Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 275

Regels aangaande een tijdelijke uitwisseling van
persoonsgegevens ter identificering van de
ouders die gedupeerd zijn als gevolg van
problemen bij de uitvoering van de
kinderopvangtoeslag en geconfronteerd zijn met
uithuisplaatsing van kinderen (Tijdelijke wet
uitwisseling persoonsgegevens UHP KOT)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 18 januari 2023
INHOUDSOPGAVE
I.

II.

blz.

ALGEMEEN

1

1.

Inleiding

1

2.

Hoofdlijnen van het wetsvoorstel

5

2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6

5
7
10
12
12
14

Doel van het wetsvoorstel
Inzicht
Ondersteuningsaanbod
Reflectie
Verstrekking van persoonsgegevens
Technische en juridische waarborgen

3.

Verhouding tot andere regelgeving

18

4.

Gevolgen en uitvoering

18

5.

Advies en consultatie

19

ARTIKELGEWIJS

20

Artikel 6
Artikel 7

20
21

I. ALGEMEEN
1. Inleiding
Met belangstelling heb ik kennisgenomen van de opmerkingen en vragen
van de leden van de fracties van de VVD, D66, de SP, de ChristenUnie en
de SGP. Het stemt tot tevredenheid dat de toonzetting van de inbreng van
deze fracties positief is over het regelen van de uitwisseling van persoons-

kst-36275-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

1

gegevens ter identificering van de ouders die gedupeerd zijn als gevolg
van de problemen bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag en die
tevens geconfronteerd zijn met uithuisplaatsing van kinderen. In deze nota
naar aanleiding van het verslag zijn de vragen en opmerkingen uit het
verslag integraal opgenomen in cursieve tekst en de beantwoording
daarvan in gewone typografie.
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de regels
aangaande een tijdelijke uitwisseling van persoonsgegevens ter identificering van de ouders die gedupeerd zijn als gevolg van problemen bij de
uitvoering van de kinderopvangtoeslag en geconfronteerd zijn met
uithuisplaatsing van kinderen (Tijdelijke wet uitwisseling persoonsgegevens UHP KOT) (hierna: het wetsvoorstel). Ouders en kinderen die zijn
gedupeerd door de toeslagenaffaire moeten wat deze leden betreft zo snel
mogelijk alle passende hulp en ondersteuning krijgen die zij nodig
hebben. Wanneer kinderen van gedupeerde ouders uit huis zijn geplaatst,
heeft de overheid wat deze leden betreft een plicht om een gericht
ondersteuningsaanbod te doen, om te bezien welke hulp zij nodig hebben
en contact tussen ouders en kinderen waar mogelijk te herstellen.
Voornoemde leden stellen met teleurstelling vast dat nog steeds niet alle
gedupeerde ouders en kinderen die tevens zijn geconfronteerd met een
uithuisplaatsing in beeld zijn gekomen, alle inspanningen ten spijt. Zij
stellen nog enkele vragen over het wetsvoorstel.
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Zij hebben in eerdere debatten al gevraagd snel met
wetgeving te komen om ouders en kinderen die gedupeerd zijn als gevolg
van de kinderopvangtoeslag goed te kunnen helpen indien zij ook te
maken hebben gehad met een uithuisplaatsing. Het is voor deze leden
moeilijk te begrijpen hoe makkelijk gegevens binnen de overheid gedeeld
zijn om deze gezinnen schade toe te brengen, maar dat het vervolgens
niet mogelijk bleek gegevens te delen om hen te kunnen helpen.
Voornoemde leden waarderen het daarom zeer dat de regering deze
tijdelijke wet heeft ingediend, zodat in het vervolg deze ouders wél
benaderd kunnen worden voor ondersteuning. Deze leden hebben nog
vragen over het wetsvoorstel, met name over de bepalingen waarmee
gegevens gedeeld kunnen worden ten behoeve van reflectie in de
jeugdbeschermingsketen. Ook dat doel onderschrijven de aan het woord
zijnde leden, maar zij hebben nog vragen over de wijze waarop dit is
afgewogen tegen het belang om de ouders regie te laten houden over hun
gegevens en die van hun kinderen.
De leden van de D66-fractie ondersteunen het belang van spoedige
invoering van dit wetsvoorstel om ouders en kinderen snel van dienst te
kunnen zijn. Wel vragen zij waarom het alsnog ongeveer zeven maanden
heeft geduurd nadat in een debat in de Tweede Kamer het lid Van
Beukering-Huijbregts (D66-fractie), evenals meerdere andere Kamerleden,
specifiek vroegen naar een wetswijziging op dit vlak. In hoeverre heeft het
toevoegen van het doel tot reflectie bijgedragen aan de duur van het
opstellen van dit wetsvoorstel?
Ik ben het met de aan het woord zijnde leden eens dat het van belang is
om ouders zoveel mogelijk regie te laten houden over hun gegevens en
om de impact van gegevensdeling zo klein mogelijk te houden. Daarom
worden enkel een aantal basisgegevens (burgerservicenummers en
geboortedata) van kinderen van gedupeerde ouders gedeeld met de
reflecterende organisaties. De ontvangende organisaties beschikken al
over de gegevens van deze kinderen vanwege hun uithuisplaatsing. Enkel
het feit dat dit kinderen van gedupeerde ouders zijn is nieuwe informatie
die de organisaties zullen ontvangen en gebruiken ter reflectie op eigen
handelen. In sommige gevallen zal dit al bekend zijn bij de organisaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

2

omdat een ouder daar zelf heeft aangegeven dat hij of zij gedupeerde is. Ik
hecht eraan dat koppeling van gegevens zo veilig mogelijk gebeurt en met
voldoende waarborgen omkleed is. Zeker in dit geval gaat het om
thematiek met grote impact voor betrokkenen en daarom moet de
uitvoering zorgvuldig plaatsvinden. Het voorbereiden van het complexe
werkproces voor de datakoppeling en (de verwerking van) de adviezen
van de betrokken ketenpartners daarover vergde meer tijd dan vooraf
voorzien. Het toevoegen van het doel van reflectie heeft hierin geen
specifieke rol gehad.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel.
Zij hebben daar nog vragen en opmerkingen over. Hoe weegt de regering
de twee hoofddoelen van deze wet, namelijk reflectie binnen de keten van
jeugdbescherming en ondersteuning van getroffen ouders? Preciezer nog,
kan de regering aangeven wat er nu aan ondersteuning voor ouders
beschikbaar komt, die eerder niet beschikbaar kwam?
Ik wil benadrukken dat het wetsvoorstel drie doelen kent, te weten inzicht
in de (omvang van de) groep gedupeerde ouders én hun kinderen die te
maken hebben (gehad) met een gedwongen uithuisplaatsing, het bereiken
van deze ouders met een ondersteuningsaanbod en reflectie op het eigen
handelen door de Raad voor de rechtspraak en de gerechten, de raad voor
de kinderbescherming en de gecertificeerde instellingen.
Met het wetsvoorstel komt geen ondersteuning beschikbaar die niet al
eerder beschikbaar was. Na de inwerkingtreding van het wetsvoorstel
kunnen de betrokken ouders wel gericht geïnformeerd worden over de
ondersteuning die reeds beschikbaar is. Over de voortgang van deze
ondersteuningsaanpak heb ik u het afgelopen jaar regelmatig geïnformeerd, voor het laatst op 1 november 2022.1
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Deze leden zijn met de regering van mening dat het met oog
op het rechtsherstel en de ondersteuning van gedupeerde ouders van wie
kinderen uit huis zijn geplaatst het belangrijk is dat het
Ondersteuningsteam inzicht krijgt in de status van ouderen binnen de
hersteloperatie kinderopvangtoeslag (KOT). Wel vragen voornoemde
leden of dit niet al mogelijk is op basis van bestaande wetgeving, zonder
het creëren van de wettelijke basis waar het onderhavige wetsvoorstel in
voorziet. De aan het woord zijnde leden menen dat de Algemene
verordening gegevensbescherming (AVG) en de Jeugdwet veel ruimte
biedt om in het belang van herstel en ondersteuning deze gegevens uit te
wisselen. Welke afweging heeft de regering gemaakt om wel voor nieuwe
wetgeving te kiezen?
Ik heb onderzocht of het op basis van bestaande wetgeving, binnen het
kader van de Jeugdwet of de (U)AVG, mogelijk is om persoonsgegevens
van gedupeerden te koppelen aan persoonsgegevens die bekend zijn bij
de jeugdbeschermingsorganisaties. Tijdens het debat op 12 mei 2022 en
in mijn brieven van 9 mei 20222 en 3 juni 20223 heb ik aangeven dat op dit
moment de juridische basis hiervoor ontbreekt. De reden hiervoor is dat
er gegevens van verschillende organisaties, zoals de Belastingdienst/
Toeslagen en de raad voor de kinderbescherming en de rechtspraak
moeten worden gekoppeld. Dit is niet voorzien in de Jeugdwet of andere
wetgeving. De AVG vereist wel een grondslag voor de verwerking van

1

Kamerstukken II 2022/23, 31 839, nr. 909.
Kamerstukken II 2021/22, 31 066, nr. 979.
3
Kamerstukken II 2021/22, 31 066, nr. 1027.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

