Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

29 247

Acute zorg

Nr. 109

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 november 2009
Tijdens het Algemeen Overleg over de Eerstelijnszorg op 30 september
2009 (29 247, nr. 108) heeft u mij gevraagd in hoeverre de reeds bestaande
zorgstandaarden daadwerkelijk waren afgerond, in hoeverre de verschillende relevante professionele organisaties daadwerkelijk waren betrokken, en wat de stand van zaken was rondom de nog niet afgeronden zorgstandaarden. In mijn brief van 6 oktober 2009 heb ik u nader geïnformeerd
hierover. Daarbij heb ik de volgende zinsnede gehanteerd:
«Met betrekking tot het eerste punt [de stand van zaken met betrekking tot
de zorgstandaarden] heb ik u aangegeven dat de Zorgstandaard Diabeteszorg en de Zorgstandaard Vasculair risicomanagement (VRM) afgerond
zijn en zijn geautoriseerd, waarbij een breed scala aan professionele
partijen zijn betrokken (inclusief de betrokken wetenschappelijke verenigingen van huisartsen en medisch specialisten)»,
In de brief van 27 oktober 2009 aan de TK wijst de Nederlandse Vereniging
voor Cardiologie u erop dat de zorgstandaard Vasculair Risicomanagement niet is geautoriseerd door de cardiologische beroepsgroep.
Omdat ik er aan hecht elke verwarring hierover te voorkomen wil ik graag
precies aangeven wat er is gebeurd, en hoe dit misverstand heeft kunnen
ontstaan. Tevens zal ik nog kort aangeven hoe ik voornemens ben uitvoering te geven aan de Motie Timmer omtrent het realiseren van draagvlak
voor de zorgstandaarden.
De zorgstandaard Vasculair Risicomanagement is ontwikkeld door een
representatief en breed veld van deelnemende patiënten- en beroeps
organisaties: het Platform Vitale Vaten. In totaal zijn 28 organisaties
betrokken bij het platform, waaronder het Nederlands Huisartsen Genootschap en de Nederlandse Vereniging Voor Cardiologie (NVVC). Namens al
deze organisaties heeft het Platform de zorgstandaard tijdens het congres

KST136847
0910tkkst29247-109
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 247, nr. 109

1

«Vitaal Veranderen» op 13 februari 2009 aan de Directeur-Generaal Curatieve Zorg, mevrouw Monissen, overhandigd.
Ten tijde van de ontwikkeling en de afronding van de zorgstandaard was
de intentie van de betrokken partijen om gezamenlijk het belang van goed
vasculair risicomanagement uit te dragen. Het begrip «zorgstandaard»
was nog relatief nieuw, en de formele betekenis van het bestaan van de
zorgstandaard nog niet uitgekristalliseerd. Het is in dit licht dat – naar mij
nu is gebleken – de NVVC eind oktober 2008 aan het Platform liet weten
dat zij de zorgstandaard «niet autoriseert, maar onderschrijft als een
mogelijke leidraad naar implementatie van bestaande richtlijnen».
Het platform heeft deze mededeling op dat moment ter kennisgeving
aangenomen. De zorgstandaard is immers gebaseerd op bestaande richtlijnen, en heeft «implementatie» als doel. Het formeel niet autoriseren
vormt dan ook geen belemmering voor de voortgang. Er wordt dan ook
geen reden gezien – gegeven de toenmalige context begrijpelijk – om het
ministerie hiervan in kennis te stellen.
Begin Oktober jl., naar aanleiding van het Kamerdebat van 30 September
jl., doen mijn medewerkers nog een dubbelcheck naar de verschillende
zorgstandaarden. De gegeven interpretatie in de Tweede Kamer («zorgstandaarden Diabetes en VRM zijn echt afgerond en worden ondersteund;
COPD is Oktober/November afgerond en gaat dan nog een autorisatieronde in») wordt bevestigd. In mijn brief aan u d.d. 6 Oktober wordt dit
verwoord: de autorisatierondes bij de Diabetes en VRM zorgstandaarden
zijn inderdaad afgerond; die van COPD nog niet.
In een vervolggesprek tussen het Ministerie met het platform Vitale Vaten,
14 oktober jl., komt op tafel dat indertijd de NVVC wel de zorgstandaard
heeft ondersteund, maar niet geautoriseerd. Hierbij wordt geconstateerd
dat de feitelijke importantie hiervan gering is: er is inmiddels overleg
geweest tussen NVVC en het platform Vitale Vaten met betrekking tot deze
kwestie, en er is geen verschil van mening over de inhoud en het belang
van de zorgstandaard tussen de NVVC en het Platform Vitale Vaten. De
NVVC heeft wel vragen bij de koppeling tussen de zorgstandaard en de
integrale bekostiging, maar die richten zich met name op de komende
zorgstandaard voor hartfalen. Hartfalenzorg zonder nauwe betrokkenheid
van de cardioloog, is de strekking van het bezwaar, biedt geen afdoende
garanties voor optimale kwaliteit van zorg.
Naar aanleiding van deze gebeurtenissen, en naar aanleiding van de
komst van de zorgstandaard hartfalen, heb ik inmiddels contact gezocht
met de NVVC met de intentie de zorgen te bespreken en daar waar mogelijk weg te nemen. Het moge duidelijk zijn dat het nooit mijn bedoeling is
en zal zijn te tornen aan de kwaliteit van de geleverde zorg – in tegendeel.
Het gaat bij de integrale bekostiging ook niet om het simpel verschuiven
van de zorg van «de specialist» naar «de huisarts», maar om het
wegnemen van de belemmeringen om veel intensiever en structureler
samenwerkingsverbanden op te zetten rondom de zorg die deze kwetsbare patientengroepen behoeven. Het leveren van integrale hartfalenzorg
zonder cardiologische betrokkenheid is ook conform de vigerende richtlijnen van cardiologen en huisartsen geen verantwoorde zorg.
Ik betreur het dat de formulering gekozen in mijn brief van 6 oktober jl.
voor verwarring heeft gezorgd, en zal dat ook richting de NVVC
uitspreken.
Ik deel de opvatting van de Kamer waarin zij het belang aangeeft van
helder omschreven zorgstandaarden als basis voor integrale bekostiging.
In de motie Timmer komt het belang tot uitdrukking dat de zorgstan-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 247, nr. 109

