Jaarplan
2021

Op weg naar een Integraal Beheerplan

Inhoudsopgave
03 Voorwoord
04 Strategie
05 Uitgangspunten
06 Terugblik 2020
08 Jaarplan 2021 en Integraal Beheerplan
09 Doelen 2021
10 Doel 1: Ontwikkelen van het Integraal Beheerplan
17

Doel 2: Als waren wij één opdrachtgever

19 Doel 3: Als waren wij één beheerder
22 Doel 4: Doorontwikkelen BAW
23 Risicoparagraaf
24 Financiële paragraaf
26 Organisatie & communicatie
27 Tot slot

03

02

Voorwoord
"De Waddenzee verzandt weliswaar en
het zeewater lijkt dus als een laken
van het Wad te worden afgetrokken,
maar dat betekent niet dat ze van
plan is om uiteindelijk te verdwijnen.
Integendeel."
- Mathijs Deen

Christine Wijshake
& Marre Walter

De Beheerautoriteit Waddenzee, bestaande uit
vijf opdrachtgevers en twee directeuren, is op 1
maart 2020 van start gegaan. Deze start verliep
vanwege de maatregelen rondom COVID19
anders dan voorzien. Desondanks hebben we met
de opdrachtgevers, beheerders en stakeholders
inzicht gekregen in de complexe organisatie
rondom het beheer van de Waddenzee en een
strategie kunnen vaststellen voor een nieuwe
governance rondom het beheer.
Vanaf 1 september is de bemensing van het team¹
van de Beheerautoriteit Waddenzee, naast de
managementassistente, uitgebreid met twee
beleidsmedewerkers, een beleidsondersteuner en
een communicatieadviseur. Met dit compacte
team wordt de komende jaren invulling gegeven
aan de bestuursopdracht vanuit de volgende
kernwaarden: we zijn betrokken, we zijn
betrouwbaar en we doen het samen. Als stip op
de horizon zien we het verbeteren van de
natuurkwaliteit van de Waddenzee door een
verbeterd integraal beheer. In voorliggend
jaarplan geven we inzicht in de doelen, strategie
en activiteiten van de Beheerautoriteit waar wij
ons als team voor 2021 aan verbinden.

¹ Waar in het jaarplan wordt gesproken over 'BAW' worden bedoeld de opdrachtgevers en de twee

directeuren. Met 'team BAW' worden bedoeld de twee directeuren en de compacte unit.

03

Strategie
De Beheerautoriteit begeleidt de transitie
naar een succesvol en integraal beheer van de
Waddenzee op basis van “commoning”.
Commoning gaat uit van het duurzaam
gezamenlijk gebruiken, benutten en
beschermen van de Waddenzee vanuit het
perspectief dat de Waddenzee een
gezamenlijk eigendom is en daarmee dus meer
dan de som der delen. Dit betekent
dat we vanuit betere samenwerking, het
gebruiken van één taal, het nastreven
van één doel en het werken als waren wij één
organisatie werken aan duurzaam
gebruik en het beheer van de Waddenzee met
oog voor de effecten voor natuur en
economie.
De basis voor samenwerking binnen de
common bestaat in elk geval uit de volgende
onderdelen:
Gevoelde en gedeelde urgentie
Gezamenlijke ambitie
Wederzijdse afhankelijkheid (het besef dat
we alleen met elkaar onze ambities kunnen
bereiken)
Onderling vertrouwen en begrip

Dit betekent:
Werken aan een nieuwe beheergovernance vanuit een gezamenlijk
Waddenzeebelang zoals geformuleerd in
de Agenda voor het Waddengebied 2050
Werken als waren wij één opdrachtgever
Werken als waren wij één beheerder
Gezamenlijke ambitie in de vorm van
gezamenlijk vastgestelde doelen voor alle
acht beheeraspecten in natuur-, vis- en
waterbeheer*

Lange termijn doelstelling
"Het doel van Beheerautoriteit Waddenzee is het
verbeteren van de natuurkwaliteit van de
Waddenzee door het bevorderen en versterken van
de samenhang van het natuur-, vis- en waterbeheer
van de Waddenzee in overeenstemming met de
daarvoor geldende Unierechtelijke en nationale
wet- en regelgeving." (Uit: Bestuursovereenkomst
BAW, Staatscourant 2020, nr. 36033, 8 juli 2020)

* De acht beheeraspecten zijn: Natuurherstel, Fysiek beheer, Monitoring, Praktijkgericht onderzoek,
Vergunningverlening, Gastheerschap, Toezicht & handhaving en Werelderfgoed. Zie Doel 1 voor een verdere
uitwerking hiervan.

04

Uitgangspunten
De totale nieuwe
governance betreft de BAW,
het Bestuurlijk Overleg
Waddenzee (BOW) en het
Omgevingsberaad
Waddenzee (OBW).
De Beheerautoriteit
Waddenzee (BAW) bestaat
uit de opdrachtgevers en de
twee directeuren.
De opdrachtgevers van de
BAW zijn: het ministerie van
LNV, het ministerie van I&W,
provincie Noord-Holland,
provincie Friesland en
provincie Groningen.
De huidige beheerders die
zich hebben verenigd in het
Beheerderscollectief
Waddenzee (BCW) zijn:
Rijkswaterstaat,
Natuurmonumenten,
Staatsbosbeheer, ministerie
van LNV (inclusief
Waddenunit), provincies
Noord-Holland, Fryslân en
Groningen, Landschap
Noord-Holland, Groninger
Landschap, ‘t Fryske Gea en
de particuliere kweldereigenaren.*
Het team BAW bestaat uit
de twee directeuren, twee
beleidsmedewerkers, de
beleidsondersteuner, de
communicatieadviseur en de
managementassistente.

