van reisschema’s
reisplan
wordt te laat,
en 17% van de
reisschema’s
wordt NIET
teruggezonden.

de weg.
Steekproef bij
regiokantoren en
Bureau
Veetransport op:
1. tijdig retourneren
en 2. afspraken
nakomen, vlg
reisplan bij vertrek
en na terugkomst.

Uniformiteit

In ieder van de drie gecontroleerde regio’s worden de roze doorslagen van de
reisschema’s gecontroleerd en geadministreerd. Dit vastleggen gebeurt zowel in een
papieren als een geautomatiseerde bestand. Als uit controle blijkt dat de vervoerder niet
binnen twee weken de roze doorslag heeft geretourneerd, wordt in twee regio’s standaard
een herinneringsbrief aan nalatige vervoerders verstuurd, in een regio gebeurt dit niet.
In de nieuwe situatie, met een Bureau Veestransaport zal de uniformiteit sowieso
toenemen.

3.4

Handhaving

Voor het niet (tijdig) retourneren van de reisschema’s worden door alle drie
regiokantoren geen sancties uitgedeeld.

3.5 Knelpunten handhaving en meting naleving
Zoals uit de gesprekken met betrokkenen naar voren kwam, kennen zowel de oude als de
nieuwe situatie verschillende knelpunten. Deze betreffen met name het ontbreken van
waterdichte controles en sanctiemogelijkheden voor het niet (tijdig) retourneren of
onvolledig/onleesbaar invullen van het reisschema.
Naast een direct effect op de diertransporten zelf, kan het gebrek aan controle- en
sanctiemiddelen ook bij betrokken VWA-medewerkers leiden tot verminderde motivatie
voor het houden van toezicht en controle.

3.6 Conclusies
Doordat waterdichte controle moeilijk is en sancties -o.a. door economische motievengevoelig liggen, is een mogelijke aanpak om te beginnen bij de vervoerders zelf. Zo
kunnen bijvoorbeeld de vervoerders worden gewezen op haar verantwoordelijkheden en
het belang van een goed verloop van diertransporten voor het eigen bedrijf en de
Nederlandse vervoerssector.
Buitenlandse vervoerders lijken zich over het algemeen nog minder aan te trekken van de
Nederlandse voorschriften om reisplannen te retourneren. Een specifieke plan van aanpak
van deze groep lijkt noodzakelijk.

Nulmeting Veetransport

14

CMC/T11 Company

4 Bestaande situatie: exportrestitutie
4.1 De norm
Een exporteur krijgt een vergoeding voor de export van runderen, aan landen buiten de
EU. Deze vergoeding wordt achteraf verstrekt door Brussel via de PVE op basis van het
reisplan.
Het correct invullen van het reisplan is een verantwoordelijkheid van de transporteur. In
de praktijk zijn het vaak de exporteurs die dit doen. Als er omissies of fouten worden
gemaakt door de transporteur bij het invullen of deze verzuimt om het roze formulier van
het reisplan tijdig terug te sturen, dan is de consequentie dat de exporteur geen
vergoeding ontvangt, want de PVE gaat dan niet over tot restitutie.

Nulmeting Veetransport

15

CMC/T11 Company

5 Overzicht reconstructie diertransporten
Hieronder een tweetal overzichten van de huidige situatie rond de diertransporten zoals
die gemaakt kan worden op basis van de huidige beschikbare informatie. Uit het
overzicht in tabel 6. blijkt ook waar de knelpunten en hiaten liggen. De eerder
geformuleerde opzet is nu zo goed mogelijk ingevuld. Het aantal knelpunten is groot,
zodat deze nog apart in een volgende paragraaf zijn weergegeven.
De getallen in de kolom ernstrisico komen overeen met de waarde ‘belangrijkheid’ zoals
de groep experts deze in de Beoordeling knelpunten quickscan, p. 22 in de
Knelpuntenanalyse Levend Vee, CMC, januari 2006 heeft toegekend.
Daarnaast is voor een aantal normen een meer gedetailleerde analyse van de ernstrisico’s
gemaakt. In deze tabel worden verschillende typen ernstriscio’s onderscheiden.
De onderstaande tabel is een aangepaste versie van de tabel in de Knelpuntenanalyse
Levend Vee, p.17.
Tabel 5 Oorzaken overtreden, omgang en ernstrisico’s veetransporten

Oorzaken
overtreden

Omvang
overtreden

Ernst

Norm

Niet kunnen (T1b)

Niet willen (T2-5)

Niet moeten (T6-10)

Hoeveel overtreders

Aandeel per ongeluk

Herhaaldelijk
overtreder

Gezondheid/veiligheid van de mens

Gezondheid / welzijn
dieren

Financieel economische schade

Politieke gevoeligheid

Ramprisico

Erkenningsverlening
en onderhoud:
verzamelcentra
Erkenningsverlening
en onderhoud:
verzamelcentra
Exportcertificering
levend vee en levende
producten: exporteurs
Registraties:
eigenaren

Algemeen: moeten voldoen aan
bepaalde hygienische eisen

1,2

2,2

6,5

5,9

4,9

1,0

4,8

2,0

7,4

7,2

7,8

6,0

Algemeen: moeten zorgen voor
goede administratie om
tracering mogelijk te maken
Algemeen: juiste gezondheidsstatus van de dieren en de dieren
moeten 'fit to travel' zijn
wasplaatsen: goede reinigingsinstallatie onder alle klimatologische omstandigheden

1,3

3,3

6,9

6,0

6,0

2,1

5,6

4,2

6,6

6,1

7,2

6,2

1,3

0,9

4,6

4,0

3,8

1,4

4,5

3,1

7,5

6,7

6,1

5,6

0,2

0,9

4,4

5,1

4,1

0,6

5,4

1,4

7,5

5,5

6,3

7,0

Niet kennen (T1a)

Item

Nulmeting Veetransport

16

Tabel 6 Normen, naleving, handhaving, risico’s en knelpunten veetransporten

Normen

Naleving/
Overtreding

Ernstrisico7

Handhaving

Attitude
en uniformiteit

Knelpunten8

Overtreding > 50%

7,5

Hoe?

Geen inzicht. Intrekken van
erkenning op
grond van
overtreden
administratie
ve regels is
(bijna) niet
haalbaar.

Nog nooit vond
sanctie of intrekking
van EVP plaats.

7,4

Ingangstoets/
audit bij
aanvraag en
wijzigingen
door VWA.

Vraagtekens
bij de
harmonisatie
in de
uitvoering.

Wasplaatsen
voorschriften tav
administratie
1.
Wasplaatsen moeten
zorgen voor een goede
administratie om
tracering mogelijk te
maken.

Wasplaatsen
voorschriften overige
regels/fysiek
2.
Erkenningsverlening
wasplaatsen, deze
moeten voldoen aan
specifieke inrichting-,
hygiëne- en gebruiks
eisen.

7,1

5,6

Vervolgens
jaarlijkse
audit door
VWA.
Document
Export
Verzamelplaa
ts (EVP)
wordt
afgegeven.

Hoe helder
zijn de
sancties en
worden de
sancties wel
uniform
toegepast?

Te lang
‘pappen en
nathouden’,
moeilijk om
een buitenstaander, de
rechter,
duidelijk te
maken
waarom de
maat nu vol
is.
Onvoldoende
kennis bij de
auditor en
onvoldoende
tijd om audits
naar behoren
uit te voeren.
Jaarlijkse
frequentie is
niet
gerelateerd
aan risico.

7 De getallen in de kolom ernstrisico komen overeen met de waarde ‘belangrijkheid’ zoals de groep experts deze in de Beoordeling
knelpunten quickscan, p. 22 in de Knelpuntenanalyse Levend Vee, CMC, januari 2006 heeft toegekend.
8 De opmerkingen in de kolom knelpunten komen uit de Knelpuntenanalyse Veetransport van de VWA en de quickscan gedaan in het
kader van de Knelpuntenanalyse Levend Vee, CMC/t11 Company, januari 2006

CMC/T11 Company
Normen

Naleving/
Overtreding

3.
R & O onder alle
klimatologische
omstandigheden.

4.
Transporteurs zijn
verplicht na elk
transport van
evenhoevigen, het
vervoermiddel direct
na lossing te reinigen
en te ontsmetten. Ze
moeten binnen 24 uur
melden dat dit gebeurd
is.

Handhaving

Attitude
en uniformiteit

Knelpunten8

Tijdens
schaduwcontroles
werden er bij het R&O
verschillende omissies
geconstateerd, o.a.
problemen bij vorst,
levering van water >
70 ˚C niet mogelijk,
geen controle op juiste
doseervoorschrift
ontsmettingsmiddel,
kledingvoorschriften
niet nageleefd. En
reiniging en
ontsmetting van de
veewagens is
regelmatig
onvoldoende.

De VWA
voert
periodiek
controles uit
op de juiste
naleving van
de regeling
preventie.
Dit is een
periodieke
toets: 1 x per
1 week tot
voor kort of
nu 2 weken?

De bezoekfrequentie
voor de
periodieke
toetsen blijkt
per
kring/team te
verschillen en
loopt uiteen
van 1x pw tot
1x 4w.

Bezoekfrequentie van
1x2 weken
wordt niet
gehaald.

Niet adequaat
uitvoeren van R&O
van transportmiddel.

Bewijzen van Geen inzicht.
R&O worden
afgegeven
door de
toezichthoud
er van de
wasplaats en
moeten
binnen 24 uur
gefaxt
worden naar
VWA
Groningen.

Verlopen registraties
5.
Eigenaren veewagens/ worden niet
aangepakt.
transporteurs moeten
zorgen dat het
vervoermiddel geschikt
is, zodat het welzijn
van het dier niet
geschaad wordt.
(regeling en besluit
dierenvervoer)

Ernstrisico7

De uitvoering
laat door
tijdsdruk en
druk van het
bedrijfsleven
te wensen
over.
Corrigerend
optreden
blijkt
achterwege.

6,6

Steekproef in
2005 geeft
grote
verschillen te
zien.

De dierenarts
controleert
bij laden van
dieren de
R&O van het
transportmid
del.
1 x per vijf
Geen inzicht. Is dit vaak
jaar keuren
genoeg?
door VWA.
Geen taak
voor VWA,
onvoldoende
expertise,
overdoen aan
de RDW.

Nulmeting Veetransport

18

CMC/T11 Company
Normen

Naleving/
Overtreding

Ernstrisico7

6.
Exporteurs moeten
zorgen voor de juiste
gezondheidsstatus van
de dieren (niet ziek of
gewond); de dieren
moeten ‘fit to travel’
zijn.
Exportcertificering.

Overbelading van het 7,0
gebruikte veevervoe-rmiddel, vervoer van
zieke of wrakke
dieren.
Soms hoge mortaliteit.

7,0

7.
Vervoerders moeten
zich aan reistijden
afspraken houden.

Overschrijding reistijd
door transporteur.
Rustperiode wordt niet
gerespecteerd.

Reisschema’s zijn niet
8.
correct en volledig
Exporteur dient
voorlopig reisschema’s ingevuld.
in voor export bij
VWA-regiokantoor

Handhaving

Attitude
en uniformiteit

VWA BIP’s Geen inzicht.
controle op
de plaats van
uitgang op
geschiktheid
van dieren op
de reis,
geschiktheid
van het
vervoermiddel, afhandeling
Controle
exempl. T5,
is douane
formulier,
douane maakt
aantekening,
aftekening
reisplan.

Knelpunten8
Afwijkingen
(identificatie,
ontbrekende
aanvoerdocu
menten)
geconstateerd
maar geen
sancties.
Het intrekken
of schorsen
van de
erkenning
van
dierenvervoer
vrijwel
onmogelijk.
Het niet
afgeven van
een
certificaat
vanwege niet
sluitende
admin. komt
zelden voor.

Gezondheid
dieren is
meestal wel
in orde. Soms
worden
wrakke
dieren toch
geladen.
Weinig grip
Controle is
Voorheen
op overschrijregiokantoren louter
administratief dingen.
nu Bureau
Veetransport, en is beperkt.
Steekproef
controleren
na afloop het wijst uit dat
retourneerde er variatie in
controle is.
reisplan en
inhoudelijke
controle van
reisplan.
VWA voert
controle uit
op
reisschema
waarop

Nulmeting Veetransport

Reisschema’s
worden altijd
ingediend
(anders geen
dierenarts ter

Traceerbaarheid is door
ontbreken
van uniek
nummer op

19

CMC/T11 Company
Normen

Naleving/
Overtreding

Ernstrisico7

voorzien van stempel
certificerende
ambtenaar (officiële
dierenarts).

Handhaving

Attitude
en uniformiteit

Knelpunten8

reisverloop
en -condities

plekke), maar
vertrektijd en
–route
worden niet
altijd van de
voren
ingevuld.

reisschema’s
hebben
onvoldoende.
Internationaal
karakter
bemoeilijkt
controle.
VWA
medewerkers
beschikken
over te
weinig
kennis.
Steunpunten
bieden
onvoldoende/
geen
coördinatie
en bewaking
reisschema’s
en aanvragen
export
levende
dieren.

9.
Dierenartsen keuren
vee en indien
goedgekeurd geven
exportcertificaat af.

7,3 en 6,2
Bij runderen is het
aantal dieren soms niet
vermeld.

De reisplannen
10.
Reisplannen moeten bij worden niet
geretourneerd of niet
terugkomst worden

-

Opmerking
m.b.t.
schapen:
dierenartsen
onderschatten
de risico’s
zowel
maatschappelijk als voor
de organisatie
De certificerende ambtenaar is niet
altijd even
zorgvuldig en
bewust van
verantwoorde
lijkheid bij de
afgifte van
een certificaat aan de
aanvrager.
Gebrek aan
Regiokantore VWAinforcontrole- en
n controleren meert PVE
na afloop op over reis ivm sanctie-

Onbekend

Nulmeting Veetransport

20

CMC/T11 Company
Normen

Naleving/
Overtreding

Ernstrisico7

toegezonden naar het
binnen gestelde
Bureau Veetransport,
termijn van twee
voorheen naar de VWA weken.
regiokantoren.
De vermelde gegevens
op reisschema’s zijn
onvolledig en blijken
niet te kloppen.
11.
Bestemmingscontroles
Traces: aselecte
steekproeven

Exportrestitutie
tav administratie
12.
De VWA heeft zich
verplicht het PVE
bericht te sturen over
het naleven van
transportvoorwaarden
bij de uitvoer van
levende runderen. Dit
gebeurt door toetsing
aan regelgeving van het
door de transporteur
retourgezonden
reisschema.

Handhaving

Attitude
en uniformiteit

Knelpunten8

controle van
terugzending
en inhoud
van roze
doorslag .

uitbetaling
restitutie:
onduidelijke
communicatie tussen
WVA en
PVE.

mogelijkheden.

-

Bestemmingcontroles
vinden op
geen van de
kantoren
standaard
plaats.

-

-

-

Niet geverifieerde
reisschema’s. De
VWA/RVV
controleert achteraf
niet of niet in
voldoende mate of de
reis verlopen is zoals
aangegeven op het
schema.

-

Verschillen
Controle
verschilt per tussen regioregiokantoor. kantoren.

Ontoereikende
verstrekking van
informatie aan het
PVE. Indien
afwijkende
reisschema’s verstrekt
de VWA onduidelijke
informatie aan het
PVE.

Nulmeting Veetransport

Motivatie
vervoerder
medeoorzaak
??

Onduidelijke
interne
afspraken bij
sommige
VWAkantoren
Onduidelijke
communicatie tussen
WVA en
PVE.
.

21

6 Samenvatting knelpunten
De knelpunten zijn vooral gedestilleerd uit de specifieke Knelpuntenanalyse Veetransport
van de VWA en de algemene Knelpuntenanalyse zoals die door CMC voor de VWA is
gemaakt.

6.1 Knelpunten wasplaatsen
•

Sector neemt zelf geen verantwoordelijkheid voor misstanden.

•

Het is (bijna) niet haalbaar om de erkenning tot officiële wasplaats op grond van
het overtreden administratieve regels in te trekken; meer duidelijkheid over de
sanctiemogelijkheden en –toepassingen lijkt geboden.

•

De frequentie (jaarlijks) van de controles/audits van de wasplaatsen op specifieke
inrichting-, hygiëne- en gebruikseisen is niet gerelateerd aan de risico’s. Een
reden voor de gelijke behandeling is dat er voor een audit moet worden betaald.
Zodoende wil men alle wasplaatsen gelijk behandelen; vaker gecontroleerd
worden brengt hogere kosten voor het bedrijf met zich mee. Toch zou het
afstemmen van de frequentie op de status van het bedrijf en het risico - uiteraard
met verantwoording van de controlefrequenties - de handhaving kunnen
verbeteren.

•

De sancties lijken weinig helder en lijken ook niet uniform te worden toegepast.

•

De bezoekfrequentie voor de periodieke toetsen op de werking van de
reinigingsinstallaties blijkt per kring/team te verschillen en loopt uiteen van 1 x
per week tot 1 x per vier weken. De bezoekfrequentie van 1x in de twee weken
wordt veelal niet gehaald. De uitvoering laat vooral door tijdsdruk en druk van het
bedrijfsleven te wensen over. Bij overtredingen blijft corrigerend optreden
achterwege. Een knelpunt is dat de AID die proces-verbaal dient op te maken
andere prioriteiten heeft. Dit draagt niet bij aan de aanpak van overtredingen. De
vraag is of andere sancties mogelijk zijn, bijvoorbeeld bestuursrechtelijk i.p.v.
strafrechtelijk. Ook het opbouwen van dossiers lijkt zinvol.

•

VWA heeft een te nadrukkelijke rol in R&O; mooi onderwerp voor Toezicht op
controle.

6.2 Knelpunten transportmiddelen
•

De vervoermiddelen dienen een geldige dierenvervoerplaat te hebben indien ze de
grens overgaan, daardoor kunnen vervoermiddelen alleen een verlopen registratie
hebben als zij in Nederland blijven.
Er is geen inzicht in attitude en uniformiteit. Er worden vraagtekens bij de
keuringsfrequentie gezet. Daarnaast wordt opgemerkt dat het keuren geen taak is

CMC/T11 Company
voor de VWA vanwege onvoldoende expertise, en dat de RDW deze beter kan
overnemen, hetgeen ook in de toekomst zal gebeuren.
•

6.3

De transporteur dient direct na lossing het voertuig te laten reinigen en
ontsmetten, en dit binnen 24 uur te melden. De toezichthouder van de wasplaats
verstrekt het bewijs van R&O, welke binnen 24 naar de VWA Groningen moet
worden doorgestuurd per fax. Er is echter weinig inzicht in de mate van naleving
en controle.

Knelpunten dierenwelzijn en exportcertificering

•

Net als bij de wasplaatsen wordt ook hier niet strikt op administratieve
overtredingen gehandhaafd; met andere woorden het niet afgeven van een
exportcertificaat vanwege een gebrekkige administratie komt niet voor.
Het is onduidelijk of exporteurs per ongeluk of met opzet foutieve gegevens
leveren, bijvoorbeeld voor de exportaanvraag en/of certificaattekst, en /of
reisschema’s. Ook worden voor het transport soms andere vervoermiddelen
gebruikt dan aangegeven in de exportaanvraag.

•

Ondanks geconstateerde overtredingen, zullen er geen sancties plaatsvinden,
tenzij klachten uit het buitenland. Het intrekken of schorsen van de erkenning tot
diervervoer is in het verleden vrijwel onmogelijk gebleken. Mogelijke oplossing
is een centraal meldpunt.

•

De reisschema’s hadden tot voor kort geen uniek nummer. Deze verbetering
m.i.v. maart 2006 zorgt dat de traceerbaarheid is toegenomen. Ook bemoeilijkt
het internationale karakter een goede aanpak/controle.

•

Medewerkers VWA steunpunten beschikken over te weinig kennis.
Vanuit de VWA steunpunten is er onvoldoende/geen coördinatie en bewaking van
de reisschema’s en aanvragen export levende dieren.

•

M.b.t schapen wordt opgemerkt dat dierenartsen veelal de risico’s onderschatten
zowel maatschappelijk als voor de organisatie. Daarnaast is de certificerende
ambtenaar is niet altijd even zorgvuldig en bewust van de verantwoordelijkheid
bij de afgifte van een exportcertificaat aan de aanvrager. De controle schiet tekort
op de in het exportcertificaat vermelde voorwaarden.

•

Er is weinig grip op overschrijdingen van de reistijden.

6.4 Knelpunten exportrestitutie
•

De reisschema’s worden niet voldoende geverifieerd. Achteraf wordt niet of niet
in voldoende mate gecontroleerd of de reis is verlopen zoals aangegeven op het
schema. Dit terwijl reisplannen vaker worden niet geretourneerd of niet binnen
gestelde termijn van twee weken. Ook blijken vermelde gegevens op reisschema’s
onvolledig of niet te kloppen.

Nulmeting Veetransport

23

CMC/T11 Company

7 Conclusies en aanbevelingen
Door de aanvullende informatie uit de literatuur en de nulmeting naar de reisschema’s
ontstaat een beter beeld van de nalevings- en handhavingssituatie t.a.v. wasplaatsen en
reisschema’s. Ook t.a.v. de exportrestitutie en de controle op de bestemming is
duidelijker geworden wat de huidige controle inhoudt en welke verbeteringen nodig zijn.
Het blijkt dat het makkelijk is voor vervoerders om geen of incomplete gegevens aan te
leveren. De verplichting tot het aanleveren van gegevens middels de reisschema’s wordt
door een flink aantal vervoerders met de voeten getreden. Dit nalatig gedrag betreft zowel
retournering als compleet invullen en zorgt voor een gebrekkig zicht op de naleving.
Duidelijk wordt dat met betrekking tot het toezicht op het transport van dieren de eerste
knelpunten liggen op het aanleveren van informatie door de vervoerders. Motieven voor
de gebrekkige naleving kunnen o.a. liggen in een gebrek aan motivatie bij vervoerders en
het ontbreken van sanctiemogelijkheden zijn.
Naast het meten van de huidige situatie is het noodzakelijk dat bij de opzet van de nieuwe
organisatie de bovengenoemde knelpunten concreet worden vertalen in een administratie
en registratiesysteem die de benodigde gegevens en effecten vastlegt. Alleen dan kan een
adequate effectmeting van handhaving en naleving plaatsvinden.
Daarnaast blijkt uit de reconstructie dat veel gegevens niet of verschillend zijn
geregistreerd. Informatie is ook vaak gekleurd door de waarneming van de controleur. In
veel gevallen zullen uitsluitend gegevens gevonden worden waaruit blijkt dat de situatie
in orde is bevonden. Bij afwijkingen kan immers geen goedkeuring of erkenning
plaatsvinden.
Het lijkt zinnig op de steekproef naar de reisschema’s te vervolgen na de zomer van
2006. Wanneer deze is geschoeid op de leest van de eerdere nulmeting bij de drie
regiokantoren, kunnen de effecten van het verandertraject dat inmiddels binnen de VWA
in gang is gezet, in kaart worden gebracht. Op basis van de vergelijking van nulmeting en
vervolgmeting kan worden bezien of en welke maatregelen er nodig zijn.
Om zowel processen als het noodzakelijke handhavinginstrumentarium te optimaliseren,
zal per onderdeel en uitgewerkt moeten worden, welke informatie nodig is, en hoe deze is
te verkrijgen. Hierboven is daartoe al een aanzet gegeven.
Bij het herijken van de processen kunnen ook kwaliteitsindicatoren worden benoemd.
Door goede registratie, monitoring en het benoemen van verantwoordelijkheden en
bevoegdheden kan dan relevante informatie worden verkregen waarop ook sturing
mogelijk is.

Nulmeting Veetransport

24

CMC/T11 Company

Bijlagen
Bijlage 1. Overzicht geraadpleegde documenten
Knelpuntenanalyse veetransport, VWA N-W afd. Signalering en Ontwikkeling, nov.
2005.
Verantwoording, samenvatting en voorstel voor oplossingsrichtingen veetransport,
ongedateerd.
Besluit inrichting coördinatiepunt Noord, , VWA, dec. 2005.
Jaarplan 2006 Voedsel en Waren Autoriteit, LNV, okt. 2005.
Projectprotocol, Project Registratie deelproject Wasplaatsen, dec. 2005.
Knelpuntenanalyse Levend Vee, CMC/T11 Company, feb. 2006.
Samenvatting Rapport Audit Exportrestituties runderen, VWA, jan. 2006.
Plan van aanpak Landelijk bureau Veetransport, VWA, jan. 2006.
Algemene instructie vervoer en reisschema (versie 1.0.2), VWA afd. Signalering en
Ontwikkeling, okt. 2003.
Exportrestituties, controles door RVV + bijlagen, VWA, okt. 2003.
Bewijs van reiniging en ontsmetting, versie 3.1, VWA.
Leidraad effectmeting bij Inspecties, Werkgroep Effectmeting IG-beraad, Ministerie van
Justitie, juni 2005.

Nulmeting Veetransport

25

CMC/T11 Company

Bijlage 2 Management samenvatting Nulmeting Reisschema’s
De ‘Tussenrapportage 0-meting Veetransport’ (april 2006) wees uit dat een reconstructie op basis
van de bestaande informatie een onvoldoende duidelijk beeld kon verschaffen van de naleving en
handhaving van regelgeving op het gebied van diertransporten. Aanvullende informatie bleek
nodig om een volledig beeld te krijgen
Met dit onderzoeksverslag wordt getracht dit hiaat te vullen. Het onderzoek bestaat uit een drietal
aselecte steekproeven die zijn genomen op drie VWA regiokantoren. Op de drie kantoren, het
VWA Noordwest, Oost en Zuid zijn gegevens over de naleving en het toezicht op de
diertransporten verzameld en bewerkt tot het onderliggende rapport.
De belangrijkste bevindingen uit het onderzoek zijn:
• er ontbreken relatief veel reisschema’s (17%), waardoor controle en toezicht niet
mogelijk is;
• een kleiner aantal reisschema’s is onvolledig en/of onleesbaar ingevuld.
• in de wel volledig en leesbaar ingevulde reisschema’s zijn zeer weinig overtredingen en
overschrijdingen te constateren.
Het moge duidelijk zijn dat door het ontbreken van sancties het voor vervoerders de
gemakkelijkste methode is om het reisschema of niet of onvolledig te retourneren. Verbeterd
toezicht en strengere handhaving op de reisschema’s lijkt voorwaarde voor effectief
handhavingsbeleid.

Aselecte steekproef
Op de drie kantoren zijn handmatig in totaal 191 dossiers bekeken en vergeleken met
gegevens afkomstig uit de geautomatiseerde bestanden, een Access databank. Met de
steekproef wordt beoogd om zicht te krijgen op de volgende vier aspecten:
•
•
•
•

in hoeverre vervoerders het roze reisschema terugzenden naar de VWA;
de mate waarin overschrijding van het afgesproken terugzendtermijn (binnen 14 dagen na
einde reis) plaatsvindt;
het nakomen van de gegevens volgens het reisschema, en ingeval van niet-nakomen, wat
de afwijkingen inhouden en welke consequenties deze met zich mee brengen;
de wijze waarop er wordt toegezien op de reisduur en de reiscondities van de
diertransporten.

Retourneren
Ten aanzien van het (tijdig) retourneren van de (roze doorslag van de) reisschema’s, komen de
volgende aspecten uit de steekproeven naar voren.
•
•

Het gemiddelde percentage ontbrekende reisschema’s bedraagt 17%. Ook blijkt er een
min of meer vaste kern te zijn van nalatige vervoerders. Vooral buitenlandse vervoerders
scoren slecht op het terugzenden van het schema.
Het te laat retourneren van de roze doorslag, dus niet binnen twee weken na het einde
van de reis, komt veelvuldig voor. Over de totale steekproef overschrijdt 28% van de
reisschema’s de termijn van twee weken. Per regio varieert dit percentage van 17 tot
40%. Ook hier blijkt het te gaan om een vaste groep van vervoerders die te laat
terugzendt.

Nulmeting Veetransport

26

CMC/T11 Company
•

De inspanningen om te zorgen dat vervoerders de schema’s alsnog retourneren
verschillen per regio. In de regio’s Noordwest en Oost werd standaard een
herinneringbrief verstuurd als de roze doorslag niet binnenkomt. In regio Zuid was dit
geen gebruikelijke activiteit.

Omissies en gebreken
Naast het niet-retourneren, vormt het onvolledig en/of onleesbaar invullen van het reisschema een
knelpunt voor een adequate controle.
In de gevallen dat een reisschema retour komt en volledig is ingevuld, worden slechts in enkele
gevallen overtredingen t.a.v. reisduur en -condities geconstateerd.
Belangrijkste conclusie is dat de VWA door het ontbreken van gegevens het in een relatief groot
aantal gevallen moeilijk te controleren of de regels worden nageleefd. Strengere controle, en
sancties lijken nodig om dit te verbeteren.
Om basis van de steekproeven kan niet worden geconstateerd dat er veel overtredingen
plaatsvinden qua reis- en stoptijden, wel dat er veelal onvolledige informatie over de transporten
beschikbaar is.
Controle bestemming
Daarnaast blijkt dat er geen controle plaatsvindt op de totale reisduur en -afstand. Op de
planningsafdelingen blijkt dit geen routine te zijn; deels kan deze controle ook nog niet
plaatsvinden, omdat de definitieve bestemming nog niet bekend is.
Deze controle blijft ook na 1 april 2006 de verantwoordelijkheid van de planningsafdelingen.
Exportrestitutie
Alleen in de regio Oost wordt standaard aan het PVE een melding gestuurd dat er restitutie moet
plaatsvinden. De andere regio’s melden dit niet.
Monitoren
Het lijkt zinvol om ook bij het Bureau Veetransport de gang van zaken rond de controle van het
reisschema in kaart te brengen. Door deze nulmeting kan de nieuwe situatie dan vergelijken
worden met de oude situatie. Het monitoren van de verschillende aspecten kan aan de hand van
maandoverzichten uit de Acces database waarbij terugzending, tijdige retournering en
compleet/leesbaar invullen wordt vastgelegd. Een handmatige steekproef lijkt daarnaast zinvol als
controle op de administratie.
Knelpunten effectief toezicht
Zoals uit de gesprekken met betrokkenen naar voren kwam, kent ook de nieuwe situatie
knelpunten als het ontbreken van waterdichte controles en sancties op niet (tijdig) retourneren of
onvolledig/onleesbaar invullen van het reisschema. Naast een direct effect op het vervoer, kan het
gebrek aan middelen ook bij betrokken VWA-medewerkers de motivatie verminderen.
Doordat waterdichte controle moeilijk is en sancties -o.a. door economische motieven- gevoelig
liggen, is een mogelijke aanpak om te beginnen bij de vervoerders zelf. Zo kunnen bijvoorbeeld
de vervoerders worden gewezen op haar verantwoordelijkheden en het belang van een goed
verloop van diertransporten voor het eigen bedrijf en de Nederlandse vervoerssector.
Buitenlandse vervoerders lijken zich over het algemeen nog minder aan te trekken van de
Nederlandse voorschriften om reisplannen te retourneren. Een specifieke plan van aanpak van
deze groep lijkt noodzakelijk.

