Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

31 066

Belastingdienst

Nr. 104

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 1 juni 2011
De vaste commissie voor Financiën1 heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de staatssecretaris van Financiën naar aanleiding van de brief van
27 april 2011 inzake de stand van zaken rond de implementatie van het
NTS (Nieuwe Toeslagen Systeem) (Kamerstuk 31 066, nr. 102).
De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 31 mei
2011.
Vragen en antwoorden, voorzien van een inleiding, zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Dezentjé Hamming-Bleumink
De adjunct-griffier van de commissie,
Giezen

1

Samenstelling:
Leden: Dezentjé Hamming-Bluemink, I. (VVD),
voorzitter, Omtzigt, P.H. (CDA), Irrgang, E. (SP),
Knops, R.W. (CDA), Neppérus, H. (VVD),
Blanksma-van den Heuvel, P.J.M.G. (CDA),
Dijck, A.P.C. van (PVV), Spekman, J.L. (PvdA),
Thieme, M.L. (PvdD), Heijnen, P.M.M. (PvdA),
ondervoorzitter, Bashir, F. (SP), Sap, J.C.M.
(GL), Harbers, M.G.J. (VVD), Plasterk, R.H.A.
(PvdA), Groot, V.A. (PvdA), Bemmel, J.J.G. van
(PVV), Braakhuis, B.A.M. (GL), Vliet, R.A. van
(PVV), Dijkgraaf, E. (SGP), Verhoeven, K. (D66),
Koolmees, W. (D66), Huizing, M.E. (VVD) en
Schouten, C.J. (CU).
Plv. leden: Broeke, J.H. ten (VVD), Werf, M.C.I.
van der (CDA), Gesthuizen, S.M.J.G. (SP),
Hijum, Y.J. van (CDA), Leegte, R.W. (VVD),
Haverkamp, M.C. (CDA), Graus, D.J.G. (PVV),
Bouwmeester, L.T. (PvdA), Ouwehand, E.
(PvdD), Veen, E. van der (PvdA), Vacature,
(SP), Grashoff, H.J. (GL), Schaart, A.H.M.
(VVD), Vermeij, R.A. (PvdA), Smeets, P.E.
(PvdA), Beertema, H.J. (PVV), Gent, W. van
(GL), Jong, L.W.E. de (PVV), Staaij, C.G. van
der (SGP), Koşer Kaya, F. (D66), Pechtold, A.
(D66), Ziengs, E. (VVD) en Slob, A. (CU).

kst-31066-104
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 066, nr. 104

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie bedanken de staatsecretaris voor de brief met
de stand van zaken rond de implementatie van het NTS.
De leden van de VVD-fractie vinden het positief te lezen dat de huidige
stand van zaken er volgens de staatssecretaris beduidend beter voorstaat
dan vorig jaar rond deze fase. Deze leden merken hierbij wel op de
opgelopen vertraging en de additionele kosten die hiermee gepaard zijn
gegaan ten zeerste te betreuren. De leden van de VVD-fractie vragen
daarom nadere informatie omtrent de kosten van het NTS.
In de zevende halfjaarsrapportage Belastingdienst (december 2010) was al
te lezen dat volgens de laatste inzichten het uitstel van de implementatie
van het NTS een bedrag van circa 4 miljoen euro per maand kost tot het
moment van overgang. Daarnaast kost het in 2011 in de lucht houden van
het huidige systeem circa 15 miljoen euro. Staan tegenover deze
meerkosten ook meevallers, bijvoorbeeld door uitgestelde onderhoudskosten van het nieuwe systeem? De totale kosten van het NTS zijn
volgens de zevende halfjaarsrapportage Belastingdienst tot en met 2010
uitgekomen op circa 170 miljoen euro. Kan de staatssecretaris aangeven
op hoeveel zijn ambtsvoorganger de totale kosten aanvankelijk heeft
geraamd? Op hoeveel totale kosten verwacht de staatssecretaris
uiteindelijk uit te komen? Een definitieve kostenraming van het NTS is
volgens de staatssecretaris niet te geven. Kan de staatssecretaris wel
aangeven met hoeveel (meer)kosten in de begroting van de Belastingdienst is rekening gehouden, aangezien hier ook een kostenraming aan
ten grondslag moet liggen? De meerkosten worden volgens de staatssecretaris binnen de begroting van de Belastingdienst gedekt. Kan de
staatssecretaris aangeven waaruit deze dekking bestaat?
In de maanden april en mei 2011 vindt volgens de staatssecretaris nog
een aantal cruciale testen plaats. Graag ontvangen de leden van
VVD-fractie de uitkomsten van deze testfase en de gevolgen voor de
voortgang en de kosten van de implementatie van het NTS.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
De leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief van de staatssecretaris over het NTS. Deze leden
constateren met instemming dat duidelijk vooruitgang is geboekt bij de
voorbereiding van de implementatie van het NTS en dat de kans op een
besluit om later dit jaar live te gaan groter is geworden. Er resteren echter
nog enkele vragen.
Naar aanleiding van het testen van het systeem na november 2010 wordt
aangegeven dat de uitval iets lager is dan ingeschat. Kan de staatssecretaris hierover meer duidelijkheid geven door inzicht te geven in de cijfers?
Verder vragen de leden van de PvdA-fractie of er al voorlopige resultaten
zijn van het testen van de functionaliteit voor het massaal automatisch
continueren.
Deze leden willen weten hoe hoog de kosten worden na overgang naar
het NTS? Hoe verhoudt zich dit tot de 4 miljoen euro die nu maandelijks
uitgegeven wordt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 066, nr. 104

