Appreciatie aanbevelingen eerste evaluatie Wvggz/Wzd

Nr.
1

2

Aanbeveling
Intensiveer de voorlichting aan en de
scholing over de Wvggz en Wzd onder
de personen die bij de toepassing van
deze wetten betrokken zijn.

Laat gericht onderzoek doen naar de
discrepantie tussen wettelijke eisen
en de beschikbaarheid van benodigde
middelen en voorzieningen.

Voorgestelde opvolging
Wzd: Zorgaanbieders hebben zelf een belangrijke taak in het
scholen en voorlichten van medewerkers die bij de toepassing
van de Wzd betrokken zijn. VWS wil bijdragen aan het
ontwikkelen van kennis door ca. € 2 miljoen beschikbaar te
stellen aan kennisinstituut Vilans ten behoeve van een
programma dat o.a. is gericht op het vergroten van kennis
onder zorgverleners op de werkvloer, zie ook kopje 2.5
(uitvoering Wzd) in de beleidsreactie.
Wvggz: Voor de Wvggz geldt dat door de ketenpartners onder
leiding van het Ketenprogramma hier al veel op is ingezet. Alle
partijen zetten huidige activiteiten voort en intensiveren waar
nodig.
Wzd: In de afgelopen jaren zijn er stappen gezet om de
randvoorwaarden voor de uitvoering van de Wzd te
verbeteren. Eerder is door de NZa een kostenonderzoek
gedaan voor de uitvoering van de Wzd in het Wlz-domein. Dit
heeft geleid tot een structurele toevoeging van € 102,6
miljoen aan het Wlz-kader. Daarnaast zijn er prestaties
ontwikkeld voor o.a. het declareren van de medische
verklaring door SO’s/AVG’s, het ter zitting verschijnen van
artsen en is een aparte betaaltitel voor de uitvoering van
rechterlijke machtigingen in het kader van artikel 28a
(forensisch) gecreëerd. Voor kosten van de Wzd in het Zvwdomein (wijkverpleging) en PGB worden op dit moment
onderzoeken gedaan (zie beleidsreactie).
Uit de conclusies en aanbevelingen van deze evaluatie volgt
dat aanzienlijke wetswijzigingen in de Wzd en Wvggz nodig
zijn om deze wetten in de praktijk te laten werken. VWS kiest
ervoor om prioriteit te geven aan het uitwerken van een
wetsvoorstel. Wel zal bij de voorbereidingen op het wetstraject
nadrukkelijk gekeken worden naar de uitvoerbaarheid en
benodigde randvoorwaarden van de beoogde wijzigingen.

3

Richt een taskforce in die de opdracht
krijgt de Wvggz en de Wzd te
screenen op onnodige administratieve
belasting, om te komen tot concrete
aanbevelingen ter vereenvoudiging
van de uitvoerbaarheid van de
wetgeving.

4

Richt een taskforce in die de opdracht
krijgt de voorgeschreven momenten
van gegevensuitwisseling in de
Wvggz en de Wzd te screenen op de
uitvoerbaarheid van de wetgeving.

5

Pas de wettelijke regeling van het
plan van aanpak zodanig aan dat
betere en effectievere mogelijkheden

Wvggz: Met deze evaluatie is een kostenonderzoek gedaan dat
laat zien dat er substantiële meerkosten voortvloeien uit de
Wvggz. VWS monitort de ontwikkeling in de zorgkosten en zet
in op het verbeteren van de uitvoerbaarheid van de wet. De
benodigde middelen en voorzieningen in de zorg vallen buiten
de reikwijdte van dit traject en worden integraal bezien in de
uitwerking van het integraal zorgakkoord (IZA).
Er wordt voor gekozen om in te zetten op het uitwerken van
een wetsvoorstel i.p.v. het doen van nieuw onderzoek. Voor
de Wzd geldt dat 17 veldpartijen gezamenlijk tot concrete
voorstellen zijn gekomen ter vereenvoudiging en verbetering
van het stappenplan van de Wzd (zie beleidsreactie). Voor de
Wvggz geldt dat alle uitvoerende partijen in verschillende
taakgroepen zijn betrokken bij de uitwerking van de
aanbevelingen.
Er wordt voor gekozen om in te zetten op het uitwerken van
een wetsvoorstel i.p.v. het doen van nieuw onderzoek. Er is
nadere uitwerking in het wetsvoorstel nodig, zowel qua nut en
noodzaak van elk moment van gegevensuitwisseling als de
grondslag voor gegevensdeling. Voorstellen worden vervolgens
vooraf op uitvoerbaarheid getoetst bij veldpartijen.
Nadere uitwerking in wetsvoorstel. De ervaringen van de pilot
eigen plan van aanpak via het ketencoördinatieteam (KCT)
zullen hierin worden meegenomen.

