Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 689

Herziening Zorgstelsel

Nr. 1123

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 juli 2021
Een goed functionerende risicoverevening is een essentieel onderdeel van
het zorgstelsel. Het zorgt ervoor dat zorgverzekeraars gecompenseerd
worden voor voorspelbare gezondheidsverschillen in hun verzekerdenpopulatie. In Nederland zijn zorgverzekeraars namelijk verplicht alle
verzekerden te accepteren voor de basisverzekering en mogen ze geen
hogere premie vragen aan mensen die naar verwachting hogere
zorgkosten hebben. Een goede risicoverevening zorgt dus voor een gelijk
speelveld tussen zorgverzekeraars, neemt prikkels tot (indirecte) risicoselectie weg en zorgt ervoor dat zorgverzekeraars gestimuleerd worden om
zich te richten op doelmatige zorginkoop. Elk jaar worden onderzoeken
uitgevoerd om de risicoverevening te verbeteren.
Hoofdpunten van de brief
•

•

•

kst-29689-1123
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Verschillende onderzoeken hebben geleid tot modelaanpassingen die
de risicoverevening vanaf 2022 verder verbeteren. Het gaat hier
bijvoorbeeld om verbetering van het opnemen van fysiotherapiediagnoses en geneesmiddelen in de risicoverevening en de compensatie
van seizoenarbeiders.
In het kader van de onderzoeken naar structurele over- en ondercompensaties bij chronisch zieken en gezonde verzekerden heeft er een
versnelling plaatsgevonden in de zogenoemde restrisico-onderzoeken.
Dit heeft geleid tot een belangrijke stap in de vorm van een meer
passende compensatie van gezonde verzekerden. Deze wijziging heeft
ook een positief effect op de compensatie van chronisch zieken.
Na overleg met zorgverzekeraars en het Zorginstituut heb ik besloten
om bovenstaande verbeteringen door te voeren per 2022. Deze zomer
zullen alle voorgestelde aanpassingen in samenhang worden
doorgerekend (Overall Toets) en wordt bezien of er aanvullende
maatregelen nodig zijn. In september zal ik u informeren over de
definitieve vormgeving van de risicoverevening 2022 en over het
onderzoeksprogramma voor het komende jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 689, nr. 1123

1

•

In overleg met zorgverzekeraars en het Zorginstituut is onderzocht of
de ex-ante modellen aangepast moeten worden vanwege COVID-19.
Het onderzoek gaf geen aanknopingspunten om het ex-ante model
hierop aan te passen. Wel is besloten onderzoek te laten doen naar
mogelijke gevolgen voor de normbedragen en de ramingen van de
verzekerdenaantallen.