2

Er zijn klachten bekend over het ontbreken van een hardheidsclausule.
Hierdoor zorgt het nieuwe systeem ervoor dat er zich gevallen voordoen
die onrechtvaardig zijn. Kent de staatssecretaris deze klachten en zo ja wat
doet u er mee?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PVV
De leden van de fractie van de PVV hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief van de staatssecretaris. Deze leden hebben hier een
aantal vragen en opmerkingen over.
Uit de bewoordingen van de brief lijkt het dat het proces rond het NTS
thans redelijk onder controle is. Het NTS is een systeem waarin, zo staat
althans te lezen, gegevens van 17 miljoen burgers staan opgeslagen en
straks hopelijk ook verwerkt kunnen gaan worden.
De leden van de fractie van de PVV vragen hoe gemakkelijk er wijzigingen
in het systeem aan te brengen zijn als er wetswijzigingen optreden. Is het
dan weer nodig om tot een «overhaul» van het systeem over te gaan en
worden we dan weer geconfronteerd met een wachttijd van x jaar en
€ 4 mln. kosten per jaar?
De staatsecretaris besloot een van de overleggen met een korte
opmerking van methodologische aard van een externe deskundige. De
leden van de PVV-fractie menen dat die externe deskundige zijn bedenkingen had bij de huidige vormgeving van het NTS op het punt van de
actuele gegevens. Is het correct dat deze externe deskundige zijn
vraagtekens stelde bij het bij de verlening van de toeslagen uitgaan van
gegevens die in de loop van het jaar veranderen en het systeem nodeloos
gecompliceerd wordt? Was de suggestie niet dat er bij de verlening van
de voorlopige toeslagen uitgegaan zou moeten worden van gegevens van
een voorliggende periode die reeds vastgesteld zijn?
En dat bij de definitieve vaststelling van de toeslag dan pas uitgegaan zou
moeten worden van de dan vastgestelde definitieve gegevens? Is een
dergelijke aanpak op eenvoudige wijze binnen het NTS te realiseren?
Het NTS moet in principe de gegevens verwerken van 17 miljoen burgers.
Is het überhaupt mogelijk om een dergelijk systeem te bouwen dat een
zekere robuustheid heeft? Is het niet beter eerst een na te denken wat men
met de achterliggende maatregelen wil bereiken, en of er niet een andere
weg is die ook naar Rome leidt? Is het niet eenvoudiger om de
zorgtoeslag (5 mln. gerechtigheden, 60 miljoen betalingen en 5 mln.
definitieve beschikkingen) om te bouwen tot een (onderdeel) van de
heffingskorting of te komen tot een tariefsverlaging?
In het NTS zijn thans vier toeslagen ondergebracht. Is er gekeken of het
systeem ook kan blijven draaien als er een van die vier toeslagen komt te
vervallen? Als de zorgtoeslag vervangen zou worden door een verhoging
van een korting of een tariefsverlaging. Kan het systeem blijven draaien
na een dergelijke wijziging?
Thans zijn er op de website drie secties, te weten, Belastingdienst,
Toeslagen en Douane. Is het de bedoeling dat de systemen van de
Belastingdienst en van de Toeslagen geïntegreerd worden?
Uit eerdere correspondentie van de staatssecretaris blijkt dat er € 300
mln. te veel is beschikt in de toeslagensfeer. Is het mogelijk om het teveel
beschikte automatische in te vorderen middels verrekening met nog te uit
te betalen te toeslagen en kortingen? Zo nee, welke maartregelen moeten
daartoe nog genomen worden? En binnen welke termijn gaat de
staatsecretaris die maatregelen nemen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 066, nr. 104

