Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1294
Vragen van het lid Dikkers (PvdA) aan de minister en staatssecretaris van
Buitenlandse Zaken over het protest tegen mijnbouw in Mali (ingezonden
4 januari 2012).
Antwoord van staatssecretaris Knapen (Buitenlandse Zaken), mede namens
de minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 26 januari 2012).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Protesttour tegen eerste uraniummijn Mali»,
online gepubliceerd door One World op 21 december 2011?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat dit bericht onderstreept dat mijnbouw in ontwikkelingslanden veelal een negatieve impact heeft op landbouw, lokale voedselzekerheid, schoon drinkwater en veeteelt?
Antwoord 2
Het betreffende bericht gaat over een specifieke grondstof in een bepaald
land. Het zou te ver strekken om deze vraag in algemene zin positief te
beantwoorden. In hoeverre er sprake is van competitieve claims op drinkwater, nadelige beïnvloeding van landbouw en veeteelt en dus de voedselzekerheid, is bovendien zeer afhankelijk van de locatie van de mijn in kwestie. Ook
het type mijn, alsmede de grondstof die er wordt gedolven, spelen daarin een
rol. Mijnbouw is voor veel ontwikkelingslanden een essentiële bron van
arbeid, inkomen en ontwikkeling en brengt daarom ook positieve ontwikkelingen. Het is waar dat de milieuaspecten zwaar dienen te worden meegewogen
en dat de controle op naleving van de milieuregels en wetten nogal eens te
wensen over laat en dus dient te verbeteren.
Vraag 3
Deelt u de mening dat lokale initiatieven, zoals het initiatief van professor
Many Camara in Mali, van groot belang zijn om de rechten van de lokale
bevolking in ontwikkelingslanden op inspraak, onafhankelijke informatievoor1

ah-tk-20112012-1294
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

http://www.oneworld.nl/lezen/5-vragen-aan/protesttour-tegen-eerste-uraniummijn-mali#.TvNTvjVpGw.email

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

ziening en participatie in de besluitvorming omtrent mijnbouwprojecten te
waarborgen? Zo ja, op welke wijze ondersteunt de Nederlandse regering
middels het Nederlandse grondstoffenbeleid soortgelijke initiatieven in
ontwikkelingslanden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ja. De regering ondersteunt de activiteiten van de Commissie voor de MER
(Milieu Effect Rapportage) in ontwikkelingslanden. Hiermee wordt in deze
landen capaciteit opgebouwd om zorg te dragen voor goede MER processen
(www.eia.nl). Dit betekent dat de informatie voorziening, participatie en
uiteindelijke besluitvorming conform de in wet- en regelgeving vastgelegde
MER procedure van het ontwikkelingsland moeten plaatsvinden. In Mali is de
initiatiefnemer tot exploratie van een uraniummijn verplicht een MER
procedure uit te voeren, waarbij ook de lokale bevolking dient te worden
geraadpleegd.
Nederland ondersteunt daarnaast het Extractive Industries Transparency
Initiative (EITI), dat erop is gericht grondstoffentransacties transparant te
maken. Alle grondstoffenbedrijven in een land publiceren wat ze aan de
overheid betalen en de overheid maakt openbaar wat ze van deze bedrijven
ontvangt. Deze cijfers worden gebruikt voor nationale openbare en participatieve discussies over baten en lasten van grondstoffenwinning. Het EITI
draagt zo bij aan een grotere verantwoording door de overheid en een gelijk
speelveld voor bedrijven. Mali heeft dit model geïmplementeerd en is sinds
29 augustus 2011 «EITI compliant». Ook onderschrijft Nederland het streven
van de Wereldbank om via het sluiten van zogenaamde Mining Community
Development Agreements tussen het mijnbouwbedrijf en de lokale bevolking
de publieke belangen veilig te stellen.
Vraag 4
Bent u van mening dat uit dit artikel wederom blijkt dat de noodzaak groot is
om technische assistentie te verlenen aan ontwikkelingslanden zodat
departementen op het gebied van mineralen en mijnbouw, milieu, gezondheid en financiën beter in staat zijn de mogelijk desastreuze gevolgen van de
lokale bevolking van grondstoffenwinning tegen te gaan? Zo ja, op welke
wijze geeft u invulling aan de behoefte van ontwikkelingslanden naar
technische assistentie op dit vlak?
Antwoord 4
De regering biedt op verschillende manieren steun voor capaciteitsopbouw in
ontwikkelingslanden op dit terrein. Zo ondersteunt Nederland de activiteiten
van de Commissie voor de MER voor de periode 2012 – 2016.
Een ander initiatief waaraan Nederland momenteel bijdraagt, is het Topical
Trust Fund on Managing Natural Resource Wealth van het IMF (technische
assistentie aan lage-inkomenslanden die veel natuurlijke grondstoffen
bezitten).
Bovendien zal Nederland financiële ondersteuning bieden aan het Natural
Resource Charter (NRC), een raamwerk dat zich richt op de gehele grondstoffenketen. De komende jaren zal het New Partnerschap for Africa’s Development (NEPAD) onder de Afrikaanse Unie de principes van dit raamwerk in
verschillende Afrikaanse landen implementeren.
Ik verwijs u gaarne naar de beantwoording van kamervragen aangaande de
grondstoffennotitie (onze referentie DME-547–2011, d.d. 10 januari jl.).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2