Onderwerp
Reactie op het rapport van de
Commissie Spee

Organisatieonderdeel
Staf Korpsleiding
Bestuursondersteuning
Behandeld door
Staf Korpsleiding
Functie

Telefoon
0900-8844
E-mail

Ons kenmerk
2022-0023672

Aan de Minister van Justitie en Veiligheid

Geachte mevrouw Yesilgoz-Zegerius,
Inleiding
Op 7 juli 2021 is een motoragent van de eenheid Rotterdam tijdens de dienst
aangereden door een vrachtwagen. Hij is daarbij om het leven gekomen. Deze
gebeurtenis heeft een diepe indruk gemaakt op de familie, vrienden en collega's, maar
ook op de samenleving en de politieorganisatie in bredere zin.
De vrachtwagenchauffeur is doorgereden en later aangehouden. Er is een strafrechtelijk
onderzoek gestart, op grond waarvan betrokkenen is vervolgd voor moord c.q.
doodslag. Bij de emoties rond het overlijden kwamen ook herinneringen aan een
aanrijding uit 2015 naar boven, waarbij dezelfde vrachtwagenchauffeur betrokken was
en een collega van hetzelfde team blijvend ernstig lichamelijk letsel heeft opgelopen.
Naast deze twee aanrijdingen was de vrachtwagenchauffeur in 2020 betrokken bij een
ongeval waarbij een fietsster om het leven is gekomen.

Uw kenmerk

In afschrift aan

Datum
4 maart 2022
Bijlage(n)
0
Pagina
1 van 5

Het vorenstaande, in combinatie met signalen dat de betreffende vrachtwagenchauffeur
vaker gevaarlijk rijgedrag zou hebben laten zien met een vrachtwagen die bij controles
te zwaar beladen bleek, heeft mij ertoe gebracht een externe onafhankelijke commissie
te verzoeken om de gang van zaken voorafgaand aan de aanrijding op 7 juli 2021, voor
zover betrekking hebbend op het optreden van de politie ten aanzien van de
desbetreffende vrachtwagenchauffeur, te onderzoeken.
De heren mr. J. Spee, mr. F.J.W.M. van Dooren en mr. A.D. Heil hebben zich
desgevraagd bereid verklaard om deze analyse te verrichten. De desbetreffende
commissie, onder voorzitterschap van de heer Spee, is op 26 oktober 2021 formeel
ingesteld.
De commissie heeft de informatie die bij de politie bekend was over de betreffende
vrachtwagenchauffeur geanalyseerd en vervolgens zijn er 15 politiemedewerkers
geinterviewd. Die bevindingen hebben geleid tot het bijgevoegde rapport 'Een beladen
onderwerp'. De commissie heeft mij het rapport op 4 maart jl. aangeboden. In overleg
met de politiechef van de Eenheid Rotterdam, reageer ik hierbij op de conclusies en
aanbevelingen uit het rapport.
Conclusies en aanbevelingen
Met inachtneming van haar taakopdracht heeft de commissie niet geconstateerd dat de
politie bij de afhandeling van de verschillende voorvallen niet correct zou hebben
gehandeld. Wel komt de commissie tot de conclusie dat er aanleiding zou zijn geweest
voor een meer samenhangende en gecoordineerde benadering van de verschillende
incidenten en meer afstemming met andere betrokken partijen.

« waakzaam en dienstbaar»

P*LITI
Onderwerp
Reactie op het rapport van de
Commissie Spee
Datum
4 maart 2022
Pagina
2 van 5

