2022D51456

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft een aantal
vragen en opmerkingen aan de Minister voor Klimaat en Energie
voorgelegd over het ontwerpbesluit tot wijziging van het Activiteitenbesluit milieubeheer en het Besluit omgevingsrecht in verband met de
actualisatie van de energiebesparingsplicht (Kamerstuk 33 118, nr. 240).
De voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
De adjunct-griffier van de commissie,
Reinders
Inhoudsopgave
I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
II Antwoord / Reactie van de Minister

nds-tk-2022D51456

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het ontwerpbesluit. Deze leden steunen het besluit van de Minister om de bestaande
plicht tot het treffen van alle energiebesparende maatregelen te actualiseren. Zij vinden het belangrijk dat er wordt ingezet op energiebesparing,
zeker ten tijde van een energiecrisis. Bovendien geldt dat maatregelen die
binnen vijf jaar kunnen worden terugverdiend over het algemeen relatief
makkelijk kunnen worden genomen. Wel hebben de leden van de
VVD-fractie nog enkele vragen.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe deze nieuwe verplichtingen
werken in de praktijk. Wat gebeurt er als bedrijven en instellingen
maatregelen op het gebied van hernieuwbare energie niet kunnen treffen,
omdat er bijvoorbeeld geen ruimte is op het stroomnet? Worden de
bedrijven en instellingen dan vrijgesteld van de verplichting? Welke
andere situaties kunnen zich voordoen waarin het voor een bedrijf of
instelling onmogelijk is om de verplichte maatregelen te treffen ondanks
dat deze in theorie binnen vijf jaar zouden kunnen worden terugverdiend
en leidt tot CO2-reductie? Is de Minister voornemens om voor al deze
situaties een hardheidsclausule in te bouwen? Daarnaast vinden deze
leden het belangrijk dat bedrijven en instellingen de ruimte krijgen en
houden om te kiezen voor de meest efficiënte of gewenste verduurzamingsmethode. Ze moeten zelf kunnen bepalen of ze kiezen voor
waterstof, aardwarmte, zonnepanelen et cetera. Hoe wordt hier in de
energiebesparingsplicht rekening mee gehouden? Welke keuzevrijheid
hebben bedrijven en instellingen nog? Hoe wordt er voorkomen dat
bedrijven en instellingen bijvoorbeeld massaal kiezen voor zon-op-dak
omdat dit een maatregel is die zich mogelijk binnen vijf jaar terugverdient
terwijl ons stroomnet dit niet aankan?
De leden van de VVD-fractie hebben ook kennisgenomen van het
voornemen om de doelgroep van bedrijven en instellingen waarvoor de
geactualiseerde energiebesparingsplicht zal gelden wordt uitgebreid.
Hoeveel bedrijven zullen er nu onder de verplichting vallen? Hoeveel
CO2-reductie verwacht de Minister hiermee te kunnen realiseren? Sluiten
de afspraken daarnaast aan bij de afspraken die zijn gemaakt in het
glastuinbouwconvenant? Hoe gaat de Minister bedrijven en instellingen
ondersteunen in het uitvoeren van de maatregelen? Worden de bedrijven
en instellingen ook proactief van informatie voorzien?
De leden van de VVD-fractie ondersteunen het plan om toezicht en
handhaving ten aanzien van de geactualiseerde energiebesparingsplicht
bij één partij, de omgevingsdiensten, te leggen. Deze leden hebben
kennisgenomen van het extra budget dat is vrijgemaakt om ervoor te
zorgen dat er voldoende capaciteit is bij de omgevingsdiensten. Verwacht
de Minister dat dit voldoende is om ervoor te zorgen dat de omgevingsdiensten goed toezicht kunnen houden? Zijn er nog andere knelpunten die
zich voor kunnen doen, waardoor de omgevingsdiensten niet in staat
zouden zijn goed toezicht te houden? Is de Minister hierover in gesprek
met de omgevingsdiensten?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het ontwerpbesluit. Naar aanleiding daarvan hebben zij in algemene zin enkele vragen
over de aanscherping van de energiebesparingsplicht.
De leden van de D66-fractie hebben uit de antwoorden op eerdere
schriftelijke vragen van het lid Boucke vernomen dat iets meer dan twee
derde van de bedrijven rapporteert over energiebesparing en dat krap
vijftien procent volledig voldoet aan de energiebesparingsplicht

