Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 689

Herziening Zorgstelsel

Nr. 644

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 september 2015
1. Inleiding
In mijn brief van 16 juni 2015 heb ik u geïnformeerd over de verbeteringen
die ik van plan was per 2016 aan te brengen in de risicovereveningsmodellen voor de Zorgverzekeringswet (Zvw).1 Deze modellen zijn deze
zomer integraal doorgerekend door iBMG op de meest recente en
representatief gemaakte gegevens.2 Op basis daarvan heb ik in een
bestuurlijk overleg gesproken met Zorgverzekeraars Nederland (ZN).
Vervolgens heeft de definitieve besluitvorming binnen het kabinet
plaatsgevonden over zowel de definitieve modellen voor 2016 als over de
risicodragendheid van zorgverzekeraars in 2016. Met deze brief informeer
ik u over de uitkomsten van de besluitvorming.
Samenvatting
–

–

–

De risicodragendheid van verzekeraars is een onmisbaar onderdeel
van de Zvw. Het zorgt ervoor dat verzekeraars zich inspannen voor
doelmatigheid in de zorg en draagt op die manier bij aan beheersbaarheid van de zorguitgaven.
Om de doelmatigheidsprikkels voor zorgverzekeraars te versterken, is
in het Regeerakkoord «Bruggen slaan» opgenomen dat verzekeraars
per 2017 volledig risicodragend worden voor de uitvoering van de
Zvw. De afspraken uit het Regeerakkoord zijn vastgelegd in een
AMvB.3
De somatische zorgkosten, die met ruim 80% veruit het grootste deel
van de totale kosten in de Zvw vormen, worden nu reeds volledig
risicodragend uitgevoerd door verzekeraars.

1

Kamerstuk 29 689, nr. 617
iBMG (2015), Onderzoek risicoverevening 2016: Overall Toets, WOR 748
3
Staatsblad 384, 2 oktober 2013
2

kst-29689-644
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 644

1

–

–

In deze brief ga ik in op het vergroten van de risicodragendheid van
verzekeraars per 2016, voor de zorg die zij nu nog niet (volledig)
risicodragend uitvoeren:
• De expertproducten en add-ons voor oncolytica worden per 2016
volledig risicodragend ingekocht door verzekeraars. Alleen voor
nieuwe, dure geneesmiddelen die buiten het basispakket zijn
geplaatst via de «sluis»4 en vervolgens alsnog worden toegelaten
tot het basispakket, geldt gedurende het eerst jaar een uitzondering
op de risicodragendheid. Na dit eerste jaar wordt het middel
automatisch volledig risicodragend door verzekeraars uitgevoerd;
• Bij de wijkverpleging wordt het model fors verbeterd, waardoor het
mogelijk is een forse stap te zetten in het vergroten van de
risicodragendheid van verzekeraars;
• Bij de geneeskundige GGZ is de verbetering beperkter en wordt
daarom een kleinere stap gezet. Volgens de huidige inzichten zal
het merendeel van de verzekeraars de geneeskundige GGZ de facto
al risicodragend uitvoeren;
• Bij de langdurige GGZ is het model substantieel beter dan het
model dat voor 2015 was ontwikkeld. Daarom wordt ook daar een
stap in risicodragendheid gezet. Dat neemt niet weg dat er komend
jaar nog discussie en definitieve besluitvorming zal plaatsvinden
over de positionering van de langdurige GGZ.
De risicovereveningsmodellen voor 2016 worden toegepast zoals ik ze
in mijn brief van 16 juni al heb aangekondigd, met twee uitzonderingen:
• het nieuwe kenmerk personen per adres wordt niet in gebruik
genomen;
• de verfijning van het bestaande kenmerk generieke somatische
morbiditeit wordt niet doorgevoerd.