Zo zou het raadzaam zijn geweest als de leiding van het Team Verkeer overleg zou
hebben gepleegd met het Openbaar Ministerie, alvorens een oproep te doen aan de
medewerkers van dat team om voor hun eigen veiligheid terughoudend te zijn met het
controleren en verbaliseren van de betreffende vrachtwagenchauffeur en daarbij zo
nodig assistentie in te roepen. De commissie heeft begrip voor de zorgen van de
teamleiding rond de veiligheid van de motoragenten en evenzeer voor de overweging
van de leiding te voorkomen dat (het beeld van) een 'hetze' tegen de
vrachtwagenchauffeur zou ontstaan. Het vorenstaande heeft er wel toe geleid dat de
meeste medewerkers van het Team verkeer er in het geheel vanaf hebben gezien om
de chauffeur te controleren.
Daarnaast geeft de commissie aan dat door de constateringen van overbelading in
combinatie met het onberekenbare en verbaal agressieve gedrag van de
vrachtwagenchauffeur, er voldoende reden was geweest om vanuit het Team Verkeer
een overleg te initieren met andere betrokken instanties zoals de Zeehavenpolitie, de
dienst Infrastructuur van de Landelijke Eenheid, het Openbaar Ministerie en de
Inspectie Leefomgeving en Transport. Dit overleg zou ertoe hebben kunnen bijdragen
dat het rijden met overbeladen vrachtwagens door het bedrijf waar de
vrachtwagenchauffeur werkzaam was, zou zijn beeindigd.
Voor wat betreft het indienen van de twee mededelingen ex. artikel 130
Wegenverkeerswet concludeert de Commissie Spee dat deze niet via de daartoe
aangewezen taakaccenthouder zijn ingediend bij het CBR. De twee mededelingen
hebben er overigens niet toe geleid dat het rijbewijs van de vrachtwagenchauffeur is
ingenomen. Het is onduidelijk gebleven of de twee mededelingen in onderling verband
zijn beoordeeld door het CBR. Die vraag lag ook buiten de reikwijdte van de opdracht
van de commissie. Ook de interne communicatie binnen de eenheid Rotterdam over de
voorvallen met de betreffende vrachtwagenchauffeur is volgens de Commissie Spee
niet optimaal verlopen. De gedragingen van de vrachtwagenchauffeur is niet in formele
overleggen besproken en er was geen totaaloverzicht van de gebeurtenissen waar de
chauffeur bij betrokken was. Daardoor heeft het aan een gecoordineerde aanpak
ontbroken.
Ten slotte concludeert de Commissie dat de medewerkers een sterk vertrouwen hebben
in de werking van de informatiesystemen. Wanneer er informatie in het systeem gezet
werd door medewerkers, hadden zij het vertrouwen dat de keten zijn werk deed. Dat is
niet zonder meer het geval geweest.
Op basis van deze conclusies komt de Commissie tot zes aanbevelingen aan de politie.
1. Meer aandacht voor te zwaar beladen vrachtverkeer
In de regio Rotterdam/Rijnmond is er sprake van een toename van zwaar
vrachtverkeer. Indien daarbij sprake is van overbelading of technische gebreken vormt
dit een gevaar voor de verkeersveiligheid. Overbelading heeft een langere remweg tot
gevolg en leidt tot snellere slijtage van remmen en banden. Het leidt bovendien tot
schade aan het wegdek en oneerlijke concurrentie. Het optreden tegen te zwaar
beladen vrachtverkeer verdient daarom naar het oordeel van de commissie meer
aandacht van de politie. Het verdient aanbeveling dat de eenheid Rotterdam in overleg
treedt met de Inspectie Leefomgeving en Transport en het Openbaar Ministerie om te
komen tot een minder incidentele en meer structurele aanpak van deze problematiek.
Bij herhaalde overtredingen van een bedrijf op dit punt verdient een aanpak gericht op
het stoppen van deze overtredingen de voorkeur boven het telkens opnieuw
verbaliseren.

