Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2734

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 december 2018
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij een fiche, dat
werd opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche: Mededeling betreffende de beginselen van subsidiariteit en
evenredigheid bij de beleidsvorming van de EU
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-22112-2734
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2734

1

Fiche: Mededeling betreffende de beginselen van subsidiariteit en
evenredigheid bij de beleidsvorming van de EU
1. Algemene gegevens
1. Titel voorstel
Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de
Europese Raad, de Raad, Het Europees Economisch en Sociaal Comité
en het Comité van de Regio’s: Een grotere rol voor de beginselen van
subsidiariteit en evenredigheid bij de beleidsvorming van de EU
a) Datum ontvangst Commissiedocument
24 oktober 2018
b) Nr. Commissiedocument
COM(2018)703
c) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?qid=1542015037128&uri=CELEX:52018DC0703
d) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
Niet opgesteld
e) Behandelingstraject Raad
Raad Algemene Zaken (RAZ)
f) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Buitenlandse Zaken
2. Essentie voorstel
De mededeling van de Europese Commissie (hierna: Commissie) volgt op
het rapport van 10 juli jl. van de Taskforce inzake subsidiariteit, evenredigheid en minder en efficiënter optreden. Deze taskforce is in november
2017 door Commissievoorzitter Juncker in het leven geroepen om de
toepassing van het subsidiariteits- en evenredigheids- (of
proportionaliteits-) beginsel in EU-besluitvorming tegen het licht te
houden en aanbevelingen te doen ter verbetering1. Volgens de Commissie
zijn de belangrijkste bevindingen:
– Om betere wetgeving vast te stellen is een nieuwe werkwijze nodig,
waarbij gedurende de hele beleidscyclus, wordt uitgegaan van een
gemeenschappelijke visie op subsidiariteit en proportionaliteit.
– Er is behoefte aan meer «actieve subsidiariteit» dit betekent dat de
lokale en regionale autoriteiten en nationale parlementen meer invloed
moeten krijgen en hun betrokkenheid bij het optreden van de Unie
worden versterkt.
– De Unie dient haar middelen doeltreffender te gebruiken en de
prioriteit van haar acties te bepalen. Er zijn echter volgens de Commissie geen redenen om uit de Verdragen voortvloeiende bevoegdheden
of hele beleidsterreinen weer aan de lidstaten te delegeren.
In haar mededeling benadrukt de Commissie het belang van de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit. Er wordt een overzicht
gegeven van de inzet van de Commissie in de afgelopen jaren, beginnende bij het in mei 2015 gepresenteerde pakket met hervormingen voor
de hele beleidscyclus. Voor de Commissie is het tijd om, op basis van de
ontwikkelingen en het rapport van de taskforce, de balans op te maken.
De Commissie heeft hiermee als doel om het beleid inzake betere
regelgeving te verfijnen en verder te verbeteren, ook waar het gaat om
subsidiariteit en proportionaliteit en met het oog op de toekomst van de
Unie. De uitkomsten hiervan zouden volgens de Commissie in ieder geval
als gevolg moeten hebben dat deze aanpak nader verankerd wordt in de
1

Zie ook de Kamerbrief over dit rapport van 7 september 2018 (Kamerstuk 22 112, nr. 2690).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2734

