Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 385

Wijziging van de Wet langdurige zorg en de
Algemene Kinderbijslagwet in verband met de
invoering van ambtshalve toekenning en
toekenning met terugwerkende kracht van
dubbele kinderbijslag bij intensieve zorg

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 3 mei 2023 en het nader rapport d.d. 23 juni 2023,
aangeboden aan de Koning door de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van
State is cursief afgedrukt.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 10 maart
2023, nr. 2023000529, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering
van de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van
wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd 3 mei
2023, nr. W12.23.00053/III, bied ik U hierbij aan.
De tekst van het advies treft u hieronder cursief aan, voorzien van mijn
reactie.
Bij Kabinetsmissive van 10 maart 2023, no.2023000529, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, in overeenstemming met de Minister voor Langdurige Zorg en
Sport, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet tot wijziging van de Wet
langdurige zorg en de Algemene Kinderbijslagwet in verband met de
invoering van ambtshalve toekenning en toekenning met terugwerkende
kracht van dubbele kinderbijslag bij intensieve zorg, met memorie van
toelichting.
Het voorstel wijzigt de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Algemene
Kinderbijslagwet AKW). Op grond van de AKW hebben ouders recht op
dubbele kinderbijslag voor kinderen die intensieve zorg nodig hebben.
Bepalend voor het recht op dubbele kinderbijslag is de indicatiestelling in
het kader van de Wlz door het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ).
Ouders kunnen op dit moment vervolgens een aanvraag voor dubbele
1

kst-36385-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 385, nr. 4

1

kinderbijslag indienen bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Gebleken is
dat een deel van de ouders die recht hebben op dubbele kinderbijslag
deze niet aanvragen. Een belangrijke reden is volgens de toelichting dat –
kort gezegd – veel ouders de aanvraagprocedure te ingewikkeld vinden.2
Het wetsvoorstel strekt ertoe dat mogelijk wordt gemaakt dat het CIZ uit
eigen beweging een signaal stuurt aan de SVB indien een nieuwe
indicatie voor kinderen is vastgesteld. Vervolgens kan de SVB de dubbele
kinderbijslag ambtshalve, dus zonder aanvraag van ouders, toekennen.
Daarnaast wordt mogelijk gemaakt dat het CIZ ouders van kinderen met
een Wlz-indicatie gericht informeert over het recht op dubbele kinderbijslag. Ten tweede wordt het mogelijk gemaakt dubbele kinderbijslag met
terugwerkende kracht toe te kennen, zodat ouders minder financiële
ondersteuning mislopen als zij dubbele kinderbijslag later aanvragen.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft het streven
om complexiteit van regels te verminderen en de toepassing van regels
voor burgers eenvoudiger te maken. Zeker in die situaties waarin met
relatief eenvoudige ingrepen de dienstverlening kan worden verbeterd en
de complexiteit voor burgers kan worden verminderd, verdienen zulke
initiatieven ondersteuning. Daarbij zal wel een balans moeten worden
gevonden tussen wat voor de burger doenlijk is en voor de overheid
uitvoerbaar is.
In het voorliggende voorstel is een aantal maatregelen opgenomen
waarmee op een eenvoudige wijze de dienstverlening kan worden
verbeterd. Informatie-uitwisseling tussen het CIZ en de SVB, alsmede het
gericht informeren van ouders met een CIZ-indicatie zijn maatregelen die
zonder nieuwe complicaties kunnen bijdragen aan vermindering van het
niet-gebruik van de regeling. Dit geldt ook voor de verruiming van de
mogelijkheden om dubbele kinderbijslag met terugwerkende kracht te
verlenen.
Het ambtshalve verstrekken van dubbele kinderbijslag roept praktische en
juridische vragen op. In het huidige stelsel is duidelijk dat recht op
dubbele kinderbijslag alleen bestaat indien een aanvraag terzake is
ingediend. De SVB krijgt met het voorstel ook een rol.
Niet duidelijk is of de SVB verplicht is om op basis van de informatie die
wordt verkregen van het CIZ ambtshalve dubbele kinderbijslag toe te
kennen of dat sprake is van een mogelijkheid daartoe. Ook is niet duidelijk
hoe dient te worden gehandeld indien nadien blijkt dat ten onrechte het
ambtshalve verstrekken van dubbele kinderbijslag achterwege is
gebleven. En maakt het daarbij nog uit of de SVB wel of niet bericht heeft
gekregen van het CIZ? Verder is de vraag hoe dient te worden gehandeld
indien achteraf blijkt dat ten onrechte dubbele kinderbijslag ambtshalve is
verstrekt.
De Afdeling adviseert in de toelichting nader in te gaan op het
voorgaande en zo nodig het voorstel op dit punt aan te passen.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat
het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.
De vice-president van de Raad van State,
Th.C. de Graaf

