Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1952

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 juni 2023
Hierbij zend ik u het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 15 en
16 mei 2023 in Brussel.
Daarnaast informeer ik u graag middels het verslag over het feit dat er een
akkoord is bereikt tussen de Raad en het Europees Parlement over het
voorstel voor de verordening Europese Groene Obligaties.
Ook kom ik graag terug op de planning ten aanzien van het BNC-fiche
over het wetsvoorstel van de Europese Commissie over een digitale euro,
indachtig de discussie tijdens het commissiedebat met de Tweede Kamer
op donderdag 11 mei jl. Dit voorstel wordt naar verwachting op woensdag
28 juni 2023 gepubliceerd. Het is dan niet meer haalbaar om de Kamer
voor het zomerreces een BNC-fiche te sturen. Mijn voornemen is daarom
om het BNC-fiche in te brengen in de eerste ministerraad na het reces (te
weten: 18 augustus 2023), waarna ik het BNC-fiche aan de Kamer kan
zenden. Ik heb in de bijeenkomst van de Eurogroep op 15 mei benadrukt
dat het belangrijk is om, ook gelet op de zomerperiode, voldoende tijd te
krijgen voor standpuntbepaling en -afstemming met het nationale
parlement.
Tevens treft u bijgevoegd een non-paper over een «operationele actieve
rekening», opgesteld door Frankrijk en Nederland in het kader van de
onderhandelingen over de EMIR 3 Review (wijziging Europees marktinfrastructuurraamwerk).1 Het non-paper stelt voor om een operationele
actieve rekening verplicht te stellen voor partijen die onder de EU
clearingverplichting vallen en die gebruikmaken van substantieel
systeemrelevante diensten van centrale tegenpartijen buiten de EU.
Hiermee wordt beoogd een terugvaloptie bij een Europese centrale
tegenpartij gereed te hebben, voor het geval dat er problemen ontstaan
bij centrale tegenpartijen buiten de EU. Tevens zorgt deze terugvaloptie
ervoor dat Europese partijen kunnen overstappen in het geval derde
1

kst-21501-07-1952
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Zie voor BNC-fiche: Kamerstuk 22 112, nr. 3601.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

1

landen in de toekomst teveel gaan afwijken van het Europese regelgevend
kader. Het voorstel in het non-paper wijkt af van het Commissievoorstel
dat een actieve rekening verplicht stelde. Daarbij zou er ook een bepaalde
mate van clearing verplicht via de rekening bij EU centrale tegenpartijen
moeten verlopen. Omdat dit zou kunnen leiden tot negatieve gevolgen
voor Europese partijen, zoals hogere kosten en concurrentienadelen,
staan Nederland en andere lidstaten kritisch tegenover dit voorstel. In het
bijgevoegde non-paper wordt, bij wijze van compromis, in plaats daarvan
voorgesteld om alleen het inrichten van een rekening verplicht te stellen,
maar niet een verplichte mate van clearing voor te schrijven. Daarbij blijft
de mogelijkheid bestaan dat in de toekomst, op basis van een nadere
analyse van de Europese toezichthouder voor markten en effecten
(ESMA), er een nieuw wetgevend voorstel komt om alsnog een verplichte
mate van clearing voor te schrijven, indien dat zal bijdragen aan de
financiële stabiliteit en indien een grondige kosten-baten-analyse hiertoe
aanleiding geeft.
Het non-paper is in de Raadswerkgroep van 22 mei jl. besproken. Er
waren positieve reacties van lidstaten die het non-paper zien als een
goede basis om over dit onderwerp verder te spreken, maar er werden
ook zorgen geuit of dit voorstel wel voldoende effect zou hebben. Naar
verwachting zal dit onderwerp tijdens een volgende Raadswerkgroep
opnieuw worden geagendeerd.
De Minister van Financiën,
S.A.M. Kaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