Nulmeting Veetransport

27

Knelpuntenanalyse Levend Vee

VWA, Noord West

CMC/T11 COMPANY
AMSTERDAM, JANUARI 2006 VERSIE 1.0

CMC / T11 Company

Inhoudsopgave
Management samenvatting................................................................................................................... 3
1 Opzet ............................................................................................................................................... 7
1.1 Achtergrond................................................................................................................................ 7
1.2 Probleem- en doelstelling........................................................................................................... 7
1.3 Opzet onderzoek......................................................................................................................... 7
1.4 Opzet rapportage ........................................................................................................................ 7
1.5 De benadering: het T11- Sturingsmodel .................................................................................... 7
1.6 Huidige knelpuntenanalyses....................................................................................................... 9
1.7 Overall inzicht in knelpunten via een management informatie framework: de MIM ................ 9
2 Resultaten vooronderzoek ........................................................................................................... 11
2.1 Interviews ................................................................................................................................. 11
2.2 Gewenste uitkomsten expertsessie ........................................................................................... 11
2.3 Verkenning van dossiers .......................................................................................................... 11
2.4 Desk research ........................................................................................................................... 12
2.5 Voorlopige conclusies .............................................................................................................. 13
3 Resultaten expertsessie ................................................................................................................ 14
3.1 Opbouw sessie.......................................................................................................................... 14
3.2 Inventarisatie en beoordeling van de knelpunten ..................................................................... 15
3.2.1
Ad a. Quick scan handhavingsorganisatie ...................................................................... 15
3.2.2
Ad b. Samenwerkingsrelaties........................................................................................... 16
3.2.3
Ad c. Overtredingsanalyse normen.................................................................................. 17
3.2.4
Ad d. Knelpunten voor het uitvoeren van adquaat toezicht per gebied ........................... 18
3.2.5
Ad e. Beoordeling knelpunten quick scan........................................................................ 18
4.2.6
Ad f. Beoordeling knelpunten samenwerkingsrelaties ..................................................... 19
3.2.6
Ad g. Beoordeling knelpunten normen ............................................................................ 20
3.3 Verbetermogelijkheden ............................................................................................................ 21
3.3.1
Ad h. Beoordeling verbetersuggesties domeinen............................................................. 21
3.3.2
Ad i. Beoordeling verbetersuggesties algemeen .............................................................. 23
3.3.3
Ad j. Gewenste capaciteitsverdeling................................................................................ 24
3.4 Gewenste en geplande capaciteit en prioriteit .......................................................................... 26
4 Samenvatting, conclusies en aanbevelingen............................................................................... 26
4.1 Conclusies ten aanzien van de analyse..................................................................................... 26
4.2 Conclusies ten aanzien van de oplossingsrichtingen................................................................ 27
4.3 Aanbevelingen.......................................................................................................................... 27

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

2

CMC / T11 Company

Management samenvatting
Inleiding
De VWA wil meer inzicht krijgen in de factoren die haar belemmeren in het adequaat uitvoeren van haar
toezichtstaak. CMC is gevraagd om bij te dragen aan het maken van een ‘knelpuntenanalyse’, gericht op
handhaafbaarheid van de huidige regels en de adequaatheid van de huidige handhaving van de VWA, Noord
West. We vatten het begrip ‘knelpunten’ breed op, enerzijds gericht op meer directe en specifieke overtredingsrisico’s en redenen voor overtreden met betrekking tot regelgeving-doelgroep combinaties, anderzijds
meer algemene, indirecte knelpunten bij de handhavingsorganisatie; zaken als communicatie, opleiding e.d.
Het onderzoek is in twee fasen uitgevoerd. Eerst is er bij het vooronderzoek een analyse gemaakt van
beschikbare stukken zoals de jaarplannen voor 2006 en digitaal beschikbare informatie, zoals omvang van
doelgroepen. Ook zijn er een aantal aanvullende interviews gehouden met enkele betrokkenen bij levend vee.
Daarna heeft er een uitgebreide expertsessie plaatsgevonden, waarin knelpunten en oplossingsrichtingen zijn
geformuleerd.
Vooronderzoek
Uit dit onderzoek komt naar voren dat de VWA zoekende is om een instrumentarium te ontwikkelen dat
goede mogelijkheden biedt om overzicht en inzicht te verkrijgen, en goede sturing te kunnen geven aan het
complexe en snel veranderende werkveld. Op dit moment probeert men de dingen goed te doen, waarbij er
grote onzekerheid is of dit nu wel het geval is. De wens is om naast de dingen goed, ook de goede dingen te
doen. De vernieuwde organisatie heeft nog te maken met de verschillende culturen van de ministeries
waaruit de VWA is voortgekomen.
Onderdeel van het nieuwe beleid is dat de VWA meer risico-gebaseerd, resultaat gericht en transparant wil
opereren. Er worden veel activiteiten benoemd maar nog niet altijd SMART geconcretiseerd (SMART=
specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden). Wellicht zijn deze uitgewerkt in onderliggende
documenten waarover wij niet beschikten. In de plannen voor 2006 wordt nog weinig onderbouwing gegeven van keuzes, bedoelde effecten, inzet van capaciteit en gewenste norm ten aanzien van regelconform
gedrag. In het plan worden wel doelen geformuleerd maar deze zijn vrij vaag. Zo zijn de doelen niet meetbaar geformuleerd. Er wordt verbetering nagestreefd, maar het is niet verifieerbaar of dit ook gaat lukken.
Door een sterke krimp van de organisatie wordt de noodzaak om keuzes te maken nadrukkelijker ervaren.
Uitkomsten van de expertsessies
De inventarisatie van de knelpunten en verbetermogelijkheden levert een enorme hoeveelheid gegevens op.
Het is daardoor moeilijk om door de bomen het bos nog te zien. We proberen de grote lijnen weer te geven.
Evaluatie en knelpunt analyse
1. Een overall waardering van de handhavingsorganisatie via een Quick Scan laat een organisatie zien die op
alle gebieden nog moet groeien. Op alle terreinen wordt nu, met uitzondering van de informatie over de
doelgroepen en de overtredingsvormen, een onvoldoende gescoord.
Aspect

Waarderi
3,8
5,2
5,2
5,1

Beleid: sturing. De doeleinden zijn vertaald of geoperationaliseerd in concrete normen of kengetallen
Beleid: proces en organisatie. De verantwoordelijkheden zijn volledig duidelijk in het handhavingsproces.
Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieen voor de handhaving.
Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in de nalevingsrisico's en maatschappelijke risico's.
Informatie intern: Er is goed inzicht in de sturingrisico's: knelpunten in de organisatie, communicatie, samenwerking en
capaciteit.
Informatie: extern doelgroepen. Er is goed inzicht in doelgroepen en overtredingsvormen.
Uitvoering: kwaliteit sturing. De inzet of de sturing van de capaciteit is optimaal.
Uitvoering: capaciteit. Er is voldoende capaciteit en kwaliteit in de uitvoering.
Uitvoering: productiviteit en effectiviteit. Het effect van de uitvoering op naleving is optimaal.
Organisatie: De wisselwerking tussen beleid en uitvoering is optimaal.
Organisatie: De wisselwerking tussen uitvoering en informatie is optimaal.
Organisatie: Het handhavingsbeleid is voldoende op goede informatie gebaseerd en stuurt ook op goede informatie.
Gemiddelde

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

4,8
6,6
4,4
4,4
3,9
3,8
4,9
4,7
4,7

3

CMC / T11 Company

Als grootste pijnpunten worden ervaren: a) door beleid zijn de doeleinden niet vertaald naar normen en
kengetallen en b) de wisselwerking tussen beleid en uitvoering; de uitvoering ervaart dat door het beleid
niet goed wordt gecommuniceerd en geïnformeerd.
2. De VWA kent een groot aantal samenwerkingsrelaties. Als belangrijkste knelpunt in de samenwerking
wordt die met de verschillende sectoren genoemd. Voor deze partijen is het handels-/commerciële belang
vele malen groter dan regelconform gedrag. Tot nu toe heeft de VWA hier geen weerwoord op.
3. Uit de overtredingsanalyse komt nadrukkelijk naar voren dat op een aantal wezenlijke normen deze wel
bekend en duidelijk zijn maar dat vaak de bereidheid bij de branche niet aanwezig is om zich hieraan te
conformeren. Gemiddeld is het ingeschatte overtredingspercentage 25%, maar op enkele gebieden stijgt
dit boven de 50% uit: administratie bij verzamelcentra, de identificeerbaarheid van varkens en schapen,
en de meldingsplicht van importeurs van levend vee en dierproducten.
4. Er zijn knelpunten op elk beleidsgebied aangedragen. Vooral door de varkensbranche voelt de VWA zich
niet serieus genomen. Hierbij wordt ook de hand in eigen boezem gestoken, omdat men er niet van
overtuigd is dat de eigen mensen zich strikt aan de afspraken houden.
5. Als knelpunten die adequaat toezicht bemoeilijken, worden gebrek aan kennis binnen de eigen
organisatie, afstemmingsproblemen, het niet relateren van risico’s aan frequentie van bezoeken, onvoldoende krachtdadig en uniform optreden en het verschil tussen de voorschriften en de praktijk genoemd.
6. De experts geven aan dat er een zeer grote behoefte aan opleidingen is.
Er zijn honderden knelpunten genoemd. Een overzicht van de voornaamste knelpunten binnen de drie
bekeken typen is de volgende.
Belangrijkheid

Beleidsaspect

Voornaamste Knelpunten Quick Scan Handhavingsorganisatie

Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in
de nalevingsrisico's en maatschappelijke risico's.
Informatie intern: Er is goed inzicht in de sturingrisico's: knelpunten in de organisatie, communicatie, samenwerking en capaciteit.
Organisatie: De wisselwerking tussen uitvoering
en informatie is optimaal.
Uitvoering: kwaliteit sturing. De inzet of de sturing van de capaciteit is optimaal.
Organisatie: De wisselwerking tussen uitvoering
en informatie is optimaal.
Organisatie: De wisselwerking tussen uitvoering
en informatie is optimaal.
Organisatie: De wisselwerking tussen uitvoering
en informatie is optimaal.
Knelpunten algemeen
Samenwerkingspartijen
de verschillende sectoren
brancheorganisties ( NBHV, PVE etc)
Norm
Varkens: branche- en exporteursprotocollen

er wordt bij beleidsontwikkeling te weinig rekening gehouden met handhavings8,3
mogelijkheden wanneer bekend is dat er grote nalevingsrisico's zijn
Instructies en nieuwe wetgeving belanden veelal zomaar op de werkvloer. een extra 8,2
bron van zorg vormen de practioners. geen uitbetaling bij opleidingen en werkoverleg, dan komen ze niet, maar mogen wel blijven werken.
nee; de ervaring is dat je nog uit een brei van informatie moet vissen; ook nog vaak 7,9
dezelfde of elkaar overlappende procedures en instructies
door onvoldoende kennis van de inhoud van de werkzaamheden wordt er verkeerd 7,8
( te krap) gepland
het idee dat informatie binnenbrengen via intranet voldoende is voor een
7,8
medewerker die 8 uur per dag van de ene naar de andere export rent is een illusie.
tijdsdruk is vaak een knelpunt.
7,8

Varkens: branche- en exporteursprotocollen
Incidenten: feeback van AID naar VWA:
communicatie
Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote,
structurele klachten
Incidenten: feedback VWA naar AID:
communicatie
Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote,
structurele klachten
Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise
verhogen: overdracht werkzaamheden na weg
vallen KVS

Sommige info die vanuit 'centraal' verstrekt wordt, blijvft kennelijk ergens in het
7,8
regiokantoor hangen. Dat is erg jammer, want zo kun je niet leren van je ' fouten'.
er moeten teveel dingen tegelijk;
7,7
Voornaamste knelpunten samenwerking
Handelsbelang gaat boven alles. Zien vaak de risico's niet van een goede naleving. 7,7
brancheorgainisaties shoppen tot ze een antwoord krijgen dat hen bevalt
7,4
Knelpunt
men spreekt van alles af, maar houdt zich er niet aan. Wil aan het werk beloofd
met idee doen we toch niet. De vwa handhaaft onvoldoende vindt de medewerker
heel moelijk
8,1
Snelle ondertekening van protocollen, niet voldoen aan de protocollen. Papieren
tijger.
7,9
Communicatie van AID naar VWA is onvoldoende.Vaak volledig ontbreekt!
uitwisseling van info zou voor beide partijen nuttig kunnen zijn.
7,9
van belang is deze klachten goed uit te zoeken uiteraard, maar ook te documenteren en transparant te maken
7,8
Terugkoppeling van maatregelen door de AID of OM praktisch afwezig (duurt erg
lang, wordt vergeten of mag niet vanwege privacy), dat motvieert niet de
7,8
meldingen door de VWA
Interessant is natuurlijk wat een kleine en wat een ernstige klacht is. Een groot
aantal kleine klachten maakt een grote. Vaak zijn de grotere klachten ook politiek
7,7
gevoeliger.
formatie die zich hier mee bezighoudt is te vlottend: we gaan er van uit dat iedereen
kan, waardoor dus te weinig specifiek wordt gehandhaafd
7,6

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

4

CMC / T11 Company

Uitkomsten inventarisatie en waardering van oplossingsrichtingen
Gelukkig staan tegenover alle knelpunten evenzovele verbetersuggesties:
7. Er wordt gepleit voor een duidelijke eenduidige handhavingsstrategie die voldoende krachtdadig
overkomt, zodat de neiging tot overtreding, die nu erg hoog is, wordt omgebogen in regelconform
gedrag.
8. Er is een voorstel voor een soort bonus/malus systeem, in termen van ‘weinig toezicht moet je
verdienen’; een op risico’s gebaseerde aanpak. De bereidheid is aanwezig om na te denken over nieuwe
werkwijzen en methoden
9. Goed opgeleide medewerkers en dierenartsen wordt gezien als voorwaarde van goed toezicht.
10. Het verbeteren van communicatie op meerdere terreinen. Zowel tussen centraal beleid en de regionale
inspectie, tussen praktijk en regelgeving, naar medewerkers op de werkvloer, in verslaglegging, goed
informatie/kwaliteitssysteem, maar ook om de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Kwalitatief goede
informatie is van cruciaal belang voor het functioneren van de organisatie.
11. Het benoemen van en aanspreken op verantwoordelijkheden en bevoegdheden maakt rollen tussen
medewerkers duidelijker en de organisatie transparanter.
12. Samenwerking moet berusten op gemeenschappelijke heldere doelen en strategieën. Dit draagt bij aan
het proces om te komen van een aantal afdelingen tot één organisatie.
13. Door een leidende rol op te pakken naar de sector, deze goed te communiceren en vandaar uit ook te
handelen zal dit een positieve bijdrage leveren aan het imago van de VWA als autoriteit.
De belangrijkste verbetersuggesties zijn de volgende.
Effect * Kosten

Kosten/moeite

Verbetersuggestie
Effect

Aspect

heldere lijnen m.b.t communicatie

8,3

2,8 60

attitude verandering bij het veld is erg erg belangrijk !!!

8,0

5,6 35

Toelatingsbeleid/selectiecriteria voor de medewerkers verhogen!
Investeren in kennis en atitude!
In samenspraak met o.a. LNV/JZ en AID handhavingsbeleid opzetten:
keuzes tussen straf- en bestuursrecht en wanneer welke bestuursrechtelijke acties. Onderzoeken of dwangsommen, bestuurlijke boetes zinvolle
aanvullingen zijn.
Maak mensen verantwoordelijk voor een taken

7,8

5,4 36

7,7

5,6 34

7,7

3,2 53

er zou moeten worden gewerkt met echte communicatie, dus ook oor
open voor geluiden vanuit de werkvloer
Toe te passen strategie
Eigen positie in het"veld"bepalen. Sector bewust maken over de rol van
VWA in deze kwestie en daaruit handelen!
Voornaamste verbetersuggesties per domein

7,6

3,4 50

7,6

4,0 45

Varkens: branche- en
exporteursprotocollen
Schaap/geit: branche- en
exporteursprotocollen
Runderen: branche- en
exporteursprotocollen
Varkens: branche- en
exporteursprotocollen

scherpere verantwoordelijkheid verdeling: niet houden aan het protocol is
geen export
vasthouden aan strenge handhaving, bonus-malus systeem

7,8

3,0 55

7,7

2,6 57

praktijk en regelgeving (=instructie) op elkaar aanpassen

7,5

2,5 57

handhaven met behoorlijke sancties

7,5

3,8 47

Voornaamste verbetersuggesties per algemeen aspect
Aansturing en samenwerking tussen
centraal beleid en regionale inspectie
Aansturing en samenwerking
regionaal en veld
Algemene verbeteringen kwaliteit
toezicht en handhaving
Toe te passen strategie

Algemene verbetermogelijkheden
regionaal
Communicatie

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

5

CMC / T11 Company

Advies t.b.v. het vervolg
Het vervolg op deze knelpuntenanalyse kan via een aantal sporen worden ingericht.
1. De samenwerking tussen beleid en uitvoering verdient aandacht zodat er een gedeeld beeld ontstaat
van de doelen en de gewenste effecten die de VWA wil bereiken. Het document “leidraad
effectmeting bij inspecties” biedt voldoende handvatten om dit proces te starten. De rol van de
afdeling S&O, in haar scharnier functie tussen beleid en uitvoering, is hierbij van groot belang. Het
streven kan er daarbij opgericht zijn om te komen tot een nieuwe handhavingstrategie. Het proces
om de interactie tussen beleid en uitvoering te verbeteren en een handhavingsstrategie te
ontwikkelen en gefaseerd te implementeren waarbij ook aandacht is voor effectmeting en monitoring
zal naar verwachting 2 a 3 jaar vergen.
2. Goed opgeleidde medewerkers/dierenartsen is een randvoorwaarde om inspecties uit te kunnen
voeren waarbij kwaliteit en uniformiteit van belang zijn. Aan opleidingen dient derhalve een hoge
prioriteit te worden toegekend. Op basis van ingeschatte risico’s kan hiermee onmiddellijk worden
gestart.
3. Het verdient aanbeveling om processen die nu niet goed verlopen of waar onvoldoende inzicht is, op
volgorde van ingeschat afbreukrisico, stuk voor stuk te analyseren, te herformuleren en opnieuw
(inclusief instructie en opeiding) te implementeren.
4. Om voldoende tijd te kunnen besteden aan de hiervoor genoemde aandachtsgebieden zal het
management keuzes moeten maken ten aanzien van de inzet van mensen en de eventuele
consequenties hiervan voor de realisatie van het jaarplan. Het is van groot belang medewerkers met
de noodzakelijke kwaliteiten en competenties in te zetten voor de hierboven genoemde activiteiten.
Procesmatig raden wij aan om met een werkgroep keuzes te maken op grond van de resultaten, conclusies,
suggesties en aanbevelingen om te zetten in een Plak van Aanpak voor een in te zetten vervolgtraject .

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

6

CMC / T11 Company

1

Opzet

1.1 Achtergrond
Het toezichtsgebied van de VWA omvat veel domeinen in de zin van veel doelgroepen en veel
regelclusters. Ieder domein heeft zijn eigen nalevings- en handhavingsproblemen, die soms gelegen
zijn in de omvang van de doelgroep, de complexiteit of handhaafbaarheid van regels of in de
moeilijkheid van samenwerking met andere handhavingsinstanties. De VWA heeft bij monde van
aan CMC gevraagd om bij te dragen aan een zogenaamde knelpuntenanalyse, gericht op de
handhaafbaarheid van de huidige regels en de adequaatheid van de huidige handhaving van de VWA,
Noord West. De geplande handhaving heeft een nieuwe vorm gekregen in projectplannen. Hierbij
zouden aanzetten mogen worden gegeven voor een meer systematische aanpak van nalevings- en
risicoanalyse van de regels in de sector en een verbeterde opzet van managementinformatie.
1.2 Probleem- en doelstelling
De algemene probleem- of doelstelling is het aanwijzen van factoren die belemmeren dat de VWA
adequaat zijn toezichtstaak uitvoert. Positief geformuleerd: wat moet het VWA doen om zijn
toezichtstaak beter uit te voeren. Deze zeer ruime doelstelling laat zich specificeren in een aantal
subdoelstellingen:
o het bieden van inzicht in de nalevings- en handhavingsproblematiek.
o het aanreiken van handvatten, op basis waarvan de VWA een keuze kan maken voor de meest
adequate toezichtstrategie en controle-aanpak.
o het slaan van een brug tussen het algemene beleid en de operationele handhavingspraktijk.
1.3 Opzet onderzoek
In het onderzoek worden verschillende methoden of bronnen van informatie gehanteerd:
1. beschikbare informatie uit digitale bestanden van de VWA zoals TRACES of BERREG.
2. bestaande rapporten zoals de jaarplannen voor 2006.
3. aanvullende interviews met enkele betrokkenen bij levend vee.
4. uitgebreide expertsessie, waarin knelpunten en oplossingsrichtingen worden geformuleerd.
De eerste drie methoden vormen als het ware het vooronderzoek, en de expertsessie het
hoofdonderzoek.
1.4 Opzet rapportage
In deze rapportage treft u achtereenvolgens aan:
• De benadering volgens het T11-stuurmodel waarbij de verschillende soorten van knelpunten
worden aangeduid.
• De resultaten van het vooronderzoek (hfst. 3).
• De resultaten van de expertsessie waarbij zowel de opzet als de uitkomsten worden toegelicht
(hfst. 4).
• Een samenvatting met conclusies en aanbevelingen (hfst. 5).
In de Bijlage zijn alle onderzoeksresultaten opgenomen die in de sessie naar voren zijn gekomen.
1.5 De benadering: het T11- Sturingsmodel
Hieronder wordt het werkmodel geschetst om het gevarieerde toezichtsdomein van de VWA en de
verschillende soorten van knelpunten inzichtelijk/transparant te maken; het zogenaamde T11sturingsmodel. Hierin zijn de belangrijkste factoren opgenomen die direct of indirect van invloed zijn
op het nalevings-/overtredingsniveau en de hieruit voortvloeiende maatschappelijk risico’s.
De twee oorzakelijke pijlen lopen in het schema van links naar rechts, maar het schema laat zich het
best van rechts naar links toelichten:

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

7

CMC / T11 Company

o

o

o

o

analyse van overtredings- en ernstrisico (blok 7 en 8): in eerste instantie worden naleving en
overtreding beoordeeld, liefst gemeten (tellen van registraties in handhavingssysteem), anders
geschat.
oorzaak- en waarschijnlijkheidsrisico’s (blok 5 en 6): het is mooi om te weten of er veel
overtreden wordt en goed om te bepalen welke maatschappelijke risico’s dit met zich
meebrengt, maar het is nog beter om te weten waarom er overtreden wordt (oorzaakrisico’s)
en onder welke omstandigheden zich bepaalde overtredingen meer of minder vaak voordoen
(waarschijnlijkheidsrisico’s). Omdat het T11-verklaringsmodel hier een centrale plaats in
inneemt, spreken we van het T11-sturingsmodel.
indirecte beinvloeding/sturing (blokken 1-4). Waar T11-factoren zoals ‘onduidelijkheid’ van
regels (T1) of gering ervaren pakkans (T7-9) als directe oorzaken kunnen worden aangemerkt
voor gebrek aan naleving, daar kunnen meer globale factoren als ‘slechte samenwerking met
handhavingspartners’ meer indirect helpen om slechte naleving of inadequate handhaving te
verklaren. Het T11-sturingsmodel heeft vier blokken van indirecte sturing geïdentificeerd:
blok 1. communicatie, hetzij intern, hetzij extern; blok 2. middelensturing; blok 3.
kennismanagement, waaronder de kwaliteit van informatieverzameling en opbouw van
professionele expertise; en blok 4. ketenmanagement: het aansturen van de interne organisatie
of de samenwerking met externe partners. Op al deze gebieden kunnen knelpunten de
kwaliteit van de handhaving en de mate van naleving negatief beïnvloeden.
verbeterde handhaving (blok 9). De verdieping van de kennis in blokken 1-8 helpt om
verbeteracties te formuleren. Deze invloed is met verschillende peilen aangegeven. Mogelijke
verbeteracties kunnen eventueel expliciet op potentiële impact en kosten worden beoordeeld,
zodat het makkelijker wordt verbeteracties te prioriteren in bijvoorbeeld een Plan van Aanpak.
Figuur 1 T11 Sturingsmodel voor naleving met directe en indirecte beinvloedingsmogelijkheden

T11 sturingsmodel: inhoud van het risicobeeld
Indirecte sturing van naleving

1. Communicatie:
- naar doelgroep
- interne comm.

2. Middelensturing:
- capaciteit
- geld

Directe sturing van naleving

T11® Nalevingmodel

7. Overtreding/ naleving
- overtredinggeneigdheid

5. T11 kwetsbaarheid
analyse

- overtreding per ongeluk
- overtreding bewust

T1 bekendheid/
duidelijkheid

- herhaald overtreden

T2 kosten/ moeite naleving

6. Risicoanalyse:

T3 acceptatie
en

Risico-indicatoren

T4 normgetrouwheid

3. Kennis manag.:
- expertise
- inform. uitwisseling

T5 informele pakkans

8. Schade/ ernst

T6 informele meldingskans

- fysiek/ gezondheid

T7 controlekans

- politiek/ moreel

T8 detectiekans

4. Keten manag.:
- organisatie
- samenwerking

Indirecte risico’s,
knelpunten

- financieel/ economisch

T9 selectiviteit

- materieel/ milieu

T10 sanctiekans
T11 sanctie-ernst

Oorzaaksrisico’s

Overtredingsrisico’s

Waarschijnlijkheids
risico’s

Ernstrisico’s

Analyse:

9. Verbeterde handhaving

- beoordeling op kosten en impact
- prioriteren

Acties:
- verbetersuggesties
- plan van aanpak/projecten

Men kan deze modulair opgebouwde analyse aanduiden als een kwetsbaarheidsanalyse, risico-analyse,
oorzaakanalyse of knelpuntenanalyse. In onze systematiek zijn de verschillende onderdelen aangeduid
als ernstrisico (blok 7), overtredingsrisico (blok 8), oorzaakrisico (blok 5), specifieke risicoindicatoren (blok 6) en meer indirecte risico’s of knelpunten (blokken 1-4). De eerste vier blokken (14) zijn meer algemeen, organisatorisch van aard, de blokken 5-8 zijn meer specifiek voor de

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

8

CMC / T11 Company

verschillende toezichtsdomeinen regel-doelgroep combinaties. Blok 9, de verbetermogelijkheden, zijn
of meer algemeen van aard, of meer specifiek per domein.
1.6 Huidige knelpuntenanalyses
Dit verschil tussen algemene en specifieke factoren die een rol spelen bij de verbeterde handhaving en
naleving is ook terug te vinden in het1 recent opgeleverde ‘Knelpuntenanalyse Veetransport’. De focus
van de analyse lag op gebreken in het nalevingsniveau van de verschillende normen. Bij de analyse
hiervan en de geformuleerde aanbevelingen zien we steeds twee sets terugkomen, meer interne of
organisatorische punten (als kennis/opleiding van medewerkers of organisatie van de
verantwoordelijkheid bij een meldpunt of een landelijke coordinator) of externe, specifieke punten
richting de doelgroep (zoals het maken van heldere afspraken met brancheorganisaties of het
verzorgen van voorlichtingsbijeenkomsten).
Deze knelpuntenanalyse maakt gebruik van uitkomsten van audits en combineert deze met ervaringen
en inzichten uit de praktijk. Oorzaken en aanbevelingen liggen steeds dicht bij elkaar. De hier
gevolgde methodiek is enigszins ad hoc, maar levert voldoende heldere inzichten op om hierop beleid
te baseren.2
In de specifieke projectplannen die in de loop van 2005 zijn gemaakt voor 2006 zijn ook knelpunten
geformuleerd, zij het onder de noemers ‘kritische succesfactoren’ of ‘risico’s’. Zo worden bij het
project ‘erkenningsverlening en onderhoud, verzamelcentra’ twee kritische succesfactoren genoemd:
een juiste planning en uniformiteit. Als risico wordt hier gewezen op de achterstand in inspecties,
waardoor de garanties die voor deze bedrijven gegeven worden, niet meer geborgd zijn. In een bijlage
wordt een overzicht gegeven van risico’s of knelpunten voor elk van de genoemde projecten of
toezichtsdomeinen. Er zijn ruim dertig domeinen te onderscheiden, waarbij verschillende diersoorten
als een apart domein worden aangemerkt, verdeeld over een aantal clusters.
Tabel 1 Voorbeelden van knelpunten voor verschillende clusters
Clusters van domeinen
Erkenningsverlening en onderhoud
Exportcertificering levend vee en levende producten

Aantal
subdomeinen
11
14

Incidenten

2

Bestemmingscontroles traces

2

Registraties
Totaal aantal

4
33

Voorbeeld van een knelpunt
te weinig audits uitgevoerd
moeizaam overleg met de sector
rolverdeling niet altijd even
duidelijk
onduidelijk wie de instructies
bijhoudt
aflezen van chips vaak
problematisch

Het grote aantal domeinen maakt iedere poging om een totaaloverzicht te krijgen uiteraard moeilijk.
Toch doen we een poging, zoals hieronder met een MIM, een overzichtsmatrix.
1.7 Overall inzicht in knelpunten via een management informatie framework: de MIM
Knelpunten dienen, als gezegd, om oorzaken voor suboptimaal presteren aan te wijzen en daarmee
tegelijk mogelijkheden aan te geven voor verbetering. Tegelijk zijn knelpunten een middel om
relatieve prioriteiten te bepalen. Het is dan ook dienstig om te proberen de verschillende
kwetsbaarheden en knelpunten voor de verschillende domeinen overzichtelijk bij elkaar te zetten. Dit
noemen we een management informatie matrix, afgekort MIM. Voor een overall overzicht zijn
minimaal de volgende dimensies van belang:

1

Knelpuntenanalyse Veetransport, VWA, Dienst Uitvoering, Regio Noordwest, afdeling Signalering en Ontwikkeling,
Amsterdam, november 2005.
2

Beleidsnotitie, december 2005.

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

9

CMC / T11 Company

o

o
o
o

o

omvang: omschrijving van de doelgroepen in termen van de omvang van hun doelgroepen en
eventueel subgroepen. Dit fungeert deels als achtergrondbeschrijving, maar in het gegeven
van puur grote aantallen kan al een belangrijk knelpunt voor handhaving besloten liggen.
aard en omvang van de verplichtingen: een indicatie van de relevante wetten, aantal
inspectiepunten, de kern van de normen.
aard en omvang van overtredingen: het kan hier gaan om overall percentages maar ook
percentages van overtreding van kernbepalingen of overtredingen op een bepaald thema.
oorzaken van overtredingen: bij een MIM wordt gebruik gemaakt van een beperkt aantal
clusters van T11-analyse, die overeen komen met kennen, kunnen, willen en moeten of,
anders gezegd, communicatie, facilitering, draagvlak en handhaving. Een dergelijke indicatie
geeft al meteen een goed beeld van de situatie, of er eventuele knelpunten zijn op het gebied
van communicatie (T1), het draagvlak (T2-5) of de gepercipieerde kwaliteit van de
handhaving (T7-11). Hiermee wordt ook de basis gelegd voor de te hanteren
handhavingsstrategie of de meest wenselijke instrumentenmix.
ernst van overtredingen: overtredingen kunnen min of meer ernstig zijn. Het is daarom zinvol
om, rekening houdend met de omvang van de doelgroep en de aard en omvang van
overtredingen een inschatting te geven van de maatschappelijke gevolgen of ernst van de
overtredingen. Deze ernst kan variëren van waarschijnlijke consequenties voor gezondheid en
welzijn van mens en dier tot politieke afbraakrisico’s.

Hiermee komen we uit op de volgende gewenste opzet van een overzichtsmatrix met de
bovengenoemde relevante dimensies als kolommen. De meeste cellen zijn kwantitatief in te vullen;
een opsomming van knelpunten minder. Eigenlijk is de matrix een uitwerking van het rechtergedeelte
van de sturingsmatrix, blok 5, 7 en 8, een opsomming van het overtredingsrisico en ernstrisico met de
bijbehorende oorzaakrisico’s. De kolom ‘knelpunten’ correspondeert met de blokken 1-4.
Tabel 2 Opzet van een matrix van toezichtsgebieden met de meest relevante dimensies voor knelpunt analyse

Huidige Capaciteit

Capaciteitsindex

ErnstIndex100

Ramprisico

Morele/ politieke verontwaardiging

Financiele/ economische schade

gezondheid en welzijn van dieren

gezondheid en veiligheid van de mens

Prioriteitsindex

Prioriteit /
Capaciteit

Ernst

Ketenmanagement

Kennismanagement

Middelen

communicatie

Knelpunten

T6-11. moeten

T2-5 willen

T1b. kunnen

T1a. kennen

Oorzaken

Overtreding Index100

Herhaald overtreders

Bewuste overtreders

Per ongeluk overtreders

Overtredingspercentage

Overtreding

Omzet

Aantal transporten

Clusters van toezichtsdomeinen

Aantal werkzame personen

Aantal dieren

Omvang

Erkenningsverlening en onderhoud
Exportcertificering levend vee en levende producten
Incidenten
Bestemmingscontroles traces
Registraties

In het uitgevoerde onderzoek wordt de matrix zo goed mogelijk ingevuld. De uitkomsten kunnen
dienst doen voor het onderbouwen van de jaarplannen, maar ook voor een verbeterde
prioritering/verdeling van handhavingsinspanningen, financiën of managementaandacht, zoals
gesuggereerd in de laatste kolom over de verhouding prioriteit en capaciteit.

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

10

CMC / T11 Company

2

Resultaten vooronderzoek

2.1 Interviews
Ter voorbereiding op de expertsessie zijn er interviews gehouden met.
Uit deze geprekken komen een aantal zaken naar voren:
• Het domein van de VWA wordt als zeer divers en complex ervaren. De activiteiten die met
betrekking tot levend vee door de VWA worden uitgevoerd, worden niet zozeer vanuit een
nalevingsperspectief benaderd. Er wordt meer gehandeld vanuit een insteek die moet leiden
tot een goedkeuring, certificering of erkenning.
• Een belangrijk deel van de werkzaamheden betreffen opgedragen taken. De VWA heeft geen
keuze, maar moet op grond van de geldende regelgeving activiteiten ondernemen om
bijvoorbeeld een vrijwaringscertificaat af te geven voor de export. Dit wordt als een
nadrukkelijke beperking ervaren m.b.t. de inzet van mensen en middelen.
• Er is een ontwikkeling bij de toezichtarangementen gaande om van output naar
outcome/effectgericht te gaan werken. Hiervoor moet nog wel een kwaliteitsslag worden
gemaakt. Daarnaast is er een voorzichtige ontwikkeling zichtbaar van product naar
systeemcontrole. De snelheid waarmee deze ontwikkeling zich echter kan voltrekken wordt
door Brussel gedicteerd.
• Veel van de wetgeving betreft Europese regelgeving die zeer sterk aan verandering
onderhevig. Er is een grote hoeveelheid werkinstructies, maar die is niet altijd actueel. Er
wordt een verschil vastgesteld tussen hoe er gewerkt wordt en hoe dit op papier staat. De
sessie zou kunnen helpen bij het scheppen van inzicht en orde.
• De VWA als nieuwe organisatie heeft nog te maken met cultuurverschillen uit het verleden.
De afstand tussen beleid en uitvoering was bij VWS veel groter dan bij LNV. Dit leidt soms
tot spanningen.
• Als groot exportland bevindt Nederland zich in een kwetsbare positie. Andere landen kijken
nauwlettend toe of de regels worden nageleefd.
2.2 Gewenste uitkomsten expertsessie
Als gewenste uitkomsten van de expertsessie zijn tijdens de interviews de volgende punten genoemd:
• inzicht in omvang van de toezichtdomeinen.
• een inschatting van de nalevingproblematiek.
• inzicht op de overige knelpunten.
• bijdragen aan het zoeken naar oplossingsrichtingen.
• vergroten van het inzicht in de samenhang en afhankelijkheid van beleid en uitvoering.
2.3 Verkenning van dossiers
Er heeft verkenning van de dossiers m.b.t. erkenning van verzamel- en wasplaatsen in Leiden
plaatsgevonden. Het proces voor het verkrijgen van een erkenning is duidelijk beschreven. Als de
erkenning wordt verkregen resulteert dit in een (zeer juridisch opgesteld) document Export
Verzamelplaats (EVP). Op een wasplaats moet elk half jaar een audit worden uitgevoerd. De datum
waarop de audit zal plaatsvinden wordt twee maanden van te voren aangekondigd. De audits worden
uitgevoerd door een dierenarts en twee auditers. Als er ondanks de aankondiging toch nog afwijkingen
worden vastgesteld, dan wordt er opdracht gegeven dit direct te herstellen. Het is tot nu toe niet
voorgekomen dat een geconstateerde afwijking tot sanctionering heeft geleid of een erkenning is
ingetrokken.
Ook werden er een aantal checklisten voor controle buiten de blokperiode aangetroffen. Deze
inspecties worden bij grote exportbedrijven dagelijks uitgevoerd. Er worden hierbij ook afwijkingen
vastgesteld. Voorzover dit ter plaatse kon worden vastgesteld worden deze afwijkingen niet
gesanctioneerd.

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

11

CMC / T11 Company

De checklist waarop het bedrijf halfjaarlijks wordt getoetst kent 62 elementen, waarvan de meeste
voorzieningen betreffen die aanwezig moeten zijn en die niet aan wijziging onderhevig zijn.
2.4 Desk research
Uit de ter beschikking gestelde informatie kwam een aantal zaken naar voren. De VWA bestrijkt een
groot aantal domeinen en heeft te maken met rijke schakering aan doelgroepen. De (voortdurend
wijzigende) Nederlandse wetgeving, maar ook een veelheid aan Europese richtlijnen wordt vaak als
een extra belasting ervaring. Er worden vraagtekens geplaatst bij het synchroon lopen van wetgeving
en praktijk.
Het jaarplan 2006 van VWA (versie 01-10-2005) roept een beeld op van een recent heringericht
organisatie die voor een deel nog zoekende is, maar op strategisch niveau wel overtuigd is van nut en
noodzaak van risicoreductie. Het voornemen is om hiervoor in 2006 een bureau Risicoreductie op te
richten. Opvallend daarbij is overigens wel dat de VWA haar missie – zichtbare risicoreductie – wil
realiseren door risicobeoordeling, risicocommunicatie en toezicht. Toezicht wordt in dit kader
blijkbaar niet uitgeoefend op basis van risico’s. Dit beeld wordt ondersteund in de rest van de tekst.
De projecten Gezonde dieren geven inzicht in aantallen inspecties en de daarvoor benodigde
capaciteit. De projecten hebben we samengevat in een overzichtstabel. Hieraan is informatie
toegevoegd over de omvang van de doelgroep, een verwijzing naar de regelgeving en de belangrijkste
norm waaraan de doelgroep zich dient te houden.
Tabel 3 Overzichtsschema geplande projecten voor 2006 met indicatie van doelgroep, norm en risicogedeelte
(zie verder bijlage)
Gezonde dieren

erkenningsverlening
en onderhoud
verzamelcentra
spermawinstations
SWS
ET-teams
opslagcentra
quarantaine
inrichtingen
quarantaineruimte
sperma
dierentuinen
onderzoeksinstituten
proefdierinstellingen
vogelquarantaines
pluimveebedrijven
updaten bestaande
instructies + bijscholing
exportcertificering
levend vee
registraties
incidenten
bestemmingscontroles
traces
incidenten
logboek veevervoer
Totaal

omvang

kans op
schade

schade

79

klein
vrij groot

dagen
signalering

controlemiddelen

aantal

normtijd

dagen
HH

dagen
S&O

Strategie

klein
evt. groot

inspecties
inspecties

812
188

0,25

200
94

25
80

P1
P1

klein

klein

inspecties

38

0,66

38

25

P1

klein

groot

52

0,58

evt. groot

15
5
150

P1

groot

30
75
50
2100

150

350

50

118

25
15

15

geen
aantallen
geen
aantallen
geen
aantallen

klein
klein

evt. groot
groot

P1

P1

groot

klein

30

klein

evt. groot

150

klein

evt. groot

40
220

2900

3990

0,25

50
600

20

500

150

60
4097

40
710

P1

Bij het doornemen van het overzicht vallen een aantal zaken op:
- Het sjabloon van het formuleren van projecten voelt nog wat ongemakkelijk, plichtsgetrouw
aan;
- Er wordt geen verschil gemaakt tussen kans op/omvang van non-compliance en kans op
schade;

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

12

CMC / T11 Company

-

-

-

-

-

Normtijden worden niet expliciet gegeven maar zijn uit te rekenen; meestal is de normtijd
voor een inspectie een kwartdag (0.25) maar soms ruim een halve dag (zie quarantaineruimte
varkenssperma en vogelquarantaine; respectievelijk 0.66 en 0.58 dag per inspectie).
De dominante handhavingstrategie voor zover men keuzevrijheid heeft is die van de
controlefrequentie. Minder die van risicoreductie of selectieve aspectcontroles op basis van
risico-analyse gericht op de kans op non-compliance en verwachte/mogelijke schade.
Parallel hieraan zien we geen variatie in strategie. Voor zover er iets over gemeld wordt gaat
het steeds over P1. Wat betekent dit precies en is er niet een meer vruchtbare variatie te
bedenken?
Er is uberhaupt geen (digitaal) toegankelijke management informatie over de uitkomsten van
routineinspecties. Alleen als er een expliciet project wordt geformuleerd komen deze cijfers
boven tafel. Dit zou anders kunnen, anders moeten, wil men handhavingsinspanningen gericht
inzetten afhankelijk van risico’s.
Het valt op dat de kans op schade en de schade die ontstaat als groot wordt gezien in relatie tot
opleidingen. Het aantal dagen dat aan opleidingen wordt besteed, bedraagt in relatie tot de hier
vermelde capaciteit 1.25%. Bij de uitkomsten over de gewenste capaciteit (module j) wordt de
opleidings wens duidelijk zichtbaar.

