Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr.1169

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 23 juli 2012
Binnen de vaste commissie voor Europese Zaken bestond bij zes fracties
de behoefte om aan de minister en de staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken enkele vragen en opmerkingen voor te leggen met betrekking tot de
brief van 26 juni 2012 inzake het verslag van de Raad Algemene Zaken
d.d. 26 juni 2012 (Kamerstuk 21 501-02, nr. 1163) en de brief van 13 juli
2012 inzake de geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken d.d.
24 juli 2012 (Kamerstuk 21 501-02, nr. 1165).
De minister en de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken hebben op de
vragen en opmerkingen geantwoord bij brief van 20 juli 2012. De vragen
en opmerkingen van de fracties en de antwoorden van de minister en de
staatssecretaris zijn hieronder afgedrukt.
De voorzitter van de vaste commissie,
Knops
Adjunct-griffier van de vaste commissie,
Van Haaster

kst-21501-02-1169
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

1

Algemeen
De leden van de fractie van de PvdA hebben kennisgenomen van de
geannoteerde agenda en hebben hierover nog enkele opmerkingen en
vragen.
De leden van de fractie van het CDA hebben met belangstelling kennisgenomen van de voorliggende geannoteerde agenda voor de aankomende
Raad Algemene Zaken. Genoemde leden hebben een aantal vragen.
De leden van de fractie van de SP hebben kennisgenomen van de
geannoteerde agenda. Naar aanleiding daarvan hebben zij enkele vragen.
De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben kennisgenomen van
de geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken d.d. 24 juli 2012.
1. Verslag Raad Algemene Zaken d.d. 26 juni 2012 / Vervolg
Europese Raad d.d. 28 en 29 juni 2012
De leden van de fractie van de VVD zouden graag een update krijgen over
de onderhandelingen over de cohesieverordening voor de nieuwe
meerjarenbegroting. Met name op het gebied van de conditionaliteiten is
hier naar verluidt een stevige discussie gaande. Zijn er inmiddels
resultaten bereikt op dit gebied? Volgens de VVD-fractie zijn deze
conditionaliteiten, mits goed uitgewerkt, één van de belangrijkste pijlers
onder de hervorming van het cohesiebeleid.
Antwoord van het kabinet:
Het kabinet is het met de VVD-fractie eens dat versterking van de
conditionaliteiten een belangrijk aspect is van de hervorming van
het cohesiebeleid. Het kabinet zet zich hiervoor in, waarbij het er
wel op aandringt dat de voorwaarden zo worden vormgegeven
dat deze niet leiden tot een omslachtige bureaucratie en een
verhoging van de administratieve lasten. Het kabinet is tevreden
met de goede voortgang die de Raad Algemene Zaken op dit
onderdeel heeft gemaakt. In april heeft de Raad een principeakkoord bereikt over de vormgeving van de zogenoemde ex-ante
conditionaliteiten (Kamerstuk 21 501-02, nr. 1149). Dit zijn de
voorwaarden waaraan lidstaten vooraf moeten voldoen willen zij
in aanmerking komen voor gebruikmaking van structuurfondsen.
In juni heeft de Raad een principeakkoord bereikt over het
prestatieraamwerk (Kamerstuk 21 501-02, nr. 1163). Op basis van
dit raamwerk wordt de voortgang van de programma’s bijgehouden. De Europese Commissie kan in geval van achterblijvende
prestaties uitkering van fondsen opschorten en/of korten.
Over de voorwaarden die verband houden met het economische
beleid van lidstaten (de macro-economische conditionaliteiten) is
in de Raad nog geen akkoord bereikt. Dit onderwerp is onderdeel
van de onderhandelingen over het nieuwe Meerjarig Financieel
Kader. Het kabinet maakt zich sterk voor stevige macroeconomische conditionaliteit en steunt de voorstellen die de
Europese Commissie daarvoor heeft gedaan. Als landen zich niet
aan de voorwaarden van bijvoorbeeld het Stabiliteits- en
groeipact houden, dan moeten fondsen kunnen worden
ingehouden.
Naast het groeifonds van € 120 miljard, is het kabinet van mening dat het
hervormen van de economie en het op orde brengen van de overheidsfinanciën de enige manier is om voor Griekenland op langere termijn een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