2

Verslag Eurogroep en Ecofinraad 15 en 16 mei 2023 en triloogakkoord verordening Europese Groene Obligaties
Eurogroep in reguliere samenstelling
Macro-economische ontwikkelingen en beleidscoördinatie in de
eurozone
De Eurogroep heeft van gedachten gewisseld over de macro-economische
en financiële ontwikkelingen in de eurozone. De Europese Commissie (de
Commissie) heeft hierbij haar recent gepubliceerde lenteraming toegelicht.2 De Commissie gaf aan haar groeiverwachtingen voor de eurozone
naar boven te hebben bijgesteld. Over heel 2023 wordt de groei in de
eurozone geraamd op 1,1% bbp. Dat is een kleine opwaartse bijstelling
van de groei die eerder in de winterraming (0,9% bbp) voor 2023 werd
voorzien. Deze opwaartse bijstelling wordt voornamelijk gedreven door
een beter eerste kwartaal van 2023 als gevolg van de afnemende
energieprijzen. Voor 2024 verwacht de Commissie een groei van 1,6% bbp
in de eurozone. Daarnaast gaf de Commissie aan dat de inflatie naar
verwachting in 2023 hoog blijft en daarna iets zal afzwakken (in 2023 5,8%
en in 2024 2,8%).
Door enkele lidstaten, waaronder Nederland, is bij dit item ingegaan op de
situatie bij banken en de winsten die zij maken door de hogere rentes.
Nederland heeft aangegeven dat het belangrijk is dat spaarders ook van
de situatie met hogere rentes kunnen profiteren.
Thematische discussie – het bedrijfsleven en de structurele
uitdagingen in een context van verhoogde geopolitieke
spanningen
De Eurogroep heeft van gedachten gewisseld over de recente ontwikkelingen omtrent de energieprijzen in combinatie met andere structurele
uitdagingen voor het bedrijfsleven in de eurozone. Het betrof een
gedachtewisseling in het kader van thematische discussies die de
Eurogroep vaker heeft. De bespreking vond plaats aan de hand van een
technische notitie van de Commissie3, waarin twee discussievragen
werden gesteld: (i) welke uitdagingen zien lidstaten voor het bedrijfsleven
in relatie tot de hogere energieprijzen; en (ii) wat vinden lidstaten een
passende beleidsreactie?
De Commissie gaf aan dat bedrijven in de eurozone voor verschillende
uitdagingen staan mede door de sterk gestegen energieprijzen. Daarnaast
gaf de Commissie aan dat steunmaatregelen voor bedrijven om de hoge
energieprijzen te compenseren geleidelijk dienen te worden afgebouwd
nu de energieprijzen sinds afgelopen najaar afnemen. Steunmaatregelen
die nog doorlopen dienen volgens de Commissie gerichter ingezet te
worden en de concurrentie niet verstoren. Ook acht de Commissie het van
belang dat steunmaatregelen de prikkel om te verduurzamen behouden
en er rekening wordt gehouden met de spillover effecten binnen de
eurozone. Steunmaatregelen moeten volgens de Commissie in steeds
mindere mate schulden subsidiëren in de vorm van garanties of gesubsidieerde leningen. Daarnaast werd door de Europese Centrale Bank (ECB)
kort ingegaan op de recente ECB-studie die laat zien dat sommige
bedrijven in de eurozone op macroniveau hogere inputprijzen evenredig
2

https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-forecast-and-surveys/economic-forecasts/
spring-2023-economic-forecast-improved-outlook-amid-persistent-challenges_
en#key-figures.
3
https://www.consilium.europa.eu/media/64262/eg-note-corporate-vulnerability.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

3

of zelfs sterker hebben doorberekend aan consumenten, met hogere
winstmarges tot gevolg.4
Veel lidstaten, waaronder Nederland, spraken hun complimenten uit voor
het discussiestuk en benadrukten het belang van tijdelijke en gerichte
steunmaatregelen voor bedrijven. Een aantal lidstaten benoemde het
bestaan van knelpunten in de toeleveringsketen als een van de structurele
uitdagingen voor het bedrijfsleven. Daarnaast reflecteerden verscheidene
lidstaten op de uitkomsten van de ECB-studie.
Terugkoppeling internationale vergaderingen
De voorzitter van de Eurogroep en de Commissie hebben een terugkoppeling gegeven over de G20-bijeenkomst voor Ministers van Financiën en
presidenten van centrale banken, en de IMF- en Wereldbankjaarvergaderingen die plaatsvonden van 12 tot 14 april jl. in Washington
D.C. Daarnaast is kort stilgestaan bij de G7-vergadering van 13 mei jl.
De vergaderingen stonden in het teken van de mondiale financieeleconomische situatie, waaronder de gevolgen van de Russische oorlog in
Oekraïne en de steun voor Oekraïne, de nog te hoge onderliggende
inflatiedruk en het belang van het bestrijden hiervan, de financiële
stabiliteit en het belang van multilaterale samenwerking om mondiale
uitdagingen te adresseren zoals de schuldenproblematiek en klimaatverandering. Een belangrijke boodschap was dat prudent begrotingsbeleid
noodzakelijk is om monetair beleid niet tegen te werken. Er werd ook
gesproken over de recente onrust in de bankensector en geconcludeerd
dat banken er nu beter voor staan dan voor de financiële crisis van
2008–2009 en dat het belangrijk is risico’s voor de financiële stabiliteit
nauwgezet te monitoren.5
Eurogroep in bankenunie-format (met Bulgarije)
Rapportage over de operationele aspecten van de Bankenunie
door voorzitters van de Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme
en de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad
Op grond van een memorandum van overeenstemming tussen de
Ecofinraad en de Europese Centrale Bank (ECB) neemt de voorzitter van
het Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme (SSM) twee keer per jaar
deel aan de Eurogroep om van gedachten te wisselen. Tijdens de
Eurogroep van november 2016 is afgesproken dat ook de voorzitter van
de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (SRB) elk halfjaar een
toelichting geeft over haar werkzaamheden met betrekking tot resolutieplanning, opbouw van de Minimum Requirement for own funds and
Eligible Liabilities (MREL), beleidsontwikkelingen en het Single Resolution
Fund (SRF).
De voorzitter van het SSM, Andrea Enria, is onder andere kort ingegaan
op de onrust en onzekerheid in de financiële sector door de ontwikkelingen in de Amerikaanse bankensector en de overname van het door
problemen getroffen Credit Suisse door UBS. Hij gaf aan dat door de
vergaande bankenregulering in de EU, de Europese banken er goed
voorstaan. Maar het is wel van belang om de ontwikkelingen te blijven
monitoren aangezien risico’s blijven bestaan. Enria riep op om de
Bazel 3 standaarden (kapitaaleisen voor banken) zo uniform mogelijk te
4

