Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2725
Vragen van de leden Aukje de Vries en Lodders (beiden VVD) aan de
Ministers van Infrastructuur en Milieu en van Economische Zaken over de
zeehondentochten op de Wadden (ingezonden 5 september 2017).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 18 september
2017).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de berichten «Onvrede over afsluiting zandbanken in Waddenzee»1, «Zeehonden krijgen privacy»2 en «Zeehondenboot moet
stoppen, robben hebben rust nodig»?3 Wat vindt u van deze berichten?
Antwoord 1
Ja. De berichtgeving heeft als uitgangspunt dat ik op het punt sta om tot
wijziging van het nu al in werking zijnde Toegangbeperkend Besluit (hierna:
TBB) over te gaan. Dat is niet het geval: het betreft eerste en voorlopige
wijzigingsvoorstellen die het Ministerie van Economische Zaken met alle
relevante betrokkenen gaat bespreken.
Vraag 2, 6 en 7
Wanneer wordt er eventueel een besluit genomen over het afsluiten van de
zandbanken en/of over het instellen van vaarverboden? Wat wordt bedoeld
met «het afsluiten van de zandbanken»?
Heeft er de afgelopen periode overleg plaatsgevonden met betrokken
partijen, zoals ondernemers, de eilandbestuurders en de Waddenvereniging
over het probleem en het voorstel? Zo ja, wat is daar uit gekomen? Zo nee,
waarom niet?
Hoe worden eilandbestuurders, ondernemers op de eilanden en andere
betrokken partijen betrokken bij het (komende) besluitvormingsproces? Hoe
kijkt u aan tegen de onvrede van de zeehondentochtaanbieders? Bent u
bereid om voorafgaand aan een eventueel besluit in overleg te gaan met de
betrokken partijen? Zo nee, waarom niet?

1

Friesch Dagblad, 29 augustus 2017 (http://www.frieschdagblad.nl/index.asp?artID=73265)
Telegraaf d.d. 30 augustus 2017
3
EenVandaag, 30 augustus 2017 (http://binnenland.eenvandaag.nl/tv-items/76329/
zeehondenboot_moet_stoppen_robben_hebben_rust_nodig)
2

ah-tk-20162017-2725
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Antwoord 2, 6 en 7
In 2009 heeft het toenmalige Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit de «Leidraad aanwijzing artikel 20 Natuurbeschermingswet 1998
Waddengebied» (hierna: de Leidraad) vastgesteld en aan uw Kamer doen
toekomen (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 791). Deze
Leidraad is in nauwe afstemming met de gebruikersgroepen en overheden tot
stand gekomen. Zij is ingesteld om de mogelijkheden voor gebruik in beeld te
krijgen en te bezien of deze mogelijk zijn zonder afbreuk te doen aan de
natuurbeschermingsdoelstelling van een voorgenomen sluiting. In de
Leidraad is een zorgvuldige procedure opgenomen waarin de betrokkenen op
verschillende momenten in het proces zijn betrokken; uiteraard houdt mijn
ministerie zich aan dit afgesproken proces.
Elk jaar start met een beoordeling of aanpassing van het vigerende TBB
Waddenzee geëigend is. De procedure begint daartoe met een «startdocument» dat wordt voorgelegd aan een klankbordgroep waarin afgevaardigden
van de belanghebbenden en medeoverheden zijn vertegenwoordigd.
Dit jaar wordt dit startdocument, waar de berichtgeving in de media op
gebaseerd is, in september in de klankbordgroep besproken. Deze klankbordgroep heeft eind juli het document ontvangen ten behoeve van een goede
voorbereiding. Na de bijeenkomst van de klankbordgroep vinden nog
meerdere consultatie- en inspraakmomenten plaats. In het voorjaar van 2018
wordt de besluitvorming vervolgens afgerond.
Met het «afsluiten van de zandbanken» wordt gedoeld op het op grond van
de Wet natuurbescherming als niet te betreden of te bevaren gebied
verklaren van gehele of delen van een droogvallende plaat (jaarrond of in een
specifieke periode) voor gebruikersgroepen.
Vraag 3
Waarom worden deze maatregelen voorgesteld? Op basis van welke
onderzoeken en overwegingen wordt het voorstel gedaan c.q. wordt het
besluit genomen om zandbanken af te sluiten dan wel vaarverboden in te
stellen en welke analyse ligt daaraan ten grondslag? Wat is de ontwikkeling
van het aantal zeehonden in de afgelopen jaren in de Waddenzee geweest?
Antwoord 3
De basis voor de voorstellen wordt gevormd door de jaarlijks verzamelde
waarnemingen vanuit de Waddenunit van het Ministerie van Economische
Zaken en door monitoring vanuit Wageningen Marine Research.
Afsluiting van enkele extra kwetsbare delen van de Waddenzee (soms
jaarrond maar in de meeste gevallen slechts enkele maanden van het jaar)
vindt al jarenlang plaats. Er wordt altijd in totaal slechts een klein deel van
het Waddengebied (tijdelijk) afgesloten.
Sinds enkele jaren zijn de zeehondenpopulaties in dit gebied stabiel op het
beoogde niveau. Er vinden daarom netto geen extra sluitingen plaats. Het
gesloten gebied wordt ook met de huidige voorstellen in het startdocument
niet vergroot, maar juist verkleind. De voorgestelde wijziging in de gebiedssluitingen betreft met name aanpassing op basis van de natuurlijke dynamiek
van de wadplaten en zeehondengroepen. De bereikte omvang van de
populaties wordt hiermee geborgd.
Vraag 4
Welke andere mogelijkheden en oplossingen zijn er (bijvoorbeeld meer
handhaving of nadere afspraken), want de directeur van de Waddenvereniging heeft in EenVandaag van 30 augustus 2017 en op de website van de
Waddenvereniging gepleit tegen het sluiten van gebieden voor zeehondentochten («Het is jammer dat lokale ondernemers en wadvaarders die zich
netjes aan de regels houden hier de dupe van worden. Wat je wil is de
mensen die dat niet doen worden aangesproken en dat daarmee afspraken
worden gemaakt die moeten worden nageleefd.»)?
Antwoord 4
Er zijn geen andere mogelijkheden en oplossingen die dezelfde beschermende kracht bieden als een TBB. Dit komt onder meer omdat ook nietgeorganiseerde gebruikers onder de werking van een TBB vallen. In een TBB
is het wel mogelijk te komen tot maatwerk, waardoor de mogelijkheid bestaat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

ervoor te zorgen dat gebruikers die zich aan de regels houden niet de dupe
worden.
Vraag 5
Welke handhaving heeft er de afgelopen jaren plaatsgevonden met betrekking tot verstoring? Welke mogelijkheden zijn er om te handhaven? Hoeveel
inzet is er geweest qua handhaving? Klopt het dat er weinig tot geen
handhaving heeft plaatsgevonden?
Antwoord 5
Ik herken het beeld niet dat er weinig tot geen handhaving heeft plaatsgevonden. De medewerkers van de Waddenunit van het Ministerie van Economische Zaken zijn met vier schepen aanwezig op de Waddenzee. Zij spreken als
toezichthouders met regelmaat gebruikers aan en geven voorlichting.
Hiermee wordt in veel gevallen al gewenst gedrag gerealiseerd. De gebiedssluitingen worden strikt gehandhaafd door het opstellen van een procesverbaal, juist vanwege het gegeven dat ze omwille van het beschermen van
extra kwetsbare gebiedsdelen (en functies) zijn ingesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3