Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3222
Vragen van het lid Beckerman (SP) aan de Minister van Economische Zaken
en Klimaat over de schadeafhandeling en versterkingsoperatie in Groningen
(ingezonden 17 augustus 2018).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
14 september 2018).
Vraag 1
Klopt het dat, vandaag exact zes jaar na de aardbeving bij Huizinge, er nog
steeds mensen zijn bij wie toen schade is ontstaan die wachten op afhandeling van die schade?
Antwoord 1
Het is om uiteenlopende redenen mogelijk dat enkele toen ontstane schades
nog niet zijn afgehandeld. Voor sommige schadegevallen geldt dat hierover
nog rechtszaken lopen. Daarnaast komt het voor dat een bewoner pas jaren
na het ontstaan van een schade hiervan melding doet, bijvoorbeeld omdat
deze eerder niet is opgevallen. NAM heeft in de afgelopen maanden een
uiterste poging gedaan om alle oude schadegevallen – gemeld vóór 31 maart
2017 – op te lossen.
Vraag 2
Klopt het dat er 1325 zaken zijn aangemeld bij de Arbiter Bodembeweging?1
Antwoord 2
Uit de NCG-kwartaalrapportage over de maanden april, mei en juni blijkt dat
eind juni 1.325 meldingen, bij de Arbiters Bodembeweging in behandeling
waren. Dit aantal is doorlopend aan verandering onderhevig. Zo geldt voor
een deel van deze meldingen dat ook sprake is van een aanbod in het kader
van de aanpak oude schadegevallen van NAM. Het was tot 1 september jl.
mogelijk voor bewoners om hun melding aan de Arbiter voor te leggen nadat
zij het aanbod van NAM niet hebben geaccepteerd. Ik zal uw Kamer
binnenkort een eindrapportage van NAM aanbieden over de aanpak oude
schadegevallen, met exacte cijfers over hoeveel bewoners het aanbod van

1

ah-tk-20172018-3222
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.nationaalcoordinatorgroningen.nl/binaries/nationaal-coordinator-groningen/
documenten/rapporten/2018/augustus/08/kwartaalrapportage-ncg-april-juni-2018/
Kwartaalrapportage+NCG+april+-+juni+2018.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

NAM hebben geaccepteerd en hoeveel van hen zich bij de Arbiter hebben
aangemeld.
Vraag 3
Vindt u het wenselijk dat, met de 10 tot 12 zaken per week die de Arbiter
momenteel per week behandeld, het 2,5 tot 3 jaar gaat duren voordat alle
zaken behandeld zijn? Zo nee, wat gaat u eraan doen om te zorgen dat de
afhandeling van oude schades versneld kan worden zodat gedupeerden niet
nog langer hoeven te wachten?
Antwoord 3
Het is in mijn ogen niet aanvaardbaar als de doorlooptijd bij de Arbiters zou
oplopen tot een dergelijk lange periode. De Arbiters laten weten dat zij
verwachten meer zaken per week te kunnen behandelen door efficiëntieverbeteringen. Indien de Arbiters aangeven dat extra capaciteit nodig is, zal ik dat
verzoek welwillend in behandeling nemen.
Vraag 4
Bent u bereid deze gedupeerden zelf schadeloos te stellen en de kosten zelf
te verhalen op de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM)? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 4
Nee. Ik ben mij er van bewust dat de afhandeling van schademeldingen tijd
kost en belastend voor bewoners kan zijn. Ik zet in op behandeling van deze
gevallen door de arbiters.
Vraag 5
Bent u bekend met de advertentie die de NAM gisteren in regionale kranten
plaatste waarin wordt meegedeeld dat iedereen met C-schade van meer dan
25.000 euro automatisch wordt aangemeld bij de Arbiter?2 Vindt u dit
correct? Waarom krijgen deze gedupeerden geen keuze?
Antwoord 5
Ja, ik ben bekend met de door NAM geplaatste advertentie. Melders van
«oude schades» van vóór 31 maart 2017 hadden tot en met 1 september 2018
de gelegenheid om hun schademelding voor te leggen aan de Arbiter
Bodembeweging. NAM heeft deze advertentie geplaatst om bewoners te
attenderen op deze naderende deadline. Op deze manier wordt voorkomen
dat de zaken, door een eventueel moment van onoplettendheid van de
mensen met schade, tussen wal en schip belanden. Schademeldingen met
een bedrag hoger dan € 25.000,- worden daarom automatisch aangemeld bij
de Arbiter. NAM heeft in deze gevallen telefonisch contact opgenomen met
de schademelder om te verifiëren of deze hiermee instemt. Alle schademelders die het betreft hebben hier mee ingestemd.
Vraag 6 en 7
Wat vindt u ervan dat de NAM deze schade beoordeelt als C-schade?
Wat gaat u doen met het rapport van Technische Universiteit Delft waaruit
blijkt dat ook schade in het buitengebied, nu beoordeelt als C-schade, wel
degelijk veroorzaakt kan zijn door aardbevingen?3 Wat betekent dit voor de
mensen van wie de NAM de schade nu beoordeelt als C-schade?
Antwoord 6 en 7
In het kader van de afhandeling van oude schademeldingen hebben alle
schademelders een aanbod van NAM ontvangen waarin óók alle C-schades
worden vergoed, met uitzondering van schades die die volgens de uitspraken
van de Arbiters Bodembeweging evident niet voor vergoeding in aanmerking
komen. De NCG heeft recentelijk het genoemde rapport van de TU Delft aan
mij aangeboden. Ik bestudeer dit en zal het rapport binnenkort met een
appreciatie aan uw Kamer zenden.