3

De leden van de PVV-fractie zouden graag een overzicht willen hebben
van wat er oorspronkelijk voor het NTS begroot was, wat de kosten tot nu
toe zijn geweest en de verwachte totale kosten van het NTS. Daarbij
verwachten deze leden een analyse op welke punten het in dit project
verkeerd is gegaan. Deze analyse zou mogelijk kunnen verduidelijken
waarom het vaak misgaat bij dit soort trajecten.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de staatssecretaris waarin hij ingaat op de stand van
zaken ten aanzien van de toeslagen.
Inmiddels zijn van ongeveer 17 miljoen burgers de basisgegevens in het
NTS opgeslagen. Van 6,5 miljoen mensen zijn de toeslaggegevens
opgeslagen. Wat zijn de precieze verschillen tussen de basisgegevens en
de toeslaggegevens? In hoeverre zijn de basisgegevens gemakkelijk om te
zetten in toeslaggegevens indien dat noodzakelijk wordt?
Er zijn ongeveer 240 duizend posten uitgevallen. Begrijpen de leden van
de CDA-fractie het goed dat dus bij alle andere overzettingen geen fouten
zijn gemaakt? Graag een reactie van de staatssecretaris. Als er wel fouten
zijn gemaakt. Wat voor fouten zijn dat dan?
In de brief wordt aangegeven dat er in april en mei 2011 nog een aantal
cruciale testen moeten plaatsvinden. Ten eerste wordt getest hoe het NTS
functioneert bij mutaties die door burgers worden ingevuld. Bij welk
niveau wordt de eventuele uitval beheersbaar geacht? Hoe is dit niveau
tot bepaald?
Ten tweede wordt de functionaliteit getest voor het massaal automatisch
continueren. Aan het einde van het jaar moeten 8 miljoen toeslagen
worden berekend. Wat zijn de verwachtingen van de staatssecretaris ten
aanzien van dit punt? Tot op welk niveau worden fouten op dat terrein
beheersbaar geacht?
De staatssecretaris schrijft dat uit de testen moet blijken hoeveel
gelijktijdige gebruikers het burgerportaal aankan. De leden van de
CDA-fractie vragen wat hierbij de doelstelling is. Het valt toch aan te
nemen dat hier van te voren verwachtingen zijn gesteld. Kan de staatssecretaris ook een inschatting geven van de efficiencywinsten die hiermee
worden behaald?
Hoe staat het met de uitbetalingen voor de eerste maanden van 2011 en
de wijzigingen die gedaan zijn over het laatste kwartaal van 2010, in het
bijzonder de kinderopvangtoeslagen? In hoeverre hangend deze ontwikkelingen samen met de invoering van het NTS?
De staatssecretaris geeft aan dat het er momenteel beduidend beter uitziet
dan vorig jaar deze tijd. Dit juichen de leden van de CDA-fractie uiteraard
toe. Toch kan er kennelijk nog geen beslissing worden genomen om live
te gaan. Wat betekent deze vooruitgang dan concreet? Op basis van welke
criteria wordt deze beslissing uiteindelijk genomen? Kan de Kamer hier
vervolgens op korte termijn over geïnformeerd worden?
Kan de staatssecretaris ook nog eens aangeven wat nu precies de
belangrijkste mogelijkheden zijn van dit NTS? Voor welke functionaliteiten
is dit nu precies bedoeld? Op welke wijze wordt dit straks aan de burger
gecommuniceerd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 066, nr. 104

4

Tot slot nog even de kosten. Er wordt elk half jaar gerapporteerd over de
kosten van het NTS. De maandelijkse kosten bedragen nu rond de
€ 4 mln. Kan de staatssecretaris gedetailleerd aangeven wat nu de totale
kosten voor dit project zijn geweest tot de maand mei 2011? En hoe hoog
liggen in totaal de nog te verwachten kosten? Hoeveel was oorspronkelijk
begroot voor NTS? Hoe verhouden deze twee posten zich tot elkaar?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de SP-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
brief van de staatssecretaris over de implementatie en de kosten van het
NTS.
Deze leden brengen in herinnering dat de staatssecretaris tijdens het
algemeen overleg van 13 januari 2011 in de richting van het lid Bashir (SP)
heeft toegezegd dat de Kamer binnen acht weken meer duidelijkheid zou
krijgen over waarom het NTS 4 miljoen euro per maand moet kosten.
Waarom is de Kamer dan toch pas na 15 weken geïnformeerd?
De staatssecretaris heeft in zijn brief de kosten van het NTS tot aan de
overgang van het huidige naar het nieuwe systeem uitgesplitst in twee
onderdelen. Onder het eerste onderdeel, de kosten van software
ontwikkeling, staat dat de werkzaamheden zijn uitbesteed aan een externe
partij en worden doorbelast op basis van werkelijk gemaakte uren. Kan
deze 2 miljoen euro per maand aan kosten worden gespecificeerd in het
aantal fte dat bezig is met de werkzaamheden, hoeveel uren zij daarvoor
hebben gewerkt en welk uurtarief zij krijgen betaald?
Bij het tweede onderdeel, de systeemintegratie, staat dat 1,1 miljoen euro
externe inhuur per maand betreft. Om hoeveel fte gaat het hier en zijn
deze werkzaamheden ook gebaseerd op uurtarief? Zo ja, hoeveel uur en
wat voor tarief? Zo nee, wat zijn de salarissen?
De leden van de SP-fractie willen graag weten of er sprake is geweest van
openbare aanbesteding bij het inhuren van beide bovenstaande
werkzaamheden? Zo niet, waarom is hier niet voor gekozen en hoe is de
inhuur dan tot stand gekomen?
De leden van de SP-fractie zijn verheugd met de slotzin van de brief,
namelijk dat binnen het project maandelijks wordt gemonitord op de
noodzaak om contracten van externe medewerkers te verlengen. Welke
criteria worden daarbij gehanteerd? Zijn er ook werknemers in vaste
dienst die de werkzaamheden kunnen overnemen bij beëindiging van de
contracten?
Blijven er kosten aan externe inhuur wanneer het NTS wordt geïmplementeerd? Zo ja, hoeveel bedragen deze en om wat voor werkzaamheden gaat
het? En zijn deze werkzaamheden ook in te vullen door mensen die al in
vast dienstverband voor de Belastingdienst werken? Zo niet, waarom niet
en gaat de staatssecretaris hiervan werk maken vooral nu het NTS een
systeem is waar de Belastingdienst voor een langere tijd gebruik van wil
gaan maken?
II Reactie van de staatssecretaris
Ik heb met interesse kennisgenomen van de vragen van de fracties van de
VVD, PvdA, PVV, CDA en SP naar aanleiding van de brief van 27 april
2011, met de stand van zaken rond de implementatie van het NTS
(Nieuwe Toeslagen Systeem) (31066, nr. 102). Met de beantwoording van
de gestelde vragen zal ik de gang van zaken graag verder verduidelijken
en waar nodig nader toelichten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 066, nr. 104

