Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1495

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 oktober 2012
Hierbij informeer ik u over de Informele ministersconferentie over het
Geïntegreerd Maritiem Beleid (GMB) in Europa van 7 en 8 oktober 2012 in
Nicosia en Limassol, Cyprus.
Tijdens deze informele bijeenkomst is gesproken over een ontwerpverklaring over een mariene en maritieme agenda voor economische groei
en werkgelegenheid in Europa. Het samenvattende verslag van de
discussie en mijn inbreng vindt u in bijlage 1. De Nederlandse vertaling
van de ontwerpverklaring, die ongewijzigd is aanvaard, treft u aan als
bijlage 21.*)
Conclusies van het Cypriotisch voorzitterschap en de Europese
Commissie
Tijdens de bijeenkomst zijn geen formele besluiten genomen. De
Cypriotische voorzitter en minister van Communicatie en Openbare
Werken, de heer Efthemios Flourentzou, concludeerde aan het eind van de
bijeenkomst op 7 oktober wel dat de ontwerpverklaring door alle
aanwezigen werd gesteund en op 8 oktober gepresenteerd kon worden.
Met de «Limassol»-verklaring wordt een nieuwe impuls aan het GMB
gegeven. De verklaring vormt een duurzame op de toekomstgerichte
aanvulling van het bestaande GMB, die kan leiden tot duurzame inclusieve groei en gezonde zeeën en oceanen.

1
de aanvaarde Engelse tekst van de Limassol
verklaring is te vinden op
http://www.cy2012.eu/index.php/en/file/
TphGtH7COdr2nxXo9+AUZw==/

kst-22112-1495
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

De presentatie van de agenda voor het GMB van de Europese Unie vond
plaats in aanwezigheid van de president van Cyprus de heer Demetris
Christofias, de voorzitter van de Europese Commissie de heer José
Manuel Barroso en de commissaris voor Maritieme Zaken en Visserij
mevrouw Maria Damanaki.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1495

1

De conclusies van de bijeenkomst en de Limassol verklaring zelf zijn in lijn
met het Nederlandse kabinetsbeleid. Met de verklaring wordt door het
voorzitterschap en de lidstaten een agenda gepromoot die later dit jaar
volgens de geëigende weg door de Europese Commissie aan de Raad en
het Europees Parlement wordt voorgelegd. Hierbij zal uw Kamer
betrokken zijn.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
J. J. Atsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1495

2

*) Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1495

3

BIJLAGE 1

Samenvattend verslag van de bijeenkomst en de Nederlandse
inbreng
Inleiding van de bijeenkomst: statement van de Europese
Commissie
Commissaris Damanaki van de Europese Commissie zei over het GMB:
«Het GMB is een jong beleid. Het heeft in de eerste vijf jaar resultaten
geboekt. Onder meer zijn belangrijke basisstructuren voor samenwerking
in Europa tot stand gekomen en zijn er verschillende regionale zeestrategieën. Analyses hebben onderzoeksbehoeften en investeringskansen
blootgelegd, die in het Horizon 2020 programma zijn opgenomen. Ook zijn
specifieke problemen in en tussen diverse beleidsvelden en Europese
instituten blootgelegd. Een voortgangsverslag over het GMB is in
september 2012 uitgebracht». «De hervorming van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid dit jaar zal leiden tot duurzame visserij en verbeteringen in de verwerkende industrie.» «Op 11 september 2012 heeft de
Commissie over het uitgevoerde GMB beleid gerapporteerd1. Op basis
van uitgevoerde analyses en de blootgelegde obstakels zal de Europese
Commissie de nodige vervolgstappen voor het GMB nemen. De ambities
zijn hoog, maar realistisch omdat de noodzakelijke verbindingen tussen
sectoren zijn gelegd en de technologie voor vele off shore activiteiten
beschikbaar is. De zee en kust kunnen dus bijdragen om de crisis te boven
te komen: de «blauwe economie».» «De EU draagt bij aan het dichten van
kennisleemten onder meer door het maken van digitale kaarten van de
zeebodems van de Europese wateren. Maritieme «surveillance» initiatieven en samenwerking tussen de Europese kustwachten dragen bij aan
het tegengaan van illegale activiteiten. Daarnaast is het onderwerp
maritieme ruimtelijke ordening stevig door de Europese Commissie op de
agenda gezet.» Damanaki verwacht kortom veel van deze sectordoorsnijdende initiatieven voor de economie en als banenmotor.
Discussie tussen de lidstaten en leden van het Europees
Parlement
Welke maritieme en mariene activiteiten uit de ontwerp verklaring zijn
cruciaal zijn voor de beoogde duurzame ontwikkeling, economische groei
en werkgelegenheid in Europa?
De lidstaten verwelkomen het initiatief van het Cypriotisch voorzitterschap
om een nieuwe impuls te geven aan het geïntegreerd maritiem beleid. Ze
steunen de geformuleerde agenda voor groei en werkgelegenheid in de
maritieme en mariene sectoren, waartoe tevens het kusttoerisme wordt
gerekend. De lidstaten zien de kansen en daarbij genoemde randvoorwaarden als een goede richting voor verdere discussie, onderzoek en actie
om de potentie van de zeeën, oceanen en kuststreken duurzaam te
benutten. Meerdere lidstaten benadrukken dat naast nieuwe activiteiten
ook de bestaande sectoren waarin Europa excelleert op de agenda dienen
te blijven. Het gaat daarbij onder meer om scheepvaart en scheepsbouw,
en de sectoren die zich reeds richting een fase van volwassenheid
ontwikkelen, zoals windenergie op zee.

