Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3179
Vragen van het lid Michon-Derkzen (VVD) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid over het bericht «Aantal aangetroffen websites met ernstig
kindermisbruik in twee jaar verdubbeld» (ingezonden 12 mei 2023).
Antwoord van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
7 juli 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023,
nr. 2788.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht: «Aantal aangetroffen websites met ernstig
kindermisbruik in twee jaar verdubbeld»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Uit het jaarrapport van de Britse Internet Watch Foundation (IWF) blijkt dat er
in 2022 meer dan 255.000 websites met beelden van (ernstig) kindermisbruik
zijn aangetroffen. Kunt u aangeven hoeveel en welke Nederlandse hostingbedrijven hier betrokken bij zijn? Kunt u aangeven of er in 2022 met al deze
bedrijven gesprekken zijn gevoerd om adequate maatregelen af te dwingen?
Antwoord2
Uit hetzelfde rapport van de Internet Watch Foundation (IWF) blijkt dat in
2022 82.500 keer is gerapporteerd over het aantreffen van beeldmateriaal van
seksueel kindermisbruik op een Nederlandse server. Dat wil nog niet zeggen
dat het daarbij ook gaat om een Nederlandse website: veel Nederlandse
datacentra verhuren opslagruimte en verzorgen de aansluiting daarvan op het
internet. Hun klanten plaatsen daar hun netwerkapparatuur, servers en
opslagruimte voor webhosting. Deze hostingdiensten worden vaak doorverhuurd aan tussenpersonen in andere landen (die de webhosting daar veelal
onder een eigen merk leveren), die vervolgens weer webruimte verhuren aan
privépersonen of organisaties. Zij kunnen de ruimte bijvoorbeeld gebruiken
om hun eigen website in te richten.