https://www.ecb.europa.eu/press/blog/date/2023/html/ecb.blog.230330~
00e522ecb5.en.html.
5
Zie voor meer informatie over de voorjaarsvergaderingen: Kamerstuk 26 234, nr. 279.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

4

implementeren. De voorzitter van de SRB, Dominique Laboureix,
benoemde onder andere dat banken bijna klaar zijn met vullen van het
SRF. Dit fonds wordt sinds 2016 opgebouwd en dient eind 2023 1% van
het totaalbedrag aan geld op betaal- en spaarrekeningen dat door
depositogarantie wordt beschermd in het eurogebied te beslaan. Ook riep
hij op tot het ratificeren van de herziening van het verdrag van het
Europees Stabiliteitsmechanisme, zodat de gemeenschappelijke
achtervang voor het SRF in werking kan treden.6
Nederland heeft opgeroepen tot een snelle en getrouwe implementatie
van de Bazel 3 standaarden en het beperken van afwijkingen. Ook heeft
Nederland het belang van voldoende kapitaal- en leverage ratio buffers
benadrukt, zodat de bankensector schokken kan opvangen zonder
vertrouwen te verliezen en het risico op publieke steun afneemt.
Daarnaast heeft Nederland aangegeven dat er een analyse gedaan dient
te worden naar de vraag of de verwachtingen over uitstroom van vooral
ongedekte deposito’s in een periode van stress in het liquiditeitsraamwerk
nog passend zijn en of renterisico’s opgenomen moet worden in de
Bazelstandaarden.7
Eurogroep in inclusieve samenstelling
Digitale euro – Internationaal gebruik van een digitale euro,
inclusief een toelichting op de voortgang van het digitale euro
project en andere Central Bank Digital Currency (CBDC) projecten
in de EU
De Eurogroep in inclusieve samenstelling heeft van gedachten gewisseld
over het internationale gebruik van een mogelijke digitale euro. Ook is in
de Eurogroep een toelichting gegeven door de Zweedse Minister van
Financiën over het digitale e-krona-project.
De ECB gaf aan dat zij onderzoek hebben gedaan naar twee aspecten ten
aanzien van de internationale dimensie van een digitale euro.8 Namelijk
(i) cross currency payments, waarbij conversie van de ene CBDC naar een
andere digitale CBDC plaatsvindt, en (ii) de toegang tot en gebruik van
een digitale euro buiten de eurozone. Daarbij stelt de ECB een getrapte
aanpak voor, waarbij de prioriteit in eerste instantie ligt bij het introduceren een digitale euro voor gebruikers binnen de eurozone en daarna pas
bij gebruik buiten de eurozone en mogelijke interoperabiliteit met andere
CBDC’s. De Commissie gaf aan naar verwachting 28 juni 2023 met een
wetgevend voorstel voor een mogelijke digitale euro te komen.
Door meerdere lidstaten werd het belang van een duidelijk narratief over
de digitale euro benoemd, waarin duidelijk is wat de digitale euro is en
wat de voordelen zijn. Ten aanzien van gebruik buiten de eurozone, werd
door meerdere lidstaten als aandachtspunten benoemd dat (i) landen
binnen de EU die geen euro als munteenheid hebben, maar wel
deelnemen aan de interne markt, goed betrokken worden bij de discussie
over interoperabiliteit en internationaal gebruik van een mogelijke digitale
euro, en (ii) dat de gevolgen voor de interne markt en andere risico’s door
6