2

beter toekomstperspectief te creëren, zo stellen de leden van de
PvdA-fractie vast. Genoemde leden willen daaraan toevoegen dat naast
bezuinigen ook investeren in groei mogelijk moet zijn en er ruimte is de
economie weer draaiende te krijgen.
In reactie op het EMU-rapport van Van Rompuy laat het kabinet weten
bereid te zijn een discussie aan te gaan over de EMU op de lange termijn
en hanteert het als uitgangspunt een stap-voor-stapbenadering, waarbij
de nadruk ligt op het oplossen van de urgente problemen door het
uitvoeren van de gemaakte afspraken over het op orde brengen van de
overheidsfinanciën, het doorvoeren van hervormingen en het aanjagen
van het groeivermogen. De leden van de PvdA-fractie constateren dat met
het oplossen van alleen urgente problemen men altijd achter de feiten
aanloopt en dat de afgelopen tijd juist heeft laten zien dat er tegelijkertijd
gewerkt moet worden aan een langetermijnoplossing ter voorkoming van
toekomstige problemen. Kan het kabinet aangeven welke langetermijnoplossingen het met de bestaande instrumenten mogelijk achten welke inzet
het heeft op dit vlak?
Antwoord van het kabinet:
Het kabinet heeft in zijn brief van 7 september 2011 inzake de
toekomst van de Economische en Monetaire Unie (Kamerstuk
21 501-07, nr. 839) al gesteld dat de actuele en de fundamentele
problemen van de schuldencrisis in de eurozone gelijktijdig een
structurele aanpak vereisen. In de brief wordt toegelicht dat
meerdere maatregelen nodig zijn, in het bijzonder het op orde
brengen van de overheidsfinanciën, het versterken van het
groeivermogen van de interne markt en een structurele aanpak
waarmee toekomstige crises worden voorkomen. De in de brief
geschetste structurele aanpak grijpt aan bij de kern van het
probleem, te weten het versterken van begrotingsdiscipline en
het stringent handhaven van regels, onder onafhankelijk toezicht
en met zo nodig toenemende zwaarte van sancties, waartoe
lidstaten zich dienen te verplichten willen zij deel blijven
uitmaken van de monetaire unie van de eurozone.
Zoals meer uitgebreid toegelicht in het verslag van de RAZ van
26 juni jl. is het kabinet bereid de discussie voort te zetten over
hoe de EMU op langere termijn stabieler kan worden. Daarbij is
de volgtijdelijkheid echter cruciaal. Landen moeten hun
afspraken nakomen en hun economieën versterken, voordat
verdergaande samenwerking zinvol, verantwoord en succesvol
kan zijn.
In het EMU-rapport van Van Rompuy wordt een paar keer gesproken over
openheid en democratie omtrent de eurozone en beslissingen aangaande
de eurozone. Deze blijft tot dusver ver achter de werkelijkheid en
wenselijkheid. De leden van de PvdA-fractie willen het kabinet vragen zich
actief op te stellen als het gaat om het vergroten van de democratie en
openheid omtrent deze beslissingen en zouden graag weten wat de inzet
van het kabinet op dit punt is.
Antwoord van het kabinet:
Het kabinet is met de leden van de PvdA-fractie van mening dat
de democratische legitimatie van verdergaande Europese
integratie dient te worden versterkt. Dit zal een belangrijk
aandachtspunt van het kabinet zijn bij het vervolg van de
discussie over mogelijke toekomstige maatregelen ter versterking van de EMU. Het kabinet ziet zeker ook op dit punt uit naar
een constructieve dialoog met het parlement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

3

Nederland is geen voorstander van het overhevelen van nationale
bevoegdheden naar Europees niveau op terreinen als arbeidsmarkt,
pensioenen of belastingen. Lidstaten zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk en in de beste positie om nationaal de noodzakelijke structurele hervormingen door te voeren. De leden van de PvdA-fractie menen
dat het wel nuttig kan zijn over deze onderwerpen Europese afspraken te
maken. Dit betekent niet dat er bevoegdheden worden overgedragen, wel
dat er meer uniforme regelgeving in de EU komt over bijvoorbeeld een
(relatief) minimumloon.
De leden van de CDA-fractie hechten grote waarde aan een transparante
uitwerking van het rapport-Van Rompuy. Ten aanzien van het Pact voor
Groei en Banen vragen de leden van de CDA-fractie zich af welke actie van
de Raad kan worden verwacht, en hoe de genoemde constructieve
opstelling van het Nederlandse kabinet in de praktijk vorm zal krijgen.
Graag een reactie.
Antwoord van het kabinet:
Bij de uitwerking van het Pact voor Groei en Banen zullen de
actiepunten op EU-niveau zich met name richten op verdere
vervolmaking van de interne markt, onder meer ten aanzien van
de dienstenmarkt, de digitale markt en de energiemarkt.
Daarnaast zal de Raad zich op basis van voorstellen van de
Commissie inzetten voor vermindering van de regeldruk. Ook zal
de Raad zich buigen over voorstellen op het terrein van werkgelegenheid, innovatie, belastingcoördinatie, arbeidsmobiliteit en
vrijhandel (voor te nemen acties op lidstaat-niveau, zie onder
betreffende vraag van de CU-fractie).
Het kabinet acht het cruciaal voor revitalisering van de Europese
economie dat op EU-niveau actie op al deze terreinen actie wordt
ondernomen. Dit sluit aan bij de strekking van de diverse
Groeibrieven die minister-president Rutte de achterliggende
periode met enkele van zijn collega’s heeft geschreven. Wat
betreft het verminderen van regeldruk wijst het kabinet er graag
op dat de voorgenomen actie op dit terrein goed aansluit op de
recente motie Van der Staaij/Slob (Kamerstuk 21 501-20, nr. 656).
De staatshoofden en regeringsleiders verzochten de Raad om in
samenwerking met de andere Europese instellingen te bezien hoe
implementatie van de voorgenomen maatregelen kan worden
bespoedigd. Mogelijk dat tijdens de komende RAZ afspraken
worden gemaakt over de wijze waarop in procedurele zin
navolging zal worden gegeven aan deze afspraak. In dat geval zal
het kabinet u in het verslag van de komende RAZ hierover nadere
informatie verstrekken.
De leden van de SP-fractie merken op dat na afloop van de Europese Raad
er veel onduidelijkheid is ontstaan over de uitkomst van de Europese
Raad. Met name de status van de routekaart van Van Rompuy cum suis en
zijn bouwstenen is deze leden niet duidelijk. Ook is uit de agenda niet
duidelijk wat de inzet is van het kabinet met betrekking tot het verloop van
het vervolgproces. Gaat het kabinet proberen enkele bouwstenen van tafel
te krijgen of betreft het vooral een uitwerking van de oplossingsrichtingen
van Van Rompuy? Gaan voorstellen worden besproken die een verdragswijziging noodzakelijk maken?
Antwoord van het kabinet:
Zoals vermeld in het verslag (Kamerstuk 21 501-20, nr. 668) heeft
tijdens de recentste Europese Raad een korte gedachtewisseling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

