Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 000 X

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2019

Nr. 73

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 december 2018
In het WGO-P van 12 november jl. (Kamerstuk 35 000 X, nr. 40) heb ik
toegezegd u te informeren over het programma Militaire Gezondheidszorg 2020 (MGZ 2020). Aanleiding voor het opstellen van dit
programma is het jaarverslag (Kamerstuk 34 775 X, nr. 141) over 2017 van
de Inspecteur Militaire Gezondheidszorg (IMG) dat u begin 2018 heeft
ontvangen. Hierin constateert hij: «zowel tijdens uitzending als bij
meerdere oefeningen is gebleken dat de geneeskundige keten nog altijd
duidelijke tekortkomingen bevat op het gebied van sturing, procedures,
bemensing en materieel.» In evaluaties van de operationele gezondheidszorg bij oefeningen en inzet is hetzelfde geconstateerd. Vandaar de
noodzaak om de operationele militaire gezondheidszorg te verbeteren.
Het grootste knelpunt is het tekort aan personeel, waarbij niet alleen de
werving van nieuw personeel een probleem is, maar vooral ook het
behoud daarvan. Daarnaast is gebrekkig (beschikbaarheid van) materieel
een punt van zorg. Ten slotte zijn er geen goede kwaliteitssystemen om de
operationele militaire gezondheidszorg structureel te verbeteren, borgen
en controleren (kwaliteitsmanagementsystemen).
Over de eerste genomen maatregelen om deze problemen op te lossen,
heb ik u geïnformeerd in mijn reacties op de jaarrapportages van de
Inspecteur Militaire Gezondheidszorg over 2016 (Kamerstuk 34 550 X,
nr. 86) en 2017 (Kamerstuk 34 775 X, nr. 108). Er is echter meer nodig. De
problematiek is zowel bestuurlijk als in de uitvoering complex. Om die
reden is het programma MGZ 2020 opgesteld.
Ambitie programma MGZ 2020
Het programma MGZ 2020, dat medio 2018 officieel is gestart, heeft de
ambitie de randvoorwaarden te realiseren waarmee de kwaliteit van de
militair geneeskundige zorg- en dienstverlening structureel kan worden
verbeterd, bewaakt en beheerst.

kst-35000-X-73
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 X, nr. 73

1

In eerste instantie richt het programma MGZ 2020 zich op de operationeel
geneeskundige keten. De aanbevelingen en eindproducten uit het
programma zijn echter van toepassing op de gehele militaire gezondheidszorg. De gewenste eindsituatie is een militaire gezondheidszorg die
blijvend in staat is goede zorg te leveren.
Doelen programma MGZ 2020
1.
2.
3.

Duidelijkheid en eenduidigheid over wat er nodig is om de geneeskundige keten te verbeteren.
Bijdragen aan de inzetbaarheid van de operationeel geneeskundige
eenheden.
Opzetten en in gebruik nemen van kwaliteitsmanagementsystemen
(KMS) voor de MGZ.

Het programma MGZ 2020 bestaat uit acht samenhangende projecten.
Het halen van de gestelde deadlines is afhankelijk van enkele randvoorwaarden: (1) voldoende projectmedewerkers, (2) draagvlak op de
werkvloer en (3) beschikbare tijd en middelen.
1. Operationeel Planningsproces Geneeskundige Dienst (OPP-GNK)
Om de noodzakelijke geneeskundige inzet voor een missie of oefening
effectiever en efficiënter te kunnen plannen, richt dit project zich op
verbetering van de integratie van het geneeskundige planningsproces in
het planningsproces van de missie of oefening. Het doel is om dit als één
soepel lopend proces eind 2019 ingevoerd te hebben.
2. Operationeel geneeskundige keten: mensen, middelen, manieren
In dit project worden normen, processen en protocollen opgesteld,
vastgesteld en in gebruik genomen, die er toe leiden dat operationeel
geneeskundige eenheden en zorgbedrijven altijd goede zorg kunnen
verlenen. Deze normen, processen en protocollen worden vervolgens
onderdeel van de kwaliteitsmanagementsystemen (KMS). Het doel is de
voornaamste normen, processen en protocollen in 2020 vastgesteld te
hebben, waarna ze in gebruik kunnen worden genomen. Doorontwikkeling ervan vindt vervolgens plaats in het primaire proces.
3. Opleiden, trainen en certificeren
Iedere (militaire) zorgverlener moet over alle noodzakelijke vaardigheden
en daarnaast verplichte certificeringen beschikken. Om te bereiken dat de
geneeskundige bijdrage aan een militaire operatie succesvol verloopt, is
het belangrijk dat er eenheid van opvatting is over de wijze waarop
geneeskundige taken moeten worden uitgevoerd (normen, protocollen)
en dat de operationele eenheid heeft geoefend in de uitvoering van de
geneeskundige taken, waarna is vastgesteld dat deze eenheid redelijkerwijs in staat is goede zorg te leveren.
Dit vraagt om continue (door-)ontwikkeling van opleidingen aan de hand
van de (nieuwe) opleidingseisen. Hetzelfde geldt voor personeel
(opleiders, trainers, certificeerders) en opleidingsmaterieel. Binnen dit
project wordt een opleidingsmatrix ontwikkeld (gereed zomer 2019). De
noodzakelijke nieuwe opleidingen of veranderingen in de bestaande
opleidingen kunnen daarna ontwikkeld en geïmplementeerd worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 X, nr. 73