Het SSM en de SRB hebben ook twee achtergrondnotities verspreid voor de discussie in de
Eurogroep: https://www.consilium.europa.eu/media/64328/2023-05-15_srb-reporting-noteto-eg.pdf en https://www.consilium.europa.eu/media/64329/written-overview-ahead-of-theexchange-of-views-of-the-chair-of-the-supervisory-board-of-the-ecb-eurogroup-15-05-2023.pdf.
7
Conform het Nederlandse non-paper dat op 21 april jl. is verspreid onder de lidstaten:
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2023/04/26/nl-non-paper-furtherstrengthening-eu-banking-sector.
8
Zie ook de issues note: https://www.consilium.europa.eu/media/64309/2023-0515-issues-note-for-the-eg-cbdc.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

5

internationaal gebruik van een digitale euro goed in kaart moeten worden
gebracht. Nederland heeft ten aanzien van het internationale gebruik van
een digitale euro aangegeven dat Nederland voorstander is van de door
de ECB voorgestelde getrapte aanpak en een mogelijke digitale euro in
eerste instantie enkel voor gebruik binnen de eurozone moet dienen. Het
is daarbij wel goed dat er in het ontwerp van een digitale euro al rekening
wordt gehouden met cross-border gebruik en interoperabiliteit (als
mogelijkheid in de toekomst). Daarnaast heeft Nederland benadrukt dat er
duidelijkheid moet komen over de planning ten aanzien van het
wetsvoorstel en het vervolg daarop en dat er genoeg tijd moet zijn voor
standpuntbepaling en waar nodig afstemming met nationale parlementen
(zoals in Nederland) na publicatie van het voorstel.
Proces rondom voorstel Europese Commissie over een digitale euro
Indachtig de discussie tijdens het commissiedebat met de Tweede Kamer
op donderdag 11 mei jl. kom ik in dit verslag graag terug op de planning
ten aanzien van het BNC-fiche over het wetsvoorstel van de Europese
Commissie. Dit voorstel wordt naar verwachting op woensdag 28 juni
2023 gepubliceerd. Het is dan niet meer haalbaar om de Kamer voor het
zomerreces een BNC-fiche te sturen. Mijn voornemen is daarom om het
BNC-fiche in te brengen in de eerste ministerraad na het reces (te weten:
18 augustus 2023), waarna ik het BNC-fiche aan de Kamer kan zenden.
Zoals hiervoor genoemd, heb ik in de bijeenkomst van de Eurogroep
benadrukt dat het belangrijk is om, ook gelet op de zomerperiode,
voldoende tijd te krijgen voor standpuntbepaling en -afstemming met het
nationale parlement.
Kapitaalmarktunie – opvolging van de Eurozonetop
De Eurogroep heeft gesproken over de intentie van de regeringsleiders
tijdens de Eurozonetop van 24 maart jl. om de kapitaalmarktunie verder te
brengen.9
Veel lidstaten benadrukten het belang van de kapitaalmarktunie. Zo is
verdieping van de kapitaalmarktunie belangrijk voor het faciliteren van
investeringen in verduurzaming en innovatie en draagt daarmee bij aan
het verdienvermogen van de Europese economie van de toekomst en
werkgelegenheid in de EU. De Eurogroep heeft de intentie uitgesproken
om uiterlijk in maart 2024 onderdelen te identificeren binnen de kapitaalmarktunie waar verdieping mogelijk is, naast de bestaande
wetsvoorstellen. Dit kan als input dienen voor de Commissie. Nederland
heeft daarbij aangegeven dat de Eurogroep ook een rol kan spelen door
juist te reflecteren op structurele en moeilijke barrières voor de kapitaalmarktunie, zoals verdere toezichtconvergentie en aanpak van divergerende regelgeving op terreinen als insolventie en belasting.
Ecofinraad
Ecofinraad-ontbijt
Tijdens het Ecofinraad-ontbijt heeft de voorzitter van de Eurogroep een
terugkoppeling gegeven van de Eurogroep en is de Commissie kort
ingegaan op de economische ontwikkelingen. Daarnaast is aangekondigd
dat de procedure voor de benoeming van een nieuwe EIB-President
binnenkort zal starten. De termijn van de huidige EIB-President Hoyer
eindigt eind dit jaar.

9

https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-502-2023-INIT/en/pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

