Klink
dwangmedicatie. Ik denk dat daarmee feitelijk aan deze
motie wordt voldaan. Dan krijgen wij namelijk inzicht in
de duur van separaties en in de mate waarin die al dan
niet zijn onderbroken. Desalniettemin laat ik het oordeel
graag aan de Kamer over.
Vervolgens verzoekt mevrouw Agema de personeelstekorten in de langdurige zorg te intensiveren en aan te
vullen, teneinde fixeren en separeren terug te dringen.
Daarvoor geldt hetzelfde antwoord dat ik aan de heer
Van Gerven gaf op basis van zijn motie. Er zijn instellingen voor langdurige zorg die het buitengewoon goed
doen, soms mede op grond van het toepassen van
nieuwe technieken waarover wij hebben gesproken. Dat
valt moeilijk te herleiden naar de personeelsformatie als
zodanig. Uit dien hoofde ontraad ik de motie.

gehoord de beraadslaging,

De beraadslaging wordt gesloten.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Agema. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 80 (28345).

De voorzitter: Wij zijn aan het eind gekomen van deze
beraadslaging. De moties zullen vanavond op de
stemmingslijst staan.
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een
algemeen overleg op 7 april 2009 over vrouwelijke
genitale verminking.

constaterende dat nog altijd blijkt dat in Nederland
geboren meisjes besneden zijn;
verzoekt de regering, het hele gezin waar het besneden
meisje deel van uitmaakt en de pleger van dit misdrijf te
denaturaliseren indien zij in het bezit zijn van een
meervoudige nationaliteit of de verblijfsvergunning in te
trekken indien zij op grond daarvan in Nederland
verblijven en hen het land uit te zetten nadat de ouder(s)
en de pleger de straf hebben ondergaan die zal worden
opgelegd,
en gaat over tot de orde van de dag.

©
Mevrouw Arib (PvdA): Voorzitter. Ik heb één motie.
Motie

©

De Kamer,
Mevrouw Agema (PVV): Voorzitter. Ik dien de volgende
moties in.

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat niet bekend is hoeveel meisjes in
Nederland of elders worden besneden of het risico lopen
besneden te worden;

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de straf die op vrouwelijke genitale
verminking staat, maximaal twaalf jaar gevangenisstraf is
(met een derde strafverhoging indien degene die het
misdrijf pleegt een gezinslid is);
van mening dat vrouwelijke genitale verminking een van
de gruwelijkste vormen van kindermishandeling met
blijvend letsel is en deze strafmaat derhalve te laag is;
verzoekt de regering, art. 303 Wetboek van Strafrecht
zodanig te wijzigen dat de maximumstraf op meisjesbesnijdenis wordt verhoogd naar 30 jaar en dat er een
minimumstraf wordt ingevoerd van 10 jaar en bij
recidive 20 jaar,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Agema. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 79 (28345).

overwegende dat veel geld is uitgetrokken voor
maatregelen om vrouwelijke genitale verminking te
voorkomen zonder dat daarbij concrete doelen zijn
gesteld;
overwegende dat uit de evaluatie van de pilots blijkt dat
het ontbreken van landelijke aansturing tot veel
onduidelijkheid en gebrek aan verantwoordelijkheid leidt,
zodat de aanpak te vrijblijvend is en er onvoldoende
resultaten worden geboekt;
verzoekt de regering, de aard en omvang van vrouwelijke
genitale verminking inzichtelijk te maken en met cijfers te
onderbouwen;
verzoekt de regering, tevens concrete doelen te
verbinden aan budget en maatregelen ter voorkoming
van vrouwelijke genitale verminking en de Kamer
daarover voor 1 september 2009 te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Arib, De Krom en Langkamp. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 81 (28345).

Motie
Mevrouw Agema (PVV): Dan heeft mevrouw budget en
cijfers. Wat gaat zij dan doen?

