Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 493

Wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de
Gaswet en de Warmtewet (wijzigingen
samenhangend met het energierapport 2011)

Nr. 7

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 22 maart 2013
Het voorstel van wet wordt gewijzigd als volgt:
A
Artikel I, onderdeel A, derde onderdeel, komt te luiden:
3. Het eerste lid, onderdeel ar, komt te luiden:
ar. directe lijn: een verbinding voor het transport van elektriciteit,
behoudens voor zover die gelegen is binnen een installatie, die:
1°. niet verbonden is met een net of met een andere verbinding voor het
transport van elektriciteit en die een geïsoleerde productie-installatie van
een producent rechtstreeks verbindt met een geïsoleerde verbruiker van
elektriciteit, niet zijnde de producent of
2°. ten hoogste via de installatie van één aangeslotene op de verbinding
is verbonden met een net of met een andere verbinding voor het transport
van elektriciteit en die een productie-installatie van een producent, met
tussenkomst van een leverancier, rechtstreeks verbindt met één of meer
verbruikers van elektriciteit, niet zijnde de producent of in hoofdzaak
huishoudelijke verbruikers, teneinde te voorzien in de elektriciteitsbehoefte van deze verbruikers;.
B
In artikel I, onderdeel B, tweede onderdeel, komt het voorgestelde
tweede lid te luiden:
2. De producent meldt een significante wijziging ten opzichte van een
eerdere melding zo spoedig mogelijk na doorvoering van de betreffende
wijziging aan de Autoriteit Consument en Markt. Onder een significante
wijziging wordt in ieder geval verstaan een wijziging van het aantal
aangeslotenen op de directe lijn, een wijziging van de eigenaar van de
directe lijn of een wijziging in de eventuele verbinding met een net.
C
Na artikel I, onderdeel N, wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:

kst-33493-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 493, nr. 7

1

Na
Aan het begin van hoofdstuk 8, paragraaf 1, wordt een artikel
ingevoegd, luidende:
Artikel 91
Bij de toepassing van artikel 30, tweede lid, zoals dat luidde voor 1 juli
2011 geldt dat het tarief, bedoeld in artikel 30, eerste lid, uitsluitend in
rekening wordt gebracht of kon worden gebracht indien op dezelfde
aansluiting sprake was van verbruik van elektriciteit en een aansluiting op
een net dat wordt beheerd door een netbeheerder.
D
Artikel II, onderdeel A, wordt als volgt gewijzigd:
1. Het tweede onderdeel komt te luiden:
2. Het eerste lid, onderdeel an, komt te luiden:
an. directe lijn: een leiding voor het transport van gas, behoudens voor
zover die gelegen is binnen een installatie, die:
1°. niet is verbonden met een gastransportnet of een andere leiding
voor het transport van gas en die een geïsoleerde productie-installatie van
een producent rechtstreeks verbindt met een geïsoleerde verbruiker van
gas, niet zijnde de producent, of
2°. ten hoogste via de installatie van één aangeslotene op de leiding is
verbonden met een gastransportnet of een andere leiding voor het
transport van gas en die een productie-installatie van een producent met
tussenkomst van een leverancier rechtstreeks verbindt met één of meer
verbruikers van gas, niet zijnde de producent of in hoofdzaak huishoudelijke verbruikers, teneinde te voorzien in de gasbehoefte van deze
verbruikers;.
2. Het derde onderdeel komt te luiden:
3. In het eerste lid worden onder vervanging van de punt aan het slot
van onderdeel ar, door een puntkomma, drie onderdelen toegevoegd,
luidende:
as. gas uit hernieuwbare energiebronnen: een stof die is opgewekt in
een productie-installatie die uitsluitend gebruik maakt van hernieuwbare
energiebronnen of is opgewekt met hernieuwbare energiebronnen in een
hybride productie-installatie die ook gebruik maakt van fossiele
energiebronnen;
at. garantie van oorsprong voor gas uit hernieuwbare energiebronnen:
gegevens op een rekening die betrekking hebben gas uit hernieuwbare
energiebronnen en waarmee wordt aangetoond dat een producent met
zijn installatie een hoeveelheid gas uit hernieuwbare energiebronnen
heeft opgewekt;
au. productiemeetgegevens: de gegevens betreffende de hoeveelheid
gas uit hernieuwbare energiebronnen die door een producent wordt
ingevoed op een gastransportnet;.
E
In artikel II, onderdeel D, wordt, onder vernummering van het tweede
onderdeel tot derde onderdeel, een onderdeel ingevoegd, luidende:
2. Het eerste lid, onderdeel d, komt te luiden:
d. in aanvulling op artikel 10, zesde lid, het in werking hebben en
onderhouden van aansluitingen op het landelijk gastransportnet die voor
1 april 2011 in gebruik zijn genomen;.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 493, nr. 7