2

beleidscyclus van de Unie en onderdeel wordt van een continu proces van
reflectie. Dit moet ertoe leiden, volgens de Commissie, dat er meer op
nationaal niveau gebeurt dan op het niveau van de Unie. Om dit uiteindelijke doel te bereiken dient er volgens de Commissie allereerst gekeken te
worden naar de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit, die
essentiële elementen zijn in de Betere Regelgeving-agenda. In dit licht
heeft de Commissie in haar mededeling vijf doelstellingen met een aantal
voornemens geïdentificeerd. Tot slot wordt er een aantal vervolgstappen
genoemd, mede in het licht van de conferentie over subsidiariteit in
Bregenz op 15 en 16 november 2018 op initiatief van het Oostenrijks
voorzitterschap waarvan uw Kamer een verslag is toegegaan (Kamerstuk
21 501-02, nr. 1933).
1. Bevordering van een gemeenschappelijk begrip van subsidiariteit en
evenredigheid
De Commissie is voornemens:
• de tabel voor het beoordelen van subsidiariteit en evenredigheid op te
nemen in haar richtsnoeren voor betere regelgeving en te gebruiken
om haar bevindingen te presenteren in effectbeoordelingen, evaluaties
en toelichtingen;
• de tabel te gebruiken als richtsnoer bij haar communicatie met
nationale parlementen;
• de feedback die zij naar aanleiding van haar voorstellen ontvangt van
lokale en regionale autoriteiten in elke wetgevingsprocedure nadrukkelijker onder de aandacht te brengen van het Europees Parlement en de
Raad;
• In de mededeling roept CIE o.a. de Raad op om de beoordelingstabel
ook te gaan gebruiken. Hierbij doelt de CIE meer specifiek op substantiële wijzigingen die de Raad kan aanbrengen bij voorstellen van de
Commissie, zonder dat daarbij de gevolgen van deze wijzigingen uit
oogpunt van subsidiariteit en proportionaliteit worden beoordeeld.
2. De nationale parlementen in staat te stellen doeltreffender te toetsen
De Commissie is voornemens:
• de maand augustus ook in de toekomst buiten beschouwing te laten
bij het vaststellen van de periode van acht weken waarin de nationale
parlementen gemotiveerde adviezen kunnen indienen;
• met het Europees Parlement en de Raad te onderzoeken of de periode
van kerst/nieuwjaar ook buiten beschouwing zou kunnen worden
gelaten, zoals de nationale parlementen herhaaldelijk hebben
gevraagd;
• de standpunten van de nationale parlementen in gemotiveerde
adviezen nadrukkelijker voor het voetlicht te brengen, door indien
nodig gemeenschappelijke antwoorden te geven, in te gaan op hun
punten van zorg en in haar jaarverslagen over subsidiariteit en
evenredigheid te vermelden op welke voorstellen de meeste opmerkingen kwamen.
3. Actievere betrokkenheid van lokale en regionale overheden na te
streven
De Commissie is voornemens:
• haar richtsnoeren voor betere regelgeving te wijzigen om de aandacht
te vestigen op de standpunten en ervaring van lokale en regionale
overheden;
• haar vragenlijsten voor openbare raadplegingen te herzien en uit te
breiden met vragen over zaken die van belang zijn voor lokale en
regionale overheden, met inbegrip van regionale vergaderingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2734

