Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2087
Vragen van de leden Van der Ham (D66), Lucas (VVD), Jadnanansing
(PvdA), De Rouwe (CDA), Jasper van Dijk (SP), Klaver (GroenLinks) aan de
staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de boeten rond de
bijverdiengrens (ingezonden 11 maart 2011).
Antwoord van staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 4 april 2011).
Vraag 1
Wat is uw reactie op de schatting van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)
dat circa 20 000 studenten een brief hebben gehad over hun bijverdiensten in
2008, omdat ze over de bijverdiengrens zaten? Is dit het aantal zoals van te
voren inschat? Hoe verklaart u de stijging van stijging van 14 000 naar
20 000 studenten?1
Antwoord 1
De situatie is als volgt: circa 20 000 studenten hebben een brief van DUO
ontvangen over hun bijverdiensten in 2008. Na uitwisseling van gegevens
met de Belastingdienst is gebleken dat het inkomen van deze studenten over
2008 hoger was dan de wettelijke grens van € 12 916,17. In deze brief wordt
de student gevraagd om dit inkomen toe te lichten. Zo kunnen zij bijvoorbeeld aangeven dat dit inkomen is verdiend na het einde van de periode
waarin zij studiefinanciering ontvingen, waardoor het inkomen over die
periode buiten beschouwing zal worden gelaten. Het werkelijke aantal
studerenden, dat uiteindelijk zal worden geconfronteerd met een feitelijke
terugvordering, zal daarom lager liggen. De stijging van het studenten is
aanzienlijk, maar zij ligt wel in de lijn met de stijgingen die eerdere jaren
laten zien. Over het opgelegde aantal terugvorderingen kan ik nog geen
mededelingen doen.
Uit cijfers over de afgelopen jaren blijkt dat het aantal studenten dat meer
bijverdient dan de bijverdiengrens jaarlijks stijgt:
2008 (controle over 2005): 7000 brieven, opgelegde vorderingen: 6500
2009 (over 2006): 11 900 brieven, opgelegde vorderingen: 10 700
2010 (over 2007): 14 600 brieven, opgelegde vorderingen: 13 600

1

ah-tk-20102011-2087
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Nos Journaal, 9 maart 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 2
Hoe is er gecommuniceerd over het feit dat er nu naar het verzamelinkomen
(bruto) wordt gekeken, in plaats van naar het netto-inkomen? Hoe indringend
heeft u hierover gecommuniceerd? Wat is uw reactie op opmerking dat er
«slechts» via internet gecommuniceerd zou zijn?
Antwoord 2
De overgang van netto-inkomen naar verzamelinkomen is ingevoerd per
1 januari 2008 als gevolg van de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen. Met ingang van die datum is tevens de bijverdiengrens voor
studerenden met ruim 2200 euro opgehoogd. De verhoging had als doel het
verschil tussen de oude en nieuwe systematiek te compenseren. Voor grote
groepen studenten pakt dat niet ongunstig uit.
De hierboven omschreven aanpassingen zijn op verschillende momenten en
op verschillende wijzen gecommuniceerd aan de student via de reguliere
communicatiekanalen die DUO gebruikt voor het bekendmaken van wijzigingen in de regelgeving.
Omdat het aantal studenten met relatief hoge bijverdiensten relatief beperkt
is (2 á 3% van de totale populatie), is besloten de wijziging in de algemene
communicatieuitingen mee te nemen (internet, brochures en elektronische
nieuwsbrief). Gezien het feit dat deze doelgroep pas bekend is zodra een
uitwisseling van gegevens met de Belastingdienst heeft plaatsgevonden, is
een gerichte, proactieve communicatie vooraf ook niet mogelijk.
Vraag 3
Welke mogelijkheden zijn er voor studenten om bezwaar en beroep aan te
tekenen tegen de korting?
