Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1600
Vragen van het lid Van Laar (PvdA) aan de Minister voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking over het bericht «Kinderarbeid achter
batterijen voor smartphones en elektrische auto’s.» (ingezonden 21 januari
2016).
Antwoord van Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen 22 februari 2016).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «DRC: Kinderarbeid achter batterijen
voor smartphones en elektrische auto’s» op de website van Amnesty
International?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u zich vinden in de uitspraak van Mark Dummet dat de gevaren voor de
gezondheid en de veiligheid de mijnbouw tot een van de ergste vormen van
kinderarbeid maken? Zo nee, waarom niet?
Antwoord2
Ja, arbeid in de mijnbouw brengt grote gevaren mee voor de gezondheid en
veiligheid van een kind. Het kabinet is dan ook van mening dat kinderarbeid
in deze sector tot de ergste vormen van kinderarbeid behoort. Het Amnesty
rapport verwijst ook naar een rapport van de International Labour Organisation (ILO) uit 2011 dat verder onderbouwt dat arbeid in de mijnbouw juist
voor kinderen zeer gevaarlijk is.2
Vraag 3
Wat gaat u ondernemen om grote merken aan te spreken op hun verantwoordelijkheid en hun mogelijkheid dit te veranderen, zoals onder meer opgemerkt door de heer Dummet «Grote merken hebben de macht dit te
veranderen»?
1

Amnesty International, «DRC: Kinderarbeid achter batterijen voor smartphones en elektrische
auto’s», 19 jan. 2015. https://www.amnesty.nl/nieuwsportaal/nieuws/drc-kinderarbeid-achterbatterijen-voor-smartphones-en-elektrische-auto-s
2
ILO, Children in Hazardous work: What we know, what we need to do, 2011.

ah-tk-20152016-1600
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Het kabinet heeft regelmatig contact met het bedrijfsleven over hun verantwoordelijkheden en hun mogelijkheden om maatschappelijk verantwoord te
ondernemen. Het thema kinderarbeid komt daarin ook aan de orde. De
grotere bedrijven zijn zich over het algemeen bewust van risico’s in hun
toeleveringsketen maar ook zij moeten nog veel werk verzetten om deze te
minimaliseren.
De OECD Due Diligence Guidance for Responsible Supply Chains of Minerals
from Conflict-Affected and High-Risk Areas (hierna «OECD Due Diligence
Guidance») schrijven voor dat een bedrijf zijn uiterste best moet doen om
inzicht te krijgen in de risico’s verbonden aan zijn handelsketen. Het kabinet
verwacht dat bedrijven deze richtlijnen naleven en in hun bedrijfsvoering
opnemen. Het kabinet verwacht ook dat het Amnestyrapport aanleiding is
voor bedrijven om goed naar de risico’s in hun keten te kijken. De mogelijk te
ondernemen vervolgactie moet niet zijn dat een bedrijf zich afkeert van een
bepaald land of de betreffende smelter of handelaar, maar dat men gezamenlijk met lokale belanghebbenden en niet-gouvernementele organisaties
(hierna «NGO’s») probeert het probleem in kaart te brengen en maatregelen
te nemen. Alleen dan wordt er bijgedragen aan duurzame ontwikkeling in
dergelijke moeilijke gebieden.
Vraag 4
Welke mogelijkheden ziet u, bij ontbreken van regulering op de wereldkobaltmarkt, in Europees dan wel internationaal verband tot verbetering? Welke
concrete acties kunt en gaat u ondernemen?
Antwoord 4
Het kabinet vindt het belangrijk om het verantwoordelijk betrekken van
grondstoffen onderdeel uit te laten maken van de convenanten van relevante
sectoren zoals de elektronicasector. De elektronicasector heeft nog geen
initiatief genomen tot het afsluiten van een Internationaal Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen-convenant (hierna «IMVO-convenant»). Het kabinet
zet zich in om de brancheorganisaties in de elektronicasector te overtuigen
van het belang en de meerwaarde van een convenant.
Ook buiten de onderhandelingen over het IMVO-convenant faciliteert het
Ministerie van Buitenlandse Zaken graag gesprekken over kobalt in de
elektronicaketen. Zo is medio april een bijeenkomst gepland met GoodElectronics en het bedrijfsleven om te spreken over verduurzaming van handelsketens.
Verder streeft het kabinet ernaar om de Nederlandse multistakeholderaanpak,
zoals de Nederlandse IMVO-convenanten, ook in Europa verder te brengen
zodat deze samenwerking op Europees niveau kan worden vormgeven. Met
dat doel heb ik ook de recente EU and Global Value Chains-conferentie
georganiseerd op 7 december 2015 in Amsterdam. Het kabinet zal voorts de
mogelijkheden onderzoeken om de OESO te ondersteunen om naast de
bestaande bijlagen van de OECD Due Diligence Guidance voor de mineralen
goud, tin, tantalum en tungsten, ook additionele bijlagen, voor bijvoorbeeld
kobalt, te ontwikkelen.
Vraag 5
Bent u bereid stappen te ondernemen om Kobalt opgenomen te krijgen in de
EU grondstoffenrichtlijn? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Op 1 februari 2016 vond de eerste triloog over de Conflictmineralenverordening plaats. Deze wordt gevoerd op basis van het Commissievoorstel en de
amendementen van het Europees parlement (EP) en de Raad. Nederland
heeft eerder in de Raad voorgesteld om de mogelijkheid open te houden voor
het toevoegen van mineralen anders dan tin, tantaal, wolfraam en goud, waar
de voorgestelde verordening zich op richt. De Raad nam dit voorstel niet
over. Ook het EP heeft geen voorstel aangenomen voor het opnemen van
additionele mineralen zoals kobalt. Het proces van totstandkoming van de
Conflictmineralenverordening bevindt zich nu in een fase waarin het
opnemen van extra mineralen waarschijnlijk niet meer besproken zal worden,
omdat het EP, de Raad en de Commissie dit niet voorgesteld hebben. Mocht
de Raad in een later stadium toch besluiten een uitbreiding van het aantal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

