Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 871

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 augustus 2021
Hierbij doen wij u de geannoteerde agenda van de informele Transportraad van 22 en 23 september 2021 toekomen.
De inhoud van deze geannoteerde agenda geeft de meest recente stand
van zaken weer. Mocht de agenda op belangrijke punten veranderen, dan
zullen wij u hierover tijdens het Schriftelijk Overleg van 6 september a.s.
informeren.
Ook informeer ik u middels deze brief over de aanpassing van de EU
uitvoeringsverordening tachografen en tachograafonderdelen. Gezien het
om een technische aanpassing gaat die klein van omvang is informeer ik
u via deze wijze over de aanpassing in plaats van via een BNC-fiche.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S.P.R.A. van Weyenberg

kst-21501-33-871
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 871

1

I. Geannoteerde agenda informele Transportraad 22 en
23 september 2021
Het Voorzitterschap zal naar verwachting een aantal voorstellen uit het
Fit-for-55 pakket1 willen bespreken. Dit pakket heeft de Europese
Commissie op 14 juli jl. gepresenteerd om uitvoering te geven aan het EU
2030-broeikasgasreductiedoel (ten minste 55% reductie t.o.v. 1990). Het
Sloveense Voorzitterschap lijkt voornemens de informele Transportraad in
het teken te laten staan van alternatieve brandstoffen voor vervoer, o.a.
via de herziening van de Richtlijn Hernieuwbare Energie (RED II), de
herziening van de Richtlijn laad- en tankinfrastructuur voor alternatieve
brandstoffen (AFIR), het ReFuel Aviation initiatief en het Fuel Maritime
initiatief. Ook wordt een beleidsdebat inzake de herziening van de
verordening voor het Trans-Europese Transport Netwerk (TEN-T) beoogd.
Deze informele Transportraad vindt plaats na de informele Energieraad op
22 september. Mogelijk zal er ook een gezamenlijk agendapunt met
transport- en energieministers op de agenda staan. De verwachting is dat
onderstaande inzet hieraan tegemoet komt.
Herziening van de Richtlijn hernieuwbare energie (RED II)
Inhoud
Naar verwachting zal de Raad stilstaan bij de vervoer-onderdelen van het
voorstel voor een herziening van de Richtlijn hernieuwbare energie (RED
II). De algemene beleidsdiscussie over de herziening van RED II zal naar
verwachting plaats vinden tijdens de informele Energieraad op
22 september. Uw Kamer wordt hierover separaat via de Geannoteerde
Agenda van die Raad geïnformeerd.
Het voorstel van de Commissie bevat een doelstellingswijziging voor de
vervoerssector om de broeikasgasemissie-intensiteit van de geleverde
vervoersbrandstoffen in 2030 te reduceren met inzet van hernieuwbare
energiedragers. Ook verhoogt de Commissie het sectordoel voor de
fysieke inzet van geavanceerde biobrandstoffen en creëert ze een
sectordoel voor hernieuwbare waterstof en afgeleide synthetische
brandstoffen (RFNBO’s).
Inzet Nederland
Het kabinet heeft zicht altijd positief ingezet voor het verhogen van de
ambitie voor het gebruik alternatieve brandstoffen. Het kabinet beziet in
dat kader ook de inzet op doelen voor Renewable Fuels of Non- Biological
Origins (RFNBO’s) in de transportsector. Dit vanwege de kosteneffectieve
impuls die dit zal geven aan de ontwikkeling van hernieuwbare brandstoffen in transport, met name voor waterstof. Het kabinet heeft tenslotte
eerder gepleit2 voor het versterken van de handhaving op fraude met
biobrandstoffen voor de transportsector en dit is een belangrijk
aandachtspunt bij de bespreking van dit voorstel. Voor een uitgebreide
appreciatie van het voorstel en het uiteindelijke kabinetsstandpunt verwijs
ik u naar het BNC-fiche dat uw Kamer in september ontvangt.

