2014D45246

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Financiën, heeft over het rapport van de
Algemene Rekenkamer «Belastingontwijking; Een verdiepend onderzoek
naar belastingontwijking in relatie tot de fiscale regels en het verdragennetwerk» (Kamerstuk 25 087, nr. 78) de navolgende vragen ter beantwoording aan de Algemene Rekenkamer voorgelegd.
De voorzitter van de commissie,
Duisenberg
De griffier van de commissie,
Berck

nds-tk-2014D45246

1

Nr.

Vraag

1

Heeft de Algemene Rekenkamer gesproken met trustkantoren en
andere beheerders van BFI’s?
Heeft de Algemene Rekenkamer actief gespeurd naar ontwijkingsconstructies, naast de «Double Irish Dutch Sandwich»?
Heeft de Algemene Rekenkamer aanwijzingen gevonden dat er met
belastingplichtigen afspraken worden gemaakt over de maximering
van de te betalen belasting?
Heeft de Algemene Rekenkamer aanwijzingen gevonden voor
contra legem rulings?
Heeft de Algemene Rekenkamer gekeken hoe de Nederlandse
rulingpraktijk zich verhoudt tot de rulingpraktijk in andere landen?
Hoe duidt de Algemene Rekenkamer haar conclusies in het licht
van de uitspraken van Lux Leaks over belastingontwijking van
november 2014?
Kan er een lijst worden verstrekt van personen met wie voor dit
onderzoek gesprekken zijn gevoerd?
Het mandaat van de Algemene Rekenkamer is «te controleren of
het Rijk geld uitgeeft en beleid uitvoert zoals de bedoeling was». Is
de Algemene Rekenkamer het er mee eens dat het een probleem is
dat er bij het onderwerp belastingontwijking sprake is van een
zekere spanning tussen verschillende beleidsdoelstellingen van de
overheid? Zoals bijvoorbeeld het fiscale vestigingsklimaat
verdedigen, maar ook een evenwichtige belastingdruk in Nederland
en ontwikkelingslanden en voldoende belastinginkomsten van
bedrijven genereren? Welk beleid heeft de Algemene Rekenkamer
in het onderzoek en het rapport centraal gesteld om naast de
directe concrete beantwoording van de vragen uit de Kamer te
komen tot een kwalitatieve duiding?
Staat het standpunt van de Europese Commissie over de APA van
Starbucks Manufacturing BV, dat Nederland de regels voor het
bepalen van verrekenprijzen op meerdere punten onjuist heeft
toegepast, haaks op de conclusies van het rapport? In hoeverre kan
de Algemene Rekenkamer een inhoudelijk oordeel vellen over de
juiste toepassing van verrekenprijzen in de APA-dossiers die zijn
onderzocht? En in hoeverre vormen deze dossiers voldoende basis
voor de beoordeling van de APA-praktijk in het algemeen?
Waarom heeft de Algemene Rekenkamer niet de totale opbrengsten
van de dividendbelasting kunnen schatten?
(Echt)paren kunnen fiscale aftrekposten en/of kortingen in veel
gevallen laten neerslaan bij de meest verdienende partner. Op deze
manier kunnen zij binnen de kaders van de wet de eigen belastingdruk verlagen, terwijl alleenstaanden en alleenverdieners deze
optie niet hebben. Kan de Algemene Rekenkamer bevestigen dat de
genoemde tax planning door (echt)paren een zeker effect heeft op
de houdbaarheid van de overheidsfinanciën?
Kan de Algemene Rekenkamer kwantitatief aantonen dat «tax
planning» door (echt)paren materieel van ondergeschikt belang is
ten opzichte van tax planning door internationaal opererende
bedrijven?
Kan de Algemene Rekenkamer uitleggen dat «tax planning» door
internationaal opererende bedrijven moreel afwijkt van tax
planning door huishoudens?

2
3

4
5
6

7
8

9

10
11

2

Nr.