2

(Aanhangsel van de Handelingen 2022/23, nr. 698, antwoorden op vragen
12 en 13). Met de aanscherping van de energiebesparingsplicht wordt de
doelgroep uitgebreid. Hoe zorgt de Minister ervoor dat alle bedrijven
binnen de doelgroep gaat rapporteren? Wanneer verwacht de Minister dat
alle bedrijven die rapporteren volledig voldoen aan de energiebesparingsplicht? Verwacht de Minister dat de 56 miljoen euro voor handhaving van
de energiebesparingsplicht ervoor zal zorgen dat op 1 juli 2028, vijf jaar na
inwerkingtreding van de aangescherpte energiebesparingsplicht, 100%
van de doelgroep rapporteert en dat 100% voldoet aan de verplichting?
Kan de Minister toezeggen dat 100% rapporteren en 100% voldoen aan de
plicht per 1 juli 2028 een doel is waarop hij zal sturen? Kan hij toezeggen
in zijn periodieke rapportages aan de Kamer terug te komen op dit doel?
De leden van de D66-fractie steunen de uitbreiding van de energiebesparingsplicht naar de glastuinbouw en bedrijven in het Emissions Trading
System (ETS). Deze leden vernemen dat de Minister momenteel de
erkendemaatregelenlijst (EML) herziet. In hoeverre overweegt de Minister,
met het oog op de doelen voor 2030, om de EML uit te breiden naar
maatregelen die zich binnen zeven jaar terugverdienen? Hoeveel
CO2-reductie kan worden behaald met het uitbreiden van de EML naar
maatregelen met een terugverdientijd van zeven, tien of vijftien jaar?
Welke voordelen en nadelen zouden hieraan zitten? Welke landen in de
Europese Unie (EU) kennen een energiebesparingsplicht voor maatregelen met een langere terugverdientijd dan vijf jaar? Wat valt daarvan te
leren?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het ontwerpbesluit. Zij hebben enkele vragen over de uitwerking.
De leden van de SP-fractie lezen dat bedrijven energiebesparende
maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder moeten
uitvoeren. Zij vragen de Minister toe te lichten hoe gecontroleerd wordt
welke maatregelen hieronder vallen en wie dat bepaalt. Deze leden vragen
de Minister om te voorkomen dat bedrijven een beroep gaan doen op een
uitzondering, bijvoorbeeld vanwege een unieke situatie, waardoor de
plicht voor hen niet zal gelden. Zij vragen de Minister om duidelijkheid te
scheppen over mogelijke juridische procedures die gaan komen als
gevolg van onduidelijkheid van deze regelgeving en vragen de Minister
wat hij doet om dit tot een absoluut minimum te beperken. Erkent de
Minister dat, wanneer onduidelijk is wie vaststelt wat energiebesparende
maatregelen zijn die onder deze regels vallen, dit een lege huls zal zijn?
Kan de Minister reflecteren op het feit dat de energiebesparingsplicht al
decennia bestaat en dat hierop geen handhaving heeft plaatsgehad? Hoe
ondervangt dit voorstel de lacunes van eerder beleid? Deze leden
verwachten een uitgebreide reflectie en antwoord.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het ontwerpbesluit. Zij hebben enkele vragen over de uitwerking.
De leden van de SP-fractie lezen dat bedrijven energiebesparende
maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder moeten
uitvoeren. Zij vragen de Minister toe te lichten hoe gecontroleerd wordt
welke maatregelen hieronder vallen en wie dat bepaalt. Deze leden vragen
de Minister om te voorkomen dat bedrijven een beroep gaan doen op een
uitzondering, bijvoorbeeld vanwege een unieke situatie, waardoor de
plicht voor hen niet zal gelden. Zij vragen de Minister om duidelijkheid te
scheppen over mogelijke juridische procedures die gaan komen als
gevolg van onduidelijkheid van deze regelgeving en vragen de Minister
wat hij doet om dit tot een absoluut minimum te beperken. Erkent de
Minister dat, wanneer onduidelijk is wie vaststelt wat energiebesparende
maatregelen zijn die onder deze regels vallen, dit een lege huls zal zijn?