2

F
Artikel II, onderdeel F, wordt als volgt gewijzigd:
1. In het tweede onderdeel wordt «in artikel 10a, eerste lid, onderdelen d
en p, omschreven taken» vervangen door: in artikel 10a, eerste lid,
onderdeel p, omschreven wettelijke taak.
2. Er wordt een onderdeel toegevoegd, luidende:
3. In onderdeel c wordt «of een aansluitpunt als bedoeld in artikel 10,
zesde lid, onderdeel b» vervangen door: een aansluitpunt als bedoeld in
artikel 10, zesde lid, onderdeel b, of een aansluiting als bedoeld in artikel
10a, eerste lid, onderdeel d.
G
In artikel II, onderdeel H, tweede onderdeel, komt te luiden:
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. De producent meldt een significante wijziging ten opzichte van een
eerdere melding zo spoedig mogelijk na doorvoering van de betreffende
wijziging aan de Autoriteit Consument en Markt. Onder een significante
wijziging wordt in ieder geval verstaan een wijziging van het aantal
aangeslotenen op de directe lijn, een wijziging van de eigenaar van de
directe lijn of een wijziging in de eventuele verbinding met een
gastransportnet.
H
Artikel II, onderdeel J, komt te luiden:
J
Na artikel 66f wordt een paragraaf ingevoegd, luidende:
Paragraaf 5.16. Garanties van oorsprong
Artikel 66i
1. Onze Minister is belast met het uitgeven en innemen via een
elektronisch systeem van garanties van oorsprong voor gas uit
hernieuwbare bronnen.
2. Onze Minister opent op aanvraag van een in Nederland gevestigde
producent, leverancier, handelaar of afnemer een rekening. Bij deze
aanvraag overlegt de producent het resultaat van de vaststelling, bedoeld
in artikel 10, vijfde lid, onderdeel c.
3. Onze Minister boekt op aanvraag garanties van oorsprong voor gas
uit hernieuwbare bronnen op een daarbij aangegeven rekening, indien
een in Nederland gevestigde producent bij deze aanvraag de gegevens
omtrent de door de netbeheerder of door een andere tot meten bevoegde
instantie gemeten hoeveelheid gas uit hernieuwbare energiebronnen
overlegt.
Artikel 66j
Onze Minister kan de taken, bedoeld in artikel 66i, mandateren aan een
niet-ondergeschikte die onafhankelijk is van producenten, leveranciers en
handelaren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 493, nr. 7

3

Artikel 66k
Een garantie van oorsprong voor gas uit hernieuwbare bronnen toont
bij uitsluiting aan dat de daarop aangegeven hoeveelheid gas is opgewekt
uit hernieuwbare bronnen.
Artikel 66l
1. Onze Minister stelt bij ministeriële regeling de tarieven vast voor
kosten die gepaard gaan met handelingen met betrekking tot garanties
van oorsprong voor gas uit hernieuwbare bronnen.
2. Onze Minister stelt bij ministeriële regeling regels met betrekking tot:
a. de informatie die door producenten, leveranciers, handelaars,
afnemers of netbeheerders verstrekt wordt aan Onze Minister;
b. het uitgeven en de geldigheidsduur van garanties van oorsprong
voor gas uit hernieuwbare bronnen;
c. het vermelden van gegevens op garanties van oorsprong voor gas uit
hernieuwbare bronnen;
d. de voorwaarden waaronder en de wijze waarop producenten,
leveranciers, handelaars of afnemers gebruik kunnen maken van de door
hen verkregen garanties van oorsprong voor gas uit hernieuwbare
bronnen of deze kunnen verhandelen;
e. de vaststelling, bedoeld in artikel 10, vijfde lid, onderdeel c;
f. het meten, bedoeld in artikel 10, vijfde lid, onderdeel c, en tiende lid.
I
Artikel II, onderdeel L, wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste onderdeel wordt «, met inachtneming van het belang dat
de doelmatigheid van de bedrijfsvoering op de meest doelmatige kwaliteit
van de uitvoering van deze taken worden bevorderd» vervangen door:,
met inachtneming van het belang dat de doelmatigheid van de bedrijfsvoering en de meest doelmatige kwaliteit van de uitvoering van deze
taken worden bevorderd.
2. Het tweede onderdeel wordt vervangen door twee onderdelen,
luidende:
2. Het tweede tiende lid en het elfde lid worden vernummerd tot elfde
en twaalfde lid.
3. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
13. Het derde tot en met negende lid is niet van toepassing op de taak
van de netbeheerder van het landelijk gastransportnet, bedoeld in artikel
10a, eerste lid, onderdeel p. De Autoriteit Consument en Markt houdt bij
het vaststellen van de methode van regulering van de tarieven rekening
met de opbrengsten uit de taak van de netbeheerder van het landelijk
gastransportnet, bedoeld in artikel 10a, eerste lid, onderdeel p.
TOELICHTING
I. Algemeen
Met deze nota van wijziging worden enkele inhoudelijke wijzigingen
aangebracht in het wetsvoorstel. Het gaat om aanpassingen in de regels
over directe lijnen, het laten vervallen van de taak van netbeheerder van
het landelijk gastransportnet om flexibiliteitsdiensten aan te bieden, het
treffen van een voorziening waardoor de netbeheerder van het landelijk
gastransportnet aansluitingen die zijn gerealiseerd voor 1 april 2011 kan
blijven beheren en een verduidelijking hoe een bepaling inzake het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 493, nr. 7