5

Inleiding
Met de realisatie van het NTS worden een aantal doelen bereikt. Met
name de dienstverlening aan de burger zal aanzienlijk verbeterd worden.
Als de burger nu een wijziging instuurt krijgt hij geen directe respons. Dit
geldt niet alleen voor burgers, maar ook voor de BelastingTelefoon, balies
en de hulp- en informatiepunten (HIP’s). Zij kunnen burgers met statusvragen niet helpen. Met de burgerportal van het NTS komt hier verandering in. Burgers kunnen online hun dossier inzien. Dit geldt ook voor de
partijen in de dienstverlening, waardoor ook zij de burger beter kunnen
helpen.
Ook zal het NTS sneller werken dan thans het geval. Nu krijgen ongeveer
60 000 burgers hun beschikking en betaling te laat. Dit wordt veroorzaakt
doordat de huidige toeslagsystemen uit acht aparte systemen bestaan, die
veel handmatige ondersteuning vragen. Deze systemen communiceren in
de voorschotfase niet met elkaar. Omdat er hierdoor in de voorschotfase
geen totaal beeld van een burger is, zorgt dit ervoor dat het toezicht en
het bestrijden van fraude lastig is.
De conclusie is dan ook dat de huidige systemen momenteel weliswaar
stabiel functioneren, maar inflexibel en niet toekomstbestendig zijn.
Daarom is het van belang dat het NTS er komt.
In de achtste halfjaarsrapportage heb ik de laatste stand van zaken aan uw
Kamer gemeld. In deze achtste halfjaarsrapportage is aangegeven dat de
positieve trend, zoals ik die in mijn brief van 27 april 2011 heb beschreven,
zich doorzet. Gezien de huidige stand van zaken en de positieve ontwikkelingen in de afgelopen maanden is de verwachting gerechtvaardigd dat de
Belastingdienst/Toeslagen dit jaar live gaat met het NTS. De huidige
verwachting is dat het live-moment samen zal vallen met het massaal
automatisch continueren naar toeslagjaar 2012. Dit is in december 2011.
Burgers zullen dan een beschikking ontvangen en ook de burgerportal zal
open worden gesteld.
Hierna wordt ingegaan op de vragen van de fracties. Deze vragen zijn
geclusterd in vier deelgebieden: kosten van het NTS, de stand van zaken,
de flexibiliteit van het NTS en overige onderwerpen.
De kosten van het NTS

1
Kamerstukken II, vergaderjaar 2008/09,
31 066, nr. 65
2
Kamerstukken II, vergaderjaar 2010/11,
31 066, nr. 98 herdruk

De leden van de fracties van de VVD, de PvdA, de PVV en het CDA hebben
vragen gesteld over de oorspronkelijk geraamde kosten, over de huidige
kosten en de nog te verwachten kosten van het NTS. Daarnaast vragen de
leden van de CDA/fractie hoe deze kosten worden gedekt en of er
tegenover de kosten nog meevallers staan. De leden van de PVV-fractie
vragen bovendien wat de oorzaak is van de kostenstijging.
De Belastingdienst rapporteert ieder half jaar over de stand van zaken en
de kosten van het NTS. In de derde halfjaarsrapportage is de eerste
totaalraming opgenomen.1 Daar is aangeven dat volgens de toen
geldende inzichten het NTS tussen de € 90 en € 100 mln. zou gaan
kosten. Daarbij is eveneens gemeld dat een aantal posten in deze raming
nog onzeker is, omdat het definitieve contract met de externe leverancier
nog opgesteld moest worden en omdat de planning nog door een extern
bureau getoetst moest worden.
In de daarop volgende halfjaarsrapportages is iedere keer een geactualiseerd overzicht opgenomen van de ontwikkeling van de kosten voor het
NTS. In de zevende halfjaarsrapportage is aangegeven dat de totale
raming van het NTS tot en met 2010 € 170 mln bedraagt.2 Hierbij is
tevens opgemerkt dat er voor 2011 slechts een indicatieve raming