3

persoonsgegevens. Dit wetsvoorstel biedt de noodzakelijke wettelijke
grondslag.
Ik hecht eraan te benadrukken dat op grond van dit wetsvoorstel geen
gegevens zullen worden gedeeld met het Ondersteuningsteam. Het
Ondersteuningsteam komt alleen aan deze informatie als een ouder zich
bij hen meldt.
De leden van de ChristenUnie-fractie onderschrijven met de Afdeling
advisering van de Raad van State (hierna: de Afdeling) het belang van
gegevensminimalisering en vertrouwelijkheid. De Afdeling spreekt hierbij
van het zodra mogelijk vernietigen én pseudonimiseren van gegevens. Op
het tijdig vernietigen van gegevens wordt in de memorie van toelichting
ingegaan, op het pseudonimiseren van gegevens niet. Deze leden vragen
de regering aan te geven hoe ook het zo snel mogelijk pseudonimiseren
van gegevens zijn plek krijgt. Voorts vragen zij of, in lijn met de advisering
van de Afdeling, ook bij gegevensdeling die ten doel heeft bij te dragen
aan reflectie pseudonimisering kan plaatsvinden.
In mijn brief aan uw Kamer van 3 juni 20224 heb ik mijn voornemen
kenbaar gemaakt om gebruik te maken van een techniek die persoonsgegevens gepseudonimiseerd kan koppelen. Uit nader onderzoek bleek
echter dat deze techniek niet aansluit bij de bestaande processen van de
betrokken organisaties. Gebruik van deze techniek zou tot een onaanvaardbare vertraging van de inwerkingtreding van de wet hebben geleid.
Om die reden is er voor gekozen om gebruik te maken van ICT-systemen
die wel al passen binnen de huidige werkprocessen; daarin is pseudonimiseren niet mogelijk.
Tijdens en na de koppeling wordt de toegang tot de gegevens beperkt tot
een zeer klein aantal medewerkers van betrokken organisaties. De lijst met
UHP KOT-ouders wordt vervolgens veilig opgeslagen en enkel gebruikt
door de Minister voor Rechtsbescherming om de ouders te informeren
over het beschikbare hulpaanbod. Als de koppeling van de gegevens is
voltooid, ouders zijn geïnformeerd over de beschikbare ondersteuning en
de lijst van UHP KOT-kinderen is verstuurd aan de organisaties voor het
doen van reflectie, worden alle gegevens gewist die voor de koppeling
zijn gebruikt.
Dit is eveneens het antwoord op de vragen van de leden van de
SGP-fractie onder 2.6.
Ten aanzien van de horizonbepaling in de wet vragen de leden van de
ChristenUnie-fractie naar de voortgang in de hersteloperatie KOT die
trager verloopt dan gewenst. Is het mogelijk dat, bijvoorbeeld door
verdere vertraging in de integrale beoordelingen die ouders de status van
gedupeerde verschaft, deze wetgeving eerder afloopt dan dat ouders de
status van gedupeerde toegewezen krijgen? Zou het mogelijk zijn dat
gedupeerde ouders daardoor buiten deze gegevensdeling vallen? Hoe is
de regering voornemens dit te monitoren, om dit, bijvoorbeeld met een
verlenging van de horizonbepaling, te voorkomen?
De wet vervalt in beginsel op 1 januari 2025. Dit tijdstip is gekozen omdat
een ouder die meent gedupeerd te zijn vóór 1 januari 2024 een aanvraag
moet hebben ingediend om in aanmerking te komen voor de Catshuisregeling.5 De wet biedt daarna nog een jaar de mogelijkheid dat de
betrokken organisaties de persoonsgegevens verstrekken aan de Minister
4
5

Kamerstukken II 2021/22, 31 066, nr. 1027.
Artikel 2.7 van de Wet hersteloperatie toeslagen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

4

voor Rechtsbescherming die vervolgens de lijst van UHP KOT-kinderen
verstrekt aan de verschillende organisaties. Ik acht dit op dit moment
voldoende.
Ik volg de ontwikkeling in de brede hersteloperatie en heb hierover
regelmatig contact met de Staatssecretaris Toeslagen en Douane. Indien
er dringende redenen zijn voor verlenging van de vervaltermijn dan biedt
de wet hiervoor een mogelijkheid.6
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel.
2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel
2.1 Doel van het wetsvoorstel
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de drie doelen
van het wetsvoorstel, te weten: het inzicht verkrijgen in de groep ouders
die gedupeerde zijn bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag én hun
kinderen die te maken hebben (gehad) met een gedwongen uithuisplaatsing, het bereiken van deze groep met een gericht ondersteuningsaanbod en reflectie op het eigen handelen. Ten aanzien van de reflectie
lezen voornoemde leden dat deze zal worden uitgevoerd door de Raad
voor de Kinderbescherming (RvdK), de gecertificeerde instellingen en de
gerechten. Kan de regering per organisatie aangeven hoe deze reflectie
concreet plaats zal vinden en hoe doublures worden voorkomen met
lopende onderzoeken? Is er overeenstemming met alle geconsulteerde
organisaties dat reflectie plaatsvindt, worden er ook afspraken gemaakt
over de wijze van reflectie en vindt overleg plaats over de resultaten
hiervan? De aan het woord zijnde leden achten het paradoxaal dat
reflectie doel van het wetsvoorstel is, maar dat tegelijkertijd in de
memorie van toelichting een passage is opgenomen waarin is beschreven
dat reflectie geen taak is voor de RvdK, de gecertificeerde instellingen en
de gerechten, omdat volgens de regering de genoemde organisaties
immers ook nu al de mogelijkheid hebben om te reflecteren op het eigen
handelen, zoals alle organisaties dat hebben. Wat is dan de toegevoegde
waarde van het doel «reflectie» van het wetsvoorstel?
De rechtspraak, raad voor de kinderbescherming en de gecertificeerde
instellingen hebben zelf eerder al aangekondigd dat zij zullen reflecteren
op hun eigen rol en handelen ten aanzien van gedupeerde gezinnen.
Iedere organisatie geeft het eigen reflectietrajecten vorm en is hier zelf
verantwoordelijk voor.
Zoals ik in mijn brief van 1 november 2022 aan uw Kamer heb aangegeven, zijn de gecertificeerde instellingen een gezamenlijke aanpak aan
het ontwikkelen zodat opbrengsten vergeleken en gecombineerd kunnen
worden. De raad voor de kinderbescherming is betrokken bij dit traject om
mee te denken en ervaringen uit te wisselen. De gecertificeerde instellingen zijn al gestart met de reflectie op zaken waarin een ouder heeft
aangegeven gedupeerd te zijn. Vanzelfsprekend zullen de algemene
conclusies van de reflecties ook onderling worden gedeeld en besproken
om daaruit lessen te trekken.
De raad voor de kinderbescherming zal een intern dossieronderzoek
uitvoeren op basis van een steekproef. Het onderzoek is gericht op het
verkrijgen van meer inzicht hoe problematische schulden mogelijk
gezorgd hebben voor onveiligheid in het gezin en een bedreiging
6

Artikel 2, eerste en tweede lid, van het wetsvoorstel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

5

gevormd hebben voor de ontwikkeling van de kinderen uit gedupeerde
gezinnen. Daarnaast heeft het onderzoek als doel om aanbevelingen te
doen hoe de raad voor de kinderbescherming bij een raadsonderzoek
meer aandacht kan hebben voor armoede en schulden en welke ondersteuning deze gezinnen nodig hebben om negatieve gevolgen voor het
gezinsleven te beperken of voorkomen. De raad voor de kinderbescherming zal de inzichten van dit onderzoek delen met het Ministerie van
Justitie en Veiligheid zodat dit kan worden meegenomen in hervormingen
van de jeugdbescherming.
De rechtspraak gaat onderzoek doen naar de overwegingen van kinderrechters bij de uithuisplaatsing van kinderen van gedupeerden.7 De
onderzoeksresultaten zullen worden gerapporteerd in een openbaar
onderzoeksrapport. Het dossieronderzoek staat los van de bredere
reflectie waar familie- en jeugdrechters mee bezig zijn en die ziet op de
vraag hoe de familie- en jeugdrechter of raadsheer bij de feitelijke
uitvoering van haar wettelijke taak die bescherming biedt aan kinderen en
(pleeg)ouders in gezags- en omgangskwesties en civiele jeugdbeschermingszaken die het recht hen geeft.
Ik zal uw Kamer in de derde voortgangsbrief uithuisplaatsingen kinderopvangtoeslag van mei 2023 nader informeren over de reflectietrajecten.
Het klopt dat in het wetsvoorstel geen taak tot reflectie is opgenomen. De
betreffende organisaties hebben nu al de mogelijkheid om te reflecteren
op het eigen handelen en daarom is een nieuwe wettelijke grondslag
hiervoor niet nodig. De betreffende organisaties reflecteren ook nu al op
de gegevens die bekend zijn, van bijvoorbeeld ouders die zichzelf gemeld
hebben. Daarnaast zouden de betreffende organisaties graag ook de
mogelijkheid hebben om te reflecteren op nieuwe informatie die
voortkomt uit de gegevensuitwisseling op grond van het wetsvoorstel.
Het is daarvoor noodzakelijk om reflectie op te nemen als doel van de
gegevensuitwisseling omdat door de uitvoering van dit wetsvoorstel
bekend geworden gegevens over gedupeerde ouders van de uithuisgeplaatste kinderen anders niet voor de reflectie gebruikt mogen worden en
de organisaties dan niet weten welke dossiers horen bij gedupeerden van
het kinderopvangtoeslagschandaal.
Dit is eveneens het antwoord op de vragen van de leden van de
D66-fractie onder 2.4.
Tot slot vragen de leden van de VVD-fractie waarom niet is opgenomen
dat ook de Minister voor Rechtsbescherming kan reflecteren op het eigen
handelen, zodat bijvoorbeeld de Inspectie Justitie en Veiligheid ook onder
het wetsvoorstel wordt gebracht. Kan de regering hierop reflecteren?
De Minister voor Rechtsbescherming heeft geen taak of rol in individuele
jeugdbeschermingszaken en is alleen stelselverantwoordelijke voor het
stelsel van jeugdbescherming. Het departement heeft dan ook geen
persoonsgegevens nodig om te reflecteren op het eigen handelen in
individuele zaken. Het ligt dan ook niet in de rede om een grondslag op te
nemen voor de uitwisseling van persoonsgegevens met de Minister voor
Rechtsbescherming ten behoeve van reflectie. Overigens heeft de
Inspectie Justitie en Veiligheid binnen de bestaande kaders de benodigde
gegevens voor hun onderzoek reeds ontvangen.