Appreciatie aanbevelingen eerste evaluatie Wvggz/Wzd

6

7
8

9

10

11

12
13

14

15
16

17

ontstaan om verplichte zorg te
voorkomen.
Vereenvoudig de
informatievoorziening aan patiënten,
zowel waar het gaat om de inhoud als
om de wettelijke vormgeving; zet
meer in op informatieverstrekking
door middel van persoonlijk contact
op een moment dat de patiënt
daarvoor openstaat. Voeg er aan toe
dat een maximale inspanning moet
worden geleverd om te vergewissen
dat de betrokkene de informatie naar
haar inhoud heeft begrepen.
Heroverweeg de wijze waarop het
thema wils(on)bekwaamheid in de
Wvggz gestalte is gegeven.
Splits art. 3:2 lid 2 onder a Wvggz;
geef het toedienen van medicatie een
eigen plaats in de opsomming van
mogelijke vormen van verplichte
zorg.
Onderzoek de mogelijkheden tot
vereenvoudiging van het geheel van
activiteiten dat binnen het vierweken-periode als genoemd in art.
5:16 lid 1 Wvggz.
Voeg aan het model medische
verklaring een onderdeel toe waarin
de onderbouwing met betrekking tot
de aangekruiste vormen van
verplichte zorg, in relatie tot de
wettelijke criteria, beter zichtbaar is.
Draag ervoor zorg dat de
beroepsgroep een multidisciplinaire
richtlijn als bedoeld in art. 8:5 Wvggz
opstelt die zich niet beperkt tot
ambulante verplichte zorg.
Wijzig de inhoud van art. 6:1 lid 4
Wvggz van ‘aanwezig, tenzij’ in
‘afwezig, tenzij’.
Breng de terminologie van de artt.
6:6 en 8:19 Wvggz op één lijn en
voorzie in expliciete wettelijke
duidelijkheid over het moment van
beëindigen van de zorgmachtiging
(anders dan door het verstrijken van
de geldigheidsduur).
Vereenvoudig art. 18:8 lid 3 onder b
Wvggz in die zin dat overleg over de
voorgenomen beëindiging wordt
vervangen door een (tijdige)
kennisgeving van beëindiging.
Schrap de in art. 7:1 lid 3 onder b
Wvggz opgenomen hoorplicht.
Bepaal in de wet dat de gegevens
over patiënten die met een
crisismaatregel of zorgmachtiging te
maken krijgen automatisch aan de
pvp worden verstrekt.
Pas art. 10:3 Wvggz zodanig dat
duidelijk is tegen welke beslissingen

De afgelopen jaren heeft VWS met ketenpartijen gezamenlijk
gekeken naar de vereenvoudiging van de
informatievoorziening. N.a.v. de wetsevaluatie zal gekeken
worden of in de wet de mogelijkheden tot
informatievoorziening flexibeler kunnen worden gemaakt,
zodat maatwerk mogelijk is. Daarnaast zal er met veldpartijen
worden gekeken hoe dit gezamenlijk opgepakt kan worden.

Nadere uitwerking in het op te stellen wetsvoorstel.
Nadere uitwerking in het op te stellen wetsvoorstel.

Deze aanbeveling wordt overgenomen. In de beleidsreactie
zijn enkele voornemens voor wijziging van de procedure van
de voorbereiding voor een zorgmachtiging (de vier-wekenperiode) uiteengezet.
De NVvP betrekt deze aanbeveling bij een mogelijke wijziging
van het model medische verklaring.