Vraag

12

De wijze waarop de belastinggrondslag wordt vastgesteld verschilt
per land. Kan de Algemene Rekenkamer desondanks ten behoeve
van de informatievoorziening aan de Kamer een internationaal
vergelijkend overzicht geven van de totale belastinggrondslag van
vennootschapsbelasting per land (ongeacht de berekeningswijze),
zowel in euro’s als in procenten van het BBP? Kan dit tevens
worden afgezet tegen de opbrengst van de vennootschapsbelasting
per land?
Kan de stelling dat op eenvoudige wijze aan de substance-eisen kan
worden voldaan met behulp van een trustkantoor nader onderbouwd worden?
Ziet de Algemene Rekenkamer een verschil tussen een brievenbusmaatschappij en een trustkantoor? Zo ja, wat is het verschil?
Klopt het dat de Algemene Rekenkamer «transfer pricing» als
voorbeeld van belastingontwijking ziet? Hoe verhoudt deze
categorisering zich tot de onvermijdelijke noodzaak van transfer
pricing voor ondernemingen die grensoverschrijdend opereren?
Volgens de economische wetenschap is vennootschapsbelasting de
meest verstorende belasting. Kan aangetoond worden dat de
constatering dat internationaal de vennootschapsbelastingtarieven
steeds lager worden, toe te schrijven is aan belastingconcurrentie
en niet aan verschuiving van belastingen, met als doel om de
economische doelmatigheid van het belastingstelsel te verbeteren?
Is de Algemene Rekenkamer het eens met de stelling dat de
opbrengst van de ingehouden bronbelasting in Nederland vooral
laag is vanwege de Europese Moeder-dochterrichtlijn?
Klopt het dat in figuur 5 (pagina 29 van het rapport) de brutowinst
groepsmaatschappij Nederland € 15 miljoen bedraagt en dat dan
de verschuldigde vennootschapsbelasting daarover 25% is, en dus
25% van € 15 miljoen, € 3,75 miljoen is en niet € 6,25 miljoen? En
dat deze vennootschapsbelasting van € 3,75 miljoen niet betaald
hoeft te worden omdat er belastingverrekening plaats vindt voor
het laagste bedrag van € 10 miljoen (de ingehouden bronbelasting)
en de € 3,75 miljoen (verschuldigde vennootschapsbelasting)?
Deelt de Algemene Rekenkamer de opvatting, dat gezien de
uitkomsten van het onderzoek, Nederland geen belastingparadijs
is?
Op pagina 32 en 33 van het rapport wordt geconcludeerd dat
Nederland een middenpositie inneemt kijkende naar het aantal
belastingverdragen. De tabel lijkt Nederland incorrect op een
zevende plaats in plaats van een vijfde plaats te plaatsen uit een
totaal van 34 landen. Zou de conclusie niet moeten zijn dat
Nederland een toppositie inneemt?
In hoofdstuk 3 van het rapport staat dat het Nederlandse verdragsbeleid niet afwijkt van hetgeen in het modelverdrag is opgenomen,
heeft de Rekenkamer ook gekeken of er EU-landen zijn, die wel veel
afwijken?
Wat wordt verstaan onder het begrip «vaste inrichting», dat wordt
genoemd als afwijkend uitgangspunt in verdragsrelaties met
ontwikkelingslanden?

13

14
15

16

17

18

19

20

21

22

3

Nr.

Vraag

23

Welke conclusie moet er worden getrokken ten aanzien van
substance-criteria over gegevens die bedrijven moeten verstrekken
over de opbrengsten en kosten van onder andere houdstermaatschappijen? Klopt het dat enerzijds wordt geconcludeerd dat de
substance-criteria eigenlijk niets voorstellen (en dus weinig impact
hebben op het voorkomen van onbedoeld gebruik van de Nederlandse belastingvoordelen) en dat bedrijven de in de bij de aangifte
vennootschapsbelasting gestelde vragen veelal niet of onjuist
invullen en dat het rapport anderzijds de indruk wekt dat deze
maatregelen wel degelijk van belang zijn? Is het juist dat in de tabel
op pagina 12 als belangrijkste conclusie over substance-eisen
wordt gesteld dat nog niet aangegeven kan worden in hoeverre in
de praktijk aan substance-eisen wordt voldaan (terwijl elders dus
wordt geconcludeerd dat hier met behulp van een trustkantoor
zonder moeite aan kan worden voldaan) en op pagina 47 wordt
geconcludeerd dat «de bijlage een handig overzicht is dat de
Belastingdienst hanteert bij het opsporen van fiscale risico’s? Hoe
kan het daarvoor wel voldoende zijn en niet om informatie
daarover te verstrekken aan de Algemene Rekenkamer?
Klopt het dat de in de rechterkolom (figuur 9 van het rapport), als
China alle activiteiten zelf zou doen, met uitzondering van de
verkoop in het Verenigd Koninkrijk, dat de waarde van de productie
€ 1.950 bedraagt en niet € 2.850?
Kan de Algemene Rekenkamer figuur 10 van het rapport
verduidelijken?
Wat wordt verstaan onder het «arm’s length beginsel»?
De Belastingdienst hanteert het begrip schakelvennootschappen en
De Nederlandsche Bank het begrip BFI’s. Hoe komt het dat het
aantal schakelvennootschappen en het aantal BFI’s van elkaar
verschilt? Wat zijn de verschillen in definities?
Kan er een verschil van inzicht worden geconcludeerd tussen de
Algemene Rekenkamer en het kabinet, ten aanzien van de
aanbeveling op pagina 88? Kan de Rekenkamer een concreet advies
uitbrengen over de samenstelling en de parameters van de fiscale
monitor zoals zij dat voor ogen zien en haalbaar achten?
Is er gesproken met fiscale en juridische advieskantoren; hoe
verliep de samenwerking met de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB)?
Er zijn dertien APA’s en elf ATR’s ingezien, vijf dossiers inzake
verrekenprijzen en tien dossiers waarbij de belastingdienst
informatie uitwisselde met verdragspartners. Op basis van welke
criteria zijn deze dossiers geselecteerd?
Hoe verhoudt de definitie van het «arm’s length beginsel» op
pagina 108 van het rapport zich tot de definitie die de Algemene
Rekenkamer tijdens de briefing over het rapport op 6 november
2014 heeft gehanteerd?
De genoemde publicaties in de lijst van literatuur zijn vooral
afkomstig van het Ministerie van Financiën. Andere studies van
bijvoorbeeld het IMF naar «spillover effects in international
taxation» en het 2014 UNCTAD-rapport worden niet aangehaald. Is
het voor een controlerende instantie niet juist belangrijk om op
informatie vanuit de overheid te reflecteren met kennis van
buitenaf?

24

25
26
27

28

29

30

31

32

4