Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008-2009

31 924 D

Jaarverslag en slotwet van het Fonds
economische structuurversterking 2008

Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikel 1 (uitgaven en ontvangsten)
De begrotingsstaat die onderdeel uitmaakt van de Rijksbegroting, wordt
op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 bij de
wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel
strekt ertoe om voor hetjaar 2008 wijzigingen aan te brengen in de
begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegejicht (de zogenaamde
begrotingstoelichting).
^ ^
I / )
De minister van Economische Zaken,
M. J. A. van der Hoeven
De minister van.Financien,

KST128864
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
's-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008-2009, 31 924 D, nr. 4

B. ALGEMENE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSSTATEN
Realisatie
In 2008 is door het Fes in totaal € 2 383 min verrekend met andere begrotingen. Aan de ontvangstenkant is in 2008 € 2 383 min gerealiseerd.
Uitgaven
De opbouw van de realisatie van de uitgavenbegroting 2008 van het Fes
ziet er als volgt uit (in € 1 000):
Vastgestelde begroting 2008 (incl. voordelig
eindsaldo)
Waarvan bijdragen aan departementen:
Bij: 1e suppletore begroting 2008
Af: 2e suppletore begroting 2008
Af: 3e suppletore begroting 2008 (slotwet)

6 292 892
2 709 975
632 553
- 317 495
- 642 053

Realisatie bijdragen aan departementen 2008
Realisatie voordelig eindsaldo 2008 (artikel
U31)

2 382 980

Totaal van de uitgavenbegroting 2008

2 382 980

0

Ontvangsten
De opbouw van de realisatie van de ontvangstenbegroting 2008 van het
Fes ziet er als volgt uit (in € 1 000):
Vastgestelde begroting 2008 (incl. voordelig
beginsaldo)
Waarvan ontvangsten in 2008
Bij: 1e suppletore begroting 2008
Af: 2e suppletore begroting 2008
Af: 3e suppletore begroting 2008 (slotwet)

6 292 892
2 709 975
632 553
-317 495
- 642 053

Realisatie ontvangsten in 2008
Realisatie voordelig beginsaldo 2008 (artikel

031)
Totaal van de ontvangsten begroting 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008-2009, 31 924 D, nr. 4

2 382 980
0
2 382 980

C. TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKEL
UITGAVEN
01 Bijdragen van het fonds aan andere begrotingen
Artikel 11 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van
verkeer en vervoer
Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting On € 1000)
Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2008
Mutatie Ie suppl. begroting 2008
Mutatie 2e suppl. begroting 2008
Mutatie slotwet 2008
Specificatie mutatie slotwet
7. Infrastructuur Noordvleugel, IF
2. Bijdrage systeemkosten tolheffing, IF
3. Praktijkproefverbetering doorstroming AIO Amsterdam, IF
4. Quick Wins wegen/Aanpak knooppunten, IF
5. Overig, IF

1 231 634
59 563
203 326
- 23 009

Stand slotwet 2008 (= realisatie 2008)

1 471 514

-8 200
- 7 957
-3 267
-2416
- 1 169

Slotwetmutatie:
1. De mutatie wordt veroorzaakt doordat een deel van de voorbereidingskosten in het kader van de Infrastructuur Noordvleugel van het
Infrastructuurfonds pas in 2009 tot betaling komt. De middelen
schuiven door naar latere jaren.
2. Door vertraging in de voorbereidingskosten z[jn de uitgaven voor het
project Systeemkosten tolheffing van het Infrastructuurfonds achtergebleven bij de raming. De mutatie betreft het doorschuiven van de
middelen naar latere jaren.
3. Het plan van aanpak voor het project Praktijkproef verbetering doorstroming A10 Amsterdam van het Infrastructuurfonds wordt in het
eerste kwartaal 2009 ter besluitvorming voorgelegd. Derhalve zjjn tot
op heden alleen voorbereidingskosten gemaakt terwijl al wel budget
was toegekend voor de uitvoering van het project. De middelen
schuiven door naar latere jaren.
4. Ten behoeve van het project Aanpak van knooppunten van het
Infrastructuurfonds is besloten om het zo veel mogelijk te combineren
met beheer- en onderhoudswerkzaamheden teneinde de verkeersoverlast tot een minimum te beperken. De mutatie betreft het doorschuiven
van middelen naar latere jaren als gevolg hiervan.
5. De overige mutaties betreffen de projecten Programma filevermindering en Dynamisch verkeersmanagement van het Infrastructuurfonds.
Omdat de kasbetalingen minder snel verlopen dan aanvankelijk
geraamd, schuiven de middelen door naar laterejaren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008-2009, 31 924 D, nr. 4