2.5 Voorlopige conclusies
Overall kan de conclusie worden getrokken dat de VWA zoekende is om een instrumentarium te
ontwikkelen dat goede mogelijkheden biedt om overzicht en inzicht te verkrijgen in en goede sturing
te kunnen geven aan het complexe en snel veranderende werkveld. Op dit moment probeert men de de
dingen goed te doen, waarbij er grote onzekerheid is of dit nu wel het geval is. De wens is om naast de
dingen goed, ook de goede dingen te doen.
De gereorganiseerde organisatie heeft nog te maken met de verschillende culturen van de ministeries
waaruit de VWA is voortgekomen.
De VWA wil resultaat gerichter en transparanter opereren. Er worden veel activiteiten benoemd maar
niet SMART geconcretiseerd. Wellicht zijn deze uitgewerkt in onderliggende documenten waarover
wij niet beschikten. In het plan wordt geen onderbouwing gegeven van keuzes, bedoelde effecten,
inzet van capaciteit en gewenste norm ten aanzien van regelconform gedrag. In het plan worden wel
doelen geformuleerd maar deze zijn vrij vaag. De doelen zijn niet meetbaar geformuleerd. Er wordt
verbetering nagestreefd, maar bij het ontbreken van een 0-meting en monitoring is niet verifieerbaar of
dit ook gaat lukken. De organisatie wordt geconfronteerd met een sterke krimp van 2500 fte’s in 2004
naar 1800 fte’s in 2006. De noodzaak om keuzes te maken, wordt hierdoor nadrukkelijker ervaren.

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

13

CMC / T11 Company

3

Resultaten expertsessie

3.1 Opbouw sessie
Om een goed inzicht te krijgen in de knelpunten die door de VWA wordt ervaren is een mix van
beproefde modulen gehanteerd tijdens een expertsessie waarbij gebruik wordt gemaakt van
groupware. Hierdoor kan de informatie van de deelnemers onmiddellijk worden verwerkt en kan
meteen weging en aanvulling op elkaars ideeën plaatsvinden. Op deze wijze kan een enorme
procesversnelling worden bereikt. De deelnemersgroep bestond enerzijds uit beleidsmakers,
management en adviseurs/onderzoekers, anderzijds uit mensen die in het veld opereren (zie bijlage 1.
voor lijst van deelnemers).
Het eerste deel van de expertsessie is gericht op het verzamelen van informatie. Het tweede deel richt
zich op het beoordelen van de knelpunten en de verbetersuggesties.
A. Inventarisatie en beoordeling van de knelpunten
a. Quick Scan Handhavingsorganisatie
Er is een quick scan handhaving uitgevoerd waarbij aan de hand van stellingen uitspraken worden
gedaan over de kwaliteit en knelpunten van de handhaving in relatie tot beleid (sturing, doeleinden),
informatie (expertise, intelligentie) en de uitvoering (preventie, controles, capaciteit, productiviteit).
Vervolgens is aan de deelnemers gevraagd de knelpunten per component te benoemen.
b. Samenwerkingsrelaties
De samenwerkingsrelaties zijn in beeld gebracht, waarna de knelpunten in de samenwerking zijn
geïnventariseerd.
c. Overtredingsanalyse normen
Ten aanzien van de belangrijkste normen is een inschatting op hoofdlijnen gemaakt in relatie tot de
T11 cluster-kenmerken niet kennen, niet kunnen, niet willen en niet moeten. Daarnaast is gevraagd
aan te geven hoeveel overtreders er zijn en of deze per ongeluk,danwel herhaaldelijk overtreden. Ook
is gevraag de ernst aan te geven bij overtreding ten aanzien van de aspecten gezondheid/veiligheid van
de mens, gezondheid/welzijn dieren, financieel economische schade, politieke gevoeligheid en
ramprisico.
d. Knelpunten voor het uitvoeren van adequaat toezicht per gebied
1. knelpunten erkenningsverlening
2. knelpunten exportcertificering
3. overige knelpunten
Voor deze gebieden zijn de knelpunten geinventariseerd.
e. Beoordeling knelpunten Quick scan
De knelpunten zoals die onder a. zijn aangegeven zijn beoordeeld op belangrijkheid.
f. Beoordeling knelpunten samenwerkingsrelaties
De knelpunten die onder b. zijn genoemd in de samenwerking zijn beoordeeld op belangrijkheid.
g. Beoordeling knelpunten normen
De normen die ook onder c. zijn gehanteerd zijn beoordeeld op belangrijkheid.
B. Verbetermogelijkheden
h. Verbetersuggesties per domein/ beoordelen verbetersuggesties domeinen
Per domein zijn de verbetersuggesties geïnventariseerd en vervolgens beoordeeld op effect en de
kosten/moeite die dit met zich mee brengt om dit te realiseren.

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

14

CMC / T11 Company

i. Verbetersuggesties algemeen/ beoordelen verbetersuggesties algemeen
De deelnemers is gevraagd meer algemene verbetersuggestie te geven, waarna deze ook op effect en
kosten/moeite zijn beoordeeld.
j. Gewenste prioriteit capaciteitsverdeling per beleidsgebied
Als laatste is de deelnemers gevraagd hoe zij de capaciteit voor de verschillende beleidsgebieden
zouden verdelen. Dit heeft tot een specificatie binnen elk beleidsgebied geleid en een verdeling tussen
de beleidsgebieden.
3.2 Inventarisatie en beoordeling van de knelpunten
De expertsessie levert een enorme hoeveelheid gegevens op. Bij het weergeven van de resultaten
volgen we de hiervoor gegeven opzet, waarbij we alleen de belangrijkste resultaten per afgenomen
vraagmodule weergeven. De volledige set uitkomsten worden weergegeven in bijlagen. In het laatste
hoofdstuk en in de management samenvatting proberen we enkele rode draden te destilleren.
3.2.1 Ad a. Quick scan handhavingsorganisatie
De effectiviteit, kwaliteit of impact van handhaving valt in een formule te vatten:
Impact van handhaving = f capaciteit, expertise en intelligentie, kwaliteit van sturing
In woorden: de impact van handhaving wordt groter naar mate er meer mensen worden ingezet, met
meer bekwaamheden en met betere richting of normstelling. We zouden de drie relevante
componenten ook kunnen benoemen als:
- beleid: sturing, doeleinden;
- informatie: expertise, intelligentie;
- uitvoering: preventie, controles, capaciteit, productiviteit.
De behoefte aan meer capaciteit zal zich vooral voordoen, als men denkt de gestelde doeleinden niet te
kunnen halen met de bestaande bezetting. Capaciteit is dan dus het knelpunt. Maar hoe weet men dat
er geen andere, wellicht nog dringender, knelpunten in de handhavingsorganisatie bestaan die
verhinderen de doeleinden te bereiken? Wellicht ontbreekt het aan de kwaliteit van sturing of de
kwaliteit van de informatievoorziening? Bij wijze van snel overzicht van kwaliteiten en knelpunten
kunnen een aantal relevante vragen gesteld worden: een zogenaamde Quick Scan Kwaliteit en
Knelpunten. Deze vragen zouden, bijvoorbeeld bij een eerste aanzet tot een hernieuwde planning- en
controlcyclus, in ieder geval t.a.v. de volgende punten moeten worden gesteld3:
1. beleid
2. informatie
3. uitvoering, en eventueel nog:
4. organisatie: samenwerking en wisselwerkingen tussen 1, 2 en 3
Hieronder zijn ten aanzien van deze vier componenten vraagpunten geformuleerd, zij het in de vorm
van stellingen, waar men het al dan niet mee eens kan zijn. De uitkomsten roepen een somber beeld
op. Met name het vertalen van doeleinden in concrete normen of kengetallen en het effect van de
uitvoering op de naleving scoren ronduit slecht met respectievelijk een 3,8 en een 3,9. Het enige
lichtpuntje in deze quick scan is het feit dat er een redelijk goed inzicht bestaat in de doelgroepen en
de overtredingsvormen (6,6). Deze score van de quick scan biedt veel ruimte voor verbetering op tal
van aspecten.
De deelnemers aan de expertsessie is vervolgens gevraagd de knelpunten te benoemen. Dit resulteerde
in een lange lijst van bijna 90 knelpunten. Deze lijst is zijn geheel opgenomen in de bijlage. Onder ad
e. worden de als meest belangrijk ervaren knelpunten in deze rapportage nader toegelicht. In lijn met
deze resultaten zien we daar verschillende organisatorisch gerichte verbetersuggesties hoog scoren.
3

Deze Quick Scan is eigenlijk een verkorte versie van de nulmeting zoals die in het Professionaliseringstraject
milieuhandhaving is uitgevoerd, maar is enerzijds meer kernachtig geformuleerd (d.w.z. sneller af te nemen), anderzijds
breder geformuleerd (d.w.z. in principe geldig voor iedere organisatie binnen of buiten handhaving).

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

15

CMC / T11 Company

Tabel 4 Quick scan handhavingsorganisatie (module a)
Aspect

Waardering

Beleid: sturing. De doeleinden zijn vertaald of geoperationaliseerd in concrete normen of kengetallen

3,8

Beleid: proces en organisatie. De verantwoordelijkheden zijn volledig duidelijk in het handhavingsproces.

5,2

Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieen voor de handhaving.

5,2

Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in de nalevingsrisico's en maatschappelijke risico's.
Informatie intern: Er is goed inzicht in de sturingrisico's: knelpunten in de organisatie, communicatie, samenwerking
en capaciteit.

5,1

Informatie: extern doelgroepen. Er is goed inzicht in doelgroepen en overtredingsvormen.

6,6

4,8

Uitvoering: kwaliteit sturing. De inzet of de sturing van de capaciteit is optimaal.

4,4

Uitvoering: capaciteit. Er is voldoende capaciteit en kwaliteit in de uitvoering.

4,4

Uitvoering: productiviteit en effectiviteit. Het effect van de uitvoering op naleving is optimaal.

3,9

Organisatie: De wisselwerking tussen beleid en uitvoering is optimaal.

3,8

Organisatie: De wisselwerking tussen uitvoering en informatie is optimaal.

4,9

Organisatie: Het handhavingsbeleid is voldoende op goede informatie gebaseerd en stuurt ook op goede informatie.

4,7

Gemiddelde

4,7

3.2.2 Ad b. Samenwerkingsrelaties
Problemen in de samenwerking met andere organisaties kunnen de effectiviteit van de handhaving in
de weg staan. Het is derhalve van belang een beeld te hebben van de meest relevante organisaties
waarmee wordt samengewerkt en de knelpunten te kennen die zich hierbij voordoen. De volledige lijst
met knelpunten is opgenomen in de bijlage. Ten aanzien van nagenoeg alle samenwerkingsrelaties
worden knelpunten aangedragen. Onder ad f. waar de waardering van de knelpunten heeft
plaatsgevonden worden de belangrijkste knelpunten in deze rapportage opgenomen.
Tabel 5 Samenwerkingsrelaties (module b)
Item
Samenwerkingsrelaties eigen organisatie

Samenwerkingsrelaties tussen anderen

Samenwerking met
Departement LNV
VWA in Den Haag
andere regiokantoren
veld: artsen/teamleiders
AID
douane
Departement VWS
Buitenlandse zusterorganisaties
de verschillende sectoren
brancheorganisties ( NBHV, PVE etc)
SGS/CBD/PVE
hoofden TLP
SG/DG's
Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid
Directie Landbouw (met name dierenwelzijn)
Directie Juridische Zaken
Directie Internationale Zaken (Brussel en LNV attache's)
Directie Industrie en handel
directeur NW en via hem de andere regiodirecteuren
vwa/du/jz
VWa den haag met departementen
AID oa met regio,s
Signalering en Ontwikkeling met T&C en P,C en S
Handhavingsafdelingen, bedrijfsvoering met P,C en S
regiokantoren onderling
etc etc
rijksdienst voor het wegverkeer
Artsen en teamleiders
teamleider van verschillende organisaties b.v VWA/AID
juridische zaken VWA
departementen lnv en vws met brussel
LNV/VD met VWA (o.a. directie toezicht)
lnv/jz met vwa (o.a. vwa/du/jz)
VWA-KIC/JZ
AID met uitvoering VWA

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

16

CMC / T11 Company

3.2.3 Ad c. Overtredingsanalyse normen
In onderstaande tabel zijn de meest in het oog springende uitkomsten zichtbaar gemaakt, in die zin dat
de hoogste risico’s worden weergegeven. Het totale overzicht is opgenomen in de bijlage. Het valt op
dat bij erkenningsverlening en onderhoud verzamelcentra hoog wordt gescoord op niet willen en niet
moeten bij de doelgroep. De spontane naleving is laag. Ook wordt er ingeschat dat een groot deel
herhaaldelijk de regels overtreedt terwijl zij deze goed kennen. Er gaat weinig dreiging uit van het
handhavingsapparaat en de middelen die zij daarbij op dit moment hanteert. Op een aantal andere
onderdelen wordt geoordeeld dat men daar niet goed op de hoogte is van de regelgeving, maar als dat
wel het geval is dan wordt deze herhaaldelijk bewust overtreden. Met name t.a.v. het dieren welzijn
wordt er een hoog afbreukrisico ingeschat bij de exportcertificering. Blijkbaar wijkt het belang van de
exporteur sterk af van het belang van de toezichthouder. Het ramprisico wordt het hoogst ingeschat als
de import van dieren niet wordt gemeld. De politieke gevoeligheid ligt het hoogst bij de hygiënische
eisen van de verzamelcentra.Dit overzicht biedt zeker een aantal handvatten voor toekomstige
handhavingsstrategie en -beleid en wel in deze zin: een hoge score op: Niet kennen (T1):
communicatie, versimpeling of verduidelijking regelgeving; Niet kunnen (T14): verbetering opleiding,
ondersteuning, facilitering; Niet willen (T2-5): meer uitleg of overleg, verhoging van
verantwoordelijkheid van individuele doelgroepleden of branche, Niet moeten (T6-11): verhogen
controledruk, selectief toezicht, strengere sancties.
Tabel 6 Oorzaken overtreden, omvang en maatschappelijke consequenties (ernst) (module c)
Oorzaken
overtreden

Omvang
overtreden

Ernst

Norm

Niet kunnen (T1b)

Niet willen (T2-5)

Niet moeten (T6-10)

Hoeveel overtreders

Aandeel per ongeluk

Herhaaldelijk
overtreder

Gezondheid/veiligheid van de mens

Gezondheid / welzijn
dieren

Financieel economische schade

Politieke gevoeligheid

Ramprisico

Erkenningsverlening
en onderhoud:
verzamelcentra
Erkenningsverlening
en onderhoud:
verzamelcentra
Exportcertificering
levend vee en levende
producten: exporteurs
Exportcertificering
levend vee en levende
producten: exporteurs
Exportcertificering
levend vee en levende
producten: exporteurs
Registraties:
eigenaren

Algemeen: moeten voldoen aan
bepaalde hygienische eisen

1,2

2,2

6,5

5,9

4,9

1,0

4,8

2,0

7,4

7,2

7,8

6,0

Algemeen: moeten zorgen voor
goede administratie om
tracering mogelijk te maken
Algemeen: juiste gezondheidsstatus van de dieren en de dieren
moeten 'fit to travel' zijn
varkens, schapen: dieren moeten
per herkomstgroep identificeerbaar zijn.
honden en katten: dieren
moeten door dierenarts gekeurd
zijn en rabies geent
wasplaatsen: goede reinigingsinstallatie onder alle klimatologische omstandigheden
opfok melkvee, vetweiderij,
pluimvee opfokbedrijf,
geitenmestbedrijven: moeten
zich laten registreren
levend vee en dierproducten:
moeten alle imports melden.
vee, honden/katten, vogels, rest:
moeten zich laten registreren

1,3

3,3

6,9

6,0

6,0

2,1

5,6

4,2

6,6

6,1

7,2

6,2

1,3

0,9

4,6

4,0

3,8

1,4

4,5

3,1

7,5

6,7

6,1

5,6

2,1

2,6

6,6

6,3

5,5

2,7

5,5

2,4

7,8

6,6

6,2

6,7

4,3

1,6

1,3

4,6

2,3

3,5

0,9

2,2

5,8

2,0

3,4

2,8

0,2

0,9

4,4

5,1

4,1

0,6

5,4

1,4

7,5

5,5

6,3

7,0

3,3

2,4

5,1

5,2

3,2

2,7

2,7

2,6

6,2

5,5

6,5

5,5

4,3

0,2

5,2

5,9

6,3

2,8

6,5

1,6

6,1

6,3

4,9

8,0

4,3

1,3

4,1

5,3

5,2

2,9

3,2

6,0

7,1

5,5

7,4

7,1

Registraties:
eigenaren

Bestemmingscontroles
traces: importeurs
Registraties:
handelaren

Niet kennen (T1a)

Item

De kleuring slaat op de gehanteerde normering. Deze verschilt van gehanteerde dimensie tot dimensie.
Bij niet kennen/niet kunnen is de norm hoger; scores groter dan 3 worden als kwetsbaar gezien. Bij het
aandeel overtreden, niet willen en niet moeten geldt een score boven 5 als kwetsbaar en bij de

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

17

CMC / T11 Company

ernstfactoren is dat een score boven de 7,5. voor een deel gaat het om relatieve beoordelingen, voor
een deel om narmatieve aantallen.
Niet kennen, Niet kunnen, Aandeel per ongeluk, Herhaaldelijk
>=3

Kwetsbaar
Redelijk kwetsbaar
Minder kwetsbaar

>=1,5 en < 3
< 1,5

Kwetsbaar
Redelijk kwetsbaar
Minder kwetsbaar

>=5
>=2 en < 5
<2

Kwetsbaar
Redelijk kwetsbaar
Minder kwetsbaar

>=7,5
>=5 en < 7,5
<5

Niet willen, niet moeten, hoeveel overtreders

Ernstfactoren

3.2.4 Ad d. Knelpunten voor het uitvoeren van adquaat toezicht per gebied
De knelpunten ten aanzien van erkenningsverlening, exportcertificering en de overige knelpunten zijn
geïnventariseerd. Het gaat hierbij om een veelheid van aandachtspunten. Deze inventarisatie beslaat
ongeveer vier pagina’s en is opgenomen in de bijlage. Op hoofdlijnen richten zij zich met name op:
• gebrek aan kennis binnen de eigen organisatie of maar bij een zeer beperkt aantal mensen,
• afstemmingsproblemen,
• het niet relateren risico’s aan frequentie van bezoeken,
• onvoldoende krachtdadig en uniform optreden,
• de adminstratieve last en inefficiency rondom exportcertificering,
• het verschil tussen de voorschriften en de praktijk,
• suggesties om op een aantal terreinen de verantwoordelijkheid naar de markt te brengen of
over te dragen aan b.v. de AID
3.2.5 Ad e. Beoordeling knelpunten quick scan
De deelnemers aan de expertsessie is gevraagd om de knelpunten die onder a. zijn aangedragen op
belangrijkheid te scoren. Een 1 is daarbij onbelangrijk en een 10 heel erg belangrijk. In onderstaand
overzicht zijn de knelpunten opgenomen die hoger scoorden dan 7,5.
Als het meest belangrijke knelpunt wordt het gebrek aan afstemming tussen beleid en uitvoering
ervaren. Er wordt onvoldoende rekening gehouden met de handhaafbaarheid. Een aantal van de meest
belangrijke knelpunten wordt gezien als organisatorisch van aard. Deze liggen met name in de
informatie voorziening en afstemming. Door geen of onvoldoende keuzes te maken bestaat het gevoel
dat alles moet gebeuren, waarbij 100% de norm is, in te weinig tijd, met vaak onvoldoende kennis,
waarbij de vraag wordt gesteld of deze werkwijze eigenlijk wel helpt bij het verbeteren van het
nalevingsniveau.
Tabel 7 Beoordeling knelpunten quickscan op belangrijkheid (module e)
Beleidsaspect

Knelpunt

Belangrijkheid

Informatie: extern naleving. Er is goed
inzicht in de nalevingsrisico's en
maatschappelijke risico's.
Informatie intern: Er is goed inzicht in de
sturingrisico's: knelpunten in de
organisatie, communicatie, samenwerking
en capaciteit.
Organisatie: De wisselwerking tussen
uitvoering en informatie is optimaal.

er wordt bij het beleidontwikkeling te weinig rekening gehouden met
handhavingsmogelijkheden wanneer bekend is dat er grote nalevingsrisico's zijn

8,3

Instructies en nieuwe wetgeving belanden veelal zomaar op de werkvloer. een extra
bron van zorg vormen de practioners. geen uitbetaling bij opleidingen en werkoverleg,
dan komen ze niet, maar mogen wel blijven werken.

8,2

nee; de ervaring is dat je nog uit een brei van informatie moet vissen; ook nog vaak
dezelfde of elkaar overlappende procedures en instructies

7,9

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

18

CMC / T11 Company

Uitvoering: kwaliteit sturing. De inzet of
de sturing van de capaciteit is optimaal.
Organisatie: De wisselwerking tussen
uitvoering en informatie is optimaal.
Organisatie: De wisselwerking tussen
uitvoering en informatie is optimaal.
Organisatie: De wisselwerking tussen
uitvoering en informatie is optimaal.
Knelpunten algemeen
Beleid: sturing. De doeleinden zijn
vertaald of geoperationaliseerd in concrete
normen of kengetallen
Uitvoering: kwaliteit sturing. De inzet of
de sturing van de capaciteit is optimaal.
Informatie: extern naleving. Er is goed
inzicht in de nalevingsrisico's en
maatschappelijke risico's.

door onvoldoende kennis van de inhoud van de werkzaamheden wordt er verkeerd( te
krap) gepland
het idee dat informatie binnenbrengen via intranet voldoende is voor een medewerker
die 8 uur per dag van de ene naar de andere export rent is een illusie.
tijds druk is vaak een knelpunt.

7,8

Sommige info die vanuit 'centraal' verstrekt wordt, blijvft kennelijk ergens in het
regiokantoor hangen. Dat is erg jammer, want zo kun je niet leren van je ' fouten'.
er moeten teveel dingen tegelijk;
afstemming over interpretatie van wetgeving of nieuwe regelgeving en de
uitvoerbaarheid ervan en de terugkoppeling daarover kunnen beter

7,8

Inzet en sturing is onderhevig aan de terreur van de planning.

7,6

Nalevingsnievau's zijn slecht. Maatschappelijk risico daarvan kan groot zijn: verlies
van handelsmarkten of insleep van een dierziekte met alle gevolgen vandien.

7,6

7,8
7,8

7,7
7,6

4.2.6 Ad f. Beoordeling knelpunten samenwerkingsrelaties
In onderstaand overzicht zijn de knelpunten die onder b. zijn aangedragen beoordeeld op
belangrijkheid. Er is maar één score boven de 7,5. Dit betekent dat naleving ondergeschikt wordt
gemaakt door de doelgroep aan het handelsbelang. Het individuele en commerciële belang weegt hier
zwaarder dan het maatschappelijke. De belangen tussen brancheorganisaties en toezichthouders
hebben weinig gemeen. Wellicht kan het financiële belang bij naleving bij deze doelgroep helpen de
balans te herstellen. Alle knelpunten met scores boven 6,5 zijn in onderstaande tabel opgenomen. Ook
hier komen weer veel knelpunten naar voren die terug te voeren zijn op gebrekkige samenwerking,
onvoldoende kennis en te weinig kennis van de praktijk. Door de sector wordt de VWA niet gezien als
de autoriteit. Gemaakte afspraken worden met het zelfde gemak weer gebroken.
Tabel 8 Beoordeling knelpunten samenwerking op belangrijkheid (module f)
Samenwerkingsrelatie

Knelpunt

Belangrijkheid

de verschillende sectoren
brancheorganisties (
NBHV, PVE etc)
directeur NW en via hem
de andere regiodirecteuren

Handelsbelang gaat boven alles. Zien vaak de risico's niet van een goede naleving.
brancheorgainisaties shoppen tot ze een antwoord krijgen dat hen bevalt

7,7
7,4

Ook regiodirecteuren moeten nog in hun rol groeien. Hebben soms de neiging om uitvoeringsproblemen
volledig bij het beleid/de regelgeving te leggen en onderschatten de fouten die hun eigen medewerkers
maken.
komt met uitvoeringsregels die niet uitvoerbaar of controleerbaar zijn

7,4

vooral van belang in het kader van attitude problemen/ onvoldoende harmonisatie in de uitvoering en
creeren van draagvlak ivm ontwikkelingen bij Sen O na afstemming met productmanagement
spelen handig VD en VWa tegen elkaar uit, op alle organisatie-niveaus: weinig vertrouwenwekkend
betere samenwerking is zeer belangrijk voor een goede handhaving
houden er geen rekening mee dat nieuwe regelgeving niet meteen in instructies staat en bij alle vwa'ers
bekend is, als zij het in de stcrt hebben laten publiceren.
zonder draagkracht in de sector en goede voorlichting heeft controle en handhaving geen zin
PVE heeft als strategie dat de belangebehartiging zich richt op de zwakke broeders in de sector. Een
toekomstgerichte blik ontbreek, is dus een blok aan het been, geen samenwerkingspartner
spelen veel beslissingen door naar anderen omdat er inhoudelijk onvoldoende kennis is in't team
Vaak bij de dierenartsen zelf onvoldoende bekend wat de context is waarbinnen een dierenarts
opereert/handelt.
zou mee moeten gaan op de werkvloer om te weten wat er speelt, teveel bureaukennis,

7,1

in een laat stadium van de beleidsvorming wordt de VWA pas betrokken
vaak pas contact in laat stadium (als het misgaat)

6,8
6,8

te weinig draagkracht bij de sector frustreert een goede samenwerking

6,8

weinig expertise in/binding met de levende sector: instructies worden niet gelezen (dus niet nageleefd)
TL's moeten meer verantwoordelijkheid nemen en dragen ,maar wel in gelegenheid worden gesteld om
context te begrijpen.
te weinig contact

6,7
6,7

Directie Landbouw (met
name dierenwelzijn)
directeur NW en via hem
de andere regiodirecteuren
PVE
AID
Directie Juridische Zaken
de verschillende sectoren
PVE
veld: teamleiders
veld: artsen
Directie Landbouw (met
name dierenwelzijn)
Departement LNV
brancheorganisties (
NBHV, PVE etc)
de verschillende sectoren
veld: artsen
veld: teamleiders
AID

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

7,2

7,1
7,1
7,1
7,0
7,0
7,0
6,9
6,8

6,7

19

CMC / T11 Company

AID
Directie Juridische Zaken
AID
de verschillende sectoren
brancheorganisties (
NBHV, PVE etc)
VWA in Den Haag
de verschillende sectoren
andere regiokantoren

Terugkoppeling laat te wensen over; de inzet na meldingen wordt steeds beter
Veel personele wisselingen, weten soms nagenoeg niets van de praktijk of achtergrond van al bestaande
regelgeving. dit levert miscommunicatie en veel onbegrip voor praktijk-vragen op.
geen feedback; lijnen binnen AID niet duidelijk (je komt elke keer weer andere teamleiders tegen)
Rollen tussen Amsterdam en VWA centraal zijn nog niet helder: wie onderhoudt de contacten en
waarover?
Verschuiving van branche georienteerd naar individuele bedrijven. Komt vaker voor dat branche maar
een deel van de sector vertegenwoordigd en in sommige gevallen vooral het eigen belang (als
ondernemer)
Kloof is nog steeds te groot!!!
Er worden afspraken gemaakt om tot werken te komen, maar er is geen draagkracht voor de afgesproken
uitvoering
Afstemming en onderlinge communicatie schiet te kort.Erkenning van regionale aspecten niet aanwezig/.

Belangrijk knelpunt
Redelijk belangrijk
knelpunt
Minder belangrijk
knelpunt

6,7
6,7
6,6
6,6
6,6

6,5
6,5
6,5

>= 7,5
>=5 en < 7,5
<5

3.2.6 Ad g. Beoordeling knelpunten normen
De knelpunten ten aanzien van de normen zijn beoordeeld op belangrijkheid. Alleen de knelpunten die
7,5 of meer scoorden zijn hier weer gegeven. Het volledige overzicht is opgenomen in de bijlage.
Opvallend is de grote groep knelpunten die als belangrijk wordt aangemerkt. Het beeld dat ook al in
eerdere overzichten naar voren kwam herhaald zich hier voor een deel. Er is een consistent beeld van
de knelpunten. Ook hier wordt als belangrijk knelpunt aangegeven dat de afspraken met
brancheorganisaties, zeker waar het varkens betreft, niet worden nagekomen en dat de VWA blijkbaar
niet kan/wil handhaven. Er is geen uniformiteit in de handhaving.

Tabel 9 Beoordeling knelpunten normen op belangrijkheid (module g)
Norm

Knelpunt

Belangrijkheid

Varkens: branche- en exporteursprotocollen

men spreekt van alles af, maar houdt zich er niet aan. Wil aan het werk beloofd
met idee doen we toch niet. De vwa handhaaft onvoldoende vindt de medewerker
heel moelijk
Snelle ondertekening van protocollen, niet voldoen aan de protocollen. Papieren
tijger.
Communicatie van AID naar VWA is onvoldoende.Vaak volledig ontbreekt!
uitwisseling van info zou voor beide partijen nuttig kunnen zijn.
van belang is deze klachten goed uit te zoeken uiteraard, maar ook te
documenteren en transparant te maken
Terugkoppeling van maatregelen door de AID of OM praktisch afwezig (duurt erg
lang, wordt vergeten of mag niet vanwege privacy), dat motvieert niet de
meldingen door de VWA
Interessant is natuurlijk wat een kleine en wat een ernstige klacht is. Een groot
aantal kleine klachten maakt een grote. Vaak zijn de grotere klachten ook politiek
gevoeliger.
formatie die zich hier mee bezighoudt is te vlottend: we gaan er van uit dat
iedereen alles kan, waardoor dus te weinig specifiek wordt gehandhaafd

8,1

er is geen 'lijntje' tussen bip en vwa i.d. regio, waardoor vwa i.d. regio niet weet
wanneer er een zending vogels komt en in quarantaine gaat.

7,6

7,6

Verzamelcentra: schaap/geit: halfjaarlijkse audits

complexe wet en regelgeving.Meespelende overheid(poldermodel).
Onzekerheid bij de medewerkers door het gebrek aan relevante kennis.
omissies komen niet altiijd in beeld (voorverzamelen); prioriteit & expertise

Runderen: branche- en exporteursprotocollen

Voorschriften en praktijk lopen nu mijlenver uit elkaar, dat moet opgelost worden.

7,6

Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit
met nadruk op inrichtingseisen en administratie

intrekken van erkenning op grond van administratieve missers is (bijna) niet
haalbaar: geen stok achter de deur dus!

7,5

Varkens: branche- en exporteursprotocollen

De systematiek kan goed werken als iedereen, ook onze mensen, er strikt de hand
aan houden.

7,5

Varkens: branche- en exporteursprotocollen
Incidenten: feeback van AID naar VWA:
communicatie
Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote,
structurele klachten
Incidenten: feedback VWA naar AID:
communicatie
Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote,
structurele klachten
Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise
verhogen: overdracht werkzaamheden na
wegvallen KVS
Vogelquarantaines: controle op importzendingen
uit 3e landen en audit's op onderhoud erkenning
inrichting, administratie)
Knelpunten algemeen VWA bij toezicht

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

7,9
7,9
7,8
7,8

7,7

7,6

7,6

20

CMC / T11 Company

Varkens: branche- en exporteursprotocollen

te weinig toezicht op de handhavende ambtenaar; gedogen komt nog steeds voor,
daardoor ook geen uniform optreden waardoor VWA niet echt als autoriteit
overkomt

Belangrijk knelpunt

7,5

>= 7,5

Redelijk belangrijk knelpunt

>=5 en < 7,5

Minder belangrijk knelpunt

<5

Als we de laatste drie soorten knelpunten samenvatten, dan krijgen we het volgende beeld.
3.3

Verbetermogelijkheden

3.3.1 Ad h. Beoordeling verbetersuggesties domeinen
Eerst is er een inventarisatie gemaakt van de verbetersuggesties in relatie tot de domeinen. Vervolgens
is de deelnemers aan de sessie gevraagd deze te beoordelen op effectiviteit en vervolgens op de
kosten/moeite die effectuering van de suggestie met zich mee zou brengen. De top 10 qua effectiviteit
is de volgende.
Domein

Verbetersuggestie

Effect

Kosten/moeite

Effect * Kosten

Varkens: branche- en exporteursprotocollen

scherpere verantwoordelijkheid verdeling: niet houden aan het
protocol is geen export
vasthouden aan strenge handhaving, bonus-malus systeem
praktijk en regelgeving (=instructie) op elkaar aanpassen
handhaven met behoorlijke sancties
protocollen moeten de bedrijven verdienen
extern laten doen (RDW)

7,8

3,0

55

7,7
7,5
7,5
7,4
7,4

2,6
2,5
3,8
1,8
3,4

57
57
47
61
49

ruimte bieden voor een risicogebaseerde aanpak, met
verantwoording van de controlefrequenties

7,3

3,5

47

Knelpunt analyse uitvoeren op de te controleren items

7,2

2,2

57

inplannen; ruim tijd voor nemen; expertise (da opleiden)

7,2

4,7

38

Schaap/geit: branche- en exporteursprotocollen
Runderen: branche- en exporteursprotocollen
Varkens: branche- en exporteursprotocollen
Schaap/geit: branche- en exporteursprotocollen
Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer per 5 jaar
keuren vervoermiddel; regeling dierenvervoer; besluit
dierenvervoer
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit met
nadruk op inrichtingseisen en administratie
Registraties: Eigenaren: Wasplaatsen: periodieke
audits (maandelijks en jaarlijks)
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit met
nadruk op inrichtingseisen en administratie

De voorstellen die het hoogst scoren op effect en het laagst op kosten/moeite krijgen de hoogste score
in de derde kolom. Alle suggesties vanaf 47 punten zijn hier weergegeven. De inventarisatie van de
verbetersuggesties en het totale overzicht van de verbetersuggesties zijn opgenomen in de bijlage. Het
overzicht spreekt eigenlijk voor zich. Nadrukkelijk komen voorstellen naar voren voor verbetering van
samenwerking en afstemming. Ook komt de suggestie om te handhaven op basis van afbreukrisico
naar voren. In andere suggesties wordt aangegeven dat handhaving helder, duidelijk, streng en
consequent moet zijn.

