Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 270

Wijziging van de Wet langdurige zorg in verband
met de herziening van het verlies van
rechtspersoonlijkheid van het CIZ

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
Het voorstel de rechtspersoonlijkheid van het CIZ te laten vervallen is een
uitwerking van het rapport «Herpositionering zbo’s» uit 2013 (De Leeuw).
Daarin was toen de conclusie dat een agentschapsvorm voor het CIZ als
uitvoerende instantie de meest adequate rechtsvorm was. Anno 2019 is
de rechtsvorm en de voor- en nadelen ervan op het vlak van besturing,
bedrijfsvoering en kosten opnieuw en meer diepgaand bekeken. Daaruit
blijkt dat de transitiekosten, de structureel hogere personeelskosten en
extra belasting die een transitie op de organisatie zou leggen, niet
opwegen tegen de beperkte toename van de sturingsmogelijkheden. Om
die reden acht de regering het niet langer wenselijk de eigen rechtspersoonlijkheid van het CIZ op te heffen en de uitvoeringsorganisatie
onderdeel van het Ministerie van VWS te maken.
Indicatiebesluiten op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz) worden
genomen door het CIZ, bedoeld in artikel 7.1.1, eerste lid, van de Wlz. Het
CIZ is een zelfstandig bestuursorgaan (zbo) en heeft eigen rechtspersoonlijkheid. Bij de inwerkingtreding van de Wlz is geregeld dat het CIZ op
termijn zijn rechtspersoonlijkheid zou gaan verliezen.1 In artikel 11.3.5 van
de Wlz is bepaald dat het CIZ zijn rechtspersoonlijkheid verliest op het
moment dat de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) in
werking treedt.2
Op het moment dat het CIZ zijn rechtspersoonlijkheid verliest zou het een
zbo worden dat onderdeel is van de Staat, met het personeel werkzaam in
een ondersteunend agentschap.
Daarbij werd uitgegaan van de vormgeving van het CIZ als batenlastenagentschap, ingevolge artikel 2.20, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016. De afgelopen periode zijn de consequenties van de
overgang van het CIZ naar de Staat in kaart gebracht. Het CIZ heeft
momenteel personeel in dienst op basis van een privaatrechtelijke
arbeidsovereenkomst en heeft een eigen CAO. Op grond van de Ambtenarenwet 2017 zijn zowel de Staat (artikel 2, onderdeel a) als het CIZ (artikel
1
2

kst-35270-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Kamerstukken II 2013/14, 33 891, nr. 3, p. 58–61.
Artikel X, onderdeel B, van de Verzamelwet VWS 2018.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 270, nr. 3

1

2, onderdeel i) overheidswerkgevers. De werknemers van het CIZ zouden
na de overgang van het CIZ naar de Staat op basis van een privaatrechtelijke arbeidsovereenkomst ambtenaar worden bij de Staat. Indien het CIZ
zijn rechtspersoonlijkheid op 1 januari 2020 niet verliest en de werknemers dus in dienst blijven bij het CIZ, zal dat ertoe leiden dat de
werknemers vanaf die datum ambtenaar worden in dienst bij het CIZ. Op
die werknemers zal een eigen CAO van toepassing zijn. Er is nog geen
duidelijk zicht op de omvang van de incidentele transitiekosten maar de
inschatting is dat de structurele personeelskosten zouden stijgen met € 5
miljoen per jaar als deze transitie zou worden ingezet.
Daarnaast wordt het CIZ de komende jaren belast met nieuwe taken. Zoals
het indiceren van verzekerden die recht op zorg op grond van de Wlz
krijgen indien het bij koninklijke boodschap van 20 februari 2019
ingediende voorstel van wet houdende wijziging van de Wet langdurige
zorg om toegang tot deze wet te bieden aan mensen die vanwege een
psychische stoornis blijvend behoefte hebben aan permanent toezicht of
24 uur per dag zorg nabij (Kamerstukken 35 146) tot wet wordt verheven
en in werking treedt. Ook krijgt het CIZ een extra taak indien de Wet zorg
en dwang in werking treedt in het kader van het voorbereiden en
aanvragen van rechterlijke machtigingen. Daarnaast zal het CIZ in de
tweede helft van 2019 starten met de landelijke uitrol van de versnelde
werkwijze bij de indicatiestelling. Het wordt niet wenselijk geacht de
organisatie tijdens de invoer van deze grote nieuwe taken te belasten met
de overgang naar de Staat.
De beperkte toename van de sturingsmogelijkheden van een klein ZBO
met een agentschap als ondersteunend apparaat ten opzichte van de
huidige situatie (alleen een zbo) afwegende tegen de structureel hogere
personeelskosten, incidentele transitiekosten en extra belasting die een
transitie op de organisatie zou leggen, stelt de regering voor af te zien van
het verlies van de rechtspersoonlijkheid door het CIZ.
Evenals bij het CAK het geval is (zie artikel 10.4, onderdeel B, van de
Aanpassingswet Wnra) is, blijft artikel 15 van de Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen uitgezonderd op het CIZ (artikel I, onderdeel A). Het
afzien van het verlies van rechtspersoonlijkheid vereist het vervallen van
artikel 11.3.5 van de Wlz (artikel I, onderdeel B). De werknemers van het
CIZ kunnen daardoor een eigen CAO behouden.
Artikel I, onderdeel A, kan in werking treden op het tijdstip van inwerkingtreding van artikel I van de Wnra. Om te voorkomen dat het CIZ voor korte
tijd nog onderdeel van de Staat wordt, dient het schrappen van artikel
11.3.5 van de Wlz uiterlijk op 1 januari 2020 in werking te treden.
Op grond van artikel 6 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is
deze toelichting mede namens de Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 270, nr. 3

2