Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

23 490

Ontwerpbesluiten Unie-Verdrag

Nr. 595

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE, VAN BINNENLANDSE
ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES EN VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 januari 2010
Hierbij bieden wij u aan de geannoteerde agenda van de informele bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 21–22 januari a.s.
De agenda van deze informele bijeenkomst en de bijbehorende discussiedocumenten kwamen op 12 januari jl. beschikbaar, waardoor deze geannoteerde agenda u pas nu kan worden toegezonden.
De agenda bestaat uit zes onderwerpen:
1. De interne veiligheidsstrategie
2. Terrorismebestrijding
3. Legale migratie en integratie onder het Verdrag van Lissabon – de weg
vooruit
4. Een gemeenschappelijk beleid voor justitie na inwerkingtreding van
het Verdrag van Lissabon
5. Een Europa voor familie- en eigendomsrechten
6. Slachtoffers
Wij kijken uit naar een zinvolle gedachtewisseling over deze belangrijke
onderwerpen die richtinggevend zijn voor toekomstige samenwerking op
het terrein van vrijheid, veiligheid en recht.
De minister van Justitie,
E. H. M. Hirsch Ballin
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties,
G. ter Horst
De staatssecretaris van Justitie,
N. Albayrak

KST139887
0910tkkst23490-595
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 490, nr. 595

1

Geannoteerde agenda van de informele bijeenkomst van het
Gemengd Comité en de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken,
21–22 januari 2010 te Toledo (Spanje)
1. Plenaire sessie I: De interne veiligheidsstrategie
In een beknopt document, dat gericht is op het informeren van de Europese burger, wil het Spaanse Voorzitterschap vastleggen wat de EU onder
de interne veiligheid verstaat. In deze veiligheidsstrategie zal uiteengezet
worden wat de gezamenlijke dreigingen en uitdagingen voor de EU zijn;
het document zal een EU intern veiligheidsbeleid bevatten, incl. de ondersteunende principes; en het document zal een Europees veiligheidsmodel
definiëren, bestaande uit gezamenlijke middelen en verbintenissen.
De gezamenlijke uitdagingen zijn terrorisme (in elke vorm), georganiseerde criminaliteit, cybercriminaliteit, grensoverschrijdende criminaliteit,
natuurlijke of door de mens veroorzaakte rampen en een aantal andere
gemeenschappelijke fenomenen die de veiligheid raken van de mensen in
Europa (zoals verkeersongelukken). Om deze fenomenen aan te pakken,
hebben lidstaten hun eigen nationale veiligheidsbeleid en strategieën en
ook regionale mechanismen en samenwerking.
Wanneer deze niet voldoende blijken te zijn, zal er een Europese benadering moeten zijn. Een voorbeeld hiervan is een analyse van gezamenlijke
toekomstige situaties en scenario’s. Het voornaamste doel van de interne
veiligheidsstrategie is het ontwikkelen van gezamenlijke middelen en
beleid om gezamenlijke dreigingen aan te pakken met behulp van een
integrale benadering. Hiervoor zal een veiligheidsmodel gebruikt worden
dat gebruikt maakt van en mede gericht is op een effectiever gebruik van
bestaande EU-agentschappen en netwerken. De strategie moet gericht zijn
op preventie en anticipatie en zich kenmerken door een proactieve en
door informatie gestuurde benadering. Een alomvattend beleid met
betrekking tot informatie-uitwisseling is noodzakelijk voor een goede
strategie. Verder moet de strategie omvatten de operationele samenwerking, waar nodig ook justitiële samenwerking in strafzaken, geïntegreerd
grensmanagement, een verbintenis tot innovatie en training, en flexibiliteit om aan te passen aan toekomstige uitdagingen. Het ontwikkelen,
monitoren en implementeren van de Interne Veiligheidsstrategie zal een
van de prioritaire taken van het Comité voor Interne Veiligheid (COSI)
moeten zijn.
Het Voorzitterschap heeft de lidstaten in een discussiedocument drie
vragen voorgelegd. Onderstaand treft u deze vragen en de Nederlandse
antwoorden aan.
1
Wat zijn de belangrijkste aspecten die vervat moeten zijn in de Interne
Veiligheidsstrategie?
Nederland zet met betrekking tot de inhoud van de strategie in op de
volgende onderwerpen:
• De strategie moet het gehele veiligheidsterrein beslaan («All hazardaanpak»).
• Er zal aandacht moeten zijn voor verbetering van de operationele
samenwerking, zowel op EU- als ook op regionaal niveau, bijvoorbeeld
in het kader van grensoverschrijdende samenwerking.
• De strategie moet gericht zijn op een multidisciplinaire aanpak van
criminaliteit.
• Het is van belang regionale risico’s te identificeren op basis van EU
brede risico analyses.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 490, nr. 595