Tabel 10 Knelpunten
Aantal

Aantal
boven 7,5

Aantal
boven 6

Gemiddelde
belangrijkheid

Knelpunten handhavingsorganisatie
Knelpunten samenwerking

84
98

11
1

51
42

6,6
5,7

Gemiddelde
top 10
belangrijkheid
7,8
7,2

Knelpunten doelgroepregelcombinaties

121

13

49

5,9

7,8

Er zijn dus ruim 300 knelpunten genoemd. Ook al is er sprake van enige overlap, dan nog moet dit als
veel worden gekenmerkt. De knelpunten van handhavingsorganisatie zijn voor het merendeel ernstig
Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

21

CMC / T11 Company

(hoog gemiddelde, veel knelpunten boven de 6) Echter ook ten aanzien van de dimensie toezicht en
handhaving van de regels zien we een aantal ernstige knelpunten.
Tabel 11 Beoordeling verbetersuggesties domeinen (module h)
Domein

Verbetersuggestie

Effect

Kosten/
moeite

Effect *
Kosten

Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten,
vogels, rest: vereist voor export
Schaap/geit: branche- en exporteursprotocollen
Opleidingen: instructies: updaten

Geen aantoonbare registratie bij export, dan ook geen export

7,2

1,5

61

protocollen moeten de bedrijven verdienen
instructies saneren en iom de werkvloer komen tot werkbare
protocollen gecombineerd met voorlichting en heel belangrijk
terugkoppeling!!
goede samenwerking opbouwen met VWR (handhavings
beleid)

7,4
7,0

1,8
1,4

61
60

7,0

1,6

59

vasthouden aan strenge handhaving, bonus-malus systeem
praktijk en regelgeving (=instructie) op elkaar aanpassen
Knelpunt analyse uitvoeren op de te controleren items

7,7
7,5
7,2

2,6
2,5
2,2

57
57
57

scherpere verantwoordelijkheid verdeling: niet houden aan het
protocol is geen export
niet an beginnen voor de sector beter wil naleven
meenemen bij sws audits: expertise op hoog niveau brengen

7,8

3,0

55

6,7
6,7

2,1
2,1

54
53

overleg op regionaal niveau.

7,0

2,5

52

zorg voor mensen in de regio die dit kunnen en aansluiting
met de medewerker hebben

6,5

2,0

52

Traces laten controleren op illegale importen, taak
verantwwordelijk dierenarts.
Bij audits hiervan aandachtspunt maken
Beleid ontwikellen!!!!
meenemen bij sws audits: expertise op hoog niveau brengen

7,0

2,6

51

5,8
6,0

1,4
1,7

50
50

breder orienteren ook in het buitenland
handhaven hoog afbreukrisico

5,5
6,2

1,0
2,1

49
49

extern laten doen (RDW)

7,4

3,4

49

meer structuur: er komen certificerende dierenartsen,
verantwoordelijke dierenartsen en auditters (alleen de laatste
bezit optimale kennis) en die communiceren niet
frequentie aanpassen naar status van het bedrijf bonus malus
systeem
handhaving afstemmen met AID
hogere boete
erkenning koppelen aan slachthuiserkenning
beter handhaven en vastleggen

6,4

2,3

49

6,3

2,2

49

6,3

2,5

48

6,5

2,7

48

ruimte bieden voor een risicogebaseerde aanpak, met
verantwoording van de controlefrequenties

7,3

3,5

47

Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer per 5
jaar keuren vervoermiddel; regeling
dierenvervoer; besluit dierenvervoer
Schaap/geit: branche- en exporteursprotocollen
Runderen: branche- en exporteursprotocollen
Registraties: Eigenaren: Wasplaatsen: periodieke
audits (maandelijks en jaarlijks)
Varkens: branche- en exporteursprotocollen
Schaap/geit: branche- en exporteursprotocollen
Opslagcentra: rundersperma: halfjaarlijkse
(runderen) of jaarlijkse (andere diersoorten)
audits
Incidenten: feedback VWA naar AID:
communicatie
Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise
verhogen: overdracht werkzaamheden na
wegvallen KVS
Vogelquarantaines: controle op importzendingen
uit 3e landen en audit's op onderhoud erkenning
inrichting, administratie)
Opleidingen: werkzaamheden LDD
Quarantaine inrichtingen: halfjaarlijkse
(runderen) of jaarlijkse (andere diersoorten)
audits
Opleidingen: werkzaamheden LDD
Registraties: Eigenaren: Wasplaatsen: periodieke
audits (maandelijks en jaarlijks)
Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer per 5
jaar keuren vervoermiddel; regeling
dierenvervoer; besluit dierenvervoer
Spermawinstations SWS: Algemeen: periodieke
audits op inrichting, administratie en
gezondheidsstatus
Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse controle
buiten openingstijden op hygiene en leegstand
Registraties: Eigenaren: Wasplaatsen: periodieke
audits (maandelijks en jaarlijks)
Vogelquarantaines: controle op importzendingen
uit 3e landen en audit's op onderhoud erkenning
inrichting, administratie)
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit
met nadruk op inrichtingseisen en administratie

Effect
Relatief hoge effectiviteit
Gemiddelde effectiviteit
Relatief lage effectiviteit

>= 7,5
>=6 en < 7,5
<6

Kosten / moeite
Relatief gering
gemiddeld
Relatief hoog

<= 2,5
<=4 en > 2,5
>4

Effect * Kosten/moeite
Gunstige combinatie
gemiddeld
Ongunstige combinatie

>= 50
>=36 en < 50
< 36

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

22

CMC / T11 Company

3.3.2 Ad i. Beoordeling verbetersuggesties algemeen
Net als bij het voorgaande punt zijn eerst de verbetersuggesties in beeld gebracht en zijn deze
vervolgens beoordeeld op effect en kosten/moeite. Eerst geven we de top 10 qua effectiviteit, daarna
de gecombineerde waarden van effectiviteit en kosten/moeite.
Tabel 12 Top tien verbetersuggesties algemeen

Algemene verbetermogelijkheden
regionaal
Communicatie
Toe te passen strategie

Aansturing en samenwerking tussen
centraal beleid en regionale inspectie
Algemene verbeteringen kwaliteit
toezicht en handhaving

Aansturing en samenwerking regionaal
en veld
Communicatie

Effect * Kosten

Voornaamste verbetersuggesties per
algemeen aspect
Aansturing en samenwerking tussen
centraal beleid en regionale inspectie
Aansturing en samenwerking regionaal
en veld
Algemene verbeteringen kwaliteit
toezicht en handhaving
Toe te passen strategie

Kosten/moeite

Verbetersuggestie
Effect

Aspect

heldere lijnen mbt communicatie

8,3

2,8

60

attitude verandering bij het veld is erg erg belangrijk !!!

8,0

5,6

35

Toelatingsbeleid/selectiecriteria voor de medewerkers verhogen!
Investeren in kennis en atitude!
In samenspraak met o.a. LNV/JZ en AID handhavingsbeleid opzetten:
keuzes tussen straf- en bestuursrecht en wanneer welke
bestuursrechtelijke acties. Onderzoeken of dwangsommen,
bestuurlijke boetes zinvolle aanvullingen zijn.
Maak mensen verantwoordelijk voor een taken

7,8

5,4

36

7,7

5,6

34

7,7

3,2

53

er zou moeten worden gewerkt met echte communicatie, dus ook oor
open voor geluiden vanuit de werkvloer
Eigen positie in het"veld" bepalen.
Sector bewust maken over de rol van VWA in deze kwestie en daaruit
handelen!
Als iedereen zich aan zijn/haar rol houdt en ook zijn/haar
verantwoordelijkheid neemt, zijn we een stuk verder.
dossier-opbouw verbeteren: ' alles' in een dossier stoppen, ook bijv.
telefoonnotities e.d. Dit is van belang als een collega verder moet
werken met het dossier die het voortraject niet kent (bijv. bij
bezwaarschrift!).
de samenwerkingsstructuur tussen de verschillende afdelingen moet
gericht zijn op de medewerker in het veld.
Overlegstructuur regelmatig en konsekwent toetsen op effectiviteit!!!
Mentaliteit van de medewerkers veranderen!

7,6

3,4

50

7,6

4,0

45

7,5

2,9

53

7,5

4,5

41

7,5

4,1

44

7,5

2,8

54

Alle suggesties met 47 of meer punten zijn hieronder weergegeven. De inventarisatie en het volledige
overzicht treft u aan in de bijlage.
Table 13 Beoordeling verbetersuggesties algemeen (module i.)

heldere lijnen mbt communicatie

Algemene verbetermogelijkheden
regionaal
Aansturing en samenwerking tussen
centraal beleid en regionale
inspectie
Algemene verbetermogelijkheden
regionaal
Communicatie
Samenwerking met overige

Overlegstructuur regelmatig en konsekwent toetsen op effectiviteit!!!
Mentaliteit van de medewerkers veranderen!
Verantwoordelijkheid dragen

Effect * Kosten

Aansturing en samenwerking tussen
centraal beleid en regionale
inspectie
Communicatie

Kosten/moeite

Verbetersuggestie
Effect

Aspect

8,3

2,8

60

7,5

2,8

54

7,3

2,7

54

7,5

2,9

53

7,7

3,2

53

7,6
7,3

3,4
3,2

50
49

Als iedereen zich aan zijn/haar rol houdt en ook zijn/haar
verantwoordelijkheid neemt, zijn we een stuk verder.
Maak mensn verantwoordelijk voor een taken
er zou moeten worden gewerkt met echte communicatie, dus ook oor
open voor geluiden vanuit de werkvloer
Zelf initiatief nemen;iedereen op zijn/haar eigen neveau!!!

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

23

CMC / T11 Company

instanties
Aansturing en samenwerking tussen
centraal beleid en regionale
inspectie
Samenwerking met overige
instanties
Aansturing en samenwerking tussen
centraal beleid en regionale
inspectie
Communicatie

Scherpe verdeling van de verantwoordelijkheden tusen de verschillende
afdelingen!
6,4

2,3

49

6,9

3,0

48

6,9
7,4

3,1
3,6

47
47

Inzichtelijke doelen geven betere mogelijkheden tot samenwerking
er moet specifiek aandacht zijn voor de leerervaringen uit het veld, zou
een toets kunnen zijn bij de opstelling van nieuwe regels en instructies
Absolute topprioriteit

Effect
Relatief hoge effectiviteit
Gemiddelde effectiviteit
Relatief lage effectiviteit

>= 7,5
>=6 en < 7,5
<6

Kosten / moeite
Relatief gering
Gemiddeld
Relatief hoog

<= 2,5
<=4 en > 2,5
>4

Effect * Kosten/moeite
Gunstige combinatie
gemiddeld
Ongunstige combinatie

>= 50
>=36 en < 50
< 36

Ad j. Gewenste capaciteitsverdeling
De deelnemers is als laatste gevraagd hoe zij de capaciteit binnen de verschillende beleidgebieden
zouden verdelen. In feite gaat het daarmee om een combinatie van prioriteit en inschatting van
benodigde tijd/capaciteit. Hiervoor moesten honderd punten per beleidsgebied worden verdeeld. Dit is
gedaan in twee stappen. Eerst zijn de verschillende clusters beoordeeld. Dit heeft geleid tot de
volgende verdeling.
3.3.3

Tabel 14 Gewenste capaciteit per beleidsgebied

Exportcertificering levend vee en levende producten
Opleidingen
Erkenningsverlening en onderhoud
Incidenten
Bestemmingscontroles traces
Registraties

Gewenste
capaciteitsverdeling
35,9
24,2
20,5
7,0
6,6
5,8
100,0

Daarna zijn ook de domeinen binnen de clusters verdeeld, steeds samen 100 punten per cluster. In het
overzicht hieronder ziet u de gespecificeerde weergave per beleidsgebied. In de tweede kolom is de
capaciteitsverdeling over alle normen zichtbaar gemaakt. Het volgende overzicht geeft de onderlinge
verhouding weer tussen de beleidsgebieden. In het oog springt onmiddellijk de capaciteit die wordt
gewenst in relatie tot opleidingen. Het betreft bijna een kwart van de totale capaciteit.
Daarnaast komt in dit overzicht nadrukkelijk naar voren dat het beleidsgebied Exportcertificering
levend vee en levende producten de grootste capaciteit (36%) toebedeeld wordt. Met name de varkens,
en in iets mindere mate, algemeen Schapen/geiten en runderen. De overige capaciteit komt
versnipperd terug over alle normen in een variatie van 0,5 tot 2,5%. Dit overzicht kan verhelderend
werken als het afgezet wordt tegen de capaciteit zoals die nu wordt verdeeld.

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

24

CMC / T11 Company

Tabel 15 Gewenste capaciteitsverdeling per norm (module j)

Opleidingen

Bestemmingscontroles traces

Capaciteit over
alle normen

Exportcertificering levend vee
en levende producten

Incidenten

12,1
10,1
8,1

2,5
2,1
1,7

7,4

1,5

7,0
6,1

1,4
1,2

5,9
5,4
5,3
5,1
4,2
4,1
4,1
3,8
3,1
2,9
2,7
2,6
100

1,2
1,1
1,1
1,0
0,9
0,8
0,8
0,8
0,6
0,6
0,5
0,5
20,5

Varkens: branche- en exporteursprotocollen
Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie, gezondheid
Schaap/geit: branche- en exporteursprotocollen
Runderen: branche- en exporteursprotocollen
Sperma en embry's: branche- en exporteursprotocollen
Paarden: branche- en exporteursprotocollen
Honden en katten: Keuren dierenartsen
Prioriteit beleidsgebied

26,2
21,4
17,8
14,1
9,3
6,4
4,9
100

9,4
7,7
6,4
5,1
3,3
2,3
1,8
35,9

Registraties: Eigenaren: Wasplaatsen: periodieke audits (maandelijks en jaarlijks)
Registraties: Eigenaren: opfok melkvee, vetweiderij, pluimvee opfokbedrijf, geitenmestbedrijven:
regeling preventie
Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten, vogels, rest: vereist voor export
Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer per 5 jaar keuren vervoermiddel; regeling
dierenvervoer; besluit dierenvervoer
Prioriteit beleidsgebied

39,8

2,3

22,6
20,7

1,3
1,2

17,0
100

1,0
5,8

Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote, structurele klachten
Incidenten: feedback VWA naar AID: communicatie
Incidenten: feeback van AID naar VWA: communicatie
Incidenten: Klachten uit het buitenland: kleine klachten
Prioriteit beleidsgebied

34,7
24,6
23,9
16,8
100

2,4
1,7
1,7
1,2
7,0

Opleidingen: instructies: updaten
Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise verhogen: overdracht werkzaamheden na wegvallen
KVS
Opleidingen: werkzaamheden LDD
Prioriteit beleidsgebied

40,4

9,8

40,1
19,5
100

9,7
4,7
24,2

Prioriteit beleidsgebied

100

6,6

Norm
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit met nadruk op inrichtingseisen en administratie
Verzamelcentra: varkens: halfjaarlijkse audits
Verzamelcentra: schaap/geit: halfjaarlijkse audits
Grote dierentuinen: indien eenmaal erkend jaarlijks auditen op inrichting, administratie,
gezondheidsstatus en dierbewegingen.
Vogelquarantaines: controle op importzendingen uit 3e landen en audit's op onderhoud erkenning
inrichting, administratie)
Verzamelcentra: runderen: halfjaarlijkse audits
Spermawinstations SWS: Algemeen: periodieke audits op inrichting, administratie en
gezondheidsstatus
Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse controle buiten openingstijden op hygiene en leegstand
Spermawinstations SWS: illegale sws- en paarden: jaarlijkse audit door PVE
Spermawinstations SWS: parden 80 off. 22: jaarlijkse audit
Quarantaine inrichtingen: halfjaarlijkse (runderen) of jaarlijkse (andere diersoorten) audits
Spermawinstations SWS: varkens: jaarlijkse audit
Spermawinstations SWS: runderen: halfjaarlijkse audit
ET-teams: jaarlijkse audit
Opslagcentra: rundersperma: halfjaarlijkse (runderen) of jaarlijkse (andere diersoorten) audits
Onderzoeksinstituten: jaarlijkse audit
Spermawinstations SWS: schaap/geit: jaarlijkse audit
Proefdierinstellingen: jaarlijkse audit
Prioriteit beleidsgebied

Erkenningsverlening en
onderhoud

Registraties

Capaciteit

Beleidsgebied

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

25

CMC / T11 Company

3.4 Gewenste en geplande capaciteit en prioriteit
Als we de gewenste capaciteit vergelijken met de capaciteit zoals die nu voor 2006 is gepland, dan zijn
er nogal wat verschillen te constateren.
Gewenste
Capaciteit/prioriteit
(expertsessie)

Feitelijke/geplande
capaciteit (relatief);
planning 2006

21

12

Feitelijke/geplande
capaciteit (absoluut
in dagen; planning
2006)
587

36
7
6
7
24
100

47
13
9
15
4
100

2250
620
400
700
200
4807

Erkenningsverlening en onderhoud
Exportcertificering levend vee en levende
producten
Bestemmingscontroles traces
Registraties
Incidenten
Opleidingen
Totaal

De capaciteit voor erkenningsverlening zou bijna verdubbeld moeten worden en registraties krijgt 50%
meer. Echter, vooral opleidingen zouden een groot deel van de capaciteit moeten krijgen; een
investering om zo indirect verbetering van het toezicht te krijgen. Uiteraard gaat dit ten koste van
enkele toezichtsdomeinen; exportcertificering, nu nog goed voor de helft van de beschikbare capaciteit
zou teruggaan met ongeveer 25%; bestemmingscontrole en incidenten zouden ongeveer gehalveerd
worden.

4

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

4.1

Conclusies ten aanzien van de analyse
A. De evaluatie en knelpuntenanalyse van de handhavingsorganisatie laten een organisatie zien
die op alle gebieden nog moet groeien. Op alle terreinen van de Quick Scan handhavingsorganisatie wordt nu, met uitzondering van de informatie over de doelgroepen en de
overtredingsvormen, een onvoldoende gescoord. Als grootste pijnpunten worden ervaren het
feit dat door beleid de doeleinden niet zijn vertaald naar normen en kengetallen en de
inadequate wisselwerking tussen beleid en uitvoering. Het onvoldoende scoren in deze analyse
van beleid, informatie en uitvoering leidt onherroepellijk tot een onvoldoende in de
organisatie waarbij het juist gaat om de samenwerking en wisselwerking tussen de drie
hiervoor genoemde componenten. De deelnemers aan de sessie zijn van mening dat er bij de
ontwikkeling van beleid onvoldoende rekening wordt gehouden met de
handhavingsmogelijkheden ook al is bekend dat er grote nalevingsrisico’s zijn. De uitvoering
ervaart dat er niet goed wordt gecommuniceerd en geïnformeerd.
B. De VWA kent een groot aantal samenwerkingsrelaties. Als belangrijkste knelpunt in de
samenwerking wordt die met de verschillende sectoren genoemd. Voor deze partijen is het
handels-/commerciële belang vele malen groter dan regelconform gedrag. Tot nu toe heeft de
VWA hier geen weerwoord op. Een deel van de knelpunten heeft betrekking op
samenwerking en het geven en krijgen van informatie zodat er tussen de verschillende
samenwerkings relaties meer begrip en inzicht ontstaat voor elkaars problemen en wensen.
C. Uit de overtredingsanalyse komt nadrukkelijk naar voren dat op een aantal wezenlijke normen deze
wel bekend en duidelijk zijn maar dat de bereidheid bij de branche niet aanwezig is om zich hieraan
te conformeren. Het gemiddelde overtredingspercentage wordt geschat op 25%, maar er zijn
verschillende domeinen waar dit boven de 50% is, bijvoorbeeld administratie bij verzamelcentra, de
identificeerbaarheid van varkens en schapen, en de meldingsplicht van importeurs van levend vee en
dierproducten. De ernst bij overtreding m.b.t. gezondheid/welzijn van de dieren wordt hoog

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

26

CMC / T11 Company

ingeschat. Bij het beleidsgebied registraties is er onvoldoende kennis bij de doelgroep. Het voldoen
aan de hygiënische eisen van verzamelcentra kent een relatief hoog politiek afbreukrisico.
D. Er zijn zeer veel knelpunten op elk beleidsgebied aangedragen. Vooral door de
varkensbranche voelt de VWA zich niet serieus genomen. Hierbij wordt ook de hand in eigen
boezem gestoken, omdat men er niet van overtuigd is dat de eigen mensen zich strikt aan de
afspraken houden
E. Als knelpunten die adequaat toezicht bemoeilijken worden, gebrek aan kennis binnen de eigen
organisatie, afstemmingsproblemen, het niet relateren van risico’s aan frequentie van
bezoeken, onvoldoende krachtdadig en uniform optreden en het verschil tussen de
voorschriften en de praktijk genoemd.
4.2 Conclusies ten aanzien van de oplossingsrichtingen
Er zijn veel verbetersuggesties aangedragen. We noemen de voornaamste:
1. Er zijn een aantal suggesties die pleiten voor helder, duidelijk, streng en consequent te
handhaven. Bijvoorbeeld als er geen aantoonbare registratie is bij export, dan vindt er ook
geen export plaats. Hieruit mag worden afgeleid dat er wordt gepleit voor een duidelijke
eenduidige handhavingsstrategie die voldoende krachtdadig overkomt, zodat de neiging tot
overtreding, die nu erg hoog is, wordt omgebogen in regelconform gedrag
2. Er is een voorstel voor een soort bonus/malus systeem, in termen van weinig toezicht moet je
verdienen. Een op risico’s gebaseerde aanpak. De bereidheid is aanwezig om na te denken
over nieuwe werkwijzen en methoden
3. De medewerkers en dierenartsen moeten goed worden opgeleid. Goed opgeleide
medewerkers wordt gezien als voorwaarde van goed toezicht.
4. Het verbeteren van communicatie op meerdere terreinen. Zowel tussen centraal beleid en de
regionale inspectie, tussen praktijk en regelgeving,naar medewerkers op de werkvloer, in
verslaglegging, goed informatie/kwaliteitssysteem, maar ook om de neuzen dezelfde kant op
te krijgen. Kwalitatief goede informatie is van cruciaal belang voor het functioneren van de
organisatie.
5. Medewerkers voor taken verantwoordelijk maken en ook laten dragen. Het benoemen van en
aanspreken op verantwoordelijkheden en bevoegdheden maakt rollen tussen medewerkers
duidelijker en de organisatie transparanter.
6. Het formuleren van heldere doelen Ook samenwerking moet berusten op gemeenschappelijke
doelen en strategiën. Dit draagt bij aan het proces om te komen van een aantal afdelingen tot
één organisatie.
7. De sector bewust maken van de rol van de VWA en vandaar uit ook handelen. Door een
leidende rol op te pakken naar de sector en deze goed te communiceren kan dit een bijdrage
leveren aan het imago van autoriteit.
8. Volgens de experts moet 36% van de capaciteit worden ingezet in relatie tot
exportcertificering en 25% aan opleidingen. Met name het percentage dat gereserveerd wordt
voor opleidingen geeft een grote behoefte aan kennis weer.
4.3 Aanbevelingen
Handhavingsstrategie
Er is een goede reden om de handhavingsstrategie te herijken. Hierbij kunnen de aangedragen
verbetersuggesties 1,2 en 7 zoals hiervoor genomd worden meegenomen. Wij bevelen aan om de
doelen die je wilt realiseren SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden) te
benoemen. Naar specifieke doelgroepen wordt geadviseerd om gebruik te maken van
handhavingscommunicatie. Ook bij opgedragen taken zoals de VWA die kent is het naar onze mening
goed mogelijk te variëren op in te zetten arbeidscapaciteit.

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

27

CMC / T11 Company

Opleidingen
De roep om opleidingen is overduidelijk. Het lijkt verstandig om afhankelijk hoe de handhaving naar
de toekomst vorm wordt gegeven goed te onderzoeken welke kennis bij wie noodzakelijk is en hier
vervolgens invulling aan te geven.
Communicatie en samenwerking
De knelpunten op het terrein van samenwerking en communicatie overstijgen het lokale niveau en
zullen ook op andere plekken onder de aandacht moeten worden gebracht. Samenwerking vraagt van
betrokken partijen meer dan afstemming. Afstemmen kent een grote mate van vrijblijvendheid. Bij
samenwerking wordt van alle betrokkenen verwacht vanuit één gedragen missie, visie, strategie te
handelen om een gemeenschappelijk belang te bereiken.
Procesmatig raden wij aan om met een werkgroep keuzes te maken op grond van de conclusies,
suggesties en aanbevelingen en deze te benoemen voor het in te zetten vervolgtraject.

Knelpuntenanalyse Levend Vee, VWA Noord West

28

Bijlagen

Knelpuntenanalyse Levend Vee

VWA, Noord West

CMC/T11 Company
AMSTERDAM, JANUARI 2006

CMC / T11 Company
Inhoudsopgave
Bijlage 1 .......................................................................................................................................................... 3
Deelnemers expertssessie ................................................................................................................................ 3
Bijlage 2 .......................................................................................................................................................... 4
Bijlage 3 .......................................................................................................................................................... 7
Uitvoeringssuggestie................................................................................................................................... 7
Bijlage 4 .......................................................................................................................................................... 8
Introductie................................................................................................................................................... 8
Quickscan (module a.) .............................................................................................................................. 10
Knelpunten Quickscan (module a.)........................................................................................................... 10
Samenwerkingsrelaties( module b.).......................................................................................................... 14
Knelpunten samenwerkingsrelaties (module b.) ....................................................................................... 14
Overtredingsanalyse normen (module c.) ................................................................................................. 17
Knelpunten erkenningsverlening (module d. 1)........................................................................................ 19
Knelpunten exportcertificering (module d. 2)........................................................................................... 20
Overige knelpunten (module d. 3) ............................................................................................................ 21
Beoordeling knelpunten quickscan (module e.)........................................................................................ 23
Beoordeling knelpunten samenwerkingsrelaties (module f.).................................................................... 24
Beoordeling knelpunten normen (module g.) ........................................................................................... 25
Verbetersuggesties domeinen (module h.)................................................................................................ 27
Verbetersuggesties algemeen (module i.) ................................................................................................. 32
Beoordelen verbetersuggesties domeinen (module h.) ............................................................................. 34
Beoordeling verbetersuggesties algemeen (module i.) ............................................................................. 37
Gewenste capaciteits verdeling gespecificeerd (module j.) ...................................................................... 39
Capaciteitsverdelingbeleidsgebieden (module j.) ..................................................................................... 40

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

2

CMC / T11 Company

Bijlage 1
Deelnemers expertsessie

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

3

CMC / T11 Company

Bijlage 2
Overzicht domeinen en indicatie knelpunten
Gezonde dieren

Onderwerp/ Wettelijke
diersoort
regeling

Belangrijkste activiteiten
VWA qua tijd of risico

Knelpunten aan de kant van de VWA

Erkenningverlening en onderhoud
verzamelcentra

spermawinstations
SWS: algemeen

betreft de
diersoorten
rund, varkens,
schaap/geit
runderen

Eu- en nationale
regelgeving

RL88/407

opslagcentra

quarantaine
inrichtingen

halfjaarlijkse audit met nadruk op
inrichtingseisen en administratie,
maandelijkse audit buiten
blokperiode met nadruk op
hygiëne en leegstand
periodieke audits op inrichting,
administratie en
gezondheidsstatus

varkens

RL90/429

halfjaarlijkse audit

paarden

RL92/65

jaarlijkse audit

illegale sws-en nationale
paarden
regelgeving: pveverordeningen
schaap/geit
RL 92/65

ET-teams

 onvoldoende audits
 audits die niet goed uitgevoerd worden
 aanpakken tekortkomingen

RL

vrijwel alleen
runderen;
andere diersoorten in
opkomst m.n.
paarden
rundersperma

RL 89/556 en 92/65

jaarlijkse audit

jaarlijkse audit door PVE

jaarlijkse audit

RL88/407 +
jaarlijkse audit
nationale regelingen
(varkenssperma,
paardensperma)

dierentuinen

RL88/407 +
nationale regelingen
(varkenssperma,
paardensperma)
RL 92/65

onderzoeksinstituten

RL 92/65

indien eenmaal erkend jaarlijks
auditen op inrichting,
administratie, gezondheidsstatus
en dierbewegingen.

proefdierinstellingen

RL 92/65

idem

vogelquarantaines

BE 2000/666

idem

halfjaarlijkse (runderen) of
jaarlijkse (andere diersoorten)
audits
halfjaarlijkse audits (runderen)
jaarlijkse audits (andere
diersoorten)

 geen prioriteit en/of menskracht
 weinig expertise in de regio's

 landelijk geregeld; slechts 6 SWS, wel de
nodige expertise aanwezig;
 toenemend circuit van "vrije jongens" die
niet erkend sperma in de handel brengen
(project i.s.m. AID?)
 één landelijke coördinator (die zich niet
aan de instructies houdt);
 duidelijke behoefte aan meer experts op
dit vlak
 wel auditeurs opgeleid;
 volgen de afspraken niet altijd; frequentie
niet conform regelgeving
 nog niet bezocht vanwege andere
prioriteiten
 één sws erkend;
 expertise minimaal
 uitvoering periodieke audits is niet
bekend
 geen goed zicht op aantal actieve ETteams;
 geen prioriteit,
 geen expertise;
 enkele paarden-ET's geregistreerd en die
werkt niet cf de regelgeving
 idem sws;
 alleen rundersperma-regelgeving kent
apart erkende opslagvoorzieningen, de
opslag van sperma van andere diersoorten
hangt altijd onder een sws-erkenning
 idem sws;
 wordt meegenomen met sws-audits;
 erkenning gelijk aan opslag
 erkenningtraject is ingezet
 nog geen DT erkend; ondergebracht bij
LDD;
 nog geen expertise aanwezig in alle
regio's
 erkenningentraject is ingezet;
 nog geen afgegeven,
 is niet ondergebracht bij LDD maar bij
PD (Rita) en CE (Iris)
 erkenningentraject is ingezet;
 nog geen afgegeven,
 is niet ondergebracht bij LDD maar bij
PD (Rita) en CE (Iris)
 importzendingen worden niet gemeld
 onderzoek niet bij CIDC

Updaten bestaande instructies + bijscholing
instructies

diverse regelingen
en richtlijnen

controle op importzendingen uit
 grote achterstand in updating van de
3e landen en audit's op onderhoud
instructies (totaal ca. 375);
erkenning inrichting,
 aantal instructies niet (meer) relevant (ca.
administratie)
175)

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

4

CMC / T11 Company
opleiding






instructies

dierenartsen multi-inzetbaar of specialist?
Belangenverstrengeling van practitioners;
de (niet-) rechte rug van de DA
door wegvallen KVS in de regio blijven
veel vragen onbeantwoord;
 geen rol voor S&O-Noordwest, wel voor
goed geïnstrueerd LNV-loket

werkzaamheden
LDD

Exportcertificering levend vee en levende producten
algemeen
varkens

runderen

paarden
schaap/geit

I&R

pluimvee

broedeieren

sperma en
embryo's

legalisatie
honden en
katten

 vervoersregels (21 dgn, bij- overladen) en
welzijn ( beladingsgraad en reisplannen)
regeling
overdracht werkzaamheden na
 naleving van de zoor de sector zelf
preventie…..; RL
wegvallen KVS
ondertekende protocollen en op zwarte
64/432
lijst plaatsen;
 moeizaam overleg met de sector
regeling
 instructie export derde landen sluit niet
preventie…..; RL
aan op de praktijk inzake toezicht bij
64/432
inladen en afgifte certificaat
RL 90/426; regeling aanvoerdocumenten, identificatie,  onderzoek t.b.v. export niet altijd bij
preventie……
gezondheid
CIDC uitgevoerd maar in Duitsland
regeling
branche- en exporteursprotocollen  illegaal voorverzamelen;
preventie…...;
 goed geïnstrueerde dierenartsen nog in
RL91/68
opleiding;
 moeizaam overleg met de sector
 tracering schapen naar laatste
verzamelslag;
 varkens I&R export af boerderij niet
inzichtelijk
RL 90/539
 deze sector staat verder weg: nog geen
erkenningen op controles op
exportwaardigheid;
 kan problemen opleveren op
welzijnsgebied
RL 90/539
illegale handelingen niet altijd bij  problematisch bij EDK's afkomstig van
de VWA in beeld t.w.
uit derde landen ingevoerde broedeieren
voorverzamelen t.b.v. binnenland;
toezicht en handhaving AID
idem
rund=redelijk in beeld;
 exportwaardigheid verloren bij niet
erkenningverlening schaap/varken niet; paard OK
erkende opslag;
 rundersperma voor en na 1/1/2005;
 mengsperma
eigenlijk niet in beeld
 wordt wellicht in de toekomst
problematisch vanwege geen DA op
regiokantoren

Registraties

wazig beeld



handelaar

de verschillende richtlijnen
voorzien ook in
certificaatmodellen voor export

wasplaatsen

geldt nog voor enkele landen

 handelaarnummer wordt vaak ten
onrechte gebruikt als
exporteurregistratienummer (zie de
diverse protocollen)
 periodieke audits redelijk goed geregeld
op slachterijen, en verzamelplaatsen;
minder bij individuele wasplaatsen;
 groeiende behoefte aan wasplaatsen t.b.v.
pluimveevervoermiddelen;
 tekortkoming die jaren geleden zijn
geconstateerd vaak nog niet opgelost
 vrijwel geen expertise op gebied van
veewagenkeuring (mede door nieuwe
materialen!);
 regelgeving niet hierop ingericht
 registratieverlening verloopt via regio en
centraal; geen direct zicht op; komen wel
veel vragen over

veewagens

opfok, vetweiderij

vereist voor export

Incidenten

periodieke audits (maandelijks
en jaarlijks)

klachten uit het
buitenland

nvt

regeling dierenvervoer; besluit
dierenvervoer

 (mede-)afhandeling klachten geen
automatisme voor S&O c.q. KVS;
 rolverdeling (taken en
verantwoordelijkheden van de betrokken
partijen niet altijd even duidelijk

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

5

CMC / T11 Company
AID

AID
bevindingen,
optreden van
betrokken
medewerkers
en terugkoppeling met de
VWA

nvt

regeling preventie

 communicatie in het verleden vaak niet
goed: AID ondernam zonder overleg
acties gebaseerd op emotionele
betrokkenheid en verloor daarbij de wet
uit het oog; dat gaat nu beter.