De NVvP heeft aangegeven het voortouw te nemen in de
ontwikkeling van een gezamenlijke multidisciplinaire richtlijn,
waarbij de bevindingen uit de wetsevaluatie worden
betrokken.
Deze aanbeveling wordt overgenomen.
Deze aanbeveling wordt overgenomen.

Deze aanbeveling wordt overgenomen.

Deze aanbeveling wordt betrokken bij het wetsvoorstel.
Deze aanbeveling wordt betrokken bij het wetsvoorstel. Er zal
gezamenlijk met de pvp een werkproces worden uitgedacht
om hiervoor een passende wettelijke grondslag op te nemen in
de Wvggz.
Deze aanbeveling wordt overgenomen.

Appreciatie aanbevelingen eerste evaluatie Wvggz/Wzd

18

19

20

21

22

23

24

een beroep op de klachtencommissie
mogelijk is.
Organiseer een structuur om
onderling contact tussen
klachtencommissies te faciliteren en
stimuleren.
Bepaal in de wet dat alle uitspraken
van de klachtencommissies op grond
van de Wvggz en de Wzd op een
centraal punt geraadpleegd en
doorzocht kunnen worden.
Neem in de wet op dat de
zorgaanbieder jegens familie en
naasten een informatieplicht heeft
met betrekking tot de mogelijkheid
een familievertrouwenspersoon in te
schakelen.
Vervang de huidige bepaling over
gelijkgestelde aandoeningen (art. 1
lid 4 Wzd) door een bepaling waarin
een deskundige arts de bevoegdheid
krijgt om op grond van thans in art. 1
lid 4 genoemde omstandigheden a, b
en c te bepalen dat een cliënt is
aangewezen op Wzd-zorg.
Draag zorg voor een verheldering van
de inhoud van de in art. 2, lid 1 Wzd
genoemde vormen van onvrijwillige
zorg.
Verduidelijk de terminologie met
betrekking tot het begrip locatie,
creëer ruimte voor differentiatie en
overweeg de registratieplicht te
verruimen tot alle situaties waarin
redelijkerwijs te verwachten valt dat
onvrijwillige zorg zal plaatsvinden.
a) Beleg de
beleidsverantwoordelijkheid voor de
algemene gang van zaken
betreffende onvrijwillige zorg niet bij
de Wzd-functionaris, maar bij de
zorgaanbieder.
b) Maak duidelijk hoe de
zorgaanbieder die geen instelling is
maar een solistisch werkende
beroepsbeoefenaar, invulling moet
geven aan de talrijke verplichtingen
die de wetgeving aan zorgaanbieders
oplegt.

25

Bezie mede in het licht van de
bepalingen die over het zorgplan
reeds in de Wlz zijn opgenomen,
welke onderdelen in de art. 5-9 Wzd
alles afwegend gemist kunnen
worden dan wel aanpassing verdienen
en/of ter zelfregulering aan het veld
kunnen worden overgelaten.

Het ketencoördinatieteam Wvggz (KCT) heeft in 2022
klachtencommissies met elkaar in contact gebracht en hen
doorverwezen naar een website voor de publicatie van
uitspraken van klachtencommissies. Dit zorgt ervoor dat het
onderling contact wordt versterkt.
Zie aanbeveling 18. Daarnaast wordt de aanbeveling bij het op
te stellen wetsvoorstel betrokken.

Deze aanbeveling wordt bij het wetsvoorstel betrokken.

Deze aanbeveling wordt genomen als uitgangspunt voor
nadere uitwerking waarbij wordt onderzocht of de bepalingen
rondom gelijkgestelde aandoeningen aangepast kunnen
worden naar een indeling die meer uitgaat van zorgbehoefte in
plaats van diagnose.