Artikel 12 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van
milieu en duurzaamheid
Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)
Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2008
Mutatie Ie suppl. begroting 2008
Mutatie 2e suppl. begroting 2008
Mutatie slotwet 2008
Specificatie mutatie slotwet
1. Luchtkwaliteit, VROM
2. Enveloppe Luchtkwaliteit (lokale maatregelen), VROM
3. Duurzaamheidsenveloppe (diverse projecten), EZ
4. Duurzaamheidsenveloppe; biobrandstoffen, VenW
5. Luchtkwaliteit, LNV
6. Overig, VROM
Stand slotwet 2008 (= realisatie 2008)

256 946
57 940
26 396
- 117 823
- 44 460
- 39 578
-32 314
-2 119
1 324
- 676
223 459

Slotwetmutatie:
1. Op de eerste plaats zijn de realisaties van het Coalitieakkoord middelen
in het kader van Luchtkwaliteit vertraagd doordat zowel de afspraken
over de subsidies als het op gang krijgen van een stroom aan
aanvragen meer t|jd heeft gekost dan aanvankelijk verondersteld werd.
De middelen (€ 35,0 min.) schuiven door naar laterejaren. Daarnaast
betreft de mutatie het doorschuiven van € 9,5 min. naar laterejaren
doordat de toekenningen met betrekking tot verkeermaatregelen in
relatie tot het project Luchtkwaliteit van het Ministerie van VROM lager
zijn dan de beschikbare budgetten.
2. Doordat de subsidieregeling in het kader van de Enveloppe Luchtkwaliteit lokale maatregelen van het Ministerie van VROM later dan
verwacht gereed kwam en de toetsing van de voorstellen van de lokale
overheden zeer gedegen wordt gedaan, zijn de toekenningen niet meer
de deur uit gegaan in 2008. De middelen schuiven door naar latere
jaren.
3. Diverse EZ-projecten uit de duurzaamheidsenveloppe zijn later van
start gegaan dan was voorzien. Daarnaast verloopt de uitfinanciering
van de overige projecten langzamer dan verwacht. De middelen
schuiven door naar laterejaren.
4. Doordat een aantal subsidieontvangers niet tijdig hun afrekeningen
inclusief accountantsverklaring heeft ingeleverd, schuiven de kasmiddelen voor het project Biobrandstoffen van het Ministerie van VenW
door naar het jaar 2009.
5. De realisatie van het project Luchtkwaliteit van het Ministerie van LNV
is iets hoger uitgevallen dan geraamd (€ 1,3 min.). De mutatie betreft
het naar voren halen van middelen uit laterejaren.
6. De overige mutaties betreffen grotendeels de projecten Bodemsanering en Groningen pijpleiding van het Ministerie van VROM.
Omdat de kasbetalingen minder snel verlopen dan aanvankelijk
geraamd, schuiven de middelen door naar laterejaren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008-2009, 31 924 D, nr. 4

Artikel 13 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van
kennis en innovatie
Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)
Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2008
Mutatie 1e suppl. begroting 2008
Mutatie 2e suppl. begroting 2008
Mutatie slotwet 2008
Specificatie mutatie slotwet
1. Kennis Bsik, divers
2. Investeringsimpuls 2006, divers
3. Investeringsimpuls 2005, divers
4. Vitale Infrastructuur, divers
5. Kenniswijk, EZ
6. Innovatieprogramma's en toponderzoek, divers
7. Overig
Stand slotwet 2008 (= realisatie 2008)

590 887
168 674
- 132 134
- 93 919
- 39 685
- 32 036
- 8 248
-5319
-3 804
-3 504
- 1 323
533 508