Toezeggingen
Ik heb een aantal toezeggingen gedaan aan de Tweede Kamer. In deze
brief informeer ik u over de wijze waarop ik daar invulling aan heb
gegeven.
– Tijdens het AO Zvw/risicoverevening op 23 september 2014 heb ik
toegezegd dat ik de Tweede Kamer in september 2015 zou informeren
over de inzet van ex post compensaties, waaronder voor de langdurige
GGZ.
– Tijdens hetzelfde AO heb ik aangegeven dat ik uitsluitsel zou geven of
er een goed risicovereveningsmodel voor de langdurige GGZ te maken
is.
– In mijn eerdergenoemde brief van 16 juni heb ik toegezegd dat ik u na
de zomer zou informeren over:
• de definitieve modellen die per 2016 gehanteerd zullen worden en
over de risicodragendheid van verzekeraars in 2016;
• de risicodragendheid van verzekeraars voor de add-ons voor
oncolytica;
• het model voor de langdurige GGZ 2016 en of er al een stap in
risicodragendheid gezet wordt;
• het model voor het eigen risico;
• de vraag of de besluitvorming in augustus nog moet leiden tot
aanpassing van het voorgehangen ontwerpbesluit Zorgverzekering.
Dezelfde toezegging heb ik ook gedaan in de brief waarmee ik het
ontwerpbesluit bij de Tweede Kamer heb voorgehangen.5

4
5

Kamerstuk 29 477, nr. 343
Kamerstuk 29 689, nr. 616.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 644

2

–

Tijdens het AO wijkverpleging op 1 juli 2015 heb ik toegezegd dat ik de
Tweede Kamer in het najaar zou informeren over de mate van
risicodragendheid van verzekeraars voor de wijkverpleging in 2016.

Leeswijzer
In deze brief zal ik in paragraaf 2 allereerst kort ingaan op het belang van
de risicodragendheid van verzekeraars. Vervolgens zet ik in paragraaf 3
uiteen welke modellen per 2016 worden gehanteerd en hoeveel risico
verzekeraars gaan dragen bij de verschillende soorten zorg. In paragraaf 4
sluit ik af met een vooruitblik op het vervolgproces.
2. Het belang van risicodragendheid van verzekeraars
Via de risicoverevening worden zorgverzekeraars gecompenseerd voor
voorspelbare kostenverschillen op basis van de gezondheidskenmerken
van hun verzekerden. Het doel daarvan is het borgen van een gelijk
speelveld tussen zorgverzekeraars (gegeven de acceptatieplicht en het
verbod op premiedifferentiatie), het tegengaan van risicoselectie en het
bevorderen van doelmatige zorginkoop door zorgverzekeraars.
In mijn brief «Kwaliteit loont» van 6 februari 20156 en mijn eerdergenoemde brief van 16 juni heb ik aangegeven dat ik verzekeraars via forse
verbeteringen van het risicovereveningssysteem wil stimuleren om zich
meer te richten op doelmatige inkoop van kwalitatief hoogwaardige zorg
voor chronisch zieken en andere mensen die veel gebruik maken van zorg.
Om de doelmatigheidsprikkel voor zorgverzekeraars te versterken, is in
het Regeerakkoord «Bruggen slaan» opgenomen dat verzekeraars per
2017 volledig risicodragend worden voor de uitvoering van de Zvw. Dit
moet bijdragen aan het beheersbaar houden van de zorguitgaven. De
afspraken uit het Regeerakkoord zijn vastgelegd in een AMvB.7 Het jaar
2016 is derhalve het laatste jaar dat de risicodragendheid van verzekeraars
nog wordt beperkt door middel van de inzet van een bandbreedteregeling
bij enkele zorgvormen. De risicodragendheid van verzekeraars is een
onmisbaar onderdeel van de Zvw. Op dit moment wordt de Zvw al
grotendeels risicodragend uitgevoerd door zorgverzekeraars. In deze brief
ga ik in op de opbouw van de risicodragendheid van verzekeraars per
2016, voor de zorg die zij nu nog niet (volledig) risicodragend uitvoeren.
3. Vormgeving risicoverevening 2016
In mijn brief van 16 juni heb ik uiteengezet welke verbeteringen ik per
2016 van plan was aan te brengen in de risicovereveningsmodellen voor
achtereenvolgens de somatische zorg, de wijkverpleging, de geneeskundige GGZ, de langdurige GGZ en het eigen risico. Daarbij heb ik
aangegeven welke bestaande vereveningskenmerken gebruikt zouden
worden naast de verbeterde en nieuwe kenmerken. Hieronder licht ik toe
of de doorrekening die iBMG deze zomer heeft uitgevoerd nog aanleiding
heeft gegeven tot wijzigingen in de modellen voor 2016. Het betreffen
wijzigingen ten opzichte van de voorgenomen modellen die ik in mijn
brief van 16 juni heb aangekondigd. Daarnaast ga ik per zorgvorm in op
de risicodragendheid van verzekeraars in 2016. De bijlage8 bij deze brief

