Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

33 576

Natuurbeleid

Nr. 82

STUKTITEBRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKENL
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 april 2016
Hierbij bied ik u het evaluatierapport «Wie stuurt de herder – Concurrentie
of coöperatie? Natuur- en cultuurproductie met schaapskuddes» aan1,
zoals ik uw Kamer op 2 december 2015 tijdens de begrotingsbehandeling
Economische Zaken 2016, onderdeel Landbouw en Natuur heb toegezegd.
Dit rapport is op verzoek van mijn voorganger door Alterra opgesteld,
mede om invulling te geven aan de motie van het lid Jacobi (Kamerstuk
34 000-XIII, nr. 66).
Het rapport toont aan dat de (financiële) positie van gescheperde
schaapskuddes zorgelijk is. Het rapport biedt tevens handvatten hoe de
positie kan worden verbeterd, zowel qua inkomen als door het bieden van
continuïteit.
Mijn voorganger en ik hebben eerder maatregelen genomen ten behoeve
van de versterking van de sector, zoals het invoeren van de graasdierpremie, het invoeren van een certificeringssysteem, het inrichten van een
opleiding bij Hogeschool Helicon, het opzetten van een kennisnetwerk en
ondersteuning bieden bij de oprichting van het Gilde van traditionele
schaapherders. Deze maatregelen blijken een grote steun voor de sector
te zijn, maar er is, zo blijkt uit het rapport, meer nodig om de positie van
de gescheperde schaapskuddes structureel te verbeteren. Het rapport
geeft aan dat er met name een onderbetaling voor cultuurhistorische
waarden is. Daarnaast ervaren herders veel onzekerheid bij het verwerven
van begrazingscontracten voor natuurbeheer, wat een grote druk zet op
de continuïteit van met name traditionele herders.
Met het Natuurpact (Kamerstuk 33 576, nr. 6) is het beleid voor natuur
gedecentraliseerd naar de provincies. Onderdeel daarvan is dat de
provincies verantwoordelijk zijn voor de afspraken met de schaapherders.
Ik zal daarom het initiatief nemen om met de provincies en terreinbeheerders in overleg te gaan over de uitkomsten van dit rapport, en samen
1

kst-33576-82
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 576, nr. 82

1

met hen zoeken naar oplossingen voor een bestendig perspectief voor
traditioneel gescheperde kuddes. In dat overleg zal ik ook het Ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap betrekken gezien het belang van
het levend erfgoed dat deze herders met hun kuddes vertegenwoordigen.
Tevens zal ik Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat benaderen om samen te
verkennen hoe de continuïteit van gescheperde schaapskuddes versterkt
kan worden.
Het Gilde van traditionele schaapherders heeft een pilot ontwikkeld,
waarin cultuurhistorische waarden met een natuurinclusieve landbouw
worden verbonden. Deze pilot biedt tevens continuïteit voor de herder
met zijn kudde. Ik zal dan ook met het Gilde en provincies, in gesprek gaan
over hoe deze pilot verder kan worden gebracht.
Voor het eind van dit jaar zal ik uw Kamer over de uitkomsten van
bovenstaande initiatieven informeren.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
M.H.P. van Dam

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 576, nr. 82

2