4

systeemdienstentarief moet worden gelezen naar aanleiding van een
uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb). De
wijzigingen worden toegelicht in de artikelsgewijze toelichting. Verder
bevat deze nota van wijziging enkele technische aanpassingen, met name
vernummeringen.
II. Artikelen
Onderdeel A
Ten opzichte van het wetsvoorstel worden twee wijzigingen in de
definitie van «directe lijn» voorgesteld.
Ten eerste is verduidelijkt dat een directe lijn niet gelegen kan zijn
binnen een installatie. In aanvulling hierop is expliciet opgenomen dat een
directe lijn een verbinding is tussen een productie-installatie van een
producent en een verbruiker. Het gaat dus niet om een verbinding tussen
de verbruiker en een productie-installatie die van de verbruiker zelf is.
Ten tweede is een duidelijker onderscheid gemaakt tussen de situatie
waarin de directe lijn in het geheel niet in verbinding staat met een net
(eerste onderdeel van de definitie) en de situatie waarin er een indirecte
verbinding is met het net (tweede onderdeel van de definitie).
Voor de leesbaarheid van het wetsvoorstel is ervoor gekozen om de
definitie in zijn geheel opnieuw vast te stellen.
In de nota naar aanleiding van het verslag is uitgebreid ingegaan op de
definitie van «directe lijn».
Onderdeel B
In het wetsvoorstel is een uitbreiding van de meldingsplicht inzake
directe lijnen opgenomen die maakt dat wijzigingen ook gemeld moeten
worden. Hiermee kan het register actueel worden gehouden. De voorgestelde wijziging bleek vragen op te roepen over de omvang van de
verplichting om wijzigingen te melden. Daarom wordt een nadere
invulling van de verplichting om wijzigingen te melden voorgesteld.
Hiermee wordt duidelijk dat alleen bedoeld is dat relevante wijzigingen
dienen te worden gemeld. In de nota naar aanleiding van het verslag is
hier nader op ingegaan.
Onderdeel C
Op 23 juli 2012 heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven
(CBb) een uitspraak gedaan in de zaak van Dow Benelux B.V. (Dow) tegen
de NMa (LJN: BX4127). In deze uitspraak is bepaald dat Dow, gelet op de
formulering van de artikel 30, tweede lid, van de Elektriciteitswet 1998 tot
1 juli 2011, het systeemdienstentarief niet hoefde te betalen. De reden
hiervoor is dat in de betreffende situatie geen sprake was van een
aansluiting op een net dat wordt beheerd door een netbeheerder. Als
gevolg van deze uitspraak geldt voor meer partijen dat zij het systeemdienstentarief niet hoefden te betalen. Bij de inventarisatie door de
netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet om welke partijen dit
gaat is gebleken dat er ook situaties zijn die vergelijkbaar zijn met Dow,
maar waarin de rechtspersoon om wie het ging elders wel een aansluiting
heeft op een net dat wordt beheerd door een netbeheerder. Bij de
toezichthouder, de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet en
de bedrijven die mogelijk het systeemdienstentarief niet hoefden te
betalen is onduidelijkheid ontstaan over de toepasselijkheid van de
CBb-uitspraak op die gevallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 493, nr. 7