4

plaatsgevonden over het rapport van ER-voorzitter Van Rompuy.
Er zijn hierover geen inhoudelijke besluiten genomen. Wel is de
heer Van Rompuy en de overige auteurs gevraagd om een
tussenrapport te presenteren voor de ER van oktober a.s. en een
eindrapport voor de ER van 13-14 december a.s., daarin een
routekaart voor het verwezenlijken van een echte EMU op te
nemen, te onderzoeken wat binnen de huidige verdragen kan
worden gedaan en welke maatregelen een verdragswijziging
vergen, en bij de opstelling van de rapporten de lidstaten nauw te
consulteren en het EP te betrekken.
Het kabinet heeft toegezegd de Kamer adequaat te informeren
over dit proces zodat deze in de gelegenheid wordt gesteld de
discussie te beïnvloeden. Ervan uitgaand dat in de komende RAZ
meer duidelijkheid zal worden verkregen over het vervolgproces
zal het kabinet uw Kamer in het verslag hierover nadere informatie verstrekken.
Tijdens de Europese Raad van 28 en 29 juni jl. is besloten tot een Pact
voor Groei en Banen. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen zich af
welke specifieke acties Nederland zal of moet ondernemen in het kader
van dit pact.
Antwoord van het kabinet:
Voor Nederland komen de in het Pact voor Groei en Banen
gemaakte afspraken op lidstaat-niveau feitelijk neer op het
opvolging geven aan de aanbevelingen die Nederland heeft
gekregen in het kader van het Europees Semester. Deze sluiten
aan bij het beleid dat het kabinet reeds voert om de Nederlandse
economie te versterken en de overheidsfinanciën op orde te
brengen.
2. Meerjarig Financieel Kader 2014-2020
De leden van de fractie van de VVD hebben vernomen dat de Europese
Commissie het oorspronkelijke voorstel voor de meerjarenbegroting heeft
aangepast vanwege de voorziene toetreding van Kroatië en de nieuwe
groeiverwachtingen. Het nieuwe voorstel laat een verhoging van € 8
miljard in verplichtingen zien in vergelijking met het vorige en een
verhoging van € 16 miljard aan betalingen. De VVD-fractie wil graag
weten waar het grote verschil tussen de verhoging in betalingen en
verplichtingen vandaan komt en wat de onderbouwing van de Commissie
is bij deze verhogingen. Het bevreemdt de VVD-fractie dat de Commissie
deze verhoging voorstelt. In tijden van recessie en tegenvallende groeiverwachtingen is in lidstaten juist zichtbaar dat er gesneden wordt in
begrotingen. De Commissie ziet dit blijkbaar als reden om meer geld uit te
geven. Daarnaast zou de begroting volgens de VVD-fractie niet met méér
moeten toenemen dan de contributie van Kroatië, nadat dit land toetreedt.
Wanneer Kroatië netto-ontvanger zal worden, wat zeer waarschijnlijk zo
zal zijn, dan moet de inhoud van de potjes cohesie en landbouw op een
andere manier onder de overige lidstaten verdeeld worden en niet
simpelweg worden verhoogd. Dat zou volgens de VVD-fractie wijzen op
verantwoordelijk begrotingsbeleid. Wat vindt het kabinet van deze
verhoging van de conceptmeerjarenbegroting en wat voor gevolgen heeft
dit voor de Nederlandse inzet om het voorstel te verlagen met € 100
miljard?
Antwoord van het kabinet:
De Europese Commissie heeft op 6 juli jl. aangepaste cijfers
gepresenteerd voor de voorstellen voor het nieuwe Meerjarig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