De Kamer,

Tweede Kamer

Genitale verminking

23 april 2009
TK 81

81-6314

Arib
Mevrouw Arib (PvdA): Dat is een belangrijk onderdeel
van het debat over de aanpak van genitale verminking.
Wanneer wij weten om hoeveel meisjes het gaat, kunnen
wij met meer gerichte maatregelen komen dan nu het
geval is. Nu hebben wij slechts een schatting. Vervolgens
wordt geld vrijgemaakt. Wij zien echter bij de evaluatie
dat dit niet tot effect heeft geleid. Als wij weten om
hoeveel meisjes het gaat en om welk budget, kunnen
vooraf concrete doelen geformuleerd worden. Alleen de
instanties die aan die doelen werken, krijgen geld.

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Langkamp. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 83 (28345).
©
De heer De Krom (VVD): Voorzitter. Ik heb drie moties.

De voorzitter: Het debat daarover zal pas plaatsvinden
na eventuele aanneming van deze motie.

Motie

©

De Kamer,

Mevrouw Langkamp (SP): Mevrouw de voorzitter. Ik wil
twee moties indienen.

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat vrouwelijke genitale verminking een
zeer ernstig misdrijf en een totaal onaanvaardbare vorm
van kindermishandeling is;

Motie
De Kamer,

verzoekt de regering, onmiddellijk een meldplicht in te
voeren voor hulpverleners,

gehoord de beraadslaging,
en gaat over tot de orde van de dag.
overwegende dat op dit moment onvoldoende inzichtelijk
is wat de omvang is van vrouwelijke genitale verminking;
overwegende dat verloskundigen en gynaecologen in
hun beroep geregeld te maken hebben met vrouwelijke
genitale verminking;

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid De
Krom. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 84 (28345).

constaterende dat het in de software waarmee verloskundigen en gynaecologen werken al mogelijk is om
vrouwelijke genitale verminking te registreren;

Motie

verzoekt de regering, registratie van vrouwelijke genitale
verminking verplicht te stellen voor verloskundigen en
gynaecologen,

gehoord de beraadslaging,

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Langkamp. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 82 (28345).

De Kamer,

overwegende dat vrouwelijke genitale verminking een
zeer ernstig misdrijf en een totaal onaanvaardbare vorm
van kindermishandeling is;
overwegende dat genitale verminking nog in geen enkel
geval tot een veroordeling heeft geleid;
verzoekt de regering, de pakkans te vergroten en bij
constatering van genitale verminking onverwijld tot
strafrechtelijke vervolging over te gaan,

Motie
en gaat over tot de orde van de dag.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat verloskundigen en gynaecologen
moeders zien en spreken die besneden zijn;

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid De
Krom. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 85 (28345).

overwegende dat verloskundigen en gynaecologen een
sleutelrol spelen bij het bespreekbaar maken van genitale
verminking;

Motie

verzoekt de regering, ervoor zorg te dragen dat
verloskundigen en gynaecologen geschoold worden in
het beter herkennen en bespreekbaar maken van
vrouwelijke genitale verminking,

gehoord de beraadslaging,

Tweede Kamer

Genitale verminking

De Kamer,

overwegende dat vrouwelijke genitale verminking een

23 april 2009
TK 81

81-6315

De Krom
zeer ernstig misdrijf en een totaal onaanvaardbare vorm
van kindermishandeling is;
verzoekt de regering, voor mensen die zich schuldig
hebben gemaakt aan genitale verminking en daarvoor
zijn veroordeeld, de asielprocedure te stoppen en/of de
verblijfsvergunning in te trekken en de daders(s)
ongewenst te verklaren,

hard bezig met de invoering van de meldcode en tal van
andere elementen. Het tegengaan van genitale verminking zal niet in de eerste plaats afhangen van de
strafmaat. Ik ontraad deze motie.
Mevrouw Agema (PVV): Bent u op de hoogte van het
gegeven dat van detentie een afschrikwekkende werking
uitgaat? Een hogere straf heeft een hogere afschrikwekkende werking.