2

Memorie van toelichting, paragraaf 2.2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 385, nr. 4

2

De Afdeling adviseert om in de toelichting nader in te gaan op drie punten
en zo nodig het voorstel op deze punten aan te passen.
Het eerste punt betreft de vraag of de SVB verplicht is om op basis van de
ambtshalve signalering van het CIZ ambtshalve dubbele kinderbijslag
(hierna: DKIZ) toe te kennen of dat sprake is van een mogelijkheid daartoe.
Dit wetsvoorstel regelt dat de SVB ambtshalve vaststelt of een recht op
DKIZ bestaat, indien de SVB een ambtshalve signalering van het CIZ heeft
ontvangen. Dit betreft geen discretionaire bevoegdheid. Ontvangst van
een ambtshalve signalering markeert dan ook de start van de beslistermijn, zoals reeds opgenomen in de voorgestelde wijziging van artikel
29c, eerste lid, van de AKW (artikel II, onderdeel E, van het voorstel). Ter
verduidelijking van het voorgaande is de formulering van het voorgestelde nieuwe artikel 14, eerste lid, onderdeel b, van de AKW (artikel II,
onderdeel C, van het voorstel) aangepast. Paragraaf 3.3 van het algemeen
deel en het artikelsgewijze deel van de memorie van toelichting zijn
daarmee nader in lijn gebracht.
Het tweede punt betreft de vraag hoe dient te worden gehandeld indien
blijkt dat ten onrechte het ambtshalve verstrekken van DKIZ achterwege is
gebleven. Hierbij is van belang dat de SVB en het CIZ voorzien in
verschillende waarborgen in het proces, om te voorkomen dat ambtshalve
toekenning ten onrechte achterwege blijft. Deze waarborgen zijn zowel
gericht op de verzending als de ontvangst van de ambtshalve signalering.
Allereerst richt het CIZ een proces in, zodat er binnen het CIZ een
notificatie wordt afgegeven aan het beheerteam, als er een bericht niet
goed wordt doorgegeven aan de SVB. Deze monitoring is van groot
belang, omdat er voor de SVB geen andere aanleiding is om uit eigen
beweging DKIZ toe te kennen. Ten tweede wordt er een feedbackloop
ingericht tussen het CIZ en de SVB ten aanzien van de ontvangst van de
ambtshalve signalering door de SVB. Dit houdt in dat de SVB automatisch
een ontvangstbericht stuurt aan het CIZ zodra de SVB de ambtshalve
signalering heeft ontvangen. Op deze manier kan het CIZ monitoren of de
ambtshalve signalering is aangekomen bij de SVB en zo nodig actie
ondernemen. Ten derde wijst het CIZ ouders in de Wlz-beschikking op de
termijn waarbinnen zij bericht van de SVB kunnen verwachten. Mocht de
ouder onverhoopt dan toch geen bericht ontvangen van de SVB, kan deze
de SVB benaderen. De SVB kan dan op basis van de ontvangen ambtshalve signalering alsnog aan de slag met de beslissing over de DKIZ. De
aanvang van het recht op DKIZ is in de situatie van ambtshalve signalering gekoppeld aan het moment dat het recht op zorg aanvangt op
grond van het indicatiebesluit. Met deze drie waarborgen wordt de kans
verkleind dat er door een systeemfout bij het CIZ of de SVB, de ambtshalve signalering uitblijft, of geen opvolging krijgt. Paragraaf 3.2 van het
algemeen deel van de memorie van toelichting is in lijn met het
voorgaande aangevuld.
Indien na bezwaar blijkt dat het ambtshalve verstrekken van DKIZ ten
onrechte achterwege is gebleven, wordt het recht op DKIZ alsnog
vastgesteld vanaf dezelfde datum als wanneer direct na de ambtshalve
signalering tot ambtshalve toekenning was overgegaan. Paragraaf 3.3 van
het algemeen deel van de memorie van toelichting is in lijn met het
voorgaande aangevuld.
Het derde punt betreft de vraag hoe dient te worden gehandeld indien
achteraf blijkt dat ten onrechte dubbele kinderbijslag ambtshalve is
verstrekt. Daartoe zijn er waarborgen voor een evenredige uitvoering in
het beleid. Zo is het mogelijk dat het CIZ een Wlz-indicatie intrekt. Dit kan
indien het CIZ vaststelt dat er onjuiste of onvolledige gegevens zijn
verstrekt en de verstrekking van juiste of volledige gegevens tot een
andere beslissing zou hebben geleid, of gebeurt indien het kind niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 385, nr. 4