5

Financieel Kader (2014–2020). De voorgestelde plafonds stijgen
met 8,2 miljard euro voor vastleggingen en met 15,4 miljard euro
voor de betalingen. Met deze aangekondigde actualisering van de
voorstellen houdt de Commissie rekening met de voorziene
uitbreiding van de EU met Kroatië, met de meest recente economische statistieken en met de meest recente groeiverwachtingen.
Op basis van deze gegevens heeft de Commissie het cohesiebudget voor de EU27 met 5,5 miljard euro (vastleggingen) naar
beneden toe bijgesteld. Door de EU-toetreding van Kroatië neemt
het cohesiebudget echter per saldo toe. In totaal (alle uitgavencategorieën) stijgt het Commissievoorstel vanwege de toetreding
van Kroatië met 13,7 miljard euro (vastleggingen).
Het verschil tussen de verhoging van de plafonds in betalingen en
vastleggingen wordt voornamelijk verklaard door een stijging van
de RAL (Reste à Liquider: vastleggingen die nog niet tot betaling
zijn gekomen). De Commissie verwacht dat de RAL aan het einde
van het huidige MFK hoger zal zijn dan eerder werd verondersteld. Zij baseert zich hierbij op recente gegevens over de
EU-begrotingen voor 2011–2013. Doordat de begrotingen in
betalingen lager zijn vastgesteld dan de Commissie in het
oorspronkelijke voorstel had geraamd, gaat de Commissie er
vanuit dat de lagere betalingen die daardoor resulteren in de
huidige periode, alsnog in de volgende MFK-periode zullen
moeten worden gedaan.
Het kabinet neemt een kritische houding aan over de aanpassingen van het Commissievoorstel, temeer deze een verdere
stijging van het MFK met zich meebrengen. Het kabinet constateert dat de Commissie zich heeft beperkt tot technische
aanpassingen en daardoor de kans niet heeft benut om een aantal
inhoudelijke wijzigingen voor te stellen naar aanleiding van de
onderhandelingen in de Raad. Had zij dit wel gedaan, dan had
bijvoorbeeld een verhoging van het plafond in het Commissievoorstel kunnen worden voorkomen. Aangezien het oorspronkelijke Commissievoorstel voor het kabinet al veel te hoog was,
versterkt de extra verhoging voor het kabinet de noodzaak om
ten minste 100 miljard euro te besparen op het Commissievoorstel. Het kabinet zal de technische aanpassingen ook in dat
licht bezien.
Bij de onderhandelingen over het nieuwe Meerjarig Financieel Kader heeft
een tweetal cohesielanden aangegeven de onderhandelingsbox niet te
kunnen accepteren als basis voor verdere onderhandelingen omdat deze
elementen bevat die door deze landen niet geaccepteerd kunnen worden,
zo stellen de leden van de PvdA-fractie vast. Genoemde leden vragen of
het bij het kabinet bekend is om welke landen het gaat en om welke
elementen. Welke invloed heeft dit op het verdere verloop van de
onderhandelingen?
Antwoord van het kabinet:
De Europese Raad heeft tijdens de laatste bijeenkomst met één
stem de voortgang in de MFK-onderhandelingen verwelkomd en
daarbij aangegeven de door het Deense voorzitterschap
opgestelde onderhandelingsbox te nemen als vertrekpunt voor
verdere onderhandelingen.
De leden van de CDA-fractie kunnen zich in grote lijnen vinden in de inzet
van het kabinet ten aanzien van dit onderwerp. Wel heeft de CDA-fractie
vragen bij de strategie die wordt gevolgd ten aanzien van het gemeen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

6

schappelijk landbouwbudget. Wat bedoelt het kabinet als wordt
opgemerkt, dat als de hoofddoelstelling niet wordt gerealiseerd, een
besparing op het landbouwbudget aan de orde is? Waar is deze
stellingname op gebaseerd en wat betekent dit voor het vervolg van de
onderhandelingen? Kan het kabinet concreet aangeven welke besparing
het denkt te kunnen halen bij de cohesiefondsen?
Antwoord van het kabinet:
Het kabinet zet in op een sobere EU-begroting en vindt dat er ten
minste 100 miljard euro aan besparingen gevonden moeten
worden ten opzichte van het Commissievoorstel. Een groot deel
van deze besparingen wil het kabinet realiseren door bezuinigingen op structuurfondsen voor met name rijke landen en
regio’s. Als deze bezuinigingen niet haalbaar blijken, zullen elders
extra besparingen gevonden moeten worden. Een verdere
besparing op het landbouwbudget, net als op andere uitgavencategorieën, kan dan tot de mogelijkheden behoren.
De leden van de CDA-fractie hechten aan een zorgvuldige afronding van
de onderhandelingen. Kan het kabinet ingaan op de verschillende posities
die de lidstaten innemen? Is er sprake van dat de verschillende posities
elkaar naderen en is het te verwachten dat er nog dit jaar een akkoord zal
zijn? Graag een reactie.
Antwoord van het kabinet:
In het verslag van de RAZ van 29 mei jl. (Kamerstuk 21 501-02,
nr. 1157) heeft het kabinet het krachtenveld uiteengezet. Eind
augustus / begin september van dit jaar zal uw Kamer de
volgende kwartaalrapportgage ontvangen waarin de laatste stand
van zaken zal worden geschetst. De Europese Raad van 28-29 juni
jl. heeft de ambitie bevestigd om de onderhandelingen tegen het
einde van dit jaar af te ronden. Hoewel lidstaten vooralsnog van
mening verschillen over belangrijke elementen (cohesiebeleid,
landbouwbeleid, omvang MFK, eigen middelen) is de inschatting
van het kabinet dat een akkoord dit jaar haalbaar is.
De leden van de fractie van de PVV stellen vast dat aan het einde van dit
jaar een akkoord wordt verwacht betreffende de meerjarenbegroting
2014–2020. De Partij voor de Vrijheid heeft echter een vraag over de
huidige meerjarenbegroting; deze blijkt namelijk te gaan stijgen met
2,79% ten opzichte van 2012. De uitgaven stijgen hierdoor in 2013 met
€ 3,6 miljard ten opzichte van dit jaar! Wat is het standpunt van het
kabinet hieromtrent?
Antwoord van het kabinet:
Vermoedelijk refereren de leden van de PVV-fractie naar de
onderhandelingen over de EU-begroting voor 2013. Zoals gemeld
in de geannoteerde agenda zal de RAZ tijdens de bijeenkomst op
24 juli a.s. formeel zijn positie vaststellen. In de voorliggende, op
ambtelijk niveau voorbereide Raadspositie stijgen de betalingen
met 2,8% ten opzichte van 2012. Nederland zal tegen dit voorstel
stemmen, aangezien een dergelijke Raadspositie ver verwijderd is
van onze inzet gericht op een nominale bevriezing van de
jaarbegroting. De minister van Financiën heeft de Kamer over
deze onderhandelingen nader geïnformeerd in het verslag van de
Ecofin-Raad van 10 juli jl.
Indien de Nederlandse bijdrage aan de EU gelijke tred zou houden met die
van Duitsland en Italië, dan levert dit Nederland een jaarlijkse afdrachtenkorting van € 2 miljard op. Is het kabinet bereid, zo vraagt de PVV-fractie,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

