Aan de voorzitter van de Eerste Kamer der StatenGeneraal
Postbus 20017
2500 EA Den Haag

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
Turfmarkt 147
Postbus 20011
2500 EA Den Haag
Kenmerk
2022-0000477807
Bijlage(n)
4

Datum

26 augustus 2022

Betreft

Inwerkingtreding Omgevingswet - toegezegde rapportages en
informatie

Op 21 en 28 juni jl. heb ik met u gesproken over de inwerkingtreding van de
Omgevingswet. Daarin heb ik aan u overgebracht dat ik met mijn bestuurlijke
partners de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal
Overleg (IPO) en de Unie van Waterschappen (UvW) en de Rijkspartijen op basis
van onze gezamenlijke aangescherpte Hoofdroute 2022 volop heb doorgewerkt
richting de inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2023.
Navolgend heeft uw Kamer de bestuurlijke partners en mij daarin gesteund via de
door uw Kamer aangenomen motie Rietkerk1 c.s. die naar de uitvoeringspraktijk
uitspreekt dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2023 het
uitgangspunt is en blijft, zodat de bevoegde gezagen hun voorbereidingen daarop
kunnen inrichten en de uitvoering geen vertraging oploopt. Daartoe is in de
afgelopen zomerperiode door alle partijen veel werk verzet. Bijvoorbeeld de
softwareontwikkeling door leveranciers, de testen, de tijdelijk alternatieve
maatregel IMRO (TAM-IMRO)2 en uiteraard alle werkzaamheden door alle
bevoegde gezagen om de komst van de Omgevingswet definitief in hun
organisaties in te regelen.
De motie Rietkerk c.s. is daarin een belangrijk signaal richting de
uitvoeringspraktijk geweest. Er is grote behoefte in het land aan duidelijkheid
over de invoering.3 Verschillende organisaties geven aan de resterende
onzekerheid over de datum van inwerkingtreding moeilijk te vinden. Mede
namens mijn bestuurlijke partners breng ik daarom graag nog eens onze
gedeelde wens onder uw aandacht om zo spoedig als mogelijk in uw Kamer een
definitief besluit te nemen over het ontwerp-KB met de invoeringsdatum van 1
1

Kamerstukken I 2021/22, 33118, DZ.

TAM-IMRO is de tijdelijke maatregel die gemeenten in staat stelt om in ieder geval nog
gedurende een jaar te werken met de huidige IMRO standaarden voor het publiceren van
wijzigingen op het omgevingsplan en gemeentelijke voorbeschermingsregels. Dit voor het
geval bij de betreffende gemeente de STOP-TPOD standaard (nog) niet in de software
toepasbaar is. Hiermee wordt verzekerd dat urgente gebiedsontwikkelingen doorgang
kunnen vinden. Dit is een belangrijke risicobeheersingsmaatregel, die ook is opgenomen in
de aangescherpte Hoofdroute 2022 die richting inwerkingtreding van de Omgevingswet.
3
Op het VNG-congres van 29 juni 2022 heeft 92% van de aanwezige gemeenten via een
motie aangegeven aan te sturen op een zekere invoeringsdatum van 1 januari 2023 en dat
dit op een verantwoorde wijze moet kunnen.
2

Pagina 1 van 5

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

januari 2023. Vanzelfsprekend is voor mij en de bestuurlijke partners
maatgevend dat er geen grote risico’s of onzekerheden zijn die bij optreden de
operatie ernstig zouden verstoren. Hierover vindt u in de IKT-rapportage meer
informatie die naar aanleiding van fase 1 vooralsnog de goede kant op wijst.

Kenmerk
2022-0000477807

In de brief van 24 juni en in deze debatten heb ik toegezegd u aanvullende
informatie toe te sturen.4 In deze brief ga ik daartoe nader in op:
1. De opzet van de enquête;
2. De uitkomst van het Integraal Ketentesten fase 1 (zie hiervoor Bijlage 1
‘Rapportage IKT fase 1’);
3. De bevindingen van Deloitte (zie hiervoor Bijlage 2 ‘Eindrapportage DSO
LV Quickscan Go Live’);
4. De maandrapportages juni en juli 2022 betreffende de aansluitingen op
het DSO (zie hiervoor Bijlage 3 ‘Voortgangsoverzicht Aanmelding,
Aansluiting, Ontvangst Publicatie juni 2022’ en Bijlage 4
‘Voortgangsoverzicht Aanmelding, Aansluiting, Ontvangst Publicatie juni
2022’);
5. Integriteit.
1. De opzet van de enquête
Op 21 en 28 juni jl. heb ik tijdens het mondeling overleg aan uw Kamer de
toezegging gedaan een enquête onder de bevoegd gezagen te houden. De
enquête is bedoeld om uw Kamer voor oktober aanstaande een overzicht te
kunnen geven over de stand van zaken bij de bevoegd gezagen in de
uitvoeringspraktijk5. Zoals toegezegd, ontvangt u de opzet van de enquête.
TwynstraGudde zal vanuit een deskundige, onafhankelijke positie de enquête
begeleiden.
De basis voor de enquête vormen de afgesproken minimaal te nemen acties6 ter
voorbereiding (op de inwerkingtreding) van de Omgevingswet.
De enquête schetst een beeld van de stand van zaken per overheidslaag,
opgetekend door de mensen in de organisatie zelf. De betrokken Rijkspartijen,
provincies, waterschappen, gemeenten en omgevingsdiensten krijgen de enquête
toegestuurd, met het verzoek de vragenlijst ingevuld begin september te
retourneren.
TwynstraGudde zorgt voor de validatie van de onderzoeksopzet en van de vragen,
en voor een beoordeling van de representativiteit van het onderzoek. Op basis
van de uitkomsten schrijft het bureau een concept-rapport, waarover een
reflectiesessie plaatsvindt. Het definitieve rapport wordt half september aan mij
opgeleverd en ik zal u hierover berichten. TwynstraGudde kan bij de koepels en
de Rijkspartijen terecht indien zij verduidelijkende vragen heeft over de
uitkomsten van de enquête.

