2015D31784

Inbreng verslag schriftelijk overleg
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft de
Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de volgende
vragen ter beantwoording voorgelegd over de brief van de Staatssecretaris van 2 juni 2015 inzake bekostiging onderwijs aan vluchtelingenkinderen (Kamerstuk 31 293, nr. 259).
Voorzitter van de commissie,
Wolbert
Adjunct-griffier van de commissie,
Arends

nds-tk-2015D31784

1

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de onderhavige brief. Zij achten het niet wenselijk dat scholen voor
primair of voortgezet onderwijs met hun bekostiging in de problemen
geraken ten gevolge van een groei van het aantal vluchtelingenkinderen
aan wie zij onderwijs moeten bieden. De Staatssecretaris is bereid om bij
scholen voor primair onderwijs maatwerkoplossingen te bieden en bij het
voortgezet onderwijs 1 april als tweede teldatum te introduceren voor de
nieuwkomersregeling. De voornoemde leden vragen of de Staatssecretaris kan toelichten of hij ook bereid is om in voorkomende gevallen vóór
de datum van de beoogde inwerkingtreding per 1 april 2016, naar
maatwerkoplossingen te kijken indien scholen voor voortgezet onderwijs
worden geconfronteerd met een forse groei van het aantal aanmeldingen
van vluchtelingenkinderen.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Staatssecretaris ten aanzien van de bekostiging van het onderwijs aan
vluchtelingenkinderen. Zij stellen de volgende vragen.
Asielzoekerskinderen verdienen volwaardig en kwalitatief onderwijs. Het
zijn vaak kwetsbare kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Het
kabinet stelde eerder dit jaar dat de regeling onlangs is aangepast zodat
extra bekostiging van € 782 per leerling wordt toegekend bij instroom na
1 oktober. Klopt het dat deze regeling in 2013 al bestond, maar door een
fout plotsklaps verdween? Als dat waar is, is het dan niet gewoon een
sigaar uit eigen doos?
De leden van de voornoemde fractie vinden dat de regelingen onnodig
ingewikkeld zijn gemaakt. Want waarom krijgen scholen die kinderen
opvangen uit procesopvanglocaties en gezinslocaties geen basisbekostiging? Zij vragen of deze kinderen geen taalachterstand en extra
begeleiding nodig hebben (artikel 451). Dit budget is te weinig om
onderwijs te bieden. Hoe wordt dit opgelost, zo vragen deze leden. Tevens
vragen zij waarom scholen pas bij een toename van minimaal 10
asielkinderen na 1 oktober een bedrag per kind (artikel 432) krijgen. Is het
onderwijs bij een instroom van minder dan 10 kinderen van asielzoekers
gratis? Zo nee, hoe moeten scholen dit dan bekostigen? Deze leden
vragen of de bekostiging van opvang van vreemdelingen iets meer is dan
€ 2.500 naast de basisbekostiging en of scholen dit bedrag alleen krijgen
als de vreemdeling na 1 oktober instroomt (artikel 443).
Duidelijk is in ieder geval dat we niet veel geld overhebben voor
onderwijs aan deze asielzoekerskinderen. In totaal € 14,5 miljoen. Maar
als men voor deze leerlingen allemaal de reguliere basisbekostiging zou
rekenen, komt men op een bedrag van € 22,5 miljoen. Wat is de reden dat
asielzoekerskinderen € 8 miljoen minder aan financiering krijgen dan
Nederlandse kinderen? De voornoemde leden vragen of deze kinderen
minder onderwijs en ondersteuning nodig hebben en of de Staatssecretaris dit niet tegenstrijdig acht.
De Staatssecretaris beroept zich op maatwerk, maar scholen zitten in
financiële onzekerheid, onduidelijkheid en verwarring. Hoe gaat de
Staatssecretaris daar een einde aan maken? De leden van deze fractie
vragen of de Staatssecretaris een mogelijkheid ziet voor een heldere,
openbare en sluitende regeling voor het vo4, niet op basis van maatwerk
en wat de Staatssecretaris gaat doen voor het mbo5.