2

•
•

Versterken van civiele bescherming.
De strategie moet voldoende aandacht besteden aan de rol van Europese agentschappen als Europol, Eurojust en Frontex.

2
Zijn de ministers het erover eens dat IVS niet alleen traditionele dreigingen zal moeten bevatten, maar ook andere dreigingen die impact
hebben op de Interne Veiligheid. Hoe zouden we moeten reageren op
zulke dreigingen vanuit het perspectief van de Interne Veiligheid?
De IVS zal alle mogelijk dreigingen moeten omvatten en flexibel zijn,
zodat het aangepast kan worden aan nieuwe dreigingen. De onderliggende principes en richtlijnen die voor het Europese Veiligheidsmodel
ontwikkeld worden, moeten van toepassing zijn op alle nieuwe en
«andere» dreigingen.
3
Hoe zou de IVS dreigingen die ontstaan buiten de EU grenzen aan de orde
moeten stellen?
De IVS zal een geïntegreerde benadering moeten bevatten, die de interne
veiligheid benadert met een externe dimensie. De EU zal zich daarbij niet
moeten beperken tot samenwerking tussen de rechtshandhavinginstanties in de lidstaten alleen, maar ook met landen buiten de EU. Daarnaast
zullen gezamenlijke externe dreigingen geïnventariseerd moeten worden.
Evenals binnen de EU zal er gebruik moeten worden gemaakt van bilaterale, multilaterale en regionale samenwerkingsverbanden
2. Plenaire sessie II: Terrorismebestrijding
Het Spaanse Voorzitterschap nodigt de lidstaten uit om van gedachte te
wisselen over de volgende punten:
1. informatiedeling tussen betrokken diensten over onder meer tegen
financiering van terrorisme, modus operandi, wapens en explosieven;
2. gemeenschappelijke wetenschappelijke onderzoeken, bijvoorbeeld
gericht op nieuwe detectiemethoden van explosieven;
3. betere samenwerking met derde landen en regio’s om te voorkomen
dat deze landen terroristen de kans bieden om er te trainen en terroristische aanslagen voor te bereiden;
4. verbetering van de beveiliging van burgerluchtvaart en andere vitale
infrastructuren;
5. delen van beste praktijken inzake de aanpak van radicalisering en
rekrutering;
6. betrekken van het Comité Securité Interieur (COSI) bij de coördinatie
van de maatregelen die genomen moeten worden.
Nederland kan het Voorzitterschap steunen in de keuze van de gespreksonderwerpen. De meer precieze invulling van deze onderwerpen door het
Voorzitterschap is nog onduidelijk.
Informatiedeling is cruciaal voor de bestrijding van terrorisme. Nederland
is van mening dat informatiestromen zo veel mogelijk moeten plaatsvinden via bestaande kanalen en voorzieningen. Nieuwe informatiestromen moeten worden ontwikkeld volgens de Informatie Management
Strategie, die op de laatste JBZ-Raad is aangenomen.
Nederland meent dat Europol gevraagd kan worden onderzoeken naar
modus operandi vanuit opsporingsoptiek te initiëren, begeleiden en uit te
voeren, alsmede te werken aan een gezamenlijk Europees begrippenkader.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 490, nr. 595