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid De
Krom. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 86 (28345).
©
Mevrouw Sterk (CDA): Mevrouw de voorzitter. Ook ik wil
graag een motie indienen.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de preventieve aanpak van genitale
verminking gestaag vordert, maar de doelgroep nog
steeds onvoldoende wordt bereikt;

Staatssecretaris Bussemaker: Dat hebt u mij horen
zeggen tijdens het AO. Ook vervolging maakt onderdeel
uit van het gehele beleid, ook in het kader van preventie.
Zoals bekend loopt er in Nederland nog maar één
vervolging, zodat het vooral zaak is materiaal bij elkaar te
krijgen om waar verdenking is tot vervolging over te
gaan.
In de motie van mevrouw Agema op stuk nr. 80 wordt
de regering verzocht, de verblijfsvergunning in te trekken
van mensen die in het bezit zijn van een meerjarige
nationaliteit als blijkt dat ouder(s) en de pleger verantwoordelijk zijn voor genitale verminking. Ik ontraad die
motie. Hierover zijn de argumenten al vele malen
gewisseld. Het kabinet heeft steeds aangegeven dat
hiervoor ook geen grond is en dat het het niet wenselijk
acht deze grond te creëren. Dit is wat het kabinet betreft
niet aan de orde.
De heer De Krom (VVD): In de motie wordt gesproken
over denaturaliseren. Dat is nog een stapje verder.

Staatssecretaris Bussemaker: Voorzitter. De minister van
Justitie kon hier niet aanwezig zijn, dus ik neem de
beantwoording op alle terreinen van Justitie voor mijn
rekening.
Mevrouw Agema heeft op stuk nr. 79 een motie
ingediend om de maximumstraf op meisjesbesnijdenis te
verhogen tot 30 jaar. Het huidige strafmaximum kan
variëren van drie tot zestien jaar. Verhoging van de
strafmaat is niet het antwoord op het probleem. Zoals
ook de minister van Justitie bij het AO heeft gezegd, is
het vooral zaak de pakkans te vergroten. Wij zijn heel

Staatssecretaris Bussemaker: Daarom ontraad ik deze
motie. Kortheidshalve verwijs ik naar alle discussies die
hierover al hebben plaatsgevonden. Hierover is het
nodige wel gewisseld.
In de motie op stuk nr. 81 van mevrouw Arib wordt de
regering verzocht aard en omvang van vrouwelijke
genitale verminking inzichtelijker te maken, met cijfers te
onderbouwen en concrete doelen te verbinden aan
budget en maatregelen. Als het gaat om inzichtelijk
maken en met cijfers onderbouwen, hebben wij daarvoor
een aantal initiatieven lopen. Zoals bekend loopt er een
onderzoek bij TNO, waarvan de Kamer de resultaten
binnenkort krijgt. Ik wil die cijfers namelijk ook kennen.
Daar is de afgelopen decennia eigenlijk weinig aan
gedaan. Voor het eerst registreren verloskundigen. Wat
het formuleren van concrete doelen en deze te verbinden
aan budget en maatregelen betreft: daar zijn wij mee
bezig. Wij hebben, zoals ik beschrijf in de beleidsbrief
Beschermd en weerbaar, concrete doelen geformuleerd.
Eerder heb ik aangegeven dat daarvan voor de zomer
een update zal komen, dus ver voor 1 september. Ik ben
graag bereid om waar mogelijk zo concreet mogelijke
gegevens te leveren via de voortgangsrapportage, zodat
de Kamer kan checken wat gebeurt met de uitgetrokken
middelen. Ik zie dat in lijn met wat er gebeurt.
In de motie van mevrouw Langkamp op stuk nr. 82
wordt de regering verzocht registratie van vrouwelijke
genitale verminking verplicht te stellen. In het AO heb ik
al aangegeven dat ik met de KNOV in gesprek ben over
de wijze waarop informatie wordt geregistreerd.
Verloskundigen gaan genitale verminking registreren in
een nieuwe dataset. Daarbij wordt indirect geregistreerd
onder het kopje ″baringen″. Er komt dus een nieuwe
dataset waardoor genitale verminking beter geregistreerd
kan worden. In die zin zijn wij al bezig met de uitvoering