2
3

https://www.eemsbode.nl
https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/136839/TU-Delft-schades-in-buitengebied-kunnen-ook-dooraardbeving-komen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 8
Heeft u dit inmiddels een beslissing genomen, zoals beschreven staat in de
kwartaalrapportage, over het lot van 170 gezinnen die meedoen aan Eigen
Initiatief? Zo nee, wanneer gaat u dit doen voor de Groningers die nog steeds
in onzekerheid zitten of hun huis veilig is of versterkt moet worden? Waar
hangt dit van af? Hoe snel worden deze mensen geïnformeerd? Op welke
wijze worden zij geïnformeerd?
Antwoord 8
Voor een deel van de woningen in het programma Eigen Initiatief was op
24 april 2018 een versterkingsadvies opgeleverd. Voor deze huizen geldt dat
de versterking op basis van dit versterkingsadvies wordt voortgezet.
De versterking van de overige woningen wordt betrokken bij de implementatie van het Mijnraadadvies (Kamerstuk 33 529, nr. 502). Over de aanpak van
de versterkingsopgave vindt op basis van dit advies nadere besluitvorming
plaats door Rijk en regio. Die besluitvorming ligt niet eenzijdig bij het Rijk.
Het programma Eigen Initiatief kenmerkt zich door een grote mate van
betrokkenheid van bewoners in het gehele versterkingsproces. Deze
bewoners zullen dan ook op passende wijze worden geïnformeerd zodra er
duidelijkheid kan worden gegeven over het vervolg.
Vraag 9
Erkent u, zoals de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) concludeert, dat
mensen niet meer weten waar ze aan toe zijn? Erkent u dat dat funest is voor
de mensen?
Antwoord 9
De versterkingsoperatie heeft de afgelopen jaren veel losgemaakt in
Groningen en logischerwijs geleid tot verwachtingen over de toekomst. In de
afgelopen jaren is het tempo van de versterkingsoperatie lager geweest dan
de mensen was voorgehouden. Hierdoor hebben velen hun verwachtingen
meermaals moeten bijstellen. Door de versnelde afbouw van de gaswinning
neemt het aardbevingsrisico af en is minder grootschalige en ingrijpende
versterking nodig dan tot nu toe voorzien. Dit is in de eerste plaats goed
nieuws, maar leidt vervolgens begrijpelijkerwijs weer tot nieuwe vragen over
de vooruitzichten voor individuele bewoners en gezinnen. Alle inspanningen
zijn erop gericht om ook deze vragen op een zo kort mogelijke termijn
kunnen te beantwoorden.
Vraag 10
Klopt het dat, zoals valt te lezen in de kwartaalrapportage van de NCG, het
inspecteren van woningen om te bepalen of zij veilig zijn is vertraagd door de
onzekerheid die rondom de versterking door u is gecreëerd? Klopt de
conclusie van de NCG dat hierdoor personele leegloop is ontstaan? Wat gaat
u hieraan doen?
Antwoord 10
De kwartaalrapportage geeft een overzicht van de activiteiten van de NCG in
het tweede kwartaal van 2018, in het kader van de uitvoering van diens
Meerjarenprogramma (Kamerstuk 33 529, nr. 403). De vertraging in de
inspecties waarvan in deze rapportage melding wordt gemaakt heeft dan ook
alleen betrekking op de voortgang ten opzichte van de planning van de
gebiedsgerichte aanpak van de versterkingsopgave, welke was gebaseerd op
een langduriger en structureel hogere gaswinning dan het afbouwpad
waartoe het kabinet op 29 maart jl. heeft besloten. In de brief aan uw Kamer
waarin dit besluit wordt toegelicht (Kamerstuk 33 529, nr. 457) is bericht dat
onomkeerbare stappen in het inspectie- en engineeringprogramma worden
opgeschort in afwachting van duidelijkheid over de gevolgen van dit besluit
voor de veiligheid. De inspecties zijn toen tijdelijk stopgezet en na enige tijd
hervat, waarbij de beoordelingsmethode (NPR) niet wordt «vastgeklikt» zoals
tot dan toe gebruikelijk was.De leegloop waar de NCG in de rapportage over
spreekt, betreft specifiek de inspectieteams bij het Centrum Veilig Wonen
(CVW) die minder werk kregen door deze tijdelijke stopzetting.
De Mijnraad heeft op 2 juli 2018 advies uitgebracht over de gevolgen van het
besluit tot afbouw van de gaswinning voor de veiligheid in het gebied en
daarmee voor de versterkingsoperatie (Kamerstuk 33 529, nr. 498). Hieruit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

