Aan de minister voor Medische Zorg en Sport
Mevrouw drs. T van Ark
Postbus 20350
2500 EJ DEN HAAG

Onze referentie

MvH/RvZ/MK/cd/ATR1179/2021-U059

Uw referentie

Datum

1 juli 2021

Betreft

Aanvullende zienswijze Regeling Jaarverantwoording Wmg

Geachte mevrouw Van Ark,
Op 7 juni 2021 is aan het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) de Regeling
Jaarverantwoording Wmg voor het uitbrengen van een aanvullende
zienswijze
voorgelegd. ATR heeft over deze regeling op 6 augustus 2020 geadviseerd. Geadviseerd
is toen de regeling niet vast te stellen, omdat met name de onderbouwing van nut en
noodzaak tekortschoot. Deze tekortkoming betrof de onderbouwing van nut en noodzaak
van een substantieel deel van de te verantwoorden gegevens (in het bijzonder de
gegevens ten aanzien van de bedrijfsvoering). Niet duidelijk was hoe deze gegevens
bijdragen aan (het inzicht in) de rechtmatigheid, integriteit en professionaliteit van
zorgaanbieders. Verder was niet duidelijk of de vragenset over de bedrijfsvoering voor
zorgaanbieders werkbaar was. Het lag daarom in de rede de werkbaarheid van de
gegevensset te toetsen. Dat gold ook voor de mate waarin burgers de jaarverantwoording
daadwerkelijk kunnen en zullen gebruiken. Daarvoor zou een doenvermogentoets kunnen
worden uitgevoerd. U heeft de regeling inmiddels aangepast en opnieuw aan ons
voorgelegd.
Inhoud aangepaste regeling
De voorgenomen ministeriële regeling bevat de eisen die aan de openbare
verantwoording worden gesteld. De jaarverantwoording bestaat op basis van de wet uit
drie onderdelen, waarvoor in de regeling regels worden gesteld:
- de financiële verantwoording en een toelichting daarop, waaronder ook de op te nemen
toelichting omtrent de door de zorgaanbieder aangetrokken financiële derivaten
(artikel 40b, tweede lid, onderdeel a, en derde lid, onderdeel a, Wmg);
- de bij de financiële verantwoording te voegen informatie, waaronder een accountantsverklaring (artikel 40b, tweede lid, onderdeel b en derde lid, onderdeel b, Wmg); en
- andere informatie betreffende de bedrijfsvoering van de zorgaanbieder (artikel 40b,
tweede lid, onderdeel c, Wmg).
Voor de financiële verantwoording sluit de regeling aan bij de verplichtingen uit hoofde
van het Burgerlijk Wetboek (BW). Dat betekent een openbaarmaking van de balans en
verlies- en winstrekening voor in beginsel alle bedrijven. In dit opzicht is de regeling na
de internetconsultatie ongewijzigd gebleven. De regeling sluit aan bij het BW om daarmee
extra regeldruk voor de zorgaanbieders te voorkomen. Voorzag de vorige versie van de

Pagina 1 van 4

regeling voor de eenmanszaken nog in een openbare verantwoording van de balans en
staat van baten en lasten (dit in afwijking van het uitgangspunt), in de aangepaste
regeling is er uitsluitend een gehoudenheid om de financiële ratio’s (liquiditeit en
solvabiliteit) van de onderneming openbaar te maken. De reden hiervan is dat de
ondernemer vanwege privacyoverwegingen niet kan worden verplicht het eigen privéinkomen openbaar te maken. Een belangrijke wijziging is verder gelegen in een beperking
van de kring van aanbieders waarvoor bij de openbare verantwoording het bijvoegen van
een accountantsverklaring verplicht is. De verplichte accountantsverklaring geldt in de
aangepaste regeling uitsluitend nog voor grote en middelgrote zorgaanbieders (circa
3.000), en niet meer voor ook voor de wat kleinere aanbieders. Daarmee is de kring van
bedrijven waarvoor de accountsverklaring verplicht is qua omvang weer gelijk aan die
onder de huidige Wtzi. Ook zijn er gegevens geschrapt in de set gegevens over de
bedrijfsvoering, waardoor voor zorgaanbieders extra regeldruk wordt voorkomen. Reden
van het schrappen was dat nut en noodzaak van de verantwoording niet aantoonbaar
was. Voor de overgebleven gegevens voorziet de regeling nu wel in een onderbouwing
van nut en noodzaak van de opname van het gegeven in de verantwoording. Volgens de
toelichting komt het schrappen tegemoet aan het advies om met een (beperkte) set aan
basisnormen en indicatoren te werken. Deze set gaat periodiek geëvalueerd worden.
Toetsingskader
ATR beoordeelt de gevolgen voor de regeldruk aan de hand van het volgende toetsingskader:
1. Nuloptie (nut en noodzaak): is er een taak voor de overheid en is wetgeving het
meest aangewezen instrument?
2. Zijn er minder belastende alternatieven mogelijk?
3. Is gekozen voor een uitvoeringswijze die werkbaar is voor de doelgroepen die de
wetgeving moeten naleven?
4. Zijn de gevolgen voor de regeldruk volledig en juist in beeld gebracht?

