Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1577
Vragen van de leden Ronnes (CDA) en Nijboer (PvdA) aan de Minister van
Financiën over het bericht «Peking pleegt coup bij verzekeringsreus Anbang»
(ingezonden 27 februari 2018).
Antwoord van Minister Hoekstra (Financiën) (ontvangen 27 maart 2018)
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Peking pleegt coup bij verzekeringsreus Anbang»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u de grootste «boardroom coup» uit de moderne Chinese
geschiedenis?
Antwoord 2
Ik heb geen nadere informatie over de interventie van de Chinese toezichthouder op de verzekeringssector CIRC bij Anbang dan in de media bekend is.
Ik kan op basis van die informatie geen oordeel geven.
Vraag 3
Wat betekent het voor het Nederlandse Vivat dat hun Chinese eigenaren nu
geleid worden door Chinese overheidsinstanties?
Antwoord 3
De verzekeringsgroep Vivat en haar dochterondernemingen SRLEV, Reaal
Schadeverzekeringen, Zwitserleven PPI, Proteq Levensverzekeringen en
vermogensbeheerder Actiam zijn Nederlandse vennootschappen, vallen
onder Nederlands recht en staan onder toezicht van de Nederlandse
toezichthouders DNB en AFM.
Anbang is enig aandeelhouder in de verzekeringsholding Vivat en daarmee
indirect enig aandeelhouder in de vergunninghoudende dochterondernemingen. Via die weg kan Anbang, en na de overname van het bestuur de CIRC,
enige invloed uitoefenen op het beleid van Vivat. De CIRC heeft geen

1

ah-tk-20172018-1577
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://fd.nl/economie-politiek/1243124/peking-pleegt-coup-bij-verzekeringsreus-anbang

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

zeggenschap over de dagelijkse bedrijfsvoering binnen Vivat. De invloed als
aandeelhouder is beperkt door de Nederlandse wettelijke regels ter zake van
het ondernemingsbestuur (waar gaat de aandeelhouder wel en niet over), de
wettelijke eisen die gelden voor vergunninghoudende verzekeraars en hun
aandeelhouders (waaronder de Europese prudentiële eisen), het toezicht door
DNB en AFM daarop en ten slotte de afspraken die DNB met Anbang heeft
gemaakt bij de afgifte van de verklaring van geen bezwaar in 2015. Zoals in
de antwoorden op de vragen van de leden Omtzigt en Ronnes (beiden CDA)
over de problemen bij Anbang en de gevolgen daarvan voor de polishouders
van VIVAT (oa Zwitserleven, Reaal en Route Mobiel)2 is aangegeven is het op
grond daarvan aan Vivat niet toegestaan leningen en garanties te verstrekken
aan de aandeelhouder zonder de toestemming van DNB.
Voorts geldt dat Vivat in november 2017 alle leningen die eerder door
Anbang aan Vivat waren verstrekt op de kapitaalmarkt heeft geherfinancierd
en aan Anbang heeft afgelost.3 Er zijn op dit moment dus geen financiële
banden tussen Vivat en Anbang anders dan het aandeelhouderschap van
laatstgenoemde.
Vraag 4
Welke gevolgen voor de Nederlandse toezichthouders zijn er door de ingreep
van de Chinese overheidsinstanties?
Antwoord 4
Ik zie geen reden waarom de mogelijkheden voor de Nederlandse toezichthouders om toezicht te houden op de Nederlandse verzekeringsgroep Vivat
en de vergunninghoudende verzekeraars zouden zijn veranderd in het licht
van de recente ontwikkelingen.
Vraag 5
Hoe houden de Nederlandse toezichthouders zicht op de geldstromen die er
tussen Vivat en Anbang plaats vinden en worden de mogelijkheden voor
toezicht bemoeilijkt nu de Chinese overheid het bedrijf operationeel overgenomen heeft?
Antwoord 5
Voor het antwoord op vraag 5 verwijs ik naar mijn antwoorden op de vragen
3 en 4.
Vraag 6
In hoeverre staat u en/of de toezichthouders in contact met de Chinese
autoriteiten over deze gebeurtenis?
Antwoord 6
De Nederlandsche Bank heeft in het kader van het toezicht op Vivat contact
met de Chinese toezichthouder op de verzekeringsector CIRC. DNB heeft aan
mij bevestigd ook naar aanleiding van de recente berichten in de media
contact te hebben gehad met de CIRC. Uit het contact met DNB concludeer ik
dat de in deze brief genoemde ontwikkelingen geen reden geven tot zorg.
Vraag 7
Heeft u de garantie dat Vivat voldoende gekapitaliseerd is en blijft?
Antwoord 7
De verzekeringsgroep Vivat en de vergunninghoudende verzekeringsdochters
dienen doorlopend te voldoen aan alle wettelijke eisen met betrekking tot hun
solvabiliteit. DNB ziet daarop toe. Het is Vivat op grond van die wettelijke
eisen niet toegestaan stappen te zetten die de kapitaalspositie zouden kunnen
bedreigen. Ook daarop ziet DNB toe. Daarbij is tevens van belang dat het
2