7

dit als (hernieuwd) uitgangspunt te nemen in de onderhandelingen, mede
gezien de recente bezuinigingsmaatregelen waarmee de Nederlandse
inwoners worden geconfronteerd?
Antwoord van het kabinet:
Voor de inzet in de MFK-onderhandelingen neemt het kabinet als
uitgangspunt de in het Regeerakkoord geformuleerde hoofddoelstelling van een substantiële verlaging van de Nederlandse
afdrachten en een toekomstbestendige EU-begroting. Het kabinet
zet daarbij in op: 1) bevriezing van het MFK, wat een besparing
betekent van ten minste 100 miljard euro ten opzichte van het
Commissievoorstel; 2) behoud van de huidige korting en;
3) behoud van de huidige perceptiekostenvergoeding.
De leden van de SP-fractie vragen of het kabinet kan aangeven op welke
wijze de groeiverwachtingen en de toetreding van Kroatië van invloed zijn
op het voorstel voor een nieuw Meerjarig Financieel Kader.
Antwoord van het kabinet:
Voor de beantwoording van deze vragen wordt verwezen naar de
antwoorden op gelijkluidende vragen van de leden van de
VVD-fractie hierboven.
De leden van de ChristenUnie-fractie kunnen zich vinden in de Nederlandse positie die gericht is op een sobere en moderne begroting.
Genoemde leden zijn van mening dat de EU zich dient te richten op haar
kerntaken en dat het aantal Europese fondsen in aantal en omvang dient
af te nemen. Met name de structuurfondsen dienen volgens de leden van
de ChristenUnie-fractie primair ingezet te worden om de armere regio’s in
de EU te helpen. Tegelijkertijd willen genoemde leden ook dat de
betalingspositie van Nederland verbetert, door in elk geval de afdrachtkorting te handhaven. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen zich af
hoe de Nederlandse positie (sobere en moderne EU-begroting) zich
momenteel verhoudt tot de posities van andere lidstaten? Met welke
lidstaten zit Nederland op één lijn met betrekking tot het nieuwe Meerjarig
Financieel Kader?
Antwoord van het kabinet:
Nederland trekt in de MFK-onderhandelingen op in een coalitie
van circa 10 gelijkgezinde lidstaten (onder andere het VK,
Duitsland, Frankrijk, Zweden, Denemarken). Samen met deze
lidstaten zet Nederland zich in voor een sobere en modernere
EU-begroting, hetgeen zich vertaalt in een gedeelde wens tot een
zeer substantiële verlaging van het uitgavenplafond ten opzichte
van het Commissievoorstel.
De leden van de ChristenUnie-fractie kunnen zich niet vinden in de
verschuiving van budget vanuit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
(GLB) naar onderwijs, onderzoek en innovatie. Genoemde leden vinden
het belangrijk dat er geïnvesteerd wordt in onderzoek en innovatie om de
Nederlandse en Europese concurrentiekracht te versterken, maar dit mag
niet ten koste gaan van het budget voor landbouw en plattelandsontwikkeling, dat al nominaal bevroren is ten opzichte van 2007–2013. Nederlandse boeren worden door de geplande herverdeling al geconfronteerd
met een behoorlijke daling van de bedrijfstoeslagen. Daarom zouden
genoemde leden eerst willen kijken naar de mogelijkheden om te
bezuinigen op de structuurfondsen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

8

Het kabinet streeft naar een groter accent op concurrentievermogen en
innovatie binnen het cohesiebeleid en het GLB. De leden van de
ChristenUnie-fractie vragen zich af hoe het kabinet dit concreet voor zich
ziet binnen het GLB? Kan dit ook leiden tot een verschuiving in budgetten
(minder hectaresteun, meer geld voor verbetering van de concurrentiekracht en innovatie)?
Antwoord van het kabinet:
Het kabinet ziet verschillende aangrijpingspunten in de
voorstellen voor het nieuwe GLB. Ten eerste zijn er diverse
mogelijkheden binnen het voorziene Plattelandsbeleid (Tweede
Pijler) om het accent te leggen op maatregelen die via stimulering
van het innovatievermogen van de sector de concurrentiekracht
en de duurzaamheid kunnen versterken. Ten tweede bieden de
voorstellen de mogelijkheid om middelen van de Eerste naar de
Tweede Pijler over te hevelen. Of en zo ja, in hoeverre, Nederland
hiervan gebruik zal maken komt aan de orde bij de voorbereiding
van de implementatie van het nieuwe GLB, naar verwachting in
de loop van 2013. Tot slot streeft het kabinet naar ruimte binnen
de GLB-vergroeningsvoorstellen van de Europese Commissie om
innovaties te bevorderen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben ten slotte zorgen over de
voortgang van de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader.
Eind augustus wil men beginnen met de inhoudelijke onderhandelingen
over het Meerjarig Financieel Kader, terwijl de onderhandelingen in de
Raad reeds vier maanden later afgerond moeten zijn. In dit verband
vragen genoemde leden zich af of tijdens de Raad van 24 juli a.s. ook al
een knoop wordt doorgehakt over de onderhandelingsbox.
Antwoord van het kabinet:
Het kabinet deelt de zorgen over voortgang van de onderhandelingen niet. Onder Deens voorzitterschap heeft de Raad het
afgelopen halfjaar goede voortgang gemaakt, zowel wat het MFK
zelf betreft als wat betreft de inhoudelijke beleidsvoorstellen die
binnen het MFK gefinancierd moeten worden. De verwachting is
dat dit proces de komende maanden verder zal intensiveren om
de onderhandelingen eind dit jaar af te ronden. De Raad zal
daarbij de onderhandelingsbox die door het Deens voorzitterschap is opgesteld verder ontwikkelen, zoals door de Europese
Raad van 28-29 juni jl. is besloten.
Verder vragen deze leden welke specifieke elementen in de onderhandelingsbox niet kunnen worden gesteund door Nederland (zie het verslag
van de vorige Raad Algemene Zaken)?
Antwoord van het kabinet:
De onderhandelingsbox bevat diverse opties die niet op steun van
Nederland kunnen rekenen. Voorbeelden daarvan zijn onder
andere de invoering van een categorie van transitieregio’s in het
cohesiebeleid, de optie dat de Nederlandse afdrachtenkorting
wordt verlaagd of afgeschaft, de manier waarop de directe
betalingen uit het GLB worden herverdeeld en passages die leiden
tot afzwakking van het excellentiecriterium voor onderzoek en
ontwikkeling. Het kabinet is van mening dat de onderhandelingsbox echter voldoende evenwichtig is en daarmee een goede
basis voor verdere onderhandelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