7

Zie ook https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Raad-voor-derechtspraak/Nieuws/Paginas/Rechtspraak-gaat-uithuisplaatsing-kinderen-in-toeslagenaffaireonderzoeken.aspx.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

6

2.2 Inzicht
De leden van de VVD-fractie benadrukken dat in veel debatten en
schriftelijke overleggen over uithuisgeplaatste kinderen van gedupeerde
ouders aandacht is gevraagd voor het «drang»-kader. Weliswaar is er in
sommige gevallen geen formele «dwang» uitgeoefend in de zin van een
verplichte uithuisplaatsing, maar is er oneigenlijke drang uitgeoefend op
ouders om over te gaan tot vrijwillige uithuisplaatsing van kinderen. Op
welke wijze voorziet het wetsvoorstel in een grondslag om gegevens uit te
wisselen van deze kinderen? Klopt het dat ook deze kinderen in beeld
worden gebracht wanneer de koppeling tot stand komt? Zo nee, waarom
niet en welke alternatieven zijn overwogen om ook deze groep uithuisgeplaatste kinderen beter in beeld te krijgen?
Met dit wetsvoorstel komt er geen beter inzicht in de groep gedupeerde
ouders die te maken heeft (gehad) met een uithuisplaatsing zonder
kinderbeschermingsmaatregel omdat hier momenteel geen goede
registratie van plaatsvindt. Zoals ik in mijn brief van 1 november 20228
heb vermeld, onderschrijf ik het belang van beter inzicht in deze groep. Er
is door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het Ministerie van Justitie en
Veiligheid een traject gestart om met de betrokken partners de monitoring
van de jeugdzorg structureel te verbeteren. In dit traject zullen ook de
gegevens over deze uithuisplaatsingen worden meegenomen.
De leden van de VVD-fractie lezen in de memorie van toelichting dat door
het koppelen van gegevens van de Belastingdienst/Toeslagen, de RvdK,
de Raad voor de rechtspraak (Rvdr) en de gerechten en nader dossieronderzoek door de Rvdr, inzicht wordt verkregen in de groep gedupeerde
aanvragers met uithuisgeplaatste kinderen of waarvan het gezag is
beëindigd. Kan worden toegelicht wat in deze passage wordt bedoeld met
«nader dossieronderzoek door de Rvdr»? Waar bestaat dat nader
dossieronderzoek uit en wat is het doel daarvan?
De Raad voor de rechtspraak en gerechten registeren alle uithuisplaatsingen. Zij doen dit echter niet allemaal op dezelfde manier. Ook worden
alleen aanvragen tot een uithuisplaatsing centraal geregistreerd, maar
niet de uitspraak van de rechter. Bij gebruik van de gegevens van de Raad
voor de rechtspraak en de gerechten is dus aanvullend onderzoek nodig in
de Basisregistratie personen (BRP) om de gegevens te actualiseren en is
dossieronderzoek nodig om zeker te weten of de rechter een verzoek tot
uithuisplaatsing heeft toegekend.
Dit is eveneens het antwoord op de vragen van de leden van de
D66-fractie onder 2.2.
De leden van de VVD-fractie begrijpen dat de Rvdr en gerechten alle
uithuisplaatsingen registreren, maar niet overal op dezelfde manier.
Waarom worden alleen aanvragen tot een uithuisplaatsing centraal
geregistreerd en de uitspraken van de rechter niet?
Registratie vindt plaats met het oog op de financiering van door de
rechtspraak afgehandelde zaken en de voortgang van de procedure. Het
doel van de registratie van de zaakstroom «verzoeken tot uithuisplaatsing» is gekoppeld aan de financiering van de rechtspraak op
zaaksoorten. Deze registratie heeft niet als doel om de inhoudelijke
beslissingen van die zaakstroom in kaart te brengen. Om die reden
registreren de gerechten dus wel dat een verzoek tot uithuisplaatsing is
8

Kamerstukken II 2022/23, 31 839, nr. 909.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

7

gedaan, want voor de behandeling daarvan ontvangt het gerecht
financiering, maar niet of het verzoek is toegewezen.
De leden van de VVD-fractie brengen in herinnering dat de Minister voor
Rechtsbescherming op 9 mei jl. liet weten dat het technisch mogelijk zou
zijn om de situaties te identificeren waarin sprake is van samenloop van
een uithuisplaatsing in het kader van een kinderbeschermingsmaatregel
en de toeslagenaffaire, door het koppelen van gegevens van de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) en die van de jeugdbeschermingsorganisaties. Kan de regering toelichten waarom uiteindelijk niet is
gekozen voor deze route? In dezelfde brief liet de Minister weten een
eventuele koppeling van gegevens door de overheid eerst nog te
bespreken met gedupeerde ouders. Is dat gebeurd, en zo ja, wat vonden
de gedupeerde ouders van het wetsvoorstel?
Bij het koppelen van de gegevens van de Uitvoeringsdienst Herstel
Toeslagen (UHT) met jeugdbeschermingsorganisaties zouden veel
verschillende systemen aan elkaar gekoppeld moeten worden. Dit is
complexer en arbeidsintensiever dan een koppeling met de gegevens van
de rechtspraak en de raad voor de kinderbescherming.
Na het plenaire debat van 12 mei over problemen met uithuisplaatsingen
van kinderen was duidelijk dat er in de Kamer bijna unaniem steun was
voor het voorzien in een wettelijke basis voor het koppelen van persoonsgegevens om zo gedupeerde ouders gericht te kunnen benaderen. Ook
verschillende gedupeerde ouders maakten rond dat debat duidelijk dat ze
het – tegen de achtergrond van het koppelen van gegevens rondom de
problemen met de kinderopvangtoeslag – moeilijk verteerbaar vonden dat
koppelen van gegevens voor een positieve doelstelling (namelijk het
informeren van gedupeerden over een hulpaanbod) nu niet zou kunnen.
Een specifieke toets van dit wetsvoorstel bij gedupeerde ouders lijkt mij
daarom niet van toegevoegde waarde. Wel worden zij betrokken bij de
vraag hoe de ondersteuning het beste aan ouders kan worden aangeboden, zoals de inhoud en vormgeving van een brief of website.
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering ook nader kan ingaan
op het uitwisselen van gegevens in het kader van onderzoek dat de
Inspectie JenV uitvoert. De regering liet eerder weten dat het voor de
uitvoering van dit onderzoek eveneens nodig is om te voorzien in een
duidelijkere grondslag. In dat kader heeft het Centraal Bureau voor de
Statistiek (CBS) namens de Inspectie JenV een verzoek ingediend bij de
UHT tot het leveren van deze gegevens aan het CBS, maar hiervoor
vooralsnog geen toestemming ontvangen. Deze leden lezen niet in het
wetsvoorstel dat dit probleem inmiddels is opgelost of dat het
wetsvoorstel in een oplossing voorziet. Kan de regering hier een reactie
op geven?
Uw Kamer heeft op 1 november 2022 de resultaten van het eerste
deelonderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid ontvangen.9 De UHT
heeft hiervoor aan het Centraal Bureau voor de Statistiek een bestand
geleverd met daarin personen die op 1 juli 2022 bij UHT geregistreerd
stonden als gedupeerd.10 Een grondslag hiervoor in dit wetsvoorstel is
dan ook niet nodig.

