Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-03

Begrotingsraad

Nr. 66

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 december 2012
Op 12 december jl. stemde het Europees Parlement plenair in met het
onderhandelingspakket voor een aanvullende EU-begroting 2012 en de
EU-ontwerpbegroting voor 2013. De Raad was hier op 6 december1 al
mee akkoord gegaan. Hiermee is er nog voor het einde van dit jaar een
overeenkomst bereikt over de EU-begroting 2013 en een aanvullende
EU-begroting voor 2012.
De EU-begroting 2013 is uiteindelijk vastgesteld op 132,8 miljard euro in
betalingen. Hoewel dit 5 miljard euro lager is dan het oorspronkelijke
Commissievoorstel, is dit een stijging van 2,9% ten opzichte van de
oorspronkelijke EU-begroting 2012. De verplichtingen zijn om en nabij
vastgesteld op de hoogte van het Commissievoorstel; 150,9 miljard euro
(een stijging met 2%). Voor 2012 is een aanvullende begroting van 6,1
miljard euro aangenomen, waarvan 100 miljoen euro via herschikking
binnen de EU-begroting is gevonden. Hier tegenover staat een meevaller
van 3,1 miljard euro. Per saldo leidt dit tot extra afdrachten voor
Nederland (138 miljoen euro).
Nederland is van mening dat het uitzonderlijke economische tijden zijn
waarin ook de EU bezuinigingen moet doorvoeren. In de financiering van
verplichtingen die in het verleden zijn aangegaan en nu tot betaling
leiden, zou moeten worden voorzien door elders binnen de EU-begroting
minder te doen. Samen met een grote groep gelijkgezinde lidstaten is
opgetrokken om de bedragen die de Commissie voorstelde voor zowel
2012 als 2013 terug te brengen. Dit leidde tot stevige discussies binnen de
Raad en het Europees Parlement. Hierdoor is het gelukt om lagere
betalingen dan de initiële voorstellen te realiseren.
De overeengekomen begrotingen zijn echter in zowel betalingen als
verplichtingen nog altijd veel hoger dan hetgeen het kabinet
aanvaardbaar acht en dus heeft Nederland met een aantal gelijkgezinde
lidstaten, conform het eerder overeengekomen mandaat met de Kamer,
tegen het gehele onderhandelingspakket gestemd. De EU-jaarbegroting
wordt echter op basis van gekwalificeerde meerderheid vastgesteld.
1

kst-21501-03-66
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Hamerstuk Raad Justitie en Binnenlandse Zaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-03, nr. 66

1

Toelichting
Proces
Na het mislukken van de begrotingsraden op 9 en 13 november (u bent
hierover geïnformeerd in Kamerbrief 21 501-03-64) presenteerde de
Commissie op 26 november een nieuw voorstel voor de EU-begroting
2013. Dit voorstel verschilde nauwelijks van het initiële voorstel2. Voor de
aanvullende begroting voor 2012 heeft de Commissie geen nieuw voorstel
gedaan.
Direct na de presentatie van dit voorstel heeft een aantal informele
trilogen tussen de Commissie, Raad en het Europees Parlement plaatsgevonden. Op basis hiervan is een Raadspositie bepaald waarmee het
Europees Parlement kon instemmen. Hierdoor was er geen formele
conciliatie noodzakelijk. Nederland heeft in deze onderhandelingen
duidelijk gemaakt niet te kunnen instemmen met een aanvullende
begroting voor 2012 of een stijging van de begroting 2013, conform de lijn
die ik eerder met uw Kamer heb besproken.
Begroting 2013
Nederland heeft met succes met een grote groep gelijkgezinde lidstaten
de Raad weten te houden aan de oorspronkelijke Raadspositie ten aanzien
van het gewenste betalingsniveau. Dit kwam daarmee uit op 132,8 miljard
euro (+0,1 miljard ten opzichte van de originele Raadspositie), ca. 5
miljard euro lager dan het Commissievoorstel. Het stijgingspercentage
komt daarmee uit op 2,9% ten opzichte van de oorspronkelijke begroting
2012 (de originele Raadspositie was +2,8%). Het Europees Parlement kon
dit betalingsniveau alleen accepteren als de vastleggingen werden
vastgesteld rond het Commissievoorstel en deze komen uit op een bedrag
van 150,9 miljard euro (+2,0%). Nederland stemde hier tegen, maar een
gekwalificeerde meerderheid in de Raad is hier mee akkoord gegaan.
Tabel 1 geeft een overzicht van de verdeling van het uiteindelijke
onderhandelingspakket.
Bij de EU-begroting 2013 is door de Raad en het Europees Parlement een
verklaring aangenomen dat als zich volgend jaar betalingsproblemen
voordoen, er zo snel mogelijk een aanvullende begroting moeten worden
geaccepteerd. Aangezien deze verklaring onderdeel uitmaakt van het
onderhandelingspakket, waar Nederland tegen heeft gestemd, voelt
Nederland zich hier niet aan gebonden. Samen met een aantal andere
gelijkgezinde lidstaten heeft Nederland dit ook schriftelijk laten
vastleggen.