Bestemmingscontroles tracés
import uit derde
landen

EU-regelgeving:
klachten kunnen, indien de regio
RL90/425, RL92/65 voor afhandeling moet zorgen,
lang 'ergens' blijven hangen;
verlies aan actualiteitswaarde

intraverkeer

EU-regelgeving:
communicatie
RL64/432,
RL90/539, RL91/68,
RL90/426,
RL88/408,
RL89/556 etc.
regeling
logboek ligt al jaren op de plank;
preventie…..
uitgeven is kennelijk te duur

Logboek
veevervoer
Identificatie en registratie van dieren
rund

RL92/102, besluit
I&R dieren

varkens

RL92/102, besluit
I&R dieren
RL92/102, besluit
I&R dieren

schaap/geit

paarden

RL92/102, besluit
I&R dieren + pveverordeningen

pluimvee
bezemdieren

RL 92/65

 niet goed in beeld; is geheel in handen
van de afd. BIP-Rotterdam;
 geen feedback met S&O-LDD in
Amsterdam;
 onduidelijk wie relevante instructies
bijhoudt
 op de districtskantoren; loopt redelijk
goed

nog steeds niet in werking

 is redelijk goed geregeld; dieren vrijwel
altijd traceerbaar;
 I&R-controles bij export worden niet cf
instructies uitgevoerd (150 kalveren: geen
complete controle van oormerken en
paspoorten)
logboek ligt al jaren op de plank;
uitgeven is kennelijk te duur

 bij boerderijkeuring worden de dieren
geblikt ná de keuring en voor het inladen
 traceerbaarheid is beperkt: bij vp-export
tot het laatste blok, niet naar bedrijf van
herkomst
 aflezen van chip vaak problematisch
(readers geen standaarduitrusting van de
da)
 koppelidentificatie waarbij de
traceerbaarheid nul is
 alleen voorgeschreven voor hond/kat,
papegaaiachtlingen, hoefdieren en apen

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

6

CMC / T11 Company

Bijlage 3
Uitvoeringssuggestie
Overwogen kan worden om exportcertificering bij varkens tot pilot te benoemen waarbij medewerkers uit
de hele organisatie bij worden betrokken. Uit de analyse blijkt dat dit nu als een groot probleem wordt
ervaren. Door dit als centraal thema te positioneren en de genoemde verbetersuggesties en aanbevelingen
hierop toe te passen is er een situatie gecreëerd die bij alle betrokkenen (binnen en buiten de organisatie) de
aandacht zal trekken. Randvoorwaarde is wel dat deze pilot uiterst zorgvuldig wordt voorbereid. Deze pilot
mag niet mislukken.
Het succesvol afronden van de pilot vergroot betrokkenheid, samenwerkingsgerichtheid en levert een
positieve bijdrage aan het imago van de VWA. Daarnaast zal dit succes afstralen naar andere doelgroepen.

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

7

CMC / T11 Company

Bijlage 4
Introductie
Vraag

Instructie
Een kleine vraag ter introductie.

Wie bent u?

Quick scan
handhaving DTE
Knelpunten
Knelpunten
samenwerking
Prioritering
erkenningsverlening
en onderhoud

De impact van toezicht en handhaving wordt groter naarmate er meer mensen worden ingezet, met meer
bekwaamheden en met betere richting of normstelling. We zouden de drie relevante componenten ook kunnen
benoemen als:
- beleid: sturing, doeleinden
- informatie: expertise, intelligentie
- uitvoering: preventie, controles, capaciteit, productiviteit
Met deze Quick Scan proberen wij een beeld te krijgen van de kwaliteit en knelpunten van de toezichtsorganisaties ten
aanzien van vervuiling, door een aantal stellingen te laten scoren.
Hierbij is de vraag:
Scoor elk van de instelling met een score van 1 t/m 10 (1=uitermate slecht; 10-uitermate goed). Straks kunt u bij
knelpunten aangeven waarom u zo scoort.
We gebruiken nu dezelfde aspecten om eventuele knelpunten aan te geven.
Geef per aspect de knelpunten weer. Wat functioneert er niet goed op elk van de bovenstaande aspecten.
Hieronder ziet u de samenwerkingsrelaties van de eigen organisatie. Kunt u per partij aangeven welke knelpunten er
zijn in de samenwerking tussen uw organisatie en de andere partij.

Samenwerkingsrelaties

We willen nog iets meer doorgaan op samenwerking.
Bij het beheersen van risico's is het belangrijk dat partijen goed met elkaar samenwerken en informatie uitwisselen.
In deze vraag gaat het om de verschillende partijen waar het regiokantoor in Amsterdam mee samenwerkt.
We noemen hier allereerst enkele samenwerkingsrelaties. Zijn er samenwerkingsrelaties die op deze lijst missen en
kunt u deze aanvullen?

Kwaliteit informatieuitwisseling

Kunt u voor de kwaliteit van samenwerking en informatie-uitwisseling een rapportcijfer geven?
Als u het idee heeft dat u met een bepaalde organisatie helemaal niet hoeft samen te werken, dan vult u niets in.

Overtredingsanalyse
Knelpunten voor
uitvoeren adequaat
toezicht
Knelpunten
Exportcertificering
Knelpunten overig

Deze vraag behandeld enkele aspecten van de overtredingen. Deze bestaan uit vier vragen uit de verkorte T11-analyse
om aan te geven waar de redenen van overtreden liggen. Een introductie op deze vragen is op papier uitgedeeld.
Alle vragen kunnen met een cijfer tussen de 0 en de 10 beantwoord worden. Bijvoorbeeld bij de vraag over het aantal
overtreders luidt:
Hoeveel van de 10 doelgroepleden overtreden de regels wel eens.
De vraag erop luidt: Hoeveel van de 10 overtreders doen dit per ongeluk. Dus ook als in de vorige vraag minder dan 10
punten gescoord zijn, kan deze vraag nog 10 punten scoren.
De vraag over de herhaald overtreders luidt ook: Hoeveel van de 10 overtreders doet dit herhaald en kan dus ook weer
tot maximaal 10 punten scoren.
We hebben dezelfde gebieden min of meer weergegeven als toezichtstaken. Kunt u bij elk algemeen of specifiek
gebied aangegeven welke knelpunten er voor adequaat toezicht bestaan?
In de volgende items gaat het om toezichtgebieden binnen 'Erkenningsverlening en onderhoud'.
Opnieuw wordt er gevraagd naar knelpunten, maar nu binnen de exportcertificering van levend vee en levende
producten
De knelpunten van de overige toezichtgebieden
Uit voorgaande vragenlijsten komen twee normen die voor de meeste of meest ernstige problemen zorgen. We zullen
voor de voornaamste regels proberen na te gaan hoe dat precies, waarom men eventueel tot overtreding van de regel
komt.

T11 Aspecten

Risicoindicatoren

Specifieke
knelpunten

Verbetermogelijkhed
en
Evaluatie van
knelpunten Quick
Scan

De problemen zijn niet altijd overal even groot. We willen daarom proberen wat meer specifieke risico's aan te geven.
Bijvoorbeeld: onder welke omstandigheden zijn de problemen het grootst (bijv. mooi weer/lelijk weer), waar zijn de
risico's van non-compliance of maatschappelijke risico's vooral (aanduiding van plaats), wanneer (tijdstip, dag,
zomer/winter), wie erger dan anderen (subgroepen, bijv. kleine of grote exporteurs).
Kunt u in onderstaande vragenlijst de voornaamste kenmerken of risico's van non-compliance geven?
We willen graag twee specifieke problemen bij de kop pakken, te weten die bij:
- toe te passen strategie (meestal audits)
- instructies (actualiteit en helderheid)
Kunt u bij beide onderwerpen de voornaamste knelpunten noemen die er spelen?
We hebben ons tot nu toe vooral gericht op knelpunten. Nu graag uw suggesties ten aanzien van de
verbetermogelijkheden en oplossingsrichtingen.
Kunt u verbetermogelijkheden aangeven die de effectiviteit van de VWA significant kunnen verhogen? Er zijn
verschillende aspecten waarop uw verbetersuggestie van toepassing kan zijn. Deze zijn in verschillende tabbladen
gegeven.
We hebben de knelpunten van de vorige vragen samengenomen. Wilt u de knelpunten beoordelen op hun
belangrijkheid met een cijfer van 10 of lager (1=knelpunt is niet erg belangrijk; 10=knelpunt is zeer ernstig).

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

8

CMC / T11 Company

Evaluatie van
verbetersuggesties

Prioritering binnen
overig
Prioritering tussen
beleidsgebieden

Capaciteitsverdeling
binnen gebieden:
operationeel
Capaciteit tussen
beleidsgebieden
Evaluatie van
knelpunten
samenwerking
Evaluatie van
knelpunten normen
Verbetersuggesties
toezichtdomeinen

Evaluatie van
verbetersuggesties
toezichtdomeinen

Capaciteitsverdeling
binnen gebieden

Wilt u de verbetersuggesties waarderen op twee aspecten:
- Effect: De invloed van de suggestie om het probleem op te lossen (1 = zal weinig tot geen effect hebben; 10 = zeer
veel effect, probleem zal uit de wereld zijn)
- Kosten/Moeite: de tijd/moeite/geld die het kost om de oplossing of de suggestie tot uitvoering te brengen (1 = zeer
weinig tijd/moeite/geld; 10 = zeer veel tijd/moeite/geld)
Idem als de vorige vraag. Hier is dezelfde vraag om 100 punten te verdelen echter vier maal gesteld over:
- exportcertificering levend vee en levende producten
- registraties
- incidenten
en opleidingen
Verdeel opnieuw 100 punten. Het gaat nu om de verschillende
In deze vraag gaat het niet om verdeling van het belang van de doelgroepen, maar om de capaciteit die u per doelgroep
zou willen toekennen.
U kunt opnieuw binnen elk gebied 100 punten verdelen. Deze 100 punten staan voor de volledige hoeveelheid
capaciteit die u voor die gebieden te verdelen heeft.
Het gaat in deze vraag om de operationele capaciteit
Verdeel opnieuw 100 punten.
Het gaat hier om een verdeling van de beschikbare capaciteit tussen deze beleidsgebieden. Hoe meer punten u aan een
gebied geeft, hoe meer capaciteit u voor dit gebied in zou willen zetten ten opzichte van de andere gebieden.
We hebben de knelpunten van de vorige vragen samengenomen. Wilt u de knelpunten beoordelen op hun
belangrijkheid met een cijfer van 10 of lager (1=knelpunt is niet erg belangrijk; 10=knelpunt is zeer ernstig).
We hebben de knelpunten van de vorige vragen samengenomen. Wilt u de knelpunten beoordelen op hun
belangrijkheid met een cijfer van 10 of lager (1=knelpunt is niet erg belangrijk; 10=knelpunt is zeer ernstig).

Wilt u de verbetersuggesties waarderen op twee aspecten:
- Effect: De invloed van de suggestie om het probleem op te lossen (1 = zal weinig tot geen effect hebben; 10 = zeer
veel effect, probleem zal uit de wereld zijn)
- Kosten/Moeite: de tijd/moeite/geld die het kost om de oplossing of de suggestie tot uitvoering te brengen (1 = zeer
weinig tijd/moeite/geld; 10 = zeer veel tijd/moeite/geld)
In deze vraag gaat het niet om verdeling van het belang van de doelgroepen, maar om de capaciteit die u per doelgroep
zou willen toekennen.
U kunt opnieuw binnen elk gebied 100 punten verdelen. Deze 100 punten staan voor de volledige hoeveelheid
capaciteit die u voor die gebieden te verdelen heeft.

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

9

CMC / T11 Company

Quickscan (module a.)
Aspect
Beleid: sturing. De doeleinden zijn vertaald of geoperationaliseerd in concrete normen of kengetallen
Beleid: proces en organisatie. De verantwoordelijkheden zijn volledig duidelijk in het handhavingproces.
Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieën voor de handhaving.
Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in de nalevingrisico’s en maatschappelijke risico's.
Informatie intern: Er is goed inzicht in de sturingrisico's: knelpunten in de organisatie, communicatie, samenwerking
en capaciteit.
Informatie: extern doelgroepen. Er is goed inzicht in doelgroepen en overtredingvormen.
Uitvoering: kwaliteit sturing. De inzet of de sturing van de capaciteit is optimaal.
Uitvoering: capaciteit. Er is voldoende capaciteit en kwaliteit in de uitvoering.
Uitvoering: productiviteit en effectiviteit. Het effect van de uitvoering op naleving is optimaal.
Organisatie: De wisselwerking tussen beleid en uitvoering is optimaal.
Organisatie: De wisselwerking tussen uitvoering en informatie is optimaal.
Organisatie: Het handhavingsbeleid is voldoende op goede informatie gebaseerd en stuurt ook op goede informatie.
Gemiddelde

Waarde
3,8
5,2
5,2
5,1
4,8
6,6
4,4
4,4
3,9
3,8
4,9
4,7
4,7

Knelpunten Quickscan (module a.)
Item
Beleid: sturing. De doeleinden zijn vertaald of geoperationaliseerd
in concrete normen of kengetallen

Beleid: proces en organisatie. De verantwoordelijkheden zijn
volledig duidelijk in het handhavingproces.

Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieën voor
de handhaving.

Knelpunt
De doeleinden gaan uit van 100% compliance. Foutnormen worden
niet geaccepteerd.
Op het terrein van levende dieren/levende producten is nauwelijks
beleid gemaakt. Het betreft grotendeels een wettelijk uit te voeren
taak, die rechtstreeks voortvloeit uit EU regelgeving
wordt aan gewerkt; is gezien de fase waarin de organisatie verkeert
nog niet uitgekristalliseerd
in deze sector worden bijna geen kengetallen of concrete normen
aangegeven door het beleid.
Er is geen duidelijke beleid gedefinieerd. Duidelijke normen en
kengetallen zijn daardoor niet mogelijk of lastig te definiëren.
rapportages over de stand van zaken en waar we staan kunnen beter
afstemming over interpretatie van wetgeving of nieuwe regelgeving
en de uitvoerbaarheid ervan en de terugkoppeling daarover kunnen
beter
De doeleinden worden wel aangegeven maar zijn niet in normen of
kengetallen vastgelegd.
Doeleinde zijn uit worden niet duidelijk aangegeven
de verantwoordelijkheden zijn lang niet bij alle uitvoeringsprocessen
duidelijk aangegeven. Ook de scheiding tussen beleid en uitvoering is
nog vaag, evenals tussen vwa centraal en s&o.
verantwoordelijkheden worden vaak bij de verkeerde personen in de
lijn gelegd
De verantwoordelijkheden zijn duidelijk in zoverre de dierenarts
uiteindelijk bevoegd is. Aan de andere kant is duidelijk dat LNV de
wetgever is. De interactie daartussen verloopt over veel schijven en
dat geeft verwarring.
De verantwoordelijkheden zijn wel neergelegd in wetgeving,
instructies en ook wel in taakverdeling tussen verschillende
organisatieonderdelen, maar blijken niet bij iedereen bekend. Of men
'durft' niet de eigen verantwoordelijkheid op te pakken.
De verantwoordelijkheden staan wel duidelijk op papier, maar in de
praktijk functioneert het nog niet naar behoren. Dat heeft
verschillende oorzaken: komend vanuit een behoorlijke top down
organisatie moeten mensen wennen aan het nemen van de eigen
verantwoordelijkheid. Daarnaast is er de neiging om
functionele/inhoudelijke verantwoordelijk en de lijn
verantwoordelijkheid los van elkaar te zien.
Hier is nu een start mee gemaakt, maar er moet nog veel gebeuren.
Verantwoordelijk heden zijn in theorie wel duidelijk maar worden niet
in de praktijk zo uitgevoerd
De verantwoordelijkheden zijn vrij duidelijk neergelegd in wetgeving.
Bekendheid daarvan is een van de knelpunten.
Op papier wellicht duidelijk, nog niet in de lijn. Het nemen van
verantwoordelijkheid nog niet voor iedereen weggelegd
buiten enkele nieuwe instructies, is er geen ondersteuning voor de
medewerkers in het veld hoe te handhaven. veelal is er ook geen visie

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

10

CMC / T11 Company
betreffende de handhaving.
de doelstelling is vaak wel helder, m aar strategieën ontbreken
Er zijn doeleinden noch strategieën. De wet is de wet is het credo en
de wet wordt 100% toegepast.
Dit is slechts voor 2 diercategorieën opgestart (schaap en varken)
als er eenduidige informatie (doel, strategie, uitvoering) wordt
gegeven over specifieke zaken (schapen) zie je toch dat de organisatie
dat onvoldoende oppakt in de uitvoering en de achtervang
de doelstellingen zijn wel helder maar er ontbreekt een koppeling met
de handhaving en evaluatie.
Vaak niet. Er zijn onderdelen/sectoren waarbij verschillende
belangen de hele strategie /voor de handhaving belemmeren.
Doelstellingen zijn er wel, maar harde gegevens ontbreken nog
grotendeels. dat komt nu op gang en daar blijkt al uit dat de
nalevingsniveau's en ook de toezichthoudende taken verre va optimaal
zijn. Eerst een beeld krijgen over het functioneren van het systeem,
dan verder bouwen aan een strategie.
Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in de nalevingrisico’s de dierenarts in het veld heeft weinig of geen idee van de risico's
en maatschappelijke risico's.
zowel maatschappelijk als voor de organisatie.
er wordt bij het beleidontwikkeling te weinig rekening gehouden met
handhavingmogelijkheden wanneer bekend is dat er grote
nalevingrisico’s zijn
Er is een verschil in perspectief tussen dierenarts en de buitenwereld.
De dierenarts heeft in het algemeen weinig begrip voor de
maatschappelijke werkelijkheid en onderschat daardoor de risico' s
(welzijn, dierziektes)
informatie over de handhaafbaarheid van wetgeving is er wel in de
uitvoering,maar klinkt onvoldoende door naar 'boven'
voor een deel van de sector is er wel inzicht, maar dat geldt lang niet
voor alle deelgebieden van deze sector. Denk aan pluimvee etc. het
beleid heeft weinig inzicht in de daadwerkelijke problemen en risico's
op de werkvloer.
Het beleid/de buitenwereld focust op de risico' s en wil vaak niet
weten van de praktische nalevingrisico' s (100% complaince is de
norm)
Het inzicht in de risico's is minimaal. Gedacht wordt vaak dat het wel
goed is zolang er geen klachten komen.
Vaak ontbreekt de kennis van de mogelijk
Inzicht begint nu te komen en daar worden we niet vrolijk van.
Nalevingsnievau's zijn slecht. Maatschappelijk risico daarvan kan
groot zijn: verlies van handelsmarkten of insleep van een dierziekte
met alle gevolgen van dien.
de interne communicatie is een zeer zwak punt in de organisatie.
Instructies en nieuwe wetgeving belanden veelal zomaar op de
Informatie intern: Er is goed inzicht in de sturingrisico's:
werkvloer. een extra bron van zorg vormen de practioners. geen
uitbetaling bij opleidingen en werkoverleg, dan komen ze niet, maar
knelpunten in de organisatie, communicatie, samenwerking en
capaciteit.
mogen wel blijven werken.
het inzicht is er in principe wel, maar er wordt te weinig rekening mee
gehouden
De organisatie is versnipperd, regio' s voeren vaak eigen beleid
waardoor zicht op de (landelijke) risico' s ontbreken. Er is geen
landelijke registratie van knelpunten en overtredingen.
Interne communicatie is matig. Als wet- en regelgeving niet op
regionaal (laag niveau) opgepakt wordt, dan blijft het zweven.
Een verbetering hierin is te zien bij de schapenproblematiek.
De drie aspecten worden niet gekoppeld en getoetst.
Bij landelijke instellingen/organisatie is de
communicatie/samenwerking sowieso een lastig item. Organisatie
heeft voldoende inzicht in risico’s,knelpunten...maar concrete
oplossingen zijn er nog niet...begrijpelijk gezien de fase waar we in
zitten.
Communicatie is een majeur probleem. Daarnaast vormt de VWA nog
geen eenheid, er is nog weinig vertrouwen. Dat is jammer, want er is
verschrikkelijk veel potentieel aanwezig in de organisatie.
Informatie: extern doelgroepen. Er is goed inzicht in doelgroepen
Deze info is in elk geval bij de werkvloer bekend, maar of dat in de
en overtredingvormen.
top van de organisatie ook zo tot in detail bekend is???
De sector is redelijk in beeld. Door intensievere
samenwerking/communicatie met o.a. AID komen ook de omissies
beter in beeld.
sommige deel gebieden wel, andere deelgebieden weet bijna niemand
wat van.
Door regionale interne audits is dit inzicht sterk verbeterd.
De sector/sectoren - doelgroep is/zijn vrij bekend.

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

11

CMC / T11 Company

Uitvoering: kwaliteit sturing. De inzet of de sturing van de
capaciteit is optimaal.

Uitvoering: capaciteit. Er is voldoende capaciteit en kwaliteit in de
uitvoering.

Uitvoering: productiviteit en effectiviteit. Het effect van de
uitvoering op naleving is optimaal.

Organisatie: De wisselwerking tussen beleid en uitvoering is
optimaal.

Organisatie: De wisselwerking tussen uitvoering en informatie is
optimaal.

Overtredingvormen zijn redelijk in beeld.
Er is goed inzicht in de doelgroepen, ja, en ook over de
overtredingvormen bestaat een redelijk goed beeld. Probleem is wat
mij betreft meer dat het handhavinginstrumentarium nogal beperkt.
Dat komt je rol als autoriteit niet ten goede.
niet waar. Doordat de werkvraag vooral aan het begin en eind van de
dag is, zonder dat de organisatie daar instuurt. Bovendien zou bij
grensoverschrijdende (regio/team) werkzaamheden nog veel
gewonnen kunnen worden
de kwaliteit van de sturing is nog verre van optimaal; nieuwe
leidinggevenden zijn vaak nog niet bekend met hun nieuwe
taakgebieden en weten nog niet wat van hen wordt verwacht
Inzet en capaciteit nog steeds afhankelijk van planningsystematiek;
wil nog wel eens wrijving geven.........
Het lijkt wel alsof er voortdurend achter de feiten wordt aangehold.
De sturing op aanwezigheid daar waar nodig loopt wel, maar de
kwaliteit van het werk verschilt hier en daar nogal sterk.
Capaciteit in strikte zin is geen knelpunt. Het werk heeft prioriteit.
Wel is er vaak veel druk om snel te werken waardoor tijd voor
controles ontbreekt.
door onvoldoende kennis van de inhoud van de werkzaamheden wordt
er verkeerd( te krap) gepland
Inzet en sturing is onderhevig aan de terreur van de planning.
Voor optimalisering vatbaar.capaciteit wordt niet volledig onvoldoende benut.
door onvoldoende capaciteit heeft de kwalitiet van werkzaamheden te
lijden
er is onvoldoende capaciteit, maar nog slechter is dat daardoor
onvoldoende gekwalificeerde mensen, dit werk met een hoog
afbreukrisico uitvoeren. levend vee bungelt aan het eind van de lijn,
als er iemand over is kan die nog wel een exportje doen.
capaciteit in onvoldoende (althans dat roept de werkvloer) en de
expertise soms ver te zoeken; vandaar een opleidingstraject voor
dierenartsen en teamleiders
Nee, er is onvoldoende capaciteit voor een goede uitvoering van de
werkzaamheden: kwantiteit is voldoende, capaciteitsgebrek vertaalt
zich in onvoldoende kwaliteit.
Er is capaciteit, de uitvoering laat met name door tijdsdruk en druk
van het bedrijfsleven te wensen over. Hier en daar ook door
kennistekort en daardoor onzekerheid.
Ja,er is voldoende capaciteit om goed te kunnen handhaven
effectmetingen en productiviteitsmetingen worden nog nauwelijks
uitgevoerd
effecten en productiviteit binnen deze sector zijn nauwelijks meetbaar
beslist niet. er wordt nauwelijks iets aan gedaan.
Dit is tamelijk onbekend terrein.
Effect is nooit gemeten!!!
wisselwerking is vaak niet aanwezig door dat er geen of te laat wordt
geëvalueerd
Info van daadwerkelijke uitvoerders naar beleid over hoe het eigenlijk
echt eraan toe gaat komt niet boven tafel. En info van beleid naar
uitvoerders over hoe er gewerkt zou moeten worden, wordt door
uitvoerders niet in daden omgezet.
de organisatie is nog zoekende naar een goede invulling van de tbv
structuur, met name mbt wisselwerking van buiten naar binnen en
andersom
Beleid wil/kan niet accepteren dat regels niet worden nageleefd.
Daarom wordt fictie in stand gehouden dat alles prima is tot het
tegendeel blijkt en dan begint het gedonder pas echt.
Niet aanwezig
door de dynamiek van het werk is dit erg lastig optimaal te krijgen. de
routes waarlangs info gaat moeten eerst helderder zijn
Informatie wordt gegeven. De uitvoering sluit hier niet op aan door
vele oorzaken, waarbij met name tijd om de informatie tot zich te
nemen en druk van buiten om anders te werken een rol spelen.
het idee dat informatie binnenbrengen via intranet voldoende is voor
een medewerker die 8 uur per dag van de ene naar de andere export
rent is een illusie.
nee; de ervaring is dat je nog uit een brei van informatie moet vissen;
ook nog vaak dezelfde of elkaar overlappende procedures en
instructies
informatie van boven naar beneden is nog minimaal

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

12

CMC / T11 Company

Organisatie: Het handhavingsbeleid is voldoende op goede
informatie gebaseerd en stuurt ook op goede informatie.

Knelpunten algemeen

Sommige info die vanuit 'centraal' verstrekt wordt, bijv. in de vorm
van afschriften van brieven, bereiken nimmer de uiteindelijk
betrokken medewerker, maar blijven kennelijk ergens in het
regiokantoor hangen. Dat is erg jammer, want zo kun je niet leren van
je ' fouten'.
tijdsdruk is vaak een knelpunt.
HH-beleid maar voor enkele onderwerpen uitgeschreven in instructies
t.b.v. de werkvloer; daar waar beschreven is OK
Handhavingsbeleid gaat uit van perfect werkende
toezichthouder/controleur, in de praktijk blijkt het echter moeilijk om
beleid/regelgeving uit te voeren dan wel te handhaven, en het waarom
van die moeilijkheden wordt niet (altijd) teruggekoppeld.
Nog te weinig evaluaties, risicoanalyses, probleemanalyses e.d. als
basis voor beleid.
Koppeling of het beleid op de werkvloer naar behoren wordt
uitgevoerd wordt onvoldoende getoetst of wordt er met de verkregen
info te weinig gedaan
Er is geen handhavingsbeleid
Er zijn veel te veel instructies. door de bomen is het bos niet meer te
zien.
De basis van de instructies is oké, maar het waarom en de essenties
zijn vaak ondergesneeuwd in al de woorden/info
blijven o.h.a. te lang liggen, oplossingen niet voorhanden (juridisch,
maatschappelijk....)
routes waarlangs informatie gaat en zou moeten gaan
tijd om kwaliteit te leveren.
er moeten teveel dingen tegelijk;

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

13

CMC / T11 Company

Samenwerkingsrelaties( module b.)
Item
Samenwerkingsrelaties eigen organisatie

Samenwerkingsrelaties tussen anderen

Samenwerking
Departement LNV
VWA in Den Haag
andere regiokantoren
veld: artsen
veld: teamleiders
AID
douane
Departement VWS
Buitenlandse zusterorganisaties
de verschillende sectoren
brancheorganisaties ( NBHV, PVE etc)
SGS
CBD
PVE
hoofden TLP
SG/DG's
Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid
Directie Landbouw (met name dierenwelzijn)
Directie Juridische Zaken
Directie Internationale Zaken (Brussel en LNV attachés)
Directie Industrie en handel
directeur NW en via hem de andere regiodirecteuren
vwa/du/jz
VWa den haag met departementen
AID oa met regio,s
Signalering en Ontwikkeling met T&C en P,C en S
Handhavingafdelingen, bedrijfsvoering met P,C en S
regiokantoren onderling
etc etc
rijksdienst voor het wegverkeer
Artsen en teamleiders
teamleider van verschillende organisaties b.v VWA/AID
juridische zaken VWA
departementen LNV en VWS met Brussel
LNV/VD met VWA (o.a. directie toezicht)
LNV/JZ metVWA (o.a. vwa/du/jz)
VWA-KIC/JZ
AID met uitvoering VWA

Knelpunten samenwerkingsrelaties (module b.)
Samenwerkingspartner
rijksdienst voor het
wegverkeer

vwa/du/jz

directeur NW en via hem de
andere regiodirecteuren

SG/DG's

hoofden TLP

Knelpunt
verschillende organisatie met verschillende belangen
bij veewagenregistraties gebruik van maken
verantwoordelijkheden helderder/inzichtelijker maken en knopen doorhakken
Geen contact mee
samenwerking begint te komen; ook tussen afdelingen DU en regio's
de gekozen organisatiestructuur vereist veel afstemming, coördinatie en samenwerking
van belang bij implementatie van regelgeving. en (!) bij aanpakken van acute situaties.
maar 1 jurist die zich specifiek met levend vee bezig houdt, bij afwezigheid zijn er wel andere juristen,
maar er is geen specifiek aangewezen ' achtervang'.
gaat goed
goed, maar er blijven regelmatig te lang zaken liggen
vooral van belang in het kader van attitude problemen/ onvoldoende harmonisatie in de uitvoering en
creëren van draagvlak ivm ontwikkelingen bij Sen O na afstemming met productmanagement
Ook regiodirecteuren moeten nog in hun rol groeien. Hebben soms de neiging om uitvoeringsproblemen
volledig bij het beleid/de regelgeving te leggen en onderschatten de fouten die hun eigen medewerkers
maken.
geen direct contact met het beleid, maar wel graag zicht op de ontwikkelingen en de positionering van
beleid en VWA en de evt. spanning die daartussen zit
Zitten ook vaak wel erg op de stoel van de uitvoerder waar het LNV betreft. Mengsel van politiek en
bedrijfsleven.
meer informeren over wat ze kunnen verwachten van NW en vragen wat de wensen zijn tav NW
zijn de spin in het web, maar voor alle onderwerpen, hopen dat ze niet verstrikt raken
niet allemaal ter zake deskundig op LDD gebied

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

14

CMC / T11 Company
hoofden TLP moeten hun rol nog vinden. In principe moeten zij hun werk zo organiseren dat hun afdeling
de gewenste doelen behaalt. Dat veronderstelt dat de doelen bekend zijn en inzicht is in de realisatie. Quod
non.
Hebben in sommige gevallen nog niet helemaal een beeld van dit toezichtgebied
Moeten nog in hun rol groeien!
doet niet wat ze moeten doen volgens afspraak, wij constateren dat onvoldoende
houdt zich niet aan afspraken
Doen die nog wat dan?
Onbekend!!!

