Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

22 831

De Hoorn van Afrika

Nr. 88

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 mei 2013
Met deze brief informeer ik uw Kamer, mede namens de Minister voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, conform de
toezegging aan uw Kamer tijdens het Algemeen Overleg Somalië van
11 april jl., over de uitkomsten van de Somalië-conferentie die 7 mei in
Londen plaats vond. Hierbij verwijs ik naar de brief van 26 april jl., waarin
de Nederlandse inzet bij de conferentie uiteen werd gezet (Kamerstuk
22 831, nr.87). Voorts wordt ingegaan op de toezegging om uw Kamer te
informeren over het eventuele voornemen van de VS om wapens te gaan
leveren aan Somalië naar aanleiding van de vragen van het lid de Roon
(PVV).
De conferentie, onder gezamenlijk voorzitterschap van de Britse MinisterPresident Cameron en de Somalische president Hassan Sheikh Mohamud,
had tot doel internationale steun te genereren voor de plannen van de
Somalische regering op het gebied van veiligheid en beheer van
overheidsfinanciën, opbouw van rechtsstaat/goed bestuur, sociaaleconomische ontwikkeling, opbouw van basisvoorzieningen en bevordering van
nationale eenheid. De conferentie diende tevens als basis voor de door de
EU te organiseren Somalië-conferentie van 16 september aanstaande,
waarbij de nadruk zal liggen op het formeren van een New Deal Compact
met de Somalische federale regering op basis van de New Deal for
Engagement with Fragile States.
Aan de conferentie werd deelgenomen door vertegenwoordigers van
meer dan vijftig landen, internationale financieringsinstellingen en
internationale organisaties waaronder de VN, de EU, de Afrikaanse Unie
en de Arabische Liga.
De Somalische regering presenteerde haar visie voor Somalië en de
overheidsplannen tijdens sessies over veiligheid, justitie en politie, beheer
overheidsfinanciën en politieke stabiliteit. Daarnaast werd aandacht
gevraagd voor het voorkomen van seksueel geweld.

kst-22831-88
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 831, nr. 88

1

De deelnemers waren eensgezind in het uitspreken van politieke steun
voor de plannen van de Somalische autoriteiten. Hierbij werden de
recente positieve ontwikkelingen in Somalië verwelkomd, waaronder het
aantreden van een nieuwe regering en de verbetering in de veiligheidssituatie. Tegelijkertijd wezen deelnemers op de uitdagingen, zoals de nog
altijd fragiele veiligheidssituatie, voortdurende armoede en het beperkte
gezag van de Somalische regering over het Somalische grondgebied.
Daarom achtten aanwezigen het van belang om juist nu de Somalische
federale regering te ondersteunen, waarbij zij opriepen tot het verhogen
van de internationale inzet voor Somalië.
Hoewel het officieel geen pledging conferentie betrof, werd tijdens de
bijeenkomst in totaal ruim 230 miljoen euro toegezegd ten behoeve van
diverse programma’s voor Somalië. Veel deelnemers benadrukten hierbij
het belang van een goede donorcoördinatie.
Namens de regering heb ik mij aangesloten bij de brede internationale
steun voor de plannen van de Somalische regering. Daarbij heb ik
gewezen op de lopende bijdrage die Nederland levert aan het bevorderen
van de stabiliteit in Somalië en in de regio, o.a. door de Nederlandse
deelname aan de EU en NAVO anti-piraterijmissies op zee. Daarnaast
draagt Nederland bij aan maritieme regionale capaciteitsopbouw in het
kader van anti-piraterijbestrijding via UNODC en EUCAP Nestor. In dit
kader heeft de regering EUR 1 miljoen steun toegezegd aan het Trust Fund
to Support Initiatives of States Countering Piracy off the Coast of Somalia
van de Verenigde Naties voor de periode september 2013-september
2014. Dit fonds, dat zich niet alleen op Somalië richt maar ook op landen
in de regio, ondersteunt activiteiten op het gebied van versterking van het
vervolgingsapparaat, zoals training van politie, aanklagers, rechters en
gevangenis personeel, bouw van gevangenissen en rechtszalen volgens
internationale standaarden, repatriëring van vervolgde piraten naar
Somalië en rehabilitatie met het oog op terugkeer in de samenleving.
Daarnaast levert Nederland een bijdrage aan het bevorderen van
veiligheid op land in Somalië door de onlangs goedgekeurde deelname
aan militaire trainingsmissie EUTM Somalië. Ook draagt Nederland door
middel van de inzet van Nederlandse militaire trainers bij aan de
Amerikaanse trainingsmissie ACOTA waarin o.a. Ugandese en Burundese
AMISOM-troepen worden getraind. Via de VN en EU levert Nederland een
financiële bijdrage aan AMISOM.
Tijdens de conferentie is voorts gewezen op de rol die de Somalische
diaspora in Nederland kan spelen bij de wederopbouw van Somalië.
Hierbij is vermeld de door de Minister van Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking eerder toegezegde bijdrage van EUR 1.9
miljoen aan een IOM-project voor het versterken van de capaciteit van de
immigratieautoriteiten in Zuid-Centraal Somalië en Puntland. Uitvoering
van dit programma zal worden gekoppeld aan de medewerking van de
Somalische autoriteiten aan de gedwongen terugkeer van eigen
onderdanen.
Toezegging opheffen wapenembargo Somalië.
Op 6 maart 2013 werd door de VN-Veiligheidsraad unaniem resolutie 2093
aangenomen. De resolutie verlengt het mandaat van AMISOM in Somalië
met een jaar en heft daarnaast het wapenembargo dat sinds twintig jaar
van kracht was voor de periode van een jaar op voor het leveren van
lichte wapens, om de Somalische veiligheidstroepen te versterken in hun
strijd tegen Al-Shabaab. De invoer van wapens in Somalië vindt plaats
onder toezicht van een sanctiecomité van de VN. Dit sanctiecomité ziet er
ook op toe dat wapens niet worden doorverkocht. Op basis van informatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 831, nr. 88

2

die wij van het US State Department hebben ontvangen, kan ik u
informeren dat de VS geen wapens heeft geleverd aan Somalië en ook
niet voornemens is dit te doen. Wel levert de VS, in het kader van
hervorming van de veiligheidstroepen, militaire steun aan Somalië in de
vorm van soldijbetalingen en uitrusting zoals laarzen en uniformen.
De minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 831, nr. 88

3