Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 182

Wijziging van de Pensioenwet en enige andere
wetten in verband met versterking van het
bestuur bij pensioenfondsen en enige andere
wijzigingen (Wet versterking bestuur
pensioenfondsen)

Nr. 22

AMENDEMENT VAN HET LID OMTZIGT
Ontvangen 15 mei 2013
De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:
I
In artikel I, onderdeel A, wordt «een pensioenfonds» vervangen door:
, een premiepensioeninstelling of bij een pensioenfonds.
II
Na artikel IV wordt een artikel ingevoegd, luidende:
ARTIKEL IVa
Artikel 27, eerste lid, onderdeel a, van de Wet op de ondernemingsraden
komt te luiden:
a. een pensioenovereenkomst bij een premiepensioeninstelling of
verzekeraar, als bedoeld in artikel 1 van de Pensioenwet, een uitvoeringsovereenkomst met een pensioenuitvoerder als bedoeld in artikel 1 van de
Pensioenwet, een winstdelingsregeling of een spaarregeling;
Toelichting
Dit amendement heeft tot doel om de medezeggenschap van de
ondernemingsraad bij verzekerde regelingen en premiepensioeninstellingen te waarborgen en een medezeggenschapstekort van de ondernemingsraad ten aanzien van de uitvoeringsovereenkomst te voorkomen.
Het amendement verduidelijkt dat de ondernemingsraad zowel instemmingsrecht heeft ten aanzien van de pensioenovereenkomst als de
uitvoeringsovereenkomst. Bovendien brengt het amendement de tekst
van de Wet op de ondernemingsraden (hierna: WOR) in lijn met de
Pensioenwet door de begrippen pensioenovereenkomst en uitvoeringsovereenkomst tot uitgangspunt te nemen in plaats van de thans gehanteerde maar niet gedefinieerde omschrijving «regeling met betrekking tot
een pensioenverzekering». Daarnaast wordt de verwijzing naar de

kst-33182-22
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 22

1

premiepensioeninstelling in artikel 23, vierde lid, Pensioenwet overbodig
door die medezeggenschapsregel te integreren in de WOR.
De basisgedachte van de WOR is medezeggenschap bij de arbeidsvoorwaarde pensioen. Het instemmingsrecht ten aanzien van de pensioenovereenkomst – hetgeen tussen een werkgever en een werknemer is
overeengekomen betreffende pensioen – lijkt evident. Zonder invloed op
de totstandkoming, wijziging of beëindiging van de uitvoeringsovereenkomst heeft de ondernemingsraad geen volle medezeggenschap over de
arbeidsvoorwaarde pensioen en ontstaat een medezeggenschapstekort.
De keuze voor de pensioenuitvoerder, het (verzekerings)product en de
daaruit voortvloeiende uitvoeringsovereenkomst is namelijk eveneens
direct of indirect van invloed op de hoogte van de arbeidsvoorwaarde
pensioen voor deelnemers, slapers en pensioengerechtigden. In de
uitvoeringsovereenkomst staan bijvoorbeeld financieringsafspraken die
de hoogte van de indexatie bepalen, beleggingsbepalingen,
exit-bepalingen en bepalingen over waardeoverdracht. Een wijziging in de
financieringssystematiek van de indexatie of de premiestelling in de
uitvoeringsovereenkomst beïnvloedt de financiële uitkomst van de pensioenen zonder dat de pensioenovereenkomst (direct) wordt gewijzigd. Bij
beschikbare premieregelingen bevat de pensioenovereenkomst (slechts)
de hoogte van de beschikbare premie, de uitvoering(sovereenkomst) is
bepalend voor bijvoorbeeld de fondsen waarin wordt belegd (goedkopere
indexfondsen of duurdere actief gemanagede fondsen), de
life-cyclesystematiek, de eventuele mogelijkheid tot opting-out en de wijze
waarop wordt omgegaan met zogenaamde «sterftewinst» (of deze ten
goede komt aan de werkgever, de deelnemers of de pensioenuitvoerder).
Een overstap van de werkgever naar een andere verzekeraar betekent dat
de gevolgen van exit-bepalingen bij die verzekeraar relevant worden
alsmede besluiten tot collectieve waardeoverdracht van pensioen (en
tarieven). Het zijn allemaal besluiten over de uitvoering die de hoogte van
de pensioenaanspraken en -rechten van aanspraakgerechtigden
beïnvloeden. Dat legitimeert inspraak en medezeggenschap van de
ondernemingsraad. Het op grond van de principes voor goed pensioenfondsbestuur bestaande adviesrecht van de ondernemingsraad bij
(verlenging van) de uitvoeringsovereenkomst (principe D9) is geen
realistisch alternatief, want geen effectief medezeggenschapsinstrument.
Het is geen adviesrecht in de zin van de WOR, zodat er geen beroep
openstaat bij de Ondernemingskamer van het Hof Amsterdam conform
artikel 26 WOR. Het is zelfs twijfelachtig of de ondernemingsraad
procesbevoegdheid heeft om nakoming van het adviesrecht af te
dwingen.
Ook bezien vanuit de medezeggenschapssystematiek bij pensioenfondsen oogt het merkwaardig dat een ondernemingsraad geen medezeggenschapsrecht heeft ten aanzien van de uitvoeringsovereenkomst. Bij
pensioenfondsen heeft de deelnemersraad een wettelijk adviesrecht
inzake voorgenomen besluiten van het pensioenfonds over zowel het
pensioenreglement als de uitvoeringsovereenkomst (artikel 111 Pensioenwet) met daaraan gekoppeld het beroep bij de Ondernemingskamer
(artikel 217 Pensioenwet), terwijl in pensioenfondsen doorgaans (vertegenwoordigers van) sociale partners deel uitmaken van het pensioenfondsbestuur. Dat er bij verzekerde regelingen geen plaats is voor
(serieuze) medezeggenschap over de uitvoeringsovereenkomst lijkt in
strijd met de bedoeling van de WOR.
Om bovenstaande redenen is het van belang dat de WOR duidelijk
bepaalt dat de ondernemingsraad bij verzekerde regelingen en premiepensioeninstellingen instemmingsrecht heeft over zowel de pensioenovereenkomst als de uitvoeringsovereenkomst.
Omtzigt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 22

2