Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2206
Vragen van de leden Berndsen-Jansen en Sjoerdsma (beiden D66) aan de
Ministers van Veiligheid en Justitie en van Buitenlandse Zaken over
Nederlandse jihadisten die bij de Turks-Syrische grens worden opgepakt door
de Turkse autoriteiten (ingezonden 9 april 2015).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie), mede namens
de Minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 6 mei 2015).
Vraag 1
Hoeveel Nederlanders zijn tot op heden aangehouden door de Turkse
autoriteiten bij het inreizen naar dan wel uitreizen van Syrië en wanneer is
dat precies gebeurd?1
Antwoord 1
Dit is niet met zekerheid te zeggen, daar ervan uit mag worden gegaan dat
niet alle Nederlanders met Nederlandse identiteitspapieren reizen. Vermoedelijk reizen diverse Nederlandse jihadgangers op andere paspoorten. Ook is
het mogelijk dat zij Nederlandse paspoorten weggooien, doorgeven of
verkopen als ze eenmaal in Turkije zijn. De Nederlandse ambassade in Ankara
is sinds begin 2015 door de Turkse autoriteiten geïnformeerd over ongeveer
10 personen met de Nederlandse nationaliteit die niet toegelaten werden tot
Turkije c.q. verwijderd werden uit Turkije in verband met het vermoeden dat
betrokkenen zich wilden aansluiten of zouden hebben aangesloten bij de
strijd in Syrië. In 2014 betrof het – over het gehele jaar – een soortgelijk
aantal.
Vraag 2
Wat gebeurt er met de Nederlanders en EU-burgers die door Turkije als
jihadist dan wel Syriëganger worden opgepakt?
Antwoord 2
Turkije is op internationaal vlak actief om aspirant-jihadstrijders tegen te
houden en om uitreis te voorkomen. Bestrijding van terrorisme is voor Turkije
een prioriteit. Bij personen die zijn aangehouden bij het in- of uitreizen, heeft
Turkije tot op heden gehandeld als soeverein land op basis van zijn vreemde-

1

ah-tk-20142015-2206
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://www.nu.nl/algemeen/4025731/nederlandse-jihadiste-opgepakt-inturkije.html?utm_source=twitter&utm_medium=socialmedia&utm_campaign=nunl_twitter

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

lingenwetgeving. Het weigert mensen de toegang tot hun land of verklaart ze
na illegale grensoverschrijdingen tot ongewenst vreemdeling. Nederlandse
jihadgangers worden na afwikkeling van de strafrechtelijke of de vreemdelingrechtelijke procedure dan ook verwijderd uit Turkije, en de Nederlandse
autoriteiten worden hiervan op de hoogte gesteld.
Vraag 3
Welke afspraken hebben Nederland en de EU met Turkije over de afhandeling
van gearresteerde Nederlandse, dan wel EU jihadisten en of Syriëgangers?
Antwoord 3
Er zijn hierover bilateraal en in EU-verband geen afspraken gemaakt met
Turkije.
Vraag 4, 5
Heeft u tot op heden uitleveringsverzoeken ingediend bij Turkije ten aanzien
van Nederlandse jihadisten die op doorreis naar of afkomstig uit Syrië zijn
gearresteerd? Zo ja, ten aanzien van hoeveel personen en wanneer precies?
Bent u voornemens om uitleveringsverzoeken in te dienen bij de Turkse
autoriteiten ten aanzien van Nederlanders die daar zijn aangehouden
vanwege inreizen naar of uitreizen van Syrië? Zo ja, voor hoeveel gevallen en
wanneer?
Zo nee, waarom niet, welk vervolg staat hen in dat geval in Turkije te
wachten en op welke manier houdt Nederland vinger aan de pols?
Antwoord 4, 5
Bij voorkomende gevallen zou Nederland kunnen overwegen uitleveringsverzoeken in te dienen. Tot op heden is dat echter niet aan de orde geweest. Er
zijn frequente contacten tussen de Nederlandse politieliaison in Ankara en het
OM over Syrië-gangers, en over de samenwerking tussen Nederland en
Turkije. Op de vraag of het voornemen bestaat uitleveringsverzoeken in te
dienen, kan met het oog op belangen van opsporing en vervolging geen
antwoord gegeven worden.
Vraag 6
Zijn de vijf Nederlanders die onlangs in Turkije zijn gearresteerd omdat zij op
zaterdag 28 maart de grens met Syrië hebben willen oversteken, jihadisten?
Zo ja, heeft Nederland contact met Turkije over uitlevering van de vijf
Nederlanders?
Antwoord 6
Over individuele zaken worden geen uitspraken gedaan in het openbaar.
Vraag 7
Indien Nederlandse jihadisten die niet in Syrië sneuvelen, in Turkije worden
opgepakt en vervolgens worden vrijgelaten, welke maatregelen neemt
Nederland dan zodat zij niet ongecontroleerd terug kunnen komen in de EU
en in Nederland, om hen alsnog in Nederland te vervolgen, dan wel om hun
poging om alsnog via andere routes uit te reizen naar Syrië te verhinderen?
Antwoord 7
Voor alle onderkende uitreizigers die zich aangesloten hebben bij een
terroristische strijdgroepering, wordt indien mogelijk een strafdossier
opgebouwd. In de situatie dat iemand terugkeert naar Nederland wordt
beoordeeld of strafrechtelijk handelen in de rede ligt. Tevens bestaan er
bestuurlijke instrumenten voor de aanpak, zoals het stopzetten van toeslagen
en uitkeringen, het nemen van paspoortmaatregelen en het kunnen bevriezen
van financiële tegoeden.
Om mogelijke jihadistische reisbewegingen te verstoren of beperken treft de
Nederlandse overheid een aantal maatregelen. Zo kan bijvoorbeeld het
paspoort van een onderkende uitreiziger worden gesignaleerd ter vervallenverklaring. Ter voorkoming van illegale uitreis wordt bovendien de persoon
en/of reisdocumenten gesignaleerd in het nationale opsporingssysteem en
het Schengeninformatiesysteem. Deze informatiesystemen mogen worden
nageslagen bij zowel grenscontroles, door de KMar, alsmede bij controles
door de politie in het land. Dit alles gebeurt met inachtneming van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

dwingende wet- en regelgeving en nationale en internationale rechtsorde.
Verder is er een wetsvoorstel in procedure die de mogelijkheid om uit te
reizen naar een strijdgebied beperkt door het opleggen van een uitreisverbod,
waarmee het uitreizen naar jihadistische strijdgebieden wordt bemoeilijkt. Om
de mogelijkheden van detectie van personen aan wie een uitreisverbod is
opgelegd, aan de Schengenbuitengrenzen, verder te vergroten, is tevens een
wijziging van de Paspoortwet in voorbereiding met als doel paspoorten en
Nederlandse identiteitskaarten van personen aan wie een uitreisverbod is
opgelegd, van rechtswege te laten vervallen en het mogelijk te maken een
alternatieve identiteitskaart te verstrekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3