Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 576

Natuurbeleid

Nr. 16

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 juni 2014
In het ordedebat van uw Kamer van 27 maart jl. (Handelingen II 2013/14,
nr. 68, item 3) is verzocht om een reactie op het Alterra-rapport «Vrijkomende agrarische bebouwing in het landelijk gebied». Mede namens de
Minister voor Wonen en Rijksdienst en de Staatssecretaris van Economische Zaken bied ik u deze hierbij aan1.
Het rapport specificeert de per 2030 verwachte leegstand van agrarische
gebouwen in het landelijk gebied naar oppervlakte (m2), aard van de
bebouwing en regionale spreiding. Daarmee biedt het rapport een nuttig
inzicht in een specifiek aspect van de leegstandsproblematiek in
Nederland, die ook kantoren, detailhandel, bedrijventerreinen en
maatschappelijk vastgoed omvat. De aanpak van agrarische leegstand
vraagt uiteraard gericht maatwerk. Er kan echter ook, zo blijkt uit de
aanbevelingen en oplossingsrichtingen uit het rapport, gebruik gemaakt
worden van de kennis en ervaring die bij andere leegstandsdossiers is
opgedaan.
De agrarische leegstand verschilt per regio en is bestuurlijk vooral een
zaak van provincies en gemeenten. Op dat niveau zijn en worden
inmiddels veel initiatieven ontwikkeld om te reageren en te anticiperen op
de agrarische leegstand. Veel provincies en gemeenten hebben bijvoorbeeld specifiek VAB (Vrijkomende Agrarische Bebouwing) -beleid
ontwikkeld of werken hier aan.
Daarbij vervullen zij vaak de rol die ook in andere leegstandsdossiers
wordt gekozen, zoals het toepassen van uitnodigingsplanologie, waarbij
wordt gedacht vanuit nieuwe gebiedsfuncties. Initiatieven van burgers en
bedrijven zijn daarbij cruciaal. In deze setting wordt flexibiliteit ingebouwd
in (ruimtelijk) beleid, zodat andere functies in het landelijk gebied
gerealiseerd kunnen worden. Daarbij is ook steeds meer oog voor de
noodzakelijke (boven)regionale afstemming.

1

kst-33576-16
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 576, nr. 16

1

Naast deze co-creatieve en uitnodigende aanpak zijn gemeenten en
provincies soms genoodzaakt om juist meer de regie te nemen. Zo kan het
behoud van specifieke landschappelijke kenmerken of kwaliteiten van
dusdanig belang worden geacht dat dit de mogelijkheden voor hergebruik
of herontwikkeling van agrarische bebouwing beperkt of aan meer
voorwaarden en voorschriften verbindt.
Ook zullen gemeenten en provincies vaak genoodzaakt zijn om keuzes te
maken bij de aanpak van de leegstandsvraagstukken die lokaal of
regionaal spelen. De leegstandsproblematiek zal zich immers meestal niet
beperken tot agrarische gebouwen maar ook binnenstedelijke leegstand
omvatten (scholen, winkelgebied, maatschappelijk vastgoed).
Bij al deze afwegingen spelen uiteraard ook aspecten als de eigen
verantwoordelijkheid van de eigenaar van het vastgoed en de werking van
de markt een rol.
Zoals blijkt uit de Wet Plattelandswoningen (in werking getreden per
1 januari 2013) en reparatie van het Activiteitenbesluit (1 maart 2014,
waardoor de systematiek van de Wet Plattelandswoningen ook geldt voor
het Activiteitenbesluit) heeft het Rijk oog voor agrarische leegstand.
Gelet op de primaire verantwoordelijkheid van provincies en gemeenten
ziet het Rijk voor zichzelf bij de aanpak van agrarische leegstand verder
een meer faciliterende rol, waarbij zij vooral via kennisoverdracht
gemeenten en provincies ondersteunt.
Zo verkent momenteel de Dienst Landelijk Gebied in opdracht van de
provincies Zeeland en Zuid-Holland en het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties in het kader van het programma bevolkingsdaling de vraagstukken rondom agrarische bedrijfsopvolging in de twee
anticipeergebieden Schouwen-Duiveland en Goeree-Overflakkee.
Gemeenten en provincies kunnen de scenario’s die hieruit voort zullen
komen, benutten bij het verder ontwikkelen van hun beleid.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 576, nr. 16

2