5

De CBb-uitspraak moet zo gelezen worden dat als het verbruik niet heeft
plaatsgevonden op een aansluiting op een net dat wordt beheerd door
een netbeheerder, geen systeemdienstentarief verschuldigd was over de
periode tot 1 juli 2011. Dit ongeacht of de natuurlijke persoon of rechtspersoon elders wel een aansluiting heeft op een net dat wordt beheerd
door een netbeheerder. In de Elektriciteitswet 1998 wordt namelijk
uitgegaan van de fysieke werkelijkheid en is het niet relevant welke
natuurlijke persoon of rechtspersoon achter de aansluiting is gevestigd.
Dit is ook beschreven in paragraaf 2.2 van de memorie van toelichting
(Kamerstukken II 2012/13, 33 493, nr. 3, pp. 5–6). Uit het oogpunt van
rechtszekerheid voor de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet, de betrokken partijen en de toezichthouder stel ik met deze nota
van wijziging voor om de Elektriciteitswet 1998 te verduidelijken naar
aanleiding van de CBb-uitspraak. Hiermee wordt voorkomen dat er over
deze kwestie verder geprocedeerd moet worden om duidelijkheid te
krijgen en is er zekerheid dat alle partijen die systeemdienstentarief
hebben betaald over elektriciteitsverbruik dat niet plaatsvond op een
aansluiting op een net dat wordt beheerd door een netbeheerder recht
hebben op terugbetaling van deze onverschuldigd betaalde tarieven. De
door de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet te restitueren
bedragen zullen in de toekomstige tarieven worden verrekend.
Onzekerheid omtrent tarieven is onwenselijk. In dit geval geldt dat des te
meer, omdat het met name de energie-intensieve industrie is die
ingevolge de CBb-uitspraak over de periode tot 1 juli 2011 geen systeemdienstentarief verschuldigd is. De energie-intensieve industrie heeft het,
mede gelet op de situatie op de Duitse energiemarkt voor hun Duitse
concurrenten, op dit moment niet makkelijk. Dat is een belangrijke reden
om nu snel duidelijk te geven.
Onderdeel D
Voor de wijzigingen in de definitie van «directe lijn» verwijs ik kortheidshalve naar de toelichting op onderdeel A.
De wijziging met betrekking tot de drie voorgestelde nieuwe definities
betreft slechts een verlettering van de onderdelen in verband met de
samenloop met het wetsvoorstel tot wijziging van de Elektriciteitswet
1998, de Gaswet, de Wet op het financieel toezicht, de Wet op de
economische delicten en het Wetboek van Strafvordering (uitvoering van
een verordening betreffende de integriteit en transparantie van de
groothandelsmarkt voor energie) (Kamerstukken 33 510).
Onderdeel E
In de Gaswet is opgenomen dat indien Gasterra een dominante positie
heeft op de markt voor flexibiliteitsdiensten, de netbeheerder van het
landelijke gastransportnet een flexibiliteitsdienst moet aanbieden aan
marktpartijen. Gasterra heeft daarbij de verplichting de netbeheerder van
het landelijke gastransportnet een aanbod voor levering van flexibiliteit te
doen tegen redelijke tarieven en voorwaarden. Mede op advies van de
NMa wordt voorgesteld om deze taak te laten vervallen. De reden om de
taak te laten vervallen is dat er geen partijen meer aangewezen zijn op de
flexibiliteitsdienst van de netbeheerder van het landelijke gastransportnet,
terwijl het laten voortduren van deze dienst een aantal nadelen met zich
meebrengt.
De gasmarkt is de afgelopen jaren snel ontwikkeld waardoor er nu
voldoende flexibiliteit wordt aangeboden. De gashandelsplaats TTF is
uitgegroeid tot de marktplaats bij uitstek, ook voor korte termijn
producten. De korte termijn flexibiliteit die de netbeheerder van het
landelijke gastransportnet op basis van de wettelijke taak aanbiedt, leidt
tot versnippering van de markt voor flexibiliteit. Voorts is een overweging