6

Kamerstuk 31 765, nr. 116.
Staatsblad 384, 2 oktober 2013
8
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 644

3

bevat het advies van de Werkgroep Ontwikkeling Risicoverevening (WOR)
bij de integrale doorrekening van de modellen.9
3.1 Somatische zorg
Definitieve vormgeving model 2016
De doorrekening die deze zomer heeft plaatsgevonden, heeft aanleiding
gegeven tot enkele wijzigingen in het somatische model ten opzichte van
mijn brief van 16 juni. Zo had ik in mijn brief aangekondigd dat er in het
somatische model een nieuw vereveningskenmerk personen per adres
(PPA) zou worden toegevoegd. Het doel daarvan was om beter te
compenseren voor alleenstaande ouderen, die gemiddeld meer
zorgkosten maken dan verzekerden uit meerpersoonshuishoudens. De
uitkomsten van de doorrekening waren echter contra-intuïtief en zouden
er toe leiden dat verzekeraars juist een lagere bijdrage zouden krijgen
voor alleenstaanden. De precieze oorzaak hiervan is niet bekend. Verder
onderzoek is nodig om dit kenmerk in de toekomst wel te kunnen
gebruiken. Omdat de validiteit van het kenmerk zoals het nu is geoperationaliseerd ter discussie staat, heeft de WOR mij geadviseerd dit kenmerk
niet op te nemen in het somatische model 2016. Dit advies neem ik over.
In mijn brief had ik ook aangekondigd dat de technische haalbaarheid van
de voorgenomen verfijning van het bestaande vereveningskenmerk
generieke somatische morbiditeit (GSM) nog zou worden onderzocht. Het
bestaande kenmerk onderscheidt «gezonde» en «ongezonde» mensen en
maakt onderscheid tussen mensen jonger en ouder dan 65 jaar. De
verfijning hield in dat meer onderscheid zou worden gemaakt naar leeftijd
en dat de «ongezonde» mensen zouden worden gesplitst in een groep
mensen met één ziekte en een groep mensen met meerdere ziektes.
Inmiddels is gebleken dat de verfijning technisch haalbaar is. Er blijven
echter nadelen kleven aan het gebruik van het verfijnde kenmerk GSM.
Het model wordt bijvoorbeeld veel complexer, waardoor de resultaten
moeilijker te interpreteren zijn. Ook moet er veel geld worden verevend,
om een relatief kleine resultaatsverbetering bij de onderscheiden
subgroepen te realiseren. Daarom heeft de WOR mij geadviseerd om de
verfijning niet door te voeren en de bestaande GSM te behouden. Dit
advies neem ik over.
Risicodragendheid verzekeraars 2016
De zorgkosten die worden verevend in het somatische model vormen met
ruim 80% veruit het grootste deel van de totale kosten in de Zvw. Deze
somatische zorg wordt volgend jaar – net als dit jaar – volledig risicodragend uitgevoerd. Onderstaande figuur laat het resultaat uit de
doorrekening door iBMG zien voor het somatische model 2015 en 2016.
Het vereveningsresultaat is het verschil tussen de kosten die het model
voorspelt en de kosten in de praktijk, gedeeld door het aantal verzekerdenjaren.10 Een positief vereveningsresultaat (rechts in de grafiek) betekent
dat een verzekeraar naar verwachting minder kosten zal hebben dan dat
het risicovereveningsmodel voorspelt. Hiervoor kunnen globaal twee
oorzaken voor zijn: de betreffende verzekeraar heeft relatief veel verzekerden, waarvoor het model onbedoeld overcompenseert, of de betref9