Moties en Toezegging
Het Nederlandse risicovereveningsproces kenmerkt zich door de sterke
samenwerking tussen het Ministerie van VWS, Zorginstituut Nederland
(ZINL), Zorgverzekeraars Nederland (ZN), individuele zorgverzekeraars,
experts van onderzoeksbureaus en experts vanuit de wetenschap. Er is de
afgelopen maanden hard gewerkt aan verbetering van de risicoverevening door het uitvoeren van restrisico-onderzoeken. Er heeft daarbij
een versnelling plaatsgevonden in het onderzoek naar de compensatie
van gezonde verzekerden en chronisch zieken. Het project van de
restrisico-onderzoeken wordt door alle partijen met voortvarendheid en in
constructieve onderlinge samenwerking uitgevoerd.
In december 2020 heeft mevrouw Van den Berg (CDA) een motie
ingediend die verzoekt om een onafhankelijke commissie, met onder
andere internationale experts, in te stellen die onderzoek doet naar de
adequate werking van het risicovereveningssysteem (Kamerstuk 29 689,
nr. 1036). Zorgverzekeraars zijn unaniem van mening dat de instelling van
een onafhankelijke commissie op dit moment niet wenselijk is. Er wordt
via het intensieve traject van de restrisico-onderzoeken door alle partijen
constructief gewerkt aan de doelstelling van de motie en het nu instellen
van een onafhankelijke commissie zou dit proces doorkruisen.
Ik heb met de expertise van alle partijen, conform de doelstelling van de
motie, het afgelopen jaar stevig ingezet op de restrisico-onderzoeken en ik
informeer uw Kamer met deze brief over de eerste daaruitvolgende
modelverbeteringen. Ook voor komend jaar voorzie ik restrisicoonderzoeken met als doel een verdere verbetering van het model; ik
verwacht uw Kamer in september over het vervolgonderzoeksprogramma
te kunnen informeren. Daarbij zal ik het risicovereveningsmodel jaarlijks
blijven monitoren1 en zal ik, wanneer daar aanleiding toe is, de expertise
die betrokken is bij de verbetering van de risicoverevening aanvullen door
de vorming van een commissie. Hiermee beschouw ik de motie als
uitgevoerd.
Verder heeft uw Kamer gevraagd om een stand van zaken brief over de
implementatie van de aanbevelingen in het vorig jaar verschenen
KPMG-rapport over risicoverevening in de zorg. Zoals in mijn brief van
26 mei 20212 aangegeven zal ik in paragraaf 3 van deze brief ingaan op de
restrisico onderzoeken.
1. Impact COVID-19
Bij een pandemie voorziet de catastroferegeling in de Zorgverzekeringswet (Zvw) onder voorwaarden in een extra bijdrage voor een
zorgverzekeraar die veel extra zorgkosten heeft ten gevolge van de
pandemie. Die extra bijdrage boven op zijn vereveningsbijdrage geldt
voor het catastrofejaar en het daaropvolgende jaar. Per 2022 kan er geen
1

De monitor risicoverevening van het model 2016 zal worden opgenomen in de brief over de
definitieve vaststelling van het risicovereveningsmodel 2022. Ik verwacht u deze brief in
september toe te sturen.
2
Kamerstuk 29 689 nr. 1101

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 689, nr. 1123

2

beroep meer worden gedaan op de catastroferegeling. Vanaf 2022 tellen
de kosten vanwege COVID-19 dus weer mee in de (reguliere) verevening.
Daarom lopen er momenteel diverse onderzoeken naar mogelijke
gevolgen van COVID-19 voor de risicoverevening van 2022. Hierbij wordt
samengewerkt met ZIN, NZa, ZN en onderzoeksbureau ESHPM. Onderwerpen zijn onder meer gevolgen van uitval van zorg, inhaalzorg,
zorgkosten en aantallen van (ex)-coronapatiënten, de extra kosten die
zorgaanbieders als gevolg van COVID-19 maken voor de levering van zorg
(«meerkosten») en oversterfte.
In overleg met zorgverzekeraars en het Zorginstituut is onderzocht of de
ex-ante modellen aangepast moeten worden vanwege COVID-19. Het
onderzoek gaf geen aanknopingspunten om het ex-ante model aan te
passen, ook omdat er onvoldoende gegevens beschikbaar zijn om een
volwaardig onderzoek uit te voeren. Daarom is besloten de ex anterisicovereveningsmodellen niet aan te passen. Wel is besloten onderzoek
te laten doen naar mogelijke gevolgen voor de normbedragen en de
ramingen van de verzekerdenaantallen en de eventuele noodzaak van
aanvullende maatregelen.
2. Aanpassingen in de risicoverevening per 2022
Voor het vereveningsmodel is het van belang dat periodiek onderhoud
plaatsvindt op de bestaande vereveningscriteria.
Groot onderhoud Fysiotherapie Diagnose Groepen (FDG)
Fysiotherapie diagnosekostengroepen (FDG’s) vormen een van de criteria
in het vereveningsmodel voor de somatische zorgkosten. Het criterium is
gebaseerd op fysio- en oefentherapie declaraties behorende bij de
chronische lijst van de Zvw waarmee chronische aandoeningen worden
geïdentificeerd. In het groot onderhoud is onderzocht of de FDG groepen
kunnen worden geactualiseerd, of het zinvol is behandelingen met
gelimiteerde behandelduur behorende bij de chronische lijst toe te
voegen en of andere vormen van paramedische zorg (podotherapie,
logopedie, ergotherapie en dieetadvisering) kunnen worden toegevoegd
aan het criterium. Er zijn verschillende varianten voor de vernieuwing van
het FDG criterium onderzocht. Het toevoegen van behandelingen met
gelimiteerde behandelduur bleek op medische gronden een logische
keuze. De varianten inclusief andere vormen van paramedische zorg
gaven een zeer beperkte mate van verbetering, terwijl de complexiteit van
het kenmerk wel sterk toenam. Deze varianten hebben daarom niet de
voorkeur. De Werkgroep Ontwikkeling Risicoverevening (WOR3) adviseert
om het criterium te actualiseren en daarbij zowel behandelingen met een
gelimiteerde als met een ongelimiteerde behandelduur onder de Zvw te
betrekken.
Groot onderhoud Farmaciekostengroepen (FKG)
Farmaciekostengroepen (FKG’s) vormen één van de criteria in het
vereveningsmodel voor de somatische zorgkosten en ook in het vereveningsmodel voor de GGZ is een vergelijkbaar criterium opgenomen
(FKG’s psychische aandoeningen). Deze criteria zijn gebaseerd op
chronisch gebruik van farmacie welke wordt gesteld op gebruik boven een
bepaalde drempelwaarde. Voor zowel de somatische als de psychische
FKG’s is groot onderhoud uitgevoerd om de FKG’s, de geneesmiddelen in
de FKG’s, de drempelwaarden en de restricties te actualiseren.
3