6

Hamerpunt – Eurozone-aanbevelingen voor 2023
De Ecofinraad heeft de Raadsaanbevelingen voor het economisch beleid
voor de eurozone in 2023 als hamerpunt aangenomen.10 De door de
Commissie voorgestelde ontwerpaanbevelingen voor de eurozone zijn op
22 november 2022 gepubliceerd als onderdeel van het herfstpakket van
het Europees Semester. Nadat deze aangepaste aanbevelingen door de
Eurogroep in januari zijn besproken, heeft de Ecofinraad deze aanbevelingen tijdens de vergadering van 17 januari jl. goedgekeurd.11 Vervolgens
heeft de Europese Raad de aanbevelingen tijdens de vergadering op
23 maart jl. bekrachtigd.12 Nu stonden de aanbevelingen als hamerpunt
op de agenda en zijn officieel aangenomen.
De Raad beveelt aan om in 2023 het gebruik van generieke budgettaire
steunmaatregelen te vermijden. Gerichte maatregelen om de impact van
de hoge energieprijzen en inflatie voor kwetsbare huishoudens en
bedrijven te mitigeren kunnen wel worden ingezet. Ook beveelt de Raad
aan om gecoördineerd begrotingsbeleid te voeren om de houdbaarheid
van publieke schulden te waarborgen en de potentiële economische groei
op een duurzame manier te verhogen. De Raad beveelt tevens aan om het
niveau van publieke investeringen hoog te houden en private investeringen te stimuleren om zo de economische en sociale veerkracht te
vergroten en bij te dragen aan de digitale en groene transitie. Daarnaast
roept de Raad op om koopkrachtverlies te beperken, met name voor lage
inkomens, door middel van loongroei. Zogenaamde tweederonde-effecten
voor de inflatie dienen hierbij te worden voorkomen. Ook wordt onderstreept dat steun aan bedrijven tijdelijk moet zijn en gericht moet zijn op
levensvatbare bedrijven. De prikkel voor gasbesparingen moet hierbij
blijven bestaan. Uit de aanbeveling volgt dat het van belang is om het
ondernemingsklimaat te verbeteren door onder andere de effectiviteit van
insolventieraamwerken te versterken. Tot slot beveelt de Raad aan om de
macro-economische stabiliteit te waarborgen, kredietkanalen tot de
economie te behouden en het risico op financiële fragmentatie te
voorkomen.
Voorstel voor een Richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn
2011/16/EU betreffende de administratieve samenwerking op het
gebied van de belastingen (DAC8)
De Ecofinraad heeft een akkoord bereikt ten aanzien van de herziening van
het richtlijnvoorstel betreffende de administratieve samenwerking op het
gebied van de belastingen.13 De afspraak gaat per 2026 in. Nederland
heeft ingestemd met het bereikte akkoord dat helpt om informatieuitwisseling te verbeteren en belastingontwijking tegen te gaan specifiek
door rapportage en uitwisseling over crypto-valuta en -activa.
De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO)
heeft op 10 oktober 2022 een raamwerk14 gepubliceerd, met als doel om
crypto-asset dienstverleners te verplichten fiscale informatie over hun
gebruikers te verstrekken aan nationale belastingdiensten en deze
gegevens tussen de belastingautoriteiten van de lidstaten uit te wisselen.
Ten behoeve van de implementatie van dit OESO-raamwerk binnen de
10

https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-6821-2023-INIT/en/pdf.
https://open.overheid.nl/documenten/ronl-f7212381b7904618160
ac318236e73275c84ac1d/pdf.
12
https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/european-council/2023/03/23/.
13
https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-8730-2023-INIT/en/pdf.
14
Het zogenoemde Crypto-Asset Reporting Framework (CARF): https://www.oecd.org/tax/
exchange-of-tax-information/oecd-presents-new-transparency-framework-forcrypto-assets-to-g20.htm.
11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

7

Europese Unie heeft de Commissie op 8 december 2022 de 7e wijziging
van de Administratieve samenwerkingsrichtlijn op het gebied van
belastingen (ook wel bekend onder de afkorting DAC15) gepubliceerd.
Deze richtlijn ziet op het uitwisselen van fiscale informatie tussen de
EU-lidstaten, zoals bijvoorbeeld de automatische uitwisseling van
bankgegevens of mogelijk agressieve grensoverschrijdende fiscale
planningsconstructies.16 De DAC8-richtlijn is daarmee de
EU-implementatie van het OESO-raamwerk. Daarnaast worden ook enkele
andere wijzigingen van de richtlijn doorgevoerd.
Het kabinet had om uitvoeringstechnische redenen vragen bij enkele van
de andere wijzigingen van de DAC zoals het verplicht meeleveren van het
buitenlandse Tax Identification Number (TIN) bij de automatische
uitwisseling van informatie over inkomenscategorieën en het verplicht
uitwisselen van informatie over alle inkomenscategorieën17, waaronder
royalty’s en dividenduitkeringen welke rechtstreeks worden uitbetaald aan
de (buitenlandse) aandeelhouder.18 Het kabinet was verder van mening
dat het aan de lidstaten moet worden overgelaten bij welke instantie
(competente autoriteit) taken als het bijhouden van een register voor de
registratie van crypto-assetdienstverleners en het uitoefenen van toezicht
op de naleving van customer due diligence verplichtingen worden belegd.
Het kabinet is namelijk geen voorstander van het beleggen van niet-fiscale
taken, die voortvloeien uit het richtlijnvoorstel, bij de Belastingdienst.
Ten aanzien van het verplicht meeleveren van het buitenlandse TIN heeft
Nederland, conform het BNC-fiche, ingezet op een latere inwerkingtreding
van dit onderdeel van het voorstel. Nederland heeft daarom voorgesteld
de verplichting tot het meeleveren van het buitenlandse TIN uit te stellen
tot 2030, zodat er voldoende tijd is voor de uitvoeringsinstanties om zich
hierop voor te bereiden. Dit is overgenomen in het akkoord. Daarnaast is
dit voorstel, op verzoek van enkele andere lidstaten, zodanig aangepast
dat het buitenlandse TIN alleen hoeft te worden meegeleverd bij limitatief
aantal inkomenscategorieën: inkomen uit werk, directiehonoraria en
pensioenen. Daarnaast is ook duidelijk dat aan de lidstaten zal worden
overgelaten bij welke instantie de competente autoriteit belegd wordt. Het
kabinet zal hier bij de implementatiewet op terugkomen.
Met het akkoord over de richtlijn is weer een belangrijke stap gezet in de
aanpak van belastingontwijking en belastingfraude. Nu de Ecofinraad een
akkoord heeft bereikt zal het Europees Parlement geraadpleegd worden.
Dat betekent dat het Europees Parlement zijn strandpunt nog moet geven,
waarvan de Raad kennis zal nemen, maar er geen formele bevoegdheid is
van het Europees Parlement om het voorstel te wijzigen.

