Lennard Verhoeff

NLR Drone 8 mrt RTG

1

UAV, UAS, RPAS,
Drones .....
Ducted
Copter

FixedWing
RotatingWing

Ornithopter

Hybrid
2
NLR Drone 8 mrt RTG

Snelle ontwikkeling drone gebruik in Nederland
Aantal civiel geregistreerde drones (RPAS)

Drone toepassingen:
Inspecties, observaties

NLR Drone 8 mrt RTG

3

Drone toepassingen:
Precisie landbouw

Van inspectie naar werktuig

NLR Drone 8 mrt RTG

4

Nederlands RPAS Test Centrum
NRTC @ NLR Marknesse
TGB RPAS NLR TC low & high

• Ontwikkeling, testen en evaluatie van RPAS, hun systemen
& sensoren alsmede hun toepassingen & operaties

• RPAS keuringen (AS-RPAS1) en Praktijkopleiding RPA-L
• Start- en landingsbaan van 200 x 20 m (gras)
• TGB - Gesloten luchtruim (~ 15 km2 tot 1500 of 3500 ft)

NLR Drone 8 mrt RTG

5

NLR Drone Centre
Onbemande Luchtvaart is Luchtvaart
Drones (RPAS) bij het NLR:
Onderzoek
Drones
Sensoren
Toepassingen

Test centrum
voor drones
NRTC

Opleiding
Drone
Vlieger

Keuring
Drones

dronecentre.nlr.nl
NLR Drone 8 mrt RTG

6

NLR: hét kenniscentrum voor drones
• Kennis, faciliteiten en innovatie
• Voor gebruikers, industrie en overheid
• Drones technologie en gebruik:
– luchtvaarttuig, sensoren, systemen
– veilige, duurzame inpassing
• Naast NRTC diverse nationale en internationale projecten,
samenwerkingsverbanden

NLR Drone 8 mrt RTG

7

Autoriteiten / Overheden
Stimulering

Regelgeving

..............

Militaire
velden

Valkenburg

Twente

NRTC –
Marknesse

Den Helder

Aviolanda

Dutch Drone Platform

Onderwijs

Kenniscentra
Universiteiten, Hogescholen, NLR ..
Ontwikkelaars

Fabrikanten
Data gebruikers

Operators
NLR Drone 8 mrt RTG

8

Overzicht civiele activiteiten
1. Innovatie in de drone-industrie
stimuleren

2. Risico's van dronesgebruik
beperken

3. Dronesgebruik in kansrijke
domeinen stimuleren

Test- en oefenlocaties
PODIUM: UTM, BVLOS
BVLOS werkgroep
DDP

RPAS veiligheidsdata
TRAWA
AIRPASS
SECOPS
Dynamische info
Safety research roadmap
TERRA
AIRSCOUT

AGIL
BVLOS experiment
Pakketvervoer

4. Professionele dronevliegers
faciliteren

5. Ontwikkeling regelgeving in
Nederland en EU: Stapsgewijs
uitvoeren van beleidsvoornemen

6. Anders

DDA (ROC light)
DFA (cursusmateriaal)
Veiligheidsmanagement
NRTC

EV testlocaties
ICAO RPAS PANEL
JARUS
Risk/performance based
Hinderbeleving

Mode-S transponder drone DDC
EMI/EMC metingen
GNSS technologie
SCALAIR/NOVAIR
Sectoroverleg

PROJECT
PROPOSAL
PRODUCTONTWIKKELING
INITIATIEF
SAMENWERKING / WERKGROEP
TESTLOCATIE
NLR Drone 8 mrt RTG

9

Overzicht civiele activiteiten
1. Innovatie in de drone-industrie
stimuleren

2. Risico's van dronesgebruik
beperken

3. Dronesgebruik in kansrijke
domeinen stimuleren

Test- en oefenlocaties
PODIUM: UTM, BVLOS
BVLOS werkgroep
DDP

RPAS veiligheidsdata
TRAWA
AIRPASS
SECOPS
Dynamische info
Safety research roadmap
TERRA
AIRSCOUT

AGIL
BVLOS experiment
Pakketvervoer

4. Professionele dronevliegers
faciliteren

5. Ontwikkeling regelgeving in
Nederland en EU: Stapsgewijs
uitvoeren van beleidsvoornemen

6. Anders

DDA (ROC light)
DFA (cursusmateriaal)
Veiligheidsmanagement
NRTC

EV testlocaties
ICAO RPAS PANEL
JARUS
Risk/performance based
Hinderbeleving

Mode-S transponder drone DDC
EMI/EMC metingen
GNSS technologie
SCALAIR/NOVAIR
Sectoroverleg
NLR Drone 8 mrt RTG

10

NLR ondersteuning drone Airspace Integration

›

›

›
2017 - 2019

AIRPASS-PROJECT: SUPPORTING TECHNOLOGIES FOR UTM
Haalbaarheidsstudie voor vereiste boordsystemen voor airspace integratie in VLL
operations, ten behoeve van UTM concept
NLR Drone 8 mrt RTG