2

Het vastleggingenniveau werd gesteld op 151 miljard euro (was 150,9 miljard in april), het
betalingenniveau op 137,8 miljard euro (was 137,9 miljard). De stijgingspercentages ten
opzichte van de initiële EU-begroting 2012 kwamen hiermee uit op 2,1% voor de vastleggingen
en 6,8% voor de betalingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-03, nr. 66

2

Tabel 1: Overzicht posities EU-begroting 2013
Commissievoorstel
26/11

1a Concurrentiekracht
1b Cohesiebeleid
2 Landbouwbeleid
3a Veiligheid&Justitie
3b Burgerschap
4 Extern beleid
5 Administratie
Totaal

Initiële Raadspositie

Initiële positie EP

Uitkomst onderhandelingen

vastleggingen

betalingen

vastleggingen

betalingen

vastleggingen

betalingen

vastleggingen

betalingen

16,1
54,5
60,3
1,4
0,7
9,6
8,5
151,1

13,6
49,0
57,8
0,9
0,7
7,3
8,5
137,8

15,6
54,4
60,0
1,4
0,7
9,3
8,4
149,8

11,7
47,4
57,4
0,9
0,6
6,3
8,4
132,7

16,2
54,5
60,3
1,4
0,7
9,6
8,5
151,2

13,6
49,0
57,9
0,9
0,7
7,3
8,5
137,9

16,2
54,5
60,1
1,4
0,7
9,6
8,4
150,9

11,9
47,2
57,5
0,9
0,6
6,3
8,4
132,8

Aanvullende begroting 2012
Als gevolg van overschrijdingen bij onderwijs, onderzoeksprogramma’s,
het landbouwbeleid en met name het cohesiebeleid (structuurfondsen),
verzocht de Commissie op 23 oktober om additionele middelen voor een
bedrag van 9 miljard euro (zie tabel 2). Nederland heeft er samen met
gelijkgezinde lidstaten op aangedrongen dit bedrag binnen de bestaande
EU-begroting 2012 te vinden door te snijden in andere uitgaven. De
Commissie gaf aan hier weinig mogelijkheden voor te zien en kon slechts
een bedrag van 100 miljoen euro op die manier opvangen. Wel is het
uiteindelijke bedrag mede onder druk van Nederland verlaagd naar 6,1
miljard euro.
Hierbij is een aparte verklaring opgenomen dat het bedrag waarmee de
aanvullende EU-begroting uiteindelijk is verlaagd (2,9 miljard euro) niet
mag leiden tot problemen met de implementatie van de 2013 en dat
hiervoor in 2013 zo snel mogelijk een aparte aanvullende begroting moet
worden aangenomen. Nederland heeft ook hier tegen gestemd en
aangegeven zich niet gebonden te voelen aan deze verklaring. Volgend
jaar zal er, als een dergelijke aanvullende begroting wordt gepresenteerd,
op worden ingezet dat eerst wordt gekeken of de middelen hiervoor
kunnen worden gevonden binnen de EU-begroting 2013.
Tabel 2: Overzicht gevolgen aanvullende EU-begroting 2012
6e Aanvullende begroting
20121

Initiële
Begroting 2012

1a Concurrentiekracht
1b Cohesiebeleid
2 Landbouwbeleid
3a Veiligheid en Justitie
3b Burgerschap
4 Extern beleid
5 Administratie
Totaal

Uiteindelijke Begroting
2012

vastleggingen

betalingen

vastleggingen

betalingen

vastleggingen

betalingen

15,4
52,8
60,0
1,4
0,7
9,4
8,3
147,9

11,5
43,8
57,0
0,8
0,7
7,0
8,3
129,1

-0,1
-0,1

0,6
4,4
1,0
0,1
6,1

15,4
52,8
59,9
1,4
0,7
9,4
8,3
147,8

12,1
48,2
58,0
0,9
0,7
7,0
8,3
135,1

1
De eerste 4 aanvullende begrotingen konden binnen de begroting worden opgelost, de 5e aanvullende begroting diende ter financiering van het
solidariteitsfonds (670 miljoen euro), een fonds dat buiten de begroting is geplaatst.

Bij dit verzoek presenteerde de Commissie ook een meevaller aan de
inkomstenkant van 3,1 miljard euro. Netto zal er dus nog in 2012 voor een
bedrag van in totaal 2,9 miljard euro additioneel door de lidstaten moeten
worden afgedragen. Deze extra afdrachten worden op basis het relatieve
bruto nationaal inkomen (BNI) van een lidstaat in de EU omgeslagen over
de lidstaten. De Nederlandse BNI-sleutel bedraagt momenteel 4,8%,
hetgeen neerkomt op een bedrag van 138 miljoen euro. Deze extra
afdrachten zijn inmiddels via een Nota van Wijziging verwerkt in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-03, nr. 66

3

tweede suppletoire begroting van Buitenlandse Zaken. De Nota van
Wijziging treft u aan in de bijlage.
Ik hoop u middels deze brief voldoende te hebben geïnformeerd.
De minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-03, nr. 66

4