Slotwetmutatie:
1.
De kasuitgaven voor de diverse projecten in het kader van ICES/
KIS-3 verlopen minder snel dan geraamd en schuiven daarom
door naar laterejaren. Het gaat om vertragingen in diverse
projecten van de Ministeries VenW, VWS, EZ, OCW, VROM en
LNV en het Infrastructuurfonds.
2.
De mutatie wordt veroorzaakt doordat de kasbetalingen in het
kader van diverse projecten uit de Investeringsimpuls 2006
minder sneller verlopen dan aanvankelijk geraamd. De middelen
schuiven door naar laterejaren. Het gaat voornamelijk om de
volgende projecten:
Rendement en excellentie (€ 9,4 min.) van het Ministerie van
OCW. De vertraging is veroorzaakt door de startdatum en
looptijd van de goedgekeurde projecten;
• Onderwijs en ondernemerschap (€ 8,6 min.) en Fonds
versterking beroepsonderwijs-bedrijfsleven (€ 8,1 min.) van
het Ministerie van EZ. De realisatie van deze projecten
verloopt minder snel dan geraamd;
Impuls veterinaire aviaire invluenza (€ 2,9 min.) van het
Ministerie van LNV. De oorzaak van de vertraging is het
bestuurlijk regelen van het project en de organisatie van het
onderzoek. Dit heeft vertraging opgelopen waardoor de
uitvoering van het project ook is vertraagd;
• Het project RSV (€ 2,9 min.) van het Ministerie van VWS. De
RSV-uitgaven zijn lager dan geraamd vanwege een combinatie van het uitlopen van werkzaamheden (zoals dierproeven en registratie activiteiten) en overdracht van werkzaamheden van de private partner naar het Nederlands
vaccin instituut.
3.
De mutatie betreft grotendeels het doorschuiven van middelen
naar laterejaren als gevolg van vertragingen in het verloop van
onder andere de volgende projecten:
Innovatievouchers (€ 8,9 min.) en Sleutelgebieden (€ 4,0
min.) van het Ministerie van EZ;
Het project Plantkundig onderzoek (€ 1,6 min.) van het
Ministerie van LNV. De vertraging is veroorzaakt doordat de
definitieve offertes van de periodejuli - december 2008 laat
zijn binnengekomen.
Daarnaast betreft de mutatie het naar voren halen van middelen
uit laterejaren (€ 8,0 min.) voor het project Holst center van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008-2009, 31 924 D, nr. 4

Ministerie van EZ. Dat omdat de liquiditeitsbehoefte voor het
Holst Centrum in 2008 groter was dan aanvankelijk geraamd.
4 t/m 6. Omdat de kasbetalingen voor diverse projecten uit de enveloppe Vitale Infrastructuur, het project Kenniswijk van het Ministerie van EZ en de enveloppe Innovatieprogramma's en
toponderzoek minder snel verlopen dan aanvankelijk geraamd,
schuiven de middelen door naar laterejaren.
7.
De overige mutaties betreffen onder andere diverse projecten in
het kader van de enveloppe Maatschappelijke sectoren en ICT
en de projecten Kennis, onderzoek en innovatie van het Ministerie van EZ en Kennis voor klimaat van het ministerie van
VROM.
Artikel 14 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van
ruimtelijke ordening
Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)
Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2008
Mutatie Ie suppl. begroting 2008
Mutatie 2e suppl. begroting 2008
Mutatie slotwet 2008
Specificatie mutatie slotwet
1. Noordelijke U-oevers, VROM
2. Planvormingskosten NoRu, VROM
3. BiRK en saneringsregeling, VROM
4. Malta, OCW
5. Mooi Nederland, VROM
6. Overig

165 099
293 437
- 295 483
- 8 554

Stand slotwet 2008 (= realisatie 2008)

154 499

-6 800
5 641
-3 674
-2 224
- 1 170
-327

Slotwetmutatie:
1. De mutatie betreft een vertraging in het Nota Ruimte project Noordelijke U-oevers van het Ministerie van VROM. De middelen schuiven
door naar laterejaren.
2. De mutatie betreft het naar voren halen van middelen uit laterejaren
ten behoeve van voorfinanciering Schaalsprong Almere (€ 4,8 min.) en
algemene planvormingskosten Nota Ruimte(€ 0,8 min.) van het Ministerie van VROM.
3. De mutatie betreft het saldo van vertragingen in de uitvoering van
diverse BIRK-projecten van het Ministerie van VROM ten opzichte van
de oorspronkelijke prognose afgegeven voor het totaal aan BIRKprojecten door de uitvoeringsorganisatie SenterNovem. De middelen
schuiven door naar laterejaren.
4. Door een vertraging in de uitvoering van het project Malta van het
Ministerie van OCW schuiven de middelen door naar laterejaren.
5. De uitvoering van het programma Mooi Nederland van het Ministerie
van VROM is pas laat in 2008 gestart waardoor wel verplichtingen zyn
aangegaan, maar nog geen betalingen plaats hebben gevonden. De
middelen schuiven door naar laterejaren.
6. De mutatie betreft voornamelijk het project Sleutelgebieden van het
Ministerie van VROM.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008-2009, 31 924 D, nr. 4

