Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1246
Vragen van de leden Van Veen en Anne Mulder (beiden VVD) aan de
ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het artikel «Meer nadelen dan voordelen» (ingezonden
11 december 2014).
Antwoord van Minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), mede
namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen
9 februari 2015). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015,
nr. 1111
Vraag 1
Kent u het artikel «Meer nadelen dan voordelen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat zijn de te verwachten effecten van de nieuwe Wet werk en zekerheid
(Wwz) en de daaropvolgende ketenbepaling voor de amateursport?
Antwoord 2
De ketenbepaling regelt wanneer elkaar opvolgende tijdelijke contracten
overgaan in een vast contract. In de huidige situatie is dat het geval bij meer
dan drie elkaar opvolgende tijdelijke contracten of (bij een minder aantal) als
een periode van drie jaar wordt overschreden. Tijdelijke contracten worden
als opeenvolgend gezien als zij elkaar met een tussenpoos van drie maanden
of minder opvolgen. Van deze tussenpoos kan bij cao onbeperkt worden
afgeweken. Dat geldt ook voor het aantal contracten en de periode van drie
jaar waarna een vast contract ontstaat.
Het doel van de ketenbepaling is echter dat na verloop van tijd voor
werknemers zekerheid ontstaat in de vorm van een vast contract. Omdat de
huidige regeling te veel mogelijkheden biedt om werknemers structureel en
langdurig in te schakelen op basis van tijdelijke contracten, is in het Sociaal
Akkoord van 11 april 2013 afgesproken de ketenbepaling zodanig aan te
passen dat deze haar doelstelling beter kan vervullen. Zo wordt de balans
tussen vast en flexibel werk beter in evenwicht gebracht.

1

ah-tk-20142015-1246
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

«Meer nadelen dan voordelen», De Maas Driehoek (9 december 2014).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

In de Wwz wordt de ketenbepaling dan ook overeenkomstig de afspraken in
het Sociaal Akkoord met ingang van 1 juli 2015 zo aangepast dat meer dan
drie elkaar opvolgende tijdelijke contracten overgaan in een vast contract of
(bij een minder aantal) als een periode van twee jaar wordt overschreden.
Tijdelijke contracten worden als opeenvolgend gezien als zij elkaar met een
tussenpoos van zes maanden of minder opvolgen. Bij cao kan alleen nog
worden afgeweken van de ketenbepaling als het uitzendovereenkomsten
betreft, of als het werken met tijdelijke contracten gegeven de intrinsieke aard
van de bedrijfsvoering noodzakelijk is, met dien verstande dat het aantal
contracten ten hoogste kan worden gesteld op zes in een periode van vier
jaar. Van de tussenpoos van zes maanden kan niet bij cao worden afgeweken.
Voor de beantwoording van de vraag of de ketenbepaling van toepassing is,
dient ook te worden meegenomen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst of van vrijwilligerswerk. Binnen de amateursport wordt immers veel
gebruik gemaakt van onbetaalde krachten (of tegen een geringe vergoeding)
waarop de ketenbepaling niet van toepassing is. Daar waar gewerkt wordt
met betaalde krachten geldt ook voor de amateursport dat het langdurig en
onvrijwillig inschakelen van werknemers op flexibele contracten door één en
dezelfde werkgever, waar het in feite structurele werkzaamheden betreft,
zoveel mogelijk moet worden teruggedrongen. De verwachting is dat dit ook
in de amateursport zal leiden tot een toename van het aantal vaste contracten.
Vraag 3
Klopt het dat u een uitzondering maakt voor bijvoorbeeld de profvoetbalsector? Doet u dit op basis van de intrinsieke aard van de bedrijfsvoering, een
oplossing die de Wwz mogelijk maakt? Deelt u de mening dat het bij de aard
van de bedrijfsvoering niet uit maakt of het om professionele of amateursport
gaat, maar dat het gaat om de sector als totaal? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
waarom maakt u dan verschil binnen de sportsector tussen amateur- en
professionele sport?
Antwoord 3
Bij cao kan de ketenbepaling buiten toepassing worden verklaard voor
functies die ik bij ministeriële regeling heb aangewezen. Deze functies dienen
aan de volgende cumulatieve voorwaarden voldoen:
– Het is voor die functies in een bedrijfstak reeds bestendig gebruik om de
arbeid uitsluitend te verrichten op grond van arbeidsovereenkomsten voor
bepaalde tijd;
– Het is vanwege de intrinsieke aard van de bedrijfsvoering als van die
functies noodzakelijk om de arbeid uitsluitend te verrichten op grond van
arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd, niet zijnde uitzendovereenkomsten.
Het betreft functies in een bedrijfstak waar onverkorte toepassing van de
ketenbepaling tot onaanvaardbare consequenties zou leiden en het voortbestaan van de sector in het geding zou komen. Het gaat dan om (functies
binnen) bedrijfstakken waar om die reden uitsluitend met tijdelijke contracten
kan worden gewerkt, waarvoor het gebruik van langjarige tijdelijke contracten
ook geen oplossing kan vormen en waarvoor de gemaximeerde afwijkingsgrond, zoals hierboven omschreven, onvoldoende soelaas biedt.
De functies van contractspeler en trainer/coach in het betaald voetbal voldoen
aan de gestelde voorwaarden en zullen bij ministeriële regeling worden
aangewezen.2 Dit is noodzakelijk omdat zonder deze uitzondering clubs
binnen het betaald voetbal onvoldoende zekerheid hebben over het behoud
van spelers en trainers. Wanneer door de ketenbepaling een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd ontstaat, zou de arbeidsovereenkomst op elk
gewenst moment met inachtneming van een opzegtermijn van een maand
kunnen worden opgezegd, zonder dat daar enige financiële compensatie voor
de club tegenover zou staan. Dit brengt dus niet alleen sportieve schade toe
aan clubs in het betaald voetbal, maar tast ook de huidige systematiek van
vergoedingen aan die verschuldigd zijn bij spelerswisselingen waardoor het