Tweede Kamer

23 april 2009
TK 81

overwegende dat vrouwen uit zelforganisaties als
ervaringsdeskundige het best in staat zijn de brug te
slaan tussen de doelgroep en de in Nederland geldende
norm;
verzoekt de regering, bij het toekennen van het budget
een evenwichtiger verdeling van het budget voor
professionals en zelforganisaties tot stand te brengen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Sterk en Arib. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 87 (28345).
Wij wachten even totdat de staatssecretaris alle moties
voor zich heeft en zij het sein geeft dat zij wil reageren.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
©

Genitale verminking

81-6316

Bussemaker
van de motie. Ik acht de kans groter op concrete
resultaten als wij dat doen door het gesprek te voeren
met verloskundigen en gynaecologen. Ik heb geen enkele
reden om te twijfelen aan de inzet van deze beroepsgroepen en ik denk dat wij op deze manier meer bereiken dan
door het van bovenaf opleggen van verplichtingen. Ik
zou daartoe bereid zijn als ik de indruk zou hebben dat er
van uit de beroepsgroepen zelf geen medewerking zou
komen, of als die zich zeer terughoudend zouden
opstellen, maar ik denk dat wij met de gesprekken die wij
hebben, samen met de meldcode die wij wél wettelijk
gaan vastleggen, voldoende instrumenten hebben om
hier werk van te maken.
De andere motie van mevrouw Langkamp verzoekt om
ervoor zorg te dragen dat verloskundigen en gynaecologen geschoold worden in het beter herkennen en
bespreekbaar maken van vrouwelijke genitale verminking. Ik ben het met haar eens dat het van het allergrootste belang is dat scholing gestimuleerd wordt opdat
de kennis bij verloskundigen vergroot wordt. Ik heb na
het algemeen overleg een gesprek gehad met de KNOV
en gevraagd om een plan van aanpak voor de
deskundigheidsbevordering op te stellen. Zo wordt er
bijvoorbeeld gedacht aan een landelijk dekkend netwerk
van experts op het terrein van verloskunde en genitale
verminking. Hier kunnen andere verloskundigen dan
weer een beroep op kunnen doen, zodat verloskundigen
bij vragen deskundige collega’s kunnen inschakelen om
met ze mee te denken. Vervolgens wordt in het kader
van de invoering van de meldcode een plan van aanpak
opgesteld door MOVISIE en het NJi over
deskundigheidsbevordering met betrekking tot het vroeg
signaleren en het gebruik van de meldcode. In die zin
acht ik de motie overbodig omdat wij er al mee bezig
zijn. Mocht zij aangenomen worden, dan beschouw ik
haar als ondersteuning van het beleid, want ik deel met
mevrouw Langkamp het gevoel van urgentie over goede
voorlichting.
Dan de motie van de heer De Krom waarin verzocht
wordt de meldplicht in te voeren voor hulpverleners. Ik
ontraad die motie. Wij hebben zeer uitgebreid met elkaar
van gedachten gewisseld over de voors en tegens van
een meldplicht en een meldcode. Wij hebben de
verwachting, gebaseerd op onderzoeken, dat de
meldcode meer resultaat oplevert. Daar is het mij om te
doen. Het is mij niet te doen om het middel op zich,
maar om het bestrijden en tegengaan van genitale
verminking.
Vervolgens kom ik op de motie van de heer De Krom
waarin de regering wordt verzocht de pakkans te
vergroten en bij de constatering van genitale verminking
onverwijld tot strafrechtelijke vervolging over te gaan.
Deze motie acht ik echt overbodig. Alles waarover wij in
het algemeen overleg van gedachten gewisseld hebben,
is nu precies gericht op vroegsignalering, preventie en
vervolging en is bedoeld om genitale verminking te
herkennen, te melden en de pakkans juridisch te
vergroten. Ik geloof dat er niemand aarzelt om, waar het
kan, tot vervolging over te gaan.
Dan de motie van de heer De Krom die verzoekt om
voor mensen die zich schuldig hebben gemaakt aan
genitale verminking en daarvoor zijn veroordeeld, de
asielprocedure te stoppen en/of de verblijfsvergunning in
te trekken en de daders ongewenst te verklaren. Er is een
mogelijkheid om de verblijfsvergunning in te trekken,
dan wel het asielverzoek af te wijzen. Als dreiging van

