AH 849
2080904520
Antwoord van staatssecretaris Heemskerk (Economische Zaken), mede namens de
staatssecretaris van Financiën (ontvangen 4 december 2008)
Hierbij zend ik u, mede namens de staatssecretaris van Financiën, de antwoorden op de
vragen die zijn gesteld door het lid Aptroot over de stijgende lasten voor ondernemers. De
vragen werden mij toegestuurd op 5 november jl. onder nummer 2080904520.
1
Kunt u een overzicht sturen van de gemiddelde lasten voor ondernemers in 2007, 2008,
2009 en 2010?
Antwoord
Het totale lastenbeeld is weergegeven in de Miljoenennota 2009 (tabel 4.11, blz. 93). De
lastenontwikkeling is het gevolg van keuzes die het kabinet maakt op het gebied van
EMU saldo, uitgaven en lastenontwikkeling. De lastenontwikkeling wordt vrijwel
volledig verklaard door de ontwikkeling van de zorgpremies.
De lasten die in deze kabinetsperiode bij bedrijven neerslaan drukken conform afspraken
uit het Coalitieakkoord met name op 2008, hetgeen ook via de vergroening van het
belastingstelsel is ingevuld. Daarnaast stijgen de zorgpremies in 2008 relatief sterk. In
2009 is er sprake van een lastenverlichting van bijna € 1 mrd, veroorzaakt door lagere
WW premies en een lagere zorgpremie. In de jaren 2010 en 2011 zullen de lasten voor
bedrijven slechts gematigd toenemen.
2
Kunt u daarbij de lastenverhoging specificeren voor aantal ondernemerscategorieën,
waaronder een winkelier, een groothandelaar/importeur, een industrieel bedrijf en een
transportbedrijf, waarbij uitgegaan wordt van een klein en een middelgroot bedrijf?
Antwoord
Een meer specifiek lastenbeeld voor een aantal ondernemerscategorieën waar naar wordt
gevraagd, kan niet worden verstrekt omdat het lastenbeeld op dat lage aggregatieniveau te
heterogeen is. Ik merk daarbij op dat het kabinet overigens niet stuurt op lasten naar
ondernemerscategorie maar op de macro ontwikkeling: over de kabinetsperiode stijgen de
beleidsmatig gewijzigde inkomsten niet meer en niet minder dan volgens het kader is
afgesproken.
3.
Wilt u daarbij aangeven wat de lastenverhoging is door de nieuwe reclamebelasting die
veel gemeenten willen invoeren?
Antwoord
In het lastenbeeld van het kabinet zijn ook de lokale belastingen opgenomen voor zover

deze onder de definitie van een collectieve last vallen (verplicht door de overheid
opgelegde betaling waar geen concrete, individuele en met de betaling samenhangende
tegenprestatie tegenover staat). Dit betreft de meeste lokale lasten zoals OZB,
verontreinigingsheffing en waterschapsheffing.
De gemeentelijke reclamebelasting die sommige gemeenten hebben ingevoerd wordt ook
als collectieve last gekenschetst. Overigens bestaat de wettelijke grondslag voor deze
belasting reeds sinds 1920. Uit CBS-cijfers blijkt dat met deze belasting macro ongeveer €
10 mln per jaar is gemoeid.
Introductie van lokale belastingen of heffingen zijn primair de verantwoordelijkheid van
gemeenten, maar worden meegenomen in het lastenkader voor zover deze worden
gekenschetst als collectieve last
4
Wilt u daarbij aangeven wat de lastenverhoging is door de nieuwe extra OZB-heffing
voor ondernemers, die u wilt invoeren, de zgn. “Bedrijfsgerichte Gebieds Verbetering
belasting”?
Antwoord
Wat de Bedrijfsgerichte Gebiedsverbetering (BGV) heffing betreft merk ik ten eerste op
dat het niet gaat om een extra belasting van OZB. Wel wordt de OZB-systematiek
gevolgd in de zin dat de gebruikers van niet-woningen bijdrageplichtig zijn en de hoogte
van de heffing gebaseerd is op de WOZ-waarde (tenzij gekozen wordt voor een vast
bedrag).
De BGV-heffing is een gebiedsgerichte bestemmingsheffing, die alleen ingesteld kan
worden als uit een draagvlakmeting onder de betreffende ondernemers in het
gebied blijkt dat een ruime meerderheid van de respondenten instelling van die heffing
steunt. De opbrengst van de heffing vloeit terug naar de ondernemers (georganiseerd in
een vereniging of stichting) om de door hen gewenste maatregelen in het gebied te
realiseren en zal daarom door veel ondernemers niet beleefd worden als een
lastenverhoging, maar eerder als een investering in de kwaliteit van hun
bedrijfsomgeving. In paragraaf 13 van de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel
"Experimenten BGV-zones" dat momenteel ter behandeling voorligt in uw Kamer
(Tweede Kamer, vergaderjaar 2007-2008, 31 430, nr. 3) is aangegeven dat er na
inwerkingtreding van het wetsvoorstel naar verwachting circa 30 experimenten zullen
starten met naar schatting per BGV-zone circa 80 bedrijven en een geschatte gemiddelde
BGV-bijdrage van € 500,- per bedrijf per jaar. De totale hoogte van de BGV-heffing
komt daar mee naar schatting op een bedrag van
€ 6mln uitgaande van de maximale looptijd van de BGV-zones van 5 jaar.
5
Wilt u daarbij aangeven wat de lastenverhoging is door de nieuwe verpakkingenbelasting?
6
Wilt u daarbij aangeven wat de lastenverhoging is door de toegenomen autobelastingen,
inclusief de verhoging van de accijnzen?