03

Rollen en verantwoordelijkheden van team BAW:

* Zie ook bestuursovereenkomst artikel 1B en 1C.

Het team BAW heeft een
initiërende rol in de verdere
ontwikkeling van de nieuwe
beheergovernance en
spreekt partijen aan op het
naleven van de gemaakte
afspraken.
Het team BAW is
verantwoordelijk voor het
faciliteren van het proces
om te komen tot een
gezamenlijk Integraal
Beheerplan (IBP). De
beheerders zijn
verantwoordelijk voor het
invullen van het IBP.
Het team BAW begeleidt
processen, structureert en
biedt inzicht en overzicht,
en signaleert en agendeert
knelpunten en kansen
tussen beleid en beheer.

05

Terugblik 2020
Het jaar 2020 stond in het teken van de start van de
Beheerautoriteit Waddenzee. De belangrijkste ontwikkelingen
van dit jaar waren het gezamenlijk opstellen van de strategie
voor de transitie naar een succesvol en integraal beheer van de
Waddenzee, het opbouwen van vertrouwen bij en tussen
betrokken partijen en het ontwikkelen van een raamwerk voor
een Integraal Beheerplan.

Deze uitkomsten zijn het resultaat
van onder andere de volgende
activiteiten:
Het voeren van circa 100
netwerkgesprekken met
betrokken partijen binnen het
beheer en gebruik van de
Waddenzee.
Twee meerdaagse bijeenkomsten met de genoemde
beheerders van de
Waddenzee.
Deelname aan trilateraal
overleg en het leveren van een
bijdrage aan de ontwikkeling
van het Single Integrated
Managementplan.

Deelname aan diverse
overleggen in relatie tot de
ontwikkeling van het IBP,
waaronder het Programma
naar een Rijke Waddenzee
en de Regiegroep
Uitvoeringsprogramma
Agenda voor het Waddengebied 2050.
De start van het inhoudelijk
uitwerken van vijf
beheeraspecten
(Natuurherstel, Toezicht &
Handhaving en
Gastheerschap,
Vergunningverlening,
Werelderfgoed).

06

Leerpunten en
ervaringen vanuit 2020
De huidige situatie rondom het beheer
van de Waddenzee is complex en
uitdagend.
De transitie-strategie op basis van
“commoning” wordt omarmd door alle
partijen.
De beheerders onderkennen de
noodzaak en hebben de bereidheid om
samen met de BAW te werken aan de
invulling/werking van de nieuwe
beheergovernance.
De beheerders willen gezamenlijk aan
de slag met het vormgeven en invullen
van het IBP.

Opdrachtgevers op bestuurlijk en
ambtelijk niveau omarmen het principe
van één opdrachtgever.
Zowel het vaststellen van de strategie
door opdrachtgevers en beheerders,
als de consequenties van die strategie
voor hun handelen, leverden
regelmatig scherpe en soms
ongemakkelijke gesprekken op.
Alle partijen ontwikkelen zich binnen
de nieuwe beheergovernance in een
sfeer van lerend ontdekken. Dit
gebeurt in steeds meer openheid en
door het spiegelen van elkaar.
De systeemverandering richting de
nieuwe governance is daarmee een
zoektocht voor alle betrokkenen.
Samenwerken vraagt tijd en aandacht:
het is een investering die uiteindelijk
het verschil zal maken.
Het opbouwen van een nieuwe
organisatie binnen een bestaande
complexe omgeving door twee nieuwe
directeuren kost veel tijd en energie.
Ook het opbouwen van een team met
het werven, selecteren en inwerken van
nieuwe medewerkers, het laten
doorleven van de strategie en het
begrijpen van de context vergt de
nodige aandacht en tijd.

07

Jaarplan 2021 en
Integraal Beheerplan
Een van de belangrijkste producten voor
het gezamenlijk beheer van de Waddenzee
is het Integraal Beheerplan (IBP); een
beheerplan voor de gehele Waddenzee
gemaakt en gedragen door alle
beheerders en de opdrachtgevers. In de
door de Beheerautoriteit Waddenzee
vastgestelde strategie is geconstateerd
dat de benodigde transitie naar succesvol
en integraal beheer tijd kost. Het
afgelopen jaar is volop geïnvesteerd om
deze transitie vorm te geven door het
opbouwen van vertrouwen met en tussen
de verschillende organisaties. Op basis
van het perspectief van de "commoning"
gaan alle partijen gezamenlijk werken aan
het invullen en uitvoeren van het IBP. Het
opgebouwde draagvlak is een resultaat
dat wellicht niet direct zichtbaar is voor
de buitenwereld, maar dat als fundering
voor het IBP niet onderschat moet
worden.
In het beheerderscollectief lopen twee
verantwoordingslijnen door elkaar heen;
enerzijds de verantwoordelijkheid die
individuele beheerders hebben tot hun
opdrachtgevers en anderzijds de
verantwoordelijkheid binnen de
Beheerautoriteit.

03

In de bestuursovereenkomst is
afgesproken dat beheerders hun
bevoegdheden, verantwoordelijkheden en
bekostiging blijven behouden, maar dat
opdrachtgevers in het
opdrachtgeversoverleg de uitoefening van
die bevoegdheden coördineren en
gezamenlijk beleid en inspanningen
bundelen.
De BAW werkt in de komende jaren in drie
fasen dynamisch toe naar een volledig
werkend IBP. Fase 1 wordt afgerond met
een online publicatie, in de vorm van een
website, van een eerste versie van het IBP.
Hiermee staat de ruggengraat voor het IBP.
Een volledig ingevuld en werkend
beheerplan is het dan nog niet. Fase 2
wordt benut om het IBP trapsgewijs op te
bouwen, in te vullen en te laten werken.
2020 stond in het teken van
samenwerking. In 2021 wordt de
samenwerking verder versterkt door het
uitwerken van de ambities en de
gezamenlijke doelen op de acht
beheeraspecten en het starten van het
invullen van het IBP op inhoud. In 2023 zal
het IBP op alle onderwerpen ingevuld en
werkend zijn.
Het IBP wordt cyclisch van karakter, in de
betekenis dat de verschillende onderdelen
periodiek geactualiseerd worden.