15

De afkorting van de Engelse benaming: Directive on Administrative Cooperation in the field of
taxation.
Richtlijn 2011/16/EU van de Raad van 15 februari 2011 betreffende de administratieve
samenwerking op het gebied van de belastingen en tot intrekking van Richtlijn 77/799/EEG (PB
L 64 van 11.3.2011, blz. 1).
17
Op basis van de huidige administratieve samenwerkingsrichtlijn dient informatie te worden
uitgewisseld over ten minste 4 van de 6 volgende inkomenscategorieën, arbeidsinkomen,
directiehonoraria, levensverzekeringsproducten die niet vallen onder andere uniale rechtsinstrumenten inzake de uitwisseling van inlichtingen noch onder soortgelijke voorschriften,
pensioenen, eigendom van en inkomsten uit onroerend goed en royalty’s.
18
Betreft zgn. non custodial dividend income dat rechtstreeks, zonder tussenkomst van een
partij die de aandelen voor klanten bewaart, wordt uitgekeerd aan een (buitenlandse)
aandeelhouder.
16

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

8

Evaluatie van het kader voor bankencrisisbeheer en depositoverzekering (CMDI)
De Ecofinraad heeft gesproken over wetgevende voorstellen van de
Commissie op het vlak van het crisismanagementraamwerk voor falende
banken (Crisis Management and Deposit Insurance, CMDI-raamwerk).
Deze voorstellen zijn op 18 april jl. gepubliceerd. De Commissie heeft de
voorstellen in de Ecofinraad toegelicht.
Het crisisraamwerk voor falende banken – dat naast het resolutieraamwerk (BRRD/SRMR) ook de richtlijn voor depositogarantiestelsels
(DGSD) omvat – dient ertoe om het falen van banken op een goede wijze
op te kunnen vangen en daarmee de financiële stabiliteit te bewaken,
spaarders te beschermen en de kosten voor de belastingbetaler te
minimaliseren. Een belangrijk principe hierbij is dat banken met kritieke
functies in resolutie gaan en dat investeerders en aandeelhouders
verliezen opvangen middels bail-in. Sinds de implementatie van het
crisisraamwerk is resolutie echter nog maar beperkt gebruikt. In veel
gevallen is voor een regulier faillissement gekozen, waarbij afwikkeling
plaatsvindt via de nationale insolventieprocedure. Daarnaast gelden
binnen de lidstaten verschillende regels voor de wijze waarop nationale
depositogarantiestelsels (DGS) kunnen ingrijpen binnen de nationale
insolventie-procedure. Daardoor kunnen er verschillen ontstaan in hoe
wordt omgegaan met falende banken tussen lidstaten. Bij de herziening
van het crisisraamwerk staat de toepasbaarheid van het crisisraamwerk
voor kleine en middelgrote banken centraal. De herziening draagt
daarnaast bij aan de consistentie die nodig is tussen de verschillende
instrumenten in het crisisraamwerk. De verschillende benaderingen in
faillissement en resolutie verstoren immers het gelijke speelveld.
Het Commissievoorstel bevat een verduidelijkte en geharmoniseerde
algemeenbelangtest (ABT, ook wel aangeduid als Public Interest
Assessment, PIA) en een bredere toepassing van de resolutieinstrumenten, door zowel de gemeenschappelijke afwikkelingsraad, de
Single Resolution Board (SRB) als de nationale resolutie-autoriteiten. De
ABT bepaalt of een bank een publiek belang dient en dus in resolutie dient
te worden afgewikkeld. Als gevolg van deze wijziging zullen mogelijk
meer kleine en middelgrote banken via resolutie kunnen worden
afgewikkeld, in plaats van via faillissement. Het voorstel voorziet
daarnaast ook in verdere harmonisatie en uitbreiding van het gebruik van
nationale depositogarantiefondsen bij de afwikkeling in resolutie. Het
depositogarantiefonds kan onder strikte voorwaarden dan ook gebruikt
worden om verliezen op te vangen en toegang te krijgen tot het gemeenschappelijke fonds, het SRF. De crediteurenhiërarchie, de rangorde wie het
eerst zijn geld terugkrijgt in faillissement, wordt aangepast waardoor de
status van gedekte en ongedekte deposito’s gelijk wordt. Een geharmoniseerde «laagste-kostentest» (least cost test, LCT) zou moeten leiden tot
consistente en efficiënte keuze voor de instrumenten die gebruikt worden
om een falende bank af te wikkelen. Het voorstel bevat daarnaast een
aantal andere technische wijzigingen. Zo wordt het gebruik van publieke
(kapitaal)steun buiten resolutie verduidelijkt. Daarnaast wordt de overlap
tussen vroege-interventiemaatregelen en toezichtsmaatregelen
verminderd.
Veel lidstaten verwelkomden de publicatie van de voorstellen en
benadrukten het belang van voortgang op deze voorstellen. De doelen
van het raamwerk werden vaak benoemd, zoals het beschermen van
publieke middelen en het belang van een bail-in. Meerdere landen gaven
aan positief te staan tegenover het verbreden van de ABT waardoor
resolutie voor meer kleine en middelgrote banken de voorkeursafwikkel-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