Antwoord 3
Studenten kunnen aangeven waarom het door de Belastingdienst vastgestelde inkomen over 2008 uitkomt boven de grens van € 12 916,17 en of er
redenen zijn om gedeeltes dan wel het gehele inkomen over dat jaar buiten
beschouwing te laten.
Indien er na verwerking van deze gegevens nog steeds sprake is van een te
hoog inkomen, ontvangt de studerende een beschikking van DUO, waarop is
aangegeven dat een bedrag moet worden terugbetaald en hoe hoog dit
bedrag is. Hierbij wordt tevens, zoals voorgeschreven in de Algemene wet
bestuursrecht, op de mogelijkheid gewezen om tegen deze beschikking in
bezwaar te gaan.
Tegen de feitelijke hoogte van het verzamelinkomen of het belastbaar loon
kan bij DUO geen bezwaar aangetekend worden; het betreft hier immers
gegevens die afkomstig zijn van de Belastingdienst. De Belastingdienst kent
zijn eigen bezwaarprocedures.
Vraag 4
Welke regelingen zouden er mogelijk zijn voor studenten om de boete rond
de OV-jaarkaart meer gespreid te betalen? Hoe wilt u hier over communiceren? Bent u bereid hierover met DUO in gesprek te gaan?
Antwoord 4
Uit contacten met DUO is gebleken dat studenten – voor zover verrekening
met studiefinanciering niet mogelijk is – de vergoeding voor de OV-kaart in
15 jaar kunnen terugbetalen. Indien de studerende niet meer in aanmerking
komt voor studiefinanciering, wordt de schuld namelijk opgeteld bij de
langlopende studieschuld van de studerende. Deze wordt dan geïnd in
maandelijkse termijnen, waarbij het uiteraard mogelijk is om draagkrachtmeting aan te vragen. Er is in die situatie dus al sprake van een mogelijkheid
voor gespreide betaling.
Vraag 5
Wat is uw visie op de bijverdiengrens ten opzichte van de beweging dat er
een grote financiële verantwoordelijkheid van studenten wordt gevraagd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Antwoord 5
De bijverdiengrens is een systeemkenmerk in het huidige studiefinancieringsstelsel. Hiermee worden studenten, die ondersteuning bij de financiering van
hun studie nodig hebben, onderscheiden van studenten met voldoende eigen
middelen om zelf hun studie te bekostigen. Hij markeert ook het verschil
tussen bijverdiensten naast een voltijdstudie enerzijds en een deeltijdstudie
naast werk anderzijds.
Afschaffing van de bijverdiengrens is dan ook niet wenselijk omdat dit
betekent dat een elementair kenmerk uit het studiefinancieringsstelsel wordt
verwijderd en dit brengt grote budgettaire risico’s met zich mee.
Vraag 6
Bent u bereid, mogelijk na overleg met belangenorganisaties, tot een
coulance-regeling te komen voor de soms wel heel grote sommen geld die
moeten worden terugbetaald, ook als de bijverdiengrens slechts beperkt is
overschreden?
Antwoord 6
Ik zie geen mogelijkheden om voor deze groep tot een coulance-regeling te
komen. Wel geldt voor de groep vanaf inkomensjaar 2010 een glijdende
schaal ten aanzien van de OV-studentenkaart, waardoor studenten nooit meer
hoeven terug te betalen dan het bedrag waarmee de bijverdiengrens is
overschreden. Bij de introductie daarvan per januari 2010 is al gebleken dat
het voor DUO niet mogelijk is om deze glijdende schaal met terugwerkende
kracht op de inkomensjaren 2008 en 2009 toe te passen. Kortheidshalve
verwijs ik daarvoor naar de brief die daarover destijds aan uw Kamer is
gestuurd (TK 2008/2009, 31 288, nr. 42, d.d. 3 november 2008). Bovendien
hebben deze studenten naast de reguliere studiefinanciering (inclusief
reisvoorziening) wel meer dan het grensbedrag van € 12 916,17 verdiend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3