9
10

Kamerstukken II 2022/23, 31 839, nr. 909.
https://www.inspectie-jenv.nl/Publicaties/rapporten/2022/11/01/cbs-rapportage-kwantitatiefonderzoek-toeslagenaffaire-en-kinderbescherming.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

8

De leden van de D66-fractie begrijpen dat naast het koppelen van de
gegevens ook nader dossieronderzoek zal plaatsvinden door de Rvdr. Om
wat voor nader dossieronderzoek gaat dit precies? Met welk doel wordt
dit onderzoek gedaan en op welke wijze?
Ik verwijs hiervoor naar de eerder gegeven antwoorden op de vragen van
de leden van de VVD-fractie onder 2.2.
De leden van de SP-fractie vragen of het klopt dat het voorliggend
wetsvoorstel alleen betrekking heeft op mensen die zich aangemeld
hebben voor herstel kinderopvangtoeslag en waarvan is vastgesteld dat
zij gedupeerde zijn. Zo ja, op welke wijze voorziet dit wetsvoorstel dan in
de mogelijkheid om inzicht te krijgen in de omvang van de groep ouders
die gedupeerd zijn en hun kinderen die te maken hebben (gehad) met
gedwongen uithuisplaatsing?
Het wetsvoorstel maakt bij de koppeling van persoonsgegevens onder
meer gebruik van de gegevens van gedupeerde aanvragers van een
kinderopvangtoeslag. Het gaat daarbij om personen die in aanmerking
komen voor een herstelmaatregel op basis van de Wet hersteloperatie
toeslagen en daarvoor een aanvraag hebben ingediend of recht hebben
op toepassing van een dergelijke herstelmaatregel. Het gaat hier dus om
aanvragers van een kinderopvangtoeslag die een eerste toets (de «lichte
toets») hebben ondergaan in het kader van de hersteloperatie toeslagen
of inmiddels integraal zijn beoordeeld. Op deze manier ontstaat naar
verwachting een vergaande mate van inzicht in de groep gedupeerde
ouders (met uithuisgeplaatste kinderen). Dit inzicht is mogelijk niet
volledig omdat het wetsvoorstel niet strekt tot het verkrijgen van inzicht in
de ouders die mogelijk wel gedupeerd zijn, maar als zodanig niet bekend
zijn omdat ze geen aanvraag hebben ingediend als bedoeld in de Wet
hersteloperatie toeslagen. Ik zie geen mogelijkheden om via een
uitbreiding van de datakoppeling het inzicht in deze groep gedupeerde
ouders te vergroten.
Zo nee, op welke wijze zorgt dit wetsvoorstel ervoor dat gedupeerde
ouders die zich om welke reden dan ook niet gemeld hebben, gevonden
worden? Tevens vragen deze leden wat dit wetsvoorstel betekent voor
gedupeerde ouders en kinderen die te maken hadden met een vrijwillige
uithuisplaatsing? Op welke wijze gaat de regering – al dan niet met behulp
van dit wetsvoorstel – deze ouders in zicht krijgen en ondersteunen?
Het bieden van (financieel) herstel aan ouders die te maken hebben gehad
met de problemen die zijn ontstaan door de kinderopvangtoeslag is een
belangrijk onderdeel van de hersteloperatie. Ouders die mogelijk
gedupeerd zijn door de problemen met de kinderopvangtoeslag kunnen
zich tot en met 31 december 2023 aanmelden bij de UHT. UHT heeft actief
contact gezocht met ouders die mogelijk gedupeerd zijn, maar zich niet
hebben aangemeld. Na een pilot zijn in 2022 3.600 ouders persoonlijk
benaderd door telefonisch contact te zoeken en/of een contactkaart te
sturen. Er zijn ook ouders die zich niet willen melden. Over de voortgang
wordt gerapporteerd in de periodieke Voortgangsrapportage hersteloperatie toeslagen.
Met dit wetsvoorstel komt er geen beter inzicht in de groep gedupeerde
ouders die te maken heeft (gehad) met een uithuisplaatsing zónder
kinderbeschermingsmaatregel. Ik blijf voor hen inzetten op actieve
communicatie over het beschikbare ondersteuningsaanbod via alle

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

9

betrokken ketenpartners. Uit de cijfers van het Ondersteuningsteam11
blijkt dat al deze inspanningen samen met de berichten over goede
ervaringen van ouders met het Ondersteuningsteam een positief effect
hebben op het aantal aanmeldingen.
In welke scenario’s acht de regering het waarschijnlijk dat het kale feit dat
een ouder gedupeerd is in de toeslagenaffaire zal leiden tot een snellere
terugplaatsing van het kind? De leden van de SP-fractie willen ervoor
waken dat geen valse verwachtingen gewekt worden.
Op het moment dat een besluit tot uithuisplaatsing van een kind wordt
genomen is dit noodzakelijk vanwege een onveilige situatie of ernstige
ontwikkelingsbedreiging voor het kind. Vaak is er sprake van een
opeenstapeling van problemen, zoals huiselijk geweld, verslavingsproblematiek, ernstige gedragsproblematiek, verwaarlozing of structureel
schoolverzuim. Een uithuisplaatsing is dan een laatste redmiddel na een
doorgaans langdurig traject. Schulden kunnen een rol spelen bij de
opstapeling van problemen, maar vormen op zich nooit een zelfstandige
reden voor een uithuisplaatsing. Ik acht het daarom niet waarschijnlijk dat
de enkele omstandigheid dat een ouder gedupeerd is, leidt tot een
snellere terugplaatsing van het kind. Deze beslissing is echter aan de
rechter of gecertificeerde instelling.
De inzet van hulp tijdens een uithuisplaatsing moet in de eerste plaats
gericht zijn op het verbeteren van de situatie in het gezin, zodat een kind
weer veilig thuis kan opgroeien en zich daar verder kan ontwikkelen. Het
perspectief op thuis wonen kan weer aan de orde zijn als de gronden voor
de uithuisplaatsing zijn weggenomen. Met dit wetsvoorstel worden
gedupeerden die te maken hebben met een uithuisplaatsing geïnformeerd
over de extra hulp en ondersteuning die voor hen beschikbaar is. Deze
ondersteuning is onder meer gericht op het verbeteren van de situatie in
het gezin maar ook op ondersteuning bij persoonlijk herstel en ouders
terug in regie brengen. Afhankelijk van de wens van de gedupeerde kan
de ondersteuning ook gericht zijn op herstel of verbetering van de
omgang met kinderen en/of op de mogelijkheden van terugplaatsing.
2.3 Ondersteuningsaanbod
De leden van de D66-fractie merken op dat het ondersteuningsaanbod van
de Minister voor Rechtsbescherming voor de betrokken ouders bestaat uit
drie onderdelen, waarvan de eerste ondersteuning door de
Belastingdienst/Toeslagen betreft in het kader van de brede hersteloperatie. Klopt het dat deze ondersteuning al plaatsvindt, los van het
informeren over het ondersteuningsaanbod door de Minister voor
Rechtsbescherming, aangezien de gegevens van de ouders al worden
aangeleverd door de Belastingdienst/Toeslagen?
Dat klopt, alle ondersteuning is reeds beschikbaar. Het wetsvoorstel leidt
er wel toe dat er een meer gericht ondersteuningsaanbod kan worden
gedaan.
De leden van de D66-fractie merken daarnaast op dat de Regeling
rechtsbijstand inderdaad onderdeel vormt van het ondersteuningsaanbod,
maar dat een kosteloze rechtsgang inmiddels is toegezegd aan alle ouders
die te maken hebben met een kinderbeschermingsmaatregel, met ingang
van het nieuwe jaar. In hoeverre zijn deze ouders daar al niet van op de
hoogte gebracht? Voornoemde leden nemen aan dat er niet op deze
wetswijziging is gewacht of gewacht zal worden om de ouders te wijzen
11

Raadpleegbaar via https://hetondersteuningsteam.nl/feiten/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

10

op deze regeling aangezien het niet uitmaakt of deze ouders ook
gedupeerd zijn in verband met de kinderopvangtoeslag. Klopt dat?
Begrijpen deze leden overigens goed dat de Regeling griffiekosten wél
alleen beschikbaar is voor gedupeerde ouders en niet voor alle ouders die
te maken hebben met een kinderbeschermingsmaatregel? Waarom is
daarvoor gekozen?
Vanaf 1 januari 2023 tot 1 juli 2024 kunnen alle ouders die te maken
krijgen met een verzoek tot gezagsbeëindiging gebruik maken van
kosteloze rechtsbijstand. De pilot geldt dus niet voor alle ouders die met
een kinderbeschermingsmaatregel te maken krijgen. Voor deze pilot
hoeven ouders niet zelf een verzoek in te dienen. De griffies van de
rechtbank nemen contact op met een advocaat die de ouders benadert
met de vraag of zij kosteloos willen worden bijgestaan.
Bij procedures over gezagsbeëindiging, verzoek tot ondertoezichtstelling
en verzoeken over uithuisplaatsing gold al een vrijstelling van griffierecht.
Voor gedupeerde ouders geldt dat ook ten aanzien van een verzoek tot
herstel van het gezag geen griffierecht in rekening wordt gebracht. Op
deze procedures heeft de pilot geen betrekking.
De leden van de D66-fractie merken op dat het Ondersteuningsteam
Uithuisplaatsingen Toeslagenaffaire een klachtenregeling heeft. Hoe vaak
is hiervan tot nu toe gebruik gemaakt? Wat voor klachten betrof het? Zijn
deze naar tevredenheid afgerond?
Het Ondersteuningsteam rapporteert maandelijks over klachten die zijn
binnen gekomen in de openbare voortgangsrapportages.12 Daaruit blijkt
dat er bij het Ondersteuningsteam twee klachten zijn binnengekomen. Bij
de eerste klacht werd gevraagd om een andere procesbegeleider omdat
de klager ontevreden was over de snelheid van de procesbegeleiding. Na
overleg met de betrokkenen heeft een nieuwe procesbegeleider de
procesbegeleiding overgenomen en was diegene die een klacht heeft
ingediend tevreden over de klachtafhandeling. De tweede klacht had
betrekking op de manier van werken van een procesbegeleider. Omdat het
niet lukte om nadere toelichting te krijgen op de klacht is de klachtbehandeling afgesloten.13
De leden van de SP-fractie constateren dat de jeugdbescherming in crisis
verkeert. Hoe ziet de regering het voor zich om dit ondersteuningsaanbod
aan te bieden in een sector met grote personeelstekorten?
Het gaat mij zeer aan het hart dat het stelsel van de jeugdbescherming op
dit moment tekortschiet, ondanks de tomeloze inzet van de hardwerkende
professionals. Ik begrijp het belang en voel de urgentie – net als uw
Kamer – om hier nú wat aan te doen. Over de maatregelen die de regering
in dat kader voornemens is te treffen heb ik uw Kamer bij brief van
11 november 2022 geïnformeerd.14
De ondersteuning die beschikbaar is voor gedupeerden die te maken
hebben (gehad) met een uithuisplaatsing is grotendeels belegd bij
organisaties die geen taak hebben in het reguliere stelsel van jeugdbescherming, zoals de Dienst Toeslagen, de gemeenten en het
Ondersteuningsteam. Jeugdbeschermingsorganisaties zoals gecertificeerde instellingen, de raad voor de kinderbescherming en Jeugdzorg
12

https://hetondersteuningsteam.nl/feiten/.
Voortgangsrapportage Ondersteuningsteam juli/augustus 2022 via
https://hetondersteuningsteam.nl/feiten/.
14
Kamerstukken II 2022/23, 31 839, nr. 915.
13