Deze aanbeveling wordt betrokken bij de nadere uitwerking
van het wetsvoorstel.
Zoals in de beleidsreactie aangekondigd zal het
begrippenstelsel, waaronder de begrippen locatie en
accommodatie, verduidelijkt worden. Waar dit aanpassing van
wetgeving behoeft wordt dit meegenomen in de uitwerking
van het wetsvoorstel. Momenteel worden aanpassingen
doorgevoerd waardoor zorgaanbieders per accommodatie
kunnen aangeven welke vorm van opname (RM, IBS of art.
21) daar kan plaatsvinden. Hierdoor ontstaat meer ruimte
voor differentiatie.
a) Deze aanbeveling wordt betrokken bij de nadere uitwerking
van het wetsvoorstel.
b) Deze aanbeveling wordt betrokken bij de nadere uitwerking
van het wetsvoorstel, met de kanttekening dat besluitvorming
over onvrijwillige zorg, en de evaluatie van toegepaste
onvrijwillige zorg, altijd multidisciplinair vormgegeven dient te
worden. Dat uitgangspunt betekent dat het voor solistisch
werkende beroepsbeoefenaren niet altijd mogelijk zal zijn om
invulling te geven aan de verplichtingen die de Wzd met zich
mee brengt. In dat geval dient een solistisch werkende
beroepsbeoefenaar zich te onthouden van toepassing van
onvrijwillige zorg. Deze kan immers niet garanderen dat aan
de zorgvuldigheidseisen van de Wzd kan worden voldaan.
Deze beroepsbeoefenaar zal zich moeten beperken tot het
uitsluitend aanbieden van vrijwillige zorg.
Deze aanbeveling wordt overgenomen. Hierbij is het streven
om bepalingen die zien op het reguliere zorgproces, en dus
niet op de situatie dat onvrijwillige zorg aan de orde is, zo veel
als mogelijk uit de Wzd te schrappen. Dit om dubbelingen met
andere wetgeving, zoals de Wlz, of kwaliteitskaders te
voorkomen.

Appreciatie aanbevelingen eerste evaluatie Wvggz/Wzd
26

27

28

29

Splits art. 2 lid 1 onder a Wzd op in
meerdere elementen en verduidelijk
de betekenis van een somatische
aandoening ‘vanwege’ de
aandoening/beperkt waardoor de
cliënt onder de Wzd valt.
Neem expliciet in de Wzd op dat
zowel bij de totstandkoming van de
medische verklaring als bij het
uitvoeren van het stappenplan
gegevensuitwisseling is toegestaan
tussen degenen die daarbij op grond
van de wet betrokken (kunnen) zijn.
Licht nader toe wat de
rechtsgevolgen zijn van het CIZ
besluit tot opname en verblijf en wat
precies de juridische status is van de
op grond van dat besluit opgenomen
cliënt.
Neem alsnog in de Wzd een
verplichting op vergelijkbaar met die
van art. 8:31 Wvggz.

30

Voeg aan de Wzd een met art. 8:1 lid
5 Wvggz vergelijkbare bepaling toe.

31

Voeg aan de Wzd een met art 7:3
Wvggz vergelijkbare bepaling toe
(mogelijk inzetten van onvrijwillige
zorg voorafgaand aan afgeven IBS).
Pas art. 58 Wzd in die zin aan dat cvp
altijd in staat moet worden gesteld
tot algemeen locatiebezoek.
Beperk de aansprakelijkheid voor
schadevergoeding tot de
zorgaanbieder.
Bezie op welke punten de verhouding
tussen Wzd en Wgbo nog verder
verduidelijkt kan worden.
Neem in de Wzd op dat bij tijdelijk
verblijf van een Wvggz-patiënt in een
Wzd-instelling de zorgmachtiging ex
Wvggz niet vervalt, maar wordt
opgeschort.
Maak het mogelijk dat een
opgeschorte Wzd-machtiging ook kan
worden verlengd op een moment dat
betrokkene met een zorgmachtiging
zich in een Wvggz-instelling bevindt,
en wel in gevallen waarin een
terugkeer naar het Wzd-domein
voorzienbaar is.
Neem in de Wvggz vergelijkbare
doorgeleidingsbepalingen op als thans
in art. 28, tweede lid en 30, tiende lid
Wzd zijn opgenomen teneinde een
tijdige overgang naar de Wzd
procedures te bespoedigen, mocht
deze in de voorbereidingsfase van
een ZM aangewezen blijken.

32
33
34
35

36

37

Deze aanbeveling wordt betrokken bij de nadere uitwerking
van het wetsvoorstel.

Deze aanbeveling zal worden meegenomen bij de uitwerking
van het wetsvoorstel. Hierbij zal in den brede worden gekeken
naar de grondslagen voor gegevensuitwisseling in de wet.

