Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 983

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 september 2010
Graag bied ik u, mede namens de minister van Buitenlandse Zaken, de
geannoteerde agenda van de Raad Buitenlandse Zaken (over Handelspolitiek) van 10 september 2010 aan. De EU-ministers verantwoordelijk voor
Handelspolitiek zullen deelnemen aan deze bijeenkomst. Ik zal namens het
kabinet deelnemen aan deze Raad.
De minister van Economische Zaken,
M. J. A. van der Hoeven

kst-21 501-02-983
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-02, nr. 983

1

Geannoteerde agenda van de Raad Buitenlandse Zaken (over
Handelspolitiek) van 10 september 2010
Voor het eerst sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon
wordt een Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) geheel gewijd aan handelspolitieke onderwerpen.
Economische Partnerschapsakkoorden (EPA’s)
De Raad zal spreken over de EPA-onderhandelingen met de ACS-landen
(Afrika, Caribisch Gebied, Stille Oceaan). Er zijn geen Raadsconclusies
voorzien.
Eind 2009 ondertekende Haïti als laatste in de regio het Cariforum EPA,
het eerste volledige EPA met 15 landen in het Caribische Gebied. De
onderhandelingen over de overige EPA’s verlopen uiterst moeizaam.
Nederland is bezorgd over de stagnatie in de onderhandelingen en de
afnemende geloofwaardigheid van het proces als gevolg van de
vertraging. Ook de ontstane differentiatie in handelsregimes met de 77
ACS-landen, waarbij de landen die een interim EPA hebben geparafeerd,
net als de landen die hebben ondertekend, aanspraak maken op volledig
vrije markttoegang tot de EU (Duty Free Quota Free) terwijl de andere
ACS-landen nu onder het Algemeen Preferentieel Stelsel handelen, is
zorgelijk. Te meer daar het bieden van Duty Free Quota Free op basis van
enkel een geparafeerd interim EPA – bedoeld als overgangsregime in
afwachting van totstandkoming van volledige EPA’s – op gespannen voet
staat met de WTO regels, zolang het geparafeerde interim EPA niet wordt
ondertekend en geïmplementeerd.
Nederland meent dat een nieuwe serie voorstellen op basis van de
belangrijkste pijnpunten (Most Favoured Nation, vrijwaring, exportbelastingen, de herzieningsclausule, de mate van handelsliberalisering aan
ACS-zijde en Aid for Trade) in combinatie met een realistische deadline de
onderhandelingen nieuw leven in zou kunnen blazen. Nederland steunt
een constructieve opstelling van de Commissie in de vervolgonderhandelingen, waarbij WTO-conformiteit en ontwikkelingsvriendelijkheid van de
af te sluiten regionale EPA’s de uitgangspunten moeten blijven vormen.
Nederland steunt het streven naar uitbreiding van de huidige interim
EPA’s naar volledige EPA’s (met ook diensten, investeringen, etc.) onder de
voorwaarde dat de betreffende ACS-landen hiervoor open staan.
Vrijhandelsakkoord Zuid-Korea
De Raad zal spreken over de totstandkoming en voorlopige toepassing
van het vrijhandelsakkoord tussen de EU en Zuid-Korea. De onderhandelingen met Zuid-Korea gingen in mei 2007 van start en werden in oktober
2009 afgerond. De ambitieuze inzet van zowel de EU als Zuid-Korea heeft
geresulteerd in een hoogwaardig handelsakkoord. Het is het eerste
afgeronde handelsakkoord van de Global Europe agenda van de EU uit
2006. Het handelsakkoord is in overeenstemming met de door de Raad
aan de Europese Commissie verstrekte onderhandelingsrichtsnoeren.
De regering is van mening dat dit handelsakkoord belangrijke belemmeringen zal wegnemen voor Nederlandse bedrijven op de Zuid-Koreaanse
markt. Enkel het afschaffen van de Zuid-Koreaanse invoertarieven op
Europese producten levert Europese bedrijven een jaarlijkse besparing
van € 1,6 miljard op. De Europese Commissie heeft verder laten
berekenen dat het handelsakkoord ongeveer € 19 miljard aan nieuwe
handelsmogelijkheden zal creëren voor Europese bedrijven, waar
Nederlandse bedrijven en ook consumenten van zullen profiteren.
Uiteraard zullen ook Zuid-Koreaanse bedrijven een betere toegang krijgen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-02, nr. 983