3

Op dit moment worden Europese maatregelen voor de beveiliging van
meest risicovolle precursoren voor zelfgemaakte explosieven uitgewerkt.
Volgens Nederland zou het gemeenschappelijk wetenschappelijke onderzoek zich, naast detectie van (precursoren voor) explosieven, ook kunnen
richten op onderwerpen als de kritieke drempelwaarden van risicovolle
precursoren voor zelfgemaakte explosieven. Daarnaast kan ook structureel onderzoek naar ontstaan en aanpak van gewelddadig extremisme
worden gedaan, en naar de controle van personen- en goederenstromen.
Het Spaanse Voorzitterschap onderstreept dat samenwerking tussen de
EU en derde landen op het terrein van sociale en economische ontwikkeling en capaciteitsopbouw kan helpen voorkomen dat landen een vrijhaven voor terroristische trainingskampen en uitvalsbases worden.
Nederland onderschrijft dit en spant zich al geruime tijd in voor versterking van de terrorismebestrijdingcapaciteit in een aantal prioritaire regio’s
en derde landen, zoals Pakistan en Jemen. Nederland is voorstander van
verdere versterking van de EU-samenwerking op dit terrein.
Voor wat betreft de verbetering van de beveiliging van de burgerluchtvaart is het Nederlandse standpunt dat de Europese regelgeving zodanig
aangepast dient te worden dat security scanners structureel ingezet
kunnen worden. Natuurlijk geldt dat de inzet van deze scanners, net zoals
op Schiphol, vanuit het oogpunt van de volksgezondheid veilig dient te
zijn en dat de inbreuk op de privacy van passagiers zo minimaal mogelijk
is. Nederland is ervan overtuigd dat door het gebruik van een security
scan met een automatisch detectiealgoritme (waarbij er geen beelden
meer zijn en deze dus niet door een beveiligingsmedewerker bekeken
kunnen worden) de privacy voldoende gewaarborgd is. Uit onafhankelijk
onderzoek is bovendien gebleken dat het type security scan dat op
Schiphol wordt ingezet geen risico’s voor de gezondheid oplevert.
Ten aanzien van het punt delen van beste praktijken inzake tegengaan
radicalisering en rekrutering is het Nederlandse standpunt dat er bijzondere aandacht dient te blijven bestaan voor Europese samenwerking op
het terrein van internet. Nederland zal zich in samenwerking met de Europese Commissie inzetten voor meer publiek-private samenwerking bij het
bestrijden van illegaliteit op het internet. Nederland zal verder bijdragen
aan de verdere ontwikkeling van een Europees lokaal netwerk gericht op
uitwisseling van beste lokale praktijken gericht op het tegengaan van
radicalisering.
Nederland is voorstander van het betrekken van COSI bij de coördinatie
van maatregelen die moeten worden genomen, maar meent dat de
precieze invulling daarvan nog eerst nader moet worden bezien.
3. Plenaire sessie III: Legale migratie en integratie onder het
Verdrag van Lissabon – de weg vooruit
Het Spaanse Voorzitterschap beoogt tijdens deze sessie de reflectie en
discussie over legale migratie en integratie tussen de lidstaten te bevorderen. Hiertoe heeft het Voorzitterschap in een discussiedocument de
lidstaten drie vragen voorgelegd. Onderstaand treft u deze vragen en de
Nederlandse antwoorden aan.
1
Hoe kan het gemeenschappelijk Europees immigratiebeleid onder de
werking van het Verdrag van Lissabon dichterbij worden gebracht?
Nu sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon ook ten
aanzien van de legale migratie de gewone wetgevingsprocedure van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 490, nr. 595