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

11

Nederland hebben een financiële bijdrage ontvangen voor hun extra inzet
voor deze gezinnen. Ik blijf continue in gesprek met alle betrokken
organisaties over het verloop van de ondersteuning en eventuele
knelpunten.
De leden van de SP-fractie vragen wat voor ondersteuning voor
gedupeerden beschikbaar kan worden gesteld wanneer kinderen al tijdens
of kort na 2005 uit huis zijn geplaatst. Bijna alle kinderen zullen dan al
volwassen zijn. Hoe weegt in dit geval de regering de noodzaak en
proportionaliteit van de koppeling van gegevens, voor een groep ouders
die zelf vermoedelijk geen ondersteuning meer zullen ontvangen?
Een uithuisplaatsing is een ingrijpende gebeurtenis en het
Ondersteuningsteam kan helpen bij erkenning van het leed van ouders en
kinderen.15 Daarnaast hebben deze ouders mogelijk ook behoefte aan
ondersteuning door de Dienst Toeslagen of gemeenten in het kader van
de brede hersteloperatie. Ik vind het van belang om zoveel mogelijk
ouders te informeren over de ondersteuning die voor hen beschikbaar is,
zodat zij zelf kunnen bepalen of zij hiervan gebruik willen maken.
De leden van de SGP-fractie vragen hoe de regering voorkomt dat
KOT-gedupeerden hun ondersteuning moeten halen via drie verschillende
kanalen, namelijk de Belastingdienst, het Ondersteuningsteam en de
rechtsbijstand. Voert de regering hierop regie via het
Ondersteuningsteam?
De procesbegeleiders van het Ondersteuningsteam kunnen ouders
begeleiden bij het zetten van stappen richting het gewenste vervolg voor
de betreffende ouder en het kind. Dit kan bijvoorbeeld bij het aanvragen
van rechtsbijstand of in gesprekken met de Dienst Toeslagen. Begeleiding
door het Ondersteuningsteam is overigens geen voorwaarde voor de
andere ondersteuning. Een ouder bepaalt zelf waar hij of zij gebruik van
wil maken.
2.4 Reflectie
De leden van de D66-fractie onderschrijven het belang van reflectie bij
partijen in de jeugdbeschermingsketen. Deze leden vragen wel in
hoeverre dit belang is afgewogen ten opzichte van het delen van
persoonsgegevens van gedupeerde kinderen zonder expliciete
toestemming van de ouders vooraf. Hebben de partijen in de jeugdbeschermingsketen een plan aangeleverd hoe zij deze reflectie zullen
invullen? Worden de resultaten van deze reflectie ook gedeeld met de
Tweede Kamer en de regering, zodat eventueel de wet verbeterd kan
worden?
Ik verwijs hiervoor naar mijn antwoorden op de vragen van de leden van
de VVD-fractie onder 2.1. Daaruit blijkt dat iedere organisatie verantwoordelijk is voor het eigen reflectietraject en dat de uitkomsten van de
reflectie met name bedoeld zijn voor de beoordeling van de eigen
werkwijze van deze organisaties. De openbare algemene conclusies naar
aanleiding van de reflectie zullen met de Tweede Kamer worden gedeeld.
2.5 Verstrekking van persoonsgegevens
De leden van de D66-fractie constateren dat de Minister voor Rechtsbescherming als derde stap in de verwerking van persoonsgegevens een
lijst maakt van UHP-KOT-kinderen als er sprake is van overlap tussen de
15

Kamerstukken II 2021/22, 31 066, nr. 921.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

12

lijst van gedupeerde aanvragers van een kinderopvangtoeslag en de
lijsten van de partijen in de jeugdbescherming van kinderen waarvoor een
verzoek tot uithuisplaatsing is gedaan. Worden alle persoonsgegevens
van ouders en kinderen waar geen sprake is van overlap direct vernietigd?
Zo nee, waarom niet en op welke termijn dan wel?
Onder verantwoordelijkheid van de Minister voor Rechtsbescherming
worden de door de verschillende organisaties aangeleverde gegevens bij
elkaar gelegd om tot een lijst te komen van gedupeerde kinderen die
tevens uit huis zijn geplaatst. Deze lijst van UHP KOT-kinderen wordt
gebruikt voor de reflectie. Als de koppeling van de gegevens is voltooid,
ouders zijn geïnformeerd over de beschikbare ondersteuning en de lijst
van UHP KOT-kinderen is verstuurd aan de organisaties voor het doen van
reflectie, worden alle gegevens gewist die voor de koppeling zijn gebruikt.
Dat geldt dus ook voor persoonsgegevens van ouders en kinderen waar
geen sprake is van overlap. Deze gegevens worden niet gedeeld met
andere organisaties.
De persoonsgegevens die zijn aangeleverd door de verschillende
organisaties blijven overigens beschikbaar voor deze organisaties zelf. Het
betreft immers persoonsgegevens die deze organisaties op grond van de
nu al geldende regelgeving reeds mogen bewaren en gebruiken. Deze
worden dus niet vernietigd, maar worden niet verder gebruikt door de
Minister voor Rechtsbescherming en ook niet verstrekt aan de andere
organisaties. Omdat er niet één maar dertien gecertificeerde instellingen
zijn die allen dezelfde lijst ontvangen, moeten deze organisaties wel de
gegevens vernietigen van personen die niet in de dossiers van die
gecertificeerde instelling voorkomen. Verder is in de wet opgenomen dat
de Minister voor Rechtsbescherming en de in deze wet genoemde
organisaties de op grond van deze wet verstrekte persoonsgegevens, de
lijst van UHP KOT-kinderen en de lijst van UHP KOT-ouders vernietigen
vóór het vervallen van de wet.
De leden van de SP-fractie zijn de mening toegedaan dat de dataprotectie
voor de gedupeerde ouders zeker in dit geval robuuster mag. Zij roepen in
herinnering dat het juist het onderling uitwisselen van allerlei persoonsgegevens is, dat voor veel ellende heeft gezorgd bij deze ouders. Op welke
wijze wordt erop toegezien dat instellingen en de rechtspraak op een
juiste manier omgaan met de gegevens van gedupeerde ouders en
kinderen. Deelt de regering de analyse dat een verwijzing naar de
wettelijke plichten die voortkomen uit de AVG hier wat mager is?
De persoonsgegevens op de lijst van UHP KOT-kinderen is zo beperkt
mogelijk gehouden en bevat daarom alleen de burgerservicenummers en
geboortedata van de kinderen. Op deze manier wordt reeds in aanzienlijke
mate misbruik voorkomen, indien deze gegevens onverhoopt in de
handen van derden terecht zouden komen of worden gebruikt voor
doeleinden waarvoor ze niet bestemd zijn.
De betreffende organisaties zijn verder, naast dat zij gehouden zijn te
voldoen aan de verplichtingen die de AVG oplegt, ook gehouden alle
gegevens te verwerken binnen de overige wettelijke kaders die voor hen
gelden, zoals de Jeugdwet. Het gaat daarbij om organisaties die gewend
zijn met gevoelige persoonsgegevens om te gaan. Ook beschikken de
betreffende organisaties al over de dossiers, met daarin gevoelige
informatie. De enige nieuwe informatie voor deze organisaties is de
informatie dat het om kinderen van gedupeerde ouders gaat. Met deze
extra informatie dienen de organisaties net zo zorgvuldig om te gaan als
zij met de overige gevoelige informatie waarover zij reeds beschikken
omgaan. Hiervoor is geen aanvullende wetgeving in dit wetsvoorstel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