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 066, nr. 104

6

gegeven kan worden, omdat het moment van overgang naar het nieuwe
systeem nog niet bekend is. Deze indicatieve raming bedroeg € 4 mln per
maand tot het moment van overgang. Volgens de huidige inzichten komt
dit bedrag uit op circa € 3,8 mln per maand. Inmiddels is de conclusie
gerechtvaardigd dat in december 2011 de overgang naar het nieuwe
systeem kan plaatsvinden. Hierdoor komt de raming voor 2011 uit op een
bedrag van ongeveer € 45 mln.
De kosten worden binnen de begroting van de Belastingdienst gedekt. Bij
de interne begrotingsbesprekingen heeft de ontwikkeling van het NTS
prioriteit gekregen. Dat betekent dat er binnen de begroting keuzes
worden gemaakt om enerzijds het NTS te financieren en anderzijds toch
binnen de begroting te blijven. Concreet betekent dit dat de ontwikkeling
van andere projecten getemporiseerd of gefaseerd wordt. In de begroting
is voor 2011 rekening gehouden met een bedrag van € 4 mln per maand.
De stijging van de kosten over de jaren heen, heeft vooral te maken met
een uitloop in de planning omdat de complexiteit van de wet- en
regelgeving en de diversiteit en massaliteit van de toeslagenprocessen
zodanig is gebleken, dat het automatiseren daarvan weerbarstiger was
dan verwacht. Daardoor ontstonden ook meer testbevindingen en
moesten maatregelen worden genomen om de performance op te voeren,
om zodoende de massaliteit te kunnen verzekeren.
Complicerende factor bij dit alles is dat al bouwend wijzigingen optreden
in de wet- en regelgeving die van invloed zijn op en aanpassingen vergen
van de reeds ontwikkelde software. Voorbeeld hiervan is de flexibilisering
van het kwaliteitskortingspercentage van de huurtoeslag.
De leden van de fractie van de SP vragen om een nadere uitsplitsing van
de in de brief opgenomen kosten voor software ontwikkeling en kosten
voor systeemintegratie. Specifiek wordt gevraagd naar het aantal fte dat
ingehuurd wordt en het uurtarief dat betaald wordt. Bovendien wordt
gevraagd of er sprake is geweest van een openbare aanbesteding bij het
inhuren van bovenstaande werkzaamheden en of dit ook geldt voor het
deel systeemintegratie. Tenslotte geven deze leden aan verheugd te zijn
met de slotzin in de brief dat de inhuur van externen maandelijks wordt
gemonitord op noodzaak, maar vraagt zich af welke criteria daarbij
worden gehanteerd.
Voor de ontwikkeling van de software van het NTS is in 2007 een
Europese aanbestedingsprocedure gestart. Na een selectieprocedure is
eind 2007 de opdracht aan een partij gegund. Met deze partij is een
contract afgesloten dat als basis dient voor de werkzaamheden die
worden uitgevoerd. De capaciteit die deze partij inzet voor het uitvoeren
van de opdracht wisselt en is afhankelijk van de omvang van de uit te
voeren werkzaamheden. In de eerste maanden van 2011 bedroeg deze
capaciteit gemiddeld 110 fte. De tarieven die de externe partij in rekening
brengt zijn gebaseerd op het contract en verschillen per functie.
Gemiddeld wordt een tarief van 115 euro per uur in rekening gebracht.
Systeemintegratie betreft werkzaamheden die binnen de automatiseringsomgeving van de Belastingdienst plaatsvindt. Hiervoor worden (naast
eigen medewerkers) voor een deel externen ingehuurd. Vaak gaat het hier
om specialistische kennis. Deze inhuur vindt plaats op grond van
bestaande mantelcontracten die de Belastingdienst met een aantal
partijen heeft afgesloten op basis van een aanbestedingsprocedure. Ook
deze capaciteit wisselt op basis van de omvang van het werk. In de eerste
maanden van 2011 werden gemiddeld 80 fte ingehuurd. Het gemiddelde
tarief bedraagt circa 85 euro per uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 066, nr. 104