3

4. De beoordeling en presentatie van relevante effecten te verbeteren
De Commissie is voornemens:
• haar richtsnoeren voor betere regelgeving te wijzigen om te benadrukken dat het van belang is territoriale effecten te onderzoeken en te
beoordelen;
• haar beoordelingen van subsidiariteit en evenredigheid alsmede
informatie over wie welke gevolgen ondervindt, duidelijker te
presenteren in haar effectbeoordelingen, evaluaties en toelichtingen.
5. Bestaande wetgeving te evalueren uit het oogpunt van subsidiariteit
De Commissie is voornemens:
• te waarborgen dat bij de evaluatie van de bestaande wetgeving
grondiger wordt gekeken naar subsidiariteit, evenredigheid, wetgevingsdichtheid en de rol van de lokale en regionale overheden;
• aan te geven welke veranderingen nodig zijn wat betreft werkterrein en
samenstelling van het Re REFIT-platform, om het te hervormen en deze
kwesties aan te pakken bij het opmaken van de balans inzake betere
regelgeving;
• te waarborgen dat in het kader van evaluaties systematisch wordt
gekeken naar relevante gedelegeerde en uitvoeringshandelingen.
3. Nederlandse positie ten aanzien van de mededeling/aanbeveling
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het kabinet heeft veel waardering voor het werk van de Commissie op
terrein van Betere Regelgeving waarvan subsidiariteit en proportionaliteit
belangrijke onderdelen zijn. Het kabinet hecht eraan dat de Agenda voor
Betere Regelgeving wordt voortgezet onder de nieuwe Commissie
(legislatuur 2019–2024) en dat het werk dat onder deze Commissie op dit
terrein is verzet duurzaam wordt verankerd en een vast onderdeel wordt
van de Europese wetgevingsagenda.
Het kabinet hecht aan voortvarende uitvoering van de Agenda voor Betere
Regelgeving, die Europese wet- en regelgeving moderner, transparanter,
inclusiever en eenvoudiger moet maken.
Het gaat hierbij om drie kernpunten: strikte toepassing van het
subsidiariteits- en proportionaliteitsbeginsel bij voorgestelde wet- en
regelgeving, kritische herziening en vereenvoudiging van bestaande
regelgeving, en doelmatige en effectieve, ofwel uitvoerbare en
handhaafbare nieuwe regelgeving zonder onnodige regeldruk. Innovatievriendelijke regelgeving en het verminderen en voorkomen van regeldruk
voor het MKB als gevolg van Europese regelgeving hebben bijzondere
aandacht van het kabinet.
Het kabinet beschouwt subsidiariteit en proportionaliteit als leidende
beginselen bij Europese weten regelgeving. Nederland zet zich al enkele
jaren in voor strikte toepassing van beide beginselen, zie bijvoorbeeld
onder andere de subsidiariteitsexercitie van 2013. Daarbij hanteert het
kabinet de volgende uitleg van de beginselen: bij subsidiariteit gaat het
om de vraag of de uitoefening van bevoegdheid door de EU noodzakelijk
is dan wel dat er een duidelijke toegevoegde waarde is voor Europees
optreden t.o.v. optreden op lidstaat niveau. Bij proportionaliteit is de
vraag of de voorgestelde vorm en inhoud van het Europese optreden in
een evenredige verhouding staan tot het nagestreefde doel waarbij
gekeken moet worden of het optreden geschikt is om het gestelde doel te
bereiken en of het niet verder gaat dan noodzakelijk is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2734