Vragen van de leden Omtzigt en Ronnes (beiden CDA) aan de Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en de Minister van Financiën over de problemen bij Anbang en de
gevolgen daarvan voor de polishouders van Vivat (oa Zwitserleven, Reaal en Route Mobiel).
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2530
3
Zie onder meer het persbericht van Vivat d.d. 23 februari 2018 https://vivat.nl/Media/Default/
PDF%20persbericht%20-%20press%20release/
20180223%20Reaction%20on%20Press%20Release%20CIRC.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vivat niet is toegestaan leningen en garanties te verstrekken aan de aandeelhouder zonder de toestemming van DNB.
Ik heb overigens geen aanwijzingen te veronderstellen dat Vivat of Anbang
dergelijke stappen zouden overwegen.
Vraag 8
Kunnen de Chinese autoriteiten nu eigenstandig besluiten nemen die de
kapitaalpositie van Vivat onder druk kunnen zetten en heeft De Nederlandsche Bank (DNB) middelen om in te grijpen indien er een ongewenste
kapitaaluitstroom uit Vivat richting China op gang wordt gebracht?
Antwoord 8
Voor het antwoord op vraag 8 verwijs ik naar mijn antwoorden op de vragen
3 en 7.
Vraag 9
Is er in deze situatie een rol voor de Europese Commissie om mogelijke
staatssteunsituaties te beoordelen?
Antwoord 9
Vivat ontvangt geen steun van een (Europese) overheid. Dat betekent dat de
staatssteunregels niet van toepassing zijn.
Vraag 10
Heeft u inzicht in de wetsovertredingen waar Anbang volgens het nieuwsbericht van wordt verdacht en is er ook een link met Nederland of de bedrijfsactiviteiten waar Vivat mee gemoeid is?
Antwoord 10
Ik heb ten aanzien van de vermeende overtredingen van Anbang geen andere
informatie dan ik uit de media heb vernomen. Ik ben niet bekend met enige
band met Nederland.
Vraag 11
Hoe beoordeelt u de situatie die nu is ontstaan, namelijk dat de Chinese
overheid als wetgever bedrijven heeft gemaand om «niet-strategische
bezittingen» te verkopen, de schijnbare solvabiliteitsproblemen bij Anbang en
het feit dat diezelfde Chinese overheid nu aan de knoppen zit bij Anbang en
financiële beslissingen kan nemen?
Antwoord 11
Ik begrijp de vraag zo dat de leden vragen naar de toekomst van het
aandeelhouderschap van Anbang van de verzekeringsgroep Vivat. De leden
verwijzen daarbij naar de berichten in de media dat de Chinese overheid
Chinese bedrijven zou hebben opgedragen niet-strategische bezittingen te
verkopen en het feit dat de CIRC hieraan als de facto bestuurder van Anbang
met betrekking tot Vivat gevolg zou kunnen geven. Ik heb geen signalen
ontvangen over eventuele plannen van Anbang ten aanzien van het aandeelhouderschap van Vivat.
Het staat een aandeelhouder in beginsel vrij zijn aandelenbelang te vervreemden. Het staat Anbang in die zin ook vrij om één of meerdere partij(en) te
zoeken die bereid is/zijn de aandelen in de verzekeringsgroep Vivat over te
nemen. Wel geldt voor een dergelijke verkoop dat de koper voor het
verwerven van de aandelen, mits de koper ten minste 10% van de aandelen
verkrijgt, een verklaring van geen bezwaar van DNB moeten hebben. DNB zal
daarbij de koper beoordelen conform de eisen in de Wet op het financieel
toezicht.
Een overdracht van aandelen verandert daarbij niets aan de verplichtingen
van de verzekeringsgroep Vivat jegens polishouders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

Vraag 12
Kunt u begrijpen dat de werknemers en polishouders van Vivat, gezien de
stapeling van slecht nieuws rond eigenaar Anbang de afgelopen jaren,4 zich
zorgen maken over de soliditeit van hun werkgever en uitgever van hun polis,
vaak ook hun pensioenverzekeraar? Wat is uw boodschap om hen gerust te
stellen? Genieten zij voldoende bescherming?
Antwoord 12
Ik begrijp goed dat werknemers en polishouders zich zorgen kunnen maken
in het licht van de berichten die over de aandeelhouder van Vivat in de media
zijn verschenen. Ik herhaal hier dat Anbang en de onderdelen van de
verzekeringsgroep Vivat verschillende bedrijven zijn. Werknemers en
polishouders hebben een relatie met Vivat en niet met Anbang. Vivat en haar
verzekeringsdochters zijn gezonde Nederlandse bedrijven. De problemen van
Anbang doen daar op geen enkele wijze aan af. Mijn boodschap is dus dat de
situatie in China vervelend is door de onrust die deze creëert maar dat er
geen gevolg is voor de financiële positie van Vivat. Er is dus ook geen gevolg
voor de polishouders en werknemers van Vivat en haar verzekeringsdochters.

4

Het opstappen van de bestuursvoorzitter van Vivat kort na de overname, de arrestatie en het
aftreden van de bestuursvoorzitter van Anbang, het afzien van het afgeven van een rating door
de kredietbeoordelaar Standard & Poor’s (S&P) als gevolg van het onthouden van informatie
door Anbang, de toenemende schuldpositie van Anbang en de eerdere maatregelen van de
Chinese overheid zoals het verbod op het op de markt brengen van nieuwe producten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4