08

Doelen 2021
De doelstelling van de BAW is het leveren van
een bijdrage aan het verbeteren van de
natuurkwaliteit van de Waddenzee door de
samenhang te bevorderen op acht
beheeraspecten en de samenwerking tussen
de beheerders te verbeteren.

Op de volgende pagina’s worden deze doelen
vertaald in indicatoren en concrete acties.
Parallel wordt een voortgangsrapportage
jaarplan ontwikkeld waarin de voortgang op
de verschillende doelen wordt bijgehouden.
Zie hiervoor bijlage 1.

Uit deze doelstelling leiden we vier doelen voor
2021 af, te weten:
1. Ontwikkelen van het Integraal Beheerplan
2. Werken als waren wij één opdrachtgever
3. Samenwerken als waren wij één beheerder
4. Doorontwikkelen BAW

Resultaten in 2021
Eind 2021 hebben we onder andere bereikt dat:
er door de leden van het Beheerderscollectief
Waddenzee in het IBP gezamenlijke afspraken zijn
gemaakt over de beheeraspecten natuurherstel,
vergunningverlening, toezicht & handhaving en
gastheerschap;
er voor elk van deze prioritaire onderwerpen,
vanuit de gezamenlijke opdrachtgevers en in
samenspraak met de beheerders tenminste een
opdracht ligt die de natuurkwaliteit verbetert;
er een Nederlandse bijdrage aan het Single
Integrated Management Plan (SIMP) ligt;
er een eerste versie van het IBP platform is als het
leidende platform voor het gezamenlijk beheer
van de Waddenzee.

09

DOEL 1

Ontwikkelen van het
Integraal Beheerplan

Het Integraal Beheerplan
(IBP) is de drager van de
transitie; voor beheerders in
de uitvoering, voor opdrachtgevers voor het volgen van
uitvoering en te nemen
besluiten. Daarmee wordt het
IBP de richtinggevende
leidraad voor het gezamenlijk
beheer van de Waddenzee.
Het ontwikkelen van het IBP
speelt zich af in een context
van bestaande regelgeving,
beleidskaders (zoals de NOVI,
het NWP, de Agenda voor het
Waddengebied 2050 en het
nieuw op te stellen
beheerplan Natura2000),
huidige financieringsstromen
en bestaande initiatieven.

Voor het invullen van het IBP
onderkennen we onder andere
de volgende stappen:
Het ontwikkelen van een
gezamenlijke definitie voor
elk beheeraspect.
Een analyse van de huidige
situatie.
Het formuleren van
gezamenlijke doelen.
Het leggen van verbinding
en het zoeken van
integratie met overige
relevante thema’s,
initiatieven en
beheeraspecten.
Het benoemen en ophalen
van de kennisvragen.

Uiteindelijk worden op basis
van het IBP in gezamenlijkheid
besluiten genomen en
verantwoordelijkheden
belegd. Het proces wordt
uitgevoerd door de
gezamenlijke beheerders,
waarbij het vaststellen van de
gezamenlijke doelen per
beheeraspect, zowel vorm
krijgt vanuit het perspectief
van de beheerders als de
opdrachtgevers. Team BAW
faciliteert het proces.
Team BAW faciliteert de
beheerders bij de vormgeving,
structurering en invulling van
het IBP.

10

1.1 Ontwikkelen
IBP als leidraad
Strategie
Het IBP wordt gebruikt als leidraad voor het
gezamenlijk beheer van de Waddenzee.
Indicatoren
Alle gezamenlijke doelen van de
beheerders voor de verschillende
beheeraspecten zijn vastgesteld.
De gezamenlijk gemaakte afspraken zijn
vastgelegd in het IBP.
De gezamenlijk gemaakte afspraken in
het IBP krijgen een plek in de individuele
werkplannen van de beheerders.
Acties algemeen
Formuleren van doelen en
uitgangspunten van het IBP zodanig dat
het als leidraad kan dienen voor het
gezamenlijk beheer.
- Verder uitwerken in individuele
gesprekken, workshops en vaststellen in BCW.
Beheerderscollectief Waddenzee
informeren over voortgang IBP.
- Standaard agendapunt bij
vergaderingen BCW².
Opdrachtgevers informeren over
voortgang en eventuele besluitpunten
voorleggen.
- Standaard agendapunt bij
vergaderingen opdrachtgeversoverleg BAW.
Aanspreken leden Beheerderscollectief
op gebruik IBP en ondersteunend
samenwerkingsplatform.

² Zie bijlage 2 voor een overzicht van de bijeenkomsten van het BCW en de opdrachtgeversoverleggen.

11

Specifiek per beheeraspect

Natuurherstel

Fysiek beheer

Het (zonodig) herstellen en instandhouden
van de essentiële functies die de
Waddenzee als systeem heeft.*

Het (laten) uitvoeren van werkzaamheden
gericht op duurzame ontwikkeling en/of
instandhouding van functies van de
Waddenzee met betrekking tot natuur-, vis-,
en waterbeheer.