9

strategie wordt, andere landen gaven daarbij wel aan bedenkingen te
hebben of resolutie voor sommige van deze banken de oplossing is.
Lidstaten waren zeer verdeeld over de voorgestelde aanpassing met
betrekking tot de crediteurenhiërarchie. Nederland heeft, als algemene
reactie op het voorstel en conform de bekende Nederlandse inzet,
aangegeven dat het belangrijk is om de bail-in van aandeel- en obligatiehouders als eerste verdedigingslinie te behouden, om publieke middelen
zoveel als mogelijk te beschermen en om oog te houden dat een
significante verhoging van de kosten voor het depositogarantiestelsel
wordt voorkomen. De eerste Raadswerkgroep over de voorstellen heeft
op 24 mei jl. plaatsgevonden. Het BNC-fiche heeft de Kamer eind mei
ontvangen.
Lopende wetgevingsvoorstellen over financiële diensten
Het voorzitterschap van de Raad en de Commissie hebben de Ecofinraad
geïnformeerd over de lopende wetgevingsvoorstellen op het terrein van
financiële diensten.19
Economische en financiële impact van de Russische agressieoorlog tegen Oekraïne
De Ecofinraad heeft gesproken over de implementatie van de sancties
tegen Rusland. De Commissie heeft een update gegeven, waarbij ook
aandacht was voor het tegengaan van de omzeiling van sancties vanuit
douane-perspectief.
De Commissie gaf aan dat er onderhandelingen plaatsvinden over een
elfde sanctiepakket. De Commissie lichtte toe dat maatregelen nodig zijn
om omzeiling van sancties tegen te gaan. Daarnaast benadrukte de
Commissie het belang van strikte implementatie van sancties en
coördinatie tussen lidstaten en de Commissie en lidstaten onderling.
Veel lidstaten, waaronder Nederland, spraken steun uit voor maatregelen
om sanctieomzeiling tegen te gaan. Meerdere lidstaten drongen aan op
verdere aanwijzingen van de Commissie om interpretatieverschillen te
voorkomen om tot meer uniforme uitvoering van de sancties te komen.
Ook benoemden meerdere lidstaten dat het belangrijk is om dit
onderwerp op de Ecofinraadagenda te houden en hier regelmatig over
van gedachten te wisselen.
Economisch herstel in Europa: implementatie van de herstel- en
veerkrachtfaciliteit
Tijdens de Ecofinraad heeft een thematische discussie plaatsgevonden
over de herstel- en veerkrachtfaciliteit (HVF) in het kader van het tweejarig
bestaan van dit instrument. In de discussie stond met name de vraag
centraal wat lidstaten van de «performance-based» structuur van de HVF
vinden, waaronder in welke mate de «performance-based» structuur van
de HVF en de koppeling aan landspecifieke aanbevelingen heeft bijgedragen aan de implementatie van hervormingen.
Door meerdere lidstaten werden de positieve aspecten van de «performance based» aanpak binnen de HVP benoemd. Met deze aanpak zijn
hervormingen gekoppeld aan uitbetalingen uit de HVF, waardoor er in
principe een extra prikkel is om deze hervormingen tot een goed einde te
brengen. Verscheidene lidstaten benoemden daarbij wel de hoge
administratieve lasten voor lidstaten, voor de verantwoording en audits.
19

https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-8275-2023-INIT/en/pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