2

Dit geldt ook voor de functie van bondstrainer en technisch directeur in de bedrijfstak sport en
de functie van danser en acteur in de podiumkunsten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

voortbestaan van de sector in het gedrang komt. Voor trainers geldt dat het
technische beleid van een club vaak mede wordt bepaald door de trainer. Het
zou dan ook niet alleen slecht zijn voor de continuïteit als een trainer van de
een op de andere dag zijn arbeidsovereenkomst kan opzeggen, maar tevens
tot ernstige financiële schade voor de club kunnen leiden (nieuwe trainer, met
nieuwe wensen als het gaat om spelers).
De uitzondering bij ministeriële regeling voor de functie van speler en trainer
in het betaald voetbal is gestoeld op bovenstaande overwegingen (en
derhalve op de intrinsieke aard van de bedrijfsvoering in het betaald voetbal).
Wat betreft de amateursport zou ik een vergelijkbare toets doen ten aanzien
van de consequenties voor de bedrijfsvoering, mocht een verzoek om
uitzondering op de toepassing van de ketenbepaling gedaan worden (zie ook
het antwoord op vraag vier).
Vraag 4
Wat heeft u met de eerdere signalen uit de sportwereld aangaande de Wwz
gedaan, en wat heeft u gedaan om de onzekerheid en onrust bij de amateursport weg te nemen?
Antwoord 4
In gesprekken met de KNVB en NOC*NSF heb ik toegelicht wat de wijziging
van de ketenbepaling precies inhoudt. Vervolgens hebben beide organisaties
een verzoek ingediend om in aanmerking te komen voor de uitzondering als
beschreven in antwoord 3. De KNVB heeft verzocht om een uitzondering voor
de functies van contractspelers, trainers/coaches en (assistent)scheidsrechters
in het Nederlandse profvoetbal. NOC*NSF heeft verzocht om een uitzondering voor de functies van bondstrainers en technisch directeuren. Wat betreft
functies binnen de amateursport heeft NOC*NSF een dergelijk verzoek niet
gedaan. Dit kan mede zijn oorzaak vinden in de omstandigheid dat sportverenigingen niet onder een cao vallen. Als vereiste is immers in de wet is
opgenomen dat de ketenbepaling alleen bij cao buiten toepassing kan
worden verklaard voor functies die ik bij ministeriële regeling heb aangewezen. Wellicht zal NOC*NSF een dergelijk verzoek in de toekomst nog doen,
dat ik dan op zijn eigen merites zal beoordelen.
De zorgen die leven binnen de amateursport, zoals beschreven in het artikel
«Meer nadelen dan voordelen», zien op de wijziging van de ketenbepaling
waardoor niet meer eindeloze reeksen van tijdelijke contracten kunnen
worden aangegaan, of de zomerperiode als tussenpoos van drie maanden
kan worden genomen zonder dat een vast contract ontstaat. Zoals ook voor
andere bedrijfstakken geldt, doet de amateursport er goed aan zich te
beraden op welke wijze de bedrijfsvoering kan worden aangepast om te
komen tot een optimale inzet van personeel. Ook werkgevers in de sport
kunnen gebruik maken van verschillende vormen van interne flexibiliteit om
de zomerperiode opvangen, bijvoorbeeld door met roosters en werktijden
een andere inzet van personeel te bevorderen. Over de mogelijkheden hiertoe
ga ik het gesprek graag verder aan.
Vraag 5
Deelt u de mening dat er door de Wwz een reële kans is dat veel amateurverenigingen veel meer moeite moeten doen om aan personeel te komen? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, bent u bereid maatregelen te nemen om dit tegen te
gaan?
Antwoord 5
Vooralsnog verwacht ik niet dat amateursportverenigingen meer moeite
zullen ondervinden bij het aantrekken van personeel. Ook onder de Wwz blijft
de mogelijkheid bestaan van het aanbieden van drie tijdelijke contracten,
zolang deze bij elkaar opgeteld niet langer duren dan een periode van twee
jaar. Doordat de tussenpoos in de ketenbepaling wordt verlengd van drie
naar zes maanden, bestaat de mogelijkheid dat de werknemer in die
tussenliggende periode van zes maanden sneller bij een andere werkgever
een baan vindt. Een werkgever zal zich eerder bezinnen om een goede
werknemer te laten gaan, aangezien hij niet de zekerheid heeft dat de
werknemer na de tussenpoos weer voor hem beschikbaar zal zijn. De
verlenging van de tussenpoos zal er derhalve toe leiden dat meer vaste
contracten worden aangegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3