Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 462

Wijziging van de Wet waardering onroerende
zaken in verband met een verruiming van de
openbaarheid van de WOZ-waarde en enkele
technische aanpassingen

Nr. 4

ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 5 oktober 2012 en het nader rapport d.d. 29 oktober
2012, aangeboden aan de Koningin door de staatssecretaris van
Financiën, mede namens de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad
van State is cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 20 juli 2012, no.12 001 731, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Financiën, mede namens de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, bij de Afdeling
advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het
voorstel van wet tot wijziging van de Wet waardering onroerende zaken in
verband met een verruiming van de openbaarheid van de WOZ-waarde en
enkele technische aanpassingen, met memorie van toelichting.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 20 juli 2012,
nr. 12 001731, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van de
Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet
rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd 5 oktober
2012, nr. W06.12 0276/III, bied ik U hierbij aan.
Het voorstel bevat een aantal wijzigingen van de Wet waardering
onroerende zaken (Wet WOZ). Het betreft een verruiming van de
openbaarheid van de WOZ-waarde van woningen, de regeling van de
landelijke voorziening WOZ bij het Kadaster en het schrappen van de
zogenoemde Fierensmarge. De Afdeling advisering van de Raad van State
maakt daarbij de volgende kanttekening.

1
De oorspronkelijke tekst van het voorstel
van wet en van de memorie van toelichting
zoals voorgelegd aan de Afdeling advisering
van de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
Artikel I, onderdeel I, van het voorstel.
3
Zie onder meer paragraaf 3.5, derde
tekstblok, tweede en laatste volzin, alsmede
paragraaf 6.2, eerste tekstblok, laatste volzin,
van de memorie van toelichting.

kst-33462-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Het voorstel houdt onder andere in dat de WOZ-waarden van alle
onroerende zaken die in hoofdzaak tot woning dienen (hierna: woningen),
in combinatie met adresgegevens, voor iedereen (ook zonder enig belang)
landelijk onbeperkt raadpleegbaar worden (door middel van een
zogenoemde WOZ-viewer).2 Het ligt in de bedoeling hier geen vergoeding
voor te vragen.3 Met het voorstel verdwijnt voor woningen de wettelijke
voorwaarde (voor de opvraagbaarheid van de WOZ-waarde) dat er sprake

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 462, nr. 4

1

moet zijn van zogenoemde doelbinding.1 Voor niet-woningen blijft alles
ongewijzigd.
Volgens de memorie van toelichting draagt een transparantere
WOZ-waarde bij aan de acceptatie van de WOZ-waarde door burgers en
wordt met die transparantie de kwaliteit van de WOZ-waarde verbeterd.2
Gesteld wordt dat door het steeds bredere gebruik van de WOZ-waarde,
een transparante WOZ-waarde en een vergelijking van de WOZ-waarde
van de eigen woning met WOZ-waarden van andere woningen van groter
belang zijn geworden.3 Tevens zou de openbaarheid van WOZ-waarden
van woningen een stimulans kunnen betekenen voor gemeenten om te
laten zien dat zij zorgvuldig hebben gewaardeerd, met inachtneming van
de onderlinge verhoudingen in de markt.4 Dit zou er volgens de memorie
van toelichting toe kunnen leiden dat er op termijn minder bezwaar- en
beroepschriften worden ingediend.5

1
Kort gezegd houdt deze doelbinding van het
huidige artikel 40 van de Wet WOZ in dat de
WOZ-waarde (op verzoek) alleen wordt
verstrekt aan degene die kan aantonen uit
hoofde van de belastingheffing te zijnen
aanzien een gerechtvaardigd belang te
hebben bij de verkrijging van de WOZ-waarde.
2
Memorie van toelichting, paragraaf 1, tiende
volzin.
3
Memorie van toelichting, paragraaf 2.2,
tweede tekstblok.
4
Memorie van toelichting, paragraaf 2.4,
eerste tekstblok, derde volzin.
5
Memorie van toelichting, paragraaf 2.4,
laatste volzin.
6
Memorie van toelichting, paragraaf 2.2,
tweede tekstblok, derde volzin.
7
Kamerstukken II 2008/09, 29 911, nr. 24.
8
Memorie van toelichting, paragraaf 2.4,
eerste tekstblok.
9
Memorie van toelichting, paragraaf 2.4,
eerste tekstblok.

De Afdeling merkt op dat uit de memorie van toelichting volgt dat het
voorstel tot onbeperkte raadpleegbaarheid van WOZ-waarden onder
andere is gestoeld op de gedachte dat de WOZ-waarde, mede door het
objectieve karakter van de WOZ-waardebepaling, in de maatschappelijke
beleving steeds meer het karakter heeft gekregen van een objectief
kenmerk van de woning, in plaats van een persoonsgegeven.6 Dit
standpunt staat haaks op het standpunt dat nog niet lang geleden (in
2009) is ingenomen bij de eerste uitbreiding van de openbaarheid van de
WOZ-waarde ten behoeve van de bestrijding van vastgoedfraude. Toen
constateerde de Staatssecretaris van Financiën nog dat de WOZ-waarde
een privacygevoelig gegeven is en dat volledige openbaarheid zonder
doelbinding niet voldoende recht doet aan het recht op privacybescherming.7
Deze wijziging van inzicht vergt naar het oordeel van de Afdeling een
overtuigende onderbouwing. In dit verband wordt in de memorie van
toelichting onder andere verwezen naar het advies van de Waarderingskamer van 15 november 2011. Daarin wordt geconstateerd dat «de actuele
maatschappelijke opvattingen over de in acht te nemen bescherming van
de privacy voor WOZ-waarden van woningen, niet meer dezelfde zijn als
ten tijde van de totstandkoming van de Wet WOZ».8 De Afdeling is van
mening dat de wijziging van inzicht niet overtuigend voortvloeit uit dit
advies van de Waarderingskamer. Hetzelfde geldt met betrekking tot de
verwijzing in de memorie van toelichting naar een in mei 2012 gehouden
ledenpanel van de VEH, waaruit naar voren komt dat «een ruime
meerderheid van de leden heeft aangegeven achter een verdere
openbaarheid van de WOZ-waarden te staan».9 Daarbij is het de Afdeling
niet duidelijk wat de vraagstelling van het onderzoek is geweest en hoe
representatief het onderzoek is. In de reactie van de VEH van 14 mei 2012
op het ontwerp van wet modernisering Wet WOZ (internetconsultatie)
wordt hier tegenover ook opgemerkt dat een deel van de leden van de
VEH aangeeft zorgpunten te hebben over de privacy. Zo willen zij absoluut
niet dat hun personalia bekend worden gemaakt en dat de WOZ-waarden
kunnen worden opgevraagd voor commerciële doeleinden.
Gelet op het voorgaande adviseert de Afdeling in de memorie van
toelichting de hiervoor besproken wijziging van inzicht nader te
onderbouwen.
Aan het advies van de Afdeling om in de memorie van toelichting de
wijziging van inzicht over het karakter van de WOZ-waarde nader te
onderbouwen, is gehoor gegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 462, nr. 4

2

De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.
De vice-president van de Raad van State,
J. P. H. Donner
Ik moge U verzoeken, mede namens de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksaangelegenheden, het hierbij gevoegde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal te zenden.
De staatssecretaris van Financiën,
F. H. H. Weekers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 462, nr. 4

3