4

toepassing is, waarbij de lidstaten overigens zelf onverkort bevoegd
blijven te bepalen hoeveel onderdanen worden toegelaten, zal Nederland
in dit verband pleiten voor de spoedige hervatting van de behandeling
van het voorstel voor een richtlijn betreffende één enkele aanvraagprocedure voor een gecombineerde vergunning voor onderdanen van derde
landen om op het grondgebied van een lidstaat te verblijven en werken en
betreffende een gemeenschappelijk pakket rechten voor werknemers uit
derde landen die legaal in een lidstaat verblijven.
2
Welke door het Stockholm Programma geduide beleidsrichtsnoeren
dienen te worden geprioriteerd in het Actieplan?
Nederland hecht eraan dat er bij de uitvoering van het Beleidsplan legale
migratie prioriteit wordt gegeven aan het voorstel voor een richtlijn inzake
de procedures voor binnenkomst en tijdelijk verblijf van binnen een
onderneming overgeplaatste personen. Nederland meent dat de richtlijn
positief kan bijdragen aan een versterking van het Europees concurrentievermogen en de economische vitaliteit in Europa.
Voorts hecht Nederland aan de herziening van de richtlijn inzake het recht
op gezinshereniging. Nederland meent dat bezwaren ingevolge openbare
orde, in tegenstelling tot hetgeen thans het geval is, ook aan de referent
moeten kunnen worden tegengeworpen.
Omdat Nederland hecht aan een eenduidiger en verder vereenvoudigd,
Europees toelatingsbeleid, waarbij vraaggestuurde toelatingssystemen
rekening houden met de prioriteiten, behoeften en competenties van elke
lidstaat, geeft Nederland prioriteit aan de voorgenomen consolidatie van
de wetgeving op het terrein van legale migratie, waarbij de bestaande
bepalingen worden vereenvoudigd en de toepassing en samenhang ervan
worden verbeterd.
Voorts meent Nederland dat, teneinde het recht op vrij verkeer van
personen binnen de EU te waarborgen, streng en effectief moet worden
opgetreden tegen elke vorm van fraude en misbruik. Samenwerking
tussen lidstaten en met de Commissie is op dit terrein onontbeerlijk.
Nederland ondersteunt mitsdien nadrukkelijk het verzoek aan de
Commissie om de tenuitvoerlegging en toepassing van de voorschriften
relevant bij de uitoefening van het recht van vrij verkeer te bewaken
teneinde misbruik en fraude te voorkomen.
3
Welke prioriteiten (binnen het wettelijk kader van het Verdrag van
Lissabon) achten de lidstaten op het terrein van integratie wenselijk?
Nederland benadrukt wat betreft de evaluatie en waar nodig herziening
van de richtlijn gezinshereniging de wenselijkheid voor meer aandacht
voor versterking van integratie en emancipatie zoals verwoord in de brief
van de Minister voor Wonen, Wijken en Integratie en de Minister en de
Staatssecretaris van Justitie inzake de Kabinetsaanpak huwelijks- en
gezinsmigratie van 2 oktober 2009.
Bij de herziening van onderhavige richtlijn onderstreept Nederland voorts
het belang van een gezamenlijke inzet bij het bestrijden van schijnhuwelijken en schijnrelaties, het tegengaan van gedwongen huwelijken en
polygamie en de aanpak van referenten die zich schuldig hebben gemaakt
aan huwelijk geweld of andere vormen van relationeel geweld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 490, nr. 595

