Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2510
Vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de Minister van Buitenlandse
Zaken over het bericht dat het regime van Eritrea opnieuw een bijeenkomst in
Nederland organiseert (ingezonden 12 juli 2017).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken), mede namens de
Minister van Veiligheid en Justitie (ontvangen 23 augustus 2017).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat het regime van Eritrea opnieuw een
bijeenkomst in Nederland organiseert?1
Antwoord 1
Het kabinet heeft geen bezwaar tegen Eritrese culturele festivals, zoals het
Eritrea Festival Holland 2017 dat van 14-16 juli plaatsvond in Rijswijk. De
afgelopen jaren vonden op dezelfde locatie vergelijkbare Eritrese festivals
plaats. Het kabinet voelt zich er wel ongemakkelijk bij indien deze festivals
voor politieke doeleinden worden bezocht door hooggeplaatste Eritrese
gezagsdragers. Het staat overigens niet vast dat dit festival werd georganiseerd door, of op instigatie van, het Eritrese regime.
Vraag 2
Wie staan er op de gastenlijst van deze bijeenkomst, wat is hun achtergrond
en wiens komst leidt mogelijk tot spanningen?
Antwoord 2
Met uitzondering van de Eritrese Minister van Buitenlandse Zaken Osman
Saleh is niet bekend of er specifieke gasten voor het festival werden verwacht
of waren genodigd. Het festival had geen besloten karakter en stond open
voor eenieder; toegangskaarten waren verkrijgbaar voor 30 Euro.
Hoewel Minister Saleh uiteindelijk niet kwam, heeft zijn vermoede komst tot
enige spanning en tot een manifestatie geleid bij het Event Plaza in Rijswijk.
Een en ander is redelijk rustig verlopen.
Vraag 3
Wat is het programma van het festival en wat is uw reactie op de stelling van
critici dat deze bijeenkomst wordt misbruikt voor propaganda?