9

3. Cypriotisch voorzitterschapsprogramma
De VVD-fractie zou graag willen weten wat de stand van zaken is ten
aanzien van de Turkse houding ten opzichte van het Cypriotische
EU-voorzitterschap. Zal Turkije eerdere dreigementen over het opschorten
van de EU-betrekkingen waarmaken of is er op een andere manier een
veranderde Turkse houding tegenover de EU te zien?
Antwoord van het kabinet:
Turkije heeft tijdens de 50ste EU-Turkije Samenwerkingsraad (juni
2012) bevestigd dat het geen contact zal hebben met het
voorzitterschap zolang Cyprus deze functie bekleedt. Het kabinet
neemt afstand van deze uitspraken. Turkije gaat niet over het
voorzitterschap; daar gaat de EU zelf over. De Europese Raad
heeft dan ook in de conclusies van 5 december 2011 zijn
bezorgdheid over de Turkse opstelling uitgesproken en opgeroepen tot volledige eerbiediging van de rol van het voorzitterschap van de Raad. Het kabinet tekent hierbij aan dat op een
groot aantal deelterreinen de Commissie of Hoge Vertegenwoordiger Ashton/EDEO op dagelijkse basis de functionele contacten
met Turkije onderhoudt.
De VVD-fractie is tevreden over het ambitieuze Cypriotische programma
en hoopt met name dat de komende maanden vooruitgang wordt geboekt
met de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de
hervorming van het cohesiebeleid en het vergroten van het belang van
onderzoek en innovatie binnen de EU-begroting en het EU-beleid.
De leden van de CDA-fractie nemen met belangstelling kennis van de
gepresenteerde agenda van het Cypriotisch voorzitterschap. Deze leden
hebben waardering voor de constructieve opstelling die het kabinet zegt
te zullen betrachten. Kan het kabinet concreet maken hoe deze constructieve opstelling uitgewerkt zal worden bij de verschillende genoemde
agendapunten? Op welke manier zal bijvoorbeeld worden ingezet op het
aanzwengelen van groei en banen en wat zal de Nederlandse positie
hierin zijn? Graag een reactie.
Antwoord van het kabinet:
Verwezen wordt naar bovenstaande beantwoording op de vragen
van de CDA- & CU-fracties betreffende het Pact voor Groei en
Banen. Ook wordt verwezen naar ondergaande vragen van de
CU-fractie over verdieping van de interne markt.
De leden van de fractie van de Partij voor de Vrijheid zijn van mening dat
Nederland uit de Europese Unie en uit de eurozone moet treden. Aan het
werkprogramma van Cyprus heeft de PVV dan ook geen boodschap, wel
hebben deze leden enkele opmerkingen over de meest opvallende,
hiernavolgende punten.
Het kabinet stelt dat Cyprus allerwegen heeft benadrukt zuiverheid te
willen betrachten ten aanzien van het onderscheid tussen het nationale
probleem van de kwestie-Cyprus met Turkije en het EU-toetredingstraject
van Turkije. Hoe duidt het kabinet dit? Steunt het kabinet ook de recente
handreiking van Eurocommissaris Füle richting de Turkse minister van
Europese Zaken en hoofdonderhandelaar Bagis om de Europese
onderhandelingen met Turkije nieuw leven in te blazen?
Antwoord van het kabinet:
Het kabinet steunt de opstelling van het Cypriotische roulerend
voorzitterschap ten aanzien van het EU-toetredingstraject van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