5

Nederland hecht aan de ontwikkeling van kernindicatoren op een beperkt
aantal betrokken beleidsterreinen om de resultaten van het integratiebeleid te monitoren en aldus de vergelijkbaarheid van nationale ervaringen
te vergroten en het Europese leerproces te versterken.
Tot slot wordt betreurd dat er voor wat betreft het Stockholm Programma
onvoldoende steun bleek voor opname van een verwijzing naar de
problemen die intra-EU-mobiliteit van EU-onderdanen met zich brengt,
mede gelet op de onmogelijkheid van een verplichtend karakter van inburgeringvereisten voor EU-onderdanen. De regering zal zich er desalniettemin voor inzetten om steun te verwerven voor een open discussie over
integratie van EU-burgers.
4. Plenaire sessie IV: Een gemeenschappelijk beleid voor justitie
na inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon
Tijdens deze sessie wil het Voorzitterschap van gedachten wisselen over
de wijze waarop onder het Verdrag van Lissabon een gemeenschappelijk
beleid voor justitie kan worden ontwikkeld op basis van het Stockholm
Programma. Het Voorzitterschap schetst eerst de institutionele verworvenheden van Lissabon en legt in het discussiedocument zes vragen voor aan
de Raad. Onderstaand treft u deze vragen en de Nederlandse antwoorden
aan.
1
Op welke wijze zouden initiatieven van lidstaten ten aanzien van juridische
samenwerking in strafzaken moeten worden ontwikkeld?
In artikel 76 VWEU wordt weliswaar aangegeven dat lidstaatinitiatieven
nog steeds kunnen worden genomen door tenminste een kwart van de
lidstaten (d.w.z. zeven lidstaten). Nederland, dat jarenlang heeft gestreden
voor de communautaire methode, is echter van mening dat als regel de
Commissie wetgevingshandelingen dient te initiëren en dat lidstaatinitiatieven uitzondering dienen te blijven. Verder dienen ook lidstaatinitiatieven altijd van een gedegen impactassessment te zijn voorzien. Echter,
als lidstaatinitiatieven worden ontplooid is het zaak dat de initiërende
lidstaten transparantie betrachten en alle andere lidstaten de gelegenheid
bieden te worden betrokken bij de opstelling van een initiatief.
2
Op welke wijze kan effectieve evaluatie van beleidsimplementatie op het
terrein van JBZ in evenwicht worden gebracht met voldoende ontwikkeling op het terrein van justitie?
De implementatie van de kaderbesluiten – voortaan richtlijnen – vertoont
een aanzienlijke achterstand. Slechts één kaderbesluit (Europees Aanhoudingsbevel) werkt tussen alle lidstaten. Nederland is van mening dat deze
achterstand zo snel mogelijk dient te worden weggewerkt. Daartoe zijn
extra maatregelen nodig. Zo zou de Commissie per richtlijn dienen te
inventariseren waar de problemen bij de implementatie zitten en bijeenkomsten voor experts uit de lidstaten te organiseren die gewijd zijn aan de
bespreking en het vinden van oplossingen voor die problemen. Ook het
Nederlandse initiatief voor aanvullend evaluatiesysteem, zoals opgenomen in het Stockholm Programma, is erop gericht dat er follow-up
plaatsvindt van de bevindingen.
Wat betreft nieuwe instrumenten dient door een gedegen impact assessment vooraf en expliciete aandacht tijdens de onderhandelingen voor de
implementatie moeten voorkomen dat na aanneming soortgelijke vertragingen ontstaan als tot nu toe bij de kaderbesluiten. De Commissie dient

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 490, nr. 595

6

verder ook na aanneming na te gaan of expert-bijeenkomsten over de
implementatie nodig zijn.
3
Op welke wijze dient voortgegaan te worden met voorstellen die vervallen
zijn door de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon?
Nederland is van mening dat per vervallen voorstel bekeken dient te
worden nagegaan of het voorstel op voldoende draagvlak bij lidstaten en
EP kan rekenen om er mee verder te gaan. Dit kan door een bespreking in
CATS. Nederland is er in geval van voortzetting van de besprekingen,
voorstander van om zoveel mogelijk op basis van Commissievoorstellen
te werken.
4
Op welke wijze dient de wetgevende samenwerking tussen het Europees
Parlement, de Raad en de Commissie te worden ontwikkeld?
Nederland is van mening dat iedere instelling, conform artikel 13 VEU,
dient te handelen binnen de grenzen van de bevoegdheden die haar in de
Verdragen zijn toegedeeld en volgens de daarin bepaalde procedures,
voorwaarden en doelstellingen.
5
Op welke wijze dient de samenwerking tussen de Raad en de Commissie
te worden ontwikkeld als het gaat om onderhandelingen op het terrein
van justitie en veiligheid van de Europese Unie met derde landen?
De door het Verdrag van Lissabon toegenomen institutionele complexiteit
op het terrein van JBZ vraagt volgens Nederland een betere coördinatie
tussen de externe activiteiten van de Commissie, de Raad en agentschappen zoals Europol, Eurojust en Frontex. Nederland ziet hierbij een
rol voor de Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken
en veiligheidsbeleid.
Bij onderhandelingen met derde landen is het van groot belang, dat de
juiste volgorde wordt aangehouden, te weten eerst inventarisatie van de
behoeften van de Unie, en op strafrechtelijk terrein vooral van de
lidstaten. Immers zij werken met de derde landen samen. Daarna een
verkenning van de wensen van een derde land en een realistische rapportage daarvan aan de Raad, opdat kan worden bezien of er enig zicht is op
een voor regeling die voor de lidstaten meerwaarde oplevert. Het dossier
Japan met het bekende slechte resultaat leert dat deze stappen essentieel
zijn.
6
In welke mate is juridische samenwerking in burgerlijke en strafzaken
geschikt voor nauwere samenwerking?
In artikel 20 VEU wordt aangegeven dat met nauwere samenwerking
wordt beoogd de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie te
bevorderen, haar belangen te beschermen en haar integratieproces te
versterken. Hiertoe kan worden overgegaan op momenten dat nagestreefde doelstellingen niet binnen een redelijke termijn door de Unie in
haar geheel kunnen worden verwezenlijkt. Nederland is van mening dat er
zoveel mogelijk dient te worden gestreefd naar oplossingen, ook op het
terrein van burgerlijke en strafzaken, voor alle 27 lidstaten. De door het
Verdrag van Lissabon geïntroduceerde gewone besluitvormingsprocedure
met gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming in de Raad en medebe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 490, nr. 595