7

Zoals in de brief van 27 april 2011 is aangegeven wordt binnen het project
maandelijks gemonitord op de noodzaak om contracten van externe
medewerkers te verlengen. Hierbij wordt allereerst gekeken of de
werkzaamheden nog uitgevoerd moeten worden of dat ze kunnen worden
afgerond. Tevens wordt gekeken of bepaalde (niet specialistische)
werkzaamheden overgenomen kunnen worden door eigen medewerkers
van de Belastingdienst.
De leden van de PvdA-fractie en de SP-fractie vragen hoe hoog de kosten
worden na overgang naar het NTS. De leden van de fractie van de SP
vragen bovendien of de werkzaamheden ook uitgevoerd kunnen worden
met eigen medewerkers.
Na overgang naar het NTS gaat de reguliere fase van beheer en
onderhoud in. Bij de aanbesteding van de opdracht is contractueel
vastgelegd dat deze werkzaamheden de eerste twee jaar uitgevoerd
worden door de partij die het systeem ook heeft ontwikkeld. Over de
invulling van het contract worden op dit moment besprekingen gevoerd
met deze contractpartij, zodat de exacte kosten nog punt van onderhandeling zijn. De komende twee jaar worden gebruikt om te onderzoeken of
eigen mensen het werk kunnen overnemen.
De stand van zaken
De leden van de VVD-fractie, de PvdA-fractie alsook de CDA-fractie vragen
naar de uitkomsten van de testen die in april en mei hebben plaatsgevonden.
In de achtste halfjaarsrapportage is ingegaan op het testen van het
massaal automatisch continueren en de burgerportal.
Ten aanzien van de functionaliteit rond het massaal automatisch continueren is aangegeven dat dat getest is. Het doel van deze test was om te
kijken of het systeem functioneel klaar was voor het massaal automatisch
continueren. Deze test bleek succesvol. Hieruit is ook een eerste indicatie
verkregen van de verwerkingssnelheid. Deze indicatie van de performance
geeft aan dat de benodigde performance haalbaar lijkt te zijn. Omdat de
performance van deze functionaliteit belangrijk is, wordt er de komende
periode nog een performance test uitgevoerd.
Ook ten aanzien van de burgerportal worden de komende tijd nog de
laatste testen uitgevoerd. De burgerportal moet minimaal 10 000
gebruikers gelijktijdig toe kunnen laten die statusvragen hebben of een
wijziging willen indienen. De testen zijn bedoeld om zeker te stellen dat dit
aantal ook gehaald wordt. Eventuele problemen die worden gesignaleerd
tijdens deze test kunnen nog opgelost worden voor het moment van live
gaan. Verder is er in voorzien dat als er meer burgers zich aanmelden dan
het burgerportal aan kan, deze burgers omgeleid worden naar een andere
internetpagina, met de mededeling het later nog eens te proberen.
De leden van de CDA-fractie willen weten wat de verschillen zijn tussen de
basisgegevens en de toeslaggegevens. In hoeverre zijn de basisgegevens
gemakkelijk om te zetten in toeslaggegevens indien dat noodzakelijk
wordt, zo willen deze leden weten.
In het kader van het NTS worden onder basisgegevens alle relevante
gegevens van alle burgers verstaan, zoals die bij de Belastingdienst
bekend zijn. Het gaat dan om bijvoorbeeld het individuele inkomen van
een burger die betrokken is bij een toeslag. Deze basisgegevens worden
opgeslagen in het zogenoemde feitenregistratiesysteem (FRS), dit is een
onderdeel van het NTS. Indien voor een burger het toeslagrecht moet
worden bepaald, worden de basisgegevens uit de FRS omgezet naar
toeslaggegevens. Zo wordt bijvoorbeeld het toetsingsinkomen waarop de
toeslag wordt gebaseerd, berekend op basis van de individuele inkomens
van de burger die bij de toeslag betrokken zijn. De toeslaggegevens zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 066, nr. 104