« waakzaam en dienstbaar »

P*LITIE
Onderwerp
Reactie op het rapport van de
Commissie Spee
Datum
4 maart 2022
Pagina
3 van 5

2. Beter stroomlijnen van de contacten tussen de politie(eenheden) en het CBR
De contacten tussen de politie en het CBR zouden beter gestroomlijnd moeten worden.
Per politie-eenheid is er een vaste contactpersoon voor de contacten met het CBR. Bij
het CBR zou erop aangedrongen moeten worden terugkoppelingen alleen via deze
contactpersoon te laten lopen. Ook verdient het aanbeveling om de per
organisatieonderdeel aangewezen taak-accenthouder meer bekendheid te geven. De
taak-accenthouder dient belast te zijn met de kwaliteitscontrole op de in te sturen
mededelingen van zijn/haar onderdeel en kan zo nodig advies inwinnen bij de
contactpersoon van de eenheid. Er moet worden vastgelegd dat mededelingen ex
artikel 130 Wegenverkeerswet uitsluitend via de betrokken taak-accenthouder mogen
worden ingestuurd naar het CBR.
3. Meer aandacht voor de geestelijke toestand van m.n. bestuurders van zware
vrachtwagens
In het belang van de verkeersveiligheid dient er meer aandacht te zijn voor de
geestelijke toestand van met name bestuurders van zware vrachtwagens. Dit in verband
met het gevaar dat roekeloos rijgedrag met een vrachtwagen kan opleveren. Indien er
twijfels zijn over de rijgeschiktheid van een vrachtwagenbestuurder verdient een breed
gedocumenteerde mededeling ex artikel 130 Wegenverkeerswet de voorkeur. Het is
dan van belang dat alle relevante informatie over de betrokken bestuurder wordt
verzameld opdat het CBR een volledig beeld krijgt van diens geestelijke gesteldheid.
4. Meer aandacht voor uitwisselen van relevante briefinqsinformatie
Indien informatie uit een briefing van een team of afdeling van belang is voor andere
organisatieonderdelen dient de leiding van dat team of die afdeling zich ervan te
vergewissen dat die andere onderdelen de betreffende informatie ontvangen en dit niet
enkel en alleen over te laten aan de informatieorganisatie. In bijzondere gevallen is het
wenselijk ook telefonisch contact op te nemen met het andere onderdeel om nadere
toelichting te geven.
5. Meer aandacht voor technische gebreken van voertuiqen bij aanrildingen
Indien bij een onderzoek naar een aanrijding met een vrachtwagen technische
gebreken aan die vrachtwagen worden geconstateerd dient, ongeacht de schuldvraag,
een zgn. WOK-melding ("Wacht op keuring") te worden opgemaakt, opdat de
vrachtwagen pas na herstel van de gebreken weer aan het verkeer kan deelnemen.
6. Meer aandacht voor het qevaar van sluiproutes als gevolg van weeglussen op het
hoofdweqennet
Bij het aanbrengen van weeglussen op het hoofdwegennet bestaat het gevaar dat
zwaar vrachtverkeer sluiproutes gaat volgen om die weeglussen te vermijden. Het
verdient de aanbeveling om deze problematiek nadrukkelijk onder de aandacht te
brengen bij de wegbeheerders.
Reactie op het rapport
De Commissie heeft tijdens de onderzoeksperiode oog gehad voor de feitelijke kant van
de gebeurtenissen en incidenten de afgelopen jaren, maar ook voor de menselijke kant
en de emoties als reactie op de verschillende incidenten die er hebben plaatsgevonden.
Als korpschef waardeer ik dat ten zeerste. Daarbij heb ik de stellige indruk, dat alle
betrokken medewerkers correct en naar eer en geweten hebben gehandeld. lk heb
daarbij begrip voor de dynamiek die is ontstaan na de incidenten waarbij de
vrachtwagenchauffeur betrokken is. Geconstateerd kan worden, dat de afhandeling
door de politie vooral incidentgericht is geweest. Aan de oproep van de teamleiding om
terughoudendheid te betrachten bij het controleren en aanspreken van de
desbetreffende vrachtwagenchauffeur, lagen integere motieven ten grondslag.