Hierin zijn experts in de risicoverevening van individuele zorgverzekeraars, Zorgverzekeraars
Nederland (ZN), het Zorginstituut Nederland, onderzoeksbureaus en VWS vertegenwoordigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 689, nr. 1123

3

Voor zowel het somatische als het GGZ-model heeft het onderzoek geleid
tot een nieuwe indeling van geneesmiddelen, drempelwaarden en
restricties. In het somatische model worden daarnaast twee FKG’s
gesplitst en twee nieuwe FKG’s geïntroduceerd. Hoewel de effecten op de
verevenende werking van het model beperkt zijn, is er wel sprake van een
inhoudelijk betere indeling zonder extra complexiteit en verlies aan
doelmatigheid.
Extreem Hoge Kostenclusters geneesmiddelen (EHK)
De EHK’s vormen een aparte groep van extreem dure geneesmiddelen
binnen het FKG-kenmerk. Er is onderzocht hoe het beoordelingskader
voor de indeling van geneesmiddelen in de Extreem Hoge Kostenclusters
(EHK) verbeterd kan worden ten behoeve van het jaarlijkse onderhoud van
het vereveningskenmerk. Het huidige beoordelingskader blijkt niet
toereikend voor een eenduidige beoordeling van het wel of niet opnemen
van geneesmiddelen in EHK’s. Door de toevoeging van extra criteria aan
het beoordelingskader wordt beoogd dat de groep geneesmiddelen in de
EHK’s meer stabiel is. Na toepassing van het nieuwe beoordelingskader
wordt voorgesteld om enkele geneesmiddelen over te hevelen uit de
EHK’s naar FKG’s en een aantal nieuwe geneesmiddelen toe te voegen
aan de EHK’s. Vervolgens blijkt uit het onderzoek dat deze geneesmiddelen het meest optimaal geclusterd zijn in vier EHK clusters. De
verwachting is dat het Zorginstituut aan de hand van dit beoordelingskader het jaarlijks regulier onderhoud EHK’s in de toekomst kan uitvoeren.
Seizoenarbeiders
Het onderzoek naar de compensatie van seizoenarbeiders kent twee
onderzoeksvragen. De eerste vraag betreft onderzoek naar een mogelijke
aanpassing voor het model 2022.4 In dit onderzoek is binnen de groep
niet-ingezetenen onderscheid gemaakt tussen seizoenarbeiders en
overige niet-ingezetenen. Seizoenarbeiders zijn daarbij gedefinieerd als
verzekerden tussen 18 en 65 jaar die niet het gehele jaar verzekerd zijn en
niet of deels verzekerd zijn in het voorgaande jaar. In het onderzoek is
aangetoond dat seizoenarbeiders in het huidige model worden overgecompenseerd en overige niet-ingezetenen worden ondergecompenseerd.
De populatie van seizoenarbeiders is scheef verdeeld over de zorgverzekeraars. Alle zorgverzekeraars hebben mij unaniem verzocht bij de invoering
van deze wijziging rekening te houden met het effect op de bedrijfsvoering van zorgverzekeraars in het licht van onzekerheden vanwege
COVID-19, en het effect op het aanbod op de zorgverzekeringsmarkt.
Zorgverzekeraars hebben daarom verzocht om een gefaseerde invoering
van de aanpassing over 2022 en 2023. Ik erken het belang van een
gefaseerde invoering en neem het unanieme voorstel van de zorgverzekeraars over.
Regio-GGZ
In het groot onderhoud op het regiomodel voor de GGZ-kosten is
onderzocht of de verevenende werking van het regiocriterium verder kan
worden verbeterd en of er een eenvoudigere methode bestaat om het
regiocriterium samen te stellen.
Voor de analyse is eerst een lijst met circa 40 regiovariabelen die in
theorie samenhangen met GGZ-gebruik samengesteld. Vervolgens is in
4