Tweede Kamer

Regeling van werkzaamheden

genitale verminking in het land van herkomst de reden
voor verlenging van de vergunning was is in die gevallen
de grond voor verlenging immers vervallen op het
moment dat blijkt dat genitale verminking reeds plaats
heeft gevonden. In alle overige gevallen zal er, als sprake
is van een onherroepelijke veroordeling, toetsing
plaatsvinden aan het geldende beleid. Ik ontraad deze
motie. Over de inhoud van deze motie is al regelmatig
van gedachten gewisseld.
De motie van mevrouw Sterk verzoekt de regering bij
het toekennen van het budget een evenwichtiger
verdeling van het budget voor professionals en
zorgorganisaties tot stand te brengen. Ik heb al verwezen
naar de voortgangsrapportage Beschermd en weerbaar.
Daarin geef ik aan hoe de verdeling van middelen binnen
de pilots plaatsvindt. FSAN kreeg in 2008 € 60.000 en in
2009 € 100.000; dat is dus meer geld dan het jaar
daarvoor. Binnen de pilots wordt ook geld uitgegeven
aan het opleiden van sleutelpersonen uit de risicogroepen. Die verdeling is in mijn ogen evenwichtig. Ik echter
van mening dat het van belang is dat zelforganisaties
heel nadrukkelijk worden betrokken bij het beleid en dat
wij ook gebruikmaken van hun kennis.
Deze motie acht ik overbodig, omdat er al meer geld
beschikbaar is. Als de motie wordt aangenomen zal ik
haar uitleggen in de lijn van de motie van mevrouw Arib,
dat wil zeggen dat ik in de voortgangsrapportage
Beschermd en weerbaar de Kamer heel precies zal
informeren over het geld dat wordt uitgetrokken voor
zelforganisaties en wat de bedoeling is van wat zij doen.
Als de Kamer mij vraagt om voor andere elementen en
andere actoren concrete doelen te formuleren, zal dat
hier ook moeten gebeuren. In dat geval beschouw ik de
motie als ondersteuning van beleid en kan ik ermee uit
de voeten.
De beraadslaging wordt gesloten.
©
De voorzitter: De moties zullen vanavond op de
stemmingslijst staan.
De vergadering wordt van 13.20 uur tot 13.30 uur
geschorst.
Voorzitter: Verbeet
De voorzitter: Op de tafel van de griffier ligt een lijst
van ingekomen stukken. Op die lijst staan voorstellen
voor de behandeling van deze stukken. Als voor het
einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is
gemaakt, neem ik aan dat daarmee wordt ingestemd.
Regeling van werkzaamheden
De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Koşer Kaya.
Zij heeft twee verzoeken.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Voorzitter. Gisteren bracht
het Kenniscentrum CrossOver het Botsboek uit. Jongeren
met een handicap worden regelmatig geconfronteerd
met de gevolgen van tegenstrijdigheden in wet- en
regelgeving. Deze tegenstrijdigheden zijn opgenomen in
dit boek, evenals mogelijke oplossingen. Ik wil een debat

23 april 2009
TK 81

81-6317