Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

30 234

Toekomstig sportbeleid

Nr. 139

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 oktober 2015
Naar aanleiding van een onderhoud met vertegenwoordigers van de
wielersport is samen met de Dopingautoriteit, NOC*NSF en de Koninklijke
Nederlandsche Wielren Unie (KNWU) op 23 april van dit jaar de conferentie Een dopingvrije sportcultuur in Nederland! georganiseerd. Tijdens
de conferentie werden de eerste resultaten van een onderzoek onder
topsporters gepresenteerd en besproken. Voorts hebben NOC*NSF,
Dopingautoriteit, Fit!vak, Atletiekunie, Koninklijke Nederlandse
Voetbalbond (KNVB) en de Koninklijke Nederlandse Biljart Bond (KNBB)
een actieplan opgesteld. Met deze brief breng ik u op de hoogte van de
ontwikkelingen en voeg daar mijn standpunt bij.
Uitkomsten van de conferentie
Na plenaire presentaties, werd door een brede vertegenwoordiging van
de sportsector en fitness, artsen en pers gediscussieerd over vijf thema’s.
De belangrijkste uitkomsten waren als volgt:
− Kies een brede aanpak gericht op topsport én jeugd; stel daarbij
een schone sport centraal voor bewustwording en draagvlak;
− Betrek de relevante NL-internationale sportbestuurders; ondersteun hen met adequate informatie en argumentatie;
− Zorg voor structurele (bij)scholing van fitnessinstructeurs &
trainer/coaches; organiseer educatie over verantwoord gebruik
voedingssupplementen;
− Verbeter de ondersteuning van sporters die van doping worden
verdacht; verbeter de informatie-uitwisseling met inachtneming
van de privacy van sporters;
− Zorg voor juridische binding van sport(medische) begeleiders
aan dopingregels en organiseer structureel scholing voor kennis
& gedrag.

kst-30234-139
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 234, nr. 139

1

Bij de afronding van de conferentie spraken VWS, sportsector en
fitnessbranche af samen aan de slag te gaan om ervoor te zorgen dat een
dopingvrije cultuur ook in de toekomst gekoesterd wordt. De succesvolle
actie binnen de wielersport vormde een bron van inspiratie.
Onderzoek naar dopinggebruik onder Nederlandse topsporter
Tijdens de conferentie werden de eerste resultaten gepresenteerd van het
onderzoek naar dopinggebruik van Nederlandse topsporters en hun
ervaringen en standpunten over de praktische uitvoering van het beleid
tegen doping. Door extra beveiliging van de vertrouwelijkheid geeft dit
onderzoek een grotere kans op eerlijke antwoorden en zijn de cijfers
betrouwbaarder dan eerder uitgevoerde onderzoeken. Inmiddels heeft de
Dopingautoriteit het onderzoek De Nederlandse topsporter en het
anti-dopingbeleid 2014–2015 afgerond. Bijgaand treft u een exemplaar
van het onderzoeksrapport aan.1 De belangrijkste bevindingen zijn dat
ongeveer 4% van de Nederlandse topsporters aangeeft bewust doping te
gebruiken, maar de overige 96% niet. Van de topsporters met een officiële
topsportstatus twijfelt 82% nooit aan de juistheid van de dopingcontroles.
Het percentage topsporters dat problemen ervaart met het exact opgeven
van hun feitelijke verblijfplaats (via het zogenaamde whereabouts
systeem) is fors gedaald naar van 38% naar 15%. De statussporters,
atleten, wielrenners en overige (top) sporters voelen zich sterk schuldig
als ze doping zouden gebruiken. Zij voelen er weinig voor om doping vrij
te geven en vinden dopinggebruik tijdens de training nauwelijks minder
oneerlijk dan tijdens een wedstrijd.
Actieplan Samen voor een schone sport
Onder penvoering van NOC*NSF is inmiddels het actieplan Samen voor
een schone sport opgesteld. NOC*NSF, de Dopingautoriteit, de Atletiekunie, de KNVB, de KNBB en Fit!vak gaan gezamenlijk uitwerking hieraan
geven. De KNWU heeft bijgedragen aan het opstellen van het actieplan
door hun ervaringen met de acties voor een cultuuromslag in de
wielersport te delen. De belangrijkste gezamenlijke acties voor 2015 en
2016 zijn:
− een breder online/digitaal voorlichtingsinstrumentarium ontwikkelen,
als onderdeel van de doorlopende leerlijn, voor talentvolle sporters;
− online materialen (animaties en apps) ontwikkelen, o.a. over medische
dispensatie en veilige voedingssupplementen;
− ontwikkelen van een tool om sportethische elementen in voorlichting
toe te passen (dilemma’s, grenzen).
− ontwikkelen van een doorlopende leerlijn dopingvrije sport voor
trainers/coaches, inclusief een bijbehorend (bij)scholingsaanbod.
In aanvulling daarop hebben de sportorganisaties nog sportspecifieke
actieplannen opgesteld. Zo worden er extra dopingcontroles gedaan bij
atletiektalenten tussen 15–18 jaar en gaat de KNVB werken aan een
protocol voor verenigingen en voorlichting geven aan besturen van clubs
in prof- en amateurvoetbal, ook over gezonde voeding in relatie tot
sportbeoefening. De KNBB, waar vooral «onbewust» dopinggebruik plaats
vindt, gaat onder andere werken aan grotere bekendheid van de reglementen. Fit!vak gaat inzetten op versterking van de trainersopleiding door
onder meer een specifiek hoofdstuk in hun leerboek op te nemen en het
organiseren van specifieke masterclasses, seminars en workshops.
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl. Zie eventueel ook de online versie:
http://www.dopingautoriteit.nl/nieuws/algemeen/item/7863/
Dopingautoriteit+presenteert+onderzoek+%27De+Nederlandse+topsporter+en+het+antidopingbeleid+2014–2015%27).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 234, nr. 139