4

In elk BNC-fiche wordt een nauwkeurige afweging van het subsidiariteitsen proportionaliteitsoordeel gegeven. Het kabinet maakt bij de beoordeling van commissievoorstellen steeds, in aanvulling op de door de
Commissie uitgevoerde subsidiariteitstoets, een eigen afweging over de
bevoegdheid van de Unie om op te treden en over de subsidiariteit en
proportionaliteit van deze voorstellen. De uitkomst van die beoordeling
kan van geval tot geval anders zijn en ook afwijken van die van de
Commissie. Daarbij is de beoordeling van de bevoegdheid een juridische,
maar is de beoordeling van subsidiariteit en proportionaliteit vooral een
politieke appreciatie van het kabinet die voor elk commissievoorstel
afzonderlijk wordt gemaakt en met de Tweede Kamer wordt gedeeld.
Daarnaast hecht het kabinet eraan te benadrukken dat een goede dialoog
tussen medeoverheden, lidstaten en EU-instellingen van belang is voor de
verdere uitwerking van de Betere Regelgeving-agenda.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
De beoordeling en inzet ten aanzien van de voorgestelde acties zal
worden besproken aan de hand van de in de mededeling gebruikte
doelstellingen.
Bevordering van een gemeenschappelijk begrip van subsidiariteit en
evenredigheid
Het kabinet beschouwt het voorstel om een gemeenschappelijke
beoordelingstabel voor subsidiariteit en proportionaliteit vast te stellen als
interessant. De mogelijke meerwaarde van een door Europese instellingen, lidstaten, regionale en lokale overheden, bedrijven, burgers en
maatschappelijk middenveld te hanteren gemeenschappelijk toetsingskader om al te grote verschillen in aanpak van de subsidiariteits- en
proportionaliteitstoets te vermijden, wordt door het kabinet onderkend.
Voor het stellen van de juiste «toetsvragen» voor de beoordeling van de
subsidiariteit kan de boordelingstabel volgens het kabinet ook zeker
nuttige handvatten bieden en kan het lidstaten ook in staat stellen om
Europese wet- en regelgeving beter/consistenter te beoordelen op
subsidiariteit. Het kabinet plaatst echter ook enige opmerkingen en
kanttekeningen bij het voorstel.
Het kabinet acht het van belang dat de vragen of en hoe de beoordelingstabel zal worden toegepast middels een inclusief proces worden beantwoord, waarbij in ieder geval lidstaten, nationale parlementen en
regionale overheden zouden moeten worden betrokken. Het kabinet is
daarbij van mening dat een gemeenschappelijk toetsingskader niet mag
leiden tot een inperking van de nationale beleidsruimte voor een eigen
politieke afweging over subsidiariteit en proportionaliteit en dat het
toetsingskader dus ruimte moet laten om het politieke oordeel ten aanzien
van deze beginselen in de beoordeling mee te wegen. Het kabinet hecht er
daarbij aan er op te wijzen dat een dergelijk toetsingskader juridisch
gezien ook niet bindend kan zijn. Het toetsingskader kan het in het verdrag
verankerde subsidiariteitsbeginsel niet inperken. Het zal gaan om een
nuttig hulpmiddel dat facultatief kan worden ingezet bij het afwegingsproces.
Wat betreft het idee van de Commissie dat het Europees Parlement en de
Raad de effecten van hun wezenlijke wijzigingen van voorstellen moeten
onderzoeken, en moeten nagaan welke impact deze hebben op het gebied
van subsidiariteit en evenredigheid, staat het kabinet ervoor open
mogelijkheden te onderzoeken, bijvoorbeeld door middel van een pilot,
hoe dit beter geborgd kan worden in het wetgevingsproces. Daarbij dient

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2734

5

te worden opgemerkt dat hier vanuit Nederlandse zijde al aandacht aan
wordt besteed in de informatievoorziening aan het nationale parlement.
Eventuele nadere voorstellen zullen worden beoordeeld op effectiviteit en
uitvoerbaarheid en zullen naast de bestaande afspraken over
EU-informatievoorziening met uw Kamer worden gelegd.
De nationale parlementen in staat te stellen doeltreffender te toetsen
Het Nederlandse parlement ontvangt van het kabinet op ieder Europees
voorstel een BNC-fiche waarin subsidiariteit en proportionaliteit getoetst
worden. In het kader van het versterken van de democratische legitimiteit
van de Unie is het van belang de nationale parlementen zo optimaal
mogelijk te betrekken bij de totstandkoming van Europese wet- en
regelgeving. Juist ook via de nationale parlementen kan de EU haar
draagvlak zoeken en versterken.
Het kabinet onderschrijft de wenselijkheid van meer flexibiliteit in de
termijn waarin nationale parlementen gemotiveerde adviezen kunnen
indienen, binnen de kaders van de verdragen. Het verlengen van deze
termijn vergt verdragswijziging en dat is thans niet aan de orde. De
Minister van Buitenlandse Zaken heeft toegezegd dat hij zich zal inzetten
om de termijn van acht weken waarin de nationale parlementen gemotiveerde adviezen kunnen indienen te verlengen van acht naar twaalf weken
indien verdragswijziging aan de orde is.
Het kabinet staat positief tegenover het voornemen van de Commissie om
de maand augustus in de toekomst ook buiten beschouwing te laten. Het
kabinet staat ook positief tegenover de periode van kerst en nieuwjaar uit
te sluiten van de termijn van acht weken. In dit verband is het kabinet
bereid om de mogelijkheden die er binnen het kader van de verdragen
zijn, nader te verkennen en zich in Raadsverband in te spannen voor meer
flexibiliteit van de termijnen waarbij het kabinet opmerkt dat niet uit het
oog verloren moet worden dat de Unie slagvaardig moet kunnen zijn.
Rekening houden met nationale feestdagen van 27 lidstaten gaat dan
bijvoorbeeld te ver.
Actievere betrokkenheid van lokale en regionale overheden na te streven
Het kabinet heeft een positieve grondhouding ten aanzien van de
voornemens van de Commissie.
Het belang van inspraak van nationale, regionale en lokale overheden en
autoriteiten bij Europese besluitvorming wordt door het kabinet onderschreven. Op nationaal niveau worden regionale en lokale overheden
reeds geraadpleegd via de BNC-procedure, die de basis vormt voor de
Nederlandse standpuntbepaling. Het kabinet constateert dat er op
Europees niveau ook al inspraakmogelijkheden bestaan via het Comité
van de Regio’s en in de vorm van de publieke consultaties die de
Commissie organiseert. Nederlandse overheden hebben bestuurlijke
vertegenwoordigers in het Comité van de Regio’s, die de EU-instellingen
adviseren over EU-beleid en subsidiariteit. Regionale en lokale overheden
hebben bovendien de mogelijkheid om via partnerschappen van de,
onder Nederlands voorzitterschap tot stand gekomen Urban Agenda for
the EU voorstellen voor betere regelgeving te doen.
Met dit in het achterhoofd, zet het kabinet in eerste instantie in op de
bestaande inspraakmogelijkheden beter en meer te gebruiken. Zo zal de
samenwerking op specifieke thema’s, waar zowel nationale, regionale als