De WOR is een technische werkgroep met vertegenwoordigers van individuele verzekeraars,
ZN, het Zorginstituut, onderzoekers en VWS, die mij onder andere adviseren over de
technische verbetermogelijkheden van de risicovereveningsmodellen.
10
Omdat gebruik wordt gemaakt van gegevens uit 2013, zijn de kosten in de praktijk ook al
bekend. Voor de werkelijke kosten in 2016 geldt dat uiteraard niet. Daarom wordt gesproken
over verwachte financiële resultaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 644

4

fende verzekeraar werkt relatief doelmatig. Omgekeerd geldt dat
verzekeraars een negatief vereveningsresultaat hebben (links in de
grafiek) indien ze relatief ondoelmatig werken of relatief veel verzekerden
hebben die onbedoeld ondergecompenseerd worden.
Figuur 1 Verwachte financiële resultaten in euro’s per verzekerdenjaar voor 25 verzekeraars voor de somatische zorg1

1
Bron: iBMG (2015), Onderzoek risicoverevening 2016: Overall Toets, WOR 748. Dit geldt tevens
voor de overige grafieken in deze brief. De figuren geven de resultaten weer inclusief het nieuwe
kenmerk PPA en de verfijning van GSM, omdat pas na afronding van het onderzoek is besloten
dat deze wijzigingen niet zouden worden doorgevoerd. NB: de verzekeraars zijn in elke figuur
anders gesorteerd. Nummer 1 is dus niet telkens dezelfde verzekeraar. De verslechtering van het
resultaat van risicodrager 1 in figuur 1 wordt waarschijnlijk veroorzaakt door dataproblemen.

3.2 Uitbreiding kostengrondslag somatisch model
In 2015 vallen vrijwel alle kosten binnen de somatische zorg onder de
variabele zorgkosten die volledig risicodragend worden uitgevoerd door
verzekeraars. Hierop zijn enkele uitzonderingen, te weten de expertproducten, de add-ons voor oncolytica en enkele specifieke posten. Deze
vallen per 2015 onder de vaste zorgkosten en worden volledig nagecalculeerd. Expertproducten zijn producten die weinig voorkomen en waarvan
de prijs op een alternatieve manier berekend wordt, zoals orgaantransplantaties. Over 2015 zijn de expertproducten als vast geclassificeerd,
vanwege het ontbreken van voldoende gegevens. Omdat dit probleem is
opgelost, zal ik deze kosten per 2016 overhevelen naar de variabele
zorgkosten.
In mijn brief van 16 juni had ik toegezegd dat ik u na de zomer zou
informeren over de risicodragendheid van de add-ons voor oncolytica,
omdat ik daarvoor de rapporten van de NZa en KWF over dure geneesmiddelen wilde afwachten. In beide rapporten wordt geen advies gegeven
over de risicodragendheid van add-ons voor oncolytica. Er zijn voldoende
gegevens om mee te rekenen binnen de risicoverevening en de kosten
zijn voldoende normeerbaar. Dat maakt het mogelijk om verzekeraars per
2016 risicodragend te maken voor de add-ons voor oncolytica en
verzekeraars zodoende een prikkel voor doelmatige zorginkoop te geven.
Ik heb besloten om een uitzondering op de risicodragendheid te maken
voor nieuwe, dure geneesmiddelen die in de in mijn brief van 9 juli 2015
aangekondigde sluis in het verzekerde pakket van de Zvw terechtkomen.11
Dit betreft dus alleen middelen die intramuraal verstrekt worden. Over
deze dure geneesmiddelen (niet per definitie alleen oncolytica) lopen
verzekeraars tot het einde van het kalenderjaar volgend op instroom nog
geen risico. Daarna zal automatisch sprake zijn van volledige risicodragendheid van verzekeraars voor deze middelen. Hiervoor is geen
11