8

dus een afgeleide van basisgegevens. Het concept van basisgegevens
draagt er ook toe bij dat het NTS flexibel is: als er een nieuw basisgegeven wordt toegevoegd, hoeft in principe niet het gehele NTS opnieuw
gebouwd te worden. Alleen het FRS moet dan worden aangepast.
Het hele concept van het NTS is gebaseerd op het snel kunnen omzetten
van relevante basisgegevens in toeslagen specifieke informatie, waarbij
snelheid en flexibiliteit een uitgangspunt is.
De leden van de CDA-fractie vragen of er bij het overzetten van de
gegevens van de huidige systemen naar het NTS geen fouten zijn
gemaakt. Tijdens de gehele verwerking van de conversie is nauwkeurig
gekeken naar de functionele correctheid en compleetheid. Daarbij zijn in
de analyses geen fouten geconstateerd.
Uitval is overigens niet hetzelfde als fouten. Tijdens de conversie is het
voorgekomen dat bijvoorbeeld de huishoudsamenstelling niet altijd
geautomatiseerd is vast te stellen of dat er een conflict ontstaat tussen de
gegevens van de burger en de contra-informatie, van het GBA. Dit wordt
in het NTS uitval/uitworp genoemd.
De leden van de CDA-fractie willen weten tot op welk niveau fouten bij het
massaal automatisch continueren beheersbaar worden geacht.
Zoals in de achtste halfjaarsrapportage is aangegeven wordt de beheersbaarheid van de uitval bepaald door twee factoren: de moeilijkheid en
hoeveelheid van de te behandelen uitval. De grens van wat mogelijk is,
wordt bepaald door de combinatie van die twee in relatie tot de
beschikbare doorlooptijd. De doorlooptijd wordt begrenst door het
kalenderjaar. Zoals hiervoor is gemeld is de combinatie van de
moeilijkheid en het aantal uitvalposten aan een eerste analyse onderworpen. Uit deze eerste analyse mag geconcludeerd worden dat de
huidige combinatie een werkbaar geheel oplevert.
De leden van de CDA-fractie willen weten wanneer er een beslissing
wordt genomen wanneer het NTS live zal gaan. De leden vragen om de
Kamer hierover te informeren.
In de achtste halfjaarsrapportage is aangegeven dat gezien de huidige
stand van zaken en de positieve ontwikkelingen in de afgelopen maanden
de verwachting gerechtvaardigd is dat de Belastingdienst/Toeslagen dit
jaar live gaat met het NTS. De huidige verwachting is dat het live-moment
samen zal vallen met het massaal automatisch continueren naar
toeslagjaar 2012. Dit is in december 2011. Burgers zullen dan een
beschikking ontvangen en ook de burgerportal zal open worden gesteld.
Zoals ook in de laatste halfjaarsrapportage is aangegeven bestaan er ook
thans nog steeds risico’s die – als ze optreden – het live gaan van het NTS
kunnen beïnvloeden. Als die zich voor zouden doen dan zal ik de Kamer
daarover informeren.
De leden van de CDA-fractie vragen wat de belangrijkste mogelijkheden
zijn van het NTS. Op welke wijze wordt dit straks aan de burger gecommuniceerd, zo willen deze leden weten.
Zoals ik in de inleiding heb aangegeven zal zowel de dienstverlening aan
de burger als het toezicht sterk verbeteren. Niet alleen heeft de burger met
de burgerportal straks direct en altijd inzicht in zijn dossier, ook kan hij
snel en gemakkelijk wijzigingen en eerste aanvragen indienen. Verder
kunnen de partijen in de dienstverlening de burger beter helpen dan thans
het geval.
Zoals in de achtste halfjaarsrapportage is aangegeven zal er rondom het
live gaan van het NTS een voorlichtingscampagne komen. Hierin worden
de burgers erop geattendeerd op de burgerportal en de mogelijkheden die
er vanaf dat moment zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 066, nr. 104

9

De flexibiliteit van het NTS
De leden van de PVV-fractie vragen hoe gemakkelijk er wijzigingen in het
systeem aan te brengen zijn als er wetswijzigingen optreden. Ook willen
deze leden weten wat de kosten van een wetswijziging in de toekomst
zullen zijn.
Hoe lang de doorlooptijd van een aanpassing bedraagt is afhankelijk van
de omvang en impact van de wetswijziging. De eisen die aan het NTS zijn
gesteld houden onder andere in dat het systeem flexibel moet zijn.
Wetswijzigingen moeten hierdoor normaal gesproken binnen 12 maanden
te realiseren zijn, complexe uitzonderingen uitgesloten. De kosten zijn
gerelateerd aan de gevolgen van de wetswijziging voor het NTS. Deze
kosten worden door de Belastingdienst geraamd bij de uitvoeringstoets
die de dienst op een concept-wetsvoorstel uitbrengt. Over het algemeen
zijn de kosten als gevolg van een wetswijziging lager dan het volledig
nieuw bouwen van een systeem.
De leden van de PVV-fractie vragen of er bij de verlening van de voorlopige toeslagen uitgegaan zou moeten worden van gegevens van een
voorliggende periode die reeds vastgesteld zijn en bij de definitieve
vaststelling van een toeslag uitgegaan zou moeten worden van de dan
vastgestelde definitieve gegevens. Is een dergelijke aanpak op
eenvoudige wijze binnen het NTS te realiseren zo vragen deze leden zich
af. Verder vragen deze leden of het NTS ook kan blijven draaien als een
van de vier toeslagen komt te vervallen.
Het NTS is zoals gezegd een flexibel systeem. Als de regelgeving wijzigt
dan moet het NTS die wijzigingen binnen een redelijke tijdsspanne
kunnen realiseren. Als de wetgever zou besluiten om niet van het actuele
inkomen uit te gaan, maar van een andere inkomensgrondslag, bijvoorbeeld het inkomen van de basisregistratie inkomen (BRI) van de Belastingdienst, dan levert die wijziging voor het NTS geen problemen op. Het NTS
zal daarop aangepast moeten worden. Dat zal evenwel minder problemen
geven dan in de huidige situatie waarin meerdere systemen daarop
aanpast zouden moeten worden. Ditzelfde geldt ook als de wetgever zou
besluiten dat er een toeslag zou moeten verdwijnen.
Voorts vragen de leden van de PVV-fractie of het mogelijk is om een
systeem te bouwen dat een zekere robuustheid heeft. Is het niet eenvoudiger om de zorgtoeslag om te bouwen tot een (onderdeel) van de
heffingskorting of te komen tot een tariefsverlaging, zo willen deze leden
weten.
Uit de huidige productie blijkt dat het systeem thans functioneel goed
werkt, zeker gezien de aantallen gegevens die het tot nu toe heeft moeten
verwerken. Op dit moment is dan ook de conclusie dat het systeem een
zekere robuustheid heeft. Uiteraard moet dit in de komende maanden
verder blijken.
Ten aanzien van de vraag van de leden van de PVV-fractie of het niet
eenvoudiger is om de zorgtoeslag om te bouwen in een heffingskorting
geldt dat de huidige systemen weliswaar stabiel draaien, maar niet
flexibel en toekomst bestendig zijn. Dit heeft het risico in zich dat deze
systemen op den duur weer onstabiel worden, met alle gevolgen van
dien. Ten aanzien van de vormgeving van de zorgtoeslag zijn er thans
geen signalen dat die snel zal veranderen. Gezien deze twee ontwikkelingen is er voor gekozen om het NTS te bouwen conform de huidige wet
en regelgeving. Wel is het zo dat als de wetgever besluit om de
zorgtoeslag ingrijpend te wijzigen, het NTS deze wijziging aan moet
kunnen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 066, nr. 104