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2734

6

lokale overheden belangen hebben, worden geïntensiveerd2. Zo
verwelkomt het kabinet bijvoorbeeld het initiatief van het Europees
Comité van de Regio’s van het netwerk regionale hubs. Deze hubs moeten
toepassing van EU regels in praktijk gaan onderzoeken3.
Het kabinet acht het als aanvulling op de aanbevelingen van de
Commissie van belang dat behalve overheden ook andere stakeholders,
zoals belangenorganisaties uit het bedrijfsleven en het maatschappelijk
middenveld, meer betrokken dienen te worden bij het
EU-besluitvormingsproces, wat overigens in de praktijk door de
Commissie als onderdeel van haar Betere Regelgevingsagenda ook al veel
wordt gedaan.
Het kabinet geeft de voorkeur aan het inbedden van de inbreng van lokale
en regionale overheden in het nationale besluitvormingsproces, zoals dit
reeds het geval is en ook past binnen de Nederlandse gedecentraliseerde
eenheidsstaat. In praktijk betekent dit een nauwe samenwerking tussen de
inbreng van de Nederlandse rijksoverheid en medeoverheden in Brussel.
De beoordeling en presentatie van relevante effecten te verbeteren
Het kabinet acht het voornemen van de Commissie om in haar effectbeoordelingen, evaluaties en toelichtingen de toetsing van subsidiariteit en
proportionaliteit duidelijker uiteen te zetten wenselijk. De Commissie wil
hierbij meer aandacht schenken aan de territoriale effecten. Bij een
aanzienlijk aantal voorstellen kan er sprake zijn van territoriale effecten.
Daarom ondersteunt het kabinet – het uitgangspunt van de Commissie dat
deze toets dient te gebeuren in de gevallen waarin een dergelijk
onderzoek en beoordeling relevant en evenredig is voor het besluitvormingsproces. – Om een goed oordeel te kunnen vellen is een goede
effectbeoordeling van groot belang. Het kabinet constateert dat bij
voorstellen de effectbeoordeling soms ontbreekt of beperkt is. Hier zal,
mede in het licht van een betere beoordeling van het voorstel, het kabinet
aandacht voor vragen.
Bestaande wetgeving te evalueren uit het oogpunt van subsidiariteit
Nederland heeft waardering voor de resultaten die zijn bereikt met het
REFIT-programma. Het kabinet zet daarom in op duurzame continuering
van het REFIT-programma in de nieuwe legislatuur.
Het kabinet kan zich vinden in de meeste actiepunten die de Commissie
voorstelt op het terrein van REFIT, maar heeft vragen bij de concrete
invulling van het voornemen om het REFIT-platform in de toekomst ook te
laten buigen over vraagstukken op het terrein van subsidiariteit en het
voorstel om de samenstelling van het platform te wijzigen. Het kabinet is
van mening dat het REFIT-platform met name zijn toegevoegde waarde
heeft in het adviseren over concrete knelpunten in EU-regelgeving. Een
verbreding van het takenpakket met subsidiariteit zou mogelijk afbreuk
kunnen doen aan de kerntaak en effectiviteit van het platform. Verder
vindt het kabinet dat als het gaat om subsidiariteit lidstaten via het
nationale niveau een afgewogen oordeel moeten geven aan de
Commissie. De Commissie geeft daarnaast aan voorstander te zijn van
een wijziging van de samenstelling van het platform, die een grotere
vertegenwoordiging van lokale en regionale overheden inhoudt ten koste
2