2

4. Materieellogistiek
Dit project richt zich op de tijdige en volledige beschikbaarheid van
medische goederen voor operaties en oefeningen, door verbeteringen in
de logistieke systemen en procedures. De eindproducten van dit project
zijn een actuele geneeskundige producten- en dienstencatalogus (wat kan
er geleverd worden, in welke hoeveelheden, onder welke voorwaarden,
op welke termijn, door wie) en een transparant materieellogistiek proces.
Begin 2020 zijn beide gereed, waarna met de implementatie ervan kan
worden begonnen, voor zover niet al gestart. Deze verbeteringen zijn
mede noodzakelijk om als Defensie te voldoen aan de eisen van het
convenant «Veilige toepassing van medische technologie».1
5. Kwaliteitsmanagementsystemen
Dit project richt zich op het inrichten van certificeerbare kwaliteitsmanagementsystemen voor operationele eenheden ten behoeve van (onderdelen
van) de militaire gezondheidszorgprocessen. Het streven is om in 2022 de
eerste kwaliteitsmanagementsystemen voor de gezondheidszorg te
hebben geïmplementeerd.
6. Leren en verbeteren
Dit project richt zich op het verbeteren, vaststellen en implementeren van
processen voor het leren van (bijna) fouten. Denk hierbij aan (continue
verbeteringen van) procedures voor het veilig kunnen melden van
incidenten en het leren daarvan. Door dit project zal een aantal van deze
processen voor eind 2019 in gang worden gezet.
7. Planning & Control cyclus
Binnen dit project stelt de Medische Autoriteit Defensie (MAD) een missie,
visie en strategische doelstellingen voor de medische gezondheidszorg op
in de vorm van een strategische kaart. Vervolgens worden de activiteiten
binnen de Beleid – Plannen en Begroten (BPB) – cyclus en de Vraag en
Aanbodmanagement (VAM)-cyclus aangepast aan de doelstellingen uit
deze strategische kaart. Zo worden het bestuurlijke proces, het beleids-,
planning- en begrotingsproces en het vraag- en aanbodmanagementproces met elkaar in lijn gebracht. De MAD heeft hierdoor zicht op het
behalen van de doelstellingen op het gebied van de militaire gezondheidszorg. Dit project is gestart; de strategische kaart is gereed in het
voorjaar van 2019, waarna deze zal worden geïmplementeerd.
8. Personeel
Dit project richt zich op het tegengaan van het (in omvang groeiende)
personeelstekort in de militaire gezondheidszorg door het verlagen van de
ongewenste uitstroom van gezondheidszorgpersoneel, het verbeteren van
de doorstroom ervan en het verhogen van de instroom. Daarnaast heeft
het project als doel de leiderschaps- en managementvaardigheden op de
militair-medische werkvloer te verbeteren. Door bij te dragen aan de
ontwikkeling van betere loopbaanmogelijkheden en arbeidsvoorwaarden
voor militair medisch (specialistisch) personeel en de inrichting van een
MGZ-brede flexpool, kan een oplossing geboden worden voor zowel het
personeelstekort als de ontwikkeling van leiderschaps- en management1

Het convenant «Veilige toepassing van medische technologie» richt zich op risicobeheersing en
veilige toepassing van medische technologie binnen de zorg. Het convenant geeft een nadere
invulling aan de risicobeheersing en de veilige toepassing van medische technologie binnen de
medisch specialistische zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 X, nr. 73

3

vaardigheden bij het medisch (specialistisch) personeel. De eerste
resultaten hiervan moeten in 2020 behaald zijn.
Hieronder vindt u een schematische weergave van de samenhang van de
verschillende projecten binnen het programma MGZ 2020:

Programma Medische Informatievoorziening
In een separaat programma werkt Defensie aan de verbetering van de
medische informatievoorziening van de militaire gezondheidszorg in
Nederland. Deze informatievoorziening wordt zo veel als mogelijk volgens
de civiele standaarden ingericht. Een van de eerste projecten binnen dit
programma is de vervanging van het elektronisch patiëntendossier in de
eerste lijn. Dit project is naar verwachting eind 2020 geïmplementeerd en
nauw gerelateerd aan het programma MGZ 2020, in die zin dat ze elkaar
versterken.
De Staatssecretaris van Defensie,
B. Visser

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 X, nr. 73

4