13

nodig. Op basis van het bovenstaande ben ik van oordeel dat het kader
zoals geboden voldoende waarborgen biedt voor de gegevensuitwisseling
op basis van dit wetsvoorstel.
2.6 Technische en juridische waarborgen
De leden van de D66-fractie merken op dat veel taken zijn belegd bij de
Minister voor Rechtsbescherming. Is het wettelijk goed geregeld wat er
gebeurt indien het scenario plaatsvindt dat voor het aflopen van deze wet
een nieuw kabinet aantreedt waarin deze functie niet meer bestaat? Dient
de wet dan weer gewijzigd te worden of valt deze taak dan automatisch
een andere bewindspersoon ten deel?
Op dit moment bestaat niet de verwachting dat het ambt van de Minister
voor Rechtsbescherming komt te vervallen voor het vervallen van deze
tijdelijke wet. Indien dat op enig moment toch het geval is, zullen diens
taken worden (her)verdeeld. De taak wordt in dat geval dus voortgezet
door de bewindspersoon die het onderwerp jeugdbescherming op dat
moment in portefeuille heeft.
De leden van de D66-fractie begrijpen dat het delen van burgerservicenummers met de Minister voor Rechtsbescherming nodig is om een
adequate lijst te kunnen opstellen. Deze leden vragen in het kader van
dataminimalisatie echter waarom de lijst van UHP-KOT-ouders die met
organisaties wordt gedeeld ook deze burgerservicenummers bevat
alsmede het geslacht van de ouders. Waartoe dienen deze gegevens in de
uitvoering? Welke andere waarborgen en controles bestaan er ten aanzien
van de genoemde eisen van dataminimalisatie?
Het burgerservicenummer wordt in de praktijk door organisaties gebruikt
als een (extra) waarborg dat contact wordt gelegd met de desbetreffende
persoon. Omdat de ouder kan reageren naar aanleiding van het ondersteuningsaanbod, is het nodig om hierbij ook de burgerservicenummers
mee te nemen op de lijst van UHP KOT-ouders. Het geslacht is toegevoegd voor de juiste aanspreekvorm van de UHP KOT-ouder. De lijst van
UHP KOT-ouders wordt overigens niet gedeeld met de organisaties uit de
jeugdbeschermingsketen.
De leden van de D66-fractie zouden graag willen weten naar welke
organisaties precies de lijst UHP-KOT-ouders gaat en waarom per lijst
voor deze organisaties is gekozen. Is overwogen de lijst UHP-KOT-ouders
alleen te delen met het Ondersteuningsteam aangezien deze lijst alleen
gebruikt wordt om ouders te benaderen voor het ondersteuningsaanbod?
Wat is de toegevoegde waarde om deze lijst ook te delen met de
Belastingdienst/Toeslagen, de RvdK, de Rvdr en de gerechten, aangezien
de reflectie al wordt gedaan aan de hand van de lijst UHP-KOT-kinderen?
De lijst met UHP KOT-ouders blijft bij de Minister voor Rechtsbescherming
voor het verkrijgen van inzicht in de groep UHP KOT-ouders en het doen
van een ondersteuningsaanbod aan deze ouders. Deze lijst wordt dus niet
gedeeld met de Belastingdienst/Toeslagen, de raad voor de kinderbescherming, de Raad voor de rechtspraak en de gerechten. De leden van de
D66-fractie hebben gelijk dat uit de titel bij artikel 6 van het wetsvoorstel
de (onjuiste) suggestie kan worden verkregen dat ook de lijst van UHP
KOT-ouders wordt verstrekt aan deze organisaties. Zoals uit de tekst van
dit artikel blijkt, wordt echter uitsluitend een lijst van UHP KOT-kinderen
verstrekt aan de organisaties die actief zijn in de jeugdbeschermingsketen.
Dat zijn de raad voor de kinderbescherming, de gecertificeerde instellingen en de Raad voor de rechtspraak en de gerechten. Deze organisaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

14

kunnen op basis van deze lijst reflecteren op het eigen handelen bij de
uithuisplaatsingen van deze kinderen.
Het ondersteuningsaanbod wordt gedaan door de Minister voor Rechtsbescherming. Het Ondersteuningsteam ondersteunt ouders die hen
benaderen, maar vervult geen rol bij het doen van het ondersteuningsaanbod.
De leden van de D66-fractie ondersteunen de keuze om de persoonsgegevens op de lijst van UHP-KOT-kinderen zo veel mogelijk te beperken,
om te voorkomen dat deze op verkeerde wijze worden gebruikt. Kan de
regering toelichten wat precies verstaan wordt onder de juiste en de
verkeerde wijze van het gebruik van deze gegevens ten behoeve van
reflectie? Wordt de identiteit van de ouders of kinderen en het feit dat zij
gedupeerd zijn in verband met de kinderopvangtoeslag bijvoorbeeld
gedeeld met de betreffende jeugdbeschermer of rechter die betrokken is
of was? Hoe wordt voorkomen dat het delen van deze informatie invloed
heeft op het verdere verloop van het jeugdbeschermingstraject zonder dat
een ouder dat wil, terwijl de informatie alleen gedeeld is ten behoeve van
reflectie? Heeft de regering overwogen om alleen gegevens te delen ten
behoeve van reflectie waar het gaat om afgeronde jeugdbeschermingsmaatregelen? Heeft de regering overwogen om het onmogelijk te maken
deze gegevens te delen met externen of derden?
Een juist gebruik van persoonsgegevens betekent een gebruik van
persoonsgegevens binnen de kaders van de AVG en – in dit geval –
uitsluitend voor het doel van reflectie. Een verkeerd gebruik van deze
persoonsgegevens zou eruit kunnen bestaan dat personen binnen de
organisatie omwille van andere doeleinden (zoals eigen interesse) kennis
nemen van de lijst van UHP KOT-kinderen. Ook dient te worden
voorkomen dat andere derden (van buiten de organisatie) die niet bij de
reflectie betrokken zijn, de identiteit van de betrokkenen op eenvoudige
wijze te weten kunnen komen.
De gecertificeerde instellingen kunnen op grond van hun wettelijke taak
reeds in contact treden met de ouders van uithuisgeplaatste kinderen.
Omdat de gecertificeerde instelling als gevolg van de uitvoering van dit
wetsvoorstel inzicht krijgt in het feit dat het hier gaat om een ouder van
een uithuisgeplaatst kind, die tevens slachtoffer is van het kinderopvangtoeslagschandaal, zou het vreemd zijn als de gecertificeerde instelling
deze informatie niet mag meenemen in zijn contact met de betrokken
ouder. Het is dus denkbaar dat de betrokken jeugdbeschermer op de
hoogte raakt van de gedupeerdheid van een ouder. Een betrokken rechter
kan alleen kennisnemen als hij of zij betrokken is bij het reflectietraject en
mag die informatie ook alleen daarvoor gebruiken. Met de betrokken
organisaties worden nog verwerkingsovereenkomsten gesloten waarin
concrete afspraken worden gemaakt over de te delen informatie. Pas
daarna zal daadwerkelijk informatie aan de betreffende organisatie
worden verstrekt.
Het is niet uitvoerbaar om alleen gegevens te delen ten behoeve van
reflectie waar het gaat om afgeronde jeugdbeschermingsmaatregelen. Of
een jeugdbeschermingsmaatregel daadwerkelijk is beëindigd, is bij de
raad voor de kinderbescherming of de rechtspraak niet altijd bekend of
makkelijk te ontsluiten uit beschikbare data, bijvoorbeeld wanneer een
machtiging na een jaar afloopt en niet wordt verlengd. Hierdoor zou
steeds dossieronderzoek moeten plaatsvinden voordat gegevens gedeeld
kunnen worden. Daarnaast acht ik het van belang dat organisaties ook
kunnen reflecteren op het handelen in lopende zaken zodat kan worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

15

bekeken of de gevoerde discussie en aangepaste werkwijzen ook
voldoende effectief zijn.
De leden van de D66-fractie wijzen op het belang van het feit dat de
ouders in kwestie de regie moeten hebben over hun persoonsgegevens
en die van hun kinderen. Daarom is het goed dat zij een verzoek kunnen
doen om gegevens niet te delen. Deze leden vragen wel waarom niet
eerst de ouders gevraagd wordt of zij op deze lijsten willen voorkomen of
dat zij een verzoek willen doen tot schrappen, alvorens deze lijsten met
andere partijen te delen. Waarom is er niet voor gekozen gegevens alleen
te delen ten behoeve van reflectie na expliciete toestemming van de
ouders? Indien de Minister voor Rechtsbescherming verzoekt de
persoonsgegevens bij deze organisaties te vernietigen, kan het dan het
geval zijn dat mensen binnen die organisatie al onomkeerbaar kennis
hebben genomen van het feit dat een ouder/kind gedupeerde is? Kan het
zo zijn dat de gegevens van deze ouders of kinderen, of het feit dat een
bepaald kind gedupeerde is in verband met de kinderopvangtoeslag, al
gedeeld is met een externe of derde terwijl de ouders daarna nog
aangeven eigenlijk niet op die lijst te willen voorkomen? Kunnen ouders
nog steeds ingaan op het aanbod van het Ondersteuningsteam als zij een
verzoek doen om hun gegevens te schrappen van de lijst UHP-KOT-ouders
of -kinderen ten behoeve van reflectie? Daarbij willen voornoemde leden
graag opmerken dat zij de stellingname van Jeugdzorg Nederland dat de
gecertificeerde instellingen graag de mogelijkheid willen hebben met
gedupeerde ouders in gesprek te gaan, vragen te beantwoorden en alles
te doen wat mogelijk is om het leed te verzachten, te respecteren en te
waarderen, maar dat dit ondersteuningsaanbod (naast het aanbod van het
Ondersteuningsteam) wel dient plaats te vinden met instemming van de
ouders.
Het is niet haalbaar om ouders om toestemming te vragen voordat de
lijsten met gegevens met de betreffende organisaties worden gedeeld.
Het doel van reflectie wordt in dat geval waarschijnlijk niet gehaald omdat
de verwachting is dat onvoldoende ouders op een dergelijke oproep
zullen reageren, terwijl het van belang is dat de organisaties in de
jeugdbeschermingsketen reflecteren op wat er is gebeurd. Daarbij komt
dat, ondanks dat het gaat om een gevoelige zaak, de impact voor ouders
beperkt wordt geacht omdat het gaat om gegevens waarover de organisaties gewoonlijk al zullen beschikken, maar waarbij de link met de
problemen met de kinderopvangtoeslag ontbreekt of nog niet volledig in
kaart is gebracht. Verder zou een stelsel van voorafgaande toestemming
een ernstige vertraging opleveren voor de uitvoering van het
wetsvoorstel.
Ouders kunnen de Minister voor Rechtsbescherming vragen om hun
persoonsgegevens uit de lijsten te schrappen. Dit kan ook nadat de lijst al
aan de andere organisaties is verstrekt. In dat geval zal de Minister voor
Rechtsbescherming die organisaties opdragen deze persoonsgegevens te
vernietigen. Indien de gegevens op verzoek van een ouder worden
verwijderd, mag deze informatie niet langer worden gebruikt door de
betrokken organisaties. Indien deze persoonsgegevens reeds betrokken
zijn geweest bij het reflectieproces dan kan hierop niet meer worden
teruggekomen. Een verzoek tot verwijdering van gegevens heeft geen
invloed op het beschikbaar zijn van ondersteuning.
De leden van de D66-fractie onderschrijven de behoefte voor partijen in de
jeugdbescherming om te reflecteren op de genoemde casussen, maar
vragen wel op welke manier dit wordt uitgevoerd. Worden deze resultaten
ook gedeeld of getoetst door wetenschappers zodat zij een oordeel
kunnen geven over deze situatie? Wordt er ook een evaluatie gedaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