1

van de Regeling bekostiging personeel primair onderwijs 2014–2015
van de Regeling bekostiging personeel primair onderwijs 2014–2015
Ibidem
4
vo: voortgezet onderwijs
5
mbo: middelbaar beroepsonderwijs
2
3

2

Niet alle kinderen die een jaar lang op een eerste opvanglocatie hebben
gezeten, spreken al voldoende Nederlands. Dat wordt geconstateerd op
de school, waar deze leerling heengaan. Wat is de reden dat verlenging
van deze extra steun niet mogelijk is? Kan er een uitzonderingsclausule
worden bedacht in dat soort gevallen, zo vragen de aan het woord zijnde
leden.
De LOWAN6 heeft een magere bezetting. De LOWAN heeft voor het vo
slechts één dag beschikbaar. Deze leden vragen of de Staatssecretaris
bereid is om uitbreiding mogelijk te maken en of hij dit kan toelichten.
De Staatssecretaris geeft aan dat scholen voor voortgezet onderwijs
slechts eenmalig bekostigd worden voor de zogenaamde nieuwkomers,
ook al wijzigt de school van de betreffende leerling. Is de Staatssecretaris
van mening dat een school hoe dan ook kosten moet maken voor deze
leerling, ook al gaat hij of zij niet het volledige jaar naar deze school? De
voornoemde leden vragen of de Staatssecretaris voornemens is om
scholen te verplichten het betreffende budget door te geven aan de
nieuwe onderwijsinstelling. Is de Staatssecretaris bereid om de Kamer te
rapporteren in hoeverre scholen het betreffende budget doorgeven aan de
nieuwe school?
De voornoemde leden zijn blij dat de Staatssecretaris gaat onderzoeken of
leraren met een PABO-opleiding bevoegd zijn om les te geven aan
internationale schakelklassen. Zij vragen wanneer de Kamer de
uitkomsten van dit onderzoek kan verwachten.
Kan de Staatssecretaris een bespiegeling geven van de bekostiging van
onderwijs aan asielkinderen nu het aantal asielkinderen stijgt? Zij vragen
welke lacunes de Staatssecretaris in het beleid voorziet en wat het
moment is dat de Staatssecretaris het beleid gaat bijstellen of extra
financiering gaat vrijmaken.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Staatssecretaris over de bekostiging van onderwijs aan vluchtelingenkinderen en de knelpunten daarbij. Deze leden hebben nog wel een aantal
vragen.
De leden van deze fractie lezen dat de Staatssecretaris naar aanleiding van
het gesignaleerde knelpunt met de teldatum van 1 oktober een tweede
teldatum introduceert voor vluchtelingenkinderen, namelijk 1 april. Deze
leden zijn tevreden dat de Staatssecretaris nu toch erkent dat er (financiële) knelpunten zijn bij het onderwijs aan vluchtelingenkinderen die
opgelost moeten worden. Deze leden vragen wel aan de Staatssecretaris
te motiveren waarom hij heeft gekozen voor de introductie van een
tweede teldatum. Immers, net als bij de teldatum van 1 oktober zal men
houden dat er scholen zijn die niet geholpen zijn met de datum van 1 april
omdat het vastgestelde teldata zijn en er daarbuiten weinig flexibiliteit is.
Wat is de reden dat de staatsecretaris niet gekozen heeft voor een
systeem waarbij scholen voorfinancieren en zij achteraf na rato bekostigd
worden door het ministerie? Dit zou met name een oplossing zijn voor
scholen die te maken hebben met kinderen die na 1 oktober binnenstromen en voor 1 april weer vertrekken. Bovendien zijn deze leden bang
dat in dit specifieke geval er een drempel zal zijn voor scholen en
gemeenten om vluchtelingen op te vangen en onderwijs te bieden. Juist
omdat er in veel gevallen sprake is van een sterk wisselende in- en
uitstroom zoals de Staatssecretaris zelf ook schrijft in zijn brief. De
voornoemde leden ontvangen gaarne een toelichting hierop.
Deze leden zijn ook benieuwd of de Staatssecretaris kan aangeven wat het
overleg heeft opgeleverd over de scholen die hij noemt in zijn brief waar
de situatie nog niet opgelost is. Hetzelfde geldt voor de bevoegd- en
bekwaamheden van de leraren waar aan wordt gerefereerd in de brief en