1
2

COM(2021)550 final
https://www.permanentrepresentations.nl/permanent-representations/pr-eu-brussels/
documents/publications/2021/05/25/joint-statement-on-improving-supervision-in-the-red

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 871

2

Indicatie krachtenveld
Het exacte krachtenveld is nog onduidelijk. Lidstaten laten een verdeeld
beeld zien over het verhogen van de verplichting voor hernieuwbare
energie voor vervoer. Voor het versterken van toezicht was tijdens de
voorgaande Transportraad breed draagvlak, maar dit lijkt nog onvoldoende te zijn verwerkt in het voorstel.
Herziening Richtlijn laad- en tankinfrastructuur voor alternatieve
brandstoffen
Inhoud
De AFID richtlijn3, ziet toe op het faciliteren en uitrollen van publiek
toegankelijke alternatieve tank- en laadinfrastructuur voor emissiearme en
emissievrije voertuigen, schepen, vliegtuigen en treinen. Het herzieningsvoorstel stelt een verordening in plaats van een richtlijn voor met
bindende doelstellingen voor de uitrol van alternatieve tank- en laadinfrastructuur voor verschillende modaliteiten, waarbij het lidstaten verplicht
om nationale beleidskaders te maken voor deze uitrol. Het voorstel stelt
ook eisen rondom technische standaarden en consumenteninformatie.
Inzet Nederland
Het kabinet heeft in aanloop naar het voorstel gepleit dat de EU toewerkt
naar een dekkend EU-netwerk van publiek beschikbare alternatieve tanken laadinfrastructuur door bindende doelen te stellen voor verschillende
modaliteiten4. Een hoge ambitie voor licht vervoer is daarbij van belang,
zodat het voor gebruikers eenvoudig is om ook in het buitenland gebruik
te maken van een dekkend netwerk aan laadinfrastructuur. Belangrijk zijn
onder andere voldoende beschikbare capaciteit op het energiesysteem
(bijvoorbeeld netcapaciteit), de wens tot het voorkomen van een lock-in5,
aansluiting van vraag en aanbod en de verwachte investeringskosten.
Voor een uitgebreide appreciatie van het voorstel en het kabinetsstandpunt hierover verwijs ik u naar het BNC-fiche dat uw Kamer in
september ontvangt.
Indicatie krachtenveld
Naar verwachting is Nederland in een meerderheidspositie en zal een
aanzienlijke groep lidstaten in de kern positief zijn over het aanscherpen
van de doelstellingen voor tank- en laadinfrastructuur. Toch is een andere
groep lidstaten waarschijnlijk minder enthousiast over de aangescherpte
doelstellingen en het instrument (verordening) dat de Commissie inzet om
deze doelstellingen te bereiken, gegeven de focus op meer traditionele
infrastructuur.

3

COM(2021) 559 final 2021/0223 (COD)
https://www.permanentrepresentations.nl/permanent-representations/pr-eu-brussels/
documents/publications/2021/02/24/position-paper-on-the-revision-of-the-afi-directive
5
De keuze voor een bepaalde type alternatieve tank- of laadinfrastructuur waardoor voer- of
vaartuigen op andere energiedragers moeilijker inpasbaar worden door bijvoorbeeld hoge
investeringskosten.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 871

