Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

23 645

Openbaar vervoer

Nr. 705

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 mei 2019
In mijn brief van 22 juni 2018 over openbaar vervoer in stedelijke
gebieden (Kamerstuk 23 645, nr. 666) heb ik aangeven dat er in opdracht
van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), Vervoerregio
Amsterdam (VRA) en mijn ministerie een gevoeligheidsanalyse is gedaan
naar de financiële ruimte van MRDH en VRA voor investeringen in het OV
in deze regio’s.
De analyse is het afgelopen jaar uitgevoerd en wordt beschreven in het
rapport «Gevoeligheidsanalyse investeringsruimte Metropoolregio
Rotterdam Den Haag en Vervoerregio Amsterdam», dat als bijlage bij deze
brief is bijgevoegd1. Op 25 maart jl. heb ik met mevrouw Dijksma (VRA)
en de heer Van Asten (MRDH) overleg gevoerd over het onderzoek en
vervolgafspraken gemaakt.
Als bestuurders hebben we n.a.v. het onderzoek het volgende geconcludeerd en afgesproken:
• Het beeld wordt gedeeld dat veel van de huidige middelen ten
behoeve van OV-investeringen in de Randstad al belegd zijn en dat
extra middelen beperkt zijn, mede doordat de kosten voor beheer,
onderhoud en vervanging (BOV) zullen toenemen. Terwijl het gebruik
van het OV in dit verstedelijkte gebied het grootst is en de komende
jaren nog sterk zal toenemen mede als gevolg van de verstedelijkingsen duurzaamheidsopgaven. Rijk en regio zien beide dat dit knelt.
• Er wordt gezamenlijk geconstateerd dat voor de rijksoverheid een
vergelijkbaar beeld waarneembaar is. Ook voor de rijksoverheid geldt
dat de BOV-kosten van haar (rail)infrastructuur stijgen met als gevolg
dat er minder ruimte is voor nieuwe investeringen. In de brief
«Ontwikkelingen instandhouding Rijksinfrastructuur», die gelijktijdig
met deze brief aan uw kamer wordt verzonden, wordt u hierover
geïnformeerd.

1

kst-23645-705
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 23 645, nr. 705

1

•

•

•

•

•

Onderzocht gaat worden of er op gebied van financial engineering
kansen zijn om meer financiële ruimte te creëren. O.a. kan dan worden
gedacht aan de mogelijkheden van alternatieve bekostiging. In de
Contouren Toekomstbeeld OV 2040 is opgenomen dat er naar
aanleiding van het overleg tussen het Rijk en de G4 over verstedelijking een studiegroep Alternatieve bekostiging Ruimtelijke Gebiedsontwikkeling gaat komen. Deze studiegroep, die inmiddels is opgericht,
heeft o.a. de opdracht om na te gaan wat de kansen zijn om de
baathebbers van OV-investeringen mee te laten betalen om zodoende
meer financiële ruimte te creëren. Beide regio’s participeren in dit
traject.
In het verlengde daarvan sluiten de regio’s zich ook aan bij de acties uit
de Contouren Toekomstbeeld OV 2040 als het gaat om bundeling en
effectieve inzet van investeringsgelden. Investeren op de lange termijn
in het OV blijft nodig om de groei in het OV in verstedelijkte gebieden
te accommoderen gezien de verstedelijkings- en duurzaamheidsopgaven.
We hebben afgesproken na te gaan of er optimalisaties mogelijk zijn
m.b.t. de begrotings- en indexeringssystematiek. Deze analyse richt
zicht op de regelgeving, afstemming BDU-reeksen op het uitgavenpatroon van de vervoerregio’s en de jaarlijkse indexering.
De regio’s zien kansen in de door hen voorgestelde groeistrategie
m.b.t. een metropolitaan OV. Deze groeistrategie is gebaseerd op het
principe om de bestaande infrastructuur optimaal te benutten,
waardoor grote investeringen waar mogelijk vermeden dan wel
uitgesteld kunnen worden. De vervoerregio’s hebben laten weten deze
groeistrategie te willen doorzetten en dit jaar verder uit te werken en
op te starten. Ik vind het belangrijk om samen met de regio’s de
opgave in het gebied helder op tafel te krijgen, net als een stapsgewijze strategie om daar mee om te gaan. Ook als nog niet alle
middelen daarvoor beschikbaar zijn. Ik word door de vervoerregio’s
betrokken bij de bereikte resultaten van deze strategie. Bij goede
plannen ben ik, met inachtneming van de huidige budgettaire kaders
en prioriteiten uit het Toekomstbeeld OV, bereid te bezien of een
financiële bijdrage vanuit het Rijk mogelijk is.
Tot slot is afgesproken dat er twee brede bijeenkomsten georganiseerd
gaan worden. Eén met werkgevers en één met onderwijsinstellingen.
Allebei de bijeenkomsten hebben tot doel om na te gaan wat de
mogelijkheden zijn om de spits in het OV af te vlakken. In Nijmegen is
afgelopen jaar gebleken dat het iets schuiven van onderwijstijden een
substantiële bijdrage kan leveren aan het verminderen van de
spitsproblematiek in het OV.

Ik zal u, indien aan de orde, via reguliere rapportages (o.a. over voortgang
Toekomstbeeld OV 2040, MIRT-brieven) nader informeren over de
resultaten van de afgesproken acties.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 23 645, nr. 705

2