Ambitie
Gezamenlijk werken aan natuurherstel.
Acties
Uitwerken van de ambitie in
gezamenlijke doelen met beheerders.
Faciliteren werkgroep natuurherstel.
- Uitwerken gezamenlijk doelen.
- Uitwerken lijst prioritaire
natuurherstelmaatregelen naar
gezamenlijke werkplannen.
- Begeleiden (externe) review op
uitgewerkte voorstellen.
Laten vaststellen uitwerking voorstellen
prioritaire natuurherstelmaatregelen in
Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het opdrachtgeversoverleg.
Laten vaststellen uitwerking voorstellen
prioritaire natuurherstelmaatregelen in
opdrachtgeversoverleg.
Verkennen verbinding acties
natuurherstel in IBP met o.a.
uitvoeringsprogramma Agenda 2050,
PAGW, NWP, LifeIP Delta Natuur.

* Deze omschrijving vraagt nog nader gesprek en nadere uitwerking.

Ambitie
Werken als waren wij één fysiek beheerder.
Acties
Uitwerken van de ambitie in
gezamenlijke doelen met beheerders.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het opdrachtgeversoverleg.

12

Monitoring
Het herhaaldelijk verzamelen van informatie
om in kaart te brengen wat de effecten zijn
van de beheerinspanningen van de
gezamenlijke beheerders op de natuurkwaliteit van de Waddenzee om zo nodig
besluiten te nemen over wijziging of het
doorzetten van gepleegde inspanningen.
Hierbij aandacht houden voor de relatie
tussen beheerinspanningen enerzijds en
duurzaam (economisch) gebruik
anderzijds.*
Ambitie
Één gezamenlijke beheermonitoring.
Acties
Uitwerken van de ambitie in
gezamenlijke doelen met beheerders en
kennisregisseur (Waddenacademie).
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het opdrachtgeversoverleg.
Uitwerken met leden BCW van de
kennisvragen voor de beheeraspecten
Natuurherstel, Toezicht & Handhaving
en Gastheerschap en
Vergunningverlening.
Uitwerken met leden
Beheerderscollectief en
Waddenacademie relatie
beheermonitoring en huidige
organisatie basismonitoring.

* Deze omschrijving vraagt nog nader gesprek en nadere uitwerking.

Praktijkgericht
onderzoek

Nog niet alle kennis voor het beheer van de
Waddenzee is aanwezig. Het doen van
praktijk gericht onderzoek helpt om
antwoord te generen op de openstaande
kennisvragen.*
Ambitie
Gezamenlijke beheergerichte
kennis/onderzoeksagenda.
Acties
Uitwerken van de ambitie in
gezamenlijke doel met beheerders.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het opdrachtgeversoverleg.
Verbinden partijen bij
onderzoeksprogramma
klimaatverandering (LNV/NWO).
Scherpte over rol BAW in gezamenlijke
kennishuishouding Waddengebied.

13

Vergunningverlening
Vanuit verschillende wetten en regelingen
worden door verschillende organisaties
(beheerders) vergunningen afgegeven die
effect hebben op natuur-, vis- en
waterbeheer.
Ambitie
Werken als waren wij één vergunningverlener.
Acties
Opleveren adviesrapport Quick Scan
Vergunningverlening aan BCW.
Verwerken vervolgacties uit bespreking
adviesrapport Quick Scan.
- Mogelijk agenderen aanbevelingen in
opdrachtgeversoverleg.
Met vergunningverlenende beheerders
uitwerken van de ambitie in
gezamenlijke doelen.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijk doelen in
het opdrachtgeversoverleg.
Agenderen verbetervoorstellen Quick
Scan in gesprekken LNV/Waddenzee
Visserij Platform over verbetering
Vergunningverleningstraject
Garnalenvisserij.

Gastheerschap
Het duurzaam aantrekken, ontvangen,
informeren en rondleiden van bezoekers in
het Waddengebied. Het geven van
informatie op maat over het gebied aan
bezoekers.
Ambitie
Werken als waren wij één gastheer.
Acties
Uitwerken van de ambitie in
gezamenlijke doelen met leden
Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
opdrachtgeversoverleg.
Faciliteren van de werkgroep
Gastheerschap.
- In kaart brengen van de inzet van de
verschillende beheerders
(vrijwilligers en gastheren per
beheerder).
- In kaart brengen waar behoefte aan
is na actualisering zoneringskaart in
2021.
- Opstellen kader voor werken als
waren wij één gastheer voor hele
Waddenzee.
- Opstellen plan voor invulling
gezamenlijk gastheerschap, inclusief
voorstel benodigde financiering.
Laten vaststellen van voorstellen uit
werkgroep
in Beheerderscollectief
Mogelijk agenderen van voorstellen voor
aanpassing financiering Gastheerschap
Waddenzee in opdrachtgeversoverleg.

14

Toezicht &
handhaving

Werelderfgoed

Toezicht en controle op de naleving van
specifieke wet- en regelgeving die de
Waddenzee raken en het uitoefenen van de
bevoegdheid tot het doen naleven van deze
regels.

Het onder de aandacht brengen van de
bijzondere status van de Waddenzee
Unesco Werelderfgoed met als doel
positieve effecten te bereiken voor de
natuurkwaliteit.

Ambitie
Werken als waren wij één toezichthouder en
handhaver.

Ambitie
Gezamenlijk werken aan promotie, educatie
en draagvlakvergroting van het
werelderfgoed in relatie tot het verbeteren
van de natuurkwaliteit.

