Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 1231

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Brief van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 maart 2020
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de agenda van de Landbouwen Visserijraad die op 23 maart aanstaande plaatsvindt te Brussel. Tot op
heden is er geen definitieve agenda beschikbaar. Naar aanleiding van
Covid-19 is besloten de Raad niet in de gebruikelijke vorm te laten
doorgaan. Het is nog onduidelijk of en op welke wijze de Raad op een
andere manier doorgang zal vinden. Desalniettemin informeer ik u hierbij
op de gebruikelijke wijze over de beoogde agenda. Conform toezegging in
het AO «Behandelvoorbehoud EU-voorstellen over het nieuwe GLB» van
4 september 2018 (Kamerstuk 34 965, nr. 4), informeer ik uw Kamer tevens
over de zaken die aan bod zijn geweest in de Raadswerkgroepen over dit
thema.
I. GEAGENDEERDE ONDERWERPEN OP DE RAAD
Verordening over overgangsbepalingen GLB
Partiële algemene oriëntatie
Het Kroatisch voorzitterschap heeft de overgangsbepalingen voor het GLB
geagendeerd voor de Landbouw en Visserijraad van 23 maart 2020 met
als oogmerk te komen tot gedeeltelijke algemene oriëntatie. Deze
bepalingen zijn nodig omdat het huidige GLB eind 2020 afloopt en er nog
geen akkoord is over het nieuwe GLB. In essentie gaat het om een
technische verlenging van het huidige GLB beleid, zonder beleidsmatige
aanpassingen.
Sinds de presentatie van het Commissievoorstel in oktober 2019 zijn
technische vragen van de lidstaten besproken en is de duur van de
transitieperiode (1 of 2 jaar) aan de orde gesteld. Een aantal lidstaten heeft
aangegeven een voorkeur te hebben voor een transitieperiode van 2 jaar.

kst-21501-32-1231
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-32, nr. 1231

1

Deze groep is groeiende nu er in februari geen akkoord bereikt is over het
Meerjarig Financieel Kader (MFK). Ook is de overlap met het nieuwe GLB
besproken. Het voorstel van de Europese Commissie was om oude
verbintenissen zo snel mogelijk af te laten lopen en nieuwe onder het
nieuwe GLB aan te kunnen gaan. Dit zou de lasten voor overheden
verminderen en ten goede komen aan de vereenvoudiging. Hoewel dit
uitgangspunt op zich te verdedigen is, leidt het ook tot onwenselijke
beperkingen. Daarop heeft het voorzitterschap een aantal wijzigingen van
de tekst voorgesteld die op brede steun kunnen rekenen. Zo staat een
meerderheid van de lidstaten sympathiek tegenover het voorstel van het
voorzitterschap om voor sommige nieuwe verbintenissen die worden
aangegaan in de transitieperiode uit te gaan van een langere duur dan 1–3
jaar. Zoals bijvoorbeeld de aanleg en onderhoud van landschapselementen, waar een overeenkomst voor 1 jaar niet opportuun is. De
Europese Commissie kan daarin meegaan. Verder is er een ruime
meerderheid voor de overheveling van twee artikelen betreffende de
subsidiariteit van uitgaven voor het platteland en sectorale programma’s,
die doorlopen in de nieuwe GLB-periode, naar de nog vast te stellen
Strategischplanverordening. Ook is er brede steun voor het voorstel om
voor nieuwe operationele programma’s in de groenten- en fruitsector die
worden ingediend na de inwerkingtreding van de transitieverordening een
maximale looptijd van 3 jaar te hanteren en om verlenging van reeds
goedgekeurde operationele programma’s die in de transitieperiode wordt
aangevraagd te beperken tot 31 december 2021. Bovenstaande wijzigingen hebben geen gevolgen voor de transitieperiode zelf.
Ik ben positief over deze ontwikkelingen. Momenteel wordt gewerkt aan
de voorbereidingen van de transitieperiode. Ik wil die periode gebruiken
om alvast maatregelen te nemen ten behoeve van het klimaat, biodiversiteit en leefmilieu. Hierover wordt overleg gevoerd met de provincies en
de waterbeheerders.
Handelsgerelateerde landbouwvraagstukken
Informatie van de Commissie
Gedachtewisseling
De Europese Commissie zal de Raad informeren over de stand van zaken
van haar werkzaamheden op het gebied van internationale handel in
landbouwproducten en een aantal onderhandelingen voor handelsakkoorden, waaronder met Indonesië, Australië en Nieuw Zeeland. De
relatie met de Verenigde Staten zal ook aan bod komen, alsmede de
12eMinisteriele Conferentie van de WTO die in juni plaats zal vinden. Uw
Kamer heeft op 15 november 2019 een overzicht ontvangen van de
lopende onderhandelingen via de voortgangsrapportage handelsakkoorden (Kamerstuk 21 501-02, nr. 2089).
Nederland steunt de inzet van de Europese Commissie bij het vergroten
van de markttoegang, -uitbreiding en -behoud voor Europese landbouwproducten.
Nederland is voorstander van ambitieuze en gebalanceerde handelsakkoorden die vasthouden aan de EU-normen ter bescherming van mens,
dier, plant en milieu en een gelijk speelveld bevorderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-32, nr. 1231

