Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2582
Vragen van de leden Karabulut en Jasper van Dijk (beiden SP) aan de
Ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Buitenlandse Zaken
over het bericht dat Eritreeërs in Nederland onder grote druk staan van de
Eritrese regering (ingezonden 20 juni 2014).
Antwoord van Minister Timmermans (Buitenlandse Zaken) mede namens de
Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie en de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (ontvangen 18 juli 2014)
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat Eritreeërs in Nederland nog altijd onder
grote druk staan om geld af te staan dat ten goede komt aan het regime in
Eritrea? Kunt u zich achter de bedreigde burgers scharen en hen de mogelijkheid bieden om anoniem aangifte te doen? Zo nee, erkent u dat gegeven de
grote druk en angst, mensen bijna geen aangifte zullen doen? Zo ja, op welke
wijze gaat u hen dat duidelijk maken?1 2
Antwoord 1
Het kabinet neemt de indicaties serieus. Het heffen van een belasting onder
eigen onderdanen in Nederland is niet illegaal. Voorwaarde is dat deze
betalingen plaatsvinden op basis van vrijwilligheid en binnen de grenzen die
de wet hiervoor stelt. Om misstanden vast te kunnen stellen zijn het OM en
politie in belangrijke mate afhankelijk van aangifte en melding door slachtoffers. Voor zover te achterhalen is in de systemen van de politie in Nederland,
zijn geen recente aangiften bekend. Het is mogelijk om onder bepaalde
voorwaarden anoniem aangifte te doen, waaronder aangifte onder nummer.
Dit wordt van geval tot geval beoordeeld door politie en OM. Om deze
beoordeling te kunnen maken is het van belang dat slachtoffers zich melden
bij de politie. Het anoniem melden van misdrijven is overigens ook mogelijk
via Meld Misdaad Anoniem.

1
2

ah-tk-20132014-2582
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

http://mobiel.nu.nl/algemeen/3801548/eritreeers-in-nederland-grote-druk-regering.html
Algemeen Ambtsbericht Eritrea, mei 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Vraag 2
Hoe staat het met het door u aangekondigde onderzoek naar de diasporataks? Door wie wordt dit onderzoek uitgevoerd en wanneer kunnen wij de
resultaten verwachten?3
Antwoord 2
Nederland benadert deze kwestie in Europees verband en heeft navraag
gedaan bij EU-lidstaten en andere derde landen naar deze kwestie. Daaruit
blijkt dat andere landen tegen dezelfde problemen aanlopen. Nederland heeft
deze kwestie in hoog-ambtelijk EU-overleg geagendeerd om de problematiek
in EU-verband nader te onderzoeken en waar nodig gezamenlijk gepaste
maatregelen te nemen. In de komende periode zijn er meerdere overleggen
gepland in EU-verband over migratie. De Afrikaanse Unie organiseert een
migratieseminar in Oost-Afrika, met betrokkenheid van de EU. Daarnaast zal
Nederland erop toezien dat migratiezaken in de EU-dialoog met Eritrea
worden meegenomen. Zoals is aangegeven in de brief d.d. 3 juni jl. van de
Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over de berichtgeving inzake
betrokkenheid van de Eritrese overheid bij mensensmokkel en afpersing van
vluchtelingen, heeft dit onderwerp tevens de aandacht van het ministerie van
Veiligheid en Justitie.
Vraag 3
Bent u bereid om bij dit onderzoek de rol van de ambassade en sociaalculturele organisaties die als verlengstuk van het regime opereren te
betrekken? Zo ja, kunt u de vraag beantwoorden hoe het netwerk eruit ziet
dat Eritreeërs in Nederland in de gaten houdt, feesten en festivals organiseert, welke Eritrese organisaties in Nederland actief zijn die nauwe banden
hebben met het regime en of deze organisaties subsidie ontvangen van de
overheid? Zo nee, kunt u uitsluiten dat deze organisaties er zijn en subsidie
van de overheid krijgen?
Antwoord 3
Er is een fors aantal Eritrese organisaties in Nederland, die actief zijn op
velerlei terrein: jeugd- en studentenorganisaties, religieuze organisaties
(zowel christelijk als islamitisch), vrouwenorganisaties, vluchtelingenorganisaties, sportclubs ed. Het is niet onmogelijk dat sommige daarvan banden
onderhouden met Eritrea en/of met de Eritrese overheid. Zulke contacten zijn,
zolang deze binnen de Nederlandse wet- en regelgeving blijven, toegestaan.
Voor zover valt na te gaan heeft geen enkele Eritrese organisatie in Nederland
de afgelopen periode rijkssubsidie ontvangen.
Vraag 4
Deelt u de mening dat Eritrese Nederlanders die bang zijn en bedreigd
worden, niet aan hun lot overgelaten mogen worden en alles op alles gezet
moet worden om te stoppen dat Nederlands belastinggeld naar een regime
gaat waarvan bekend is dat het zich op grove wijze schuldig maakt aan
mensenrechtenschendingen? Zo ja, bent u bereid de consul hierop aan te
spreken? Zo nee, hoe verhoudt dit zich tot uw inspanningen om u wereldwijd
in te spannen voor mensenrechten(beleid)?
Antwoord 4
Binnen de bestaande bevoegdheden doet het kabinet al het mogelijke. De
banden tussen Nederland en Eritrea zijn zeer beperkt. De Nederlandse
ambassade in Asmara is sinds december 2011 gesloten. Er is geen bilateraal
ontwikkelingsprogramma met Eritrea en de bilaterale handelsbelangen zijn
beperkt. De Eritrese ambassade in Den Haag wordt geleid op het niveau van
een tijdelijk zaakgelastigde. De Eritrese tijdelijk zaakgelastigde is inmiddels
ontboden om opheldering te verschaffen over de inning van de zgn.
«diaspora-taks».