Het tweede onderzoeksvraag gaat na of de definitie van de groep seizoenarbeiders en de
compensatie via het model nog verder verbeterd kunnen worden. Het onderzoek moet nog
starten en de uitkomsten van dit onderzoek zullen bij het risicovereveningsmodel 2023 worden
betrokken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 689, nr. 1123

4

overleg met de begeleidingscommissie bij het onderzoek een selectie van
de variabelen gemaakt. Hierbij is onder meer rekening gehouden met
beschikbaarheid van informatie. Na deze selectie blijven er ongeveer 25
variabelen over. Deze regiovariabelen zijn nader verkend en er zijn
verschillende methoden getoetst om het regiocriterium samen te stellen.
De WOR adviseert om de methode die nu al wordt toegepast binnen het
somatische model, toe te passen op zes van deze regiovariabelen (locatie
ggz instelling, locatie forensische instelling, misdrijven per 1000 inwoners,
afstand tot ziekenhuis, aandeel minderjarigen en WOZ-waarde). Deze
aanpak scoort het beste ten aanzien van beheersbare complexiteit.
Conversie ggz in verband met nieuwe bekostiging per 2022
Per 2022 wordt de bekostiging van de geneeskundige geestelijke
gezondheidszorg (ggz) aangepast door de invoering van het zorgprestatiemodel (ZPM).
De risicoverevening voor 2022 moet worden aangepast op deze nieuwe
productstructuur en ook gaat deze overgang gepaard met een eenmalige
schadelastvermindering in 2021 vanwege de administratieve sluiting van
DBC’s per 31 december 2021 («harde knip»). Een conversietabel is
opgesteld om inzicht te krijgen in het verwachte effect van de invoering
van het ZPM in termen van schadelastverschuivingen. Daarnaast is er
onder andere gekeken naar het effect van de «harde knip» op de
DKG-indeling. De WOR adviseert om de conversietabel en een
DKG-indeling inclusief «harde knip» in de Overall Toets (OT) mee te
nemen. Ook adviseert de WOR om een MHK-indeling te construeren in de
OT waarin rekening wordt gehouden met de schadelastvermindering in
2021. Ten slotte vraagt de WOR aandacht voor de risico’s en onzekerheden
over de in het onderzoek gehanteerde aannames bij de invoering van de
nieuwe bekostiging, waaronder het uitblijven van gedragsverandering bij
zorgaanbieders. Ik zal in augustus bezien of vanwege deze risico’s en
onzekerheden eventuele aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn.
Conversieonderzoek nieuwe bekostiging wijkverpleging
In het onderzoeksprogramma was ook een conversieonderzoek
opgenomen naar de impact van de nieuwe bekostiging wijkverpleging op
de risicoverevening. Uit analyse bleek dat de nieuwe bekostiging op dit
moment geen impact heeft op de risicoverevening en een conversieonderzoek niet noodzakelijk is.
Onderzoeksprogramma
In de hierboven beschreven onderzoeken worden verschillende aanbevelingen gedaan voor een volgend groot onderhoud van het betreffende
kenmerk. Deze aanbevelingen worden meegenomen bij het opstellen van
het onderzoeksprogramma. Ik zal u bij mijn brief in september over de
definitieve vormgeving van het risicovereveningsmodel ook het onderzoeksprogramma toesturen.
3. Onderzoeken naar structurele onder- en overcompensaties
(restrisico’s)
Onderzoek naar restprobleem risicoverevening
In de afgelopen jaren is het systeem van risicoverevening steeds verder
verbeterd en verfijnd. Desondanks zijn er bepaalde groepen verzekerden
aan te wijzen die structureel onder- of overgecompenseerd worden. In dat
geval loont het om te sturen op bepaalde groepen verzekerden of voelen
verzekeraars zich belemmerd om zich volledig te richten op de beste en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 689, nr. 1123