6

LOWAN: Landelijke Onderwijs Werkgroep voor Asielzoekers en Nieuwkomers

3

het op te stellen ontwikkelingsperspectief voor doorstroom naar regulier
onderwijs.
Tot slot vragen de voornoemde leden hoe vaak het voorkomt dat scholen
die financiering ontvangen voor een vluchtelingenkind dat voor 1 oktober
staat ingeschreven en na 1 oktober onderwijs ontvangt op een andere
school, deze middelen overmaken naar de nieuwe school.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
bekostiging van onderwijs aan vluchtelingenkinderen. Zij wijzen op het
belang van onderwijs aan kinderen voor een hoopvolle en kansrijke
toekomst. Om goed onderwijs te kunnen bieden aan deze specifieke groep
leerlingen is een toereikende bekostiging nodig, en het is goed om te zien
dat de Staatssecretaris deze mening deelt. Toch hebben de voorgenoemde leden de nodige zorgen of de bekostiging op dit moment
toereikend is. Zij wijzen op de noodkreet van de PO-Raad, die aangeeft dat
er een tekort aan schoollocaties, gespecialiseerde leerkrachten en
lespakketten dreigt. Kan de Staatssecretaris hierop reageren en aangeven
hoe hij dit wil aanpakken?
De leden van deze fractie zien een uitbreiding van het aantal meetmomenten voor bekostiging van één naar twee momenten, maar vragen of
dit voldoende is om de sterke fluctuaties op te vangen. Is er geen
mogelijkheid om in bijzondere gevallen, bijvoorbeeld bij grote toename
van het aantal leerlingen, af te wijken van deze strak vaststaande
deadlines en meer flexibel om te gaan met meetmomenten?
Deze leden constateren voorts dat scholen die te maken hebben met grote
schommelingen in het aantal leerlingen graag gespecialiseerde docenten
aannemen, om deze kinderen de begeleiding te geven die ze nodig
hebben. Aan de andere kant kunnen scholen lastig inschatten of en voor
hoe lang zij personeel kunnen aannemen, vanwege de onzekerheid over
de hoeveelheid leerlingen en hoe lang zij op school blijven. De
voornoemde leden vinden het wel zeer wenselijk dat deze begeleiding er
is. Kan de Staatssecretaris in overleg met de PO-Raad zoeken naar een
oplossing voor dit probleem, zo vragen de voornoemde leden.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van de brief
van de Staatssecretaris. Deze leden zijn verheugd dat er een tweede
teldatum voor de nieuwkomersregeling wordt geïntroduceerd en dat er
maatoplossingen mogelijk zijn maar vragen tegelijkertijd of deze
maatregelen afdoende zijn. Deze leden zien daarom aanleiding tot het
stellen van vragen.
De voornoemde leden zijn van mening dat de overheid scholen adequaat
en kostendekkend moet faciliteren voor de opvang van asielzoekerskinderen. Elk kind heeft recht op goed onderwijs. Juist bij de opvang van
kwetsbare groepen zoals asielzoekerskinderen, die vaak extra aandacht
behoeven, moet er geen onduidelijkheid zijn over de financiering en
opvang. Deze leden vragen aan de Staatssecretaris hoe de Nederlandse
praktijk zich verhoudt tot het internationaal verdrag inzake de rechten van
het kind.
De leden van deze fractie vragen hoe vaak er met een school tot een
maatwerkoplossing is gekomen. Kan de Staatssecretaris tevens aangeven
wat de criteria zijn om in aanmerking te komen voor een maatwerkoplossing?
Deze leden vragen of de Staatssecretaris een overzicht kan geven wat een
school in het po7 en vo aan totale bekostiging ontvangt indien een leerling
instroomt op respectievelijk 1 september 2015, 1 november 2015 en 1 april
2016.
Zij vragen de Staatssecretaris hoeveel nieuwkomers in het schooljaar
2014/2015 zijn ingestroomd in het primair en voortgezet onderwijs. Kan de
7

po: primair onderwijs

4

Staatssecretaris aangeven wat de verwachting van toestroom is voor het
komend schooljaar? Tot slot vragen zij of de Staatssecretaris kan
aangeven indien de toestroom van asielzoekerskinderen het komend jaar
substantieel toeneemt of maatwerkoplossingen nog realiseerbaar zijn.

5