Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

29 628

Politie

Nr. 590

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 november 2015
Met deze brief informeer ik uw Kamer over het voldoen aan de wettelijke
norm van het aantal wijkagenten naar aanleiding van de daartoe
aangenomen motie Kooiman c.s.1 tijdens het debat van 10 september
jongstleden over de reorganisatie bij de Nationale Politie.
Tevens ga ik in op de motie-Van der Staaij c.s. (Kamerstuk 29 754, nr. 334)
ingediend tijdens het debat van 19 november jongstleden over de
aanslagen in Parijs, waarin naast de vervulling van de norm voor
wijkagenten ook wordt ingegaan op de taakuitvoering en de informatiepositie van de wijkagent, alsook op de motie-Segers (Kamerstuk 29 754,
nr. 330) over de borging van de contraterrorisme- en deradicaliseringstaken van de Nationale Politie.
Zoals door mij in de genoemde debatten is aangegeven beschouw ik deze
moties als een stevige steun in de rug. Over het voldoen aan de wettelijke
norm van het aantal wijkagenten heb ik met uw Kamer ook op eerdere
momenten uitgebreid gesproken. Overeenkomstig artikel 38a Politiewet
2012 dient er ten minste één wijkagent op 5.000 inwoners werkzaam te
zijn, zowel landelijk als op eenheidsniveau. Ik heb tijdens het debat van
19 november jongstleden gemarkeerd dat de verdeling van wijkagenten
binnen de eenheden wordt overgelaten aan het lokaal gezag; burgemeesters binnen de eenheid bepalen gezamenlijk de verdeling van
wijkagenten over de gemeenten. Dat kan betekenen dat de norm op
gemeentelijk niveau afwijkt. Met burgemeesters zijn echter voldoende
afspraken gemaakt over de capaciteit en vervulling voor de wijkagententaak door vaste medewerkers.
Bezetting formatie en invulling vacatures
Het is een feit dat de norm nog niet overal wordt gehaald. Per 1 juli 2015
waren in totaal 3.226 wijkagenten werkzaam waarmee 96% van de
1

kst-29628-590
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Kamerstuk 29 628, nr. 567.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 590

1

formatie voor wijkagenten is bezet. We zijn er nog niet, maar wel een eind
op weg.
Op basis van uitzonderingsregels voor de geldende vacaturestop binnen
het gehele korps2 zijn, mede naar aanleiding van de eerdere motie Oskam
c.s., vacatures opengesteld voor wijkagenten voor de eenheden
Oost-Nederland Noord-Holland en Zeeland-West-Brabant.
In bijlage 1 van de brief van 31 augustus 2015 over de voortgang van de
vorming van de Nationale Politie3 heb ik uw Kamer het resultaat aangegeven van de extra inspanningen voor de werving in genoemde
eenheden. Er zijn 201 opengestelde vacatures vervuld: 129 in
Oost-Nederland, 51 in Noord-Holland en 21 in Zeeland-West-Brabant. In
deze eenheden moest de grootste uitbreiding worden gerealiseerd. Deze
werving wordt nu voor de resterende opengestelde vacatures voortgezet.
Zoals in het genoemde debat gezegd, kan nog niet volledig aan de norm
worden voldaan per 1 januari aanstaande. Met de medezeggenschap en
met de politiebonden is afgesproken dat er ruimte blijft voor de invulling
van de herplaatsingskandidaten na 1 januari 2016. Zij moeten ook
wijkagent kunnen worden. Er zal overigens ook altijd sprake zijn van enige
dynamiek in de cijfers en een bandbreedte-marge ten aanzien van de
norm is daarom logisch.
Ik heb aan de korpschef de oproep gedaan om zich ook in 2016 tot het
uiterste in te spannen om de gestelde norm in alle regionale eenheden te
behalen. De verder benodigde inspanning is mede afhankelijk van de
personele reorganisatie. Over het aantal wijkagenten – in totaal en per
eenheid – wordt voortaan in het jaarverslag van de politie gerapporteerd.
Gebiedsgebonden politiewerk
Het is van groot belang dat de politie in de wijk te vinden is. De politie is
mede door middel van de wijkagent verankerd in de wijken. Dat is één van
de grote verworvenheden van de Nederlandse politie. Een goede
verbinding met de samenleving is noodzakelijk om de openbare orde te
handhaven en de misdaad effectief te bestrijden. Contact met bewoners is
cruciaal, ook voor bijvoorbeeld de vroegsignalering van radicaliserende
jongeren en ronselaars. Die plek in het hart van de samenleving is niet
vanzelfsprekend en vraagt continu om investering.
Dit gebiedsgebonden politiewerk is de basis van het politiewerk en krijgt
vooral vorm in de robuuste basisteams. Gebiedsgebonden werken wordt
uitgevoerd door het hele team en de wijkagent is daarin de spil. De
wijkagent weet wat er in de wijk gedaan moet worden en geeft daar
samen met collega’s van het basisteam vorm aan. Waar nodig met
ondersteuning van andere specialisten. De wijkagent is niet alleen een
bron van informatie voor anderen. Zijn positie wordt versterkt omdat hij
van collega’s uit de opsporing, de intelligence, andere diensten op de
hoogte wordt gebracht van mogelijk belangwekkende ontwikkelingen in
zijn of haar wijk. De wijkagent is weliswaar de meest herkenbare
politieman of -vrouw in de wijk maar zeker niet de enige. Collega’s
noodhulp en handhaving werken (ook) allemaal vanuit het principe van
gebiedsgebondenheid.

