Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3566
Vragen van de leden Hijink en Marijnissen (beiden SP) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de verspreiding van het coronavirus in
verpleeghuizen (ingezonden 6 april 2020).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 17 juli 2020).
Vraag 1
Wilt u reageren op het artikel over «De corona-angst achter de dichte deuren
van het verpleeghuis»?1
Antwoord 1
Het raakt mij om te lezen wat voor verdriet er is in verpleeghuizen. De impact
op bewoners en hun familie, maar ook op het personeel is groot. De angst
voor besmetting of om iemand te besmetten zorgt voor angst en spanningen.
Ik ben mij daarvan zeer bewust.
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat steeds meer verpleeghuizen noodgedwongen hele
woongroepen volledig afsluiten nadat er bij een bewoner corona is geconstateerd? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2
Zorgaanbieders doen wat nodig is om verdere verspreiding van COVID-19 op
een locatie te voorkomen. Zij volgen daarbij het COVID 19-behandeladvies
van Verenso. Dit behandeladvies gaat onder meer in op isolatie en cohortverpleging met een vast team van verpleegkundigen en verzorgenden. Dit kan
betekenen dat soms een afdeling of unit wordt geïsoleerd. Verpleeghuizen
doen dit om te voorkomen dat gezonde bewoners van andere afdelingen of
units ook besmet worden.
De verpleging van de bewoners met COVID-19 gebeurt op de eigen kamer of,
als er meer zieken zijn, op een aparte afdeling. Het komt ook voor dat een
verpleeghuisorganisatie een aparte locatie inricht voor zieke bewoners. Dit is

1

ah-tk-20192020-3566
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Volkskrant, 2 april 2020, «De corona-angst achter de dichte deuren van het verpleeghuis»
https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/de-corona-angst-achter-de-dichte-deuren-vanhet-verpleeghuis~bb9e5d53/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

