Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

33 763

Toekomst van de krijgsmacht

Nr. 144

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 oktober 2018
Inleiding
De Nederlandse krijgsmacht moet kunnen optreden in omstandigheden
met een hoog geweldsniveau. Voor landstrijdkrachten kan dit betekenen
dat zij een gebied moeten verdedigen tegen een sterke en technologisch
gelijkwaardige tegenstander, of dat zij de opmars van een dergelijke
tegenstander moeten vertragen.
Bij een dergelijke inzet te land zijn effectieve hindernissen van groot
belang. Dit wordt ook wel Ground based Area Access Denial (GAAD)
genoemd. Hindernissen zijn echter alleen effectief wanneer deze zijn
voorzien van explosieve contra-mobiliteitsmiddelen, waarvan een
afschrikwekkende werking uitgaat. Zonder deze middelen zijn hindernissen makkelijk door de tegenstander te doorbreken en zijn zij niet
effectief. Defensie heeft daarom behoefte aan GAAD-capaciteit en met
deze A-brief informeer ik u over de behoeftestelling van het project
«Ground based Area Access Denial».
Context
De Nederlandse krijgsmacht beschikt niet meer over explosieve contramobiliteitsmiddelen, met uitzondering van een geringe restvoorraad oude
mijnen voor het trainen van mijndetectie en -ruiming. Antitankmijnen zijn
toegestaan volgens internationale verdragen, maar Defensie heeft het
overgrote deel hiervan geruime tijd geleden afgestoten om materieeltechnische redenen. Antipersoneelsmijnen zijn niet toegestaan volgens het
Ottawa-verdrag dat Nederland heeft ondertekend (Trb 1995, nr. 65) en
maken geen deel uit van deze behoeftestelling.
GAAD-capaciteit moet voldoen aan de regels van het internationaal recht,
waaronder de Convention on Certain Conventional Weapons (CCW) en de
daarbij behorende protocollen, in het bijzonder het Amended Protocol II
on Prohibitions or Restrictions on the use of Mines, Booby-Traps and

kst-33763-144
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 763, nr. 144

1

Other Devices (Trb. 1996, nr 260). De protocollen bevatten de internationaal geldende juridische regels voor dit type munitie. Die houden onder
meer in dat deze systemen niet reageren op personen te voet maar wel op
voertuigen. Vanaf de activering zijn ze slechts een beperkte periode
effectief. Verder zijn de systemen opspoorbaar zodat ze na de inzet, als ze
niet meer nodig zijn, kunnen worden verwijderd. Nederland heeft deze
protocollen ondertekend en zal zich ook in de toekomst hieraan houden.
Behoefte
Op dit moment kan de krijgsmacht bij het optreden op het land in te
beperkte mate effectieve hindernissen opwerpen. Dat maakt het moeilijk
om effectief het verdedigend en vertragend gevecht te voeren tegen een
technologisch en numeriek gelijkwaardige tegenstander. Een keuze voor
GAAD draagt daarom bij aan de Nederlandse bijdrage aan de primaire
NAVO taak om het bondgenootschappelijk grondgebied te verdedigen. De
veranderde geopolitieke situatie aan de randen van Europa maakt het
noodzakelijk dat Nederland adequaat aan die verdediging, en de verdediging van de eigen eenheden kan bijdragen.
Met de vervulling van de behoefte zullen landeenheden beschikken over
effectieve contra-mobiliteitsmiddelen om robuuste hindernissen op te
werpen. Dergelijke hindernissen kunnen in aard en samenstelling
verschillen. Afhankelijk van de situatie vraagt dit dan ook om verschillende middelen of een combinatie daarvan.
Drie deelsystemen kunnen de gehele behoefte aan GAAD-capaciteit
afdekken. Het betreft Contra-mobiliteitsmunitie (CMM), Contramobiliteitsmunitie met een horizontaal effect (CMM-HOR) en Remotely
Delivered Systems (RDS) die van grote afstand zo nauwkeurig mogelijk in
het inzetgebied worden gebracht. Naast de scherpe munitie is ook een
hoeveelheid munitie nodig voor opleiding en training. Dit betreft
instructie-, exercitie- en oefenmunitie.
De omvang van de GAAD-capaciteit berust op de meest veeleisende
inzetdoelstelling: de kortdurende inzet van een samengestelde taakgroep
van brigadeomvang voor de duur van maximaal één jaar.
Financiële aspecten
Het budget van het project bedraagt tussen de € 25 en € 100 miljoen.
Deze investering komt in de periode 2019 tot en met 2026 ten laste van het
investeringsbudget van Defensie.
Projectrisico’s
De risico’s ten aanzien van product, tijd en geld zijn voor de deelsystemen
CMM en CMM-HOR laag tot gemiddeld, want deze munitiesoorten zijn
«van de plank» verkrijgbaar. Het deelsysteem RDS is nog in ontwikkeling.
Dit systeem heeft ten aanzien van product en geld een hoog risico omdat
het een product betreft dat niet volledig «van de plank» beschikbaar en de
technische ontwikkeling onzekerheden in prijs en product met zich
meebrengt. Ten aanzien van tijd heeft het een gemiddeld risico omdat
systeemontwikkeling weliswaar uit kan lopen in tijd, maar de projectplanning ook ruim is opgezet. Met deze risico’s is tevens rekening
gehouden bij het bepalen van de risicoreservering. Vanzelfsprekend zal
Defensie alleen een deelsysteem aanschaffen dat aan de eisen voldoet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 763, nr. 144

2

Vooruitblik
Het project wordt uitgevoerd in de periode van 2019 tot en met 2026. Het
doel is de eerste systemen vanaf 2020 te laten instromen. In 2026 moeten
alle systemen inzetbaar zijn.
Gezien het projectbudget van minder dan € 100 miljoen ben ik
voornemens de Defensie Materieel Organisatie te mandateren het project
uit te voeren. De Kamer zal over de voortgang van dit project worden
geïnformeerd door middel van de begroting, het departementale
jaarverslag en het Materieelprojectenoverzicht.
De Staatssecretaris van Defensie,
B. Visser

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 763, nr. 144

3