Zie reactie op aanbevelingen 64, 65, 66.

Deze aanbeveling wordt betrokken bij de uitwerking van het
wetsvoorstel. Eerst zal het gesprek met de veldpartijen
gevoerd worden om te onderzoeken op welke onderwerpen
een regio-overleg van meerwaarde kan zijn.
Deze aanbeveling wordt betrokken bij de uitwerking van het
wetsvoorstel. Wel zal er uiterst terughoudend gebruik van
gemaakt moeten worden omdat het altijd de voorkeur geniet
op deze kwetsbare groep mensen zonder tussenkomst van de
politie te verplaatsen.
Deze aanbeveling wordt betrokken bij de uitwerking van het
wetsvoorstel.
Deze aanbeveling wordt overgenomen.
Deze aanbeveling wordt overgenomen.
Deze aanbeveling wordt overgenomen.
Deze aanbeveling wordt betrokken bij de nadere uitwerking
van het wetsvoorstel.

Deze aanbeveling wordt betrokken bij de nadere uitwerking
van het wetsvoorstel.

Deze aanbeveling wordt betrokken bij de nadere uitwerking
van het wetsvoorstel.

Appreciatie aanbevelingen eerste evaluatie Wvggz/Wzd
38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

Neem in elk geval in de Wvggz de
mogelijkheid op dat, onder
voorwaarden, de onvrijwillige opname
in de zin van die wet mede kan
strekken tot opneming in een Wzdaccommodatie.
Onderzoek mogelijkheden om, in de
context van art. 2.3 Wfz, een beter
onderscheid te maken tussen
patiënten waarbij de nadruk ligt op
zorgbehoefte en patiënten waarbij het
(vooral) gaat om delictpreventie.
Overweeg het creëren van een
plaatsingsloket met betrekking tot de
uitvoering van machtigingen op grond
van art. 2.3 Wfz.
Schrap de wettelijke rol van de
minister van JenV met betrekking tot
verlof en beëindiging inzake een op
grond van art. 2.3 Wfz gegeven
zorgmachtiging.
Vereenvoudig en verduidelijk
Hoofdstuk 9 Wvggz en sluit beter aan
bij de opzet en terminologie van die
wet.
Creëer een coördinerende functie ten
behoeve van situaties waarin art. 2.3
Wfz i.c.m. de Wzd wordt toegepast.
Sta in de periode tot de tweede
evaluatie expliciet stil bij de vraag of
de ontwikkelingen in wetgeving en
praktijk tot een voldoende werkbare
verhouding tussen Wvggz en Wzd
leiden; zo niet, overweeg dan beide
wetten samen te voegen tot een
wettelijk systeem waarin voldoende
rekening gehouden wordt met de
karakteristieken van de GGZ- en de
PG/VG-sector.
Onderzoek mogelijkheden om de
volledigheid, betrouwbaarheid en
tijdige aanlevering van de verplicht
aan te leveren gegevens te
verbeteren.
Heroverweeg de aard, omvang, en
gedetailleerdheid van de gegevens
over toegepaste verplichte/
onvrijwillige zorg die zorgaanbieders
verplicht zijn te registreren en bij de
IGJ aan te leveren, in relatie tot de
met de analyse van die gegevens
beoogde doelen.
Beschrijf in een breed gedragen
multidisciplinaire richtlijn als bedoeld
in art. 8:5 Wvggz hoe op een
verantwoorde manier met de
toepassing van verplichte zorg kan
worden omgegaan, onder meer waar
het gaat om de interpretatie van het
begrip verzet en om een
richtinggevend kader voor het wel of

Deze aanbeveling wordt betrokken bij de nadere uitwerking
van het wetsvoorstel.

