Omgevingsdienst NL
Postbus 550
3300 AN Dordrecht
info@omgevingsdienst.nl
www.omgevingsdienst.nl

27 september 2017

KvK Utrecht 56762178
Bankrekening BNG 28.51.57.876
IBAN NL74BNGH0285157876
BTW nr. NL8522.93.641.801

Position paper Toezicht en handhaving wet- en regelgeving asbest
Met het verbod op asbestdaken worden eigenaren van (veelal verweerde) asbestdaken
verplicht voor 2024 hun dak te laten saneren. Als omgevingsdienst treffen we steeds vaker
verwaarloosde en verpauperde gebouwen met een asbest dak aan. Ook zijn we betrokken bij
de afhandeling van calamiteiten, zoals asbestbranden. We staan daarom positief tegenover
het verbod. Het verbod vraagt in onze ogen echter wel om beter op elkaar afgestemde weten regelgeving, zodat omgevingsdiensten de rol van toezichthouder en handhaver namens
de bevoegde gezagen effectiever en efficiënter kunnen vervullen.
Asbest als basistaak Omgevingsdiensten in BOR
Per 1 juli 2017 is het wijzigingsbesluit BOR (Besluit Omgevingsrecht) in werking getreden. In
dit besluit is specifiek opgenomen dat het toezicht op bedrijfsmatige activiteiten met asbest
een taak is voor de omgevingsdiensten.
Welke taken een omgevingsdienst in de praktijk exact uitvoert en met welke capaciteit, is
afhankelijk van wat een gemeente of provincie heeft ingebracht. Dit komt niet altijd overeen
met hetgeen de BOR stelt. Hetgeen een effectieve en efficiënte (regionale) handhaving en
toezicht niet bevorderd.
Moeizame voortgang asbestdossier
Als Omgevingsdienst merken we dat de voortgang van het asbestdossier moeizaam verloopt.
Hierbij moet gedacht worden aan gebrekkige en versnipperde wetgeving. Verschillende
wetgevende en toezichthoudende instanties en een certificatiestelsel wat onvoldoende
functioneert
Wetgevende en toezichthoudende instanties
De verantwoordelijkheden voor wet- en regelgeving ten aanzien van asbest zijn momenteel
verdeeld over meerdere ministeries.
Ministerie
BZK
I&M
SZW
VenJ

Onderdeel
Woningwet, Bouwbesluit 2012
Asbestverwijderingsbesluit, Productenbesluit asbest, Besluit
asbestwegen, Wabo
Arbeidsomstandighedenbesluit
Strafrecht

Pagina 1 van 3

Elk ministerie heeft haar eigen beleid en prioritering waardoor een gezamenlijk aanpak niet
eenvoudig van de grond komt.
Toezichthouders
Organisatie
Gemeente
Omgevingsdiensten

Inspectie SZW
ILT
Certificerende
Instellingen (CI)

Toezichttaak
Particuliere sloopmelding (zelf verwijderen)
Beoordelen en afhandelen sloopmeldingen als de
deelnemende gemeente haar asbesttaken heeft
ingebracht. Toezicht op gehele asbestketen.
Arbeidsomstandigheden
Objecten (bijv. schepen) en installaties
Certificatieschema’s

Elke organisatie werkt met eigen programma’s en eigen prioriteiten waardoor een effectieve
gezamenlijke aanpak lastig van de grond komt. Met de CI’s wordt zeer moeizaam
samengewerkt. De samenwerking verloopt eerder moeizamer dan dat hier een verbetering in
zit.
Huidige stand van zaken toezicht en handhaving
Het toezicht op en handhaving van asbest wet- en regelgeving heeft last van versnipperde
regels en versnipperde bevoegdheden. Regels die er wel zijn, hebben vaak betrekking op
administratieve bepalingen (het doen van een sloopmelding en hebben van een
asbestinventarisatierapport) en niet op uitvoerende bepalingen (het zorgvuldig saneren van
asbest volgens de best bestaande technieken; deze laatste eis is geschrapt bij de invoering
van het Bouwbesluit 2012).
Bij het constateren van misstanden tijdens de uitvoering op Arbo-gebied functioneren
omgevingsinspecteurs als doorgeefluik naar het asbestinspectieteam van de Inspectie SZW
(op papier bestaande uit 13 personen voor heel Nederland).
De samenwerking tussen omgevingsdiensten en de Inspectie SZW is een van de weinige
punten in het asbestdossier waar positieve stappen worden gemaakt.
Er is medio mei een intentieverklaring door beide getekend en er wordt samengewerkt. Een
programma laat nog op zich wachten.
Ook kan een klacht worden ingediend bij de Certificerende Instelling. Het indienen van
klachten is een tijdrovend traject, waarvoor meestal geen uren beschikbaar zijn gesteld. Ook
de terughoudende houding van de Certificerende Instellingen, omdat het klanten betreft die
worden benadeeld, naar Omgevingsdiensten toe zorgt ervoor dat er veel tijd gaat zitten in de
monitoring van de afhandeling van de ingediende klacht. Naar onze mening faalt het
certificatie geheel als het gaat om de waarborging van het milieu- en arbeidshygienisch
verwijderen van asbest.
Ook het succesvolle asbestinterventieteam waar ISZW, OM/FP, politie en Omgevingsdiensten
samenwerken ervaart de gebrekkige omgevingswetgeving als een last waardoor efficiënt en
effectief optreden onnodig lastig is.

Pagina 2 van 3

Wij zouden graag het volgende zien, om te komen tot een effectiever toezicht & handhaving
(met minder regels).
1. Voeg alle regels met betrekking tot (sloop) asbest uit verschillende besluiten samen
in een nieuw (asbest)besluit. Hierdoor kan een aantal besluiten geheel of gedeeltelijk
vervallen en kunnen verouderde, niet relevante of dubbele regels geschrapt of
geactualiseerd worden. Het gaat hier dan om onder andere het
Asbestverwijderingsbesluit 2005, een deel van het Bouwbesluit 2012, het Besluit
asbestwegen milieubeheer en het Productenbesluit asbest.
2. Duidelijkere uitvoeringsregels voor saneringsbedrijven.
Via het hiervoor onder 1 genoemde nieuwe asbestbesluit en via uitvoeringsbladen (pbladen, product bladen met duidelijk saneringsmethodes) voor standaard
asbesttoepassingen. Door duidelijkere uitvoeringsregels en saneringsmethodes word
het ook lastiger voor bedrijven om via grijze gebieden in wetgeving de gewenste
saneringsmethodes naast zich neer te leggen.
3. Toezicht vanuit het Rijk en de tweede lijn toezichthouder (provincie) dat alle
gemeente het toezicht op asbestverwijdering conform de BOR (wet en regelgeving)
bij omgevingsdiensten hebben ingebracht. Daarnaast dient vanuit het rijk en de
tweedelijns toezichthouder gemonitord worden of de asbesttaak op de juiste wijze is
ingebracht (met voldoende middelen). De 29 diensten kunnen dan komen tot een
meer uniforme toezicht- en handhavingswijze, waardoor het toezicht op de branche
als geheel wordt verbeterd en waardoor voor de branche sprake is van een level
playingfield.
4. Meer (uitwisseling) bevoegdheden tussen toezichthouders: bijvoorbeeld tussen
Omgevingsdiensten en ILT voor toezicht op asbest met betrekking tot objecten en
tussen Omgevingsdiensten en I-SZW overtredingen die ernstig zijn vanuit het
oogpunt van de arbeidsomstandigheden zijn meestal ook nadelig voor het
(leef)milieu.

Pagina 3 van 3