SGS

brancheorganisaties ( NBHV,
PVE etc)

de verschillende sectoren

Buitenlandse
zusterorganisaties

Departement VWS

douane

AID

veld: teamleiders

veld: artsen

spreken niet dezelfde taal
sluizen de nodige info niet door naar de belanghebbenden.
vaak pas contact in laat stadium (als het misgaat)
brancheorganisaties shoppen tot ze een antwoord krijgen dat hen bevalt
Afschuiven van problemen naar elkaar, te weinig afstemming van lijnen naar buiten toe
Verschuiving van branche georiënteerd naar individuele bedrijven. Komt vaker voor dat branche maar een
deel van de sector vertegenwoordigd en in sommige gevallen vooral het eigen belang (als ondernemer)
Tegenstrijdige belangen!!!
zonder draagkracht in de sector en goede voorlichting heeft controle en handhaving geen zin
Rollen tussen Amsterdam en VWA centraal zijn nog niet helder: wie onderhoudt de contacten en
waarover?
Er worden afspraken gemaakt om tot werken te komen, maar er is geen draagkracht voor de afgesproken
uitvoering
Handelsbelang gaat boven alles. Zien vaak de risico's niet van een goede naleving.
te weinig draagkracht bij de sector frustreert een goede samenwerking
veterinair belang van VWA en financieel belang van sector bijt elkaar
contacten verlopen via VWA centraal. Die contacten zijn minimaal (verlopen eigenlijk alleen via klachten
over en weer)
Weinig contact
Er is een grote diversiteit alleen al in de 25 lidstaten. Bovendien in sommige landen zoals Italië en
Duitsland, erg regionaal georiënteerd
er is te weinig bekend en we hebben onvoldoende weerwoord wanneer de sector ons daarmee confronteert
we zijn de OIE vergeten. we weten onvoldoende wat zij doen, hoe de wind waait en wat er dus op
wereldschaal speelt
VWS op terrein van VGP laat wel erg veel aan VWA zelf over
Er is onvoldoende kennis bij VWS op dit terrein. Er is maar 1 persoon en deze houdt zich vooral bezig met
dierziekten.
VWS is eigenlijk geen speler in dit veld.
Gaat volgens mij wel goed, werken als onbezoldigd VWA-ambtenaar als het om veterinaire import gaat
bij export is er geen communicatie terwijl dit wel voordelen zou opleveren, wordt in cliënt over gesproken
de bip op schiphol werkt zeer autonoom ook als het gaat om de interpretatie van regelgeving, is erg
klantgericht
Onvoldoende communicatie ,bevoegdheden en verantwoordelijkheden tamelijk onbekend(bij de VWA
medewerkers).
resultaten komen niet terug
te weinig contact
betere samenwerking is zeer belangrijk voor een goede handhaving
geen feedback; lijnen binnen AID niet duidelijk (je komt elke keer weer andere teamleiders tegen)
Vaak onduidelijk door wie de AID nu wordt aangestuurd: LNV of OM
Samenwerking op niveau directies is goed, in de lagen daaronder wordt een andere taal gesproken: AID is
een typische politionele dienst met de daarbij behorende normen en waarden.
Terugkoppeling laat te wensen over; de inzet na meldingen wordt steeds beter
AID heeft soms andere prioriteiten dan de VWA, waardoor er geen beroep op hen gedaan kan worden
sfeer is verwijtend
AID is niet open genoeg om door samenwerking met b.v. VWA betere resultaten te behalen.
Op operationele niveau kan veel beter samengewerkt worden.
AID pakt soms dingen op, om later te zeggen dat het toch maar bestuursrechtelijk afgedaan moet worden,
en laat dan een dossier verder weer aan de VWA over. Duidelijkere afspraken maken over wat via straf- en
wat via bestuursrecht afgedaan wordt?
via de hoofden tlp, dus niet direct
zijn met te veel verschillende zaken bezig
Kan veel pro-actiever
Gouden regel: moeten achter de beslissingen van hun mensen staan
teamleiders zijn niet altijd betrokken bij de problemen in het veld en schuiven door of af
spelen veel beslissingen door naar anderen omdat er inhoudelijk onvoldoende kennis is in 't team
TL's moeten meer verantwoordelijkheid nemen en dragen ,maar wel in gelegenheid worden gesteld om
context te begrijpen.
achtergrond teamleider (RVV,KvW) speelt nog een te grote rol bij het (niet) aansturen
via de lijn werkt vertragend en niet optimaal
dierenartsen voelen zich te weinig verbonden met de organisatie

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

15

CMC / T11 Company
dierenartsen weten de lijnen niet goed te vinden en voelen zich niet betrokken
artsen hebben behoefte aan meer expertise in de regio, waar ze met hun vragen terecht kunnen
Vaak bij de dierenartsen zelf onvoldoende bekend wat de context is waarbinnen een dierenarts
opereert/handelt.
weinig expertise in/binding met de levende sector: instructies worden niet gelezen (dus niet nageleefd)
huidige rollen/verantwoordelijkheden nog niet helder
moet nog beter vorm krijgen
mensen moeten nog groeien in hun rollen en verantwoordelijkheden
verantwoordelijkheden nog niet duidelijk
Andere regio' s gaan hun eigen gang. Het oude netwerk van kringvakspecialisten werkt nog wel, maat dat
staat buiten de lijn.
Er is geen gegevensuitwisseling met Amsterdam
Afstemming en onderlinge communicatie schiet te kort. Erkenning van regionale aspecten niet aanwezig/.
Amsterdam beantwoord nog (veel) te veel vragen die in de eigen opgelost kunnen worden (maar ook
elders: lnv-loket, knmvd, gd etc.)
ten aanzien van de vogeltentoonstellingen loopt het nu
Er is nog te weinig eenheid en vertrouwen
nog geen optimale samenwerking; nog zoekende
Soms te weinig tijd voor communicatie, vertrouwen is er wel.
Kloof is nog steeds te groot!!!
aanspreekpunt soms onduidelijk
samenwerking met faciliterende afdelingen in Den Haag kan beter (ICT, P&Oetc) afdelingen zijn nog
teveel met hun eigen organisatie- ontwikkeling bezig
rechtstreeks contact beperkt tot 1 persoon
in een laat stadium van de beleidsvorming wordt de VWA pas betrokken
Beleid bemoeit zich meer met de uitvoering dan dat ze beleid maken
visies stemmen niet altijd overeen
Onbekendheid met werkelijkheid!!1
meer aangeven wat er wanneer speelt, inzicht in beleidsagenda’s en politieke ontwikkelingen meer
doorgeven
uitvoering wordt te laat bij beleid betrokken; competentie tussen beleidsafdelingen LNV en VWA?
is een controlepartner, maar houden we geen toezicht op
verschuift in het veld de afgesproken en opgelegde normen bij zijn controles
goede afspraken maken wie waar voor verantwoordelijk is, belangrijke partner
spelen handig VD en VWA tegen elkaar uit, op alle organisatieniveaus: weinig vertrouwenwekkend
koppeling ontbreekt vanuit de branche
Legt graag zwarte pieten bij VWA
PVE zit in een struggle for life en is daardoor niet echt een betrouwbare partner
Soms is het wijzer direct met de sector te overleggen en niet altijd via het PVE.
PVE heeft als strategie dat de belangenbehartiging zich richt op de zwakke broeders in de sector. Een
toekomstgerichte blik ontbreek, is dus een blok aan het been, geen samenwerkingspartner

andere regiokantoren

VWA in Den Haag

Departement LNV

CBD
PVE

Directie Voedselkwaliteit en
Diergezondheid

Directie Landbouw (met name
dierenwelzijn)

Directie Juridische Zaken

Directie Internationale Zaken
(Brussel en LNV attachés)

vd belt/mailt niet terug, gooit alles over de schutting, schuift alles af.
Zitten zelf te veel in de uitvoering, daar waar ze beleid zouden moeten maken.
mee eens
zou mee moeten gaan op de werkvloer om te weten wat er speelt, teveel bureaukennis,
komt met uitvoeringsregels die niet uitvoerbaar of controleerbaar zijn
Ook teveel in de uitvoering. Zien VWA vooral als uitvoerder
houden er geen rekening mee dat nieuwe regelgeving niet meteen in instructies staat en bij alle vwa'ers
bekend is, als zij het in de stcrt hebben laten publiceren.
Veel personele wisselingen, weten soms nagenoeg niets van de praktijk of achtergrond van al bestaande
regelgeving. dit levert miscommunicatie en veel onbegrip voor praktijkvragen op.
niet via nw,maar via pm

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

16

CMC / T11 Company

Overtredinganalyse normen (module c.)
Niet willen

Niet moeten

Hoeveel overtreders

Aandeel per ongeluk

Herhaaldelijk overtreder

Ernst: ramprisico
Ernst: Politieke
gevoeligheid
Ernst: financieel
economische schade
Ernst: Gezondheid / welzijn
dieren
gezondheid/veiligheid van
de mens

Erkenningsverlening
en onderhoud:
opslagcentra
Erkenningsverlening
en onderhoud:
quarantaine
inrichtingen
Erkenningsverlening
en onderhoud: grote
dierentuinen
Erkenningsverlening
en onderhoud: grote
dierentuinen
Erkenningsverlening
en onderhoud: grote
dierentuinen
Erkenningsverlening
en onderhoud:
onderzoeksinstituten
Erkenningsverlening
en onderhoud:
onderzoeksinstituten
Erkenningsverlening
en onderhoud:
onderzoeksinstituten
Erkenningsverlening
en onderhoud:
proefdierinstellingen

Niet kunnen

Erkenningsverlening
en onderhoud: ETteams
Erkenningsverlening
en onderhoud:
opslagcentra

Niet kennen

Item
Erkenningsverlening
en onderhoud:
verzamelcentra
Erkenningsverlening
en onderhoud:
verzamelcentra
Erkenningsverlening
en onderhoud:
spermawinstations
SWS
Erkenningsverlening
en onderhoud:
spermawinstations
SWS
Erkenningsverlening
en onderhoud: ETteams

1,2

2,2

6,5

5,9

4,9

1,0

4,8

2,0

7,4

7,2

7,8

6,0

1,3

3,3

6,9

6,0

6,0

2,1

5,6

4,2

6,6

6,1

7,2

6,2

1,1

1,3

2,9

1,8

2,3

1,2

1,6

1,2

5,3

6,5

4,6

6,0

1,1

1,0

0,9

1,1

1,7

1,2

1,2

1,2

5,5

6,5

4,9

4,7

1,6

1,8

1,6

1,7

1,5

0,7

1,0

1,0

5,4

5,0

5,3

3,8

1,4

1,6

1,0

1,2

1,5

0,7

1,0

1,0

5,4

5,0

5,0

3,8

0,5

0,6

1,5

1,1

0,9

0,9

0,9

1,0

5,3

5,3

5,3

5,4

0,2

0,4

0,5

1,2

0,6

0,6

0,5

2,2

6,3

5,3

5,5

5,6

0,6

0,3

0,6

0,2

0,6

0,5

0,3

3,6

7,4

5,0

5,8

6,6

0,1

0,2

0,0

0,8

0,0

0,9

0,0

4,2

6,9

3,7

5,4

5,4

0,6

0,5

1,5

1,3

0,6

1,4

0,0

5,8

6,6

3,5

5,2

5,0

0,4

0,2

0,4

1,3

0,2

0,6

0,4

3,2

6,3

1,9

4,5

3,4

0,0

0,7

0,3

0,0

0,8

0,8

0,0

1,6

3,0

2,8

4,7

2,2

0,5

1,0

1,4

0,0

0,8

0,8

0,0

2,8

3,0

2,8

4,1

2,2

moeten het welzijn van dieren
garanderen

0,0

0,7

1,3

0,0

0,8

0,8

0,0

1,6

4,8

2,8

5,1

2,2

moeten zorgen voor goede
veterinaire zorg

0,5

0,0

0,4

0,7

1,4

1,0

1,3

0,9

2,8

3,6

6,5

3,6

Norm
Algemeen: moeten voldoen aan
bepaalde hygiënische eisen
Algemeen: moeten zorgen voor
goede administratie om tracering
mogelijk te maken
Algemeen: moeten zorgen voor
goede administratie om tracering
mogelijk te maken
Algemeen: moeten zorgen voor
een goede gezondheidsstatus van
donor en sperma, vrij van
dierziekten
Algemeen: moeten zorgen voor
goede administratie om tracering
mogelijk te maken
Algemeen: moeten zorgen voor
een goede gezondheidsstatus van
donor en sperma, vrij van
dierziekten
Algemeen: moeten zorgen voor
goede administratie om tracering
mogelijk te maken
Algemeen: moeten zorgen voor
een goede gezondheidsstatus van
donor en sperma, vrij van
dierziekten
moeten zorgen voor een goede
gezondheidsstatus van dieren,
vrij van dierziekten
moeten zorgen voor goede
veterinaire zorg
moeten zorgen voor goede
administratie om tracering
mogelijk te maken
moeten het welzijn van dieren
garanderen
moeten zorgen voor goede
veterinaire zorg
moeten zorgen voor goede
administratie om tracering
mogelijk te maken

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

17

CMC / T11 Company
Erkenningsverlening
en onderhoud:
proefdierinstellingen
Erkenningsverlening
en onderhoud:
proefdierinstellingen
Erkenningsverlening
en onderhoud:
vogelquarantaines
Erkenningsverlening
en onderhoud:
vogelquarantaines
Exportcertificering
levend vee en levende
producten: exporteurs
Exportcertificering
levend vee en levende
producten: exporteurs
Exportcertificering
levend vee en levende
producten: exporteurs
Exportcertificering
levend vee en levende
producten: exporteurs
Exportcertificering
levend vee en levende
producten: exporteurs

Registraties:
eigenaren

Registraties:
eigenaren

Registraties:
eigenaren
Bestemmingscontroles
traces: importeurs
Registraties:
handelaren

moeten zorgen voor goede
administratie om tracering
mogelijk te maken

0,5

0,0

0,4

0,7

1,4

1,0

1,3

2,4

2,8

3,6

5,9

3,6

moeten het welzijn van dieren
garanderen

0,0

0,0

0,4

0,7

1,4

1,0

1,3

1,2

4,5

3,6

6,5

3,6

moeten alle vogels 1 maand in
quarantaine houden

1,0

0,7

3,5

3,2

3,4

1,8

3,3

6,0

6,8

3,4

7,3

6,5

0,4

0,9

5,6

6,9

3,7

7,3

6,8

1,4

4,5

3,1

7,5

6,7

6,1

5,6

2,7

5,5

2,4

7,8

6,6

6,2

6,7

2,3

2,7

2,2

7,1

5,8

6,7

5,4

1,9

0,7

1,8

7,3

6,0

4,1

5,7

3,5

0,9

2,2

5,8

2,0

3,4

2,8

0,6

5,4

1,4

7,5

5,5

6,3

7,0

1,6

2,5

2,9

7,3

5,5

7,6

5,6

2,7

2,7

2,6

6,2

5,5

6,5

5,5

2,8

6,5

1,6

6,1

6,3

4,9

8,0

2,9
1,4

3,2
2,0

6,0
2,6

7,1
6,0

5,5
4,8

7,4
5,8

7,1
5,1

moeten alle vogels binnen 1
maand testen op dierziekten
1,3 0,5 4,3 2,3 2,0
Algemeen: moeten zorgen voor
de juiste gezondheidsstatus van
de dieren en de dieren moeten 'fit
to travel' zijn
1,3 0,9 4,6 4,0 3,8
varkens, schapen: moeten ervoor
zorgen dat dieren per
herkomstgroep identificeerbaar
2,1 2,6 6,6 6,3 5,5
zijn.
runderen, paarden: moeten ervoor
zorgen dat dieren individueel
identificeerbaar zijn.
1,4 0,6 4,1 3,7 2,6
sperma en embryo's: moeten
zorgen voor een goede
gezondheidsstatus van sperma en
embryo, vrij van dierziekten
0,4 0,4 1,5 1,8 1,5
honden en katten: moeten zorgen
dat de dieren door dierenarts
gekeurd zijn en rabies geent
4,3 1,6 1,3 4,6 2,3
wasplaatsen: moeten zorgen voor
goede reinigingsinstallatie onder
alle klimatologische
omstandigheden
0,2 0,9 4,4 5,1 4,1
veewagens: moeten zorgen dat
het vervoermiddel geschikt is,
zodat het welzijn van het dier niet
geschaad wordt
0,7 1,9 3,8 4,6 2,6
opfok melkvee, vetweiderij,
pluimvee opfokbedrijf,
geitenmestbedrijven: moeten zich
laten registreren
3,3 2,4 5,1 5,2 3,2
levend vee en dierproducten:
moeten alle imports melden.
4,3 0,2 5,2 5,9 6,3
vee, honden/katten, vogels, rest:
moeten zich laten registreren
4,3 1,3 4,1 5,3 5,2
Gemiddelde
1,2 1,0 2,6 2,6 2,3
Niet kennen, Niet kunnen, Aandeel per ongeluk,
Herhaaldelijk
Kwetsbaar

>= 3
>=1,5 en
<3
Redelijk kwetsbaar
< 1,5
Minder kwetsbaar

Niet willen, niet moeten, aantal overtreders
Kwetsbaar

>= 5
>=2 en <
5
Redelijk kwetsbaar
<2
Minder kwetsbaar

Ernstfactoren
Ernstig

> 7,5
>=5 en <
7,5
Redelijk ernstig
<5
Minder ernstig

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

18

CMC / T11 Company
Knelpunten erkenningverlening (module d. 1)
Aspect
Verzamelcentra: algemeen:
Maandelijkse controle buiten
openingstijden op hygiëne en leegstand

Verzamelcentra: runderen:
halfjaarlijkse audits

Verzamelcentra: varkens: halfjaarlijkse
audits

Knelpunt

frequentie afstemmen naar status bedrijf
toegang, medewerking waaghouder, bezoekfrequentie
controle is routine, moet juist risico gebaseerd zijn: notoire overtreders desnoods iedere dag,
verzamelcentra waar nooit iets gebeurt hoeven ook niet bezocht te worden.
doe maar naar de AID,
extern laten uitvoeren
expertise, meestal op aangeven van de sector
is zeer uitgebreide regelgeving onvoldoende kennis medewerker VWA, tijdsdruk door
tariefstelling
extern laten uitvoeren
prioriteit, frequentie wordt niet gehaald
staat achteraan op de lijst van uit te voeren werkzaamheden

Verzamelcentra: schaap/geit:
halfjaarlijkse audits

Spermawinstations SWS: Algemeen:
periodieke audits op inrichting,
administratie en gezondheidsstatus

extern laten uitvoeren
omissies komen niet altijd in beeld (voorverzamelen); prioriteit & expertise
teveel gedoogbeleid, geen uniforme aanpak
zit politieke druk op, ondanks voldoende aandacht nog weinig resultaat, capaciteit gebrek

expertise, desuniformiteit (behalve bij runderen)
administratieve missers zijn moeilijk aan te pakken dmv intrekken erkenning.
kennis maar bij zeer beperkte groep vwa aanwezig. sector zelf welwillend en veel wetend.
soms werkt de vwa - wegens gebrek aan kennis - zelf mee aan situaties die niet 100% in
overeenstemming zijn met regelgeving.

Spermawinstations SWS: runderen:
halfjaarlijkse audit
Spermawinstations SWS: varkens:
jaarlijkse audit
Spermawinstations SWS: parden 80
off. 22: jaarlijkse audit

Spermawinstations SWS: illegale swsen paarden: jaarlijkse audit door PVE
Spermawinstations SWS: schaap/geit:
jaarlijkse audit
ET-teams: jaarlijkse audit

gaat oha goed
loopt goed door landelijke aanpak
expertise; werken met verouderde checklijsten
onvoldoende prioriteit en wisselwerking tussen auditor en certificerend dierenarts
frequentie wordt niet gehaald; desuniforme benadering (opgeleide!) auditeurs
officieel 22 EU-erkend, er wordt volop gehandeld door EU erkende, niet-EU erkende en illegale
sws-en paard
vrije jongens nog niet bezocht (wel in beeld)/benadering PVE en VWA loopt uiteen
een sws in Nederland; niet bekend
veel erkende et teams niet actief; worden daarom niet geaudit; lijsten niet up to date
regelgeving niet altijd te consequent te handhaven

Opslagcentra: rundersperma:
halfjaarlijkse (runderen) of jaarlijkse
(andere diersoorten) audits
Quarantaine inrichtingen: halfjaarlijkse
(runderen) of jaarlijkse (andere
diersoorten) audits
Grote dierentuinen: indien eenmaal
erkend jaarlijks auditen op inrichting,
administratie, gezondheidsstatus en
dierbewegingen.

Vogelquarantaines: controle op
importzendingen uit 3e landen en
audit's op onderhoud erkenning
inrichting, administratie)

Verzamelcentra: algemeen:

rundersperma-opslag apart erkend; de andere vallen onder een sws erkenning; worden bij
betreffende audit meegenomen. O.h.a. geen problemen

worden bij audit sws meegenomen; zie audit sws

zou risico gebaseerd moeten zijn.
dierentuinen streven naar 1 aanspreekpunt
duidelijke instructie ontbreekt

er is geen 'lijntje' tussen bip en vwa i.d. regio, waardoor vwa i.d. regio niet weet wanneer er een
zending vogels komt en in quarantaine gaat.
er zijn al jaren discussies tussen sector en ministerie over welk lab/welke labs het onderzoek
mogen verrichten en wat dat onderzoek kost. Er is nu maar 1 lab en dat lab vindt de sector te duur.
Men probeert hier onderuit te komen.
risico voor volksgezondheid en diergezondheid is groot, maar het is een rommelsector deels ook
ongeorganiseerd/illegaal/hobbymatig
aanvankelijk goed opgezet maar wat weggezakt: onderzoek in Q gestorven dieren; waar onderzoek
uitvoeren. jaarlijkse auditfrequentie wordt niet gehaald (sinds is afgestapt van landelijke auditeurs)
capaciteit, prioriteit en expertise

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

19

CMC / T11 Company
halfjaarlijkse audit met nadruk op
inrichtingseisen en administratie
frequentie is niet gerelateerd aan risico. Voor iedere audit wordt een tarief in rekening gebracht, dit
leidt tot de druk om iedereen gelijk te behandelen, anders onstaat er economisch voordeel of
nadeel.
bij tussentijds bezoek - ivm exportcertificering - worden gebreken niet opgemerkt, of wel
opgemerkt, maar niet benoemd/vastgelegd. Later dan alsnog daarop terugkomen gaat dan niet.
te lang 'pappen en nathouden' en als we dan erkenning willen intrekken, dan gaat dat haast niet
meer, omdat het allemaal al zo lang loopt en het moeilijk is om een buitenstaander - een rechterduidelijk te maken waarom dan nu opeens wel de maat vol is.
onvoldoende kennis bij de auditor en onvoldoende tijd om audits naar behoren uit te voeren. Druk
vanwege tariefstelling
intrekken van erkenning op grond van administratieve missers is (bijna) niet haalbaar: geen stok
achter de deur dus!

Knelpunten exportcertificering (module d. 2)
Aspect
Algemeen:
aanvoerdocumenten,
identificatie, gezondheid

Varkens: branche- en
exporteurprotocollen

Knelpunt
Aanvoerdocumenten niet altijd aanwezig, identificatie niet altijd compleet,
gezondheid in het algemeen in orde
niet aanwezig zijn van de documenten of correcte identificatie, de branche ziet de zin er niet van in.
gezondheid is meestal wel in orde
De tijd tussen aanvraag en daadwerkelijke export is kort
Identificatie is vooral bij schapen een probleem
aanvoerdocumenten ontbreken of er is mee gefraudeerd door de exporteur, VWA controleert de
documenten/ identificatie niet, gezondheid meestal wel goed maar soms worden wrakke dieren stiekem
toch opgeladen
de controle op de administratieve aspecten kost veel tijd; zou efficiënter kunnen; handhaving op geen
sluitende administratie is niet strikt genoeg; maw geen certificaat afgeven vanwege geen sluitende
administratie.komt niet gauw voor
Snelle ondertekening van protocollen, niet voldoen aan de protocollen. Papieren tijger.
men spreekt van alles af, maar houdt zich er niet aan. Wil aan het werk beloofd met idee doen we toch
niet. De vwa handhaaft onvoldoende vindt de medewerker heel moeilijk
De systematiek kan goed werken als iedereen, ook onze mensen, er strikt de hand aan houden.
te weinig toezicht op de handhavende ambtenaar; gedogen komt nog steeds voor, daardoor ook geen
uniform optreden waardoor VWA niet echt als autoriteit overkomt

Runderen: branche- en
exporteurprotocollen

Paarden: branche- en
exporteurprotocollen

wachten wij met smart op, is een sector met een hoger nalveingsniveau van regelgeving dan de
varkenssector. Knelpunten de slechte in het gareel houden
Die zijn hoogst noodzakelijk, maar bestaan nog niet. Wordt nu gerefereerd aan varkensprotocollen, zonder
dat er garanties ondertekend zijn.
Voorschriften en praktijk lopen nu mijlenver uit elkaar, dat moet opgelost worden.
niet van toepassing
zijn er niet
Bestaan niet.
Knelpunt bij paarden vormt met name het voldoen aan de I&R-regeling (schetsen is paspoort) en de
afwezigheid van readers ter controle van de chip
niet nodig, zijn vaak kleinschalige exporten van waardevolle dieren
alleen bij slachtpaarden zouden afspraken met sector gemaakt kunnen worden

Schaap/geit: branche- en
exporteurprotocollen

Sperma en embryo’s: brancheen exporteurprotocollen

Honden en katten: Keuren
dierenartsen

gezien de naleving van de huidige verzamelregelgeving en de te verwachten brancheprotocollen voor de
tweede verzamelslag een bron grote zorg
Zullen er moeten komen. geeft in ieder geval invulling aan de oproep van de minister om de iegen
verantwoordelijkheid te nemen.
Zijn er niet, maar staan op stapel met de komende wijziging van regelgeving. De uitvoering/naleving
hiervan baart nu al zorg.
wetende dat er wijzigingen komen in de regelgeving (met name bij verzamelen)leidt nu tot soepele
opstelling bij handhaving
sector die wil en ook meer kennis over kwaliteit in huis heeft. weinig knelpunten behalve onvoldoende
kennis bij de vwa medewerkers ( op een enkele voormalig vakspecialist na)
zijn er niet, maar wel een categorie zijn die zich er goed voor leent
Grootste knelpunt ligt bij paardenembryo's en sperma, waar een enorm illegaal circuit bestaat. De controle
hierop is er nauwelijks en de samenwerking met AID minimaal.
knelpunt ligt hier meer bij de VWA dan bij de sector: kennis
doen we niet, taak practicus
sluit ik me bij aan
(zie boven)

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

20

CMC / T11 Company
Geen taak in
voorlichting aan eigenaren schiet tekort, 't zou de VWA veel tijd schelen als goede voorlichting en
webinfo beschikbaar zou zijn.
bedoeld wordt niet keuren, maar legalisatie

Overige knelpunten (module d. 3)
Aspect
Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten, vogels,
rest: vereist voor export

Registraties: Eigenaren: Wasplaatsen: periodieke audits
(maandelijks en jaarlijks)

Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer per 5 jaar
keuren vervoermiddel; regeling dierenvervoer; besluit
dierenvervoer

Registraties: Eigenaren: opfok melkvee, vetweiderij,
pluimvee opfokbedrijf, geitenmestbedrijven: regeling
preventie
Incidenten: Klachten uit het buitenland: kleine klachten

Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote,
structurele klachten

Incidenten: feedback VWA naar AID: communicatie

Incidenten: feeback van AID naar VWA: communicatie

Knelpunt
mogelijk onvoldoende eenduidigheid in administratie en kwalificatie in klasse
Geen taak voor de VWA. Sector zelf moet het oppakken!!
sterk hobbymatig, weinig professioneel. deels ook illegaal/particuliere handel
is niet zo'n issue
Wordt bij export onvoldoende op gecontroleerd (dus wel export en geen
registratie)
Taak voor de sector. Sector zelf wil geen verantwoordelijkheid voor de gevolgen
van misstanden nemen!
zijn de eisen helder genoeg en hoe zit het met de pluimveewagens en de kratten
harmonisatie in uitvoering ?
hoe helder zijn de sancties en worden de sancties wel uniform toegepast ?
VWA heeft een te nadrukkelijke rol in R&O. Dit is een mooi onderwerp voor
toezicht op controle
de afspraken met rijksdienstwegvervoer zijn niet helder genoeg en lopen teveel
vertraging op
een keer per 5 jaar lijkt me erg weinig
geen taak voor de VWA, onvoldoende expertise, overdoen aan de RDW
Ook mooi onderwerp voor toezicht op controle. Met nieuwe transportverordening
(2007) kan meer grip op transportsector orden gekregen
Verlopen registraties worden niet aangepakt, afgifte nieuwe platen zou te lang op
zich laten wachten

Rommelsector, vaak geen hoofdactiviteit
Registraties worden op papier afgegeven maar er is geen controle
routing en oplossingen zijn onvoldoende helder
is er een overzicht hiervan en wat wordt ermee gedaan?
klachten berusten op toeval. Op het aantal zendingen wordt maar zeer beperkt
gecontroleerd en nog veel minder geklaagd. Geeft geen goede indicatie van de
compliance
Geven goed beeld over type overtredingen en kwaliteit van ons werk
(certificering). Er wordt nu aan gewerkt om dat als sturingsinstrument te
gebruiken (waarom nu pas?). We kunnen er echter door weinig effectief
handhavinginstrumentarium vaak niet veel meer mee dan beterschap beloven.
Frustrerend
van belang is deze klachten goed uit te zoeken uiteraard, maar ook te
documenteren en transparant te maken
Interessant is natuurlijk wat een kleine en wat een ernstige klacht is. Een groot
aantal kleine klachten maakt een grote. Vaak zijn de grotere klachten ook politiek
gevoeliger.
samen sterker zou het motto moeten zijn, dan loopt de communicatie ook beter
gedacht kan worden aan gezamenlijke acties waarover ook goed teruggekoppeld
wordt naar beide organisaties.
openlijk draagvlak van topmanagement is van belang
verschillende werelden waardoor niet altijd gelijk wordt opgetrokken.
Terugkoppeling van maatregelen door de AID of OM praktisch afwezig (duurt
erg lang, wordt vergeten of mag niet vanwege privacy), dat motiveert niet de
meldingen door de VWA
VWA heeft moeite met het leveren van de exacte gegevens die voor vervolging
nodig is. Dat demotiveert de AID om door te pakken
Voor de VWA geldt dat veel beter schriftelijk vastgelegd moet worden
(handhavingcommunicatie) en AID moet beter waar de prioriteiten liggen.
Transparanter communiceren.
Gebeurt regelmatig.....
Onbekendheid met de procedures bij de VWA medewerkers omtrent
meldingsplicht.
draagvlak van topmanagement is van belang
meer weergeven van stand van zaken en mogelijkheden en onmogelijkheden van
informatie voorziening en ook de handhaving.
gezamenlijk zoeken naar oplossingen en niet ' over de schutting gooien'
Communicatie van AID naar VWA is onvoldoende. Vaak volledig ontbreekt!
uitwisseling van info zou voor beide partijen nuttig kunnen zijn.

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

21

CMC / T11 Company
Bestemmingscontroles tracés: importeurs levend vee en
dierproducten: aselecte steekproeven

Opleidingen: instructies: updaten

wordt dit al structureel gedaan ?
lijkt me zeer zinnig voor het bepalen van het toezicht vooral de rapportage en de
monitoring door de tijd
Geen taak voor de VWA.
Indien toch onze taak dan uitbesteden!!!
Krijg het gevoel dat dit als sluitpost functioneert binnen de organisatie.
Beleid ontbreekt!!!
Instructies moeten op termijn verdwijnen.
mer a boire
eerst saneren, dan updaten van degene die nodig zijn en onderwijl op
ontwikkelen van nieuwe vorm van aansturing... tijdspanne; saneren 1 maand,
updaten 1 maand, nieuwe methode 3 maanden
Het woord instructies moet worden verboden. Handhavers moeten de wet
toepassen en hebben daarbij mogelijkheden om af te wijken mits dat wordt
verantwoord
e moeten ophouden om ze instructies te noemen!

Structureel aanpak ontbreekt!!!
Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise verhogen: Te vaak en te veel ad hoc wordt gehandeld!
overdracht werkzaamheden na wegvallen KVS
Overdracht werkzaamheden is ongestructureerd verlopen!!
formatie die zich hier mee bezighoudt is te vlottend: we gaan er van uit dat
iedereen alles kan, waardoor dus te weinig specifiek wordt gehandhaafd
Opleidingen krijgt te weinig aandacht binnen de VWA. Is cruciale activiteit
Geen structureel beleid v.w.b .opleidingen die relevant zijn voor LDD.
Practitioners: als externe partij werkzaam voor de VWa totaal vergeten!!!
Opleidingen: werkzaamheden LDD
erg ad hoc
weinig info over onderlinge samenhang
complexe wet en regelgeving. Meespelende overheid(poldermodel).
Knelpunten algemeen VWA bij toezicht
Onzekerheid bij de medewerkers door het gebrek aan relevante kennis.
te weinig sturing
rol teamleider onvoldoende inzetbaar
Toezicht wordt niet naar behoren uitgevoerd om dat de kennis niet altijd
voldoende is.
Instructies zijn niet up to date, worden niet gelezen of niet begrepen
teveel regionale verschillen
Naast te weinig sturing wil ik zetten: willen te weinig sturing
Logboek Veevervoer

zie knelpunten analyse NW
Sector en alle andere belanghebbende erbij betrekken en o.a. hiermee belasten!!
wordt onvoldoende gehandhaafd, is landelijke sector die regionaal wordt
benaderd, dat werkt niet
Logboek is gereed! Er is een link noodzakelijk met het
veewagenregistratiesysteem en die link laat al 2 jaar op zich wachten, door wat
voor problemen dan ook.

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

22

CMC / T11 Company

Beoordeling knelpunten quickscan (module e.)

Beleid: proces en organisatie. De verantwoordelijkheden zijn
volledig duidelijk in het handhavingsproces.
Beleid: proces en organisatie. De verantwoordelijkheden zijn
volledig duidelijk in het handhavingsproces.
Beleid: proces en organisatie. De verantwoordelijkheden zijn
volledig duidelijk in het handhavingsproces.
Beleid: proces en organisatie. De verantwoordelijkheden zijn
volledig duidelijk in het handhavingsproces.
Beleid: proces en organisatie. De verantwoordelijkheden zijn
volledig duidelijk in het handhavingsproces.
Beleid: proces en organisatie. De verantwoordelijkheden zijn
volledig duidelijk in het handhavingsproces.
Beleid: proces en organisatie. De verantwoordelijkheden zijn
volledig duidelijk in het handhavingsproces.
Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieen
voor de handhaving.
Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieen
voor de handhaving.
Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieen
voor de handhaving.

Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieen
voor de handhaving.
Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieen
voor de handhaving.
Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieen
voor de handhaving.
Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieen
voor de handhaving.
Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieen
voor de handhaving.
Beleid: inhoud. Er zijn duidelijke doelstellingen en strategieen
voor de handhaving.
Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in de
nalevingsrisico's en maatschappelijke risico's.
Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in de
nalevingsrisico's en maatschappelijke risico's.
Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in de
nalevingsrisico's en maatschappelijke risico's.
Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in de
nalevingsrisico's en maatschappelijke risico's.
Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in de
nalevingsrisico's en maatschappelijke risico's.
Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in de
nalevingsrisico's en maatschappelijke risico's.
Informatie: extern naleving. Er is goed inzicht in de
nalevingsrisico's en maatschappelijke risico's.

Knelpunt
afstemming over interpretatie van wetgeving of nieuwe regelgeving en de
uitvoerbaarheid ervan en de terugkoppeling daarover kunnen beter
Er is geen duidelijke beleid gedeffineerd.Duidelijke normen en kengetallen zijn
daardoor niet mogelijk of lastig te deffineeren.
Op het terrein van levende dieren/levende producten is nauwelijks beleid
gemaakt.

Belangrijkheid

Beleidsaspect
Beleid: sturing. De doeleinden zijn vertaald of
geoperationaliseerd in concrete normen of kengetallen
Beleid: sturing. De doeleinden zijn vertaald of
geoperationaliseerd in concrete normen of kengetallen
Beleid: sturing. De doeleinden zijn vertaald of
geoperationaliseerd in concrete normen of kengetallen
Beleid: sturing. De doeleinden zijn vertaald of
geoperationaliseerd in concrete normen of kengetallen
Beleid: sturing. De doeleinden zijn vertaald of
geoperationaliseerd in concrete normen of kengetallen
Beleid: sturing. De doeleinden zijn vertaald of
geoperationaliseerd in concrete normen of kengetallen
Beleid: sturing. De doeleinden zijn vertaald of
geoperationaliseerd in concrete normen of kengetallen

7,6
7,0
6,9

rapportages over de stand van zaken en waar we staan kunnen beter
De doeleinden worden wel aangegeven maar zijn niet in normen of kengetallen
vastgelegd.

6,2

Doeleinde zijn uit worden niet duidelijk aangegeven
De doeleinden gaan uit van 100% compliance. Foutnormen worden niet
geaccepteerd.

5,4

de verantwoordelijkheden zijn lang niet bij alle uitvoeringsprocessen duidelijk
aangegeven. Ook de scheiding tussen beleid en uitvoering is nog vaag, evenals
tussen vwa centraal en s&o.

5,7

4,6

7,4

men 'durft' niet de eigen verantwoordelijkheid op te pakken.
Verantwoordelijk heden zijn in theorie wel duidelijk maar worden niet in de pratijk
zo uitgevoerd

7,4

verantwoordelijkheden worden vaak bij de verkeerde personen in de lijn gelegd
De interactie tussen wetgeve en dierenarts verloopt over veel schijven en dat
geeft verwarring.

6,1

Bekendheid daarvan is een van de knelpunten.
een knelpunt is de neiging om functionee/inhoudelijke verantwoordelijk en de lijn
verantwoordelijkheid los van elkaar te zien.

5,6

6,6

5,8

5,5

als er eenduidige informatie (doel, strategie, uitvoering) wordt gegeven over
specifieke zaken (schapen) zie je toch dat de organisatie dat onvoldoende oppakt
in de uitvoering en de achtervang
7,4
de doelstellingen zijn wel helder maar er ontbreekt een koppeling met de
handhaving en evaluatie.
6,8
Dit is slechts voor 2 diercategorieen opgestart (schaap en varken)
Doelstellingen zijn er wel, maar harde gegevens ontbreken nog grotendeels. dat
komt nu op gang en daar blijkt al uit dat de nalevingsniveau's en ook de
toezichthoudende taken verre va optimaal zijn. Eerst eebn beeld krijgen over het
functioneren van het systeem, dan verder bouwen aan een strategie.
Vaak niet.Er zijn onderdelen/sectoren waarbij verschillende belangen de hele
strategie /voor de handhaving belemmeren.

6,6

de doelstelling is vaak wel helder, m aar strategieen ontbreken
buiten enkele nieuwe instructies, is er geen ondersteuning voor de medewerkers
in het veld hoe te handhaven.

6,1

6,5
6,4

6,0

er is geen visie betreffende de handhaving.
5,5
Er zijn doeleinden noch strategieen. De wet is de wet is het credo en de wet wordt
100% toegepast.
5,1
er wordt bij het beleidontwikkeling te weinig rekening gehouden met
handhavingsmogelijkheden wanneer bekend is dat er grote nalevingsrisico's zijn
Nalevingsnievau's zijn slecht. Maatschappelijk risico daarvan kan groot zijn:
verlies van handelsmarkten of insleep van een dierziekte met alle gevolgen
vandien.
de dierenarts in het veld heeft weinig of geen idee van de risico's zowel
maatschappelijk als voor de organisatie.
Het inzicht in de risico's is minimaal. Gedacht wordt vaak dat het wel goed is
zolang er geen klachten komen.
De dierenarts heeft in het algemeen weinig begrip voor de maatschappelijke
werkelijkheid en onderschat daardoor de risico' s (welzijn, dierziektes)
informatie over de handhaafbaarheid van wetgeving is er wel in de
uitvoering,maar klinkt onvoldoende door naar 'boven'
Het beleid/de buitenwereld focust op de risico' s en wil vaak niet weten van de
praktische nalevingsrisico' s (100% complaince is de norm)

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

23

8,3

7,6
7,3
6,5
6,2
6,2
5,7

CMC / T11 Company
Beoordeling knelpunten samenwerkingsrelaties (module f.)

