Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2023Z05474
Vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) aan de Minister voor Primair
en Voortgezet Onderwijs over de «Week van de lentekriebels» en de
berichtgeving daarover (ingezonden 29 maart 2023).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Hoe de Week van de lentekriebels
oorlog werd, behalve in de klas» van De Volkskrant?1
Vraag 2
Kunt u reflecteren op de manier waarop deze themaweek de afgelopen jaren
is veranderd met betrekking tot het soort voorlichting en informatie die aan
kinderen wordt verstrekt en de manier waarop dat gebeurt? Bent u het ermee
eens dat de invulling van deze themaweek aanzienlijk explicieter is geworden
door de jaren heen? En zo ja, kunt u dat vanuit educatief en pedagogisch
oogpunt beargumenteren?
Vraag 3
Kunt u aangeven waar de claim van Rutgers en de GGD dat «elke groep
voorlichting krijgt op een niveau dat volgens deskundigen bij de leeftijd past»
op gebaseerd is? Welke deskundigen van welke organisaties hebben deze
bewering gedaan en op basis waarvan? Heeft u inzicht in de psychologische
en pedagogische onderbouwing van dit advies?
Vraag 4
Kunt u zich, afgezien van de verkeerde informatie die over het lesprogramma
van dit jaar is verspreid, waardoor wellicht een vertekend/overtrokken beeld
is ontstaan dat tot (deels) onnodige onrust en ophef in de samenleving heeft
geleid, voorstellen dat het curriculum dat wel daadwerkelijk deel uitmaakt van
de themaweek van dit jaar, ook leidt tot verbazing en zorgen bij veel
ouders/mensen in Nederland?

1

kv-tk-2023Z05474
’s-Gravenhage 2023

De Volkskrant, 24 maart 2023, «Hoe de Week van de Lentekriebels oorlog werd, behalve in de
klas: «Hoe voelt dat?»», https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/hoe-de-week-van-delentekriebels-oorlog-werd-behalve-in-de-klas-hoe-voelt-dat~b7951c31/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

1

Vraag 5
Bent u zich ervan bewust dat ook een aanzienlijke aantal scholen en
leerkrachten kritiek heeft geuit op deze themaweek en aangeeft dat zij de
lesstof te ver vindt gaan? Wat vindt u ervan dat pedagogisch geschoolde
medewerkers aangeven dat zij de informatie die zij moeten overbrengen aan
kinderen niet pedagogisch verantwoord en/of leeftijdsgeschikt vinden? Kunt u
uitleggen waar de discrepantie tussen het werkveld en de beleidsmakers
vandaan komt?
Vraag 6
Kunt u bijvoorbeeld uitleggen waarom kinderen in de basisschoolleeftijd
video’s/animaties te zien krijgen van mensen die geslachtsgemeenschap
hebben en er gewerkt kan worden met een 3D-model van een clitoris? Bent u
niet van mening dat dit voor kinderen in deze leeftijdsgroep zeer expliciete
informatie is? Zo ja, wat is de argumentatie om hen hieraan op deze leeftijd
al bloot te stellen, op deze wijze? Kunt u de pedagogische onderbouwing
hiervoor delen?
Vraag 7
Wat vindt u ervan dat de kritiek op de invulling van deze themaweek dit jaar
wordt neergezet als «conservatief», «christelijk» «extreemrechts» en «vanuit
de complothoek»? Bent u niet van mening dat als er dusdanige onrust
ontstaat in de samenleving, dat dit moet leiden tot serieuze reflectie bij
beleidsmakers over de vraag waarom dit gebeurt? Realiseert u zich dat, naast
het radicalere geluid dat soms helaas ook ongefundeerde en/of misinformatie
verspreidt, ook veel andere, gematigde, mensen kritisch zijn op het lesaanbod
van deze themaweek?
Vraag 8
Kunt u reflecteren op de kloof tussen de «progressieve» agenda van dit
kabinet, bepaalde subculturen in de maatschappij en deze grote gematigde
groep mensen/ouders die zich in toenemende mate zorgen maakt over de
ideologische agenda die een steeds prominenter stempel op de maatschappij
en de overheersende maatschappelijke opinie drukt?
Vraag 9
Hoewel seksuele educatie zeker deels kan, en wellicht zelfs moet, uitmaken
van het curriculum op scholen, bent u niet van mening dat dit in steeds
verdergaande mate de taak van ouders/opvoeders en hun wensen/
opvattingen met betrekking tot de invulling daarvan overneemt en daarmee
de autonomie van ouders/opvoeders over de opvoeding van hun eigen
kinderen afneemt? Vindt u niet dat de manier waarop, op welke leeftijd en
met welke middelen kinderen seksueel worden voorgelicht primair een taak
van ouders/opvoeders is en niet van scholen en/of de overheid? En dat
afbraak daaraan raakt aan de vrijheden en rechten en de zeggenschap die
ouders hebben over hun eigen gezinsleven en hun verantwoordelijkheid als
opvoeders?
Vraag 10
Bent u het ermee eens dat, als de lesinhoud van een dergelijke themaweek
dusdanig expliciete informatie bevat die met grote waarschijnlijkheid zal
raken aan de normen, waarden en de opvoedingsideeën van sommige/veel
ouders, daarover bij voorbaat met ouders gecommuniceerd dient te worden
en dat zij daarover inspraak zouden moeten hebben, zodat zij in ieder geval
een keuze hebben om hun kinderen wel of niet te laten participeren aan een
dergelijk onderdeel van het curriculum?
Vraag 11
Bent u bereid om kinderen voortaan vrij te stellen van dergelijk themaonderwijs, indien hun ouders het curriculum niet geschikt en/of onwenselijk achten
voor hun kinderen? Zo nee, waarom niet en vindt u dan niet dat daarmee
ideologische indoctrinatie plaatsvindt die de overheid een te grote invloed
geeft op de opvoeding van kinderen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

