Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

33 628

Forensische zorg

Nr. 24

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 november 2017
Bijgaand zend ik u mijn reactie op de Quickscan Aanbesteding Forensische Zorg1, uitgevoerd door onderzoekbureau Significant. Allereerst
volgt een toelichting op dit onderzoek, waarna ik mijn beleidsreactie geef.
Aanleiding
Het onderzoek is gestart naar aanleiding van de motie Van Toorenburg op
4 juli 20172. In de motie wordt aangegeven dat nieuwe manier van
aanbesteden van de forensische zorg als gevolg van de gewijzigde
Aanbestedingswet 2016, kan leiden tot een te grote nadruk van inkoop op
prijs van de geleverde zorg. De motie verzoekt de regering alternatieven
uit te werken waarbij prijs en kwaliteit gelijkwaardig zijn in de aanbesteding.
In het onderzoek is gekeken naar de vraag of prijs inderdaad boven
kwaliteit gesteld wordt en of er alternatieven voor de aanbesteding zijn
waarbij prijs en kwaliteit gelijkwaardig zijn. Toenmalig Staatssecretaris
Dijkhoff heeft toegezegd uw Kamer over de resultaten van het onderzoek
te informeren.
Belangrijkste conclusies onderzoek
De onderzoekers concluderen dat prijs en kwaliteit gelijkwaardig tot uiting
komen in de huidige aanbesteding van forensische zorg. Er is dus geen
sprake van een te grote nadruk op prijs. Wel zien de onderzoekers enkele
mogelijkheden om aanbieders sterker te prikkelen tot het leveren van zo
hoog mogelijke kwaliteit van zorg.

1
2

kst-33628-24
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 29 452, nr. 215

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 628, nr. 24

1

Prijs en kwaliteit in de aanbesteding
In de aanbesteding forensische zorg speelt de factor prijs volgens de
onderzoekers geen dominante rol in de aanbesteding. De tarieven worden
door de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) vastgesteld op basis van de
maximumtarieven van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Zorgaanbieders kunnen geen gunningspunten verdienen door een lager tarief aan
te bieden. Zorgaanbieders beconcurreren elkaar dus niet op prijs.
Ten aanzien van kwaliteit krijgen alle partijen die aan de vooraf gestelde
kwaliteitseisen voldoen een raamovereenkomst aangeboden. De
indicatiestelling door het NIFP waarin de zorgbehoefte wordt vastgesteld
en het beschikbare aanbod bepalen uiteindelijk de plaatsing van de
justitiabele. Deze indicatiestelling vindt onafhankelijk van het zorgaanbod
en de zorginkoop plaats, zodat de zorgbehoefte objectief wordt
vastgesteld.
De onderzoekers geven aan dat deze aanbesteding zorgaanbieders de
kans biedt het huidige zorgaanbod uit te breiden, indien zij zien dat de
behoefte in de regio toeneemt. Naar verwachting leidt deze benadering
tot een beter antwoord op de zorgvraag. Differentiatie op kwaliteit blijft
een belangrijk speerpunt en vormt ook voor de huidige aanbesteding een
criterium.
Om de kwaliteit te versterken stuurt DJI op verantwoording van de
prestatie-indicatoren forensische psychiatrie en op stimulering van de
implementatie van de producten uit het zogeheten programma Kwaliteit
Forensische Zorg (KFZ). In 2017 is voor het eerst geëxperimenteerd met
prijsdifferentiatie als beloning voor het incorporeren van KFZ-producten.
Meer inzetten op kwaliteit
De onderzoekers zien wel mogelijke alternatieven voor de huidige wijze
van inkopen. Deze alternatieven zijn erop gericht aanbieders sterker te
prikkelen tot het leveren van zo hoog mogelijke kwaliteit van zorg,
passend bij de wens van diverse betrokkenen. De alternatieven passen
binnen de Aanbestedingswet.
Zo bestaat de wens bij de betrokken partijen (JenV, DJI, GGZnl) om
aanbieders de mogelijkheid te geven uit te blinken op kwaliteit. De
onderzoekers schetsen twee opties om kwaliteit in de aanbesteding van
forensische zorg meer te stimuleren.
– Optie1: In de aanbestedingsprocedure kunnen nadere (sub)gunningscriteria komen die betrekking hebben op kwaliteit.
– Optie 2: Tijdens de contractduur kan worden gewerkt met een
(uitgebreidere) bonusstructuur voor aanbieders die (extra) kwaliteit en
innovatie weten te leveren. In een variatie op dit scenario kan er ook
voor gekozen worden eenmalig een bonus te geven aan zorgaanbieders die op enig moment aan bepaalde kwaliteitscriteria voldoen.
Beleidsreactie
Het onderzoek sterkt mij in de gedachte dat de forensische zorg op een
juiste en binnen de regelgeving passende wijze wordt aanbesteed. Van
een te grote nadruk op prijs is geen sprake. Op basis van dit rapport zie ik
geen aanleiding de procedure aan te passen. Ik ben de onderzoekers
erkentelijk voor bovengenoemde aanbevelingen om de kwaliteit verder te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 628, nr. 24

2

versterken. Ik heb DJI gevraagd deze opties te betrekken in de doorontwikkeling van het kwaliteitsbeleid. Een hoogstaand en gebalanceerd aanbod
van forensische zorg blijft daarbij voorop staan.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 628, nr. 24

3