Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

22 894

Preventiebeleid voor de volksgezondheid

Nr. 289

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 november 2010
In het regeerakkoord is het volgende overeengekomen met betrekking tot
het rookverbod:
«Het huidige rookverbod wordt versoepeld. Het rookverbod werkt in de
meeste horecagelegenheden goed. De horeca is voor het overgrote deel
rookvrij geworden. Maar in veel kleine cafés, waar geen personeel in
dienst is, is geen behoefte aan een rookverbod. Het kabinet is voornemens om horeca met minder dan 70 m2 bedrijfsruimte naar Duits
voorbeeld vrij te stellen van het rookverbod.»
In deze brief geef ik een nadere toelichting op hoe deze uitzondering vorm
zal gaan krijgen en op welke horecagelegenheden deze uitzondering van
toepassing zal zijn. Daarnaast zal ik kort ingaan op de handhaving van de
rookvrije horeca door de nVWA.
De uitzondering op het rookverbod
Het beleid van de afgelopen jaren, waarbij in het kader van het gezondheidsbeleid ook het roken in de horeca zoveel mogelijk werd ontmoedigd
door het instellen van een rookverbod, wordt voortgezet. Ten aanzien van
één specifieke categorie van bedrijven is het kabinet voornemens om een
uitzondering te creëren op deze norm, namelijk voor de cafébedrijven
zonder personeel die een nuttig vloeroppervlak (horecalokaliteit) hebben
van minder dan 70 m2. Een grove schatting laat zien dat het hier gaat om
enkele duizenden cafés.
Met deze uitzondering kom ik tegemoet aan de sociale functie van deze
buurtkroegjes (of huiskamerkroegjes) waar een substantieel deel van de
bezoekers net als in zijn eigen huiskamer wil kunnen roken, terwijl
tegelijkertijd het recht op bescherming tegen tabaksrook van werknemers
in de horeca in stand gehouden wordt. Door de uitzondering wordt recht

kst-22894-289
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 894, nr. 289

1

gedaan aan de keuzevrijheid van de consument, terwijl ook de handhaafbaarheid en de acceptatie van de norm zal worden vergroot.
De regels voor de andere sectoren in de horeca, zoals restaurants, grotere
cafés, discotheken, fastfoodsector, evenementensector en de sport blijven
onverminderd van kracht. Door deze scherpe afbakening van de uitzondering blijft het aantal grensgevallen beperkt.
Om de herkenbaarheid van buitenaf voor potentiële klanten en toezichthouders te bevorderen zullen rookcafé»s verplicht worden op of bij de
ingang via een bordje aan te geven dat zij een rookcafé vormen. Deze
aanduiding geeft de bezoekers de vrijheid zelf te kiezen of zij een café
waar nog gerookt wordt, willen betreden of niet.
Handhaving
Ik ben me ervan bewust dat deze criteria nog nadere uitwerking
behoeven, zowel juridisch als qua handhaving.
Juridisch zal een en ander moeten worden vormgegeven in een wijziging
van het Besluit uitvoering rookvrije werkplek, horeca en andere ruimten
(hierna: Besluit uitvoering). Die wijziging wordt op dit moment voorbereid
en zal op de kortst mogelijke termijn bij de Eerste en Tweede Kamer
worden voorgehangen. Na de voorhangprocedure zal de amvb nog ter
advisering aan de Raad van State moeten worden voorgelegd, voordat hij
kan worden vastgesteld.
Regelgeving moet worden nageleefd en gehandhaafd, zolang zij niet is
vervangen door nieuwe regelgeving. Het is evenwel niet ongebruikelijk
om bij wijze van anticipatie af te zien van handhaving van regelgeving als
er nieuwe regelgeving in het verschiet ligt en die nieuwe regelgeving
gunstiger is voor burger en/of bedrijfsleven. Handhaving van het
rookverbod in de kleine cafés zonder personeel hoort, gezien dat gebruik,
niet tot de prioriteiten. Voor het overige zal de nVWA met kracht doorgaan
met de handhaving van het rookverbod in de horeca. Handhaving in zaken
met personeel, ook als die kleiner zijn dan 70 m, wordt onder de huidige
regelgeving onverminderd voortgezet.
In het verlengde hiervan zal de afhandeling van opgelegde boetes,
alsmede beroep- en bezwaarschriften als volgt geschieden. De afhandeling van boetes, bezwaren en beroepen in zaken met personeel wordt
voortgezet. Boetebeschikkingen tegen «kleine» ZZP-ers worden
ingetrokken. Daarbij wordt er vanuit gegaan dat ZZP overeenkomt met
«klein» (< 70 m). Ook lopende bezwaar- en beroepsprocedures tegen
ZZP-ers zullen met inachtneming van dit kader worden afgehandeld.
Om onnodige controle in de kleinere cafe’s te voorkomen zal er een
voorselectie door de nVWA plaatsvinden. De nVWA kan dan aan de hand
van ingeleverde en overige ten dienste staande gegevens bezien welke
cafés onder de uitzondering vallen. Een en ander zal in samenspraak met
de nVWA de komende tijd nog verder moeten worden uitgewerkt in een
beleidskader.
Aanpassing regelgeving
Volgend op eerdere uitspraken over de rechtsbasis van de rookvrije
horeca van de rechtbank Breda en de rechtbank Groningen, heeft mijn
voorganger u op 11 september 2009 twee wijzigings-amvb’s gestuurd1.
1