Departement LNV
Departement LNV
Departement LNV
VW A in Den Haag
VW A in Den Haag
VW A in Den Haag
VW A in Den Haag
VW A in Den Haag
VW A in Den Haag
andere regiokantoren
andere regiokantoren
andere regiokantoren
andere regiokantoren
andere regiokantoren
andere regiokantoren
veld: artsen
veld: artsen
veld: artsen
veld: artsen
veld: artsen

Belangrijkheid

Samenwerkingsrelatie
Departement LNV
Departement LNV
Departement LNV

Knelpunt
in een laat stadium van de beleidsvorming wordt de VW A pas betrokken
Beleid bemoeit zich meer met de uitvoering dan dat ze beleid maken
Onbekendheid met werkelijkheid!!1
meer aangeven wat er wanneer speelt, inzicht in beleidsagendas en politieke
ontwikkelingen meer doorgeven
visies stemmen niet altijd overeen
rechtstreeks contact beperkt tot 1 persoon

6,8
6,4
6,3
6,1
6,0
2,2

Kloof is nog steeds te groot!!!
aanspreekpunt soms onduidelijk
nog geen optimale samenwerking; nog zoekende
Soms te weinig tijd voor commmunicatie, vertrouwen is er wel.
Er is nog te weinig eenheid en vertrouwen
samenwerking met faciliterende afdelingen in Den Haag kan beter (ICT, P&Oetc) afdelingen
zijn nog teveel met hun eigen organisatie- ontwikkeling bezig
Afstemming en onderlinge communicatie schit te kort.Erkenning van regionale aspecten
niet aanwezig/.
Andere regio' s gaan hun eigen gang. Het oude netwerk van kringvakspecialisten werkt nog
wel, maat dat staat buiten de lijn.
mensen moeten nog groeien in hun rollen en verantwoordelijkheden
amsterdam beantwoord nog (veel) te veel vragen die in de eigen opgelost kunnen worden
(maar ook elders: lnv-loket, knmvd, gd etc.)
Er is geen gegevensuitwisseling met amsterdam
ten aanzien van de vogeltentoonstellingen loopt het nu
Vaak bij de dierenartsen zelf onvoldoende bekend wat de context is waarbinnen een
dierenarts opereert/handelt.
weinig expertise in/binding met de levende sector: instructies worden niet gelezen (dus niet
nageleefd)
artsen hebben behoefte aan meer expertise in de regio, waar ze met hun vragen terecht
kunnen
dierenartsen voelen zich te weinig verbonden met de organisatie
via de lijn werkt vertragend en niet optimaal

6,5
5,7
5,6
5,5
5,3
5,2
6,5
6,2
5,6
5,2
5,1
2,9
6,9
6,7
6,2
5,9
5,0

veld: teamleiders

spelen veel beslissingen door naar anderen omdat er inhoudelijk onvoldoende kennis is in't
team
TL's moeten meer verantwoordelijkheid nemen en dragen ,maar wel in gelegenheid worden
gesteld om context te begrijpen.
Kan veel pro-actiever
Gouden regel: moeten achter de beslissingen van hun mensen staan

veld: teamleiders
veld: teamleiders
veld: teamleiders
veld: teamleiders

teamleiders zijn niet altijd betrokken bij de problemen in het veld en schuiven door of af
achtergrond teamleider (RVV,KvW ) speelt nog een te grote rol bij het (niet) aansturen
zijn met te veel verschillende zaken bezich
via de hoofden tlp, dus niet direct

6,2
5,9
5,0
4,2

AID
AID
AID

betere samenwerking is zeer belangrijk voor een goede handhaving
te weinig contact
Terugkoppeling laat te wensen over; de inzet na meldingen wordt steeds beter
geen feedback; lijnen binnen AID niet duidelijk (je komt elke keer weer andere teamleiders
tegen)
AID is niet open genoeg om door samenwerking met b.v.VW A betere resultaten te
behalen.
Op operationele niveau kan veel beter samengewerket worden.

7,1
6,7
6,7

veld: teamleiders
veld: teamleiders

AID

AID

AID

AID pakt soms dingen op, om later te zeggen dat het toch maar bestuursrechtelijk afgedaan
moet worden, en laat dan een dossier verder weer aan de VW A over. Duidelijkere
afspraken maken over wat via straf- en wat via bestuursrecht afgedaan wordt?
resultaten komen niet terug
sfeer is verwijtend
Vaak onduidelijk door wie de AID nu wordt aangestuurd: LNV of OM
AID heeft soms andere prioritieiten dan de VW A, waardoor er geen beroep op hen gedaan
kan worden
Samenwerking op niveau directies is goed, in de lagen daaronder wordt een andere taal
gesproken: AID is een typische politioneledienst met de daarbij behorende normen en
waarden.

douane

Onvoldoende communicatie ,bevoegdheden en verantwoordelijkheden tamelijk
onbekend(bij de VW A medewerkers).

AID
AID
AID
AID
AID

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

7,0
6,7
6,3

6,6

6,4

6,0
6,0
5,8
5,6
5,6

5,3
4,7

24

CMC / T11 Company

Beoordeling knelpunten normen (module g.)
Belangrijkheid

Norm

Knelpunt

Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit intrekken van erkenning op grond van administratieve missers is (bijna) niet
met nadruk op inrichtingseisen en administratie haalbaar: geen stok achter de deur dus!
te lang 'pappen en nathouden' en als we dan erkenning willen intrekken, dan
gaat dat haast niet meer, omdat het allemaal al zo lang loopt en het moeilijk is
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit om een buitenstaander - een rechter- duidelijk te maken waarom dan nu
met nadruk op inrichtingseisen en administratie opeens wel de maat vol is.

7,5

7,4

Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit onvoldoende kennis bij de auditor en onvoldoende tijd om audits naar behoren
met nadruk op inrichtingseisen en administratie uit te voeren. Druk vanwege tariefstelling
7,1
bij tussentijds bezoek - ivm exportcertificering - worden gebreken niet
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit opgemerkt, of wel opgemekrt, maar niet benoemd/vastgelegd. Later dan alsnog
met nadruk op inrichtingseisen en administratie daarop terugkomen gaat dan niet.
6,9
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit
met nadruk op inrichtingseisen en administratie capaciteit, prioriteit en expertise
frequentie is niet gerelateerd aan risico. Voor iedere audit wordt een tarief in
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit rekening gebracht, dit leidt tot de druk om iedereen gelijk te behandelen,
met nadruk op inrichtingseisen en administratie anders onstaat er economisch voordeel of nadeel.
Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse
controle buiten openingstijden op hygiene en
leegstand
Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse
controle buiten openingstijden op hygiene en
leegstand
Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse
controle buiten openingstijden op hygiene en
leegstand
Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse
controle buiten openingstijden op hygiene en
leegstand

6,3

5,6

frequentie afstemmen naar status bedrijf
6,8
controle is routine, moet juist risico gebaseerd zijn: notoire overtreders
desnoods iedere dag, verzamelcentra waar nnooit iets gebeurt hoeven ook niet
bezocht te worden.
5,9

toegang, medewerking waaghouder, bezoekfrequentie

5,1

doe maar naar de AID,

5,0

is zeer uitgebriede rgelgeving onvoldoende kennis medewerker VW A, tijdsdruk
Verzamelcentra: runderen: halfjaarlijkse audits door tariefstelling

7,0

Verzamelcentra: runderen: halfjaarlijkse audits extern laten uitvoeren

4,6

Verzamelcentra: runderen: halfjaarlijkse audits expertise, meestal op aangeven van de sector

4,6

Verzamelcentra: varkens: halfjaarlijkse audits

staat achteraan op de lijst van uit te voeren werkzaamheden

6,4

Verzamelcentra: varkens: halfjaarlijkse audits

prioriteit, frequentie wordt niet gehaald

6,2

Verzamelcentra: varkens: halfjaarlijkse audits

extren laten uitvoeren

4,1

omissies komen niet altiijd in beeld (voorverzamelen); prioriteit & expertise

7,6

teveel gedoogbeleid, geen uniforme aanpak
zit politieke druk op, ondanks voldoende aandacht nog weinig resultaat,
capaciteit gebrek

7,3

extern laten uitvoeren

4,2

Verzamelcentra: schaap/geit: halfjaarlijkse
audits
Verzamelcentra: schaap/geit: halfjaarlijkse
audits
Verzamelcentra: schaap/geit: halfjaarlijkse
audits
Verzamelcentra: schaap/geit: halfjaarlijkse
audits

6,0

Spermawinstations SW S: Algemeen:
periodieke audits op inrichting, administratie en soms werkt de vwa - wegens gebrek aan kennis - zelf mee aan situaties die
gezondheidsstatus
niet 100% in overeenstemming zijn met regelgeving.
Spermawinstations SW S: Algemeen:
periodieke audits op inrichting, administratie en
gezondheidsstatus
expertise, desuniformiteit (behalve bij runderen)
Spermawinstations SW S: Algemeen:
periodieke audits op inrichting, administratie en kennis maar bij zeer beperkte groep vwa aanwezig. sector zelf welwillend en
gezondheidsstatus
veel wetend.
Spermawinstations SW S: Algemeen:
periodieke audits op inrichting, administratie en
gezondheidsstatus
administratieve missers zijn moeilijk aan te pakken dmv intrekken erkenning.

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

25

7,4

6,3

5,7

4,7

CMC / T11 Company
Spermawinstations SW S: runderen:
halfjaarlijkse audit
Spermawinstations SW S: runderen:
halfjaarlijkse audit
Spermawinstations SW S: varkens: jaarlijkse
audit
Spermawinstations SW S: varkens: jaarlijkse
audit

loopt goed door landelijke aanpak

4,4

gaat oha goed

4,3

onvoldoende prioriteit en wisselweking tussen auditor en certificerend
dierenarts

5,8

expertise; werken met verouderde checklijsten

5,6

Spermawinstations SW S: parden 80 off. 22:
jaarlijkse audit
Spermawinstations SW S: parden 80 off. 22:
jaarlijkse audit

officieel 22 EU-erkend, er wordt volop gehandeld door EU erkende, niet-EU
erklende en illegale sws-en paard

6,9

frequentie wordt niet gehaald; desuniforme benadering (opgeleide!) auditters

6,1

Spermawinstations SW S: illegale sws- en
paarden: jaarlijkse audit door PVE

vrije jongens nog niet bezocht (wel in beeld)/benadering PVE en VW A loopt
uiteen

6,9

Spermawinstations SW S: schaap/geit:
jaarlijkse audit

een sws in nederland; niet bekend

5,0
4,9

ET-teams: jaarlijkse audit

regelgeving niet altijd te consequent te handhaven
veel erkende et teams niet actief; worden daarom niet geaudit; lijsten niet up te
date

Opslagcentra: rundersperma: halfjaarlijkse
(runderen) of jaarlijkse (andere diersoorten)
audits

rundersperma-opslag apart erkend; de andere vallen onder een sws erkenning;
worden bij betreffende audit meegenomen. O.h.a. geen problemen

3,9

Quarantaine inrichtingen: halfjaarlijkse
(runderen) of jaarlijkse (andere diersoorten)
audits

worden bij audit sws meegenomen; zie audit sws

3,6

dierentuinen streven naar 1 aanspreekpunt

5,7

duidelijke instructie ontbreekt

5,4

zou risico gebaseerd moeten zijn.

5,3

Vogelquarantaines: controle op
importzendingen uit 3e landen en audit's op
onderhoud erkenning inrichting, administratie)

er is geen 'lijntje' tussen bip en vwa i.d. regio, waardoor vwa i.d. regio niet weet
wanneer er een zending vogels komt en in quarantaine gaat.

7,6

Vogelquarantaines: controle op
importzendingen uit 3e landen en audit's op
onderhoud erkenning inrichting, administratie)

aanvankelijk goed opgezet maar wat weggezakt: onderzoek in Q gestorven
dieren; waar onderzoek uitvoeren. jaarlijkse auditfrequentie wordt niet gehaald
(sinds is afgestapt van landelijke auditters)

6,5

Vogelquarantaines: controle op
importzendingen uit 3e landen en audit's op
onderhoud erkenning inrichting, administratie)

risico voor volksgezondheid en diergezondheid is groot, maar het is een
rommelsector deels ook ongeorganiseerd/illegaal/hobbymatig

6,1

Vogelquarantaines: controle op
importzendingen uit 3e landen en audit's op
onderhoud erkenning inrichting, administratie)

er zijn al jaren discussies tussen sector en ministerie over welk lab/welke labs
het onderzoek mogen verrichten en wat dat onderzoek kost. Er is nu maar 1 lab
en dat lab vindt de sector te duur. Men probeert hier onderuit te komen.
6,0

Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie,
gezondheid
Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie,
gezondheid

De tijd tussen aanvraag en en daadwerkelijke export is kort
Identificatie is vooral bij schapen een probleem
aanvoerdocumenten ontbrken of er is mee gefraudeerd door de exporteur,
VW A controleert de documenten/ identificatie niet, gezondheid meestal wel
goed maar soms worden wrakke dieren stiekem toch opgeladen

Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie,
gezondheid
Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie,
gezondheid
Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie,
gezondheid

de controle op de administratieve aspecten kost veel tijd; zou efficienter
kunnen; handhaving op geen sluitende administratie is niet strikt genoeg; maw
geen certificaat afgeven vanwege geen sluitende admin.komt niet gauw voor
Aanvoerdocumenten niet ltijd aanwezig, identificatie niet altijd compleet,
gezondheid in het algemeen in orde
niet aanwezig zijn van de documenten of correcte identificatie, de branche ziet
de zin er niet van in. gezondheid is meestal wel in orde

ET-teams: jaarlijkse audit

Grote dierentuinen: indien eenmaal erkend
jaarlijks auditen op inrichting, administratie,
gezondheidsstatus en dierbewegingen.
Grote dierentuinen: indien eenmaal erkend
jaarlijks auditen op inrichting, administratie,
gezondheidsstatus en dierbewegingen.
Grote dierentuinen: indien eenmaal erkend
jaarlijks auditen op inrichting, administratie,
gezondheidsstatus en dierbewegingen.

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

26

4,8

7,1

7,0

6,6
6,5
6,4

CMC / T11 Company

Varkens: branche- en exporteursprotocollen

men spreekt van alles af, maar houdt zich er niet aan. W il aan het werk
beloofd met idee doen we toch niet. De vwa handhaaft onvoldoende vindt de
medewerker heel moelijk
Snelle ondertekening van protocollen, niet voldoen aan de protocollen.
Papieren tijger.
De systematiek kan goed werken als iedereen, ook onze mensen, er strikt de
hand aan houden.
te weinig toezicht op de handhavende ambtenaar; gedogen komt nog steeds
voor, daardoor ook geen uniform optreden waardoor VW A niet echt als
autoriteit overkomt

7,5

Runderen: branche- en exporteursprotocollen

Voorschriften en praktijk lopen nu mijlenver uit elkaar, dat moet opgelost
worden.

7,6

Varkens: branche- en exporteursprotocollen
Varkens: branche- en exporteursprotocollen
Varkens: branche- en exporteursprotocollen

8,1
7,9
7,5

Runderen: branche- en exporteursprotocollen

wachten wij met smart op, is een sector met een hoger nalveingsniveau van
regelgeving dan de varkenssector. Knelpunten de slechte in het gareel houden
Die zijn hoogst noodzakelijk, maar bestaan nog niet. W ordt nu gerefereerd aan
varkensprotocollen, zonder dat er garanties ondertekend zijn.

Schaap/geit: branche- en
exporteursprotocollen
Schaap/geit: branche- en
exporteursprotocollen
Schaap/geit: branche- en
exporteursprotocollen
Schaap/geit: branche- en
exporteursprotocollen

Zullen er moeten komen. geeft in ieder geval invulling aan de oproep van de
minister om de iegen verantwoordelijkheid te nemen.
gezien de naleving van de huidige verzamelregelgeving en de te verwachten
brancheprotocollen voor de tweede verzamelslag een bron grote zorg
Zijn er niet, maar staan op stapel met de komende wijziginh vn regelgeving. De
uitvoering/naleving hiervan baart nu al zorg.
wetende dat er wijizigingen komen in de regelgeving (met name bij
verzamelen)leidt nu tot soepele opstelling bij handhaving

6,5

Grootste knelpunt ligt bij paardenembryo's en sperma, waar een enorm illegaal
circuit bestaat. De controle hierop is er nauwelijks en de amenwerking met AID
minimaal.

6,4

Runderen: branche- en exporteursprotocollen

Sperma en embry's: branche- en
exporteursprotocollen
Sperma en embry's: branche- en
exporteursprotocollen

6,7
6,4
7,2
7,1
7,0

Sperma en embry's: branche- en
exporteursprotocollen
Sperma en embry's: branche- en
exporteursprotocollen

knelpunt ligt hier meer bij de VW A dan bij de sector: kennis
sector die wil en ook meer kennis over kwaliteit in huis heeft. weinig knelpunten
behalve onvoldoende kennis bij de vwa medewerkers ( op een enkele
voormalig vakspecialist na)

4,1

zijn er niet, maar wel een categorie zijn die zich er goed voor leent

3,9

Honden en katten: Keuren dierenartsen

voorlichting aan eigenaren schiet tekort, 't zou de VW A veel tijd schelen als
goede voorlichting en webinfo beschikbaar zou zijn.

4,6

5,3

Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten, W ordt bij export onvoldoende op gecontroleerd (dus wel export en geen
vogels, rest: vereist voor export
registratie)

5,9

Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten,
vogels, rest: vereist voor export
mogelijk onvoldoende eenduidigheid in administratie en kwalificatie in klasse

4,7

Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten,
vogels, rest: vereist voor export
Geen taak voor de VW A.Sector zelf moet het oppakken!!

3,9

Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten,
vogels, rest: vereist voor export
sterk hobbymatig, weinig professioneel. deels ook illegaal/particuliere handel

3,8

Registraties: Eigenaren: W asplaatsen:
periodieke audits (maandelijks en jaarlijks)
Registraties: Eigenaren: W asplaatsen:
periodieke audits (maandelijks en jaarlijks)
Registraties: Eigenaren: W asplaatsen:
periodieke audits (maandelijks en jaarlijks)
Registraties: Eigenaren: W asplaatsen:
periodieke audits (maandelijks en jaarlijks)
Registraties: Eigenaren: W asplaatsen:
periodieke audits (maandelijks en jaarlijks)

hoe helder zijn de sancties en worden de sancties wel uniform toegepast ?
Taak voor de sector.Sector zelf wil geeen verantwoordelijkheid voor de
gevolgen van misstanden nemen!
harmonisatie in uitvoering ?
VW A heeft een te nadrukkelijke rol in R&O. Dit is een mooi onderwerp voor
toezicht op controle
zijn de eisen helder genoeg en hoe zit het met de pluimveewagens en de
kratten

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

27

6,9
5,7
5,0
4,9
4,8

CMC / T11 Company
Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer
per 5 jaar keuren vervoermiddel; regeling
dierenvervoer; besluit dierenvervoer
Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer
per 5 jaar keuren vervoermiddel; regeling
dierenvervoer; besluit dierenvervoer
Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer
per 5 jaar keuren vervoermiddel; regeling
dierenvervoer; besluit dierenvervoer
Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer
per 5 jaar keuren vervoermiddel; regeling
dierenvervoer; besluit dierenvervoer
Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer
per 5 jaar keuren vervoermiddel; regeling
dierenvervoer; besluit dierenvervoer
Registraties: Eigenaren: opfok melkvee,
vetweiderij, pluimvee opfokbedrijf,
geitenmestbedrijven: regeling preventie
Registraties: Eigenaren: opfok melkvee,
vetweiderij, pluimvee opfokbedrijf,
geitenmestbedrijven: regeling preventie
Incidenten: Klachten uit het buitenland: kleine
klachten
Incidenten: Klachten uit het buitenland: kleine
klachten
Incidenten: Klachten uit het buitenland: kleine
klachten

Incidenten: Klachten uit het buitenland: kleine
klachten
Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote,
structurele klachten
Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote,
structurele klachten
Incidenten: feedback VW A naar AID:
communicatie
Incidenten: feedback VW A naar AID:
communicatie
Incidenten: feedback VW A naar AID:
communicatie
Incidenten: feedback VW A naar AID:
communicatie
Incidenten: feedback VW A naar AID:
communicatie

Incidenten: feedback VW A naar AID:
communicatie
Incidenten: feedback VW A naar AID:
communicatie
Incidenten: feeback van AID naar VW A:
communicatie
Incidenten: feeback van AID naar VW A:
communicatie
Incidenten: feeback van AID naar VW A:
communicatie
Incidenten: feeback van AID naar VW A:
communicatie

Verlopen registraties worden niet aangepakt, afgifte nieuwe platen zou te lang
op zich laten wachten

6,6

Ook mooi onderwerp voor toezicht op controle. Met nieuwe
transportverordening (2007) kan meer grip op transportsector orden gekregen

5,0

geen taak voor de VW A, onvoldoende expertise, overdoen aan de RDW

4,7

de afspraken met rijksdienstwegvervoer zijn niet helder genoeg en lopen teveel
vertraging op

3,7

een keer per 5 jaar lijkt me erg weinig

2,8

Registraties worden op papier afgegeven maar er is geen controle

4,8

Rommelsector, vaak geen hoofdactiviteit

4,3

routing en oplossingen zijn onvoldoende helder
klachten berusten op toeval. Op het aantal zendingen wordt maar zeer beperkt
gecontroleerd en nog veel minder geklaagd. Geeft geengoede indicatie van de
compliance

6,1

is er een overzicht hiervan en wa wordt ermee gedaan?
Geven goed beeld over type overtredingen en kwaliteit van ons werk
(certificering). Er wordt nu aan gewerkt om dat als sturingsinstrument te
gebruiken (waarom nu pas?). W e kunnne er echter door weinig effectief
handhavinginstrumentarium vaak niet veel meer mee dan beterschap beloven.
Frustrerend
van belang is deze klachten goed uit te zoeken uiteraard, maar ook te
documenteren en transparant te maken
Interessant is natuurlijk wat een kleine en wat een ernstige klacht is. Een groot
aantal kleine klachten maakt een grote. Vaak zijn de grotere klachten ook
politiek gevoeliger.
Terugkoppeling van maatregelen door de AID of OM praktisch afwezig (duurt
erg lang, wordt vergeten of mag niet vanwege privacy), dat motvieert niet de
meldingen door de VW A
VW A heeft moeite met het leveren van de exacte gegevens die voor vervolging
nodig is. Dat demotiveert de AID om door te pakken
Voor de VW A geldt dat veel beter schriftelijk vastgelegd moet worden
(handhavingscommunicatie) en AID moet beter waar de prioriteiten liggen.
Transparanter communiceren.

6,1
6,0

5,9
7,8

7,7

7,8
7,5

7,2

openlijk draagvlak van topmanagement is van belang
Gebeurt regelmatig.....
Onbekenheid met de procedures bij de VW A medewerkers omtrent
meldingsplicht.
samen sterker zou het motto moeten zijn, dan loopt de communicatie ook
beter
gedacht kan worden aan gezamenlijke acties waarover ook goed
teruggekoppeld wordt naar beide organisaties.

6,0

verschillende werelden waardoor niet altijd gelijk wordt opgetrokken.

5,6

Communicatie van AID naar VW A is onvoldoende.Vaak volledig ontbreekt!
uitwisseling van info zou voor beide partijen nuttig kunnen zijn.

7,9

gezamenlijk zoeken naar oplossingen en niet ' over de schutting gooien'

6,1

draagvlak van topmanagement is van belang
meer weergeven van stand van zaken en mogelijkheden en onmogelijkheden
van informatie voorziening en ook de handhaving.

5,6

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

28

6,3

6,1

4,5

CMC / T11 Company
Bestemmingscontroles traces: importeurs
levend vee en dierproducten: aselecte
steekproeven
Bestemmingscontroles traces: importeurs
levend vee en dierproducten: aselecte
steekproeven
Bestemmingscontroles traces: importeurs
levend vee en dierproducten: aselecte
steekproeven
Bestemmingscontroles traces: importeurs
levend vee en dierproducten: aselecte
steekproeven

lijkt me zeer zinnig voor het bepalen van het toezicht vooral de rapportage en
de monitoring door de tijd

6,0

Krijg het gevoel dat dit als sluitpost functioneert binnen de organisatie.

5,0

wordt dit al structureel gedaan ?

3,5

Geen taak voor de VW A.
Indien toch onze taak dan uitbesteden!!!

2,5

Logboek is gereed! Er is een link noodzakelijk met het
veewagenregistratiesysteem en die link laat al 2 jaar op zich wachten, door wat
voor problemen dan ook.
Sector en alle andere belanghebbende erbij betrekken en o.a.hiermee
belasten!!
wordt onvoldoende gehandhaafd, is landelijke sector die regionaal wordt
benaderd, dat werkt niet

Logboek Veevervoer
Logboek Veevervoer
Logboek Veevervoer

Opleidingen: instructies: updaten
Opleidingen: instructies: updaten
Opleidingen: instructies: updaten
Opleidingen: instructies: updaten

Opleidingen: instructies: updaten

6,6
5,9
5,5

eerst saneren, dan updaten van degene die nodig zijn en onderwijl op
ontwikkelen van nieuwe vorm van aansturing... tijdspanne; saneren 1 maand,
updaten 1 maand, nieuwe methode 3 maanden
mer a boire
Beleid ontbreekt!!!
Instructies moeten op termijn verdwijnen.
e moeten ophouden om ze instructies te noemen!
Het woord instructies moet worden verboden. Handhavers moeten de wet
toepassen en hebben daarbij mogelijkheden om af te wijken mits dat wordt
verantwoord

4,1

formatie die zich hier mee bezighoudt is te vlottend: we gaan er van uit dat
iedereen alles kan, waardoor dus te weinig specifiek wordt gehandhaafd

7,6

5,1
5,1
4,9
4,5

Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise
verhogen: overdracht werkzaamheden na
wegvallen KVS
Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise
verhogen: overdracht werkzaamheden na
wegvallen KVS
Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise
verhogen: overdracht werkzaamheden na
wegvallen KVS

Opleidingen krijgt te weinig aandacht binnen de VW A. Is cruciale activiteit
Structureel aanpak ontbreekt!!!
Te vaak en te veel ad hoc wordt gehandeld!
Overdracht werkzaamheden is ongestructureed verlopen!!

6,8

Opleidingen: werkzaamheden LDD
Opleidingen: werkzaamheden LDD
Opleidingen: werkzaamheden LDD

Geen structureel beleid v.w.b.opleidingen die relevant zijn voor LDD.
Practitioners: als externe partij werkzaam voor de VW a totaal vergeten!!!
weinig info over ondeerlinge samenhang
erg ad hoc

7,2
7,0
6,3

Knelpunten algemeen VW A bij toezicht

Knelpunten algemeen VW A bij toezicht
Knelpunten algemeen VW A bij toezicht
Knelpunten algemeen VW A bij toezicht
Knelpunten algemeen VW A bij toezicht
Knelpunten algemeen VW A bij toezicht

Belangrijk knelpunt

complexe wet en regelgeving.Meespelende overheid(poldermodel).
Onzekerheid bij de medewerkers door het gebrek aan relevante kennis.
Toezicht wordt niet naar behoren uitgevoerd omdt de kennis niet altijd
voldoende is.
Instructies zijn niet up to date, worden niet gelezen of niet begrepen
rol teamleider onvoldoende inzetbaar
te weinig sturing
teveel regionale verschillen
Naast te weinig sturing wil ik zetten: willen te weinig sturing
Gemiddelde

7,6

7,3
6,9
6,8
6,5
5,3
5,9

>= 7,5

Redelijk belangrijk knelpunt

>=5 en < 7,5

Minder belangrijk knelpunt

<5

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

7,2

29

CMC / T11 Company
Verbetersuggesties domeinen (module h.)
Toezichtdomein
Vogelquarantaines: controle op importzendingen
uit 3e landen en audit's op onderhoud erkenning
inrichting, administratie)

Proefdierinstellingen: jaarlijkse audit

Verbetersuggestie

beter handhaven en vastleggen
tijd en kennis
Tracés laten controleren op illegale importen, taak verantwoordelijke dierenarts.
Bij audits hiervan aandachtspunt maken
meer samenwerking met AID, sector is niet volledig in beeld bij de VWA
kan gecombineerd worden met proefdier controle mogelijkerwijs
ja, maar ook in overleg met de afd. proefdieren. ik denk dat hierin het nodige te
combineren valt

Onderzoeksinstituten: jaarlijkse audit
Grote dierentuinen: indien eenmaal erkend jaarlijks
auditen op inrichting, administratie,
gezondheidsstatus en dierbewegingen.
eerst allemaal erkennen; dan zijn we al een jaar verder
auditten zonder dat een erkenning het resultaat is moet ook gebeuren. dwz. blijven
auditten en niet pas weer de volgende als het knelpunt voor de erkenning is opgelost
audit als toezichtinstrument (systeemaudit), dan wel; interne audit is een toets op de wijze
waarop toezicht wordt uitgeoefend
Quarantaine inrichtingen: halfjaarlijkse (runderen)
of jaarlijkse (andere diersoorten) audits
Opslagcentra: rundersperma: halfjaarlijkse
(runderen) of jaarlijkse (andere diersoorten) audits
ET-teams: jaarlijkse audit
Spermawinstations SWS: illegale sws- en paarden:
jaarlijkse audit door PVE
Spermawinstations SWS: parden 80 off. 22:
jaarlijkse audit
Spermawinstations SWS: varkens: jaarlijkse audit
Spermawinstations SWS: runderen: halfjaarlijkse
audit
Spermawinstations SWS: Algemeen: periodieke
audits op inrichting, administratie en
gezondheidsstatus

Verzamelcentra: schaap/geit: halfjaarlijkse audits
Verzamelcentra: varkens: halfjaarlijkse audits

Verzamelcentra: runderen: halfjaarlijkse audits

Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse controle
buiten openingstijden op hygiëne en leegstand

Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit met
nadruk op inrichtingseisen en administratie

Opleidingen: werkzaamheden LDD

meenemen bij sws audits: expertise op hoog niveau brengen
idem quarantainevoorzieningen
kan niet activiteitafhankelijk; niet actieve teams erkenning in laten leveren (audit is EU
verplicht!)
Afstemming loopt op dit moment in een project. Er zit traagheid op en te weinig prioriteit
om op te schieten
afstemming PVE en VWA: communicatie
meer en opgeleide medewerkers met voldoende tijd
inzicht scheppen in de uitvoering
gebeurt nog wel eens op aangeven van de sector: VWA\zelf bijhouden

inzicht medewerkers die certificeert vergroten
Verantwoordelijke dierenartsen tijd geven om hun bedrijven te bezoeken. Geef ze ook
sperma exporten waarbij zij tevens kunnen controleren op andere zaken
meer structuur: er komen certificerende dierenartsen, verantwoordelijke dierenartsen en
auditters (alleen de laatste bezit optimale kennis) en die communiceren niet
Inzicht krijgen of wij ' in control' zijn
kennis, kunde handhavingstools
Accent op administratieve controle
expertise: zonodig extern laten uitvoeren
kennis en kunde en handhavingstools
Is er een overzicht van de kwaliteit van de verzamelcentra? Nalveingsniveau?
goed opgeleide& objectieve medewerker
uitvoeren door externe (uniform uitvoeren)
kennis geven aan de medewerker
Is er een beeld van de kwaliteit van de verzamelcentra? Oftewel wat is het
nalevingsniveau?
bedrijfsbeheerder bij lten houden en controleren op uitvoering
meer prioriteit geven aan deze audit,
beter rapporteren en kwartaaloverzichten
vervolg geven aan tekortkomingen
frequentie aanpassen naar status van het bedrijf bonus malus systeem
naar aid, verspilde energie van de vwa
Dit is een opsporingstaak en doen we niet meer. AID neemt dat over. Wordt ook niet meer
financieel gedekt in Regelingsafspraak
inplannen; ruim tijd voor nemen; expertise (da opleiden)
Verantwoordelijke dierenartsen tijd geven om kennis op te doen van hun bedrijf. Niet op
eigen bedrijf alleen laten auditten
ruimte bieden voor een risicogebaseerde aanpak, met verantwoording van de
controlefrequenties
Is er een beeld van de kwaliteit van de verzamelcentra?
breder oriënteren ook in het buitenland
projectgericht kunnen werken

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

30

CMC / T11 Company
Beleid ontwikkelen!!!!
Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise
verhogen: overdracht werkzaamheden na
wegvallen KVS

Opleidingen: instructies: updaten

Incidenten: feeback van AID naar VWA:
communicatie
Incidenten: feedback VWA naar AID:
communicatie
Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote,
structurele klachten

Incidenten: Klachten uit het buitenland: kleine
klachten
Registraties: Eigenaren: opfok melkvee,
vetweiderij, pluimvee opfokbedrijf,
geitenmestbedrijven: regeling preventie

Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer per 5
jaar keuren vervoermiddel; regeling dierenvervoer;
besluit dierenvervoer

Registraties: Eigenaren: Wasplaatsen: periodieke
audits (maandelijks en jaarlijks)

Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten,
vogels, rest: vereist voor export

Honden en katten: Keuren dierenartsen
Schaap/geit: branche- en exporteurprotocollen

Runderen: branche- en exporteurprotocollen
Varkens: branche- en exporteurprotocollen
Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie,
gezondheid

zorg voor mensen in de regio die dit kunnen en aansluiting met de medewerker hebben
Regionaal verzorgen
zeer noodzakelijk maar ook implementeren op de werkvloer. Bovendien deskundige hulp
inschakelen voor de manier van schrijven( vaak veel te lang etc)
instructies beter implementeren op de werkvloer
persoonlijke kennis up date toepassen
instructies saneren en iom de werkvloer komen tot werkbare protocollen gecombineerd
met voorlichting en heel belangrijk terugkoppeling!!
Instructie afschaffen!!!
maatregelen terug koppelen naar de handhaver.
probleem NL wetgeving mogelijkheden beter onderzoeken
overleg op regionaal niveau.
moet kunnen leiden tot sanctie in NL
analyse laten maken door S&O, standaard bij nieuwe instructies de vraag stellen naar
klachten
afhandelen met melding naar de overtreder ( zowel bedrijfsleven als vwa-er)

meer toezicht op geregistreerde bedrijven(steekproefsgewijze controles)
regelgeving vereenvoudigen waardoor handhaving beter mogelijk is
instructies hoe de werkvloer met deze bedrijven moet omgaan controleren

kennisverbetering bij keurmeesters
extern laten doen (RDW)
goede samenwerking opbouwen met VWR (handhavingsbeleid)
handhaving afstemmen met AID
hogere boete
erkenning koppelen aan slachthuiserkenning
Knelpunt analyse uitvoeren op de te controleren items
handhaven hoog afbreukrisico
Aan AID volledig overdragen!!
opstarten van steekproefsgewijze controles
lijsten updaten
communicatie mensen weten niet dat het moet
Geen aantoonbare registratie bij export, dan ook geen export
Uitbesteden!!!
betere voorlichting aan particulieren
Uitbesteden!!!!
niet aan beginnen voor de sector beter wil naleven
protocollen moeten de bedrijven verdienen
vasthouden aan strenge handhaving, bonusmalus systeem
praktijk en regelgeving (=instructie) op elkaar aanpassen
handhaven met behoorlijke sancties
scherpere verantwoordelijkheid verdeling: niet houden aan het protocol is geen export
dierenartsenpool per diersoort
handhavingstools, inzet AID verbeteren
dierenartsen bewuster maken van het belang van administratieve controle (maar hoe doen
we dat?)
zorgen voor goede communicatielijnen met andere bestemmingsadressen, controle op
aankomst

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

31

CMC / T11 Company

Verbetersuggesties algemeen (module i.)
Aspect
Aansturing en samenwerking tussen centraal
beleid en regionale inspectie

Aansturing en samenwerking regionaal en veld

Samenwerking met overige
instanties

Algemene verbeteringen
kwaliteit toezicht en
handhaving

Communicatie

Toe te passen strategie

Instructies

Verbetersuggestie

heldere lijnen mbt communicatie
er moet meer gewerkt worden met rechtstreekse kennisoverdracht en niet alleen met papier
S en O NW moet zich gaan profileren in deze aansturing en communicatie lijnen
Als iedereen zich aan zijn/haar rol houdt en ook zijn/haar verantwoordelijkheid neemt, zijn we een stuk verder.
Scherpe verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de verschillende afdelingen!
er moet specifiek aandacht zijn voor de leerervaringen uit het veld, zou een toets kunnen zijn bij de opstelling
van nieuwe regels en instructies
rol van s en o duidelijk positioneren
mindsetting belangrijk
S&O heeft hier een belangrijke brug functie. probleem is dat S&O erg veel brugfuncties krijgt toebedeeld.
attitude verandering bij het veld is erg belangrijk !!!
de samenwerkingsstructuur tussen de verschillende afdelingen moet gericht zijn op de medewerker in het veld.
Overlegstructuur creëren en consequente uit laten voeren. Intervisie en uitwisseling van elkaars ervaringen
buitengewoon belangrijk. Erkennen en herkennen van elkaarse problemen !!!!
inzichtelijker en opzetten
Inzichtelijke doelen geven betere mogelijkheden tot samenwerking
samenwerking zou moeten berusten op gemeenschappelijke doelen en strategieën. Als die er zijn worden ze
vaak niet geëxpliciteerd
Zelf initiatief nemen;iedereen op zijn/haar eigen niveau!!!