2

Vraag 12
Vindt u, in bredere zin, niet dat de overheid zich steeds meer invloed
toe-eigent op facetten van het leven van mensen waarin zij autonoom zouden
moeten zijn? En is het opvoeden van kinderen niet bij uitstek een onderdeel
van het leven waarin ouders leidend zouden moeten zijn en waarbij de
overheid een zeer bescheiden rol zou moeten vervullen en eigenlijk alleen
invloed zou moeten kunnen uitoefenen wanneer het welzijn en/of de
veiligheid van een kind in het geding komt?
Vraag 13
Heeft u kennisgenomen van de berichten van ouders die hebben aangegeven
dat hun kinderen geschrokken zijn van het lesmateriaal van deze themaweek
en daarover met vragen, zorgen en angsten zijn thuisgekomen? Hoe
reflecteert u daarop?
Vraag 14
Hoe rijmt u deze reacties van kinderen met de stelling van Rutgers, dat de
informatie en de wijze waarop deze naar kinderen wordt overgebracht,
«wetenschappelijk onderbouwd» is? Kunt u uitleggen waar deze discrepantie
vandaan komt? En kunt u in een breder perspectief dan reflecteren op de
huidige stand van de wetenschap, de objectiviteit van wetenschappers en de
ideologische/politieke beïnvloeding op de wetenschappelijke gedachtevorming? Hoe neutraal en objectief is de hedendaagse wetenschap in uw optiek?
Bent u zich ervan bewust dat er steeds meer ideologische verschillen bestaan
tussen de wetenschappelijke wereld en die van de «gewone burger»? Waar is
dit volgens u aan te wijten en is dit wat u betreft geen signaal dat de
wetenschappelijke consensus wellicht te ver af is komen te staan van de
realiteit?
Vraag 15
Vindt u dat Rutgers op het lentekriebelscurriculum moet reflecteren en de
eigen educatieve opvattingen wellicht zou moeten heroverwegen? Gaat u
hierover met Rutgers in gesprek en gaat u de organisatie aanmoedigen
informatie op te halen in de samenleving, teneinde samen met ouders en
kinderen een curriculum vorm te geven waarvoor bevolkingsbreed steun kan
worden gevonden?
Vraag 16
Bent u van mening dat het onderwijs in Nederland dusdanig veel tijd moet
besteden aan extra lesstof buiten het basiscurriculum, zoals dergelijke
themaweken, wanneer de kwaliteit van het basiscurriculum te wensen
overlaat, steeds meer leerlingen kampen met leer- en ontwikkelingsproblematiek en met onderwijsachterstanden van school komen en internationale
onderwijsrapporten aangeven dat het Nederlands onderwijs van steeds
slechtere kwaliteit is? Moet de focus op dit moment niet liggen bij het
verbeteren van de onderwijskwaliteit in ons land?
Vraag 17
Indien u van mening bent dat extra-curriculaire activiteiten wel wenselijk
en/of nodig zijn in het onderwijs op dit moment, kunt u dan uitleggen
waarom bijvoorbeeld geen aandacht wordt besteed aan zaken die voor de
educatieve en persoonlijke ontwikkeling van kinderen ook van groot belang
zijn, zoals, bijvoorbeeld, begrip van de economie, (financiële) zelfredzaamheid
en onafhankelijkheid en politiek? Vindt u niet dat andere thema’s dan
seksualiteit belangrijker zijn voor de maatschappelijke ontwikkeling en
vorming van (jonge) kinderen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

3

Vraag 18
Zijn de «Standards for Sexuality Education in Europe» van de WHO van
invloed op de educatieve seksuele vorming van kinderen in Nederland en zo
ja, op welke manier?2 Onderschrijft de Nederlandse overheid deze standaarden en heeft Nederland invloed gehad op het ontwikkelen van deze standaarden?
Vraag 19
Wat vindt u van de stelling van de WHO dat «sexuality education» een
verplicht onderdeel moet zijn van het curriculum op scholen?3 Op basis van
welke criteria en overwegingen wordt dit verplichte curriculum vormgegeven
en welke inhoudelijke invloed heeft Nederland daarop?
Vraag 20
Is de Nederlandse overheid voornemens om «sexuality education» volgens
de WHO-standaarden – op termijn – inderdaad verplicht te stellen in het
Nederlandse onderwijs? Zo ja, wat is dan het gevolg als scholen en/of
ouders/opvoeders het met dit curriculum niet eens zijn?
Vraag 21
Bent u voornemens om, na de storm van kritiek op de Week van de lentekriebels dit jaar, het programma in de toekomst anders te gaan vormgeven en zo
ja, welke manier? Gaat u hierover met onderwijzers en ouders in gesprek?
in Europa, Raamwerk voor beleidmakers, onderwijs- en gezondheidsautoriteiten en deskundigen», p. 18, Standards for Sexuality Education | BZgA
WHO-CC (bzga-whocc.de)
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid
Baudet (FvD), ingezonden 29 maart 2023 (vraagnummer 2023Z05473).

2

WHO Collaborating Centre for Sexual and Reproductive Health, 2010, «Standards for Sexuality
Education», https://www.bzga-whocc.de/en/publications/standards-for-sexuality-education/.
3
WHO Collaborating Centre for Sexual and Reproductive Health, 2010, «Richtlijnen voor
seksuele en relationele vorming».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

4