10

Sommige lidstaten waren uitdrukkelijk positief over de ervaringen met de
HVP. Tegelijk deelden meerdere lidstaten, waaronder Nederland, dat het te
vroeg is om nu al te concluderen of het instrument daadwerkelijk een
succes is, aangezien het instrument tot en met 2026 loopt.
Terugkoppeling G20-vergadering van Ministers van Financiën en
presidenten van centrale banken en de IMF-jaarvergadering
Het voorzitterschap van de Raad en de Commissie hebben een terugkoppeling gegeven over de G20-bijeenkomst voor Ministers van Financiën en
presidenten van centrale banken, en de IMF- en Wereldbankjaarvergaderingen die plaatsvonden van 12 tot 14 april jl. in Washington
D.C.
De vergaderingen stonden in het teken van de mondiale financieeleconomische situatie, waaronder de gevolgen van de Russische oorlog in
Oekraïne en de steun voor Oekraïne, de nog te hoge onderliggende
inflatiedruk en het belang van het bestrijden hiervan, de financiële
stabiliteit en het belang van multilaterale samenwerking om mondiale
uitdagingen te adresseren zoals de schuldenproblematiek en klimaatverandering. Een belangrijke boodschap was dat prudent begrotingsbeleid
noodzakelijk is om monetair beleid niet tegen te werken. Er werd ook
gesproken over de recente onrust in de bankensector en geconcludeerd
dat banken er nu beter voor staan dan voor de financiële crisis van
2008–2009 en dat het belangrijk is risico’s voor de financiële stabiliteit
nauwgezet te monitoren.20
Overig
Triloogakkoord verordening Europese Groene Obligaties
Op 28 februari jl. hebben de Raad en het Europees Parlement (EP) een
akkoord bereikt over het voorstel voor de verordening Europese Groene
Obligaties. Dit akkoord bevat volgens het kabinet veel positieve
elementen. Nederland heeft daarom begin mei in Coreper ingestemd met
het bereikte akkoord. In lijn met de kabinetsinzet zoals verwoord in het
BNC-fiche21 introduceert de verordening een vrijwillig label voor
ecologisch duurzame obligaties. Indien een ecologisch duurzame obligatie
de naam «Europese Groene Obligatie» (ook wel «European Green Bond»
of «EuGB») draagt moet zij voldoen aan strenge criteria. Zo moeten alle
opbrengsten worden geïnvesteerd in duurzame activiteiten. Een externe
beoordelingsinstantie controleert of de EuGB is uitgegeven in lijn met de
verordening. Er komt een registratiesysteem en toezichtraamwerk voor
externe beoordelingsinstanties van Europese groene obligaties.
Ondanks de vele positieve elementen had Nederland een onderdeel van
het akkoord graag anders gezien. Nederland had het liefst gezien dat
100 procent van de opbrengsten van een EuGB geïnvesteerd moet
worden in duurzame activiteiten die voldoen aan de (gedetailleerde)
beoordelingscriteria uit de EU-taxonomie en heeft zich daar ook voor
ingezet. Het triloogakkoord is in dit opzicht een verbetering ten aanzien
van het eerdere Raadsakkoord. Het eerdere Raadsakkoord bevatte een
flexibiliteitsmarge van 20 procent; dit deel van de opbrengsten hoeft aan
minder strenge eisen te voldoen. Het triloogakkoord bevat een flexibiliteitsmarge van 15 procent indien er voor de sector nog geen
EU-taxonomie criteria zijn ontwikkeld. Hierdoor is de Europese groene
obligatiestandaard direct toepasbaar. Deze opbrengsten moeten nog
20
21

Zie voor meer informatie over de voorjaarsvergaderingen: Kamerstuk 36 234, nr. 279.
Kamerstuk 22 112, nr. 3184.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

11

steeds in duurzame activiteiten geïnvesteerd moeten worden. Daarnaast
zullen het gebruik van en de behoefte aan deze flexibiliteitsmarge worden
geëvalueerd.
De verordening introduceert uniforme eisen voor uitgevende instellingen
die de termen «Europese Groene Obligatie» of «EuGB» willen gebruiken
voor hun ecologisch duurzame obligaties, die in lijn zijn met de
EU-taxonomie en wereldwijd beschikbaar zijn voor beleggers. Om
greenwashing in de markt voor groene obligaties in het algemeen te
voorkomen, voorziet de verordening ook in optionele openbaarmakingsvereisten voor andere ecologisch duurzame obligaties en aan
duurzaamheid gekoppelde obligaties die in de EU worden uitgegeven. De
verordening wordt later in 2023 gepubliceerd in het Publicatieblad en zal
van toepassing zijn 12 maanden na publicatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-07, nr. 1952

12