10

Turkije. Tegelijkertijd verkeren de toetredingsonderhandelingen
met Turkije in een impasse, door de Turkse weigering het
Ankara-protocol te implementeren (normaliseren van de handelsrelatie met Cyprus; toelaten van schepen en vliegtuigen uit
Cyprus tot Turkse (lucht)havens). Hierdoor blijven acht onderhandelingshoofdstukken die de Raad in december 2006 als sanctie
heeft bevroren voorlopig gesloten. De vooruitgang van Turkije in
de toetredingsonderhandelingen is mede in sterke mate afhankelijk van de inzet van Turkije om goede betrekkingen te onderhouden met buurlanden. Ook moet Turkije zich blijven inspannen
om te komen tot een oplossing van het Cyprus-vraagstuk.
Nederland en de EU spreken Turkije hierop aan.
Nederland beziet met belangstelling de inspanningen van
Commissaris Füle om in het kader van de toetredingsonderhandelingen een «positieve agenda» met Turkije aan te gaan. Deze is op
17 mei 2012 gelanceerd. Deze «positieve agenda» vervangt het
formele uitbreidingsproces niet, maar dient ter ondersteuning
ervan. Ten aanzien van stappen op het uitbreidingsproces is het
voor het kabinet helder dat Turkije aan zet is.
Cyprus stelt dat het verstevigen van de onderhandelingen met Turkije van
kritiek belang is, plus dat het een focus van het voorzitterschap heeft (zie
pagina 15 van het voorzitterschapsprogramma). Hoe is dit te rijmen met
het recente Turkse dreigement van de Turkse president Abdullah Gül dat
Turkije Cyprus zal boycotten als voorzitter van de EU? Is het kabinet ervan
op de hoogte of Turkije nog steeds voornemens is dit te doen?
Antwoord van het kabinet:
Zie antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie
hierboven.
Het kabinet stelt dat het constructief meewerkt aan de verwezenlijking van
de door Cyprus beoogde doelstellingen, waaronder de uitbreidingsdossiers IJsland, Kroatië, Montenegro, Servië en Turkije. De PVV vraagt zich
af of er momenteel geen urgentere zaken zijn die absolute prioriteit
verdienen gezien de staat van Europese Unie momenteel. Hoe is het
mogelijk dat het kabinet deze doelstelling omarmt terwijl 73% van de
Nederlanders vindt dat de Europese Unie genoeg of te veel lidstaten
heeft?
Antwoord van het kabinet:
Voor het kabinet is het regeerakkoord leidend. Het regeerakkoord
stelt dat de Europese Unie niet onbeperkt kan uitbreiden. En dat
toetreding van nieuwe lidstaten tot de EU plaats [vindt] wanneer
zij voldoen aan de strikte criteria daarvoor, met name de
Kopenhagen-criteria, waaronder het absorptievermogen van de
EU, en de uitbreidingsstrategie van 2006.
Het kabinet houdt vast aan de «strikt-en-fair» benadering: het
stellen van heldere voorwaarden richting (aspirant) toetreders
zonder terug te komen op gedane toezeggingen. Potentiele
kandidaat-lidstaten dienen aan de voorwaarden te voldoen om
een volgende kwalitatieve stap in het gefaseerde
pre-accessieproces te kunnen zetten.
In het werkprogramma van Cyprus staat het belang van het benadrukken
van cultuur (zie pagina 43 van dit programma). Er worden op dit punt
voorstellen aangekondigd om de «strategische doelen» betreffende
cultuur te promoten. Wat is ten aanzien hiervan het standpunt van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

11

kabinet? Ziet het kabinet dit als een onderwerp waar de Europese Unie
zich mee dient te bemoeien?
Antwoord van het kabinet:
De EU heeft geen formele bevoegdheden op het terrein van
cultuur. Initiatieven die op dit terrein op EU-niveau worden
ondernomen, zijn aanvullend op nationaal beleid ter zake. Het
kabinet staat welwillend ten opzichte van het bevorderen van
«strategische doelen» betreffende cultuur op zich, zolang dit niet
raakt aan de nationale competentie op cultuurvlak.
Met betrekking tot het Cypriotisch voorzitterschapsprogramma zijn de
leden van de SP-fractie verheugd dat een sociaal en solidair Europa daar
deel van uitmaakt. Het is deze leden echter onduidelijk in hoeverre het
kabinet aan deze prioriteit actief invulling gaat geven.
Antwoord van het kabinet:
Nederland spant zich vooral in voor versterking van de economische groei en vervolmaking van de interne markt. Daarop
beoordeelt het ook het Cypriotische voorzitterschap.
Een van de drie kerndoelstellingen van het Cypriotisch voorzitterschap
betreft het aanzwengelen van groei en werkgelegenheid, stellen de leden
van de fractie van de ChristenUnie vast. Hierbij wordt nadrukkelijk het
belang van de verdieping van de interne markt genoemd. Een verdieping
van de interne markt is bij uitstek van belang voor Nederland. De leden
van de ChristenUnie-fractie zijn dan ook benieuwd welke specifieke acties
of maatregelen het komend halfjaar worden genomen om deze verdieping
te realiseren.
Antwoord van het kabinet:
Op dit moment wordt binnen de Raad en het Europees Parlement
onderhandeld over de voorstellen uit de Single Market Act, een in
2011 gepubliceerd actieprogramma om de interne markt te
versterken. Onderhandelingen over enkele voorstellen zijn
inmiddels bijna afgerond, zoals de verordeningen voor online
geschilbeslechting, normalisatie en grensoverschrijdend venture
capital. Nederland zal zich inspannen om het komende half jaar
op zo veel mogelijk van de twaalf voorstellen een akkoord te
bereiken, waaronder essentiële voorstellen als het Europese
unitair octrooi en herziening van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. De Europese Commissie heeft aangekondigd in het najaar
een nieuw actieprogramma te presenteren; de Single Market Act
II. Wat Nederland betreft dient dit tweede programma zich nog
sterker te concentreren op het versterken van groeivermogen en
banen. De Single Market Act II dient daarom voorstellen te
bevatten op het terrein van onder meer de interne markt voor
diensten, versterking van de digitale interne markt en beter
functionerend Europees transport.
Overigen
Tot slot, mogen de leden van de fractie van de SP ervan uitgaan dat de
politieke situatie in Roemenië ook wordt besproken? Zo ja, wat is de
positie van het kabinet in deze kwestie?
Begin juli werd bekend dat er in Roemenië een machtsstrijd woedt tussen
de premier en de president en dat door het afzetten van de Nationale
Ombudsman de regering inmiddels per decreet kan regeren, zo stelt de
fractie van de ChristenUnie vast. Vervolgens zijn per decreet de voorzitters