Kamerstukken I 2021/22, 33118, DX.
Deze enquête is in aanvulling op lopende continue monitoring via een aantal koepels en de
bestaande ondersteuning van bevoegd gezagen.
6
Minimale acties Omgevingswet | VNG
4
5

Pagina 2 van 5

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

Het tijdpad is momenteel als volgt:

Voorbereiding: augustus 2022
•
Uiterlijke start uitvraag: maandag 29 augustus 2022
•
Einde uitvraag: maandag 5 september 2022
•
Definitief rapport: half september 2022

Kenmerk
2022-0000477807

2. De uitkomst van het Indringend Ketentesten fase 1
In juli 2022 is de rapportage over fase 1 ‘Indringend Ketentesten Digitaal Stelsel
Omgevingswet (IKT-fase 1)’ opgeleverd. U treft deze rapportage in bijlage 1. De
rapportage voor fase 2 is voorzien voor oktober, zoals toegezegd ontvangt u deze
eveneens.
De oplevering van de rapportage is tot stand gekomen naar aanleiding van het
Ac-ICT-advies van 14 februari 2022 om de bestaande testaanpak op een aantal
onderdelen te versterken. Achtergrond hiervan is om zo meer zekerheid te
verkrijgen over de werkbaarheid en beheersbaarheid van de DSO keten als
geheel.
De rapportage over IKT-fase 1 geeft een samenvatting van bevindingen tussen
april en juli 2022. Tijdens het Indringend Ketentesten hebben medewerkers
vanuit de Rijkspartijen, twee provincies, drie waterschappen, zeven gemeenten
en twee omgevingsdiensten testscripts doorlopen. Met de testscripts zijn
benodigde functionaliteiten, zowel landelijke als lokale systemen, getest en
bevindingen geconstateerd. Deze werkwijze geeft inzicht in de werkbaarheid van
het DSO als keten en de benodigde oplossingen op verschillende onderdelen.
Het testen van een keten en het rapporteren en oplossen van bevindingen is een
gebruikelijk onderdeel van het inrichten van een ICT-systeem. Naast de
rapportage in Bijlage 1 vindt u op de openbare website duiding en de achtergrond
van documenten die ten grondslag liggen aan de rapportage.7
Naast het uitvoeren van geplande testrondes, worden parallel bevindingen
opgelost en vervolgens opnieuw getest. Zoals u weet hebben er al diverse testen
plaatsgevonden. In overleg met de interbestuurlijke partners worden de Tijdelijke
Alternatieve Maatregelen (TAM) waarbij het bevoegd gezag met eigen software
acties moet ondernemen getest. Waar mogelijk wordt dit meegenomen bij het
Integraal Ketentesten (IKT).
Bij de IKT zijn veel partijen betrokken en er wordt naar meerdere scenario’s en
ketens gekeken. Deze 1e fase is daarom vooral benut om met de betrokken
partijen het testtraject op gang te brengen en deze zaken te identificeren. Op
basis hiervan kan verder gewerkt aan de werking van het stelsel en het in gang
zetten van benodigde oplossingen. Hiermee wordt het stelsel door iedere IKT
testweek sterker.
3. De bevindingen van Deloitte
De afgelopen periode is door Deloitte een Quick Scan Go Live DSO-LV uitgevoerd.
Het onderzoek betreft een analyse op de opzet en het bestaan van de
7 Rapportages IKT-testweken - Aan de slag met de Omgevingswet

Pagina 3 van 5

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

beheersmaatregelen inzake de Landelijke Voorziening van het DSO (DSO-LV). Het
betreffen de maatregelen die zijn opgenomen in de ‘Bestuurlijke reactie op advies
AcICT’ van 24 februari 2022. Het eindrapport vindt u in bijlage 2.

Kenmerk
2022-0000477807

De rapportage geeft aan dat er bij 7 van de 10 maatregelen in “opzet” en
“bestaan” geen bevindingen zijn. Dit betekent dat deze 7 maatregelen zijn
opgevolgd. Op een drietal punten zijn – ondanks de opvolging - bevindingen
geconstateerd rondom het bestaan van de toegezegde maatregelen. Hieronder ga
ik in op de drie punten en de opvolging ervan.
1.