2

Instrumenten voor crisisbeheersing binnen het huidige GLB
Oriënterend debat
Het Kroatisch voorzitterschap heeft de GLB-instrumenten voor crisisbeheer geagendeerd voor de Landbouw en Visserijraad van 23 maart
2020. Op het moment van schrijven is er geen nadere informatie
beschikbaar en het is daardoor niet duidelijk wat het voorzitterschap
precies wil agenderen.
II. INFORMATIE TOEKOMST GLB
Raadswerkgroep Horizontale Vraagstukken
Hoewel de discussies op Raadsniveau over het nieuwe GLB beperkt
plaatsvinden, wordt er op technisch niveau verder gesproken.
Tijdens de Raadswerkgroep van 6 februari is gesproken over indicatoren,
het nieuwe uitvoeringsmodel en de conditionaliteit. Er heeft een
technische discussie plaatsgevonden over het jaarlijkse prestatieverslag.
Het gaat hier om de verklarende informatie die betaalorganen naar de
Europese Commissie moeten sturen om de GLB-betalingen te verantwoorden versus het moment waarop de Commissie daarover vragen kan
stellen en het moment waarop de Commissie de declaratie kan afkeuren.
Sommige lidstaten willen graag de administratieve lasten verlagen door
de mogelijkheid van de Commissie om aanvullende vragen over
bestedingen te stellen te beperken. Hoewel Nederland voorstander is van
vereenvoudiging is het beducht voor een uitholling van de controlesystematiek.
Ook is er tijdens de Raadswerkgroep gesproken over de conditionaliteit
cq. de voorwaarden waaraan moet worden voldaan voor het ontvangen
van GLB-steun, voor kleine boeren. Veel lidstaten pleiten voor minder
controles en uitzonderingen voor kleine boeren. Een voorstel van het
voorzitterschap voor een optioneel verlicht controleregime gaat deze
lidstaten niet ver genoeg. Ik ben kritisch op uitzonderingen van de
conditionaliteit voor kleine boeren, omdat dit zou betekenen dat in
sommige lidstaten een groot deel van het areaal uitgezonderd zou worden
van de conditionaliteit.
Verder is door een aantal lidstaten een nieuw voorstel voor het stelsel van
indicatoren gepresenteerd dat op brede steun van de Raad kan rekenen.
Nederland ziet echter spanning tussen dit nieuwe voorstel en de beoogde
beweging naar een prestatiegericht GLB. Tijdens de Raadswerkgroep van
27 februari is verder gesproken over deze indicatorensystematiek maar dit
heeft nog niet geleid tot aanpassing van het voorstel.
Tijdens de Raadswerkgroep van 5 en 6 maart is o.a. gesproken het nieuwe
uitvoeringsmodel. De tekstwijzigingen van het voorzitterschap worden
over het algemeen beoordeeld als een stap in de goede richting, al
hebben veel lidstaten vragen over de praktische consequenties. Ook stond
een bespreking van tekstvoorstellen voor sectorale interventies op de
agenda. Een meerderheid van de lidstaten is voor een uitbereiding van de
mogelijkheid om in de groenten- en fruitsector alsmede de wijnsector te
werken met forfaitaire tarieven. Ook Nederland kan dit steunen. Lidstaten
zijn echter verdeeld over de tekstvoorstellen aangaande steun voor niet
erkende productenorganisaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-32, nr. 1231

3

Lidstaten zijn ook verdeeld over de toevoeging van brancheorganisaties
aan artikel 71 over samenwerking, waarmee het voorzitterschap beoogt
steun aan brancheorganisaties mogelijk te maken onder de tweede pijler
in plaats van onder de eerste pijler in het kader van sectorale interventies.
Daarnaast is ook de discussie over het voorstel van één enkel minimumpercentage voor bestedingen aan milieu en klimaatdoelen voor de gehele
begroting van het GLB voortgezet. Zo heeft de Commissie een toelichting
gegeven over hoe de rekensystematiek werkt die in het huidige GLB wordt
toegepast voor de 30%-doesteling om middelen in te zetten voor klimaat
en leefomgeving in het plattelandsontwikkelingsfonds. Over de verschillende rekenmodellen die zijn gepresenteerd door het Voorzitterschap voor
het enkele percentage lopen de meningen uiteen en is nog geen besluit
genomen. Lidstaten zijn nog steeds sterk verdeeld over welke interventies
kunnen worden meegerekend voor het percentage.
Raadswerkgroep Agrifin
De Raadswerkgroep Agrifin heeft besloten om de discussies over het
nieuwe GLB aan te houden totdat er een akkoord is bereikt over het MFK
dan wel dat de Raadswerkgroep Horizontale Vraagstukken een overeenstemming heeft bereikt over de aanpassingen van het prestatiemodel, het
geïntegreerd controle- en beheerssysteem of de sancties voor conditionaliteit. Beiden zijn voorwaarde om tot een overeenstemming over de
Horizontale verordening te komen.
Raadswerkgroep Landbouwproducten
De Raadswerkgroep Landbouwproducten is niet meer bijeengeweest
sinds 25 oktober 2019. De volgende Raadswerkgroep staat gepland voor
13 maart 2020. Op de agenda staan een bespreking van de bepalingen
over productenorganisaties en een bespreking van nieuwe tekstsuggesties voor de wijzigingsverordening.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-32, nr. 1231

4