De opvolging van deze aanbeveling wordt bezien in
samenhang met de aanbevelingen uit het rapport van het
WODC omtrent artikel 2.3 Wfz dat op 16 december 2021 aan
uw Kamer is aangeboden (Kamerstuk 33 628, nr. 87).
De opvolging van deze aanbeveling wordt bezien in
samenhang met de aanbevelingen uit het rapport van het
WODC omtrent artikel 2.3 Wfz dat op 16 december 2021 aan
uw Kamer is aangeboden (Kamerstuk 33 628, nr. 87).
De opvolging van deze aanbeveling wordt bezien in
samenhang met de aanbevelingen uit het rapport van het
WODC omtrent artikel 2.3 Wfz dat op 16 december 2021 aan
uw Kamer is aangeboden (Kamerstuk 33 628, nr. 87).
Deze aanbeveling wordt betrokken bij de nadere uitwerking
van het wetsvoorstel.
De opvolging van deze aanbeveling wordt bezien in
samenhang met de aanbevelingen uit het rapport van het
WODC omtrent artikel 2.3 Wfz dat op 16 december 2021 aan
uw Kamer is aangeboden (Kamerstuk 33 628, nr. 87).
De huidige evaluatie bevat verschillende aanbevelingen die
zien op de overgang tussen beide wetten en deze worden
uitgewerkt in het komende wetstraject. Het is niet
voorzienbaar in de tijd dat deze wijzigingen voorafgaand aan
de tweede evaluatie reeds kunnen worden getoetst.

De IGJ gaat met zorgaanbieders in overleg om de
aanleveringen van verplicht aan te leveren gegevens te
verbeteren.
Deze aanbeveling wordt betrokken bij de nadere uitwerking
van het wetsvoorstel.

De NVvP heeft aangegeven het voortouw te nemen in de
ontwikkeling van een gezamenlijke multidisciplinaire richtlijn,
waarbij de bevindingen uit de wetsevaluatie worden
betrokken.

Appreciatie aanbevelingen eerste evaluatie Wvggz/Wzd

48

49

50

51

52

53

54

55

56

niet nemen van een art. 8:9beslissing.
Richt het toezicht van de IGJ met
betrekking tot de rechtsbescherming
van de patiënt zo in, dat ook de
werkelijkheid achter de toepassing
van de wettelijke bepalingen in beeld
komt.
Pas de Wvggz zodanig aan dat wordt
voorzien in één instrument dat
waarborgt dat wensen en voorkeuren
van de patiënt tijdig worden
geïnventariseerd en kenbaar zijn.
Richt de praktijk zo in dat tijdig (vóór
de ZM-procedure) een laagdrempelig
gesprek plaatsvindt met de patiënt
over diens wensen en voorkeuren,
herhaal dat gesprek regelmatig en leg
de uitkomsten vast op een wijze
(bijvoorbeeld een pagina in het EPD)
die makkelijk toegankelijk is voor alle
betrokkenen, waaronder de rechter.
Bepaal in de wet dat alle betrokkenen
de wensen en voorkeuren van de
patiënt bij hun besluitvorming
betrekken en daarover rapporteren.
Voorzie in de wettelijke mogelijkheid
dat de termijn voor het verkennend
onderzoek langer kan zijn dan 14
dagen.
Verbeter met betrekking tot het
verkennend onderzoek en het
wederkerigheidsprincipe de
informatiesystemen en creëer
duidelijkheid over de vraag welke
informatie alleen met toestemming
van de patiënt mag worden
uitgewisseld en welke ook zonder;
bevorder dat het proces van het
vragen van toestemming, indien
nodig, tijdig in gang wordt gezet;
verbeter zo nodig de juridische
grondslag(en) voor
gegevensuitwisseling tussen
gemeente en GGZ.
Formuleer het
wederkerigheidsprincipe duidelijker
als een inspanningsverplichting voor
gemeenten en zorgaanbieders die
door de rechter kan worden getoetst.
Neem in de te registreren gegevensset op grond van art. 8:24 Wvggz een
onderscheid op tussen intramurale en
ambulante verplichte zorg.
Verbeter de ondersteuning vanuit
EPD-systemen bij de
gegevensregistratie door
zorgverleners en andere
medewerkers; neem in het EPDsysteem ook een faciliteit op die het
mogelijk maakt een koppeling te

De IGJ betrekt de bevindingen uit de wetsevaluatie bij de
doorontwikkeling van haar toezichtsvisie.