Indringend Ketentesten fase 1: Deloitte constateert feitelijk dat het testen
met minder deelnemers is gedaan dan oorspronkelijk gepland. Deze
conclusie is juist. Het bleek in de zorgvuldigheid en representativiteit op
dit moment voldoende om met een kleinere groep te testen. Het beeld dat
met testen wordt gekregen is betrouwbaar. Samen met de ketenpartners
wordt ook bij IKT 2 continu aandacht besteed aan de representativiteit en
compleetheid van scenario’s die worden getest. Hier wordt inmiddels
opvolging aangegeven.

2.

Centrale Operationele Ketenregie: Deloitte geeft aan dat het inrichten en
versterken van operationele ketenregie nog geformaliseerd moet worden.
Het is juist dat de afspraken over de structurele invulling van de
operationele ketenregie taken nog niet zijn geformaliseerd. Op dit
moment zijn de taken die passen bij de centrale operationele ketenregie
echter wel grotendeels belegd en operationeel. Voorbeelden hiervan zijn
het aansluiten en initieel inregelen van deelnemers en het monitoren en
rapporteren over het gebruik van het DSO-LV.
Formalisatie van de structurele invulling van de operationele ketenregie
taken staat de komende maanden gepland. In de tussentijd borgen we in
de programmaorganisatie dat de taken worden uitgevoerd.

3.

Kritieke Pad Planning: Deloitte geeft feitelijk weer dat er geen Kritieke
Pad Planning is. Zoals aangegeven in de tussenrapportage en beschreven
aan Deloitte is er ter invulling van de aanbeveling van AcICT een
aangescherpte Hoofdroute 2022 opgesteld.
Bij de aangescherpte Hoofdroute is het zo dat er kritische mijlpalen zijn,
met de optie van alternatieve maatregelen bij het niet halen van de
betreffende mijlpaal. Op deze manier kan er bij het niet halen van een
mijlpaal mitigatie plaatsvinden door deze alternatieve maatregel.
De aangescherpte Hoofdroute 2022 biedt de mijlpalen en
afhankelijkheden op ketenniveau en is daarmee een voldoende
hulpmiddel voor individuele kritieke pad planningen van Bevoegd gezagen
en leveranciers. Bijvoorbeeld: de start- en einddata van het indringend
ketentesten, de stabiliseringsperiode van het DSO en de werkzaamheden
inzake de tijdelijk alternatieve maatregelen.
Daarbij merk ik op dat op basis van de aangescherpte Hoofdroute
momenteel drie kritieke mijlpalen van belang zijn:
 Indringend Ketentesten levert inzicht op of de werking van de DSOKeten voldoende is.
 Tijdelijke alternatieve maatregelen (TAM) en eventuele workarounds
zorgen voor terugvalopties

Pagina 4 van 5

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

 Het Koninklijk Besluit inwerkingtreding is van belang om de stap naar

Kenmerk
2022-0000477807

inwerkingtreding te kunnen zetten. Op basis van dat besluit kan in het
DSO de definitieve regelgeving worden klaargezet voor de start op 1
januari 2023.
4.

Maandrapportage juni en juli 2022 betreffende de aansluitingen op het
DSO
Zoals toegezegd tijdens het debat op 28 januari 2020 met de Eerste Kamer over
de Invoeringswet Omgevingswet8 en zoals aangegeven tijdens het notaoverleg in
de Tweede Kamer van 25 november 2020, vindt u in bijlage 3 en bijlage 4 de
maandrapportage van juni en juli 2022 ‘Aansluiten op het Digitaal Stelsel
Omgevingswet’. De monitor krijgt wekelijks een update op de website van het
interbestuurlijke Programma Aan de Slag.9 Het aantal aansluitingen op het DSO is
in juni, ten opzichte van mei, licht gestegen. Er zijn geen aandachtspunten ten
opzichte van de vorige maandrapportage.

5. Integriteit
De fractie van GroenLinks heeft melding gemaakt van signalen van nietprofessionele escalatie naar personen die kritiek hebben op de voortgang of de
inhoud van de Omgevingswet. Ik heb uw Kamer toegezegd u te informeren over
de uitkomst van de gesprekken die de secretatis-generaal van het ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties binnen de organisatie voert over
omgangsvormen en grenzen van integer escalatiegedrag10. Ik heb bij die
gelegenheid tevens toegezegd melding te maken van ontvangen meldingen over
omgangsvormen over de invoering van de Omgevingswet.
De gesprekken met alle melders worden gevoerd en ook binnen mijn ministerie
vinden de gesprekken over de integriteit plaats. Ik verwacht half september uw
Kamer hierover nader te kunnen informeren.

De minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,

Hugo de Jonge

T02851.
https://aandeslagmetdeomgevingswet.nl/implementatie/voortgangmonitoring/aansluitmonitor/.
10
Kamerstukken I 2021/22, 33118, DV.
8
9

Pagina 5 van 5