3

Kan de Minister reflecteren op het feit dat de energiebesparingsplicht al
decennia bestaat en dat hierop geen handhaving heeft plaatsgehad? Hoe
ondervangt dit voorstel de lacunes van eerder beleid? Deze leden
verwachten een uitgebreide reflectie en antwoord.
De leden van de SP-fractie constateren dat omgevingsdiensten een
belangrijke rol vervullen voor toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht. Deze leden vragen de Minister om duidelijk aan te geven op
welke wijze de 56 miljoen euro besteed gaat worden om het toezicht te
versterken. Zij vragen de Minister of hierover gesproken is met de
omgevingsdiensten en of de besteding aansluit bij hun behoeften. Deze
leden constateren ook dat er een verschil is tussen de provinciale dan wel
gemeentelijke invulling van de omgevingsdiensten en vragen de Minister
om in te gaan op mogelijke regionale verschillen in toezicht en
handhaving. Zij vragen wat de Minister doet om deze verschillen te
voorkomen. De leden van de SP-fractie hebben eerder geconstateerd dat
de omgevingsdiensten vele taken hebben, maar zwaar onder de maat
gefinancierd zijn en onvoldoende slagkracht hebben voor goede
controles. Hoe is dit met de 56 miljoen euro te ondervangen, vragen deze
leden.
De leden van de SP-fractie vragen de Minister welke rol is weggelegd voor
netbeheerders in de uitvoer en de handhaving van de energiebesparingsplicht. Netbeheerders vervullen een cruciale rol in de energieinfrastructuur en hebben bovendien een belangrijke informatiepositie met
betrekking tot het verbruik van afnemers. Deze leden vragen de Minister
of hij de netbeheerders wil betrekken bij het meten en inzichtelijk maken
welke bedrijven onder de energiebesparingsplicht vallen en hoe de
besparing verloopt. Kan de Minister zijn antwoord toelichten?
De leden van de SP-fractie vragen de Minister om meer duidelijkheid te
geven over de vormgeving van de onderzoeksplicht. Deze leden vragen de
Minister wie dit onderzoek gaat uitvoeren voor alle bedrijven, welk budget
hiervoor is en op welke manier geborgd is dat deze onderzoeken
onafhankelijk gebeuren. Zij vragen de Minister bovendien hoe gegarandeerd wordt dat de maatregelen in het uitvoeringsplan ook uitgevoerd
worden. Erkent de Minister dat hier een falen van intenties van beleid op
de loer ligt als er een welige advieshandel gaat ontstaan waardoor
toezichtinstanties juridisch worden weggeschaakt door bedrijven met
voldoende financiële middelen? Kan de Minister zijn antwoord toelichten?
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van het
ontwerpbesluit. Deze leden hebben hier nog enkele vragen over.
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de Minister zich inzet om
onnodige verlichting, verwarming en open deuren te ontmoedigen en het
vervangen van oude apparaten te stimuleren door middel van een
informatiecampagne. Deze leden vragen in hoeverre deze campagne ook
betrekking heeft op grote kantoorpanden en bedrijvencomplexen. Is de
Minister van mening dat er met dit campagnebeleid optimale besparingswinst geboekt wordt bij kantoorpanden en bedrijven? Kunnen deze
maatregelen niet vallen onder de energiebesparingsverplichting? Is de
Minister ertoe bereid dit te realiseren?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat er in samenwerking met de
koepelorganisatie van de omgevingsdiensten een landelijk coördinatieteam wordt opgericht, teneinde het uitvoeren van toezicht op energiebesparende maatregelen bij grootverbruikers te vergemakkelijken. Deze
leden steunen deze beleidsontwikkeling van harte. Een landelijk coördinatieteam zal een nuttige aanvulling zijn op de uitbreiding van de energiebesparingsplicht, daar zij centraal opereren. Zo kan kennis en kunde gedeeld
worden. Ten behoeve van een goede organisatie en functionering van dit

4

coördinatieteam achten deze leden het van groot belang dat er voldoende
middelen beschikbaar worden gesteld. Deze leden refereren hieromtrent
aan het door het lid Kröger ingediende amendement (Kamerstuk 36 200
XIII, nr. 19), waarin voor een dergelijk coördinatieteam het bedrag van vijf
miljoen euro wordt begroot. Hoe apprecieert de Minister dit amendement
in het licht van dit nieuwe beleidsvoornemen?
De leden van de GroenLinks-fractie zien graag dat de lijst met energiebesparende maatregelen zo groot mogelijk is. Hiertoe zien deze leden dat de
terugverdientijd verhoogd worden. Er wordt nog steeds een terugverdientijd van vijf jaar gehanteerd. Waarom wordt er niet een terugverdientijd van zeven jaar of meer gehanteerd?
De leden van de GroenLinks-fractie zien graag dat er bij de handhaving op
de energiebesparingsverplichting bij ETS-bedrijven onderscheid wordt
gemaakt tussen generieke en processpecifieke processen, zoals ook in de
motie-Van der Lee en Erkens (Kamerstuk 35 925 XIII, nr. 41) staat. Hoe
wordt dit in deze regeling toegepast?
II Antwoord / reactie van de Minister

5