Kamerstuk 29 477, nr.343

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 644

5

besluitvorming nodig. Vanaf dat jaar kunnen declaratiegegevens ook
worden benut.
De overige specifieke posten, zoals een deel van de kosten van niet
DBC-plichtige instellingen (trombosediensten, SKION, Eurotransplant)
blijven in 2016 onder de vaste zorgkosten vallen.
3.3 Wijkverpleging
Definitieve vormgeving model 2016
In het model voor de wijkverpleging zullen in 2016 exact dezelfde
vereveningskenmerken worden gehanteerd als in het model voor de
somatische zorg, inclusief de in paragraaf 3.1 genoemde wijzigingen.
Risicodragendheid verzekeraars 2016
In 2015 is een eerste beperkte stap gezet in het opbouwen van de
risicodragendheid van verzekeraars voor de kosten van wijkverpleging.
Daartoe is een bandbreedteregeling ingezet. Dit is een vangnet waarmee
de financiële risico’s die zorgverzekeraars lopen worden begrensd. In 2015
wordt een bandbreedte gehanteerd van +/- 5 euro per verzekerde.
Daarbuiten wordt het resultaat voor 95% nagecalculeerd. In mijn brief van
19 september 2014 heb ik aangekondigd dat ik per 2016 een forse stap zou
zetten in de afbouw van ex post compensaties.
Per 2016 zal ik de bandbreedte verruimen naar +/- 15 euro en buiten de
bandbreedte 75% nacalculeren. Deze forse stap wordt gerechtvaardigd
door de forse verbeteringen die zijn aangebracht in het model 2016 ten
opzichte van het model 2015. Deze verbeteringen zijn onder andere het
gevolg van het toevoegen van het onorthodoxe vereveningskenmerk
gebaseerd op het gebruik van wijkverpleging in het voorgaande jaar. Door
de kosten buiten de bandbreedte niet volledig na te calculeren, zorg ik
ervoor dat verzekeraars geprikkeld worden om bij de zorginkoop
doelmatigheid na te streven. 2016 is het laatste overgangsjaar waarin
verzekeraars nog meer ervaring kunnen opdoen met onder andere de
inkoop van wijkverpleging en het wegwerken van regionale verschillen,
voordat er sprake is van volledige risicodragendheid.
Onderstaande figuur laat het resultaat uit de doorrekening door iBMG zien
voor het model 2015 en 2016. De voorgestelde inzet van de bandbreedteregeling heeft naar verwachting geen effect op 23 verzekeraars met een
gezamenlijk marktaandeel van 95%. Zij zullen de wijkverpleging in 2016 de
facto al volledig risicodragend uitvoeren. Naar verwachting zal bij twee
verzekeraars (een kleine en een middelgrote) een positief resultaat
worden afgeroomd. Daarnaast biedt de inzet van de bandbreedteregeling
een vangnet in het geval dat de onderzoeksuitkomsten onvoldoende
representatief blijken te zijn voor de daadwerkelijke kosten die een
verzekeraar in 2016 maakt voor de wijkverpleging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 644

6

Figuur 2 Verwachte financiële resultaten in euro’s per verzekerdenjaar voor 25 verzekeraars voor de wijkverpleging

3.4 Geneeskundige GGZ
Definitieve vormgeving model 2016
Net als in het somatische model, zal het kenmerk personen per adres niet
worden opgenomen in het GGZ-model. In plaats daarvan wordt het oude
kenmerk eenpersoonsadres gehandhaafd. Voor het overige is het
definitieve model voor de geneeskundige GGZ gelijk aan het voorgenomen model, zoals ik dat in mijn brief van 16 juni had aangekondigd.
Risicodragendheid verzekeraars 2016
Voor de geneeskundige GGZ wordt in 2015 ook de bandbreedteregeling
ingezet. Er wordt daarbij een bandbreedte gehanteerd van +/- 15 euro en
90% nacalculatie buiten de bandbreedte. Per 2016 zal ik de bandbreedte
verruimen naar +/- 17,50 euro per verzekerde. Ik zal buiten de bandbreedte
75% nacalculeren. Omdat de verbetering van het model voor de geneeskundige GGZ minder groot is dan bij het model voor de wijkverpleging, is
de stap in de verruiming van de bandbreedte beperkter. Omdat verzekeraars sinds 2008 al verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de
geneeskundige GGZ in de Zvw en hebben kunnen groeien in hun rol,
wordt het nacalculatiepercentage teruggebracht.
Dat het model voor de geneeskundige GGZ beperkt is verbeterd ten
opzichte van 2015, heeft er onder andere mee te maken dat voor de
risicoverevening 2016 nog geen gebruik kan worden gemaakt van
informatie over de zorgvraagzwaarte. Ook een verbetering van de
transparantie van de productstructuur, die bij zou kunnen dragen aan
betere uitkomsten van het risicovereveningsmodel, is in de GGZ nog niet
gerealiseerd. Verdere verbeteringen van de risicoverevening zijn derhalve
sterk afhankelijk van ontwikkelingen in de sector. Ik roep verzekeraars,
zorgaanbieders en patiëntenorganisaties nadrukkelijk op om ervoor te
zorgen dat de GGZ beter gaat passen in de systematiek van de Zvw en dat
er meer inzicht komt in de effectiviteit van de behandelingen. Daarbij
hoort ook volledige risicodragendheid in 2017. De mate waarin stappen
worden gezet door het veld, zal ik betrekken bij mijn afweging over de
positionering van de GGZ.
Onderstaande figuur laat het resultaat zien van het geneeskundige
GGZ-model 2015 en 2016. De voorgestelde inzet van de bandbreedteregeling heeft in 2015 naar verwachting nog effect op elf verzekeraars; bij
vier verzekeraars wordt het verlies beperkt en bij zeven verzekeraars
wordt een deel van het positieve resultaat afgeroomd. De voorgestelde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 644