16

hoeveel gezinnen zijn geholpen door het Ondersteuningsteam, die anders
niet waren geholpen zonder deze koppeling van gegevens?
Bij de reflectie door de gecertificeerde instellingen worden geen externe
wetenschappers betrokken. Wel zijn interne gedragswetenschappers
betrokken.
Bij de raad voor de kinderbescherming is een interne wetenschapper/
beleidsonderzoekster betrokken bij de reflectie. Afhankelijk van de
omvang van het onderzoek wordt bepaald of het wenselijk is dat een
(onafhankelijke) wetenschapper dan wel begeleidingscommissie
betrokken wordt.
Ten behoeve van het dossieronderzoek dat de rechtspraak gaat doen, stelt
de Raad voor de rechtspraak een externe begeleidingscommissie in. Deze
externe begeleidingscommissie bestaat uit wetenschappers die zijn
verbonden aan universiteiten.
Het Ondersteuningsteam rapporteert in hun periodieke voortgangsrapportages over het aantal aanmeldingen.16 Onderzocht wordt hoe het aantal
extra aanmeldingen naar aanleiding van het ondersteuningsaanbod kan
worden gemonitord.
De leden van de SP-fractie constateren dat gedupeerde ouders kunnen
aangeven dat zij niet op de lijst met gedupeerde ouders van uithuisgeplaatste kinderen willen staan die gedeeld wordt met de in het
wetsvoorstel genoemde instanties. Hun naam staat echter dan al op de
lijst die wordt gedeeld. Waarom wordt dit niet omgedraaid? Wat is de
reden dat ouders niet eerst om toestemming worden gevraagd, bijvoorbeeld in een persoonlijk gesprek, alvorens ze op deze lijst te plaatsen en
hun naam te delen met de betreffende organisaties? Als ouders hun naam
niet op deze lijst willen, moeten ze daartoe een verzoek indienen bij de
Minister voor Rechtsbescherming. Hoe ziet deze procedure eruit? Waarom
moet dit verzoek aan de Minister worden gedaan? Is de regering zich
ervan bewust dat de drempel die hiermee wordt opgeworpen erg hoog
kan zijn?
Zoals ik hiervoor in de beantwoording van de vragen van de leden van de
D66-fractie onder 2.6 heb aangegeven, is het niet haalbaar om ouders
vooraf om toestemming te vragen voordat gegevens met de betreffende
organisaties worden gedeeld.
Ouders kunnen de Minister voor Rechtsbescherming vragen om de
persoonsgegevens van de lijsten te verwijderen. De Minister voor
Rechtsbescherming verwijdert deze persoonsgegevens van de lijsten
waardoor aan die ouders geen nieuw ondersteuningsaanbod zal worden
gestuurd. Daarnaast zal de Minister voor Rechtsbescherming de organisaties verzoeken de persoonsgegevens op de verstrekte lijsten te
vernietigen. Hiermee wordt voorkomen dat een ouder bij elke organisatie
een apart verzoek moet indienen.
Ik onderschrijf dat de procedure voor het verwijderen van persoonsgegevens zo laagdrempelig mogelijk moet zijn. In het ondersteuningsaanbod zal worden gemeld dat ouders de mogelijkheid hebben de
persoonsgegevens van zichzelf of van hun kinderen te laten verwijderen
van deze lijst en hoe zij daarvoor een verzoek indienen.

16

https://hetondersteuningsteam.nl/feiten/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

17

De leden van de SGP-fractie vragen of en in welke situaties UHP-KOTkinderen worden benaderd indien hun ouders te kennen hebben gegeven
geen behoefte te hebben aan ondersteuningsaanbod en hun gegevens
vernietigd willen zien.
Het ondersteuningsaanbod strekt zich (uitsluitend) uit tot de UHP
KOT-ouders. De UHP KOT-kinderen worden dus niet benaderd met een
ondersteuningsaanbod. Het is denkbaar dat een kind niet weet dat hij of
zij uithuisgeplaatst is geweest of dat zijn of haar ouder gedupeerde is van
de problemen met de kinderopvangtoeslag. In deze situaties kan een
ondersteuningsaanbod schade toebrengen aan het kind en daarom acht ik
het onwenselijk om kinderen zonder afweging of overleg met de ouder of
jeugdbeschermer direct te benaderen.
De leden van de SGP-fractie constateren in het nader rapport dat de
regering gekozen heeft voor het verder minimaliseren van gegevens in
het kader van de reflectiedoelstelling, maar niet voor het pseudonimiseren. Deze leden vragen een toelichting op die keuze.
Ik verwijs hiervoor naar mijn antwoord op de vragen van de leden van de
ChristenUnie-fractie onder 1.
3. Verhouding tot andere regelgeving
De leden van de SP-fractie vragen de regering welke alternatieven zijn
onderzocht om inzicht te krijgen in welke personen het zou betreffen. Kan
de regering per alternatief toelichten waarom er niet voor gekozen is?
Er is onderzocht of er andere manieren zijn om inzicht te krijgen in welke
personen het zou betreffen, maar omdat het noodzakelijk is om zekerheid
te hebben over wie het betreft, is er geen andere manier om dit doel te
bereiken dan met dit wetsvoorstel.
Informatie over gedupeerdheid is alleen beschikbaar bij de Dienst
Toeslagen en informatie over uithuisplaatsingen alleen bij organisaties in
de jeugdbeschermingsketen. Om zicht te krijgen op de gezinnen die het
betreft moet deze informatie worden uitgewisseld en dat is voor de
betrokken organisaties momenteel niet toegestaan omdat een wettelijke
grondslag hiervoor ontbreekt. Het is daarom op dit moment alleen
mogelijk om zicht te krijgen op de betreffende personen als zij zelf
aangeven dat zij gedupeerde zijn en te maken hebben (gehad) met
uithuisplaatsing, bijvoorbeeld door dit te vermelden bij de jeugdbescherming of zich aan te melden bij het Ondersteuningsteam.
Er zijn bestaande grondslagen voor het Centraal Bureau voor de Statistiek
en de Inspectie Justitie en Veiligheid om de benodigde gegevens aan
elkaar te koppelen en dus zicht te krijgen op de personen die het betreft.
Zij mogen deze persoonsgegevens echter alleen gebruiken voor hun
eigen onderzoek en deze niet delen met andere organisaties. De doelen
van het wetsvoorstel kunnen daarom via deze wegen niet worden bereikt.
4. Gevolgen en uitvoering
De leden van de VVD-fractie lezen dat uiteindelijk is besloten dat de Rvdr
en de gerechten slechts eenmalig de relevante persoonsgegevens zullen
verstrekken. Aanvankelijk was de bedoeling van de regering om dit
meerdere keren te doen. Wat waren de aanvankelijke voordelen hierbij en
wat kan worden gedaan als na verstrekking van de gegevens door de Rvdr
en de gerechten zou blijken dat de gegevens niet afdoende resultaat
opleveren, bijvoorbeeld omdat er omissies worden geconstateerd bij de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