Opleidingstraject en consequenties verbinden aan slecht functioneren
Toelatingsbeleid/selectiecriteria voor de medewerkers verhogen!
Investeren in kennis en attitude!
zorgen dat medewerkers goed zijn uitgerust met ICT en opgeleid; zorg dat ze referentiekaders hebben
dossieropbouw verbeteren: ' alles' in een dossier stoppen, ook bijv. telefoonnotities e.d. Dit is van belang als een
collega verder moet werken met het dossier die het voortraject niet kent (bijv. bij bezwaarschrift!).
aansturen van medewerkers is zowel steunen als grenzen stellen, meeste leidinggevenden kennen maar een
strategie.
vaker en met meerderen, vooral in deze periode is het van belang zoveel mogelijk betrokken partijen aan tafel te
hebben. Dit voor het draagvlak en voor de neuzen een kant op..
Absolute topprioriteit
vergaderingen: efficiënter, door het vooraf maken van een agenda met uitgewerkte punten en een duidelijke lijst
met besluiten achteraf. en een verslag dat zodanig is dat ook zij die er niet bijwaren weten wat er is besproken.
geen abracadabra.
is containerbegrip; communiceren kan altijd beter! meer communiceren over zaken waar het echt omgaat en
zorgen voor goed informatiesysteem/kwaliteitssysteem
er zou moeten worden gewerkt met echte communicatie, dus ook oor open voor geluiden vanuit de werkvloer
Overlegstructuur regelmatig en consequent toetsen op effectiviteit!!!
Mentaliteit van de medewerkers veranderen!
aanpakken en doorpakken in de uitvoering daar waar echt nodig en vangnetten opzetten binnen de VWA en ook
juridisch en bij het beleid
Eerst orde op zaken stellen, want het aantal probleempunten is nu legio. Vandaar uit systematiek van toezicht op
controle aan opzetten.
strategie moet gebaseerd zijn op haalbaarheid, zowel in de tijd (niet iedere regel wordt direct ingevoerd) als in
handhaafbaarheid (de VWA is niet almachtig)
onderzoeken wat de sector zelf kan waarborgen. Indien dan overtredingen worden geconstateerd dit hard
aanpakken. dit scheelt tijd en geneuzel. juridische haalbaarheid is van belang
In samenspraak met o.a. LNV/JZ en AID handhavingsbeleid opzetten: keuzes tussen straf- en bestuursrecht en
wanneer welke bestuursrechtelijke acties. Onderzoeken of dwangsommen, bestuurlijke boetes zinvolle
aanvullingen zijn.
Eigen positie in het"veld" bepalen.
Sector bewust maken over de rol van VWA in deze kwestie en daaruit handelen!
in instructies duidelijk aangeven op welke regelgeving (artikelniveau) de verschillende eisen zijn gebaseerd,
zodat de VWA-medewerker ter plaatse in zijn besluiten e.d. specifiek kan aangeven waar de norm staat, zonder
dat hij het wetboek uit zijn hoofd hoeft te kennen.
Veel instructies zijn oud, en daarmee zeer hoogstwaarschijnlijk verouderd: een actualisering is gewenst.
Niet alle instructies zijn in het verleden ook langs JZ gegaan. er staan soms fouten in
Niet alle instructies staan op een logische plek op intranet, sommige zijn nauwelijks vindbaar
Er moet veel meer op basis van de wet worden gewerkt.
practitioners kunnen geloof ik niet op intranet, er zijn volgens mij geen vaste structuren waarlangs zij deze info
krijgen
instructies zouden ook niet als ' heilig' gezien moeten worden, dierenartsen e.d. moeten leren gewoon
rechtstreeks in de wet te kijken

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

32

CMC / T11 Company

er zou onderscheid moeten worden gemaakt tussen procedures, die vaak standaard zijn en zelden wijzigen, en
specifieke informatie over land/diersoort, . die informatie moet anders worden aangeboden
niet op alle velden moeten instructies zijn; meer vanuit interpretatie wetgeving werken, meer vanuit
professionaliteit/denkvermogen medewerker werken
We moeten af van de term instructies: is dirigistisch. We moeten mensen op de werkvloer ondersteunen en niet
voorschrijven wat ze moeten doen, anders nooit een autoriteit.
instructies in kaart brengen, vervolgens saneren, dan de fouten eruit en afschaffen dwz omzetten in protocollen
waarin het doel en de randvoorwaarden en de tools worden aangegeven
Algemene verbetermogelijkheden regionaal

Maak mensen verantwoordelijk voor een taken
er moet meer besef zijn dat uniformiteit een hulpmiddel is bij de handhaving. Nu is vaak de houding, dat werkt
niet bij ons,en gaat men zijn eigen gang. Dat loopt andere regio' s ongelooflijk voor de voeten
ik ben blij dat we nu een SenO afdeling hebben waarin we een aantal van de genoemde verbeterpunten kunnen
neerleggen. werk aan de winkel dus
Verantwoordelijkheid dragen

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

33

CMC / T11 Company

Beoordelen verbetersuggesties domeinen (module h.)
Effect * Kosten

Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse controle
buiten openingstijden op hygiene en leegstand
Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse controle
buiten openingstijden op hygiene en leegstand
Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse controle
buiten openingstijden op hygiene en leegstand
Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse controle
buiten openingstijden op hygiene en leegstand

Kosten/moeite

Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse controle
buiten openingstijden op hygiene en leegstand

Effect

Domein
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit met
nadruk op inrichtingseisen en administratie
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit met
nadruk op inrichtingseisen en administratie
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit met
nadruk op inrichtingseisen en administratie
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit met
nadruk op inrichtingseisen en administratie

7,3

3,5

47

inplannen; ruim tijd voor nemen; expertise (da opleiden)
7,2
Verantwoordelijke dierenartsen tijd geven om kennis op te doen van hun
bedrijf. Niet op eigen brijf alleen laten auditten
7,0

4,7

38

4,6

38

Is er een beeld van de kwaliteit van de verzamelcentra?

5,2

3,2

36

frequentie aanpassen naar status van het bedrijf bonus malus systeem
meer prioritiet geven aan deze audit,
beter rapporteren en kwartaaloverxzichten
vervolg geven aan tekortkomingen

6,3

2,2

49

5,9

3,0

41

Verbetersuggestie
ruimte bieden voor een risicogebaseerde aanpak, met verantwoording
van de controlefrequenties

bedrijfsbeheerder bij lten houden en controleren op uitvoering
Dit is een opsporingstaak en doen we niet meer. AID neemt dat over.
W ordt ook niet meer financieel gedekt in Regelingsafspraak

4,9

2,2

38

4,7

2,9

33

naar aid, verspilde energie van de vwa

4,3

3,5

28

goed opgeleide& objectieve medewerker
Is er een beeld van de kwaliteit van de verzamelcentra? Oftewel wat is
het nalevingsniveau?
uitvoeren door externe (uniform uitvoeren)
kennis geven aan de medewerker

6,8

3,9

41

4,8
5,5
5,7

2,6
3,8
4,4

36
34
32

6,0

3,8

37

Verzamelcentra: varkens: halfjaarlijkse audits
Verzamelcentra: varkens: halfjaarlijkse audits

kennis en kunde en handhavingstools
Is er een overzicht van de kwaliteit van de verzamelcentra?
Nalveingsniveau?
expertise: zonodig extern laten uitvoeren

3,8
4,5

3,4
4,8

25
24

Verzamelcentra: schaap/geit: halfjaarlijkse audits
Verzamelcentra: schaap/geit: halfjaarlijkse audits

kennis, kunde jandhavingstools
Accent op administartieve controle

6,3
6,3

3,3
3,6

42
40

6,4

2,3

49

6,7

3,2

46

6,4

3,6

41

Spermawinstations SW S: Algemeen: periodieke audits
op inrichting, administratie en gezondheidsstatus
Inzicht krijgen of wij ' in control' zijn

5,3

2,7

38

Spermawinstations SW S: runderen: halfjaarlijkse audit gebeurt nog wel eens op aangeven van de sector: VW A\zelf bijhouden

3,7

2,6

27

Spermawinstations SW S: varkens: jaarlijkse audit

inzicht scheppen in de uitvoering

3,4

1,9

28

afstemming PVE en VW A: communicatie

6,1

2,5

46

Verzamelcentra: runderen: halfjaarlijkse audits
Verzamelcentra: runderen: halfjaarlijkse audits
Verzamelcentra: runderen: halfjaarlijkse audits
Verzamelcentra: runderen: halfjaarlijkse audits
Verzamelcentra: varkens: halfjaarlijkse audits

meer structuur: er komen certificerende dierenartsen, verantwoordelijke
Spermawinstations SW S: Algemeen: periodieke audits dierenartsen en auditters (alleen de laatste bezit optimale kennis) en die
op inrichting, administratie en gezondheidsstatus
communiceren niet
Spermawinstations SW S: Algemeen: periodieke audits
op inrichting, administratie en gezondheidsstatus
inzicht medewerkers die certificeert vergroten
Verantwoordelijke dierenartsen tijd geven om hun bedrijven te
Spermawinstations SW S: Algemeen: periodieke audits bezoeken. Geef ze ook sperma exporten waarbij zij tevens kunnen
op inrichting, administratie en gezondheidsstatus
controleren op andere zaken

Spermawinstations SW S: parden 80 off. 22: jaarlijkse
audit
Spermawinstations SW S: parden 80 off. 22: jaarlijkse
audit

meer en opgeleide medewerkers met voldoende tijd

6,4

4,0

38

Spermawinstations SW S: illegale sws- en paarden:
jaarlijkse audit door PVE

Afstemming loopt op dit moment in een project. Er zit traagheid op en te
weinig prioriteit om op te schieten

5,1

2,8

37

ET-teams: jaarlijkse audit

kan niet activiteit-afhankelijk; niet actieve teams erkenning in laten
leveren (audit is EU verplicht!)

4,6

2,6

34

Opslagcentra: rundersperma: halfjaarlijkse (runderen)
of jaarlijkse (andere diersoorten) audits
meenemen bij sws audits: expertise op hoog niveau brengen

6,7

2,1

53

Quarantaine inrichtingen: halfjaarlijkse (runderen) of
jaarlijkse (andere diersoorten) audits

6,0

1,7

50

meenemen bij sws audits: expertise op hoog niveau brengen

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

34

CMC / T11 Company
Grote dierentuinen: indien eenmaal erkend jaarlijks
auditen op inrichting, administratie, gezondheidsstatus
en dierbewegingen.
Grote dierentuinen: indien eenmaal erkend jaarlijks
auditen op inrichting, administratie, gezondheidsstatus
en dierbewegingen.
Grote dierentuinen: indien eenmaal erkend jaarlijks
auditen op inrichting, administratie, gezondheidsstatus
en dierbewegingen.

auditten zonder dat een erkenning het resultaat is moet ook gebeuren.
dwz. blijven auditten en niet pas weer de volgende als het knelpunt voor
de erkenning is opgelost

4,9

2,1

39

audit als toezichtinstrument (systeemaudit), dan wel; interne audit is een
toets op de wijze waarop toezicht wordt uitgeoefend

5,0

2,7

36

eerst allemaal erkennen; dan zijn we al een jaar verder

4,6

3,2

31

Onderzoeksinstituten: jaarlijkse audit

ja, maar ook in overleg met de afd. proefdieren. ik denk dat hierin het
nodige te combineren valt

Proefdierinstellingen: jaarlijkse audit

kan gecombineerd worden met proefdier controle mogelijkerwijs

4,4

2,0

35

4,6

1,8

38

7,0

2,6

51

6,5

2,7

48

6,3

2,9

45

5,5

3,7

34

6,6

3,5

43

Vogelquarantaines: controle op importzendingen uit 3e Traces laten controleren op illegale importen, taak verantwwordelijk
landen en audit's op onderhoud erkenning inrichting,
dierenarts.
administratie)
Bij audits hiervan aandachtspunt maken
Vogelquarantaines: controle op importzendingen uit 3e
landen en audit's op onderhoud erkenning inrichting,
administratie)
beter handhaven en vastleggen
Vogelquarantaines: controle op importzendingen uit 3e
landen en audit's op onderhoud erkenning inrichting,
administratie)
meer samernwerking met AID, sector is niet volledig in beeld bij de VW A
Vogelquarantaines: controle op importzendingen uit 3e
landen en audit's op onderhoud erkenning inrichting,
administratie)
tijd tijd en kennis
Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie,
gezondheid
Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie,
gezondheid
Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie,
gezondheid
Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie,
gezondheid

handhavingstools, inzet AID verbeteren
dierenartsen bewuster maken van het belang van administratieve
controle (maar hoe doen we dat?)

7,2

4,1

43

6,9

4,7

37

dierenartsenpool per diersoort

6,0

5,1

29

Varkens: branche- en exporteursprotocollen
Varkens: branche- en exporteursprotocollen

scherpere verantwoordelijkheid verdeling: niet houden aan het protocol
is geen export
handhaven met behoorlijke sancties

7,8
7,5

3,0
3,8

55
47

Runderen: branche- en exporteursprotocollen

praktijk en regelgeving (=instructie) op elkaar aanpassen

7,5

2,5

57

Schaap/geit: branche- en exporteursprotocollen
Schaap/geit: branche- en exporteursprotocollen
Schaap/geit: branche- en exporteursprotocollen

protocollen moeten de bedrijven verdienen
vasthouden aan strenge handhaving, bonus-malus systeem
niet an beginnen voor de sector beter wil naleven

7,4
7,7
6,7

1,8
2,6
2,1

61
57
54

Honden en katten: Keuren dierenartsen
Honden en katten: Keuren dierenartsen

Uitbesteden!!!!
betere voorlichting aan particulieren

5,3
5,6

3,1
3,9

37
34

Geen aantoonbare registratie bij export, dan ook geen export

7,2

1,5

61

Uitbesteden!!!

5,9

2,3

45

communicatie mensen weten niet dat het moet
opstarten van steekproefsgewijze contorles
lijsten updaten

6,2

3,1

43

6,0

3,0

42

Knelpunt analyse uitvoeren op de te controleren items

7,2

2,2

57

handhaven hoog afbreukrisico
handhaving afstemmen met AID
hogere boete
erkenning koppelen aan slachthuiserkenning

6,2

2,1

49

6,3

2,5

48

Aan AID volledig overdragen!!

5,2

2,8

38

7,0

1,6

59

7,4

3,4

49

5,5

2,3

42

Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten, vogels,
rest: vereist voor export
Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten, vogels,
rest: vereist voor export
Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten, vogels,
rest: vereist voor export
Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten, vogels,
rest: vereist voor export
Registraties: Eigenaren: W asplaatsen: periodieke
audits (maandelijks en jaarlijks)
Registraties: Eigenaren: W asplaatsen: periodieke
audits (maandelijks en jaarlijks)
Registraties: Eigenaren: W asplaatsen: periodieke
audits (maandelijks en jaarlijks)
Registraties: Eigenaren: W asplaatsen: periodieke
audits (maandelijks en jaarlijks)

zorgen voor goede communicatielijnen met andere
bestemmingsadressen, contorle op aankomst

Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer per 5 jaar
keuren vervoermiddel; regeling dierenvervoer; besluit
dierenvervoer
goede samenwerking opbouwen met VW R (handhavings beleid)
Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer per 5 jaar
keuren vervoermiddel; regeling dierenvervoer; besluit
dierenvervoer
extern laten doen (RDW )
Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer per 5 jaar
keuren vervoermiddel; regeling dierenvervoer; besluit
dierenvervoer
kennisverbetering bij keurmeesters

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

35

CMC / T11 Company

Registraties: Eigenaren: opfok melkvee, vetweiderij,
pluimvee opfokbedrijf, geitenmestbedrijven: regeling
preventie
Registraties: Eigenaren: opfok melkvee, vetweiderij,
pluimvee opfokbedrijf, geitenmestbedrijven: regeling
preventie
Registraties: Eigenaren: opfok melkvee, vetweiderij,
pluimvee opfokbedrijf, geitenmestbedrijven: regeling
preventie

regelgeving vereenvoudigen waardoor handhaving beter mogelijk is

5,7

2,7

42

instructies hoe de werkvloer met deze bedrijven moet omgaan
controleren

4,8

3,0

34

meer toezicht op geregistreerde bedrijven(steekproefsgewijze controles) 5,2

3,8

33

afhandelen met melding naar de overtreder ( zowel bedrijfsleven als vwaIncidenten: Klachten uit het buitenland: kleine klachten er)
4,9

3,0

35

Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote,
structurele klachten
Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote,
structurele klachten

moet kunnen leiden tot sanctie in NL
analyse laten maken door S&O, standaard bij nieuwe instructies de
vraag stellen naar klachten

6,6

3,8

41

6,4

4,1

38

Incidenten: feedback VW A naar AID: communicatie

overleg op regionaal niveau.

7,0

2,5

52

Incidenten: feeback van AID naar VW A: communicatie probleem NL wetgeving mogelijkheden beter onderzoeken

6,1

3,0

43

Incidenten: feeback van AID naar VW A: communicatie maatregelen terug koppelen naar de handhaver.

6,5

3,5

42

Opleidingen: instructies: updaten
Opleidingen: instructies: updaten
Opleidingen: instructies: updaten
Opleidingen: instructies: updaten

Opleidingen: instructies: updaten
Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise
verhogen: overdracht werkzaamheden na wegvallen
KVS
Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise
verhogen: overdracht werkzaamheden na wegvallen
KVS
Opleidingen: werkzaamheden LDD
Opleidingen: werkzaamheden LDD
Opleidingen: werkzaamheden LDD

instructies saneren en iom de werkvloer komen tot werkbare protocollen
gecombineerd met voorlichting en heel belangrijk terugkoppeling!!
Instructie afschaffen!!!
presoonlijke kennis up date toepassen
instructies beter implementeren op de werkvloer
zeer noodzakelijk maar ook implementeren op de werkvloer. Bovendien
deskundige hulp inschakelen voor de manier van schrijven( vaak veel te
lang etc)

7,0
5,1
6,0
5,9

1,4
1,0
2,6
3,4

60
46
45
39

5,9

3,9

36

zorg voor mensen in de regio die dit kunnen en aansluiting met de
medewerker hebben

6,5

2,0

52

Regionaal verzorgen

5,9

2,0

47

Beleid ontwikellen!!!!
breder orienteren ook in het buitenland
projectgericht kunnen werekn
Gemiddelde

5,8
5,5
4,2
5,9

1,4
1,0
1,0
2,9

50
49
38
42,1

Effect
Belangrijk knelpunt

>= 7,5

Redelijk belangrijk knelpunt

>=6 en < 7,5

Minder belangrijk knelpunt

<6

Kosten / moeite
Belangrijk knelpunt

<= 2,5

Redelijk belangrijk knelpunt

<=4 en > 2,5

Minder belangrijk knelpunt

>4

Effect * Kosten/moeite
Belangrijk knelpunt

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

>= 50

Redelijk belangrijk knelpunt

>=36 en < 50

Minder belangrijk knelpunt

< 36

36

CMC / T11 Company
Beoordeling verbetersuggesties algemeen (module i.)

Aansturing en samenwerking regionaal en veld
Aansturing en samenwerking regionaal en veld
Aansturing en samenwerking regionaal en veld
Aansturing en samenwerking regionaal en veld
Aansturing en samenwerking regionaal en veld
Samenwerking met overige instanties
Samenwerking met overige instanties
Samenwerking met overige instanties
Samenwerking met overige instanties
Algemene verbeteringen kwaliteit toezicht en
handhaving

Algemene verbeteringen kwaliteit toezicht en
handhaving
Algemene verbeteringen kwaliteit toezicht en
handhaving
Algemene verbeteringen kwaliteit toezicht en
handhaving
Algemene verbeteringen kwaliteit toezicht en
handhaving

Zelf initiatief nemen;iedereen op zijn/haar eigen neveau!!!
Inzichtelijke doelen geven betere mogelijkheden tot samenwerking
samenwerking zou moeten berusten op gemeenschappelijke doelen en
strategieen. Als die er zijn worden ze vaak niet geexplicteerd
inzichtelijker en opzetten
aansturen van medewerkers is zowel steunen als grenzen stellen,
meeste leidinggevenden kennen maar een strategie.
dossier-opbouw verbeteren: ' alles' in een dossier stoppen, ook bijv.
telefoonnotities e.d. Dit is van belang als een collega verder moet
werken met het dossier die het voortraject niet kent (bijv. bij
bezwaarschrift!).
Toelatingsbeleid/selectiecriteria voor de medewerkers verhogen!
Investeren in kennis en atitude!
Opleidingstraject en consequenties verbinden aan slecht functioneren
zorgen dat medewerkers goed zijn uitgerust met ICT en opgeleid; zorg
dat ze referentiekaders hebben
Overlegstructuur regelmatig en konsekwent toetsen op effectiviteit!!!
Mentaliteit van de medewerkers veranderen!
er zou moeten worden gewerkt met echte communicatie, dus ook oor
open voor geluiden vanuit de werkvloer
Absolute topprioriteit
vaker en met meerderen, vooral in deze periode is het van belang
zoveel mogelijk betrokken partijen aan tafel te hebben. Dit voor het
draagvlak en voor de neuzen een kant op..
vergaderingen: efficienter, door het vooraf maken van een agenda met
uitgewerkte punten en een duidelijke lijst met besluiten achteraf. en een
verslag dat zodanig is dat ook zij die er niet bijwaren weten wat er is
besproken. geen abracadabra.
is containerbegrip; communiceren kan altijd beter! meer communiceren
over zaken waar het echt omgaat en zorgen voor goed
informatiesysteem/kwaliteitssysteem

Communicatie
Communicatie
Communicatie

Communicatie

Communicatie

Communicatie

Toe te passen strategie

Eigen positie in het"veld"bepaalen.
Sector bewust maken over de rol van VW A in deze kwestie en daaruit
handelen!
strategie moet gebaseerd zijn op haalbaarheid, zowel in de tijd (niet
iedere regel wordt direct ingevoerd) als in handhaafbaarheid (de VW A is
niet almachtig)

Toe te passen strategie

aanpakken en doorpakken in de uitvoering daar waar echt nodig en
vangnetten opzetten binnen de VW A en ook juridisch en bij het beleid

Toe te passen strategie

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

Effect * Kosten

Aansturing en samenwerking regionaal en veld

S&O heeft hier een belangrijke brug functie. probleem is dat S&O erg
veel brugfuncties krijgt toebedeeld.
Overlegstructuur creeren en consekwent uit laten voeren.Intervisie en
uitwisseling van elkaarse ervaringen buitengewoon belangrijk.Erkennen
en herkennen van elkaarse problemen !!!!
de samenwerkingsstructuur tussen de verschillende afdelingen moet
gericht zijn op de medewerker in het veld.
rol van s en o duidelijk positioneren
mindsetting belangrijk
attitude verandering bij het veld is erg erg belangrijk !!!

Kosten/moeite

Aansturing en samenwerking tussen centraal beleid en er moet specifiek aandacht zijn voor de leerervaringen uit het veld, zou
regionale inspectie
een toets kunnen zijn bij de opstelling van nieuwe regels en instructies
Aansturing en samenwerking tussen centraal beleid en S en O NW moet zich gaan profileren in deze aansturings en
regionale inspectie
communicatie lijnen
Aansturing en samenwerking tussen centraal beleid en er moet meer gewerkt worden met rechtstreekse kennisoverdracht en
regionale inspectie
niet alleen met papier

Effect

Aspect
Verbetersuggestie
Aansturing en samenwerking tussen centraal beleid en
regionale inspectie
heldere lijnen mbt communicatie
Aansturing en samenwerking tussen centraal beleid en Als iedereen zich aan zijn/haar rol houdt en ook zijn/haar
regionale inspectie
verantwoordelijkheid neemt, zijn we een stuk verder.
Aansturing en samenwerking tussen centraal beleid en Scherpe verdeling van de verantwoordelijkheden tusen de verschillende
regionale inspectie
afdelingen!

8,3

2,8

60

7,5

2,9

53

6,4

2,3

49

6,9

3,1

47

5,5

2,8

40

6,5

4,1

38

6,3

2,7

46

7,2

3,7

45

7,5
6,2
6,5
8,0

4,1
3,0
4,2
5,6

44
43
37
35

7,3
6,9

3,2
3,0

49
48

7,1
5,8

3,5
4,3

46
33

7,4

3,7

46

7,5

4,5

41

7,8

5,4

36

7,0

5,8

29

7,0

6,8

23

7,5

2,8

54

7,6
7,4

3,4
3,6

50
47

7,3

3,9

44

6,7

3,5

43

6,4

3,5

41

7,6

4,0

45

7,1

3,7

45

7,1

4,0

43

37

CMC / T11 Company

Toe te passen strategie

Toe te passen strategie

Toe te passen strategie

onderzoeken wat de sector zelf kan waarborgen. Indien dan
overtredingen worden geconstateerd dit hard aanpakken. dit scheelt tijd
en geneuzel. juridische haalbaarheid is van belang
Eerst orde op zken stellen, want het aantal probleempunten is nu legio.
Vandaar uit systematiek van toezicht op controle aan opzetten.
In samenspraak met o.a. LNV/JZ en AID handhavingsbeleid opzetten:
keuzes tussen straf- en bestuursrecht en wanneer welke
bestuursrechtelijke acties. Onderzoeken of dwangsommen, bestuurlijke
boetes zinvolle aanvullingen zijn.
instructies in kaart brengen, vervolgens saneren, dan de fouten eruit en
afschaffen dwz omzetten in protocollen waarin het doel en de
randvoorwaarden en de tools worden aangegeven
Veel instructies zijn oud, en daarmee zeer hoogstwaarschijnlijk
verouderd: een actualisering is gewenst.
W e moeten af van de term instructies: is dirigistisch. W e moeten
mensen op de werkvloer ondersteunen en niet voorschrijven wat ze
moeten doen, anders nooit een autoriteit.

Instructies
Instructies

Instructies

in instructies duidelijk aangeven op welke regelgeving (artikelniveau) de
verschillende eisen zijn gebaseerd, zodat de VW A-medewerker ter
plaatse in zijn besluiten e.d. specifiek kan aangeven waar de norm staat,
zonder dat hij het wetboek uit zijn hoofd hoeft te kennen.
practitioners kunnen geloof ik niet op intranet, er zijn volgens mij geen
vaste structuren waarlangs zij deze info krijgen
Niet alle instructies staan op een logische plek op intranet, sommige zijn
nauwelijks vindbaar
er zou onderscheid moeten worden gemaakt tussen procedures, die
vaak standaard zijn en zelden wijzigen, en specifieke informatie over
land/diersoort, . die informatie moet anders worden aangeboden

Instructies
Instructies
Instructies

Instructies

Instructies

instructies zouden ook niet als ' heilig' gezien moeten worden,
dierenartsen e.d. moeten leren gewoon rechtstreeks in de wet te kijken
Er moet veel meer op basis van de wet worden gewerkt.
niet op alle velden moeten instructies zijn; meer vanuit interpretatie
wetgeving werken, meer vanuit professionaliteit/denkvermogen
medewerker werken
Niet alle instructies zijn in het verleden ook langs JZ gegaan. er staan
soms fouten in

Algemene verbetermogelijkheden regionaal
Algemene verbetermogelijkheden regionaal

Verantwoordelijkheid dragen
Maak mensen verantwoordelijk voor een taken

Instructies
Instructies

Instructies

Algemene verbetermogelijkheden regionaal

Algemene verbetermogelijkheden regionaal

er moet meer besef zijn dat uniformiteit een hulpmiddel is bij de
handhaving. Nu is vaak de houding, dat werkt niet bij ons,en gaat men
zijn eigen gang. Dat loopt andere regio' s ongelooflijk voor de voeten
ik ben blij dat we nu een SenO afdeling hebben waarin we een aantal
van de genoemde verbeterpunten kunnen neerleggen. werk aan de
winkel dus
Gemiddelde

7,0

4,0

42

6,7

4,8

35

7,7

5,6

34

7,4

4,2

43

6,9

4,5

38

6,2

4,1

37

5,9

3,7

37

5,8

3,7

37

5,4

3,2

36

5,8

3,7

36

6,0
6,1

4,1
4,3

35
34

5,5

4,7

29

5,1

4,8

27

7,3
7,7

2,7
3,2

54
53

7,3

4,1

43

5,5
6,8

2,8
3,9

40
41,5

Effect
Belangrijk knelpunt

>= 7,5

Redelijk belangrijk knelpunt

>=6 en < 7,5

Minder belangrijk knelpunt

<6

Kosten / moeite
Belangrijk knelpunt

<= 2,5

Redelijk belangrijk knelpunt

<=4 en > 2,5

Minder belangrijk knelpunt

>4

Effect * Kosten/moeite
Belangrijk knelpunt

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

>= 50

Redelijk belangrijk knelpunt

>=36 en < 50

Minder belangrijk knelpunt

< 36

38

CMC / T11 Company
Gewenste capaciteitsverdeling gespecificeerd (module j.)
Capaciteit

Capaciteit over
alle normen

Beleidsgebied

12,1
10,1
8,1

2,5
2,1
1,7

7,4

1,5

7,0
6,1

1,4
1,2

Spermawinstations SWS: Algemeen: periodieke audits op inrichting, administratie en
gezondheidsstatus

5,9

1,2

Verzamelcentra: algemeen: Maandelijkse controle buiten openingstijden op hygiëne en leegstand
Spermawinstations SWS: illegale sws- en paarden: jaarlijkse audit door PVE
Spermawinstations SWS: parden 80 off. 22: jaarlijkse audit
Quarantaine inrichtingen: halfjaarlijkse (runderen) of jaarlijkse (andere diersoorten) audits
Spermawinstations SWS: varkens: jaarlijkse audit
Spermawinstations SWS: runderen: halfjaarlijkse audit
ET-teams: jaarlijkse audit

5,4
5,3
5,1
4,2
4,1
4,1
3,8

1,1
1,1
1,0
0,9
0,8
0,8
0,8

Opslagcentra: rundersperma: halfjaarlijkse (runderen) of jaarlijkse (andere diersoorten) audits
Onderzoeksinstituten: jaarlijkse audit
Spermawinstations SWS: schaap/geit: jaarlijkse audit
Proefdierinstellingen: jaarlijkse audit
Prioriteit beleidsgebied

3,1
2,9
2,7
2,6
20,5

0,6
0,6
0,5
0,5

Varkens: branche- en exporteurprotocollen
Algemeen: aanvoerdocumenten, identificatie, gezondheid
Schaap/geit: branche- en exporteurprotocollen
Runderen: branche- en exporteurprotocollen
Sperma en embryo’s: branche- en exporteurprotocollen
Paarden: branche- en exporteurprotocollen
Honden en katten: Keuren dierenartsen
Prioriteit beleidsgebied

26,2
21,4
17,8
14,1
9,3
6,4
4,9
35,9

9,4
7,7
6,4
5,1
3,3
2,3
1,8

Registraties: Eigenaren: Wasplaatsen: periodieke audits (maandelijks en jaarlijks)
Registraties: Eigenaren: opfok melkvee, vetweiderij, pluimvee opfokbedrijf, geitenmestbedrijven:
regeling preventie
Registraties: Handelaren: Vee, honden/katten, vogels, rest: vereist voor export
Registraties: Eigenaren: Veewagens: 1 keer per 5 jaar keuren vervoermiddel; regeling
dierenvervoer; besluit dierenvervoer
Prioriteit beleidsgebied

39,8

2,3

22,6
20,7

1,3
1,2

17,0
5,8

1,0

Incidenten: Klachten uit het buitenland: grote, structurele klachten
Incidenten: feedback VWA naar AID: communicatie
Incidenten: feeback van AID naar VWA: communicatie
Incidenten: Klachten uit het buitenland: kleine klachten
Prioriteit beleidsgebied

34,7
24,6
23,9
16,8
7,0

2,4
1,7
1,7
1,2

Opleidingen: instructies: updaten
Opleidingen: opleidingen verzorgen, expertise verhogen: overdracht werkzaamheden na wegvallen
KVS
Opleidingen: werkzaamheden LDD
Prioriteit beleidsgebied

40,4

9,8

40,1
19,5
24,2

9,7
4,7

Prioriteit beleidsgebied

6,6

6,6

Norm
Verzamelcentra: algemeen: halfjaarlijkse audit met nadruk op inrichtingseisen en administratie
Verzamelcentra: varkens: halfjaarlijkse audits
Verzamelcentra: schaap/geit: halfjaarlijkse audits
Grote dierentuinen: indien eenmaal erkend jaarlijks auditen op inrichting, administratie,
gezondheidsstatus en dierbewegingen.
Vogelquarantaines: controle op importzendingen uit 3e landen en audit's op onderhoud erkenning
inrichting, administratie)
Verzamelcentra: runderen: halfjaarlijkse audits

Erkenningsverlening en
onderhoud

Exportcertificering levend
vee en levende producten

Registraties

Incidenten

Opleidingen

Bestemmingscontroles tracés

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

39

CMC / T11 Company
Capaciteitsverdelingbeleidsgebieden (module j.)
Capaciteit
Exportcertificering levend vee en levende producten

35,9

Opleidingen

24,2

Erkenningverlening en onderhoud

20,5

Incidenten

7,0

Bestemmingscontroles tracés

6,6

Registraties

5,8
100,0

Knelpuntenanalyse Levend Vee; VWA, kring West

40