7

inzet van de bandbreedteregeling heeft naar verwachting effect op het
financiële resultaat van vier zorgverzekeraars. Van twee verzekeraars (een
kleine en een grote) zal het verlies door de inzet van de bandbreedteregeling naar verwachting begrensd worden en bij twee verzekeraars (een
kleine en een grote) zal een positief resultaat gedeeltelijk worden
afgeroomd. Voor de overige 21 verzekeraars, met een gezamenlijk
marktaandeel van 90%, geldt naar verwachting dat zij de geneeskundige
GGZ in 2016 de facto al volledig risicodragend uitvoeren. Daarmee kan
gesteld worden dat, ondanks dat er maar een kleine stap wordt gezet in de
afbouw van de ex post compensaties, de ambitie uit het Regeerakkoord
ook bij de geneeskundige GGZ al grotendeels gerealiseerd is.
Figuur 3 Verwachte financiële resultaten in euro’s per verzekerdenjaar voor 25 verzekeraars voor de geneeskundige GGZ (18+)

3.5 Langdurige GGZ
Definitieve vormgeving model 2016
In mijn brief van 16 juni heb ik aangekondigd dat ik voor de langdurige
GGZ een model zou laten doorrekenen dat dezelfde kenmerken bevat als
het model voor de geneeskundige GGZ, aangevuld met een kenmerk voor
het gebruik van intramurale GGZ in het voorgaande jaar. Net als in het
model voor de geneeskundige GGZ, zal in het model voor de langdurig
GGZ het oude kenmerk eenpersoonsadres behouden blijven en het
nieuwe kenmerk personen per adres niet worden ingevoerd.
Het doorgerekende model leidt tot een substantieel betere verevenende
werking dan het model dat in 2015 is doorgerekend. De onderzoeksresultaten laten zien dat het mogelijk is om een goed risicovereveningsmodel
voor de langdurige GGZ te maken. Hierbij geldt echter één belangrijke
kanttekening; een goed model lijkt alleen mogelijk door structureel
gebruik te maken van een vereveningskenmerk gebaseerd op het gebruik
van intramurale GGZ in het voorgaande jaar. Zoals ik in mijn brief van
16 juni heb toegelicht, is dit een onorthodox middel. Daarom zal de
komende tijd gezocht worden naar alternatieven. Tijdens het VAO
Zvw/risicoverevening heb ik in reactie op een motie van de leden Bruins
Slot en Dijkstra toegezegd dat ik uiterlijk 1 juli 2016 een definitief besluit
zou nemen over de vraag of de langdurige GGZ risicodragend uitgevoerd
kan worden door zorgverzekeraars en dus wel of niet in de Zvw thuishoort. Die ruimte wil ik graag benutten om mij komende tijd te bezinnen
op de positionering van de langdurige GGZ. Daarbij spelen naast de
risicoverevening ook veel andere overwegingen een rol. Hierover en over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 644