3

ReFuelEU Aviation Initiatief
Inhoud
De Raad zal spreken over alternatieve brandstoffen in de luchtvaart, naar
verwachting in het kader van het ReFuelEU Aviation initiatief. Dit is een
verordening waarbij de Commissie via een Europese bijmengverplichting
van duurzame luchtvaartbrandstoffen de CO2-emissies van de luchtvaartsector wil reduceren. Het voorstel verplicht brandstofleveranciers een
minimum percentage duurzame luchtvaartbrandstoffen te leveren aan alle
EU-luchthavens en luchtvaartmaatschappijen tot een afnameverplichting
hiervan bij een EU-luchthaven.
Inzet Nederland
Het kabinet is voorstander van een Europese bijmengverplichting en
verwelkomt dit voorstel. Het sluit aan bij de al langer geldende inzet om te
komen tot een dergelijke EU-brede bijmengverplichting. Uitgangspunt van
het kabinet is daarbij dat de bijmengverplichting in zijn algeheel
voldoende ambitieus zou moeten zijn om de transitie in de sector te
bewerkstelligen. Voor een uitgebreidere appreciatie van het voorstel en
het definitieve kabinetsstandpunt verwijs ik u naar het BNC-fiche dat uw
Kamer in september ontvangt.
Krachtenveld
Nederland heeft zich middels een gezamenlijke verklaring6 met een aantal
lidstaten eerder dit jaar duidelijk uitgesproken voor de invoering van een
Europese bijmengverplichting en verwacht dat dezelfde lidstaten dit
voorstel zullen steunen. Gezien het de eerste bespreking is van het
voorstel voor een EU-brede aanpak voor een bijmengverplichting, is het
verdere krachtenveld op dit moment nog onduidelijk.
FuelEU Maritime Initiatief
Inhoud
Ook zal naar verwachting de Raad stilstaan bij alternatieve brandstoffen in
de scheepvaart. Als onderdeel van het «Fit for 55%»-pakket heeft de
Commissie een voorstel gedaan voor een verordening die zeeschepen die
EU-havens aandoen (technologie-neutraal) verplicht tot reductie van de
broeikasgasintensiteit van de gebruikte energie aan boord door gebruik
van hernieuwbare en koolstofarme brandstoffen te stimuleren. Daarnaast
komt er een verplichting voor container- en passagiersschepen om
walstroom af te nemen, tenzij zij gebruik maken van brandstoffen die
geen emissie veroorzaken. Dit is nauw verbonden met het voorstel voor
de herziening van de AFID richtlijn, waarin is opgenomen dat lidstaten
zorg dragen voor het aanbieden van een minimum walstroomaanbod.
Inzet Nederland
Nederland heeft verduurzaming van de zeevaart hoog in het vaandel en
heeft in een nationale «green deal»7 hier afspraken over gemaakt met de
Nederlandse sector. Het FuelEU Maritime voorstel biedt goede kansen om
ook op EU-niveau maatregelen te nemen omdat dit de benodigde
investeringen in duurzame technologie en brandstoffen bevordert. Het
6

https://www.permanentrepresentations.nl/permanent-representations/pr-eu-brussels/
documents/publications/2021/02/08/joint-statement-on-sustainable-aviation-fuels
7
Kamerstukken 33 043 en 31 409, nr. 105

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 871

4

voorstel kan bijdragen aan het stimuleren en opschalen van de vraag naar
(en productie van) hernieuwbare en koolstofarme brandstoffen in de
zeevaart. De samenhang met de Herziening van de AFID richtlijn8 en het
opnemen van de maritieme sector in het Emissie Trading system (ETS)9,
is een belangrijk aandachtspunt. Omdat voor de zeevaartsector het
mondiale speelveld belangrijk is, zal aandacht gevraagd worden voor
goede afstemming met IMO- regelgeving. Voor een uitgebreide appreciatie van het voorstel en de kabinetspositie hierover verwijs ik u naar het
BNC-fiche dat uw Kamer in september ontvangt.
Indicatie krachtenveld
Naar verwachting zullen veel lidstaten positief zijn over het voorstel om
broeikasemissies in de zeevaart te reduceren door het stimuleren van
inzet van hernieuwbare brandstoffen. De verwachting is dat er wel
discussie ontstaat over de mate van ambitie.
Beleidsdebat inzake de herziening van de verordening voor het
Trans-Europese Transport Netwerk (TEN-T)
Inhoud
Het voorzitterschap agendeert tenslotte naar verwachting voor de
informele Transportraad een beleidsdebat om te spreken over de
herziening van de verordening voor het trans-Europese Transport Netwerk
(TEN-T). Het TEN-T-beleid heeft betrekking op het netwerk van verbindingen over weg, water en spoor tussen de EU-landen. Het beleid beoogt
een aaneengesloten netwerk te creëren voor veilige, duurzame en slimme
mobiliteit. In de verordening staan beschreven de doelstellingen van het
beleid, eventuele verplichtingen aan lidstaten, de rol van de TEN-Tcorridor coördinatoren, het netwerk en de knooppunten (havens,
luchthavens, overslagpunten en steden). Projecten van (semi-)overheden
en het bedrijfsleven die meehelpen aan de realisatie van het TEN-Tnetwerk komen in aanmerking voor een cofinancieringbijdrage uit de
Connecting Europe Facility (CEF), de financieringsfaciliteit voor Europese
verbindingen.
Inzet Nederland
Nederland staat positief tegenover het beleid van de trans-Europese
Transport Netwerken gezien de doelstelling om de 27 nationale netwerken
tot één Europees netwerk aaneen te sluiten zodat personen en goederen
soepel door de EU kunnen bewegen, en daarbij zorg te dragen voor
veilige, duurzame en slimme mobiliteit. Nederland denkt daarbij prioritair
aan de realisatie van een veilig netwerk, bijvoorbeeld door de uitrol van
het Europese veiligheidssysteem voor het spoor (ERTMS) en andere
interoperabele digitale systemen die de veiligheid op de weg en het water
bevorderen, de realisatie van veilige spoorwegovergangen en de aanleg
van veilige parkeervoorzieningen langs het Europese snelwegnetwerk.
Nederland vindt ook dat buisleidingen een veilig, duurzaam en robuust
alternatief kunnen bieden voor vervoer van onder meer gevaarlijke
stoffen. Naast deze doelen moeten in 2030 en 2050 vergaande klimaatdoelen (zoals verwoord in de Green Deal) zijn gerealiseerd. De Commissie
zou om deze reden naast veiligheid prioriteit moeten geven aan de uitrol
van laad- en tankinfrastructuur voor duurzame brandstoffen langs de
Europese verbindingen en op knooppunten voor weg en scheepvaart, het
stimuleren van het gebruik van de trein voor personenverkeer op lange
8
9

