Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

161
Vragen van de leden Kuiken en Van den Hul (beiden PvdA) aan de
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over een incident in een AZC waarbij
een lesbische vrouw met kokend water werd overgoten (ingezonden
11 augustus 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid)
(ontvangen 23 september 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2019–2020, nr. 3958.
Vraag 1
Kent u het bericht «Lesbische asielzoekster die overgoten werd met kokend
water in azc Gilze «verkeert in shock»»?1 en herinnert u zich uw antwoorden
op de schriftelijke vragen van de leden Kuiken (PvdA) en Jasper van Dijk (SP)
over het bericht dat het COA asielzoekers, die slachtoffer zijn van een
zedendelict, afraadt aangifte te doen?2
Antwoord 1
Ja, ik ken het bericht en ik herinner mij de antwoorden op de schriftelijke
vragen waar u naar verwijst.
Vraag 2 en 3
Is het waar dat het slachtoffer niet door de geneeskundige dienst van het
Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) in Gilze werd behandeld? Zo ja,
waarom niet? Zo nee, wat is er dan niet waar?
Hoe verloopt de nazorg aan het slachtoffer?
Antwoord 2 en 3
Ik kan niet gedetailleerd ingaan op de specifieke omstandigheden van de
individuele zaak. Op basis van de informatie die ik heb ontvangen, maak ik op
dat er naar omstandigheden correct is en wordt gehandeld en dat het
slachtoffer direct na het incident medische zorg heeft ontvangen.

1

https://www.ad.nl/oosterhout/lesbische-asielzoekster-die-overgoten-werd-met-kokend-water-inazc-gilze-verkeert-in-shock~a3265796/
2
Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel van de Handelingen, nummer 1434

ah-tk-20202021-161
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 4
Deelt u de mening dat asielzoekers met een LHTBI-achtergrond een groter
risico op mishandeling, een zedenmisdrijf of discriminatie binnen een
asielzoekerscentrum (AZC) lopen dan heteroseksuele asielzoekers? Zo ja,
waarom en welke conclusie verbindt u hieraan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
De veiligheid en leefbaarheid voor eenieder op een opvanglocatie staat
voorop in de begeleiding van het COA.
In een opvanglocatie wonen veel mensen bij elkaar op een relatief klein
oppervlak, vaak in een onzekere periode van hun leven, dat legt druk op de
intermenselijke verhoudingen. Hierdoor kunnen incidenten ontstaan waarin
soms de verschillen tussen de mensen uitvergroot worden. Deze verschillen
kunnen slaan op de seksuele geaardheid van personen, maar ook op geloof,
ras etc. Uiteraard is discriminatie of ongewenst gedrag in reactie op deze
verschillen onacceptabel en dient hier in elk geval tegen opgetreden te
worden. Er kan echter niet zonder meer gesteld worden dat personen met
een LHBTI-achtergrond een groter risico lopen op bijvoorbeeld mishandeling
of discriminatie dan andere personen.
Vraag 5
Beschikt u nog steeds niet over cijfers ten aanzien van de mate waarin
LHTBI-asielzoekers slachtoffer van een misdrijf binnen een AZC worden? Zo
ja, waarom beschikt u niet over die cijfers en acht u het niet hoog tijd dat u
tenminste een beeld van deze problematiek gaat krijgen?
Antwoord 5
Op 20 januari jongstleden3 heb ik in de beantwoording op de Kamervragen
waar u naar verwijst, gemeld dat het COA niet registreert of iemand LHBTI is.
Het COA beschikt niet over incidentencijfers ten aanzien van specifieke
groepen asielzoekers op basis van levensovertuiging, geaardheid, etniciteit,
etc.
In het bewonersinformatiesysteem van het COA kan, maar dan op beschrijvende wijze, opvallend gedrag van personen opgenomen worden, zodat, op
persoonsniveau, inzicht ontstaat in (dader)gedragingen. Dit is inzichtelijk voor
medewerkers van het COA en wordt overgedragen aan een andere locatie op
het moment dat de bewoner verhuist. Deze informatie kan gebruikt worden
bij de begeleiding van personen en kan tevens dienen als dossieropbouw bij
eventuele toekomstige incidenten.
Vraag 6
Hoe worden LHBTI-asielzoekers binnen een AZC concreet beschermd? Over
welke mogelijkheden beschikken AZC’s en in welke mate wordt hier gebruik
van gemaakt?
Antwoord 6
Het COA geeft voorlichting aan asielzoekers over het gelijkheidsbeginsel in de
Grondwet. Asielzoekers moeten elkaars cultuur, geloof, sekse en seksuele
geaardheid respecteren. Dat staat in de huisregels en wordt verteld in het
rechten- en plichtengesprek en in de begeleidingsprogramma’s. De huisregels
zijn in diverse talen beschikbaar op papier en digitaal toegankelijk via
MyCOA, een voor alle bewoners toegankelijk communicatiemiddel vanuit het
COA. Ook hangen er posters in de opvanglocaties. Indien asielzoekers elkaar
niet in hun waarde laten, dan gaat het COA met ze in gesprek of neemt
maatregelen.
In de begeleiding van het COA en de contacten met de bewoners is oog voor
de kwetsbaarheid van asielzoekers. De mogelijke kwetsbaarheid kan aanwezig
zijn als gevolg van leeftijd, sekse, gezondheid, levensovertuiging, seksuele
geaardheid, etc. Op het moment dat het bekend is, kan rekening gehouden
worden met eventuele benodigde aanpassingen in bijvoorbeeld plaatsing op
een locatie, wijze van begeleiding of aanvullende begeleiding of verzorging
vanuit andere organisaties. Echter, niet in alle gevallen is evident dat iemand
tot een kwetsbare groep hoort. Of hij of zij maakt dat niet bekend.
3

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 1434

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Bij signalen die erop kunnen duiden dat er sprake is van onheuse bejegening,
discriminatie, etc. zal het gesprek met betrokkenen worden aangegaan om de
Nederlandse waarden en normen over te brengen. Mochten deze gesprekken
onvoldoende opleveren, dan kan overgegaan worden naar maatregelen uit
het Regeling Onthouding Verstrekkingen beleid, waaronder de mogelijkheid
iemand naar de Handhaving- en Toezichtlocatie (HTL) te verplaatsen.
Specifiek voor de groep LHBTI zijn er contactpersonen die fungeren als
vraagbaak en kennishouder met betrekking tot het onderwerp. Zij onderhouden ook contacten met LHBTI-organisaties in de omgeving. Om medewerkers
handvatten te bieden in de begeleiding van LHBTI-bewoners heeft het COA
samen met COC Nederland een aantal trainingen ontwikkeld en is er voor alle
medewerkers de mogelijkheid voor intervisie en coaching on the job.
Vraag 7
Deelt u de mening dat er voor LHBTI-asielzoekers een specifieke AZC moet
komen? Zo ja, hoe gaat u hiervoor zorgen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Ik deel deze mening niet. Het isoleren van kwetsbare groepen of slachtoffers
uit dergelijke groepen geeft een verkeerd signaal af en kan een stigmatiserend effect hebben op leden van deze groepen. Daarbij geldt dat niet alle
asielzoekers die tot een bepaalde groep behoren apart opgevangen willen
worden. Categoriale opvang voor asielzoekers past niet in de wijze waarop
wij met elkaar samenleven in Nederland en het doet geen recht aan de
positie van deze groepen.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid
Groothuizen (D66), ingezonden 7 augustus 2020 (2020Z14560) en de vragen
van het lid Bergkamp (D66), ingezonden 8 augustus 2020 (2020Z14580).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3