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

12

van de Senaat en het Huis van Afgevaardigden vervangen, alsmede de
directeurs van de nationale radio en televisie. Daarnaast zijn de
bevoegden van het Constitutionele Hof sterk ingeperkt. De leden van de
ChristenUnie-fractie zijn bezorgd over de deze politieke ontwikkelingen in
Roemenië, waar de regering meer macht naar zich toetrekt en de
onafhankelijkheid van de rechtspraak inperkt. Genoemde leden vragen
zich af waarom de situatie in Roemenië niet op de agenda staat van de
Raad Algemene Zaken van 24 juli a.s. Deze leden willen graag weten
welke acties vanuit de Raad worden ondernomen richting Roemenië.
Daarnaast vragen genoemde leden zich af welke positie het Nederlandse
kabinet in dezen inneemt en welke actie het Nederlandse kabinet
onderneemt richting Roemenië.
Antwoord van het kabinet:
Nederland deelt de zorgen die zijn uitgesproken door onder
andere de ER-voorzitter van Rompuy en Commissie voorzitter
Barroso. De Nederlandse zorgen zijn in Boekarest overgebracht
aan de Roemeense autoriteiten. Het gebeurde laat zien hoe
belangrijk het is in de EU steeds oog te hebben voor het functioneren van de rechtsstaat. De EU is uiteindelijk gebaseerd op
gedeelde fundamentele waarden zoals de rechtsstaat. Het kabinet
vindt dat de Roemeense regering alle aanbevelingen van de
Commissie moet opvolgen. Het is belangrijk dat de Grondwet en
bestaande regels in acht worden genomen. De politieke situatie
in Roemenië staat niet op de agenda van de RAZ. De ontwikkelingen in aanloop naar het referendum en de follow-up van dat
referendum zullen wij eerst afwachten.
Op 18 juli 2012 komt de Europese Commissie met een rapport over de
ontwikkelingen in Roemenië (en Bulgarije) in de afgelopen vijf jaar. Deze
rapporten zijn van belang voor de mogelijke toetreding van de twee
landen tot het Schengengebied. De leden van de ChristenUnie-fractie
vragen zich af wanneer de beslissing over de toetreding tot Schengen
wordt genomen.
Antwoord van het kabinet:
De Europese Raad van maart 2012 heeft gesteld dat de JBZ-raad
van 19 en 20 september een besluit moet nemen over Schengentoetreding van Bulgarije en Roemenië.
4. AOB Agentschappen
Hierbij melden wij uw Kamer dat het Cypriotisch voorzitterschap
aan de RAZ-agenda onder AOB het punt «Agentschappen» heeft
toegevoegd. Vice-voorzitter van de Commissie Sefcovic (institutionele betrekkingen en administratie) zal in de gelegenheid
worden gesteld om de Raad te informeren over de implementatie
van de «Gemeenschappelijke Aanpak» betreffende
EU-agentschappen. Er is geen besluitvorming voorzien.
Sinds 2008 heeft tussen Europees Parlement, Raad en Europese
Commissie een intensieve discussie plaatsgevonden over de
evaluatie van EU-agentschappen. Deze discussie heeft geleid tot
overeenstemming over een Joint Statement en Common
Approach. De Commissie heeft de Gemeenschappelijke Aanpak
inmiddels op 12 juni jl. bekrachtigd, de Raad op 26 juni jl. en het
Europees Parlement onlangs op 5 juli jl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

13

De hoofddoelen van de Gemeenschappelijke Aanpak zijn het
bevorderen van grotere doelmatigheid en efficiëntie van agentschappen, onder andere door het vaststellen van prestatieindicatoren en regelmatige evaluaties van de activiteiten, betere
informatievoorziening door jaarlijkse rapportages en het bevorderen van solide financieel beleid door intensieve budgettaire
controle op jaarbasis. De Gemeenschappelijke Aanpak voorziet
onder meer in de voorbereiding van een roadmap met actiepunten voor implementatie, die eind 2012 door de Commissie
gepresenteerd zal worden.
Nederland heeft tijdens de evaluatie van EU-agentschappen en de
discussie daarover altijd het belang benadrukt dat bij de
oprichting van agentschappen een duidelijke toegevoegde
waarde kan worden aangetoond, onder meer op basis van een
gedegen impact assessment. Nederland heeft in dit verband de
Commissie gesteund bij haar inzet op een grote mate van
uniformiteit bij de vormgeving van de agentschappen. Het
kabinet hecht in dit verband zeer aan adequate implementatie
van de Gemeenschappelijke Aanpak en de daaruit voortvloeiende
roadmap.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1169

14