Betreft uitwerking van de EU-paragraaf in het Interbestuurlijk Programma dat op 14 februari
2018 tot stand is gekomen tussen het Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen.
3
Zie https://europadecentraal.nl/netwerk-regionale-hub-gelanceerd-door-europees-comite-vande-regios/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2734

7

van de huidige nationale vertegenwoordigers. Omdat nadere onderbouwing van dit voorstel ontbreekt is het voor het kabinet niet mogelijk
dit voorstel op zijn merites te beoordelen. De voorgestelde aanpassing
van de samenstelling zal het karakter van het Platform veranderen. Voor
een goede beoordeling van de wenselijkheid daarvan is een nadere
onderbouwing en toelichting gewenst. Vooralsnog ziet Nederland geen
reden voor wijziging van de samenstelling van het REFIT-platform en van
de huidige praktijk waarbij op nationaal niveau standpunten over de
proportionaliteit worden vastgesteld die door de nationale vertegenwoordiger in het REFIT-platform worden uitgedragen. Er bestaan voldoende
mogelijkheden voor lokale en regionale overheden om inbreng te leveren
in dit proces van standpuntbepaling. Nederlandse lokale en regionale
overheden beschikken daarnaast ook over een eigen vertegenwoordiging
in het REFIT-platform en hebben dus rechtstreeks zicht op alles wat er in
het platform gebeurt.
Wat betreft het voorstel van de Commissie om te waarborgen dat in het
kader van evaluaties systematisch wordt gekeken naar relevante/grote
gedelegeerde en uitvoeringshandelingen merkt het kabinet op dat het
hierbij, in elk geval bij gedelegeerde handelingen, met name gaat om een
evaluatie vanuit het perspectief van proportionaliteit. Bij het vaststellen
van deze handelingen is de stap immers gezet om op Unie niveau op te
treden.
Het kabinet staat positief tegenover het evalueren van bestaande
delegatie- en uitvoeringshandelingen. Op basis van deze evaluatie zal het
kabinet bezien of het bijvoorbeeld wenselijk is criteria te definiëren over
wat een relevante/grote gedelegeerde of uitvoeringshandeling is die
nader geëvalueerd moet worden vanuit het perspectief van subsidiariteit
en/ of proportionaliteit.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Weinig lidstaten hebben zich nog expliciet over het onderwerp uitgesproken, de mededeling is tijdens de Raad Algemene Zaken van
12 november door de Commissie aan de Raad gepresenteerd. De
mededeling is nog niet uitgebreid in Raadsverband besproken. Mogelijk
zal het voorzitterschap tijdens de RAZ van 11 december onder «any other
business» terugblikken op de conferentie over subsidiariteit die het
voorzitterschap op 15 en 16 november organiseerde in Bregenz. Uw
Kamer ontvangt separaat een verslag van deze conferentie. De voorzitterschapsconclusies die zijn opgesteld na deze bijeenkomst zijn aan het
verslag gehecht.
De positie van het EP is nog onbekend.
4. Grondhouding ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit,
proportionaliteit, financiële gevolgen en gevolgen op het gebied
van regeldruk en administratieve lasten
a) Bevoegdheid
Deze mededeling, die ziet op fundamentele elementen van de agenda
voor betere regelgeving, heeft betrekking op het gehele EU-acquis en
daarmee op alle beleidsterreinen van de EU. Het vloeit voort uit het
EU-Verdrag dat er aandacht is voor o.a. de noodzaak van regelgeving op
EUniveau, de kwaliteit en proportionaliteit van EU-regelgeving en voor de
regeldruk4. Vanwege haar rol als hoedster van de Verdragen en gezien
haar initiatiefrecht is er op dit gebied een taak weggelegd voor de
4