« waakzaam en dienstbaar »

PiLITIE
Onderwerp
Reactie op het rapport van de
Commissie Spee
Datum
4 maart 2022
Pagina
4 van 5

Deze hielden verband met de veiligheid van de medewerkers vanuit goed
werkgeverschap en het als politie betrachten van objectiviteit. Daarnaast werd beoogd
te voorkomen dat interferentie zou ontstaan met de lopende strafrechtelijke procedure
tegen de chauffeur. Het gebrek aan coordinatie en afstemming heeft evenwel een
integrate aanpak op dit dossier in de weg gestaan. Wat daarbij wel moet worden
overwogen, is dat het hier gaat om een atypisch incident, dat ook een atypische wijze
van afhandeling vraagt. De organisatie en de bijbehorende structuur voor afstemming
en informatiedeling voorzien hier niet zonder meer in. Niettemin is dit is voor mij een
belangrijk aandachtspunt als het gaat om het geven van opvolging aan de
aanbevelingen.
lk neem de aanbevelingen van de Commissie Spee onverkort over. lk zal de landelijk
portefeuillehouder Verkeer en de politiechef van de eenheid Rotterdam verzoeken of zij
de opvolging van de aanbevelingen ter hand willen nemen. Dit in samenspraak met
andere betrokken instanties als de ILT, het CBR en het OM, die immers een belangrijke
rot hebben als het gaat om het nemen van (bestuursrechtelijke) maatregelen in het licht
van de bevindingen en aanbevelingen van de commissie. Daarbij zal worden
onderzocht op wetke punten de kennis en de instrumenten van medewerkers kunnen
worden versterkt om opvolging te geven aan een incident of een opeenstapeling van
incidenten als deze. Daarvan zal de beoordeling of een incident opschating vraagt naar
een multi-aanpak met partners, expliciet onderdeel uitmaken. In het bijzonder zal daarbij
aandacht uitgaan naar een meer prominente rot voor de taakaccenthouder verkeer in
combinatie met het versterken van de parate kennis van de in dergelijke situaties te
volgen procedure. Daarnaast zal onderzocht worden wat nodig is om medewerkers
beter in staat te stellen om een inschatting te maken of een chauffeur geestelijk in staat
is een vrachtwagen te besturen. Bijvoorbeeld een melding aan het CBR op basis van
art. 130 Wegenverkeerswet zou vervolgens als een belangrijk criterium kunnen gelden
om naar een multi-aanpak op te schalen.
Mede gelet op de impact van de gebeurtenissen op de politieorganisatie, de aandacht in
de media en de maatschappelijke relevantie van de gebeurtenissen en de opvolging die
daaraan wordt gegeven, breng ik het rapport en mijn reactie daarop bij deze graag
onder uw aandacht.
Op grond van privacyoverwegingen bied ik u het integrate rapport van de commissie
vertrouwelijk aan. De conclusies en aanbevelingen kunnen worden gedeeld.
Tot slot
lk wit de Commissie Spee dank zeggen voor de gedegen analyse die zij de afgelopen
maanden heeft uitgevoerd en waarbij de commissie — zoals ik eerder aangaf — niet
alleen aandacht heeft gegeven de feitelijke gang van zaken rond hetgeen zich - met
deze afschuwelijke en tragische afloop - heeft afgespeeld, maar zeker ook aan de
emotionele impact daarvan. En ik wit ook de medewerkers bedanken voor hun
cooperatieve en openhartige medewerking aan de interviews, waardoor dit rapport
mede tot stand heeft kunnen gekomen.

« waakzaam en dienstbaar »

P.6 LITIE
www.politie.nI

Onderwerp
Reactie op het rapport van de
Commissie Spee

Ten slotte spreek ik de hoop en verwachting uit, dat de aanbevelingen van de
commissie zullen bijdragen aan de veiligheid van het belangrijke werk van in het
bijzonder de medewerkers van de Teams Verkeer van de politie en vergroting van de
verkeersveiligheid in meer algemene zin.

Datum
4 maart 2022
Pagina
5 van 5

mr. H.P. van Essen
korpschef

« waakzaam en dienstbaar »