5

meest doelmatige zorg voor de ondergecompenseerde groepen.
Adequate compensatie heeft voortdurend mijn aandacht.
In het onderzoeksjaar 2019–2020 is het eerste onderzoek naar de restproblemen in de risicoverevening van start gegaan.5 Het doel van dit
onderzoek was om op basis van literatuuronderzoek en interviews het
zogenoemde restprobleem in de risicoverevening scherper te krijgen. Op
voorhand was al voorzien dat meerdere onderzoeken nodig zouden zijn
om dit scherp te krijgen.
Er zijn in onderzoeksjaar 2020–2021 diverse vervolgonderzoeken gestart:
• Onderzoek naar de principes en uitgangspunten van de risicoverevening;
• Onderzoek naar het restprobleem bij de twee groepen met hoge
prioriteit, namelijk de chronisch zieken en gezonde verzekerden;
• Onderzoek naar enkele specifieke oplossingen uit het onderzoek naar
gezonde verzekerden.
Zorgverzekeraars hebben in de loop van dit jaar gevraagd om een
versnelling van het vervolgonderzoek. Het is gelukt om prioriteit te geven
aan de restrisico-onderzoeken naar gezonde verzekerden en chronisch
zieken en ook al met een aantal specifieke oplossingen voor de groep
gezonde verzekerden te komen. Deze aanpassingen verminderen daarbij
prikkels om zich te richten op gezonde overstappers.
Verder heeft uw Kamer gevraagd om een stand van zaken over de
implementatie van de aanbevelingen in het vorig jaar verschenen
KPMG-rapport over risicoverevening in de zorg. De stand van zaken van
de vervolgonderzoeken naar aanleiding van dit rapport wordt hieronder
individueel besproken.
Onderzoek naar de principes en uitgangspunten van de risicoverevening
In dit onderzoek zijn de doelen en uitgangspunten van de risicoverevening
nader uitgewerkt. Dit onderzoek was noodzakelijk, omdat uit eerder
onderzoek bleek dat er verschil van inzicht bestond over het «eind»doel
van de risicoverevening. In het onderzoek zijn aan de hand van het
wettelijk kader, schriftelijke input van onderzoeksbureaus en discussies in
de begeleidingscommissie de doelen en uitgangspunten van de risicoverevening verder uitgewerkt. Met het merendeel van de partijen is op
hoofdlijnen overeenstemming bereikt over de doelen en uitgangspunten
van de risicoverevening.
Ik blijf in gesprek met zorgverzekeraars over de mate waarin zorgverzekeraars risico’s kunnen beïnvloeden en daarmee of die risico’s wel of niet
moeten worden geadresseerd door de risicoverevening. Partijen hebben
wel unaniem de voorkeur uitgesproken voor een risicoverevening die
zoveel mogelijk ex-ante wordt vormgegeven op basis van objectieve
gezondheidskenmerken. Bovendien constateren alle partijen dat met het
traject van de restrisico-onderzoeken een goede weg is ingeslagen naar
verdere verbetering van het risicovereveningsmodel.
Ik verwacht u in september via het onderzoeksprogramma te kunnen
informeren over hoe ik dat concreet voor het komende jaar voor mij zie. Ik
hecht zeer aan de rol die zorgverzekeraars in ons stelsel hebben ten
aanzien van de inrichting van het zorglandschap op korte en langere
termijn en aan prikkels om die rol goed in te vullen. Ik blijf hierover in
gesprek met Zorgverzekeraars Nederland.