1.

Nut en noodzaak

Wet en besluit regelen de plicht tot openbare jaarverantwoording (financieel en over de
bedrijfsvoering) en de kring van verantwoordingsplichtigen. Dat betekent dat zij in het
kader van deze regeling niet meer ter discussie staan c.q. kunnen worden gesteld. Dit
betekent niet dat het college (inmiddels) overtuigd is van nut en noodzaak van de met
deze wet optredende stapeling van de controle- en verantwoordingsinstrumenten
(meldingsplicht, vergunningplicht, financiële verantwoording, verantwoording van de
bedrijfsvoering en versterking van het interne en externe toezicht). Ook na aanpassing
van de toelichting op wet en besluit naar aanleiding van onze eerdere adviezen1, zijn nut
en noodzaak nog onvoldoende aangetoond. Het college benadrukt dat het belang van een
toereikende onderbouwing alleen nog maar zal toenemen, zeker nu het voornemen is om
met een Wet integere bedrijfsvoering2 het controle- en verantwoordingsinstrumentarium
verder uit te breiden.

1
2

Zie de brieven aan de minister van 13 mei 2019 en 20 maart 2020, www.art-regeldruk.nl
Zie uw brief aan de Tweede Kamer van 4 november 2020, kenmerk 1758159-212268-PZO

Pagina 2 van 4

Naar aanleiding van het eerdere advies van ATR over de ministeriële regeling3 zijn nut en
noodzaak van de jaarlijks te verantwoorden gegevens nader onderzocht. Dit heeft ertoe
geleid dat gegevens waarvan niet aantoonbaar was waarom ze zouden moeten worden
gevraagd, uit de gegevensset van de regeling zijn geschrapt. Daardoor neemt de
regeldruk voor de zorgaanbieders minder toe dan in de eerdere versie van de regeling.
Verder rijst de vraag hoe sommige gegevens die bij de zorgaanbieders worden
uitgevraagd, passen binnen het toezicht op de onderliggende wet. Dat geldt met name
voor de gegevens over de vacatures en de stagiaires. Deze gegevens geven geen
informatie over mogelijke ondernemingsrisico’s waarop toezicht geboden kan zijn. Het
verdient daarom aanbeveling om af te zien van een jaarlijkse uitvraag van deze gegevens.

2.

Minder belastende alternatieven

Het college stelt vast dat in het verantwoordingsmodel van DigiMV een digitale beslisboom
is geïntegreerd. Het leidt de zorgaanbieder automatisch naar de juiste (op hem van
toepassing zijnde) vragen. Met deze wijziging is voor zorgaanbieders een minder
belastende uitvoering van de openbare verantwoording mogelijk. Hierdoor neemt de
regeldruk voor hen minder toe dan met de eerdere versie van de regeling het geval was.

3.

