Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-30

Raad voor Concurrentievermogen

Nr. 504

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 oktober 2020
Bijgevoegd vindt u het verslag van de informele videoconferentie van de
Raad van Concurrentievermogen van 18 september jl. Er is gesproken
over de rol van de interne markt bij het herstel van de Europese
economie, mede op basis van een discussiepaper «Verdiepen van de
interne markt voor een krachtig economisch herstel en een concurrerend,
duurzaam Europa» dat het Duits voorzitterschap heeft opgesteld.
Uw Kamer was eerder geïnformeerd via de geannoteerde agenda die voor
deze Raad is opgesteld dat er een gedachtewisseling zou plaatsvinden
over het internationale concurrentievermogen en de weerbaarheid van de
industrie (Kamerstuk 21 501-30, nr. 497). Het Duits voorzitterschap heeft
dit onderwerp van de agenda gehaald, mogelijk komt het tijdens een
volgende Raad terug op de agenda. De raadsconclusies interne markt1 zijn
via een schriftelijke procedure vastgesteld, omdat tijdens een videoconferentie formeel geen conclusies mogen worden aangenomen.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
M.C.G. Keijzer

1

kst-21501-30-504
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Europese Raad, «Conclusies over een verdiepte eengemaakte markt voor een sterk herstel en
een concurrerend, duurzaam Europa», https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST10698–2020-INIT/en/pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-30, nr. 504

1

Interne markt en het economisch herstel
Beleidsdebat
Eerste Vicepresident Vestager riep lidstaten op om gezamenlijk met de
Commissie te werken aan het volledig herstellen van de interne markt en
het slechten van barrières. Hierbij is de rol van de nieuw opgerichte Task
Force Interne-markthandhaving (SMET) cruciaal. Commissaris Breton
onderschreef dat. Hij verwees naar de houding van sommige lidstaten die
aan de begin van de crisis eenzijdige maatregelen hebben genomen met
als gevolg dat de interne markt werd ondermijnd. Nederland heeft
aangegeven dat het belangrijk is dat de Commissie prioriteit geeft aan het
voorkomen van protectionistisch maatregelen die de integriteit van de
interne markt ondermijnen.
Nederland, gesteund door veel lidstaten, heeft verder benadrukt het
belang van concrete acties ondernemen en hechte samenwerking tussen
de Commissie en de lidstaten nadat de raadsconclusies interne markt zijn
aangenomen. Dit moet ook de basis vormen voor het strategisch rapport
interne markt dat door de Commissie op 15 januari 2021 gepubliceerd zal
worden. Meerdere lidstaten vroegen ook aan de Commissie om meer
aandacht te schenken aan de dienstensector in haar prioritering van
acties.
De Commissie ziet de noodzaak voor nieuwe instrumenten om een
toekomstige crisis beter te kunnen managen en zal dit meenemen in haar
evaluatie van de huidige crisis begin volgend jaar. Commissaris Breton
gaf aan het werk van de SMET te willen versnellen, zodat ze snel een
bijdrage kan leveren aan het wegnemen van belemmeringen en het
handhaven van de interne markt regelgeving. Veel lidstaten benadrukten
het belang van een spoedig herstel van de interne markt en vroegen om
bijzondere aandacht voor het mkb.
Op het gebied van staatsteun gaf Eerste Vicepresident Vestager aan dat er
bewust ruimte is gecreëerd voor lidstaten om gebruik te maken van
staatssteun, maar dat dat wel moet gebeuren binnen de kaders van de
interne markt. De Commissie zal door middel van een consultatie in detail
kijken naar de uitgaven in ieder lidstaat.
Deze consultatie zal de Commissie ook helpen in haar afweging om eind
2020 wel of niet de tijdelijke kaderregeling voor staatsteun te verlengen,
en als dat het geval is onder welke voorwaarden dat zou moeten
gebeuren. Veel lidstaten deden een oproep aan de Commissie om de
tijdelijke kaderregeling voor staatssteun te verlengen omdat de crisis nog
niet voorbij is. Het is van belang dat Europa zoveel mogelijk banen
behoudt, maar ook dat het verschil in economisch herstel tussen lidstaten
niet te groot wordt. In reactie hierop gaven enkele lidstaten aan dat een
mogelijke verlenging tijdelijk zou moeten zijn. Het risico van een langere
verlenging is dat het meer een permanent karakter gaat krijgen met als
gevolg een verzwakte interne markt.
Eerste Vicepresident Vestager gaf aan dat het huidige mededingingsbeleid
in Europa onvoldoende is om een gelijk speelveld te borgen. De
Commissie zal op dan ook met een wetsvoorstel komen dat het huidige
instrumentarium zal aanvullen. Nederland gaf aan uit te kijken naar het
voorstel en verwees naar het eigen voorstel voor een level playing field
instrument. Het is belangrijk dat het wetsvoorstel van de Commissie
verstorend gedrag door staatsgesteunde bedrijven uit derde landen op de
interne markt kan aanpakken. Veel landen beaamden het grote belang van
een gelijk speelveld op de interne markt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-30, nr. 504

2

Daarnaast heeft Eerste Vicepresident Vestager benadrukt dat een gelijk
speelveld op de interne markt cruciaal is voor het concurrerend vermogen
van Europese bedrijven. Met name de transitie naar een klimaat neutrale
economie, digitalisering en een circulaire economie zijn hierbij een
uitdaging. Verder focust de Commissie zich op de klimaattransitie en de
digitale transitie in het economisch herstel. Hierbij is de weerbaarheid van
de interne markt ook een belangrijk aandachtspunt. Meerdere lidstaten
onderstreepten het belang van «strategische autonomie» en spraken hun
hoop uit dat de update van de industriestrategie dit meeneemt.
Eerste Vicepresident Vestager gaf aan dat de Commissie bij het beoordelen van de herstelplannen kijkt naar de volgende vier prioriteiten: 1)
uitrol nieuwe generatie van connectiviteit 2) digitale publieksdienstverlening, 3) informatietechnologieën die opgeschaald kunnen worden (e.g.
Cloud computing) en 4) toekomstgericht leren en ontwikkelen van
vaardigheden. Veel lidstaten gaven aan dat deze prioriteiten worden
meegenomen in de nationale herstelplannen en wezen op het belang van
het mkb. Nederland gaf aan dat het noodzakelijk is om structurele
hervormingen te koppelen aan de nationale herstelplannen. Sommige
lidstaten zien nu een kans om structurele hervormingen in te voeren ten
behoeve van Europa’s digitalisering en verduurzaming.
Commissaris Breton sprak ook de ambitie uit om de interne markt een
nieuwe impuls te geven op diensten, fiscaliteit en de sociale dimensie van
de interne markt. De Commissie zal dit najaar een overzicht publiceren op
welke gebieden de interne markt versterkt kan worden. Hierbij wordt er
ook gekeken naar hoe zich dit verhoudt tot ecosystemen en strategisch
autonomie. Enkele lidstaten verwezen expliciet naar nieuwe voorstellen
op het gebied van fiscaliteit om ervoor te zorgen dat de interne markt
eerlijk functioneert.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-30, nr. 504

3