11

AIRICA




ATM Innovative RPAS Integration for Coastguard Applications

Detect And Avoid, with intruders (turboprop, jet,
helicopter) in non-segregated airspace
Using:
ADS-B and Mode-S interrogation
with NLR developed algorithms



Results:
– State-of-the-Art Detect And Avoid systeem
– Semi-Automated Detect & Avoid procedures
– Demonstrated in CoastGuard mission

13

Drone gebruik veiliger door zicht op locatiebeperkingen

›

›

›
Mei - Okt 2017

DYNAMISCHE INFORMATIEVOORZIENING DRONEGEBRUIKERS
I&M, NLR, bronhouders en kadaster werken samen aan realiseren publiek toegangelijke
informatievoorziening voor dronegebruikers
NLR Drone 8 mrt RTG

14

Economisch potentieel ontketenen: B-VLOS vluchten

›

›

›
2017-2019

B-VLOS VLUCHTDEMONSTRATIE
IenM werkgroep B-VLOS: vlucht in 2017 met doel de dienst te bestendigen en kennis en
ervaring op te doen voor benodigde NL regelgeving
NLR Drone 8 mrt RTG

15

Veilige mini-drone operaties

›

›
Foto Dutch Drone Academy

›

2017 -

NLR ONDERSTEUNT VOOR MINI-DRONE REGELGEVING
NLR heeft een ROC-Light syllabus en presentatiemateriaal ontwikkeld voor de Dutch Drone
Academy training activiteiten (Mini-drone and ROC’s). NLR is gestart met afnemen Minidrone examens
NLR Drone 8 mrt RTG

16

Development of systems & operations
ATM Innovative RPAS Integration for Coastguard Applications

Airspace Integration Simulation & Flight Testing with intruders (Nov ‘15)
17

Drone vluchten in de CTR mogelijk maken

›

›

›
2017

DRONE UITGERUST MET MODE-S TRANSPONDER
NLR heeft een AscTec Falcon 8 drone uitgerust en middels fligh tests gekwalificeerd voor
vluchten in de CTR. Deze drone werd geopereerd door de Dutch Drone Company
NLR Drone 8 mrt RTG

18

Development “scaled flight testing”

›

›

›

CLEANSKY 2 SCALAIR (SCALED AIRCRAFT) PROJECT
Development of a scaled flying model of an existing civil aircraft. Evaluate the relation
between scaled and "full-scale" flight testing in order to determine the potential of scaled
flight testing .
NLR Drone 8 mrt RTG

19

FUTURE BATTLEFIELD

Mens in de minderheid, maar enhanced
Autonome systemen & mens-robot teams

C4ISR met artificial intelligence
Netforces: adaptief, multi-domein, multi-actor
Nieuwe wapens & munities, force shields
Cyber & misinformatie

Revolutionaire nieuwe platforms
Militair ínternet of things, ‘smart dust’
Innovatieve logistieke concepten & middelen
Militair gebruik van de ruimte

NLR Drone 8 mrt RTG
20

Drones voor agrarische toepassingen in NL
•
•
•
•

In meten landbouwpercelen
Bodemvocht metingen
Grond samenstelling
Monitoren gewasgroei

In ontwikkeling:
• Classificatie plantsoorten (geautomatiseerd)
• Planttelling
• Sproeidrones

NLR Drone 8 mrt RTG

21

Huidige en korte termijn activiteiten NLR
• Vluchten buiten de wettelijke kaders
– Beyond visual line of sight
– Nachts
– Autonoom
• Gebruik van GALILEO voor navigatie
• Luchtruimintegratie
• Scaled flight testing
• Gebruiksenveloppe drones vergroten
– Temperatuur, neerslag, wind

NLR Drone 8 mrt RTG

22

Kansen
• Relatief toegankelijk middel voor data acquisitie
– Door technologie innovaties steeds toegankelijker
• Kosten effectiever dan inzet bemande luchtvaart
• Hoge resoluties haalbaar (2-3mm) , toepasbaar in landbouw, inspecties
en veiligheidsdomein
• Indien juist toegepast kunnen drones zorgen voor productieverhoging
, kostenverlaging en emissieverlaging (duurzaam).

NLR Drone 8 mrt RTG

23

Uitdagingen
• Aangetoonde betrouwbaarheid –> inzetmogelijkheden
• Gebruikskosten -> bereikbaarheid voor de massa
– Beide gerelateerd aan wetgeving

• Uitbreiden proeftuin mogelijkheden met focus op toepassen nieuwe
airborne sensoren en toetsen operationele scenario’s
• Interpretatieslag van gemeten data

NLR Drone 8 mrt RTG

24



NLR Drone 8 mrt RTG

25

Bijzonder betrokken

Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum

NLR Amsterdam

NLR Marknesse

Anthony Fokkerweg 2
1059 CM Amsterdam

Voorsterweg 31
8316 PR Marknesse

t ) +31 88 511 31 13 f ) +31 88 511 32 10
e ) info@nlr.nl i ) www.nlr.nl

t ) +31 88 511 44 44 f ) +31 88 511 42 10
e ) info@nlr.nl i ) www.nlr.nl

http://dronecentre.nlr.nl/