2

tot de Europese markt. Nederland ziet de totstandkoming van dit
handelsakkoord als een belangrijk politiek signaal: de EU sluit zich niet af
voor open en duurzame handel.
Nederland zal in de Raad benadrukken nadrukkelijk voorstander te zijn van
de totstandkoming en voorlopige toepassing van het handelsakkoord
tussen de EU en Zuid-Korea. Nederland is van oordeel dat handel
essentieel is voor economisch herstel en dat actief beleid nodig is om
markttoegang te verkrijgen en te behouden.
Investeringspakket
Met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon op 1 december
2009 zijn buitenlandse directe investeringen onder de gemeenschappelijke
handelspolitiek (VvL/DeelII/Vijfde Deel/Titel II/Art. 207) komen te vallen. Dit
betekent onder meer dat er een Europese oplossing moet komen voor de
bestaande investeringsbeschermingsovereenkomsten (IBO’s) van de
lidstaten met derde landen. Ook moet er voor dit nieuwe EU-beleidsterrein een EU toekomstvisie en aanpak worden geformuleerd. De
Europese Commissie heeft een voorstel voor een verordening opgesteld
over de omgang met bestaande IBO’s. Daarnaast publiceerde de
Commissie de mededeling «Towards a comprehensive European
international investment policy» waarin zij het toekomstige EU-beleid met
betrekking tot de bescherming van investeringen uiteenzet. Tijdens de
Raad zal een eerste discussie plaatsvinden over deze beide documenten,
die gezamenlijk het zogenaamde investeringspakket vormen. Op
30 augustus jl. is uw Kamer een eerste appreciatie van dit investeringspakket toegegaan via de BNC-procedure (Beoordeling Nieuwe
Commissievoorstellen).
In het voorstel voor de verordening stelt de Commissie een transitieregime voor waarbij de bestaande IBO’s van de lidstaten met derde
landen onder voorbehoud door de Commissie geautoriseerd worden. Wat
Nederland betreft verdient het «vervangingssysteem» echter de voorkeur.
In dit systeem kan een lidstaat alleen verplicht worden om een bestaande
IBO op te zeggen, als er een EU IBO (of een vrijhandelsakkoord met
investeringshoofdstuk) voor in de plaats komt. Op die manier wordt de
rechtszekerheid van investeerders maximaal gewaarborgd.
In de mededeling geeft de Commissie een eerste overzicht van de manier
waarop zij het nieuwe Europese investeringsbeleid vorm wil geven. Het
uitgangspunt voor het beleid is dat toekomstige EU-investeringsbeschermingsovereenkomsten (IBO’s) een toegevoegde economische
waarde moeten hebben voor de EU als geheel. De toekomstige EU IBO’s
zullen grotendeels gebaseerd zijn op de basisprincipes van de bestaande
IBO’s van de lidstaten, daarbij ook rekening houdend met bijvoorbeeld de
bescherming van het milieu en arbeidsomstandigheden om een
evenwicht te bereiken tussen de rechten en de verantwoordelijkheden van
investeerders. Op het gebied van geschillenbeslechting acht de
Commissie het wenselijk om de bestaande mechanismen te verbeteren.
Nederland onderschrijft de door de Commissie voorgestelde uitgangspunten van het toekomstige Europese investeringsbeleid. Een aantal
andere belangrijke punten, zoals verbetering van de geschillenbeslechting
met behoud van snelheid en effectiviteit voor de investeerder, die nu nog
niet uitgewerkt zijn, dienen bij de verdere uitwerking van het toekomstige
Europese investeringsbeleid en de toekomstige EU IBO’s gewaarborgd te
worden. Nederland zal een actieve bijdrage leveren aan het verdere
ontwikkelen van het Europese investeringsbeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-02, nr. 983

3

Vrijhandelsakkoord Maleisië
Dit onderwerp is geagendeerd opdat de Raad formeel kennis kan nemen
van het besluit om bilaterale onderhandelingen over een vrijhandelsakkoord met Maleisië te starten. De Raad zal hier in beginsel niet over
spreken.
In 2007 is de Commissie gestart met onderhandelingen over een
vrijhandelsakkoord (FTA) met de gehele ASEAN-regio. Het ambitieniveau
voor dit FTA was een veelomvattend akkoord. De onderhandelingen met
de gehele ASEAN-regio liepen vast door de betrokkenheid van Birma en
het uiteenlopende ambitieniveau tussen de ASEAN-leden. De EU wil
daarom op bilaterale basis verdergaan met onderhandelingen met
individuele landen binnen de regio. Hiervoor is geen nieuw mandaat
nodig, aangezien het oude mandaat ook voorziet in bilaterale besprekingen. De Raad hoeft derhalve geen formeel akkoord te geven.
Te zijner tijd zouden de bilaterale akkoorden met verschillende ASEANlanden kunnen worden samengevoegd tot één regionaal akkoord.
Het is de bedoeling van de EU naast het vrijhandelsakkoord met Maleisië
ook een bredere partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst (PSO) af
te sluiten met Maleisië, waarin de politieke clausules kunnen worden
opgenomen zoals die standaard door de EU worden gehanteerd in
overeenkomsten met derde landen.
De regering meent dat een akkoord met Maleisië voordelen kan hebben
voor Nederlandse bedrijven en burgers, en steunt het voornemen om
bilaterale onderhandelingen voor een vrijhandelsakkoord met Maleisië te
starten. Nederland hecht er aan dat de essentiële politieke clausules
inzake respect voor mensenrechten en het tegengaan van de verspreiding
van massavernietigingswapens worden gekoppeld aan het vrijhandelsverdrag. Voorts onderstreept de regering dat het doel blijft om op termijn
tot een regionaal akkoord EU-ASEAN te komen.
Pakistan
De Raad zal spreken over de handelskant van de internationale inspanningen gericht op de wederopbouw van het door zware overstromingen
geteisterde Pakistan. Na de noodhulpfase zullen aanvullende maatregelen
nodig zijn om wederopbouw en economisch herstel te ondersteunen en
bespoedigen. Tijdens deze RBZ zal worden gekeken naar mogelijke
handelspreferenties. Nederland verwelkomt de tijdige bespreking van de
wederopbouwfase en is van mening dat uitbreiding van de handelspreferenties hieraan een belangrijke bijdrage zou kunnen leveren, zeker
wanneer deze worden gecombineerd met handelsgerelateerde ondersteuning. In een later stadium zal de EU op basis van het nog op te stellen
Disaster Needs Assessment (DNA) bepalen welke rol de Europese Unie
verder bij de wederopbouw kan spelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-02, nr. 983

4