Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2137
Vragen van het lid Westerveld (GroenLinks) aan de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over het bericht «Zuidaskantoren oefenden invloed uit
op publicaties medewerkers belastingrecht» (ingezonden 8 maart 2022).
Mededeling van Minister Dijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 21 maart 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht van universiteitsblad Folia «Zuidaskantoren
oefenden invloed uit op publicaties medewerkers belastingrecht»?1
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat vrijwel alle hoogleraren belastingrecht aan de
Universiteit van Amsterdam (UvA) een baan hebben bij een groot advocatenof belastingadvieskantoor? Zijn er richtlijnen ten aanzien van nevenfuncties
van het personeelsbestand aan kennisinstellingen?
Vraag 3
Deelt u de mening dat het zeer kwalijk is en schadelijk voor het aanzien van
ons hoger onderwijs als belangen van private partijen waarvoor hoogleraren
werken, soms voorrang krijgen op wetenschappelijke onafhankelijkheid en
integriteit?
Vraag 4
Wat vindt u van de constatering in het artikel dat er sprake is van zelfcensuur
en dat sommige onderwerpen in de fiscale literatuur niet of onvoldoende
aanbod komen, vermoedelijk omdat het vanuit commercieel perspectief
handiger is om deze onderwerpen te laten rusten?
Vraag 5
Deelt u de mening dat de bevindingen van het Folia-onderzoek laten zien dat
het enkel terugvallen op zelfregulatie, zoals via de Nederlandse Gedragscode
Wetenschapsbeoefening, niet effectief genoeg is om te borgen dat commerciële belangen een voetafdruk nalaten op wetenschappelijke publicaties? Zo

1

ah-tk-20212022-2137
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Website Folia, d.d. 24 februari 2022, «Zuidaskantoren oefenden invloed uit op publicaties
medewerkers belastingrecht», https://www.folia.nl/actueel/150313/zuidaskantoren-oefendeninvloed-uit-op-publicaties-medewerkers-belastingrecht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

nee, hoe gaat dat samen met de Folia-bevindingen? Zo ja, wat zijn hiervan
dan de implicaties?
Vraag 6
Deelt u de mening dat de bevindingen van Folia laten zien dat de problematiek niet per se hoeft te raken aan de individuele wetenschappelijke integriteit,
omdat een belastingwetenschapper met commerciële nevenfunctie nog
steeds de beste bedoelingen kan hebben, maar juist wel aan het probleem
van onafhankelijkheid, omdat er blijkbaar informele druk is vanuit actoren
waarvan de belastingwetenschapper financieel en carrièretechnisch afhankelijk is?
Vraag 7
Bent u bereid om te laten onderzoeken of onderwerpen in het belastingrecht
onderbelicht raken door beïnvloeding vanuit derden? Bent u ook bereid om
dit te laten onderzoeken voor andere vakgebieden?
Vraag 8
Wat vindt u ervan dat uit diverse visitatierapporten blijkt dat de panelleden
op de hoogte zijn van de nauwe banden met de beroepspraktijk (en deze
positief waarderen), maar de problemen die dit met zich meebrengt
onvoldoende worden opgemerkt? Deelt u de mening dat door de beperkte
opleidingsaccreditatie dergelijke situaties nog minder snel opgemerkt
worden?
Vraag 9
Hoe kunt u stimuleren dat universiteiten een betere balans hebben tussen
hoogleraren met een nevenfunctie en hoogleraren zonder een nevenfunctie
die werkzaam zijn bij specifieke afdelingen? Wat vraagt dit bijvoorbeeld van
de financieringsstructuur van bepaalde afdelingen?
Vraag 10
Denkt u dat de jarenlange ontoereikende bekostiging van de universiteiten
ertoe kan hebben geleid dat veel onderwijsgevend personeel ook elders
werkzaam is?
Vraag 11
Hoe kijkt u aan tegen aanvullende richtlijnen voor specifieke faculteiten,
waarbij nevenfuncties de norm zijn?
Vraag 12
Kunt u aangeven of dit probleem speelt bij andere universiteiten en hogescholen? Zo nee, bent u bereid dat in kaart te laten brengen door bijvoorbeeld de Inspectie van het Onderwijs of de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO)?
Vraag 13
Hoe beziet u de uitspraak van de Universiteiten van Nederland inzake
transparantie, dat «de afgelopen jaren [...] universiteiten flinke vooruitgang
[hebben] geboekt met de registratie van nevenwerkzaamheden. Uit de meest
recente inventarisatie (voorjaar 2019) blijkt dat van 97 procent van alle
hoogleraren de nevenwerkzaamheden online staan», terwijl uit onderzoek van
GroenLinks blijkt dat in het belastingrecht er in 17 procent van de gevallen
geen transparantie is over de commerciële nevenfuctie op de website van
een universiteit (een gemiddelde voor alle universiteiten in Nederland), en dat
voor het overige academische personeel dit zelfs meer dan 60 procent is?2 3
Bent u bereid hierover met de Universiteiten van Nederland in gesprek te
gaan?

2
3

«Wetenschappers in dienst van de Zuidas.» Onderzoek GroenLinks, 11 februari 2021.
Universiteiten van Nederland, Nevenwerkzaamheden hoogleraren, https://
www.universiteitenvannederland.nl/nevenwerkzaamheden-hoogleraren.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 14
Ziet u aanvullende mogelijkheden om ongewenste «dubbele petten» tegen te
gaan en de onafhankelijkheid van onderzoekers op het gebied van belastingrecht te waarborgen?
Vraag 15
Bent u voornemens hierover in gesprek te gaan met de onderwijsinstellingen,
de Inspectie van het Onderwijs en de NVAO?
Mededeling
Op 8 maart 2022 heeft het lid Westerveld (GroenLinks) schriftelijke vragen
gesteld over Vragen over het bericht «Zuidaskantoren oefenden invloed uit op
publicaties medewerkers belastingrecht».
Tot mijn spijt is beantwoording binnen de gestelde termijn niet mogelijk,
vanwege de complexiteit van een aantal vragen en in verband met het horen
van de Universiteit van Amsterdam over dit artikel. Ik zal de vragen zo snel
mogelijk beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3