2

Mijn standpunt
De bevindingen van de Dopingautoriteit kunnen niet goed met buitenlands onderzoek worden vergeleken, omdat met de methode van dit
onderzoek doorgaans een hoger gebruik wordt vastgesteld dan met
traditioneel vragenlijst onderzoek. Het is lastig om aan te geven of een
gebruikerspercentage van 4% nu veel of weinig is in vergelijking met
andere landen.
Voor mij betekenen de resultaten dat we waakzaam moeten blijven.
Weliswaar bedrijft waarschijnlijk meer dan 95% van de Nederlandse
topsporters hun sport zonder gebruik te maken van doping, hebben zij
vertrouwen in de maatregelen tegen doping en wijzen zij massaal het
gebruik van doping af. Toch er is geen garantie dat het dopinggebruik
constant blijft of vermindert. Het continu werken aan adequate controles
en goede opsporing blijft geboden. In dat verband vind ik het een goede
zaak dat de KNWU, met instemming van haar leden, een extra financiële
inspanning doet om het aantal controles in de wielersport te verhogen.
Ook moet er een cultuur zijn dat je sport bedrijft zonder te grijpen of te
willen grijpen naar middelen waarvan we afgesproken hebben ze niet te
gebruiken ten behoeve van prestatiebevordering. Ik wil het onderzoek elke
vier jaar herhalen om de ontwikkelingen nauwkeurig te kunnen volgen.
De dopingconferentie Een dopingvrije sportcultuur in Nederland! heeft
een flink aantal praktische adviezen opgeleverd voor het blijvend
terugdringen van doping. Het gezamenlijke actieplan Samen voor een
schone sport vind ik een goede vervolgstap. De Atletiekunie, KNVB en
KNBB hebben aangegeven dat zij tijdens de projectperiode een voortrekkersrol willen vervullen voor sportbonden die naar het type sport
respectievelijk naar de mate van dopinggevoeligheid vergelijkbaar zijn. Ik
heb eerder aangegeven een bedrag van € 300.000 beschikbaar te stellen
voor een actieplan om een dopingvrije cultuur te stimuleren en te
bewaken.
De brede aanpak wil ik graag ook internationaal aan de orde stellen
tijdens het Nederlandse voorzitterschap van de EU in 2016. Zo is de
bestrijding van dopinggebruik onder topsporters en het aanpakken van
grootschalige handel een zaak van internationale samenwerking. Door
goede afstemming met de Nederlandse internationale sportbestuurders
streef ik naar één geluid vanuit Nederland. Tijdens de 5de Conferentie van
Partijen bij het UNESCO-verdrag tegen doping in de sport op 29 en
30 oktober 2015 te Parijs, mede ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan
van het verdrag, zal het Nederlandse standpunt ingebracht worden.
Mijn bijdrage aan het tegengaan van doping bestaat verder uit de Wet
uitvoering antidopingbeleid die ik zo snel mogelijk naar uw Kamer zal
zenden, zie ook mijn brieven van 1 december 2014 (Kamerstuk 30 234,
nr. 117) en 18 augustus 2015 (Kamerstuk 30 234, nr. 135). Daarin worden
ook zaken geregeld die in de dopingconferentie aan de orde kwamen,
zoals het bewaken van de privacy.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 234, nr. 139

3