7

slissing van het Europees Parlement, die ook voor het grootste deel van
het JBZ-terrein van toepassing is, maakt dergelijke oplossingen mogelijk.
5. Plenaire sessie V: Een Europa voor familie- en eigendomsrechten
Tijdens deze sessie wil het Voorzitterschap van gedachten wisselen over
familie- en eigendomsrechten. In het discussiedocument legt het Voorzitterschap drie vragen voor aan de Raad. Onderstaand treft u deze vragen
en de Nederlandse antwoorden aan.
1
Dienen de werkzaamheden ten aanzien van erfenissen worden gericht op
het faciliteren van transnationale erfenissen ten gunste van de burger,
maar zonder het materiële recht van de lidstaten te beïnvloeden?
Nederland is van mening dat dat het geval dient te zijn. Dit is overigens
precies de insteek van de ontwerp-verordening erfrecht die nu op werkgroepniveau wordt besproken.
2
Is er behoefte aan een instrument dat het toepasselijk recht ten aanzien
van huwelijksvermogensrecht verduidelijkt?
Destijds heeft Nederland positief gereageerd op het Groenboek over het
huwelijksvermogensrecht. Het onderwerp hangt heel nauw samen met
het erfrecht. Alleen daarom al is het handig om bij een regeling van het
toepasselijk recht inzake nalatenschappen vervolgens ook de regels voor
het toepasselijk recht inzake huwelijksvermogensrecht te harmoniseren.
Bij interlidstatelijke huwelijken kunnen de betrokken echtelieden er zo in
elk geval op rekenen dat op hen overal hetzelfde huwelijksvermogensrecht wordt toegepast ongeacht waar zij in de EU wonen.
3
Is het noodzakelijk om zo snel mogelijk een voorstel te presenteren over
de herziening van de Verordening Brussel I waarin, met bepaalde waarborgen, het exequatur wordt afgeschaft ten gunste van rechtstreekse
uitvoering van vonnissen in de gehele Unie?
Brussel I (Verordening 44/2001 inzake de bevoegdheid, erkenning en
tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken) is
inmiddels ruim zeven jaar in werking. Brussel I is voor de rechtspraktijk
een van de belangrijkste verordeningen op het terrein van het burgerlijk
procesrecht. Zij regelt welke rechter bevoegd is in een internationale
burgerlijke of handelszaak en hoe op een eenvoudige wijze een beslissing
gegeven in de ene lidstaat in een andere lidstaat kan worden erkend en
ten uitvoer gelegd.
Vervolgstappen van de afschaffing van het exequatur zullen uiteraard
gepaard moeten gaan met de noodzakelijke waarborgen, zoals onder
meer, maar niet noodzakelijkerwijs beperkt tot minimumnormen voor de
betekening van stukken en verstekvonnissen.
Nederland is voorstander van een spoedig voorstel tot herziening van de
Verordening Brussel I.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 490, nr. 595