Acties
Uitwerken van de ambitie in
gezamenlijke doelen met leden van het
Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het opdrachtgeversoverleg.
Faciliteren van de werkgroep Toezicht
en Handhaving.
- Beheerders ontwikkelen een:
gezamenlijk T&H plan voor de
Waddenzee met een daarbij
behorend financieringsvoorstel;
gezamenlijk T&H Jaarplan (incl.
gelijke wijze van registratie en
rapportage);
geactualiseerde zoneringskaart
met T&H-elementen.
Laten vaststellen van voorstellen uit
werkgroep in Beheerderscollectief.
Mogelijk agenderen van voorstellen voor
aanpassing financiering toezicht en
handhaving Waddenzee in
opdrachtgeversoverleg.

◦
◦
◦

Acties
Uitwerken van de ambitie in
gezamenlijke doelen met ambtelijke
opdrachtgevers en de leden van het
Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het Beheerderscollectief.
Laten vaststellen gezamenlijke doelen in
het opdrachtgeversoverleg.
In samenwerking met LNV, provincies en
gemeenten doen van voorstel voor
mogelijk toevoegen van
coördinatiefunctie Werelderfgoed
binnen BAW ter vaststelling in BCW en
OG in september.
Voeren van verkennende gesprekken
over verder invullen van relatie
Werelderfgoedcentra en
Beheerderscollectief/IBP en BAW.
Ophalen input Nederlandse bijdrage
voor het Single Integrated Management
Plan (SIMP) bij leden van het
Beheerderscollectief.

15

1.2 Ontwikkelen IBP als platform
Strategie
Het IBP wordt gezien als ondersteunend
platform voor de leden van het
Beheerderscollectief Waddenzee.
Het IBP wordt gezien als dynamisch
platform voor samenwerking aan het beheer
van de Waddenzee.
Indicatoren
Het Beheerderscollectief Waddenzee is
akkoord met de specificaties voor het
samenwerkingsplatform.
Het Programma van Eisen is gereed.
De aanvraag voor de ontwikkeling van
het samenwerkingsplatform is uitgezet.
Het prototype is ontwikkeld.
De invulling van het IBP is gestart.
Het IBP en het samenwerkingsplatform
worden gebruikt door de leden van het
Beheerderscollectief Waddenzee en hun
organisaties.
Het meten van de voortgang van het IBP
is mogelijk middels een dashboard.

Acties
Samen met de leden van het
Beheerderscollectief formuleren van
doelen en uitgangspunten van het IBP
en voor het samenwerkingsplatform
zodanig dat het kan werken als
ondersteunend platform voor het
gezamenlijk beheer.
- Organiseren bijeenkomsten met
leden Beheerderscollectief voor
ophalen wensen/formuleren
uitgangspunten.

Samen met leden Beheerderscollectief
ontwikkelen Programma van Eisen
(functionele en technische specificaties
van het platform IBP).
- Voorbereidend onderzoek naar
vergelijkbare beschikbare
platformen.
- Onderzoeken benodigde koppelingen
om platform als ondersteuning voor
samenwerking in te zetten.
Uitzetten aanvraag voor ontwikkeling
platform IBP.
Laten ontwikkelen IBP-platform.
Prototype IBP-platform doorontwikkelen
en onderhouden.

-

16

DOEL 2

Als waren wij één
opdrachtgever

Bij zowel doel 2 als doel 3 gaat het om het
implementeren en naleven van de nieuwe
beheergovernance. Dit om rolvast en helder
afspraken te kunnen maken die bijdragen
aan het brede Waddenzee-belang.

Opdrachtgevers
De nieuwe governance wordt vertaald
richting opdrachtgevers in die zin dat Rijk en
Provincies blijvend handelen conform het
brede Waddenzee-belang. Team BAW heeft
de rol om de opdrachtgevers hierin te
ondersteunen en ze hierop aan te spreken.
De Beheerautoriteit Waddenzee vervult een
signalerende en agenderende rol tussen
beheer en beleid.

17

2.1 Werken als waren we één
opdrachtgever
Strategie
De opdrachtgevers zien zichzelf als
vertegenwoordiger van het brede
Waddenzee-belang en handelen hier ook
naar.

De opdrachtgevers zien de BAW als
aanspreekpunt voor vraagstukken waarbij
individueel organisatiebelang en het brede
Waddenzee-belang op gespannen voet met
elkaar staan.
De opdrachtgevers voelen zich
verantwoordelijk voor het maken van keuzes
naar aanleiding van de (door de directeuren
BAW gesignaleerde) spanningen tussen
beheer en beleid.
Indicatoren
Opdrachtgevers hebben een
gezamenlijk afgestemd beeld over wat
werken als waren zij één opdrachtgever
betekent en zetten dat om in hun
handelen en het handelen van hun
medewerkers.
Opdrachtgevers maken gebruik van het
team BAW en het Beheerderscollectief
Waddenzee bij het vormgeven,
evalueren en aanpassen van beleid dat
het beheer van de Waddenzee raakt.

Acties
Agenderen uitwerken gezamenlijk beeld
‘werken als waren wij één
opdrachtgever’ (aan de hand van
voorbeelden) op ambtelijk, directie en
bestuurlijk niveau.
- Maandelijks directieoverleg I&W/LNV
- Opdrachtgeversoverleggen en
ambtelijke vooroverleggen
Relatie met opdrachtgevers zodanig
versterken dat de directeuren ook
worden ingezet als aanspreekpunt.
- Organiseren van informele
momenten
Inzicht geven in spanningen en
knelpunten tussen beheer en beleid.
- Signalen van Beheerderscollectief en
overige stakeholders bespreekbaar
maken met (ambtelijke)
opdrachtgevers.
Gezamenlijk op te lossen knelpunten
agenderen voor
opdrachtgeversoverleggen.
De formulering van gezamenlijke
ambities en de uitwerking daarvan in
gezamenlijke doelen op de acht
beheeraspecten aanscherpen met
(ambtelijke) opdrachtgevers en laten
vaststellen in het
opdrachtgeversoverleg.