COM(2021) 559 final 2021/0223 (COD)
COM(2021) 551 final 2021/0211 (COD)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 871

5

afstanden, het gebruik van de fiets in stedelijke gebieden en verduurzaming van de zee- en binnenvaart. Bovendien moet het TEN-Ttransportnetwerk voldoende robuust en klimaatbestendig worden
gemaakt om bestand te zijn tegen uitdagingen als droogte en hoogwater.
Krachtenveld en proces
Naar verwachting zal de Commissie pas op zijn vroegst in november 2021
met een voorstel voor een nieuwe verordening komen. Het Voorzitterschap gebruikt het beleidsdebat tijdens de informele Transportraad voor
een eerste gedachtevorming tussen de lidstaten en als informatie voor de
Commissie bij het opstellen van de verordening. Zodra het voorstel is
gepubliceerd, zal de Tweede Kamer door middel van het gebruikelijke
BNC-fiche worden geïnformeerd.
II. Aanpassing EU- Uitvoeringsverordening Tachografen en
tachograafonderdelen
De Commissie stelt een aanpassing voor aan de uitvoeringsverordening
voor Tachografen en Tachograafonderdelen10. Een slimme tachograaf is
een tweede generatie tachograaf en beschikt over een verbinding met het
mondiaal satellietnavigatiesysteem, een communicatiesysteem voor
vroegtijdige detectie op afstand en een interface met intelligente
vervoerssystemen. De aanpassing van de verordening houdt in dat de
posities van zware vrachtwagens, bussen en lichte bedrijfsvoertuigen in
het beroepsgoederenvervoer11 automatisch worden geregistreerd
wanneer het voertuig de grens van een lidstaat overschrijdt en telkens
wanneer het voertuig laad- of losactiviteiten verricht. Om dit te realiseren
moet bijlage IC van de uitvoeringsverordening met betrekking tot bouw,
testen, installatie, bediening en reparatie van slimme tachografen en hun
onderdelen worden aangepast. De aanpassingen van slimme tachografen
zijn technisch van aard.
Het kabinet kan instemmen met de aanpassing van de uitvoeringsverordening. Het registreren van laden en lossen van voertuigen is belangrijk
voor handhaving van cabotage12 en detachering13 en is nodig om te
bepalen wat voor soort rit er heeft plaatsgevonden. Het kabinet is
voorstander van het automatisch registreren van de grensovergang.
Chauffeurs besparen hiermee tijd en kosten ten opzichte van het
alternatief in de vorm van handmatige registratie. De aanpassing in de
verordening betreft de implementatie in de techniek van afspraken
gemaakt in het EU Mobiliteitspakket dat door Nederland is aanvaard.

10

Richtlijn 2016/799/EU, artikel 8, lid 1
Tachograafplichtige voertuigen
12
Vervoeren van goederen of passagiers tussen twee punten in hetzelfde land door een bedrijf
uit een ander land
13
Vervoer van lidstaat naar lidstaat, waarbij het transportbedrijf niet is gevestigd in een van de
lidstaten
11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 871

6