5

Onderzoek restprobleem risicoverevening fase 1 (KPMG, WOR 996)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 689, nr. 1123

6

Onderzoek naar gezonde verzekerden
Uit eerder onderzoek is naar voren gekomen dat overcompensatie van
gezonde verzekerden één van de grootste (potentiële) restproblemen is
binnen de risicoverevening. Naar aanleiding van deze bevindingen is
besloten om de overcompensatie van gezonde verzekerden verder uit te
diepen. In dit onderzoek is verkennend gekeken naar de compensatie van
gezonde verzekerden en zijn verschillende databronnen gecombineerd.
Het onderzoek vindt verschillende groepen van gezonde verzekerden met
overcompensatie. Het onderzoek concludeert ook dat er een aanzienlijke
samenhang is tussen de verschillende groepen.
Op basis van het onderzoek zijn verschillende oplossingen gevonden
waarvan twee aanpassingen kansrijk worden geacht voor het model in
2022. Dit zijn twee kenmerken die een groep gezonde verzekerden met
overcompensatie identificeren:
• Kenmerk op basis van 6x afslagklassen voor somatische zorg in t-3.
• Kenmerk op basis van 3x lage farmaciekosten in t-3, t-2 en t-1.6
Deze aanpassingen zijn vervolgens onderzocht in de pre-OT.
De WOR adviseert om na afronding van het onderzoek naar chronisch
zieken op basis van het totaalpakket te bezien welke vervolgstappen het
meest kansrijk worden geacht.
Onderzoek chronisch zieken
Uit verschillende onderzoeken komen groepen chronisch zieke verzekerden naar voren waarvan de vereveningsbijdrage (structureel) lager ligt
dan de zorgkosten. In het onderzoek chronisch zieken wordt breed
gekeken naar dit probleem. Vragen die in dit onderzoek aan bod komen
zijn: Wat is/zijn de (problematische) groep(en) chronisch zieke verzekerden? Wat is het probleem bij deze groep verzekerden en is het
structureel van aard? Worden de geconstateerde verschillen verklaard
door zaken die we via de risicoverevening willen en kunnen compenseren? Welke aspecten van het probleem kunnen/moeten binnen de
risicoverevening opgepakt worden en welke niet?
Het onderzoek naar de compensatie van chronisch zieken is een complex
en breed onderzoek, het is nog gaande en wordt in het najaar afgerond. Ik
zal uw Kamer na afronding van het onderzoek informeren.
Pre-Overall Toets (Pre-OT)
In de Pre-OT 2022 zijn de gezamenlijke effecten van de onder paragraaf 2
en 3 beschreven modelaanpassingen onderzocht. Daarnaast is de
clustering van de Diagnose Kosten Groepen (DKG’s) geactualiseerd en is
een oplossing voor negatieve normbedragen van Wlz-bewoners getoetst.
De effecten van de aanpassingen op de verevenende werking van het
model als geheel zijn beperkt. Inhoudelijk zijn de wijzigingen bij de FDG’s,
FKG’s en de update van de clustering bij de Diagnose Kosten Groepen
(DKG’s) wel duidelijke verbeteringen. De WOR adviseert deze in de OT
mee te nemen.
De opname van de eerder genoemde kenmerken voor gezonde verzekerden leidt tot een beperkte verbetering van de verevenende werking op
totaal niveau. Wel treedt er een duidelijke verbetering op voor groepen
gezonde verzekerden en ook voor de groep verzekerden met in het
verleden juist de hoogste kosten. De overcompensatie op de 15%
6