1

ah-tk-20162017-2510
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

http://nos.nl/artikel/2182572-regime-eritrea-organiseert-opnieuw-bijeenkomst-in-nederland.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Het programma van het festival was niet in detail bekend, doch slechts in
grote lijnen zoals bekend gemaakt op de gecirculeerde posters. Daarop wordt
melding gemaakt van muziekoptredens, een seminar, een tentoonstelling, een
gemeenschapstent, een jeugdprogramma en een kinderprogramma.
De voorgenomen komst van de Eritrese Minister van Buitenlandse Zaken naar
het festival deed vermoeden dat het evenement zou worden aangewend voor
politieke doeleinden. Het kabinet voelde zich ongemakkelijk bij het idee dat
hoge Eritrese gezagsdragers zich zouden richten tot groepen Eritreeërs in
Nederland die voor het merendeel hun land zijn ontvlucht.
Vraag 4
Is bij u bekend hoeveel bezoekers worden verwacht op het festival en ook
hoeveel demonstranten worden verwacht?
Antwoord 4
De organisator van het festival hoopte op duizenden bezoekers. Naar opgave
van de Eritrese ambassadeur waren er uiteindelijk zo’n 800 bezoekers. Het
aantal demonstranten is naar schatting van de politie maximaal 200 personen
geweest. Gemiddeld stonden er tussen de 120 en 150 personen op de voor
de demonstratie aangewezen locatie.
Vraag 5
Heeft u contact gehad met de burgemeester van Rijswijk over de komst van
het regime van Eritrea? Zo ja, welke afspraken over maatregelen in het kader
van de openbare orde zijn er gemaakt? Zo nee, waarom niet en bent u bereid
dit zo snel mogelijk te doen?
Antwoord 5
Ja, er is voortdurend contact geweest met de burgemeester van Rijswijk over
de mogelijke komst van Minister Saleh naar het festival.
De handhaving van de openbare orde valt onder het lokale gezag en wordt in
de lokale driehoek besproken. Daar zijn afspraken gemaakt over de manier
waarop met de openbare orde en veiligheid zou worden omgegaan.
Vraag 6
Hoe is het festival in Italië deze maand verlopen? Wie waren daar te gast?
Antwoord 6
Het Eritrese festival in Italië op 1 en 2 juli jl. is rustig verlopen. Minister Saleh
was aanwezig, evenals de Eritrese ambassadeur in Italië. Het Italiaanse
Ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde desgevraagd dat er een klein
groepje is geweest dat tijdens het festival heeft gedemonstreerd tegen het
regime, maar dit heeft niet geleid tot ordeverstoringen of arrestaties. Het is
niet bekend of er, naast Minister Saleh en de ambassadeur, specifieke gasten
voor het festival werden verwacht of waren genodigd. Ook in Italië ging het
(net als in Nederland) om een openbaar evenement, waarvoor entreekaarten
via internet te koop waren.
Vraag 7
Klopt het dat Yemane Gehreab begin juli in Rome is aangevallen en
zwaargewond geraakt? Wat is hier precies gebeurd en welk vervolg heeft
deze aanval? Waarom is hier niets over bekend gemaakt?
Antwoord 7
Het Italiaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft desgevraagd bevestigd
dat de Eritrese ambassadeur en presidentieel adviseur Yemane Gebreab op
5 juli jl. door twee mannen zijn aangevallen met een puntige knots bij het
verlaten van een Eritrees restaurant in Rome.
Het incident zou minder ernstig zijn geweest dan de Italiaanse media
vermeldden; enkel de chauffeur van de ambassadeur is behandeld in het
ziekenhuis. De ambassadeur en presidentieel adviseur Gebreab zouden, aldus
het ministerie, slechts lichtgewond zijn geraakt.
Het ministerie benadrukte dat dit als een op zichzelf staand incident dient te
worden gezien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 8
Hoe is het festival in Duitsland deze maand verlopen? Wie waren daar te
gast?
Antwoord 8
Al jarenlang vindt de Duitse versie van het Eritrea-festival plaats in de
Hessenhallen in Giessen. Dit jaar was dat van 7-9 juli jl. En al jaren wordt
daar tegen het festival gedemonstreerd door Eritreeërs uit de oppositie en
door leden van de Duitse politieke partij Die Grünen. Dit jaar waren er
volgens berichten uit lokale kranten zo’n 100–120 demonstranten. De
gemoederen liepen af en toe op, waarbij een auto van een festivalbezoeker
werd belaagd, maar tot grootschalige ordeverstoringen kwam het niet. Ook
was er een grotere pro-Eritrese demonstratie met honderden deelnemers. De
beide groepen werden door de politie uit elkaar gehouden.
Naar verluidt zou de Eritrese Minister van Buitenlandse Zaken voornemens
zijn geweest het festival te bezoeken. Lokale kranten meldden inderdaad dat
een hoge vertegenwoordiger van de Eritrese regering het festival op
zaterdagmiddag 8 juli heeft toegesproken.
Vraag 9
Zijn er na het incident in Rome (de aanval op de ambassadeur en twee
anderen) extra veiligheidsmaatregelen ten aanzien van het festival in Rijswijk
genomen?
Antwoord 9
De handhaving van de openbare orde valt onder het lokale gezag. In de
lokale driehoek zijn de veiligheidsmaatregelen besproken. Hierbij is alle
bekende, relevante informatie betrokken. De combinatie van het evenement
met de demonstratie heeft geleid tot een opschaling en voorbereiding op
verschillende scenario’s.
Vraag 10
Klopt het dat de Minister van Buitenlandse Zaken Osman Saleh voornemens
was het festival bij te wonen? Was de komst van de Minister aangekondigd
bij de Nederlandse regering?
Antwoord 10
Ja, dat klopt en de komst van de Minister van Buitenlandse Zaken was
gemeld.
Vraag 11
Klopt het dat het bezoek van de Minister aan Nederland inmiddels is
gecanceld? Zo ja, wat is de reden daarvan?
Antwoord 11
Ja, dat klopt. Het kabinet heeft Minister Saleh verzocht om af te zien van een
bezoek aan het festival in Rijswijk. Daarop heeft Minister Saleh van een
bezoek aan Nederland afgezien.
Vraag 12
Erkent u dat bijeenkomsten van het Eritrese regime in Europa regelmatig tot
spanningen en geweld leiden? Wat onderneemt u om deze spanningen te
doen afnemen?
Antwoord 12
Niet alle Eritrese bijeenkomsten in Europa kunnen onverkort als «bijeenkomsten van het regime» worden omschreven. Veel evenementen worden
georganiseerd door diaspora-organisaties, die daarbij in een aantal gevallen
inderdaad steun en/of aanmoediging van het regime, dan wel van Eritrese
ambassades lijken te ontvangen.
Eritrese bijeenkomsten vonden jarenlang zonder veel problemen plaats in
Europa. Ook in Nederland. In april jl. in Veldhoven waren daarbij voor het
eerst ordeverstoringen. Vanwege vrijheid van meningsuiting en van
vergadering verbiedt de overheid slechts in uitzonderlijke gevallen een
evenement vooraf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3

In bredere zin is het beleid van het kabinet erop gericht het gevoel van
veiligheid van Eritreeërs te waarborgen en hun integratie en participatie in de
Nederlandse maatschappij te bevorderen. Daarover is uw kamer uitgebreid
geïnformeerd in de brief «Integrale aanpak Eritrea en de invloed van Eritrea
in Nederland» van 15 december 2016 (Kamerstuk 22 831, nr. 125). De
Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS) van het Ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid breidt daarnaast haar netwerk in de Eritrese gemeenschap uit om beter zicht te hebben op eventuele sociale spanningen. ESS is
ook beschikbaar om gemeentes van de juiste kennis en informatie te
voorzien. Ook is ESS met verschillende partijen binnen deze gemeenschap in
gesprek om de verbinding te zoeken tussen verschillende groepen Eritreeërs
binnen de Nederlandse samenleving. In het najaar organiseert ESS hiertoe
twee regionale bijeenkomsten voor de lokale partners (bijvoorbeeld gemeentes) en de Eritrese gemeenschap.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

4