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 493, nr. 7

6

dat het aanbieden van de flexibiliteitsdienst een last voor de netbeheerder
van het landelijke gastransportnet is. Het product moet ingekocht worden
en vervolgens aan de markt aangeboden worden, waarbij het product
ingrijpt in de balanspositie van afnemer. Deze lasten staan niet meer in
een juiste verhouding ten opzichte van het verdampen van de vraag naar
dit product in de afgelopen jaren. De Gaswet verplicht de NMa om te
onderzoeken of GasTerra een dominante positie op de markt voor
flexibiliteit heeft en moet vervolgens op het aanbod van de netbeheerder
van het landelijke gastransportnet toezien. Door het vervallen van de taak
kan ook hier werk bespaard worden. De netbeheerder van het landelijke
gastransportnet heeft te kennen gegeven dat, mochten partijen die in de
toekomst toch van het huidige flexibiliteitsproduct gebruik zouden willen
maken zich melden, deze probleemloos voor vergelijkbare producten op
de gashandelsplaats TTF terecht kunnen en daarnaar verwezen zullen
worden.
De taak op het gebied van flexibiliteitsdiensten wordt vervangen door
een taak voor de netbeheerder van het landelijk gastransportnet om
aansluitingen die voor 1 april 2011 in gebruik zijn genomen te ontwikkelen
en te onderhouden. Met de wet van 2 december 2010 tot wijziging van de
Gaswet en de Elektriciteitswet 1998, tot versterking van de werking van de
gasmarkt, verbetering van de voorzieningszekerheid en houdende regels
met betrekking tot de voorrang voor duurzame elektriciteit, alsmede
enkele andere wijzigingen van deze wetten (Stb. 2010, 810) is een
verruiming van het takenpakket van de netbeheerders geïntroduceerd. De
uitbreiding betreft de taak voor het verzorgen van gasaansluitingen voor
kleinverbruikers en het verzorgen van een aansluitpunt voor grootverbruikers. Hiertoe is in de Gaswet een definitie opgenomen van het
aansluitpunt, naast de definitie van aansluiting die al in de wet stond.
Voor het landelijk gastransportnet heeft dit het onbedoelde bijeffect gehad
dat reeds bestaande en in gebruik zijnde gasinstallaties, waar de
netbeheerder van het landelijk gastransportnet de laatste behandeling van
het gas verricht voordat het gas bij de aangeslotene wordt afgeleverd,
komen te vallen onder het deel van de aansluiting dat na het aansluitpunt
ligt. Dit heeft geleid tot onduidelijkheden ten aanzien van de status van
deze reeds bestaande gasinstallaties en de leidingen die er naar toe
voeren en die eigendom zijn van de netbeheerder van het landelijk
gastransportnet. Deze zijn bij de netbeheerder van het landelijk gastransportnet in beheer en onderhoud.
Het gevolg van deze onduidelijkheden kan zijn dat de netbeheerder van
het landelijk gastransportnet zich gedwongen ziet de behandeling van dit
deel van het gastransportnet te wijzigen en het beheer ervan te scheiden
van het beheer van het overige deel van het gastransportnet. Aangezien
het hier gaat om transport van brand- en explosiegevaarlijk gas onder
hoge druk is het ongewenst dat er enige mogelijkheid bestaat op
onduidelijkheid ten aanzien van de verantwoordelijkheid voor deze
bestaande aansluitingen. Dit bijeffect was ook niet de bedoeling van
genoemde wetswijziging en daarom bevat deze nota van wijziging een
aanpassing die inhoudt dat de netbeheerder van het landelijk gastransportnet de taak heeft om bestaande aansluitingen te blijven beheren en
onderhouden. De kosten voor de uitvoering van deze taak worden met
toepassing van artikel 82 van de Gaswet in de tarieven verrekend.
Onderdeel F
De in deze nota van wijziging voorgestelde aanpassingen in artikel 12a
van de Gaswet betreffen slechts de verwijzingen naar de gewijzigde taak
in artikel 10a, eerste lid, onderdeel d, van de Gaswet. Dit hangt samen met
een in deze nota van wijziging voorgestelde aanpassing in de taken van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 493, nr. 7

7

de netbeheerder van het landelijk gastransportnet. Kortheidshalve verwijs
ik daarom naar de toelichting op onderdeel E.
Onderdeel G
Kortheidshalve verwijs ik naar de toelichting op onderdeel B.
Onderdeel H
Dit onderdeel behelst vernummeringen in de voorgestelde paragraaf
over garanties van oorsprong in verband met de samenloop met het
wetsvoorstel tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Gaswet, de Wet
op het financieel toezicht, de Wet op de economische delicten en het
Wetboek van Strafvordering (uitvoering van een verordening betreffende
de integriteit en transparantie van de groothandelsmarkt voor energie)
(Kamerstukken 33 510). In verband met de leesbaarheid van deze nota van
wijziging is de paragraaf opnieuw vastgesteld. Er zijn geen inhoudelijke
wijzigingen aangebracht.
Onderdeel I
In artikel 82 wordt een verschrijving in het tweede lid hersteld en een
vernummering van de leden toegepast waardoor er niet langer twee keer
een tiende lid zal zijn.
De minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 493, nr. 7

8