18

DOEL 3

Als waren wij één
beheerder

Ook bij dit doel gaat het om het
implementeren en naleven van de nieuwe
beheergovernance. Dit om rolvast en helder
afspraken te kunnen maken die bijdragen
aan het brede Waddenzee-belang.

Beheerders
Als waren wij één beheerder betekent dat de
beheerders onderdeel zijn van het grotere
geheel en een gezamenlijke
verantwoordelijkheid voelen voor elkaars
handelen en activiteiten. Met de beheerders
zijn inmiddels grote stappen gezet.
Het team BAW heeft de rol om het
Beheerderscollectief Waddenzee verder te
ontwikkelen en te ondersteunen in zijn
activiteiten en in zijn gezamenlijkheid.

19

3.1 Werken als waren wij één beheerder
Strategie
De beheerders zien zichzelf als onderdeel
van één beheerorganisatie.

De beheerders voelen zich gezamenlijk
verantwoordelijk voor de acht
beheeraspecten, op zowel natuur-, vis- als
waterbeheer.
Indicatoren
De leden van het Beheerderscollectief
Waddenzee nemen deel aan de
gezamenlijke bijeenkomsten en dragen
actief bij aan de vulling van het
programma van die bijeenkomsten.
De leden van het Beheerderscollectief
informeren elkaar over en maken
gebruik van elkaars kennis bij hun
werkzaamheden in de Waddenzee.
De leden van het Beheerderscollectief
kunnen in voorkomende gevallen
individueel het Beheerderscollectief
vertegenwoordigen.

Acties
Samenbrengen van beheerders door
bilaterale en multi-laterale overleggen,
in elk geval vijf maal per jaar
bijeenkomsten van het
Beheerderscollectief (waarvan eenmaal
een 24-uurs en een maal een
tweedaagse.
- Organiseren roulerende
agendacommissie met leden
Beheerderscollectief.
Ontwikkelen ondersteunend digitaal
samenwerkingsplatform (zie 1.2).
Het mobiliseren van beheerders op de
verschillende beheeraspecten, onder
andere door het organiseren van
werkgroepen voor de verschillende
beheeraspecten.
Verder ontwikkelen van het
Beheerderscollectief Waddenzee.
Relatie met de directies van de leden
van het Beheerderscollectief versterken
- Organiseren van informele
afstemmomenten
Meedenken over inrichting en inzet
kombergingswerkgemeenschappen.
Opzetten netwerk communicatiemedewerkers Beheerderscollectief
Waddenzee.
Verbinden inzet individuele inzet leden
Beheerderscollectief met oog op
optimaal benutten Beheerderscollectief.

20

3.2 Samenwerken (aan IBP)
Strategie
De beheerders voelen zich gezamenlijk
verantwoordelijk voor de integrale
ontwikkeling van het IBP op de acht
beheeraspecten, op zowel natuur-, vis- als
waterbeheer.
Indicatoren
De leden van het Beheerderscollectief
Waddenzee dragen bij aan de
ontwikkeling, het invullen en de
uitvoering van het IBP.
De leden van het Beheerderscollectief
gebruiken het IBP om afspraken te
maken over activiteiten die zij in
gezamenlijkheid oppakken bij het
beheer van de Waddenzee.

Acties
Faciliteren van leden
Beheerderscollectief bij het nemen van
besluiten over beheermaatregelen en zo
nodig het doen van voorstellen voor
gezamenlijke beheermaatregelen ter
bespreking in het
opdrachtgeversoverleg.
Het faciliteren van de leden van het
Beheerderscollectief bij het voeren van
het gesprek over de organisatorische en
financiële consequenties van de
samenwerking.
Faciliteren van de leden van het
Beheerderscollectief bij het formuleren
van kennisvragen voor beheer.
Het faciliteren van het
samenwerkingsproces tussen de leden
van het Beheerderscollectief bij de
uitvoering van afgesproken beheermaatregelen en zo nodig, agenderen bij
opdrachtgevers wat er nodig is om die
samenwerking vorm te geven.
Afspraken maken over vaste
aanspreekpunten binnen de
beheerorganisaties van de leden van het
Beheerderscollectief voor verschillende
beheeraspecten.

21

DOEL 4

Doorontwikkelen BAW
De nieuwe governance betekent dat de BAW positie heeft bij het signaleren, agenderen en
aanspreken van partijen in de nieuwe governance. Deze positie moet in 2021 verder
ontwikkeld en verstevigd worden.

4.1 Positionering BAW binnen de
totale governance
Strategie
De BAW wordt door partijen/stakeholders
gezien als vertegenwoordiger van
het gezamenlijk belang van het beheer van
de Waddenzee. De BAW heeft een heldere
positie binnen de totale governance in
relatie tot het BOW en het OBW.
Indicatoren
Het BOW, het OBW en de BAW vullen
vanuit rolzuiverheid hun taken en
verantwoordelijkheden in.
Partijen/programma’s die het beheer
van de Waddenzee raken en de BAW
weten elkaar te vinden op doel en taken
van de BAW waaronder alle
beheeraspecten van het IBP.

Acties
Informeren van partijen/stakeholders
over doel, taken en voortgang van de
BAW door middel van nieuwsbrieven, de
algemene website, de IBP-website en
overleg.
Het voeren van gesprekken met partijen
over de rolverdeling en de positie van de
verschillende partijen om bij te dragen
aan het optimaal laten werken van de
totale governance.
Voeren van gesprek en verbinden van
doelen/taken BAW met o.a.
(uitvoeringsprogramma van) agenda
Waddengebied 2050, PRW, PAGW, IKW,
WEC, Programma ED 2050.

