Rondetafelgesprek Kosten en baten voorgenomen Klimaatwet
Datum:
26 oktober 2018
Onderwerp: Position paper MVO Nederland in het kader van rondetafelgesprek Kosten en baten voorgenomen Klimaatwet 31 oktober 2018

Op 31 oktober 2018 vindt in de Tweede Kamer een rondetafelgesprek plaats over de kosten en baten
van de voorgenomen Klimaatwet. MVO Nederland neemt tussen 12.00 en 13.00 deel aan het gesprek
over de kosten en baten voor het Nederlandse bedrijfsleven. In dit position paper zetten we onze
belangrijkste punten op een rij.
Kosten en baten
Vanuit alle betrokkenen en in het maatschappelijk debat rond de voorgenomen Klimaatwet en het
Klimaatakkoord-in-wording is veel ruimte voor de vraag wat deze klimaattransitie gaat kosten. Dat is
ook belangrijk, het gaat om veel geld. PBL spreekt over ‘ruwweg 3 tot 4 miljard euro extra jaarlijks
kosten per jaar in 2030’. Daarnaast leeft de vraag wie de kosten gaat dragen: het bedrijfsleven, de
burger, de overheid? Ook dat is een logische vraag. We kunnen belastinggeld immers maar één keer
uitgeven. En het risico bestaat dat de kosten die het bedrijfsleven maakt, via producten en diensten
worden doorberekend aan de burger.
Dan is er nog een derde vraag van belang, die we in onze optiek te weinig terughoren. Want wat gaat de
transitie ons eigenlijk opleveren? De omslag naar een klimaatneutrale economie brengt de samenleving
en de economie ontzettend veel baten die verder strekken dan CO2-reductie, zoals verbetering van de
luchtkwaliteit, slimmere mobiliteit, comfortabel wonen, minder fijnstof in de lucht en de kans om de
kracht van de Nederlandse economie te versterken.1 Het is in onze ogen dus belangrijk meer aandacht
te besteden aan de baten die we als samenleving gaat beleven. Dat kan ook helpen in de pittige
zoektocht naar voldoende draagvlak in de samenleving.
Hoofdpunten MVO Nederland
Tijdens het rondetafelgesprek lichten we graag onderstaande punten toe, die raken aan de kosten en
baten van de voorgenomen Klimaatwet.
-

Nederlandse bedrijven hebben baat bij consistent en coherent overheidsbeleid. Het is van
belang duidelijkheid te hebben over de beleidsrichting van Rijksoverheid en aanstaande
kabinetten op de lange termijn. Hierin voorziet de voorgenomen Klimaatwet. Dit zorgt voor
zekerheid voor ondernemers, bijvoorbeeld als het gaat om investeringsbeslissingen.

-

Het is van belang oog te houden voor de mogelijkheid dat kosten én baten niet gelijk verdeeld
zouden kunnen zijn over betrokkenen. Er kunnen verschillen zijn tussen burgers of tussen
bedrijven, bijvoorbeeld tussen MKB en (internationaal) grootbedrijf. MVO Nederland roept op

1 PBL, Analyse van het Voorstel voor Hoofdlijnen voor een Klimaatakkoord, 2018; Kabinetsappreciatie Voorstel voor Hoofdlijnen van een

Klimaatakkoord; TNO, Kansen voor de circulaire economie in Nederland, 2013; SER, Energietransitie en werkgelegenheid, 2018; Vonnis
Klimaatzaak Urgenda.