Deze aanbeveling wordt betrokken bij het opstellen van het
wetsvoorstel. Kanttekening is dat in de taak- en
spiegelgroepen, die i.h.k.v. de wetsevaluatie zijn gehouden,
wordt opgemerkt dat alle instrumenten worden gezien als
nuttig. Wensen en voorkeuren tijdig kenbaar maken is van
groot belang, maar onduidelijk is nog of één instrument
daaraan zal bijdragen.
Partijen betrekken deze aanbeveling bij de (door)ontwikkeling
van relevante veldnorm(en). Het is aan de zorgaanbieders
en/of de gebruikersverenigingen om met de EPD-leveranciers
in gesprek te gaan over de inrichting van het EPD.

Deze aanbeveling wordt betrokken bij de nadere uitwerking
van het wetsvoorstel. Partijen betrekken deze aanbeveling bij
de (door)ontwikkeling van de relevante veldnormen.
Deze aanbeveling wordt overgenomen.

VNG en NLggz hebben aangegeven met elkaar in gesprek te
gaan hoe de samenwerking omtrent het
wederkerigheidsbeginsel kan worden verbeterd.
Deze aanbeveling wordt betrokken omtrent de
gegevensverwerkingsgrondslagen bij het te opstellen
wetsvoorstel.

De inspanningsverplichting voor gemeenten volgt reeds uit
andere wetgeving (Wmo, participatiewet). Het stimuleren dat
rekening wordt gehouden met voorwaarden voor
maatschappelijke deelname zal wel worden meegenomen in
het wetsvoorstel.
Deze aanbeveling wordt overgenomen en betrokken bij een
volgende wijziging van de Regeling verplichte geestelijke
gezondheidszorg.
Het is aan de zorgaanbieders en/of de gebruikersverenigingen
om met de EPD-leveranciers in gesprek te gaan over de
inrichting van het EPD.

Appreciatie aanbevelingen eerste evaluatie Wvggz/Wzd

57

58

59

60

61
+
62

63

leggen tussen de looptijden van
juridische titels en de registratie van
verleende verplichte zorg.
Breid het kostenonderzoek uit naar
andere Wvggz-procedures (zoals de
procedure voor een crisismaatregel,
en de voortzetting daarvan; en de
klachtenprocedure) en andere
actoren.
Breng in toekomstig kostenonderzoek
ook de ervaringen en tevredenheid
van betrokkenen en hun naasten in
kaart om zicht te krijgen op de
effecten van de tijdsbesteding van
actoren aan Wvggz-procedures.
Beschrijf in een breed gedragen
multidisciplinaire richtlijn hoe op een
verantwoorde manier met de
toepassing van onvrijwillige zorg kan
worden omgegaan, onder meer waar
het gaat om de verschillende vormen
en gradaties van drang en om de
interpretatie van het begrip verzet.
Voorzie in nadere handreikingen en
instructies met betrekking tot
ambulante onvrijwillige zorg, onder
meer waar het gaat om de
beschikbaarheid van de cvp, de
positie van mantelzorgers en de
afspraken tussen mantelzorgers en
zorgverleners.
a) Maak het stappenplan in de Wzd
minder rigide en schep ruimte voor
professionals om door maatwerk
recht te doen aan de omstandigheden
van individuele cliënten. Beperk de
wettelijke regeling tot de materiële
uitgangspunten (zoals noodzaak,
proportionaliteit, subsidiariteit) en de
hoofdlijnen van de besluitvorming
rond onvrijwillige zorg te volgen
procedure.
b) Laat verdere uitwerking van het
stappenplan aan zelfregulering over,
in overleg met de
cliëntenorganisaties. Besteed
daarnaast ook aandacht aan de
benodigde randvoorwaarden voor een
goede uitvoering van de (aangepaste)
regeling van het stappenplan.
Laat art. 2 lid 2 van de Wzd in de
huidige vorm vervallen voor situaties
waarin de vertegenwoordiger instemt,
maar regel dat in het door de
zorgaanbieder op te stellen
beleidsplan ex art. 19 Wzd wordt
aangegeven in welke extra
waarborgen zal worden voorzien met
het oog op zorgvuldige
besluitvorming en evaluatie van de
art. 2 lid 2 bedoelde situaties.

VWS gaat met de NZa en NLggz over de mogelijke opvolging
van deze aanbeveling in overleg.

