Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

32 317

JBZ-Raad

Nr. 284

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 juni 2015
Met deze brief informeer ik u in aanloop naar de Justitie en Binnenlandse
Zaken Raad (JBZ Raad) van 15-16 juni 2015 over de stand van zaken van
het besluitvormingsproces rond de EU PNR-richtlijn (Passenger Name
Record). De voortgang is hier als onderdeel van de Verklaring van de
Europese Raad naar aanleiding van de aanslagen in Parijs1, ter informatie
geagendeerd.
Op dit moment ontbreekt een Europees wettelijk kader voor het verzamelen en gebruiken van PNR-gegevens voor het voorkomen, opsporen,
onderzoeken en vervolgen van terroristische misdrijven en zware
criminaliteit. Binnen Europa gaan steeds meer lidstaten zelfstandig over
tot de ontwikkeling van nationale systemen, zoals Frankrijk, Spanje en
Italië. De richtlijn beoogt een gezamenlijk kader te stellen. Het gaat bij
PNR-gegevens om gegevens van passagiers op inkomende en uitgaande
vluchten van commerciële luchtvaartmaatschappijen. De richtlijn zou de
toegang tot en het gebruik van de gegevens beperken tot onderzoeken
naar zware misdrijven, waar volgens het Kaderbesluit 2002/584/JBZ in het
nationale recht van een lidstaat een vrijheidsstraf staat, met een
maximumduur van ten minste drie jaar en terroristische misdrijven
volgens artikelen 1 tot en met 4 van Kaderbesluit 2002/475/JBZ.
Bij mijn recente bezoeken aan het Europees parlement en de Europese
Commissie, is mij gebleken dat de gebeurtenissen in Brussel, Parijs,
Verviers en Kopenhagen de druk op de EU om de PNR-richtlijn af te
ronden verder is gestegen. Inmiddels heeft ook het Europees parlement
steun uitgesproken voor een spoedige afronding van de EU PNR-richtlijn
in zijn resolutie2 aangaande maatregelen ter bestrijding van terrorisme.
Ook op basis van de kennismakingsgesprekken met onder andere mijn
ambtgenoten van Duitsland, Frankrijk, Zweden en Luxemburg, leden van
1
2

kst-32317-284
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Council of the European Union 6112/15.
European Parliament resolution of 11 February 2015 on anti-terrorism measures (2015/
2530(RSP).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 317, nr. 284

1

het Europees parlement en van de Europese Commissie kan ik bevestigen
dat zowel de Europese Raad, als het Europees parlement en de Europese
Commissie zich gecommitteerd hebben gezamenlijk voor het einde van
dit jaar tot afronding van de richtlijn te komen. Ik heb er steeds op
gewezen dat Nederland een terughoudende positie inneemt over EU-PNR,
gelet op de afspraken met uw Kamer.
De discussie over het gebruik van PNR-gegevens van luchtvaartmaatschappijen loopt al geruime tijd. De Europese Commissie deed in februari
2011 een voorstel voor de PNR-richtlijn. Het betreft een onderwerp
waarover met gekwalificeerde meerderheid wordt besloten. De JBZ Raad
bereikte in april 2012 overeenstemming in de vorm van een algemene
oriëntatie3, die als basis dient voor onderhandelingen met het Europees
parlement. Het overgrote merendeel van de lidstaten bleek toen al
voorstander te zijn van de richtlijn. De toenmalige Nederlandse Minister
van Veiligheid en Justitie bepleitte solide waarborgen voor gegevensbescherming. De Minister onthield zich uiteindelijk van stemming.
Het standpunt van het Europees parlement wordt voorbereid in de
commissie voor Burgerlijke Vrijheden, Justitie en Binnenlandse Zaken
(LIBE). Een aantal politieke groepen in het Europees parlement heeft
zorgen geuit over het niveau van de bescherming van persoonsgegevens
en privacywaarborgen. Momenteel bekijkt LIBE een voorstel van de
rapporteur van het Europese parlement, de heer Kirkhope, en voorstellen
van andere EP-leden met daarin aanscherpingen op het voorstel van de
Europese Commissie en de Raad uit 2012.
De LIBE-commissie van het Europees parlement zal naar verwachting
voor de zomer tot de gebruikelijke oriënterende stemming komen en zo
haar amendementen vaststellen. Hierna kunnen de gesprekken tussen het
Europees parlement en de Raad, met de Europese Commissie, in de vorm
van de gebruikelijke triloog starten. De eerder genoemde algemene
oriëntatie vormt het mandaat voor de voorzitter van de Raad in de
gesprekken. Luxemburg zal als voorzitter van de Raad van Ministers in de
tweede helft van 2015 deze onderhandelingen namens de Raad voeren en
trachten dit najaar tot afronding van de richtlijn te komen. Wanneer de
richtlijn door de Raad en het Europees parlement is aanvaard en
gepubliceerd, moeten de lidstaten overgaan tot implementatie van de
richtlijn.
Zoals afgesproken met uw Kamer heeft Nederland een gereserveerde
houding in de discussies over de richtlijn. Nederland benadrukt hierbij
steeds de noodzaak van sterke waarborgen van het recht op gegevensbescherming en een stevige onderbouwing van nut en noodzaak van de
richtlijn. Deze positie zal ook ingenomen worden bij het overleg dat de
voorzitter van de Raad met de lidstaten voert in het kader van de triloog.
Hierbij onderken ik dat ook in deze fase de invloed van een individuele
lidstaat op de positie van de Raad, sterk wordt bepaald door de besluitvorming volgens gekwalificeerde meerderheid.
Wanneer nieuwe stappen worden genomen in het besluitvormingsproces,
zal ik uw Kamer wederom actief informeren.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

3

Kamerstuk 32 317, BR pagina 4–5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 317, nr. 284

2