10

Overige onderwerpen
De leden van de PvdA-fractie vragen of er klachten bekend zijn over het
ontbreken van een hardheidsclausule in relatie tot het NTS. Kenmerkend
van het beheerst implementeren is dat de huidige toeslagsystemen en het
NTS parallel draaien. Burgers merken hier niets van. Zij krijgen hun
beschikkingen en betalingen nu nog vanuit de huidige systemen. Omdat
het NTS nog niet live is, zijn mij geen klachten bekend over het NTS in
relatie tot de hardheidsclausule.
De leden van de PVV-fractie willen weten of het de bedoeling is dat de
systemen van de Belastingdienst en van de Toeslagen geïntegreerd
worden. In het Middellangetermijnplan van de Belastingdienst van januari
2011 is aangegeven dat Belastingdienst de komende jaren flink inzet op
het realiseren van persoonlijke portalen. De burgerportal van toeslagen
loopt daarbij voorop. Het is de bedoeling dat er voor burgers over vier
jaar ook een burgerportal voor belastingen zal zijn. Dit zullen eerst twee
verschillende portals zijn. Op termijn kunnen deze portals mogelijk
worden geïntegreerd.
De leden van de PVV-fractie vragen of het mogelijk is om teveel betaalde
toeslagen met nog uit te betalen toeslagen en kortingen kunnen verrekenen. Dit is thans al het geval. Een burger die een toeslagbedrag moet
terugbetalen krijgt drie mogelijkheden:
– hij betaalt het binnen twee maanden ineens terug;
– hij betaalt het met behulp van een acceptgiro in maximaal 24
maandelijkse termijnen terug;
– hij laat de schuld in maximaal 24 maandelijkse termijnen verrekenen
met een lopende toeslag.
Als de burger na de terugvorderingsbeschikking niet betaalt of anderszins
contact opneemt met de Belastingdienst, gaat de Belastingdienst
automatisch over met het verrekenen van de openstaande vordering met
de lopende toeslag.
Als een burger de terugvordering niet kan voldoen, dan bestaat er een
mogelijkheid om met de Belastingdienst een betaalregeling op maat af te
spreken. Daartoe moet de burger zich zelf bij de Belastingdienst melden.
Met het NTS zal de mogelijkheid van het verrekenen van een toeslagschuld met een lopende toeslag niet veranderen.
De leden van de CDA-fractie willen weten of de ontwikkelingen rond de
kinderopvangtoeslag samen hangen met de invoering van het NTS. De
wijzigingen in de kinderopvangtoeslag worden thans met de huidige
systemen afgehandeld. Het NTS is immers nog niet live. De samenhang
die er thans is dat de wijzigingen in de kinderopvangtoeslag ook moeten
worden doorvertaald naar het NTS. Hiermee is de Belastingdienst thans
bezig. Op het moment van live gaan, zal het NTS aan de wet- en regelgeving voldoen.
De leden van de SP-fractie vragen waarom de Kamer pas na 15 weken is
geïnformeerd, terwijl de staatssecretaris toegezegd had om binnen 8
weken meer duidelijkheid te verschaffen over de kosten. Doordat de
ontwikkeling van het NTS in een positieve stroomversnelling raakte was
wat meer tijd nodig om tot een robuust antwoord te komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 066, nr. 104

11