komt naar voren dat een heroverweging van de huidige versterkingsoperatie
noodzakelijk is. Met mijn brief van 3 juli 2018 (Kamerstuk 33 529, nr. 502) heb
ik uw Kamer geïnformeerd over de afspraken op hoofdlijnen die ik en de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met de regiobestuurders hebben gemaakt op basis van het advies van de Mijnraad. Deze
afspraken werken wij momenteel in onderling overleg verder uit. De
capaciteit die nodig is voor de uitvoering van het versterkingsproces is
onderdeel van dit overleg.
Vraag 11
Hoeveel van de 1,9 miljard euro (waarvan de helft naar de schadeloosstelling
naar gedupeerden ging) die nu is uitgegeven in het aardbevingsgebied is er
exact door de rijksoverheid uitgegeven?
Antwoord 11
In tabel 28 op blz. 47 van de kwartaalrapportage zijn de uitgaven van NAM
weergegeven die zij heeft gedaan onder haar juridische aansprakelijkheid en
als onderdeel van de gesloten bestuursakkoorden. Tot en met het tweede
kwartaal van 2018 heeft NAM € 1.861,3 miljoen uitgeven. Van dit bedrag is
€ 766,5 miljoen uitgeven aan veiligheid en preventieve versterking en € 700,4
miljoen aan schadeafhandeling. Het oude versterkingsprogramma kenmerkte
zich door zeer uitvoerige inspecties, zeer uitvoerige engineering en een stelsel
waarin huizen soms worden versterkt op basis van een inmiddels achterhaald
winningsniveau en achterhaalde technische inzichten. Dit leverde een hoog
kostenniveau op, zonder dat de bewoners daarvan profijt ondervonden. Dit
leidde overigens ook tot een zeer laag tempo en dus een veel te beperkte
verbetering van de veiligheid.
Uit deze tabel blijkt verder dat provincie en gemeenten € 57,5 miljoen
hebben uitgeven aan leefbaarheid en economisch perspectief. Het in deze
tabel genoemde totaalbedrag van € 1,9 miljard (€ 1.918,8 miljoen) heeft geen
betrekking op Rijksmiddelen. De uitputting van de Rijksmiddelen is weergeven in tabel 26 op blz. 43 van de kwartaalrapportage: € 170,46 miljoen tot en
met het tweede kwartaal van 2018.
Vraag 12
Hoe is de schadekostenratio nu (in 2017 was de schadekostenratio 63%
proceskosten en slechts 36% kwam terecht bij gedupeerden)?4? Hoeveel
rijksmiddelen gingen er naar proceskosten en hoeveel naar de gedupeerden
zelf?
Antwoord 12
De schadeafhandeling door de NAM heeft stilgelegen vanaf 31 maart 2017
waardoor de schadekostenratio in een onwerkelijke verhouding terecht is
gekomen: de schade-uitkeringen aan gedupeerden lagen stil terwijl proceskosten volgens opgave van de NAM wel doorliepen. De proceskosten bij de
NAM bestaan uit onderzoekskosten van de arbiter, calculatie & kwaliteitscontrole, contra-expertise, CVW-organisatie, eerstelijnsschade-experts en interne
kosten NAM. Vanaf 19 maart 2018 heeft de TCMG de schadeafhandeling
overgenomen en moet de schadekostenratio herijkt worden.
Vraag 13
Hoeveel schat u dat de proceskosten zullen bedragen voor de oude schadegevallen die nu naar de rechter of de Arbiter moeten?
Antwoord 13
Deze proceskosten zijn voor rekening van de NAM. Op dit moment kan NAM
nog niet aangeven hoeveel deze kosten bedragen.

4

https://www.nationaalcoordinatorgroningen.nl/onderwerpen/kwartaalrapportages/documenten/
rapporten/2017/november/10/kwartaalrapportage-juni-september-2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4