18

aanlevering van deze gegevens? Deze leden vragen of de regering hierbij
ook kan ingaan op de risico’s die kleven aan de strikte eenmalige
gegevensverstrekking, nu de gegevens waar het om gaat bij de gerechten
niet overal op uniforme wijze zijn geregistreerd. Wat gebeurt er indien na
de gegevensverstrekking zou blijken dat één van de gerechten abusievelijk
onvolledige of onjuiste gegevens zou hebben aangeleverd?
De aanvankelijke bedoeling om meerdere keren persoonsgegevens te
verstrekken vanuit de organisaties had als voordeel dat steeds een actueel
inzicht ontstaat in de groep gedupeerde ouders met uithuisgeplaatste
kinderen. Zowel de groep gedupeerde ouders als de groep uithuisgeplaatste kinderen kan immers in de nabije toekomst nog wijzigen. Vanuit
de Raad voor de rechtspraak is aangegeven dat het om organisatorische
redenen niet haalbaar is om vaker dan eenmalig gegevens te verstrekken.
Daarnaast hebben zij aangegeven dat hoe vaker er gegevens worden
verstrekt, hoe groter de kans is op fouten.
De Belastingdienst/Toeslagen en de raad voor de kinderbescherming
hebben aangegeven meermalen gegevens te kunnen verstrekken. Op die
manier kan een actueel inzicht in de gedupeerde ouders met uithuisgeplaatste kinderen worden verkregen. Hiermee is tevens het risico
ondervangen van een mogelijk niet-uniforme registratie binnen de
rechtspraak. De door de rechtspraak verstrekte gegevens kunnen immers
worden vergeleken met de gegevens die worden verstrekt door de raad
voor de kinderbescherming. Daarnaast worden meerdere persoonsgegevens verstrekt en in het koppelingsproces meegenomen. Ook op die
manier zal een niet-uniforme registratie binnen de rechtspraak naar
verwachting geen significante gevolgen hebben voor het uiteindelijke
inzicht in de groep gedupeerde ouders met uithuisgeplaatste kinderen.
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de uitvoeringstoets van de Belastingdienst. Is op het Ministerie van
Justitie en Veiligheid ook een uitvoeringstoets gedaan van het
wetsvoorstel? Zo ja, kan die met de Kamer worden gedeeld? Zo nee,
waarom niet?
Op het Ministerie van Justitie en Veiligheid is geen uitvoeringstoets
uitgevoerd omdat er geen substantiële gevolgen zijn voorzien voor
uitvoering en handhaving van de wet binnen het departement. Wel is een
Data Protection Impact Assessment (DPIA) opgesteld om de privacyrisico’s van de gegevensverwerking in kaart te brengen. De belangrijkste
opbrengsten en maatregelen zijn opgenomen in de memorie van
toelichting bij het wetsvoorstel.
5. Advies en consultatie
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Rvdr in het aanvullend advies
van 26 augustus jl. concludeert dat er een aantal zwaarwegende bezwaren
bestaan, onder andere over de uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel. Zijn
deze uitvoeringsbezwaren inmiddels ondervangen?
Ja. Er is samen met de Raad voor de rechtspraak, gerechten en de
Belastingdienst/Toeslagen aandacht besteed aan het oplossen van deze
uitvoeringsaspecten. Mede op basis van het advies van de Raad voor de
rechtspraak en de uitvoeringstoets van de Belastingdienst/Toeslagen is
besloten om de raad voor de kinderbescherming in het wetsvoorstel toe
te voegen als organisatie die persoonsgegevens kan verstrekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

19

De leden van de VVD-fractie lezen dat na het aanvullend advies van de
Rvdr en de uitvoeringstoets van de Belastingdienst is besloten om de
RvdK in het wetsvoorstel toe te voegen als organisatie die persoonsgegevens kan verstrekken. Om die reden hadden de aan het woord zijnde
leden verwacht dat de RvdK zou zijn geconsulteerd over het wetsvoorstel.
Als de RvdK is geconsulteerd over het wetsvoorstel, kan deze consultatiereactie met de Kamer worden gedeeld?
Er is geen consultatiereactie van de raad voor de kinderbescherming
ontvangen. De reden hiervoor is dat de raad voor de kinderbescherming is
toegevoegd na de consultatiefase. Met de raad voor de kinderbescherming is overleg gevoerd over de voorgestelde wijziging in het
wetsvoorstel. Zij stemmen daarmee in.
De leden van de D66-fractie merken op dat gekozen is om alleen ouders te
informeren over het beschikbare ondersteuningsaanbod. Is het mogelijk
dat het Ondersteuningsteam hier beargumenteerd van afwijkt, bijvoorbeeld als een jeugdbeschermingsmaatregel zeer recent is en de jongere in
kwestie relatief oud is, waardoor deze wellicht ook behoefte kan hebben
aan ondersteuning?
Alleen ouders ontvangen een ondersteuningsaanbod. Het
Ondersteuningsteam is er echter ook voor uithuisgeplaatste kinderen van
gedupeerden. Zoals ik in mijn beantwoording van de vragen van de leden
van de SGP-fractie onder 2.6 heb aangegeven zijn er situaties denkbaar
waarin een ondersteuningsaanbod zonder overleg met de ouder of
jeugdbeschermer schade kan toebrengen aan het kind.
De leden van de SP-fractie vragen of is overwogen om het benaderen van
de gedupeerde ouders door de zogenaamde Gecertificeerde Instellingen
via een intermediair zoals het ministerie te laten verlopen? Kan de
regering zich voorstellen dat het voor sommige ouders oude wonden
openrijt wanneer zij zomaar benaderd worden door een Gecertificeerde
Instelling die zijzelf associëren met ernstig leed?
Het algemene ondersteuningsaanbod wordt gedaan door de Minister voor
Rechtsbescherming en niet door de gecertificeerde instellingen. Gecertificeerde instellingen zelf zullen ouders alleen in individuele gevallen, en na
een zorgvuldige afweging benaderen. Ik verwijs hierbij verder naar het
antwoord op de vragen van de leden van de D66-fractie onder 2.6.
II. ARTIKELGEWIJS
Artikel 6
De leden van de D66-fractie merken op dat op basis van het eerste lid de
lijst met UHP-KOT-kinderen wordt verstrekt aan de Gecertificeerde
Instellingen om naast het doen van reflectie ook in contact te kunnen
treden met de ouders. Waarom is dit opgenomen, aangezien elders in de
wet al gesteld wordt dat het doen van het ondersteuningsaanbod een taak
is van de Minister voor Rechtsbescherming in plaats van de Gecertificeerde Instellingen? Waarom is het doel van het delen van deze lijst niet
beperkt tot het doen van reflectie? In hoeverre is het verwarrend voor
ouders indien op deze wijze twee partijen een ondersteuningsaanbod
doen aan de ouders, namelijk de Minister voor Rechtsbescherming via het
Ondersteuningsteam en de Gecertificeerde Instelling? Voornoemde leden
merken op dat de regering in het nader rapport stelt dat de Gecertificeerde Instelling dan kan wijzen op het ondersteuningsaanbod van de
overheid, maar in hoeverre is het daarvoor noodzakelijk om deze
gegevens met de Gecertificeerde Instelling te delen, aangezien deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

20

ouders al via de Minister voor Rechtsbescherming daartoe benaderd
worden?
Zoals is opgemerkt in het antwoord op de vragen van de leden van de
D66-fractie onder 2.6, kunnen de gecertificeerde instellingen op grond van
hun wettelijke taak reeds in contact treden met de ouders van uithuisgeplaatste kinderen. Omdat de gecertificeerde instelling als gevolg van de
uitvoering van dit wetsvoorstel inzicht krijgt in het feit dat het hier gaat
om een ouder van een uithuisgeplaatst kind, die tevens slachtoffer is van
het kinderopvangtoeslagschandaal, zou het vreemd zijn als de gecertificeerde instelling deze informatie niet mag meenemen in zijn contact met
de betrokken ouder. Het gaat hier dus niet om een ondersteuningsaanbod
dat wordt gedaan door de gecertificeerde instelling, maar om contact dat
de gecertificeerde instelling op grond van de wet reeds mag hebben met
de ouder van een uithuisgeplaatst kind.
De leden van de D66-fractie vragen daarnaast waarom in dit artikel niet is
vastgehouden aan de kan-bepaling in plaats van de verplichting om de
gegevens te verstrekken aan de genoemde organisaties? Is het niet
logisch om de mogelijkheid te behouden voor de Minister voor Rechtsbescherming om deze lijsten niet of slechts ten dele te verstrekken,
bijvoorbeeld naar aanleiding van reacties vanuit ouders? Welke argumentatie had de Rvdr voor het schrappen van deze kan-bepaling, behalve het
harmoniseren van dit artikel met andere artikelen uit deze wet?
Een kan-bepaling betekent dat er een bevoegdheid wordt gegeven aan de
Minister voor Rechtsbescherming. Dat heeft tot gevolg dat er geen
zekerheid bestaat voor de deelnemende organisaties dat zij na het
verstrekken van persoonsgegevens ook op basis van de lijst van UHP
KOT-kinderen kunnen reflecteren op het eigen handelen in de jeugdbeschermingsketen. De rechtspraak hecht er aan om te kunnen beschikken
over een zo uitgebreid mogelijke lijst van UHP KOT-kinderen, met het oog
op het voorgenomen dossieronderzoek. Hoe meer dossiers onderzocht
kunnen worden, hoe betrouwbaarder de uitkomsten van het onderzoek.
Door het opnemen van een wettelijke verplichting is het duidelijk dat deze
gegevens verstrekt moeten worden en dat de verantwoordelijkheid
hiervoor bij de Minister voor Rechtsbescherming ligt.
Artikel 7
De leden van de D66-fractie vragen waarom het verwijderen van
persoonsgegevens op verzoek van ouders er altijd toe leidt dat een
mogelijk nieuw ondersteuningsaanbod zal worden gedaan. Is het niet
denkbaar dat ouders wel ondersteund willen worden, maar het niet
wenselijk vinden dat hun gegevens gedeeld worden met alle genoemde
partijen uit de jeugdbeschermingsketen? Is het uitvoeringstechnisch
mogelijk om deze ouders twee keuzes te geven, namelijk (1) of zij willen
dat hun persoonsgegevens gedeeld worden met genoemde partijen en
(2) of zij het op prijs stellen om ondersteuningsaanbiedingen te ontvangen
en deze twee besluiten niet samen te voegen?
Het ondersteuningsaanbod is bedoeld om ouders te informeren over de
beschikbare ondersteuning. Als een ouder een verzoek doet tot verwijdering van diens gegevens dan kan hij of zij daar nog steeds gebruik van
maken. Een ouder dient zich namelijk zelf aan te melden bij de desbetreffende instantie.
De Minister voor Rechtsbescherming,
F.M. Weerwind

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 275, nr. 6

21