mineralen op te nemen in het mandaat voor de onderhandelingen, dan zal
Nederland als huidig voorzitter van de Raad zich hier uiteraard voor inzetten
binnen de triloog.
Vraag 6
Heeft u contact gehad of gaat u dat op korte termijn hebben om uw
Congolese ambtsgenoot hierover te spreken? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Het kabinet is voornemens met de relevante gesprekspartners binnen de
Congolese overheid te bespreken wat onze regeringen en het internationale
bedrijfsleven zouden kunnen doen om kinderarbeid tegen te gaan. De
International Labour Organization (ILO) Convention no. 182 verplicht
overheden om actie te ondernemen om de ergste vormen van kinderarbeid
uit te bannen. Democratische Republiek Congo is ook partij bij deze conventie
en kan hier ook op worden aangesproken. Het probleem van kinderarbeid in
de kobaltmijnbouw is vermoedelijk bekend bij de Congolese regering en het
kabinet wil graag met hen spreken over de mogelijkheden om kinderarbeid
tegen te gaan. De Speciaal Gezant Natuurlijke Hulpbronnen zal de Congolese
Minister van mijnbouw hierover spreken tijdens het forum van de Organisatie
voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (hierna «OESO») over
conflictmineralen in mei aanstaande.
Vraag 7
Heeft u of bent u bereid over deze situatie contact op te nemen met uw
Chinese ambtsgenoot, in het verlengde van de oproep van de in het artikel
genoemde organisaties om China de Chinese bedrijven in de olie, gas- en
mijnbouw in het buitenland hun toeleveringsketen te laten onderzoeken en
mensenrechtenschendingen aan te kaarten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Het kabinet is bereid deze situatie aan te kaarten bij de Chinese regering. In
2015 is China een samenwerking met het OESO-secretariaat aangegaan op
het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen in de grondstoffensector. Onderdeel van deze samenwerking is het voor Chinese mijnbouwbedrijven toegankelijk maken van de OECD Due Diligence Guidance. Nederland
ondersteunt het OESO-secretariaat hierbij financieel. Deze samenwerking
biedt een goede gelegenheid om met China in dialoog te gaan.
Tijdens de bilaterale mensenrechtenconsultaties afgelopen december 2015 is
ook gesproken over de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen
met de Chinese speciale vertegenwoordiger voor de mensenrechten. Het
voornemen is dat de mensenrechtenambassadeur dit jaar een bezoek brengt
aan China. Dan zal de OECD Due Diligence Guidance ook aan de orde komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3