2

daarden door alle betrokken beroepsgroepen moet worden gedragen.
Belangrijk uitgangspunt is dat zorgstandaarden de inhoud van goede zorg
voor patiënten met een chronische aandoening tot uitdrukking brengt.
Patiëntenorganisaties en aanbieders ontwikkelen de zorgstandaard en
verheffen deze tot norm voor goede zorg. Daarvoor is een breed draagvlak en acceptatie een absolute voorwaarde.
De motie Timmer wijst er tegelijkertijd ook op dat het – in het belang van
de patiënt en de samenleving – niet zo kan zijn dat één of meerdere
belanghebbende partijen om andere dan inhoudelijke redenen niet
meewerken aan de ontwikkeling van de zorgstandaard. Er kan geen
sprake zijn van een veto recht op andere dan strikt zorginhoudelijke
redenen.
Om die reden is het ook essentieel een duidelijk onderscheid aan te
brengen tussen de (strikt inhoudelijke) ontwikkeling van de zorgstandaard
en de daaropvolgende beslissing om eventueel het instrument van de
integrale bekostiging hieraan te koppelen. Zorgstandaarden zijn en blijven
een initiatief van het veld; een zorgstandaard kan een belangrijke rol
vervullen zonder dat er van integrale bekostiging sprake hoeft te zijn.
De beslissing of en hoe vervolgens integrale bekostiging zou moeten
worden gekoppeld wordt aan een zorgstandaard is afhankelijk van de
kwaliteits- en doelmatigheidswinst die bereikt zou kunnen worden door
het opheffen van bestaande schotten. Alleen daar waar die significant is
zal ik voorstellen deze koppeling te maken. Het geld volgt dus de inhoud;
het vaststellen van die inhoud zou dus ook los van financiële belangen en
overwegingen moeten plaatsvinden.
Om verder duidelijkheid in deze te scheppen zal ik het het Coördinatieplatform Zorgstandaarden, dat op mijn verzoek bij ZonMw is ingesteld, de
opdracht geven mij uiterlijk 1 februari 2010 te adviseren hoe een adequate
ontwikkeling en vaststelling van zorgstandaarden geborgd kan worden.
Het Platform bestaat uit deskundigen uit de wereld van patiënten, aanbieders en verzekeraars en heeft voldoende gezag en kennis om met een
gedegen voorstel te komen. Het Platform zal bij zijn werkzaamheden in
consultatieve zin de Regieraad betrekken.
Naast de NVVC ben ik ook in overleg met de overige professionele organisaties over de positie van de zorgstandaarden en over de ontwikkeling
van het toetsingskader voor het al dan niet realiseren van integrale bekostiging voor een chronische aandoening.
Ondertussen staan – gelukkig – de inhoudelijke ontwikkelingen niet stil. De
startconferentie voor de zorgstandaard Depressie heeft onlangs plaatsgehad, de zorgstandaard Dementie gaat worden ontwikkeld, en eind
november zal het raamwerk van de zorgstandaard Overgewicht en
Obesitas worden gepresenteerd. Een voorstel voor de zorgstandaard
COPD is inmiddels gereed, zoals verwacht en aan u gemeld in mijn brief
van 6 oktober jl. Dit voorstel is gemaakt door een breed samengestelde
werkgroep van de Long Alliantie Nederland (LAN), en zal ter accordering
worden voorgelegd aan de lidorganisaties van de LAN. Ik heb goede hoop
dat dit proces voor 1 juli zal worden afgerond.
Ik zal u in het eerste kwartaal van 2010 opnieuw informeren over de voortgang op deze dossiers.
Ik hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben,
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
A. Klink

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 247, nr. 109

3