22

Risicoparagraaf
De directeuren zijn zich bewust van verschillende risico’s voor het
behalen van resultaten. Hier is expliciet aandacht voor. Wij
onderscheiden drie typen risico’s die wij permanent beheren.
Interne risico's:
Dit betreft de kans op uitval of
onvoldoende capaciteit binnen
het bestaande team BAW. Deze
risico’s worden beheerd door
goed teammanagement, tijdig
het gesprek voeren met
opdrachtgevers/beheerders over
prioritering en verwachtingen en
waar nodig en mogelijk
aanvullende capaciteit inhuren.

Procesrisico's:
Hierbij gaat het om het bewaken
en versterken van voldoende
draagvlak voor de nieuwe
governance, het waarmaken van
wisselende en hoge
verwachtingen, de wens naar
korte termijn concreetheid en het
boeken van resultaten door/met
het Beheerderscollectief op
verbeteringen in gezamenlijk
natuur-, vis- en waterbeheer. Deze
risico’s worden beheerd door het
aanspreken van partijen op de
nieuwe rollen en verantwoordelijkheden, een stevig verwachtingsmanagement in combinatie met
duidelijke profilering van de BAW
als autoriteit.

Tot slot richt de BAW zich op het
onderkennen en bespreekbaar
maken van de gezamenlijke
zoektocht naar de juiste balans
tussen lange en korte termijn
effecten, met oog voor het
principe "ecologie en economie
versterken elkaar".
Externe risico's:
De BAW is sterk afhankelijk van
het commitment van de
beheerders voor wat betreft
uitvoeringskracht en prioritering
bij inzet op het invullen van het
IBP. Om deze reden wordt het
dashboard IBP opgezet en
besproken met de leden van het
Beheerderscollectief en wordt
continu gemonitord of de
gevraagde inzet kan worden
geleverd. Door verkiezingen kan
het politieke landschap wijzigen
met als gevolg wijziging van
belangen en prioriteiten. Ook de
wisseling in bemensing bij
opdrachtgevers of leden van het
Beheerderscollectief is een extern
risico. In voorkomende situaties
signaleert en agendeert de BAW
de noodzaak tot afstemming en
zorgt met de leden van het
Beheerderscollectief en/of de
opdrachtgevers dat er besluiten
worden genomen.

23

Financiële paragraaf
Voor de jaren 2020 en 2021 kent de BAW onderstaande begrotingen (ramingen en reëel):
2020 (raming)

2020 (reëel)

2021 (raming)

Salariskosten fte
primair proces

€ 390.000

n.n.b.

€ 466.500

Salariskosten
ondersteuning
(9% fte p.p.)

€ 36.000

n.n.b.

€ 42.000

Overhead incl.
huisvesting

€ 89.000

n.n.b.

€ 106.500

Werkbudget

€ 95.000

n.n.b.

€ 200.000

TOTAAL

€ 610.000

n.n.b.

€ 815.500

24

Het team BAW heeft in 2021 een omvang van 4,84 fte en is als volgt samengesteld:
FUNCTIE

AANTAL FTE

2 directeuren

1,5 fte

1 senior beleidsmedewerker

0,89 fte

1 medior beleidsmedewerker

0,89 fte

1 beleidsondersteuner

0,89 fte

1 managementassistent

0,67 fte

Uit het werkbudget wordt de inhuur van een communicatieadviseur gefinancierd (€90.000). De rest
van het werkbudget (€110.000) zal worden besteed aan organisatie- en communicatiekosten onder
meer ten behoeve van de invulling en vormgeving van het IBP.

25

Organisatie &
communicatie

CHRISTINE
WIJSHAKE

MARRE
WALTER

ANDRÉ
DIJKSTRA

Team BAW is van start! Sinds 1 september zijn
we compleet en werken we met name digitaal
gezamenlijk aan de opdracht zoals neergelegd
in de Bestuursovereenkomst. In 2021 zullen
we de ontwikkeling van het team doorzetten.
Hierbij richten wij onze aandacht zowel op het
team zelf als op de omgeving van het team.
In dat kader ondernemen we onder meer de
volgende activiteiten:
Organiseren teamdagen
Inrichten teamapplicaties
Gezamenlijk plannen activiteiten
Monitoren voortgang, rapporteren
resultaten

ESTHER
KLAVER

MAARTEN
NIJENHUIS

MARJOLEIN
BLÜM

Communicatie
Om partijen te verbinden en te informeren, is
communicatie een belangrijk onderdeel van
het werk van de Beheerautoriteit Waddenzee.
We gaan ervan uit dat ook in 2021 een
belangrijk deel van de samenwerking digitaal
plaatsvindt. Komend jaar zullen we onze
aandacht en activiteiten dan ook richten op
de ontwikkeling en implementatie van een
strategisch communicatieplan, het
vormgeven van allerhande communicatiemiddelen (website, nieuwsbrieven, sociale
media, etc.) en het optimaliseren van digitale
samenwerkings-vormen.

26

Tot slot

Wij kijken uit naar een succesvol 2021. Een
jaar waarin wij met partijen een wezenlijke
stap voorwaarts zetten in het verder vormgeven en invullen van het IBP. En een jaar
waarin wij nog sterker gaan samenwerken met
opdrachtgevers en de leden van het
Beheerderscollectief volgens onze strategie.
Wij zijn ervan overtuigd dat onze inzet
uiteindelijk leidt tot een verbetering van de
natuurkwaliteit van de Waddenzee door het
bevorderen en versterken van de samenhang
van het natuur-, vis- en waterbeheer.