1
Referentie van de Europese Commissie:
COM(2012) 491 final

Ik heb er in mijn bijdrage voor gepleit om meer kansen voor duurzame
energieopwekking uit zee aan te grijpen ook vanwege exportpotentie
daarvan. Het opwekken van energie uit getijdenbeweging of uit de
overgang van zoet naar zout water is een kans die Nederland niet laat
liggen. De initiatieven in Zeeland en op de Afsluitdijk zijn voorbeelden.
Ook andere Europese landen moeten mijn inziens meer oog krijgen voor
deze vorm van duurzame energie-opwekking. Deze lijn wordt door de
andere lidstaten gedeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1495

4

Ik heb aangegeven dat verder alle elementen in de ontwerpverklaring en
uit het «blauwe groei» initiatief belangrijk zijn om meer waarde te creëren
van de zee en kust. Alle kansen moeten worden gegrepen, ook in het
uitbouwen van bestaande/traditionele functies. Het is aan de lidstaten om
hun sterke punten uit te nutten en hun niches te creëren. Dit mede door
intensieve samenwerking tussen overheden, markt en wetenschap.
Welke initiatieven zijn op EU niveau en in de lidstaten nodig? En wat in het
algemeen moet de richting van het toekomstige GMB in Europa zijn?
Duurzaam gebruik van de zeeën en de kust, samenwerking tussen
overheden, marktpartijen, lokale gemeenschappen en wetenschap
worden alom gezien als noodzakelijke randvoorwaarden voor een
succesvol GMB.
Ruimtelijke ordening op zee en governance
Meerdere lidstaten, waaronder Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk gingen
in op ruimtelijke ordening op zee en geïntegreerd kustbeheer waarover de
Europese Commissie van plan is een voorstel voor een (kader)richtlijn uit
te brengen. Deze lidstaten stellen dat een EU initiatief welkom is vanwege
de integrerende werking die hiervan uitgaat. Echter, een voorstel in die
richting mag geen dubbeling of aanpassing van reeds bestaande
initiatieven van lidstaten inhouden, en ook geen inhoudelijke resultaatverplichtingen opleveren. Subsidiariteit en proportionaliteit dienen gerespecteerd te worden. Dit is in lijn met de Nederlandse opstelling dat regulering
van de ruimtelijke ordening op zee via een Europese (kader)richtlijn geen
vanzelfsprekendheid kan zijn1.
Ik heb naar voren gebracht dat optimaal gebruik van ruimte van belang is
om tot een duurzame voedsel- en energievoorziening uit de zee te komen.
Overheden kunnen daarbij de markt uitdagen om oplossingen te
bedenken. Ook heb ik een lans gebroken voor geïntegreerd maritiem- en
waterbeleid in de lidstaten, naar voorbeeld van het Nationaal Waterplan.
Tot slot heb ik ingebracht dat de Europese Unie alleen die zaken moet
reguleren en juridiseren die echt helpen bij een duurzame blauwe
economie en groei van werkgelegenheid. Lidstaten zijn immers gebaat bij
voldoende flexibiliteit.
Interne markt en concurrentie
Tevens onderstreept een meerderheid van de lidstaten het belang van een
goed functionerende interne markt, een Europees «level playing field» en
de noodzaak om meer aandacht te besteden aan onderwijs en training
van personeel in het mariene en maritieme domein. Enkele lidstaten
wijzen daarnaast op het belang om te concurreren op mondiale schaal en
op de noodzaak tot verdere Europese samenwerking op het gebied van
«short sea shipping» en maritiem toezicht.
Ik heb het belang benadrukt van het exporteren van kennis en technologie
– ook buiten Europa – en gaf als voorbeeld sensoren in dijken, een
Deltatechnologie. Qua werkgelegenheid heb ik aangegeven dat er in
Nederland in de komende jaren 40 000 nieuwe ingenieurs nodig zijn en
dat het dus enerzijds gaat om nieuw te creëren banen, maar dat ook
vervanging van personeel belangrijk is. Tevens heb ik aangegeven dat de
EU kan helpen bij het verder terug brengen van administratieve lasten en
een «level playing field».
1
Zie ook kabinetsstandpunt over een EU
initiatief over ruimtelijke ordening op zee
Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011,
22 112, nr. 1129

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1495

5

Reactie en inbreng vanuit het Europees Parlement
De aanwezige leden van het Europees Parlement mevrouw Corinne
Lepage, de heer Georgios Koumoutsakos en mevrouw Gesine Meissner
gaven aan dat het GMB van groot belang is. Daarom zullen zij de Limassol
verklaring in het Europees Parlement te agenderen om daar een breder
draagvlak voor te krijgen. Ten aanzien van de 430 miljoen Euro die
momenteel in het Europees Maritiem en Visserij Fonds is voorzien voor
de periode 2014 – 2020 zal worden gewerkt aan een ontwerpresolutie,
waarmee de financiering formeel verwelkomd kan worden. Er is steun bij
het Europees Parlement voor een geïntegreerde doctrine voor de zee in
Europese Unie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1495

6