Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

31 516

Beleidsdoorlichting Defensie

Nr. 10

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 mei 2015
In de defensiebegroting van 2011 is de beleidsdoorlichting van het
Flexibel Personeelssysteem (FPS) aangekondigd. Hierbij bied ik u het
eindrapport aan1.
De Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE) schrijft voor dat bij elke
beleidsdoorlichting een onafhankelijke externe expert betrokken moet
worden. Voor de beleidsdoorlichting FPS is dit prof. dr. J.P.P.E.F Boselie,
hoogleraar Strategisch Human Resource Management, departement
Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) van de Universiteit Utrecht.
De heer Boselie heeft het plan van aanpak getoetst, de gebruikte
informatie beoordeeld en zeker gesteld dat de relevante informatie is
gebruikt. Het onafhankelijk oordeel van de heer Boselie wordt met dit
rapport aan de Kamer aangeboden2.
Het FPS is ingevoerd vanaf 2008. De doelstellingen zijn een voortdurende
talentontwikkeling van de militair en het realiseren en handhaven van een
evenwichtige personeelsopbouw. De beleidsdoorlichting van het FPS
beziet de doeltreffendheid en doelmatigheid van het FPS binnen de
periode van 2008 tot en met 2013. De werking van het FPS werd in deze
periode in belangrijke mate beïnvloed door de grootscheepse reorganisaties bij Defensie, het overgangsbeleid FPS en de gefaseerde invoering
van het FPS (tot en met 2012). De doelstellingen van het FPS zijn
daarnaast niet voldoende SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel,
resultaatgericht, tijdsgebonden) geformuleerd. Dit heeft dan ook gevolgen
gehad voor de mate waarin uitspraken kunnen worden gedaan over de
doeltreffendheid en doelmatigheid van het beleid.
De beleidsdoorlichting concludeert dat het aannemelijk is dat het FPS
heeft bijgedragen aan de doelstelling talentontwikkeling van de militair.
Met de invoering van verschillende instrumenten heeft Defensie hiervoor
1
2

kst-31516-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 516, nr. 10

1

meer mogelijkheden geschapen. De toegevoegde waarde van de
verschillende instrumenten afzonderlijk varieert echter. Een groepsgewijze
vorm van de Erkenning Verworven Competenties (EVC) draagt het meest
bij en het elektronisch portfolio het minst. Het ontbreken van inzicht in
loopbaanmogelijkheden beperkt de loopbaanbegeleiders in het geven van
een gedegen advies.
De beleidsdoorlichting concludeert ook dat het aannemelijk is dat het FPS
heeft bijgedragen aan de doelstelling evenwichtige personeelsopbouw. In
2011 is, naar aanleiding van de beleidsbrief «Defensie na de kredietcrisis:
een kleinere krijgsmacht in een onrustige wereld» de zogenaamde
numerus fixus vastgesteld. Dit betreft een uitwerking van het sturingsinstrument «maximum aantal militairen per rang». Dit is een effectief
instrument gebleken om het personeelsbestand aan te passen aan de
gewenste omvang per rangsniveau. Sinds de invoering van FPS, is het
echter nog onvoldoende mogelijk geweest om met het sturingsinstrument
«maximum looptijd in rang» te sturen op de omvang van de bovenbouw
(FPS fase 3). Dit hangt samen met het overgangsbeleid FPS, waardoor een
grote groep militairen die in 2008 al voor onbepaalde tijd in dienst was,
direct een FPS fase 3 aanstelling heeft gehad. Militairen die vanaf 2008 bij
Defensie zijn ingestroomd, krijgen in beginsel pas over enkele jaren een
besluit of zij kunnen doorstromen naar FPS fase 3. Voor de realisatie en
handhaving van een evenwichtige personeelsopbouw is een gecontroleerde instroom in FPS fase 3 in de toekomst van belang. Dit is één van de
aandachtspunten in het huidige arbeidsvoorwaardentraject.
Het met de invoering van het FPS beoogde verjongingseffect heeft zich
niet kunnen manifesteren. Belangrijke redenen hiervoor zijn de verminderde instroom en de ophoging van de ontslagleeftijd.
Het rapport doet zes aanbevelingen die ik overneem:
(1) Verleg de focus naar het doorontwikkelen van het FPS en de internalisatie van dit beleid.
(2) Formuleer indicatoren voor het FPS SMART
(3) Houd bij het evalueren van beleid meer rekening met het feit dat het
zeker drie tot vijf jaar duurt voordat geïmplementeerd beleid effect
heeft.
(4) Benader de instrumenten voor talentontwikkeling integraal en
veranker deze in de personeelsprocessen.
(5) Vereenvoudig het functielandschap binnen Defensie en zorg, waar
mogelijk, voor aansluiting op functies buiten Defensie.
(6) Bezie hoe de instroom in FPS fase 3 wordt vormgegeven.
De doorontwikkeling van het FPS is een belangrijk thema in de lopende
arbeidsvoorwaardenonderhandelingen en het eerste deelakkoord van
16 april 2015. De gemaakte afspraken over het FPS, die onder meer zien
op de intensivering van loopbaanbegeleiding, versterking van scholing en
opleiding en het flexibiliseren van het doorstroommoment naar FPS
fase 3, worden in volgende deelakkoorden geconcretiseerd. De conclusies
en aanbevelingen van de beleidsdoorlichting FPS zullen worden meegenomen bij de doorontwikkeling van het FPS.
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 516, nr. 10

2