3

NRC, 24 mei 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Vraag 5
Bent u bereid, wanneer uit uw onderzoek blijkt dat bovengenoemde
praktijken zich inderdaad voordoen via het Eritrese consulaat, en het deze
praktijken weigert te beëindigen, deze te sluiten? Zo nee, hoe verhoudt dat
zich tot het eerder verzoek hiertoe van het Kamerlid Timmermans en tot de
wens om parallelle samenlevingen in Nederland te voorkomen en bestrijden?4
Antwoord 5
Eritrea heeft een ambassade in Den Haag. Het gebeurt zelden dat een
ambassade door de gaststaat wordt gesloten. Onder het Verdrag van Wenen
is dit wel mogelijk, nl. door intrekking van de eerder door Nederland gegeven
instemming met de opening van die ambassade. Dat is op dit moment niet
aan de orde. Het kabinet kiest ervoor de dialoog met Eritrea gaande te
houden, ook in EU-verband, om ontwikkelingen in Eritrea te kunnen
monitoren en om boodschappen over de erbarmelijke mensenrechtensituatie
en ongewenste praktijken rond de belastinginning over te kunnen brengen.
Vraag 6
Kunt u toelichten wat de belangrijkste belemmeringen zijn voor slachtoffer
van afpersing e.d. om anoniem aangifte te doen voortvloeiend uit de
«Handleiding opnemen (deels) anonieme aangifte/verklaring» van het
Openbaar Ministerie? Bent u bereid te bezien of belemmeringen weggenomen kunnen worden, opdat anonieme aangifte gegarandeerd kan worden en
eventuele misstanden sneller aan het licht kunnen komen?5
Antwoord 6
De belangrijkste belemmering voor een slachtoffer van afpersing om
anoniem aangifte te doen is het feit dat in dit soort zaken het slachtoffer bijna
altijd een bekende is van de verdachte(n) en dat daardoor de aangifte
herleidbaar is naar het slachtoffer. Van anonimiteit is dan geen sprake
waardoor het doen van anonieme aangifte logischerwijs ook niet mogelijk is.
In het beleid aangaande anonimiteit in het strafproces is deze belemmering
niet weg te nemen. De herleidbaarheid van een aangifte maakt immers de
anonimiteit onmogelijk. In dit soort gevallen kunnen slachtoffers wel te allen
tijde een melding doen bij de politie. De politie kan naar aanleiding daarvan
het slachtoffer adviseren, een inschatting maken van de herleidbaarheid van
een eventuele anonieme aangifte en de kans op represailles, bezien of er
alternatieve mogelijkheden voor aangifte doen mogelijk zijn, bijvoorbeeld met
domiciliekeuze, en/of ook zelfstandig onderzoek opstarten.

4
5

Aanhangsel van de Handelingen – 221, vergaderjaar 2012/2013
Aanhangsel van de Handelingen – 663, vergaderjaar 2012/2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3