Rb. Groningen 20-02-2009, LJN: BH3578, Rb.
Breda 03-04-2009, LJN BH9853.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 894, nr. 289

2

Die amvb’s moesten de toen ontstane verwarring opheffen over de
bedoeling, reikwijdte en de effecten van het Besluit uitvoering voor
horeca-inrichtingen zonder personeel.
Met de uitspraak van de Hoge Raad van 23 februari 2010 en het Hof
Arnhem van 17 juni 2010 is een einde gekomen aan de onduidelijkheid
over de rechtsbasis van het rookverbod in de Tabakswet1. Daardoor is de
noodzaak tot reparatie komen te vervallen. Ik zal daarom het kabinet
verzoeken te bevorderen dat deze twee voorgehangen amvb’s niet
doorgezet zullen worden.
Ventilatie
Naar aanleiding van het RIVM-briefrapport «Handhaving van een rookvrij
binnenmilieu» heeft mijn voorganger u per brief van 8 juli 2009 geïnformeerd over zijn voornemen om nogmaals nauwkeurig te laten kijken naar
de vraag of ventilatietechnieken een gelijkwaardig alternatief zouden
kunnen zijn voor de rookvrije horeca2.
Daarop volgend heeft mijn voorganger u op 2 juli jl. twee rapportages
gestuurd. Eén rapportage betrof een second opinion van de Commissie
van Toezicht (CvT) van het RIVM over het RIVM-briefrapport «Handhaving
van een rookvrij binnenmilieu». Het tweede rapport betrof een aanvullend
onderzoek van het RIVM en TNO naar ventilatietechnieken en de gehalten
aan zwerfrook in de rookvrije gedeelten van horecagelegenheden met een
rookruimte.
Mijn voorganger heeft een besluit over vervolgacties naar aanleiding van
dit onderzoek overgelaten aan een nieuw kabinet.
De voornaamste reden voor dit traject was een alternatief te kunnen
bieden aan kleine cafés, die geen mogelijkheid hadden om een rookruimte
te creëren. Voor deze categorie wordt nu een uitzondering op het
rookverbod gemaakt. Bovendien volgt uit het rapport van de CvT en het
rapport van RIVM en TNO dat ventilatietechnieken voorlopig geen goed
alternatief zijn voor de huidige rookruimtes, zowel qua gezondheidsbescherming, toepassing als handhaving.
Ik ben daarom niet voornemens om de mogelijkheid van ventilatietechnieken als alternatief voor de rookvrije horeca, op korte termijn verder te
verkennen.
Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

1
HR 23-02-2010, LJN: BK8211, Hof Arnhem
17-06-2010, LJN: BM8105 en LJN: BM8103.
2
TK, Vergaderjaar 2008–2009, 32 011, nr. 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 894, nr. 289

3