Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

22 026

Nederlands deel van een
hogesnelheidsspoorverbinding
Amsterdam–Brussel–Parijs en
Utrecht–Arnhem–Duitse grens

Nr. 301

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 juli 2009
Tijdens het Algemeen Overleg met de vaste commissie voor Verkeer en
Waterstaat op 1 juli 2009 heeft uw Kamer vragen gesteld met betrekking
tot de ingebruikname van de HSL-Zuid in België vanaf medio juni 2009.
Vanaf 14 juni 2009 is het vervoer in België op Lijn 4 (het gedeelte van de
HSL van de grens tot Antwerpen) gestart. Er rijdt één trein per richting per
uur tussen Antwerpen en station Noorderkempen. Er wordt onder ERTMS
Level 1 gereden, met maximaal 160 km per uur. Hiervoor maakt de NMBS
gebruik van een tijdelijke oplossing, namelijk met de zogenaamde Dromedaris. Dit is een combinatie van reizigersstellen met in het midden een
locomotief. De locomotief heeft een Alstom On Board Unit. Ook de
ERTMS in de baan is door Alstom geleverd. Hierdoor was het mogelijk om
snel te starten met het vervoer.
Ook op Lijn 3 tussen Brussel en Luik is op 14 juni 2009 met het vervoer
onder ERTMS gestart met een ICE3 van DB onder ERTMS Level 2. Het
betreft een beperkt aantal treinen: 6 stellen. Ook hier geldt dat ERTMS in
de baan en de On Board Unit van dezelfde leverancier is (Alstom).
De situatie in België is wezenlijk anders dan in Nederland. Er zijn verschillende redenen waarom men in België sneller is gestart dan in Nederland
met het vervoer over de HSL.
–

–

–

KST133918
0809tkkst22026-301
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

In België is de ERTMS in de baan geleverd door dezelfde leverancier
als de On Board Unit (Alstom). In Nederland zijn dit verschillende
leveranciers;
In België worden tot op heden geen Integraal Proefbedrijfachtige
trajecten doorlopen: er is vrijwel direct gestart met commerciële diensten met een vergrote kans op storingen. Overigens ziet men in België
de voordelen van de aanpak zoals deze in Nederland in het Integraal
proefbedrijf wordt toegepast en gaat men deze op korte termijn wettelijk voorschrijven;
De contractuele setting van de betrokken vervoerder(s) is volledig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 026, nr. 301

1

–

anders. NMBS heeft de HSL-lijn in zijn bestaande vervoersopdracht
zitten. HSA heeft na een aanbesteding het alleenrecht op de HSL
gegund gekregen en moet hier een hoge HSL-heffing voor betalen.
HSA moet vanaf de eerste dag dat commercieel wordt gereden de
reizigers over zien te halen van haar diensten gebruik te maken. HSA is
van mening dat zij één kans heeft om een goede eerste indruk op de
reizigers te maken en wil hoge kwaliteit bieden;
De transitie tussen ERTMS en het eenvoudige Belgische beveiligingssysteem (Krokodil) is volgens de specialisten simpel in de trein te
realiseren. Voor het rijden op Krokodil wordt geen gebruik gemaakt
van een STM1. In de Nederlandse situatie waar een transitie naar het
meeromvattende ATB (EG)-systeem gemaakt moet worden, zal deze
treinoplossing niet volstaan. In Nederland is een meer ingewikkelde
oplossing met een STM-ATB noodzakelijk, die meer testen, meer
bewijsvoering en dus meer tijd voor de vrijgave vergt.

Zoals eerder aan u medegedeeld, zal vanaf 7 september 2009 ook in
Nederland het vervoer over de HSL starten en kunnen de reizigers gaan
profiteren van de reistijdwinst die de HSL-Zuid biedt.
De minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

1

De System Transmission Module is apparatuur die één of meerdere van de bestaande
treinbeïnvloedingen (ATB, PZB, etc.) ondersteunt en de informatie hiervan toont in de
gestandaardiseerde ETCS-cabine.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 026, nr. 301

2