1

ah-tk-20222023-3179
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

NU.nl, 10 mei 2023, Aantal aangetroffen websites met ernstig kindermisbruik in twee jaar
verdubbeld (https://www.nu.nl/tech/6262984/aantal-aangetroffen-websites-met-ernstigkindermisbruik-in-twee-jaar-verdubbeld.html).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Het kabinet heeft tussen 2019 en 2022 door middel van een jaarlijkse
steekproef van de TU Delft vinger aan de pols gehouden over onder andere
het aantal Nederlandse hosters van dit beeldmateriaal en wie dit zijn. Ik heb
uw Kamer over de laatste monitor recent bericht in mijn brief van 7 juli 2023.
Ook zal ik hierop nader ingaan onder vraag 5. Het opdrachtgeverschap van de
monitor van de TU Delft zal worden overgedragen aan de Autoriteit online
Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM). Vanaf de inwerkingtreding van het wetsvoorstel bestuursrechtelijke aanpak online kinderpornografisch materiaal wordt de ATKM de bevoegde autoriteit om te gaan
handhaven op online materiaal van seksueel kindermisbruik. Daartoe kan het
in de toekomst dus zelfstandig besluiten om de monitor in te zetten.
Ook de gesprekken met de sector over online materiaal van seksueel
kindermisbruik zullen voornamelijk door de ATKM worden gevoerd. Hiervoor
zal binnen de ATKM een zogenaamde sectorraad worden opgericht waarin
met regelmaat met de hostingsector zal worden gesproken over de aanpak.
Vraag 3
Kunt u aangeven waarom nog steeds (ondanks een daling van 41% naar 32%)
bijna éénderde van al het kinderpornografisch materiaal dat door IWF in 2022
is gevonden in Nederland wordt gehost en welke maatregelen u treft om
kinderpornografisch materiaal tegen te gaan?
Antwoord 3
Nederland beschikt over een uitstekende digitale infrastructuur. Dat betekent
dat sprake is van snelle verbindingen en beschikbaarheid van voldoende
servers en opslagruimte voor webhosting. Deze aspecten leveren de
Nederlandse economie veel voordelen op, maar kunnen ook misbruikt
worden door criminelen.
De ambitie van het kabinet is er te allen tijde op gericht al het beeldmateriaal
van online seksueel kindermisbruik van Nederlandse servers te weren. In die
zin ben ik blij om in het rapport van de IWF te lezen dat het wereldwijde
aandeel van Nederlandse servers is gedaald van 41% naar 32%. Dat is
natuurlijk bij lange na niet genoeg, maar wel een stap in de goede richting.
De inzet bij de bestrijding van illegale content gaat voor een belangrijk deel
uit van zelfregulering door de internetsector. De Nederlandse overheid werkt
reeds jaren samen met de internetsector aan de bestrijding van illegale
content online. Zo is er al in 2008 een Notice-and-Takedown (NTD) gedragscode overeengekomen tussen overheden, internetaanbieders, hostingbedrijven en andere tussenpersonen.2 Daar is in 2018 een addendum op gekomen
voor het verbeteren van de bestrijding van materiaal van online kindermisbruik. Meldingen die van het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM)
komen worden niet meer zelf door tussenhandeldiensten beoordeeld en het
materiaal wordt binnen maximaal 24 uur verwijderd. Aanvullend bevat de in
2021 geactualiseerde Gedragscode Abusebestrijding maatregelen die
hostingproviders kunnen nemen tegen misbruik van hun diensten voor
meerdere vormen van illegale activiteiten.
Zoals reeds bekend bij uw Kamer, heeft het kabinet de oprichting van een
Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM)
aangekondigd. Deze Autoriteit krijgt de wettelijke bevoegdheid aanbieders
van hostingdiensten op bestuursrechtelijke basis te verplichten online
kinderpornografisch en/of terroristisch materiaal op hun server ontoegankelijk
te maken of te verwijderen dan wel deze partijen op te dragen passende en
evenredige maatregelen te treffen om de opslag en doorgifte van online
kinderpornografisch en/of terroristisch materiaal via hun diensten te
beperken. Hiermee krijgt de Autoriteit middelen om in te grijpen indien de
bestaande zelfregulering hapert, bijvoorbeeld wanneer een hoster weigert
gehoor te geven aan een verwijderverzoek van illegale content, bijvoorbeeld
van het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM) in het kader van de
zelfregulering.