2

gedurende de eerste fase van de personele reorganisatie lopende tot 31 december 2015,
overeenkomstig afspraken met de medezeggenschap en politiebonden.
3
Kamerstuk 29 628, nr. 554.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 590

2

Binnen de eenheden is vanzelfsprekend ruimte voor lokaal maatwerk. De
wijkagent is een politiemedewerker die gegeven de lokale situatie
vraagstukken als verwarde personen, radicalisering, drugscriminaliteit en
overlast, maar ook veelvoorkomende criminaliteit signaleert en oppakt.
Inzet in de wijk
Het streven is de wijkagenten zoveel als mogelijk in en voor hun wijk te
laten werken. De politie is daarom terughoudend in het toedelen van
neventaken aan wijkagenten. De inzet wordt echter ook beïnvloed door
kwesties op nationaal niveau (bijvoorbeeld de asielinstroom), op
eenheidsniveau (zoals grootschalige evenementen) en op lokaal niveau. In
dat opzicht zal nooit de volledige inzet van wijkagenten in de wijk kunnen
worden gegarandeerd. Daar staat tegenover dat overal in Nederland in
voorkomende gevallen op politiehulp uit heel het land kan worden
gerekend.
Borging van contraterrorisme- en deradicaliseringstaken in de Nationale
Politie
In het genoemde debat over de aanslagen in Parijs, heeft het lid Segers
(CU) een motie ingediend over de borging in de Nationale Politie van
taken op het terrein van contraterrorisme en deradicalisering. Het
uitgangspunt blijft zoals hierboven en in het debat van 19 november
jongstleden geduid, de verbondenheid met de wijk. Naast de wijkagent
spelen ook meer specialistische diensten, gemeenten, onderwijsinstellingen, maatschappelijke en religieuze instellingen en de NCTV een
belangrijke rol. In het debat refereerde ik onder meer aan de lokale
casusoverleggen. Om de verbondenheid met de wijk te behouden moeten
agenten zoveel mogelijk in de wijk zijn. Om die verbondenheid te
behouden blijft ook het uitgangspunt: geen zwaardere bewapening voor
de basispolitiezorg.
Bij signalen van radicalisering of terrorisme, schakelt de wijkagent al een
team van terrorisme deskundigen in. Dit team verzamelt signalen en is
betrokken bij het casusoverleg.
Uw Kamer is op 27 februari 2015 geïnformeerd over de intensiveringsgelden van € 128,8 miljoen voor de veiligheidsdiensten. Daarin is ook
geld beschikbaar voor meer specialistische taken van de politie. De
interventiedienst DSI krijgt er in 2015 € 5,4 miljoen bij, oplopend naar
€ 10,4 miljoen structureel. Er staan in het land aanhoudings- en ondersteuningseenheden paraat. Deze specialisten zijn getraind en voorbereid
op de meest extreme vormen van geweld. Per 1 januari aanstaande
stromen 30 nieuwe DSI-ers in en nog eens 20 in 2016. Daarnaast wordt er
– oplopend naar € 8 miljoen – geïnvesteerd in de observatieteams. Dit
geld zal gaan naar extra capaciteit (70 fte structureel in 2020) en naar
materieel om zo de inzet van observatieteamcapaciteit op terrorisme te
onderzoeken en te kunnen bestendigen, zonder dat dit ten koste gaat
overige onderzoeken.
In de herijkingsnota realisatie Nationale Politie van 31 augustus jonstleden
is aangegeven dat op termijn verder moet worden geïnvesteerd in de
kwaliteit van de opsporing, intelligence en de aanpak van mensensmokkel. De eerste contouren van deze kwaliteitsverbetering meld ik in de
brief die vrijwel gelijktijdig, 23 november, aan uw Kamer is gezonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 590

3

Hiermee draag ik zorg voor een adequate borging van de taken op het
terrein van contraterrorisme en radicalisering op lokaal, eenheids- en
landelijk niveau.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 590

4