8

6. Werklunch: slachtoffers
Tijdens de lunch van de ministers van Justitie zal worden gesproken over
het onderwerp slachtoffers. Op 15 januari a.s. zal in Madrid een seminar
plaatsvinden over dit onderwerp («Slachtoffers in het centrum van Europees justitie»). De conclusies daarvan zullen waarschijnlijk tijdens de
Informele JBZ-Raad worden gepresenteerd en dienen als voorbereiding
voor een door de Commissie uit te brengen alomvattend voorstel ten
aanzien van slachtoffers.
In dit verband is van belang dat er een Spaans initiatief ligt voor een richtlijn inzake een Europees beschermingsbevel (European Protection Order,
EPO). Kern hiervan is dat de beschermde persoon een beschermingsmaatregel «meeneemt» naar een andere lidstaat via wederzijdse erkenning van
bijvoorbeeld een contact- of gebiedsverbod.
In het discussiedocument legt het Voorzitterschap drie vragen voor aan de
Raad. Onderstaand treft u deze vragen en de Nederlandse antwoorden
aan.
1
Wat zijn de essentiële uitstaande punten die moeten worden geadresseerd
om een betere ondersteuning te geven aan slachtoffers van misdaad?
Welke rol kunnen harmonisatie en wederzijdse erkenning in dit opzicht
spelen?
Essentieel is dat binnen de Europese Unie gekomen wordt tot een eenduidige implementatie van de verplichtingen van het kaderbesluit over de
positie van het slachtoffer in het strafproces. Inmiddels heeft een evaluatie
plaatsgevonden van dit kaderbesluit. Gebleken is dat de lidstaten op
uiteenlopende wijze invulling hebben gegeven aan de verplichtingen van
het kaderbesluit. Het is van groot belang dat de Commissie binnen afzienbare termijn met een voorstel komt tot aanpassing van het kaderbesluit,
op basis van de uitkomsten van de evaluatie. Uitgangspunt bij de herziening van het kaderbesluit behoort een optimalisatie van de implementatie
te zijn, om ervoor te zorgen dat alle lidstaten een goede basisvoorziening
voor de ondersteuning van slachtoffers creëren. Harmonisatie en wederzijdse erkenning kunnen een belangrijke rol spelen bij het toezicht op de
naleving van opgelegde contact- of gebiedsverboden. De bestaande
kaderbesluiten van de Raad over de overdracht van het toezicht op de
naleving van gestelde voorwaarden bij opschorting van voorlopige hechtenis of bij een opgelegde proeftijdvoorwaarde (kaderbesluit 2008/947/JBZ
en kaderbesluit 2009/829/JBZ) zouden dan ook als uitgangspunt moeten
dienen voor het zetten van verdere stappen op het gebied van harmonisatie of wederzijdse erkenning.
2
Welke benadering dient te worden gekozen ten aanzien van het toekomstige alomvattende voorstel en welke elementen zou dat voorstel moeten
bevatten?
Ten aanzien van het toekomstige alomvattende voorstel is het van belang
dat gekomen wordt tot eenduidige en heldere verplichtingen op het
gebied van de informatievoorziening aan en de ondersteuning van slachtoffers. De toegang tot slachtofferondersteuning moet in elke lidstaat
gewaarborgd zijn. Dit omvat een juiste en snelle informatieverstrekking,
ondersteuning van slachtoffers bij het uitoefenen van hun rechten en
ondersteuning bij het verhalen van schade op de dader, ongeacht de
vraag of een slachtoffer in de lidstaat woont waar het strafbare feit
gepleegd is of in een andere lidstaat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 490, nr. 595

9

3
Uitgaande van de aanname dat solidariteit met slachtoffers van misdaad
dient te worden vergroot met meer dan louter morele steun, steunt u dan
het inzicht dat een effectieve betrokkenheid met slachtoffers financiële
en/of materiële inspanningen van de EU en/of lidstaten vergt? Als dat het
geval is, aan de hand van welke criteria dienen die verplichtingen te
worden verdeeld?
Een effectieve betrokkenheid met slachtoffers vergt de nodige financiële
en materiële inspanningen, in eerste instantie van de lidstaten zelf. Binnen
de EU behoort Nederland tot de lidstaten die de meeste geldelijke
middelen ter beschikking stellen ten behoeve van de slachtofferhulp. Het
is van belang dat ook in de andere lidstaten voor dit doel voldoende
middelen vrij worden gemaakt. Zonodig zouden hiervoor op het niveau
van de Unie aanvullende regels vastgesteld kunnen worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 490, nr. 595

10