Artikel 15 Projecten in voorbereiding
Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)
Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2008
Mutatie 1e suppl. begroting 2008
Mutatie 2e suppl. begroting 2008
Mutatie slotwet 2008

465 409
52 939
-119 600
- 398 748

Stand slotwet 2008 (= realisatie 2008)

-

Slotwetmutatie:
Op dit artikel worden bijdragen geraamd voor projecten waarvoor door de
Fes-beheerders aan de betrokken departementen nog geen daadwerkelijke toezegging heeft plaatsgevonden omdat deze projecten nog in de
voorbereidende fase zijn. Daarnaast worden op dit artikel alle middelen
geraamd die wel zijn toegezegd, maar nog niet zijn overgeheveld naar de
desbetreffende departementale begrotingen.
Voorzover de uitgaven niet zijn gerealiseerd, worden deze middelen aan
het eind van elk jaar doorgeschoven naar laterejaren. De slotwetmutatie
betreft voornamelijk de reserveringen voor het project Infrastructuur
Noordvleugel van het Infrastructuurfonds (€ 133,0 min.), Integrale gebiedsopgaven (€ 101,5 min, diverse departementen), diverse projecten in het
kader van de Investeringsimpuls 2006 (€ 75,3 min.), diverse
CA-enveloppen (€ 73,0 min.) en het BIRK-project (€15 min.) van het
Ministerie van LNV.
ONTVANGSTEN
Artikel 21 Ontvangsten uit aardgasbaten
Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)
Ontvangsten
Stand vastgestelde begroting 2008
Mutatie Ie suppl. begroting 2008
Mutatie 2e suppl. begroting 2008
Mutatie slotwet 2008

2 120 245
632 553
272 235
- 642 053

Stand slotwet 2008 (= realisatie 2008)

2 382 980

Slotwetmutatie:
Voor hetjaar 2008 en later is sprake van een vaste Fes-voeding uit
gasbaten. De mutatie betreft de aanpassing van de raming die daaruit
voortvloeit en die nodig is om de in 2008 voorziene Fes-uitgaven te
dekken.
Artikel 22 Voeding uit incidentele baten
Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €10O0)
Ontvangsten
Stand vastgestelde begroting 2008
Mutatie 2e suppl. begroting 2008
Stand slotwet 2008 (= realisatie 2008)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008-2009, 31 924 D, nr. 4

589 730
- 589 730
-

Slotwetmuta tie:
Vanaf 2008 is conform de afspraken in het Coalitieakkoord sprake van een
vaste Fes-voeding waarby de voeding uit gasbaten bjj begrotingswet
wordt vastgesteld.
Het in de begrotingsstaat (artikel 21) opgenomen bedrag is toereikend om
alle uitgaven in 2008 te dekken. Door deze manier van vaststellen van de
voeding van het fonds is de Fes-voeding uit incidentele baten niet meer
relevant en is derhalve bij Najaarsnota 2008 komen te vervallen.
Saldi
Artikel 31 Voordelig eindsaldo/beginsaldo
Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

Stand vastgestelde begroting 2008
Mutatie 2e suppl. begroting 2008

Uitgaven
(eindsaldo)

Ontvangsten
(beginsaldo)

3 582 917
- 3 582 917

3 582 917
- 3 582 917

-

-

Stand slotwet 2008 (= realisatie 2008)

Slotwetmutatie:
De mutaties, vastgesteld bij Najaarsnota 2008, houden verband met de
nieuwe voedingssystematiek van het Fes, waarby de ontvangsten bij
begrotingswet worden vastgesteld. Omdat de ontvangsten uit aardgasbaten in hetjaar 2008 en later zo zijn vastgesteld dat de uitgaven in enig
jaar gedekt kunnen worden is het voordelig eindsaldo 2007 niet meer
relevant. Daarnaast is er door de nieuwe voedingssystematiek geen
sprake van een voordelig eindsaldo voor hetjaar 2008.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008-2009, 31 924 D, nr. 4