Werkbaarheid

De werkbaarheid van de gegevensset van de openbare verantwoording is in gesprekken
met grote en kleine zorgaanbieders getoetst. Een aantal aanbieders heeft aangegeven
nut en noodzaak van de jaarverantwoording niet te zien. De gegevensset uit de nu
voorliggende versie van de regeling is voor hen echter wel werkbaar. Dat komt doordat
definities zoveel mogelijk aansluiten bij bestaande definities (bijvoorbeeld van het BW)
en de verplichte accountsverklaring voor aanzienlijk minder ondernemers verplicht wordt.
Het college onderkent dat het beschikbaar stellen van de jaarverantwoording van belang
is voor het toezicht van de externe toezichthouder(s). Ook collectieven, belangenorganisaties en journalistiek kunnen de jaarverantwoording gebruiken om zicht te krijgen
op de rechtmatigheid, professionaliteit en integriteit van zorgaanbieders. Maar de
toelichting op de wet acht ook individuele burgers in staat om de jaarverantwoording
daarvoor te gebruiken. Het college heeft grote twijfels bij deze doelstelling van de wet.
Het verwacht niet dat individuele burgers in staat zijn deze verantwoordelijkheid op zich
te nemen, al is het alleen maar omdat de informatie uit de jaarverantwoording te ver van
hun belevingswereld af staat. Bovendien is een dergelijke verantwoordelijkheid voor
burgers niet gepast, omdat zij in een afhankelijkheidsrelatie tot de aanbieder staan c.q.
kunnen komen te staan. In het eerdere advies van 6 augustus 20204 heeft het college
geconstateerd dat de begrijpelijkheid van de jaarverantwoording voor de burger niet is
onderzocht. Het college constateert dat een dergelijk onderzoek ook niet heeft
plaatsgevonden in het kader van de nu voorgelegde aanpassing van de regeling. Het acht
daarom aanpassing van het doel van de wet opportuun.

4.

Gevolgen regeldruk

De toelichting bevat een beschrijving en berekening van de gevolgen voor de regeldruk
voor zorgaanbieders als gevolg van de regeling. De effecten zijn op handelingsniveau
3
4

Brief aan de minister voor Medische Zorg dd. 6 augustus 2020, www.atr-regeldruk.nl
Brief aan de minister voor Medische Zorg dd. 6 augustus 2020, www.atr-regeldruk.nl

Pagina 3 van 4

beschreven en berekend en ze zijn uitgesplitst naar structurele en eenmalige effecten.
De paragraaf brengt het totaal aan regeldruk als gevolg van de regeling in beeld. Wat
ontbreekt, is inzicht in de omvang van de ‘meer en minder’ effecten die van wet, besluit
en regeling afzonderlijk en tezamen uitgaan: op welke onderdelen en voor welke groep
ondernemers is er sprake van een toename van de regeldruk ten opzichte van de huidige
situatie en voor welke groep en op welke onderdelen is er sprake van een afname. De
huidige cijfers over de wet, besluit en regeling lijken er op te duiden dat de regeldruk
voor grote ondernemingen niet toeneemt, maar die voor de middelgrote en kleine
ondernemers wel. Het verdient aanbeveling dat de toelichting op de regeling in deze
duidelijkheid biedt.
Samenvattend
Naar aanleiding van eerdere adviezen zijn wet, besluit en regeling aangepast. Ondanks
deze aanpassingen blijft het college van mening dat nut en noodzaak van een stapeling
van controle- en verantwoordingsinstrumenten onvoldoende zijn aangetoond. Ook
verwacht het niet dat individuele burgers op basis van de jaarverantwoording in staat
zullen zijn om zorgaanbieders aan te spreken op hun rechtmatigheid, professionaliteit en
integriteit. Bovendien past een dergelijke verantwoordelijkheid niet gezien het feit dat
deze burgers veelal afhankelijk zijn van de zorgaanbieders. Verder constateert het college
dat er geen goed zicht is op de omvang van regeldruk die als gevolg van de nieuwe
wetgeving optreedt, voor welke groep ondernemers de regeldruk toeneemt, voor welke
zij afneemt, en in welke mate. De toelichting behoeft in deze aanvulling.
Het college vertrouwt erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en verneemt
graag van u op welke wijze u aan de adviespunten uit deze brief opvolging geeft.
Hoogachtend,
w.g.

M.A. van Hees
Voorzitter

R.W. van Zijp
Secretaris

Pagina 4 van 4