In het risicovereveningsmodel 2022 zullen deze kenmerken Historische somatische morbiditeit
(HSM) en Meerjarige farmaciekosten (MFK) worden genoemd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 689, nr. 1123

7

gezondste verzekerden neemt met € 60 euro af en de ondercompensatie
voor de 15% ongezondste verzekerden neemt met € 30 euro af. Ik
constateer dat het onderzoek een substantiële reductie van de overcompensatie van gezonde verzekerden en de ondercompensatie van
ongezonde verzekerden oplevert. Dit is een belangrijke aanpassing gezien
de discussies die rondom de risicoverevening en de polismarkt worden
gevoerd. De opname van het kenmerk «3x farmaciekosten in de laagste
25% in t-3, t-2 en t-1» gaat wel gepaard met verlies van doelmatigheidsprikkels voor verzekeraars, omdat er een prikkel kan bestaan om de
farmaciekosten voor een verzekerde niet naar beneden te brengen. Die
prikkel is voor het jaar 2022 minimaal – omdat de declaratiejaren al bijna
voorbij zijn. De WOR adviseert, gezien de verbetering op deze specifieke
groepen, beide kenmerken te onderzoeken in de OT. Bij opname van deze
kenmerken in het vereveningsmodel, zal ik monitoren of er geen
ongewenst gedrag plaatsvindt als gevolg van de verminderde doelmatigheidsprikkels. Daarnaast zet ik in op vervolgonderzoek voor een structurele oplossing.
De aanpassing om negatieve normkosten op te lossen levert een
complexere uitvoering op. De WOR adviseert de aanpassing vanwege de
uitvoerbaarheid niet voor het model 2022 in te voeren, maar mogelijk wel
voor 2023 en verder. Dit zal worden meegenomen bij de besluitvorming
voor de risicoverevening 2023.
4. Proces
De modelverbeteringen genoemd in paragraaf 2 en 3 zijn gebaseerd op
resultaten van verschillende onderzoeken en een pre-OT waarbij de
verbeteringen gezamenlijk zijn bekeken. Deze zomer worden de voorgenomen modelverbeteringen integraal doorgerekend op basis van de
meest recente en representatief gemaakte gegevens. Vervolgens vindt na
de zomer de definitieve besluitvorming plaats over het risicovereveningsmodel 2022. Ik verwacht uw Kamer hier in september over te informeren.
De modelwijzigingen worden vastgelegd in een wijziging van het Besluit
zorgverzekering en de Regeling risicoverevening 2022. De wijziging van
het Besluit zorgverzekering heb ik net als vorig jaar, vanwege de
onzekerheid rondom COVID-19 gerelateerde aanpassingen in de risicoverevening, nog niet voorgehangen bij de Eerste en Tweede Kamer der
Staten-Generaal. Ik verwacht het gewijzigde besluit na het zomerreces te
kunnen voorhangen. Na afronding van de voorhangprocedure gaat het
ontwerpbesluit voor advies naar de Raad van State. Daarna wordt het
besluit gepubliceerd. De Regeling risicoverevening 2022 wordt afgerond
zodra op Prinsjesdag de benodigde cijfers bekend worden gemaakt, zoals
het macroprestatiebedrag en de rekenpremie. De Zvw schrijft voor dat de
regeling vóór 1 oktober 2021 moet worden gepubliceerd.
In overleg met zorgverzekeraars, het Zorginstituut en onderzoekers wordt
het onderzoeksprogramma verder uitgewerkt. In dit onderzoeksprogramma worden in ieder geval verschillende onderzoeken opgenomen in
het kader van de restrisico-onderzoeken met als doel het model verder te
verbeteren en specifiek met betrekking tot de overcompensatie bij
gezonde verzekerden en de ondercompensatie van chronisch zieken. In
september zal ik u hierover in meer detail informeren.
De Minister voor Medische Zorg,
T. van Ark

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 689, nr. 1123

8