8

de toekomstagenda voor de GGZ in den brede vinden in het najaar
gesprekken plaats met zorgaanbieders en verzekeraars. Daarnaast zal het
Zorginstituut aankomend najaar een nader advies uitbrengen over de
afbakening in de GGZ tussen de Zorgverzekeringswet en de Wet
langdurige zorg. Ook dat advies zal bij de definitieve besluitvorming
betrokken worden.
Risicodragendheid verzekeraars 2016
Zonder vooruit te lopen op de uitkomst van bovengenoemde besluitvorming, wil ik per 2016 een stap zetten in de risicodragendheid van
verzekeraars voor de langdurige GGZ. Per 2016 ben ik van plan om een
bandbreedte te hanteren van +/- 5 euro per verzekerde en daar buiten het
resultaat volledig na te calculeren. Dit stapje wordt gerechtvaardigd door
de substantiële verbetering van het model.
Onderstaande figuur laat het resultaat zien van het langdurige GGZ-model
2015 en 2016. De voorgestelde inzet van de bandbreedteregeling heeft in
2016 naar verwachting effect op twee verzekeraars; bij één kleine
verzekeraar wordt het verlies naar verwachting begrensd en bij één kleine
verzekeraar wordt een klein deel van het positieve resultaat afgeroomd.
Voor de overige 23 verzekeraars, met een gezamenlijk marktaandeel van
ongeveer 99%, geldt dat zij de langdurige GGZ in 2016 de facto al volledig
risicodragend uitvoeren.
Indien de langdurige GGZ in de Zvw blijft, zal per 2017 sprake zijn van
volledige risicodragendheid van verzekeraars.
Figuur 4 Verwachte financiële resultaten in euro’s per verzekerdenjaar voor 25 verzekeraars voor de langdurige GGZ (18+)

3.6 Model eigen risico 2016
In mijn brief van 16 juni had ik aangekondigd dat nog onderzocht werd of
de groep verzekerden voor wie op voorhand een forfaitair bedrag wordt
toegewezen, wordt uitgebreid. Ik zou u na de zomer zou informeren over
de resultaten. Op basis van de doorrekening van iBMG heb ik besloten om
bovengenoemde groep verzekerden uit te breiden met verzekerden die
positief scoren op een hulpmiddelenkostengroep (HKG). De reden
hiervoor is dat verzekerden die worden ingedeeld in een HKG bijna het
volledige verplichte eigen risico betalen. Verder hanteer ik het model,
zoals ik dat in mijn brief van 16 juni reeds had aangekondigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 644

9

4. Tot slot
De vormgeving van het risicovereveningssysteem 2016 is gebaseerd op
de Zvw en de onderliggende regelgeving. Het Besluit zorgverzekering is
gewijzigd om alle elementen voor het vereveningsjaar 2016 vast te
leggen. De wijziging van het Besluit zorgverzekering heb ik op 16 juni
voorgehangen bij de Eerste en Tweede Kamer. Deze hebt u samen met
een aantal andere stukken geagendeerd voor het AO risicoverevening op
23 september 2015. Het besluit om de introductie van het kenmerk
personen per adres en de verfijning van het bestaande kenmerk generieke
somatische morbiditeit niet door te voeren, vergt een wijziging van het
voorgehangen besluit. Na het AO zal ik het ontwerpbesluit op basis van
de gewijzigde besluitvorming aanpassen en zo spoedig mogelijk voor
advies naar de Raad van State sturen.
De besluitvorming wordt daarnaast verwerkt in de Regeling risicoverevening 2016. De Zvw schrijft voor dat deze regeling vóór 1 oktober
wordt gepubliceerd in de Staatscourant. Omdat pas een definitieve
regeling kan worden gepubliceerd, nadat de wijziging van het Besluit
zorgverzekering is gepubliceerd in het Staatsblad, zal vóór 1 oktober een
concept van de regeling worden gepubliceerd. Nadat het Besluit is
gepubliceerd, zal ook de definitieve regeling worden gepubliceerd en
terugwerken tot 30 september 2015.
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen aan mij gesteld over mijn brief van 16 juni en het voorgehangen ontwerpbesluit. Uiterlijk een week vóór het AO risicoverevening
ontvangt u mijn schriftelijke beantwoording.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 644

10