Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

29 338

Wetenschapsbudget

Nr. 89

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 oktober 2009
In het algemeen overleg over onderzoeksinfrastructuren op 7 oktober
2009 heb ik een aantal toezeggingen gedaan. De eerste betreft het advies
dat een commissie van de KNAW onder leiding van de heer Van der Vliet
in voorbereiding heeft over onderzoeksscholen. Dit advies zal volgens de
huidige inzichten in januari volgend jaar verschijnen. Zodra ik het advies
van de KNAW heb ontvangen, zal ik het aan uw Kamer toezenden.
Ditzelfde geldt voor de evaluatie van de toponderzoek-scholen en mijn
reactie daarop. Het evaluatierapport verwacht ik in april 2010, hierna zal ik
hierover een standpunt innemen.
Voorts heb ik u toegezegd op korte termijn de samenstelling van de werkgroep bekend te maken die, zoals aangekondigd in de kabinetsreactie op
de Nederlandse Roadmap Grootschalige Onderzoeksfaciliteiten (Kamerstuk 27 406, nr. 145), tot taak krijgt de implementatie van de roadmap
verder te stimuleren en deze op de relevante agenda’s te brengen en te
houden en daarbij ook alternatieve financieringsmogelijkheden te
verkennen. Inmiddels heb ik de heer Van Velzen bereid gevonden het
voorzitterschap van deze werkgroep op zich te nemen. Zodra de samenstelling van de werkgroep bekend is, zal deze in de Staatscourant worden
gepubliceerd en zal ik de Kamer een afschrift sturen van de instellingsbeschikking.
Ik heb de Kamer ook toegezegd te zullen terugkomen op het door mij in
het overleg genoemde percentage van publieke R&D-uitgaven in relatie
tot het Bruto Binnenlands Product (BBP). Ik noemde een percentage van
0,8 procent van het BBP (voor 2009). Van de zijde van de Kamer werd
vervolgens gewezen op een ander (lager) percentage. Er zijn uit twee
verschillende bronnen cijfers over de publieke financiering van R&D in
omloop, cijfers die op verschillende manieren zijn verzameld en daarom
niet per definitie dezelfde zijn:
a) Het overzicht Totale Onderzoek Financiering 2007–2013, dat ik op
1 april van dit jaar naar de Kamer heb gestuurd (TK 2008–2009, 29 338,

KST136076
0910tkkst29338-89
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 338, nr. 89

1

nr. 78). Daarin is voor het jaar 2009 sprake van een percentage van
0,72. Dit is exclusief de gelden die niet in Nederland, maar in het
buitenland worden besteed (zoals de contributies en programma’s van
de internationale onderzoeksorganisaties. Inclusief die gelden is dit
0,77 (door mij tijdens het debat afgerond op 0,8).
b) De OCW-begroting 2010, waarin terugkijkend voor het jaar 2007 sprake
is van een door OCW geschat percentage van 0,62 in dat jaar. Dit cijfer
is gebaseerd op CBS-cijfers over in Nederland uitgevoerde R&D,
waarbij het CBS het aandeel van de verschillende financiers zo goed
mogelijk inschat. Het verschil met het hierboven genoemde percentage heeft verschillende oorzaken. Ten eerste het jaar waarop de cijfers
betrekking hebben: 2009 tegenover 2007. Ten tweede zijn de CBScijfers exclusief de gelden die in het buitenland worden besteed. Ten
derde is in de OCW-begroting gebruik gemaakt van (een extrapolatie
van) de CBS-cijfers voor het jaar 2003 op basis van de ontwikkeling
van voorlopige CBS-cijfers over uitgevoerde R&D tot en met 2007.
Zoals uit ondertaande tabel blijkt, heeft het percentage van 0,62 betrekking op het begrotingsjaar 2007 (niet door dit kabinet opgesteld) en blijkt
datwanneer op gelijke grondslag wordt vergeleken- de overheidsfinanciering voor R&D tijdens de hierop volgende jaren gestaag gestegen is
(0,70; 0,73; 0,77).
In alle gevallen zijn de cijfers exclusief de WBSO-middelen.
Samenvattend:
Overheidsfinanciering van R&D

CBS *
OCW-TOF totaal, incl. gelden naar het
buitenland
OCW-TOF excl. gelden naar het buitenland
∗

2007

2008

2009

0,62

–

–

0,70
0,66

0,73
0,69

0,77
0,72

Het CBS-cijfer is gebruikt in de OCW-begroting 2010, het gaat om een schatting van OCW op
basis van de ontwikkeling van voorlopige CBS-cijfers over uitgevoerde R&D tot en met 2007.

Voor de volledigheid wijs ik erop dat in de EZ-begroting 2010 en de brief
«Naar een robuuste kenniseconomie» (TK 2009–2010, 27 406 nr. 153) voor
publieke R&D-uitgaven wordt uitgegaan van OESO-cijfers voor het percentage van publiekuitgevoerde R&D (0,67% van het BBP voor 2007 en
0,70% van het BBP voor 2006), terwijl de hiervoor genoemde cijfers
betrekking hebben op de publieke (overheids)financiering van R&D. Daarnaast moeten bovenstaande cijfers niet verward worden met de cijfers
over de kennisinvesteringsquote (7,5%), die in deze brief zijn opgenomen.
Deze bevatten immers naast de publieke (overheids)financiering van R&D
(en onderwijs) ook de private uitgaven voor onderwijs en R&D.
Ook werd in het algemeen overleg gevraagd naar de in de kabinetsreactie
op de Nederlandse Roadmap Grootschalige Onderzoeksfaciliteiten aangekondigde besluitvorming over een aantal nationale voorstellen van de
Nederlandse roadmap. Op het moment van aanbieding van de kabinetsreactie aan uw Kamer werd nog getoetst of deze in aanmerking kwamen
voor financiering uit de FES-enveloppe van € 168 miljoen voor grootschalige researchfaciliteiten en het oplossen van toekomstige lerarentekorten.
De Kamer is over deze besluitvorming geïnformeerd bij de aanbieding van
de vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2010 (Kamerstuk 32 123 D, nr. 2). Dit betreft
de aangepaste voorstellen NCB: Biodiversiteit (30 miljoen), Nanolab (deel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 338, nr. 89

2

II, 13,1 miljoen), Dynamic Two Phase Flow Lab (14 miljoen) en Delta Faciliteit (25,3 miljoen). Eerder heb ik uw Kamer al geïnformeerd (Kamerstuk
31 700 D, nr. 7) over de positieve besluitvorming inzake de projecten Lifelines (40 miljoen, sluit aan bij het ESFRI-project BBMRI), Surfnet 7 (32
miljoen) en Nanolab (deel I, 15 miljoen) uit diezelfde FES-enveloppe.
Tot slot heb ik toegezegd uw Kamer nader te informeren over de stand
van zaken met betrekking tot de implementatie van de ERIC-verordening.
Vrijdag 9 oktober is op de eerste bijeenkomst van de ERIC commissie
gesproken over de procedures voor indienen van een ERIC.
De conceptguidelines hiervan zullen begin november op de website over
ERIC worden gezet (http://ec.europa.eu/research/infrastructures/eric_en.
html), zodat waar nodig men zich alvast kan voorbereiden op de stappen
die gezet moeten worden in het proces voor het aanvragen van de ERICstatus. Op de eerstvolgende vergadering van de ERIC-commissie in
januari 2010 zal de procedure worden vastgesteld.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 338, nr. 89

3