2

https://www.noticeandtakedowncode.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 4
Voeren het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Expertisebureau Online
Kindermisbruik (EOKM) nog steeds overleg met de IWF over het in kaart
brengen van de hostingbedrijven en de aanpak van online kinderpornografisch materiaal? Zo ja, wat zijn de resultaten hiervan? Worden bijvoorbeeld
tussen EOKM en de IWF best practices uitgewisseld?
Antwoord 4
Het Ministerie van Justitie en Veiligheid heeft geen regulier overleg met de
IWF over het in kaart brengen van hostingbedrijven. Wel zijn zowel het EOKM
als de IWF aangesloten bij INHOPE, een internationaal netwerk van meer dan
50 meldpunten. Binnen dit netwerk worden inderdaad best practices
uitgewisseld, informatie gedeeld en trainingen verzorgd voor medewerkers.
De Nederlandse overheid is ondertussen aangesloten bij overleggen van de
WeProtect Global Alliance, een internationaal samenwerkingsverband tussen
overheden, bedrijven en organisaties wereldwijd voor de aanpak van online
seksueel kindermisbruik. Zo neemt Nederland actief deel aan de bijeenkomsten van de door de WeProtect Global Alliance opgerichte Global Taskforce
on Child Sexual Abuse Online, die tweemaal per jaar bijeenkomt met als doel
het faciliteren van internationale informatiedeling ten behoeve van een
effectieve wereldwijze aanpak van online seksueel kindermisbruik.
Vraag 5
Wanneer wordt de eerstvolgende rapportage van de TU Delft Monitor –
online seksueel beeldmateriaal naar de Kamer gestuurd en kunt u in deze
rapportage ingaan op de bevindingen in het jaarverslag van de IWF?
Antwoord 5
Ik heb de Kamer op 7 juli jl. een brief gestuurd waarin ik nader inga op enkele
aspecten rondom de bevoegdheden van de ATKM. In deze brief heb ik ook de
resultaten van de TU Delft Monitor over 2022 meegenomen. Deze monitor is
echter gebaseerd op een steekproef van twee maanden en niet, zoals het
IWF-jaarrapport, op wereldwijde meldingen die een jaar lang zijn bijgehouden. Daar waar dit opportuun is, zal ik de resultaten van het IWF-rapport
meenemen.
Vraag 6
Hoeveel hostingbedrijven zijn in 2021 en 2022 uit Nederland vertrokken
vanwege maatregelen die verband houden met de aanpak van kinderpornografisch materiaal, zoals het publiceren van de bedrijven waar het meeste
afbeeldingen worden gehost?
Antwoord 6
Ik beschik niet over concrete cijfers over het vertrek van hostingbedrijven uit
Nederland omdat ze strenger gereguleerd worden door de overheid op het
gebied van kinderpornografisch materiaal. Er zijn volgens de TU Delft
monitor wel enige indicaties dat bepaalde domeinnamen, dat wil zeggen
klanten van sommige hosters, zich verplaatsen naar het buitenland. Ook kan
worden gezegd dat de hostingbedrijven die eerder zijn uitgelicht in de
rapportages van de TU Delft monitor, over het algemeen hun inzet op het
weren van beeldmateriaal van online seksueel kindermisbruik stevig hebben
vergroot, zoals ik ook in mijn brief op 7 juli jl. aan uw Kamer heb opgenomen.
Vraag 7
Wanneer hostingbedrijven uit Nederland vertrekken en zich elders registreren,
krijgen de lokale autoriteiten dan van Nederland een signaal dat een
hostingbedrijf zich heeft gevestigd dat te weinig maatregelen treft om hosting
van kinderpornografisch materiaal tegen te gaan?
Antwoord 7
Hostingbedrijven bieden diverse diensten aan en vertrekken in de regel niet
zo snel uit Nederland. Wel is het zo dat klanten van hostingbedrijven, zoals
eigenaren van bepaalde websites of resellers, zich kunnen verplaatsen indien
de hostingpartij meer maatregelen treft om online materiaal van seksueel
kindermisbruik tegen te gaan. Uit de TU Delft monitor van 2022 blijkt dit voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

enkele websites te zijn gebeurd. Hier wordt internationaal informatie met
elkaar over gedeeld. Meldpunten, zoals het NCMEC3 in de Verenigde Staten,
kijken bij een melding of er informatie is over de locatie van de website waar
het materiaal op staat. Indien vastgesteld kan worden dat een dergelijke
website bijvoorbeeld onder een Nederlandse hostingpartij valt, wordt deze
informatie gedeeld met de Nederlandse politie en gaat er via het Nederlandse
meldpunt, het EOKM, een notice-and-take-down verzoek naar zowel de
hostingpartij als de eigenaar van de website. Andersom kan ook het EOKM
andere landen erop wijzen dat er websites zijn in hun jurisdictie die beeldmateriaal van seksueel kindermisbruik bevatten. Er zijn helaas partijen die zich
om deze reden constant verplaatsen om uit handen van opsporingsdiensten
te blijven.
Vraag 8
Kunt u de wet Bestuursrechtelijke Aanpak online kinderpornografisch
materiaal voor het zomerreces 2023 naar de Kamer sturen, nu de afdeling
Advisering van de Raad van State al meer dan een jaar geleden advies
uitbracht over dit wetsvoorstel? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Ja, ik heb het wetsvoorstel bestuursrechtelijke aanpak online kinderpornografisch materiaal op 12 juni jl. naar uw Kamer verstuurd.4
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Kuik
(CDA), ingezonden 12 mei 2023 (vraagnummer 2023Z08332).

3
4

National Center for Missing & Exploited Childres.
Kamerstuk 36 377.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4