Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

34 249

Verslag van een werkbezoek aan Brussel door
een delegatie van de commissie Defensie

Nr. 3

VERSLAG VAN EEN WERKBEZOEK VAN EEN DELEGATIE UIT DE
VASTE COMMISSIE VOOR DEFENSIE AAN BRUSSEL VAN 27 TOT
EN MET 28 JANUARI 2019
Vastgesteld 8 februari 2019
Een delegatie uit de vaste commissie voor Defensie heeft op zondag 27 en
maandag 28 januari 2019 een werkbezoek gebracht aan Brussel. Het doel
van het werkbezoek was om meer inzicht te verkrijgen in de laatste
ontwikkelingen op het terrein van het Gemeenschappelijk Veiligheids- en
Defensiebeleid (GVDB) van de Europese Unie.
De delegatie bestond uit de leden Aukje de Vries (delegatieleider; VVD),
Bosman (VVD), Anne Mulder (VVD), Bruins Slot (CDA), Belhaj (D66) en
Krol (50PLUS). De delegatie werd ambtelijk begeleid door de griffier van
de commissie, de heer De Lange, de EU-adviseur van de commissie,
mevrouw Prenger en de parlementair vertegenwoordiger van de
Staten-Generaal in Brussel, mevrouw Timmer.
De delegatie brengt als volgt verslag uit van dit werkbezoek.
De delegatie werd op de residentie van de Permanent Vertegenwoordiger
van Nederland bij de NAVO ontvangen door het Hoofd Permanente
Militaire Vertegenwoordiger van Nederland bij de EU en NAVO Militaire
Comités, viceadmiraal Bekkering. Verder waren aanwezig de heer In den
Bosch, hoofd afdeling Directie Defensiebeleid & Plannen, mevrouw
Sillevis, Defensieraad, de heer Fiévez, stafofficier EU en de heer Jacobs,
stafofficier EU. Tijdens deze ontvangst werd de delegatie gebrieft over
actuele ontwikkelingen in het GVDB. Daarbij is onder meer gesproken
over het Europees Defensiefonds, de Europese vredesfaciliteit, het
Europees krachtenveld in het GVDB en de samenwerking tussen de EU en
de NAVO.
Op maandagochtend 28 januari bezocht de delegatie het Europees
Defensie Agentschap (EDA), alwaar het een gesprek had met de
uitvoerend directeur, de heer Domecq. De heer Domecq beschreef de
grote vooruitgang die sinds de publicatie van de EU Global Strategy in
2016 is gemaakt op het terrein van het GVDB. Daarbij ging hij in op de rol

kst-34249-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 249, nr. 3

1

die EDA speelt in de uitvoering van verschillende initiatieven zoals
PESCO, CARD en PADR. Volgens de heer Domecq moet de focus nu liggen
op de implementatie en een goede coherentie tussen de verschillende
initiatieven. EDA draagt hier op verschillende manieren aan bij, onder
meer door het goed in kaart brengen en op elkaar afstemmen van
defensiecapaciteiten van de lidstaten. Daarnaast sprak de delegatie met
de heer Domecq over de definitie van de term «Europese strategische
autonomie». Volgens de heer Domecq is de kern van Europese strategische autonomie dat de EU niet afhankelijk is van anderen. Hiervoor zijn
voldoende financiële middelen en de bereidheid van de lidstaten om te
willen samenwerken, essentieel.
Aansluitend had de delegatie een gesprek met de heer Alexis, Head of
Unit van DG Grow van de Europese Commissie en mevrouw Tigchelaar,
werkzaam bij de afdeling defensie van DG Grow. In het gesprek stond de
vraag hoe het Europees Defensiefonds (EDF) kan bijdragen aan het
daadwerkelijk competitiever maken van de Europese defensie-industrie
centraal. Volgens de heer Alexis zijn in het EDF een aantal belangrijke
waarborgen ingebouwd. Zo wordt bijvoorbeeld alleen financiering
verstrekt aan projecten die worden uitgevoerd door ondernemingen uit
tenminste drie verschillende lidstaten en wordt grensoverschrijdende
deelname van het MKB gestimuleerd. Tegelijkertijd erkende de heer Alexis
ook dat met het EDF geen einde wordt gemaakt aan het staatseigendom
van bedrijven in defensie-industrie, die vaak tegen een veel lagere prijs
kunnen concurreren. Volgens de heer Alexis zijn vertrouwen en de
bereidheid om te willen samen te werken cruciaal om de concurrentie in
de Europese defensie-industrie te vergroten. Dit kost tijd, maar het EDF
kan daar volgens de heer Alexis een belangrijke bijdrage aan leveren.
Tijdens de lunch sprak de delegatie met de heer Ioan Mircea Pascu (S&D,
Roemenië), vicevoorzitter en lid van de subcommissie Defensie van het
Europees parlement. Volgens de heer Pascu is het parlementair toezicht
op EU-niveau ten aanzien van het GVDB niet langer voldoende. In dit
verband pleitte hij voor de instelling van een volwaardige commissie voor
veiligheid en defensie in het nieuwe Europees parlement, dat tot op heden
enkel een subcommissie is. Verder lichtte de heer Pascu het standpunt
van het Europees parlement, evenals zijn eigen visie, op diverse defensieonderwerpen toe.
Daarna werd de delegatie ontvangen door twee functionarissen van de
Europese Dienst voor Extern Optreden (EDEO), de heer Van Aubel,
voorzitter van de Politiek Militaire Groep (PMG) en de heer Huiskes, Head
of Unit van de afdeling Resources Support. De heer Van Aubel lichtte de
totstandkoming en de laatste stand van zaken van PESCO toe. Volgens de
heer Van Aubel ligt de focus het komende jaar op de implementatie van
de gemaakte afspraken en de uitvoering van de projecten. Een moeizame
discussie die nog loopt is de deelname van derde landen aan afzonderlijke
PESCO-projecten. Een aantal lidstaten zou dit graag zien, terwijl andere
lidstaten zeer terughoudend zijn.
Vervolgens ging de heer Huiskes in zijn bijdrage uitgebreid in op de
initiatieven die zijn genomen om de militaire mobiliteit in de EU te
verbeteren. Centraal hierbij staat de uitvoering van de «military mobility
pledge», die op initiatief van Nederland in juni 2018 zowel in EU- als in
NAVO-verband, werd bekrachtigd.
Tot slot bracht de delegatie een bezoek aan de voorzitter van het EU
Militair Comité (EUMC), Generaal Graziano. Aldaar werd de delegatie
gebrieft over de taken en verantwoordelijkheden van het EUMC, de
lopende operaties en missies, en de laatste ontwikkelingen in het GVDB,
waaronder PESCO, CARD en de Europese vredesfaciliteit. In zijn bijdrage

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 249, nr. 3

2

benadrukte de heer Graziano dat de toenemende activiteiten van de EU op
defensieterrein niet concurreren met de NAVO, maar de NAVO juist
versterken.
De delegatie dankt de Nederlandse vertegenwoordigingen in Brussel voor
hun assistentie bij de voorbereiding van en hun gastvrijheid tijdens het
bezoek.
De delegatieleider,
Aukje de Vries
De griffier van de delegatie,
De Lange

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 249, nr. 3

3