VWS gaat met MIND in overleg hoe de ervaringen van
betrokkenen en hun naasten gemonitord kunnen worden.
Deze aanbeveling wordt bij de besluitvorming omtrent de
volgende wetsevaluatie of een volgend kostenonderzoek
betrokken.
VWS is voornemens middelen beschikbaar te stellen ten
behoeve van het ontwikkelen van een richtlijn conform
aanbeveling 59.

Met veldpartijen zal het gesprek worden aangegaan over de
wenselijkheid van een dergelijke handreiking.

VWS neemt het akkoord van 17 veldpartijen als uitgangspunt
voor uitwerking van een nieuwe besluitvormingsprocedure. Dit
akkoord beoogt eveneens om meer ruimte voor maatwerk te
bieden maar kiest in plaats van zelfregulering voor een
globalere wettelijke regeling die in het beleidsplan van
zorgaanbieders in overleg met de cliëntenraad
(instemmingsrecht) verder ingevuld kan worden. VWS is
voornemens om bij de uitwerking van het akkoord en toetsing
in de praktijk in overleg te treden met o.a. ECD-leveranciers,
professionals en cliënten(raden). Voor zelfregulering bestaat
op dit moment onvoldoende draagvlak. In de beleidsreactie
wordt uitgebreider bij dit onderwerp stilgestaan.

Deze aanbeveling wordt overgenomen.

Appreciatie aanbevelingen eerste evaluatie Wvggz/Wzd
64
+
65
+
66

a) Verschaf duidelijkheid met
betrekking tot de gesignaleerde
knelpunten inzake art. 21 Wzd,
bijvoorbeeld door aanpassing van de
factsheet Opname en verblijf in de
Wzd

Het voornemen is om met partijen uit de praktijk te kijken
naar een andere procedure dan de huidige toetsing door het
CIZ (zie kopje 2.3 van de beleidsreactie). In de beleidsreactie
wordt uitgebreider bij dit onderwerp stilgestaan.

b) Bepaal in de Wzd dat de rechter in
gevallen waarin hij verzet niet
aanwezig acht zelf een art. 21-besluit
kan nemen
c) Maak duidelijk waarom met een
minder ingrijpende procedure voor
opneming van gbgv-cliënten dan de
huidige art. 21 Wzd-regeling niet kan
worden volstaan.
67

68

69

70

Breid, al dan niet onder voorwaarden,
de beroepsgroepen die als Wzdfunctionaris kunnen optreden uit en
verhelder de
verantwoordelijkheidsverdeling
tussen de Wzd-functionaris en
zorgverantwoordelijke.
Entameer ook een
verdiepingsonderzoek Wzd, waarin
onderzocht wordt op elke wijze
zorgaanbieders zelf kunnen bijdragen
aan het beter realiseren van de
doelstellingen van de wet.
Entameer op de kortst mogelijke
termijn een gedragen
actieprogramma dat zich richt op
manieren om anders dan door
wetsaanpassing te komen tot
verbetering van de werkbaarheid,
uitvoerbaarheid en effectiviteit van de
Wvggz en de Wzd. Stimuleer daarbij
de uitwisseling van ervaringen tussen
zorgaanbieders om van elkaar te
leren.
Richt de tweede evaluatie van de
Wvggz en Wzd zo in dat in de periode
2023-2026 sprake is van een
thematische aanpak, die tegen het
einde van de genoemde periode
wordt afgesloten met een meer
overkoepelende analyse.

Deze aanbeveling wordt overgenomen.

VWS gaat met veldpartijen over de mogelijke opvolging van
deze aanbeveling in overleg.

De afgelopen jaren, voorafgaand en na inwerkingtreding van
de Wvggz en Wzd, is veel ingezet op een succesvolle
implementatie van de wetten. Wetgeving is op dit moment de
meest knellende factor. Dat betekent dat een actieprogramma
op dit moment juist een belastende factor zal zijn in plaats van
dat het nu nog zal zorgen voor een betere uitvoering.
Uiteraard wordt samenwerking voortgezet. Zie verder
voorgestelde opvolging aanbeveling 1.

Deze aanbeveling wordt betrokken bij de voorbereiding van de
volgende wetsevaluatie.