7
Wilt u daarbij aangeven wat de lastenverhoging is door de toegenomen milieuheffingen
en energieheffingen?
Antwoord
Onderstaande tabel geeft antwoord op de vragen 5 tot en met 7. Het lastenbeeld wordt
verbijzonderd naar de verpakkingenbelasting, de autobelastingen, de vliegbelasting, en de
verhoging milieuonvriendelijke brandstoffen en energie. Hierbij geldt dat voor 2009
vooral sprake is van overloopeffecten van maatregelen die al in 2008 zijn ingegaan.
Overigens is in deze jaren ook sprake van lastenverlichtingen voor bedrijven.
Verbijzonderd lastenbeeld bedrijven naar indirecte belastingen in mld euro.
2008
2009

Verpakkingenbelasting
Schoon en zuinig
Taakstellende verhoging milieuonvriendelijke
brandstoffen en energie
Vliegbelasting

cumulatief 20082011

0,2
0,2
0,1

0,1
0,0
0,1

0,4
0,2
0,3

0,1

0,1

0,2

Bron: Belastingplan 2008

8
Kunt u aangeven wat de gevolgen voor de ondernemers zijn, op het vlak van hun
winstgevendheid of ontstane verliezen en de werkgelegenheid?
Antwoord
Het kabinet is van mening dat sprake is van een evenwichtige en gematigde
lastenontwikkeling voor het bedrijfsleven, die bijdraagt aan een gezonde en duurzame
economie. Effecten omtrent winstgevendheid, ontstane verliezen en de werkgelegenheid
kunnen uiteraard per ondernemer verschillen en hangen onder meer af van de mate
waarin kosten worden doorberekend in de prijzen.
Overigens maken de effecten van de overheidsmaatregelen onderdeel uit van het totale
macrobeeld van het CPB zoals gepubliceerd in de MEV en de CEP. In het macrobeeld
vindt geen partiële uitsplitsing plaats.
9
Kunt u aangeven wat de gevolgen zijn voor de koopkracht van de Nederlandse
consument, de huishoudens?
Antwoord
De invloed van de overheidsmaatregelen op de koopkracht op het gebied van indirecte
belastingen loopt via de inflatie. Het effect van de overheidsmaatregelen op de inflatie
bedraagt zowel in 2008 als in 2009 circa 0,3% punt. Het kabinet beoordeelt de koopkracht
overigens in totaliteit en niet alleen op basis van effecten van overheidsbeleid op de
inflatie. Er zijn immers vele andere factoren die de koopkracht beïnvloeden. Overigens
heeft het kabinet voor 2009 maatregelen getroffen om de koopkracht voor burgers te

verbeteren. Onder andere gaat het om de WW premies voor werknemers die in 2009
worden verlaagd tot nihil, de intensiveringen in de inkomensafhankelijke aanvullende
combinatiekorting en de inkomensafhankelijke arbeidskorting. Voor een integraal
koopkrachtbeeld wordt verwezen naar de begroting van SZW.
10
Bent u zich ervan bewust dat al deze lastenverhogingen funest zijn, zeker in een periode
waarin de groei van de economie tot stilstand is gekomen en dreigt te krimpen?
Antwoord
Zoals aangegeven is het kabinet van mening dat het lastenbeeld zoals dat voor bedrijven
in deze kabinetsperiode geldt evenwichtig uitpakt voor het bedrijfsleven. Weliswaar zijn
de lasten voor bedrijven in 2008 verhoogd, maar daar staat een lastenverlichting in 2009
tegenover.
De huidige economische ontwikkeling heeft overigens de volle aandacht van het kabinet.
Het kabinet heeft daarom inmiddels een pakket aan maatregelen aangekondigd dat het
bedrijfsleven in de komende tijd beoogt te ondersteunen. Ik verwijs naar de brief van de
minister-president van 21 november jongstleden.
Los hiervan wordt overigens ook de regeldruk waar bedrijven mee kampen,
geïnventariseerd. In verband hiermee is op 3 november jl. de Voortgangsrapportage
Regeldruk Bedrijven naar Uw Kamer verzonden (Tweede Kamer, vergaderjaar 20072008, 29 515, nr. 249).
11
Bent u bereid al uw ingevoerde en voorgenomen lastenverhogingen terug te draaien,
respectievelijk niet door te voeren? Zo neen, wat zijn uw argumenten om in deze tijd de
ondernemers en consumenten, die het toch al moeilijk hebben, steeds zwaarder te
belasten?
Antwoord
Het door het kabinet afgesproken lastenkader blijft in deze kabinetsperiode gehandhaafd.
Het lastenkader is een cruciaal onderdeel van de gehele rijksbegroting. Nog meer dan in
tijden waarin de economie zich in rustig vaarwater bevindt, is het thans van groot belang
om stabiel begrotingsbeleid te voeren en de automatische stabilisatoren hun werk te laten
doen. Zoals gezegd is in 2009 overigens juist sprake van lastenverlichting voor bedrijven
en burgers. De stelling dat ondernemers en consumenten zwaarder worden belast
onderschrijf ik dus niet.