Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

287
Vragen van de leden Wassenberg en Vestering (beiden PvdD) aan de
Ministers voor Natuur en Stikstof en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over een sneltest voor het detecteren van vogelgriep onder in het wild levende
dieren (ingezonden 14 september 2022).
Antwoord van Minister Adema (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit), mede
namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen
12 oktober 2022).
Vraag 1
Kent u het bericht «Dierenambulance ontdekt sneltest vogelgriep en redt daar
talloze dieren mee: «Het begon als een grapje»»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat de Dierenambulance De Ronde Venen gebruikmaakt van
Sars-cov-2-sneltesten (corona) en influenza (A/B)-sneltesten om vogelgriep
onder in het wild levende dieren op te sporen en op deze manier snel vast te
stellen of een dier opgevangen moet worden of niet? Zo ja, wat is uw eerste
reactie hierop?
Antwoord 2
Medewerkers van de Dierenambulance De Ronde Venen hebben het
Ministerie van LNV geïnformeerd over hun ervaringen met het gebruik van
sneltests voor SARS-CoV-2 en influenza bedoeld om corona- respectievelijk
griepinfecties aan te tonen bij mensen. Deze tests zijn niet gevalideerd voor
gebruik bij dieren. Ik begrijp de wens van dierenhulporganisaties om
dergelijke testen, die binnen enkele minuten uitslag kunnen geven of een dier
besmet is met vogelgriep, te kunnen gebruiken. Ik zie ook wel kansen voor
het gebruik van een sneltest, mits de uitkomsten daarvan betrouwbaar zijn.
Het is belangrijk om ook de risico’s van het gebruik ervan te zien, zeker als de
1

ah-tk-20222023-287
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

AD, 4 september 2022 «Dierenambulance ontdekt sneltest vogelgriep en redt daar talloze
dieren mee: «Het begon als een grapje» Dierenambulance ontdekt sneltest vogelgriep en redt
daar talloze dieren mee: «Het begon als een grapje» (https://www.ad.nl/woerden/
dierenambulance-ontdekt-sneltest-vogelgriep-en-redt-daar-talloze-dieren-mee-het-begon-alseen-grapje~a813e3bd/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

eigenschappen van de tests niet bekend zijn, zoals nu het geval is. In de
omgang met van vogelgriep verdachte vogels is het advies altijd persoonlijke
beschermingsmaatregelen te nemen en verdenkingen moeten altijd gemeld
worden bij de NVWA. Het gebruik van een sneltest bij een verdachte vogel
ontslaat een persoon niet van die plicht.
Vraag 3
Kunt u aangeven hoe betrouwbaar de corona- en influenzasneltesten zijn
voor het opsporen van vogelgriep en hoeveel mogelijk vals positieve
uitslagen er zijn? Indien dit niet bekend is, bent u bereid om een pilot te
financieren waarin onafhankelijke wetenschappers, virologen, dierenartsen en
dierenambulances onderzoeken hoe effectief en betrouwbaar het gebruik van
corona- en influenzasneltesten is bij het opsporen van de vogelgriep en wat
de mogelijke voor- en nadelen zijn van deze methode? Zo nee, waarom niet?
Zo ja, per wanneer?
Antwoord 3
De influenzasneltesten zijn gevalideerd om A/B-influenzavirussen in mensen
aan te tonen, die van corona voor het aantonen van infecties met SARSCoV-2 bij mensen. Hoe betrouwbaar de testen zijn voor het opsporen van
influenzavirussen in vogels of zoogdieren is niet bekend. De testen zijn daar
niet voor gevalideerd. In het beste geval kunnen deze testen een influenzavirus aantonen, maar zij kunnen geen onderscheid maken tussen verschillende
varianten van (vogel)griep of tussen hoogpathogene en laagpathogene
virussen. Een sneltest zal ook fout-positieve en -negatieve uitslagen geven.
Een PCR is op dit moment de geëigende test om met grote zekerheid
vogelgriep aan te tonen of uit te sluiten.
Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) heeft
Wageningen Bioveterinary Research (WBVR), het nationaal referentielaboratorium voor vogelgriep, gevraagd om in kaart te brengen welke sneltesten er
op de markt zijn, en vervolgens de testkarakteristieken van een aantal ervan
te onderzoeken. Dat kan bijdragen aan de beoordeling van de bruikbaarheid
van deze testen bij vogels of zoogdieren.
Vraag 4
Deelt u de mening dat een sneltest voor vogelgriep een maatschappelijke
meerwaarde heeft, omdat het niet alleen helpt om meer dieren te redden,
maar ook omdat het bijdraagt aan het beter en sneller in kaart brengen van
de omvang en het gevaar van vogelgriep onder in het wild levende dieren
voor mensen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ik begrijp de behoefte van de medewerkers van dierenambulances en
wildopvang aan een test die snel en betrouwbaar kan aantonen of een dier
vogelgriep heeft. Ook voor het in kaart brengen van de omvang, de impact en
de risico’s van vogelgriep onder wilde vogels kan een betrouwbare sneltest
mogelijk een nuttige aanvulling zijn. Een sneltest kan echter geen onderscheid maken tussen verschillende varianten virussen en tussen hoog- en
laagpathogene virussen, wat bij vogelgriep relevant is. Bovendien kan in het
laboratorium de genetische samenstelling van het virus bepaald worden, wat
van belang is voor de monitoring op het ontstaan van mogelijk zoönotische
varianten. Daarom zie ik een beperkte meerwaarde voor het gebruik van
sneltests.
Vraag 5
Kunt u deze vragen zo snel mogelijk beantwoorden en in ieder geval vóór het
commissiedebat Zoönosen en Dierziekten de datum 13 oktober 2022?
Antwoord 5
U ontvangt de antwoorden hierbij.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2