3

langer op langdurige zorg is aangewezen. Het intrekken van een
Wlz-indicatie gebeurt in de praktijk zeer zelden. Mocht dit gebeuren, dan
geeft het CIZ dit (geautomatiseerd) door aan de SVB. Indien daarmee de
einddatum van het recht op DKIZ in het verleden komt te liggen, betekent
dit dat de DKIZ ten onrechte of tot een te hoog bedrag is verleend. Als
gevolg daarvan zal de SVB de beschikking tot toekenning van DKIZ
mogelijk met terugwerkende kracht herzien of intrekken. In dat geval
vordert de SVB op grond van artikel 24 van de AKW de onverschuldigd
betaalde DKIZ in principe bij de ouder terug, tenzij er een dringende reden
is om hiervan af te zien. Indien er sprake is van te veel betaalde inkomensondersteuning ten gevolge van een fout van de overheid, wordt alleen
herzien en teruggevorderd als er sprake is van een voor de ouder
duidelijke fout. Daarnaast hanteert de SVB in veel gevallen een herzieningstermijn van maximaal vijf jaar.3 Deze situaties volgen echter niet uit
de nieuwe systematiek van ambtshalve signaleren en toekennen, maar
zijn nu ook al van toepassing en vloeien voort uit het recht op DKIZ.Paragraaf 3.2 van het algemeen deel van de memorie van toelichting is in lijn
met het voorgaande aangevuld.
Tot slot is van de gelegenheid gebruik gemaakt om de bedragen waarmee
de kinderbijslag wordt verlaagd, te wijzigen van 35 eurocent naar 33
eurocent per kwartaal. Gebleken is dat met 33 eurocent de benodigde
financiering voor het wetsvoorstel wordt gerealiseerd. Met het oog
daarop zijn de bedragen in artikel III aangepast. Daarnaast zijn de
bedragen van de kinderbijslag in artikel II, onderdeel A, gewijzigd in de
bedragen die per 1 juli 2023 gelden wegens indexatie van de kinderbijslag. In het verlengde van het voorgaande zijn de bedragen genoemd in
de toelichting aangepast (paragrafen 2.5 en 5.1 van het algemeen deel en
de artikelsgewijze toelichting bij de artikelen II, onderdeel A, en III).
Ik verzoek U in overeenstemming met de Minister voor Langdurige Zorg
en Sport het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de
gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der StatenGeneraal te zenden.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
C.E.G. van Gennip

3

Kamerstukken II 2021/22, 26 448, nr. 682.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 385, nr. 4

4