Pagina 1 van 3

om hier aandacht voor te hebben, bijvoorbeeld door in het proces rondom het Klimaatakkoordin-wording het CPB te vragen niet alleen berekeningen te maken voor verschillende
inkomensgroepen, maar ook voor verschillende segmenten van het Nederlands bedrijfsleven.
-

Hoe sneller we de kraan een stuk dicht draaien, hoe langer het duurt eer de emmer vol is. Dus:
hoe eerder we flink CO2 besparen waar het nu al (kosten)technisch kan (zoals in het geval van
opwekking, bebouwde omgeving en weg- en spoorvervoer), hoe meer (innovatie)tijd we hebben
voor de echt lastige zaken als zware industrie, lucht- en scheepvaart. Duurzame ondernemers
zijn bereid kosten te maken en hebben voor ogen waar we gezamenlijk naar toe werken. Het
helpt als er, mede vanuit de Rijksoverheid, wordt toegewerkt naar een gelijk speelveld en het
hanteren van echte prijzen. Beleid dat hierbij zou passen is bijvoorbeeld een nationale prijs op
CO2-uitstoot. De opbrengsten hiervan kunnen – naar Canadees voorbeeld - gericht op innovatie
in CO2-arme technologieën en oplossingen, terugvloeien naar de samenleving

-

Duurzame ondernemers lopen veelal voorop in relatief CO2-arme producten en diensten. De
kosten om deze producten en diensten duurzaam te leveren, zijn al gemaakt. De baten worden
steviger wanneer de rest van de sector, gestuurd door de voorgenomen Klimaatwet, ook aan de
slag moet. De baten nemen toe wanneer duurzame producten door een gelijk speelveld en een
echte prijs beter in de markt komen te staan.

-

Er is terecht aandacht voor de vraag of we (internationale) bedrijven met de voorgenomen
klimaattransitie niet wegjagen uit Nederland, waardoor in een ander land of continent alsnog de
CO2-uitstoot plaatsvindt en we als wereld geen stap verder gekomen zijn. MVO Nederland
neemt dit argument serieus, maar wil het wel objectiveren. Het overgrote deel van de landen
heeft het Klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Ook daar zullen klimaatmaatregelen getroffen
worden. In de MEV 2019 stelt het CPB dat er weinig bewijs is voor verplaatsing naar ‘pollution
havens’ en voor al te groot pessimisme.

-

Ten slotte zullen de kosten alleen maar oplopen en zal de omslag alleen maar duurder worden,
hoe langer we wachten met een brede inzet op ambitieus klimaatbeleid.2

Wenkend perspectief
MVO Nederland gelooft dat we met elkaar een schonere, toekomstbestendige samenleving en
economie aan het bouwen, waarmee we onafhankelijker worden door eigen opwek van energie en door
hergebruik van grondstoffen binnen de kringloop in de onze economie. Duurzame ondernemers laten al
jaren zien dat je een eerlijk én financieel gezond businessmodel draaiend kan houden wanneer je denkt
vanuit de toekomst. Zeker wanneer we de synergie zoeken met de circulaire economie, waarin
grondstofkringlopen zoveel mogelijk gesloten worden, halen we met deze investeringen rondom de
klimaattransitie het onderste uit de kan. Een concreet wenkend perspectief zien we in de Amerikaanse
staat Californië, waar economische groei en snelgroeiende bedrijven en stijgende werkgelegenheid
hand in hand gaat met ambitieus klimaatbeleid.3

2 The Stern Review, The Economics of Climate Change, 2006; The Economist, The Cost of Doing Nothing, 2014.
3 NBC News, Experts Say California's Environmental Policies are Bellwether for Economic Growth, 2016.

Pagina 2 van 3

Over MVO Nederland
MVO Nederland is het grootste duurzame bedrijvennetwerk van Europa. Samen met bijna 2500
ondernemers vormen we een beweging die de overgang naar een nieuwe economie versnelt. Een
gezonde economie waarin positieve financiële resultaten samengaan met de zorg voor onze planeet en
mensen. We gaan voor maximale impact, nationaal en internationaal.
We werken aan klimaatneutrale, circulaire en inclusieve bedrijfsmodellen en duurzame handelsketens.
We zetten de agenda, vergroten de markt voor duurzame innovaties, creëren massa, en lobbyen in
Nederland en Europa voor ambitieus overheidsbeleid op maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Contact
Michel Schuurman, directeur Economie & Politiek
m.schuurman@mvonederland.nl
030 230 56 00

Pagina 3 van 3