Wij hebben er zin in!
- Team BAW

Esther Klaver,
André Dijkstra,
Marjolein Blüm,
Maarten Nijenhuis
Christine Wijshake
& Marre Walter
0 62 7

BIJLAGE 1

Voortgang jaarplan
DOEL 1 Ontwikkelen van het Integraal Beheerplan
1.1 Ontwikkelen IBP als leidraad

INDICATOREN

STATUS

Alle gezamenlijke doelen van de beheerders voor de
verschillende beheeraspecten zijn vastgesteld

n.t.b.

De gezamenlijk gemaakte afspraken zijn vastgelegd in
het IBP

n.t.b.

De gezamenlijk gemaakte afspraken in het IBP krijgen
een plek in de individuele werkplannen van de
beheerders.

n.t.b.

1.2 Ontwikkelen IBP als platform

INDICATOREN

STATUS

Het Beheerderscollectief Waddenzee is akkoord met de
specificaties voor het samenwerkingsplatform.

n.t.b.

Het Programma van Eisen is gereed.

n.t.b.

De aanvraag voor de ontwikkeling van het
samenwerkingsplatform is uitgezet.

n.t.b.

Het prototype is ontwikkeld.

n.t.b.

De invulling van het IBP is gestart.

n.t.b.

Het IBP en het samenwerkingsplatform worden gebruikt
door de leden van het Beheerderscollectief Waddenzee
en hun organisaties.

n.t.b.

Het meten van de voortgang van het IBP is mogelijk
middels een dashboard.

n.t.b.

BIJLAGE 1 (VERVOLG)

Voortgang jaarplan
DOEL 2 Als waren wij één opdrachtgever
2.1 Werken als waren wij één opdrachtgever

INDICATOREN

STATUS

Opdrachtgevers hebben een gezamenlijk afgestemd
beeld over wat werken als waren zij één opdrachtgever
betekent en zetten dat om in hun handelen en het
handelen van hun medewerkers.

n.t.b.

Opdrachtgevers maken gebruik van het team BAW en
het Beheerderscollectief Waddenzee bij het vormgeven,
evalueren en aanpassen van beleid dat het beheer van de
Waddenzee raakt.

n.t.b.

DOEL 3 Als waren wij één beheerder
3.1 Werken als waren wij één beheerder

INDICATOREN

STATUS

De leden van het Beheerderscollectief Waddenzee nemen
deel aan de gezamenlijke bijeenkomsten en dragen actief
bij aan de vulling van het programma van die
bijeenkomsten.

n.t.b.

De leden van het Beheerderscollectief informeren elkaar
over en maken gebruik van elkaars kennis bij hun
werkzaamheden in de Waddenzee.

n.t.b.

De leden van het Beheerderscollectief kunnen in
voorkomende gevallen individueel het
Beheerderscollectief vertegenwoordigen.

n.t.b.

BIJLAGE 1 (VERVOLG)

Voortgang jaarplan
3.2 Samenwerken (aan IBP)

INDICATOREN

STATUS

De leden van het Beheerderscollectief Waddenzee
dragen bij aan de ontwikkeling, het invullen en de
uitvoering van het IBP.

n.t.b.

De leden van het Beheerderscollectief gebruiken het IBP
om afspraken te maken over activiteiten die zij in
gezamenlijkheid oppakken bij het beheer van de
Waddenzee

n.t.b.

DOEL 4 Doorontwikkelen BAW
4.1 Positionering BAW binnen de totale governance

INDICATOREN

STATUS

Het BOW, het OBW en de BAW vullen vanuit rolzuiverheid
hun taken en verantwoordelijkheden in.

n.t.b.

Partijen/programma’s die het beheer van de Waddenzee
raken en de BAW weten elkaar te vinden op doel en taken
van de BAW waaronder alle beheeraspecten van het IBP.

n.t.b.

BIJLAGE 2

Vergaderschema
Beheerderscollectief Waddenzee (BCW), Ambtelijk vooroverleg en
Opdrachtgeversoverleg

DATUM

WELKE BIJEENKOMST?

11-01

Overleg Beheerderscollectief Waddenzee (dagdeel)

14-01

Ambtelijk vooroverleg Opdrachtgeversoverleg (Agenda-overleg)

26-01

Ambtelijk vooroverleg Opdrachtgeversoverleg

04-02

Opdrachtgeversoverleg

15/16-03

Overleg Beheerderscollectief Waddenzee (24-uurs)

09-03

Ambtelijk vooroverleg Opdrachtgeversoverleg (Agenda-overleg)

01-04

Ambtelijk vooroverleg Opdrachtgeversoverleg

08-04

Opdrachtgeversoverleg

17-05

Overleg Beheerderscollectief Waddenzee (dagdeel)

11-05

Ambtelijk vooroverleg Opdrachtgeversoverleg (Agenda-overleg)

27-05

Ambtelijk vooroverleg Opdrachtgeversoverleg

30-06

Opdrachtgeversoverleg

BIJLAGE 2 (VERVOLG)

Vergaderschema
DATUM

WELKE BIJEENKOMST?

30-08

Overleg Beheerderscollectief Waddenzee (dagdeel)

p.m.

Ambtelijk vooroverleg Opdrachtgeversoverleg (Agenda-overleg)

p.m

Ambtelijk vooroverleg Opdrachtgeversoverleg

30-09

Opdrachtgeversoverleg

18/19-10

Overleg Beheerderscollectief Waddenzee (24-uurs)

p.m.

Ambtelijk vooroverleg Opdrachtgeversoverleg (Agenda-overleg)

p.m.

Ambtelijk vooroverleg Opdrachtgeversoverleg

11-11

Opdrachtgeversoverleg