maatwerk en hangt af van de mogelijkheden van de locatie en van de groep
cliënten die het betreft.
In dit verband merk ik ten slotte op dat ik de directeuren Publieke Gezondheid
eind maart heb gevraagd tijdelijke zorglocaties te creëren voor cohortverpleging («coronacentra»). Deze locaties kunnen eventueel uitkomst bieden voor
die situaties waarin het niet mogelijk is besmette bewoners geïsoleerd te
verplegen op de eigen locatie.
Vraag 3
Wat vindt u ervan dat een deel van het personeel liever werkt op bevestigde
corona-afdelingen dan op afdelingen waar officieel nog niemand het virus
heeft opgelopen, omdat ze dan wel beschermende kleding en andere
beschermingsmiddelen krijgen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Ik heb begrip voor het feit dat personeel deze voorkeur aangeeft en het is aan
de werkgever om hiermee om te gaan. Daarbij is het belangrijk om aan te
geven in welke situaties gebruik van beschermende middelen noodzakelijk is
op basis van de richtlijnen van het RIVM en Verenso. Het OMT heeft
aangegeven dat het in het algemeen uit voorzorg gebruiken van persoonlijke
beschermingsmiddelen bij patiënten die geen (verdenking op) COVID-19
hebben niet nodig is. Tegelijkertijd zijn er specifieke situaties denkbaar dat
professionals beredeneerd afwijken van deze algemene uitgangspunten op
basis van hun inschatting en ervaring.
Vraag 4
Kunt u aangeven hoe de verstrekking van beschermende materialen aan
zorgverleners in verpleeghuizen, maar ook in de thuiszorg en gehandicaptenzorg, verloopt? Wat wordt er gedaan om een verdere toename van het aantal
besmettingen te voorkomen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4
Voor het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen in verpleeghuizen,
thuiszorg en gehandicaptenzorg, maar ook door andere zorgverleners buiten
het ziekenhuis, heeft het RIVM uitgangspunten opgesteld die te vinden zijn op
de website van het RIVM. Die worden met regelmaat aangevuld.
Zoals ik in het debat van 8 april 2020 aangaf doe ik doe ik er samen met het
Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) alles aan om voldoende persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar te krijgen voor de zorg in Nederland.
Genoemde zorgverleners kunnen via het webportaal van het LCH hun vraag
om hulpmiddelen doorgeven. Dat geldt ook voor verpleeghuizen.
Om een verdere toename van het aantal besmettingen te voorkomen worden
– naast het testbeleid voor medewerkers en patiënten en het gebruik van
persoonlijke beschermingsmiddelen – kwetsbare bewoners beschermd door
het toepassen van de algemene hygiënerichtlijnen, door de bezoekregelingen,
door patiënten met (verdenking van) COVID-19 geïsoleerd te verplegen en
door het beleid gericht op de inzet van personeel bij ziekte.
Vraag 5
Gaan de richtlijnen van het RIVM voor werken met beschermende middelen
in verpleeghuizen aangepast worden? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 5
De uitgangspunten voor het gebruik van beschermingsmiddelen worden
aangepast als nieuwe inzichten daartoe aanleiding geven. Er is ook expliciet
ruimte te geven om van de uitgangspunten af te wijken als de professionele
inschatting van medewerkers in een specifieke situatie daarvoor aanleiding
geeft.
Vraag 6
Als een bewoner als gevolg van de maatregelen om het coronavirus te
bestrijden tijdelijk naar familie of het ziekenhuis gaat, kan de bewoner dan
later terugkeren naar zijn of haar plek in het verpleeghuis? Kunt u uw
antwoord toelichten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 6
In het geval een bewoner door familie mee naar huis wordt genomen, dan is
het niet mogelijk de cliënt terug te brengen naar het verpleeghuis zolang de
bezoekersregeling van kracht is. De branchevereniging ActiZ heeft op deze
wijze, in overleg met het Ministerie van VWS, de regeling verder ingevuld. De
cliënt (of zijn vertegenwoordiger) is dan samen met zijn familie zelf verantwoordelijk voor de continuïteit van zorg. In het geval dat een bewoner is
ontslagen uit het ziekenhuis zal worden bezien of het verantwoord is dat de
bewoner weer terug kan naar het verpleeghuis of dat er een andere oplossing
moet worden gevonden, bijvoorbeeld opname in een zorghotel. Het kan
gebeuren dat als een bewoner weer terugkomt in het verpleeghuis, dat deze
14 dagen in quarantaine moet of dat er een corona test wordt gedaan. Dit
gebeurt in overleg met de familie en de zorginstelling.
Vraag 7
Als mensen op dit moment niet langer thuis kunnen blijven wonen, kunnen
zij dan geplaatst worden in een verpleeghuis wanneer daar plek voor is? Kunt
u uw antwoord toelichten? Hoe wordt de continuïteit van zorg thuis gewaarborgd als van opname in een verpleeghuis geen sprak is?
Antwoord 7
Als het CIZ oordeelt dat aan de criteria voor toegang tot de Wlz is voldaan,
dan is plaatsing in het verpleeghuis mogelijk. Als blijkt dat niet per direct een
passende plek beschikbaar is, dan kan het zorgkantoor overbruggingszorg
inzetten. In spoedsituaties wordt echter in de meeste situaties snel een plek
gevonden. Als de cliënt niet voldoet aan de criteria voor de Wlz, dan krijgt de
cliënt zorg en ondersteuning op grond van de Zvw en de Wmo.
In geval van (verdenking van) een besmetting met COVID-19, dan kunnen de
zorgverleners samen met de cliënt en diens mantelzorger bezien of de zorg
nog veilig thuis geleverd kan worden of dat tijdelijke opname in het
ziekenhuis, een corona-unit in een bestaande instelling of in een coronacentrum uitkomst biedt.
Vraag 8
Aangezien in verpleeghuizen wordt mondjesmaat getest, op welke wijze zorgt
u ervoor dat er meer testcapaciteit beschikbaar komt in de verpleeghuizen en
andere zorgsectoren? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 8
Vanaf 6 april is het beleid voor testen op een COVID-19 besmetting, wat
gebeurt met zogenaamde moleculaire testen, verruimd. Niet langer worden
uitsluitend zorgmedewerkers met patiëntcontact en risicogroepen van
patiënten binnen het ziekenhuis getest. Ook zorgverleners met patiëntencontact buiten het ziekenhuis (huisartsen, verpleeghuizen, gehandicaptenzorg,
thuiszorg, jeugdzorg, ggz en mantelzorgers) kunnen getest worden als ze
klachten hebben die samenhangen met COVID-19.
GGDGHOR Nederland heeft samen met de GGD’en de beschikbare testcapaciteit verruimd zodat deze zorgverleners getest kunnen worden.
Vraag 9
Bent u ermee bekend dat u in uw brief over de stand van zaken met
betrekking tot COVID-19 van 31 maart 2020 slechts summier ingaat op de
situatie van de verpleeghuizen en acht u de schriftelijke vragen van ondergetekenden beantwoord? Wilt u alsnog antwoord geven op de afzonderlijke
vragen in de Kamervragen over de gevolgen van het coronavirus op
bewoners en medewerkers van verpleeghuizen? Zo nee, waarom niet?2 3

2

Kamerstuk 25 295 nr. 200 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2020/03/31/
kamerbrief-covid-19---update-stand-van-zaken-31-maart
3
Aanhangsel der Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2323 https://www.openkamer.org/
kamervraag/2020Z05791/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

Antwoord 9
Ik geef alsnog antwoord op de op 30 maart 2020 gestelde vragen. In de – ook
daaropvolgende – reguliere brieven met de stand van zaken COVID-19 ben ik
steeds uitgebreid op de situatie ingegaan.
Vraag 10
Wilt u deze vragen beantwoorden voorafgaand aan het aankomende plenair
debat op 8 april 2020 over de ontwikkelingen rondom het coronavirus?
Antwoord 10
Zoals toegezegd in mijn brief van 7 april 2020 (1671618-203996-PG) beantwoord ik uw vragen alsnog separaat en is een tijdige verzending helaas niet
gelukt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4