Zie ook artikel 5 VEU en het aan het Verdrag van Lissabon aangehechte Protocol 2 betreffende
de toepassing
van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2734

8

Commissie. De grondhouding ten aanzien van de bevoegdheid voor deze
mededeling is dan ook positief.
b) Subsidiariteit
Het kabinet heeft een positieve grondhouding ten aanzien van de
subsidiariteit. Het heeft naar de mening van het kabinet meerwaarde dat
op het niveau van de Unie aandacht wordt besteed aan hoe de beginselen
van subsidiariteit en evenredigheid een grotere rol moeten spelen bij de
beleidsvorming van de Unie. De mededeling is uitgebracht naar
aanleiding van het rapport van de «Task Force on Subsidiarity, Proportionality and «Doing Less More Efficiently»» die is ingesteld door de
Commissie om aanbevelingen te doen voor versterking van het
subsidiariteits- en proportionaliteitsbeginsel in EU-besluitvorming. Het
kabinet is van mening dat conclusies en aanbevelingen die hieruit
voortvloeiden ook enkel adequaat konden worden gedaan op het niveau
van de Unie. Daarbij zijn subsidiariteit en evenredigheid fundamentele
elementen van de agenda voor betere regelgeving van de Commissie,
waarop de Commissie steunt bij de voorbereiding van haar beleidsvoorstellen. Verder is het m.n. voor het gemeenschappelijk begrip van deze
beginselen en met het oog op het hanteren van eenzelfde toetsingskader
noodzakelijk om een exercitie op EU-niveau hieraan te wijden.
c) Proportionaliteit
Het kabinet heeft een positieve grondhouding ten aanzien van de
proportionaliteit. De voornemens van de Commissie in het kader van
Betere Regelgeving en de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit zijn geschikt om de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit
in het EUbesluitvormingsproces te versterken en gaan naar de mening
van het kabinet ook niet verder dan noodzakelijk.
d) Financiële gevolgen
Het is onduidelijk wat de impact is op de EU-lidstaten en regionale en
lokale overheden van de in deze mededeling aangekondigde nieuwe
acties en maatregelen. Daarvoor zijn de aangekondigde acties en
maatregelen nog onvoldoende concreet. Eventuele budgettaire gevolgen
voor Nederland worden ingepast op de begroting van het beleidsverantwoordelijke departement, conform de regels van de budgetdiscipline.
Betreft het financiële gevolgen (incl. personele) voor decentrale
overheden?
Zie hierboven.
e) Gevolgen voor regeldruk, administratieve lasten en concurrentiekracht
In dit stadium is niet duidelijk wat de concrete gevolgen zijn van de in
deze mededeling aangekondigde acties en voornemens. De mededeling is
gericht op een aanpak om betere regelgeving doeltreffender en transparanter te maken, ook waar het gaat om subsidiariteit en proportionaliteit.
Deze aanpak zal naar verwachting een positief effect hebben op de
kwaliteit van EU-regelgeving en het wegnemen van knelpunten voor
burgers, (mede)overheden en het bedrijfsleven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2734

9