Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3173
Vragen van het lid Smaling (SP) aan de minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over het bericht het bericht dat scholen leerlingen met een
zorgvraag weigeren (ingezonden 12 augustus 2013).
Antwoord van minister Bussemaker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 5 september 2013).
Vraag 1
Kent u de berichten «Scholen weigeren leerlingen met autisme» en «Een
«rugzakje» kan een vonnis zijn: afgewezen»?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Herkent u de signalen die in het artikel naar voren komen, dat sommige
opleidingen – met het oog op de verevende financiering vanaf augustus 2014
– het aantal zorgleerlingen dat men per schooljaar wil aannemen bewust
probeert te beperken? Zo ja, hoe gaat u hiermee om?
Antwoord 2
Ik herken deze signalen niet. Er zijn bij mijn ministerie en de Inspectie voor
het onderwijs ook geen meldingen ontvangen van jongeren met een vorm
van autisme die geweigerd zouden zijn door mbo-instellingen. De inspectie
heeft op 8 augustus jl. navraag gedaan bij Start Foundation. Daaruit bleek dat
Start Foundation inmiddels rond de 100 meldingen heeft ontvangen. Deze
meldingen zijn door Start Foundation niet op juistheid en achtergrond
onderzocht. Ik neem de meldingen die zijn binnengekomen bij het Meldpunt
Start Foundation vanzelfsprekend wel serieus. De inspectie heeft een
vervolgafspraak met Start Foundation gemaakt in september om meer zicht
te krijgen op deze problematiek. Na september zal de inspectie, mede op
basis van de gegevens van het Meldpunt, beoordelen of nader onderzoek
noodzakelijk is.
Zie ook mijn antwoorden op de Kamervragen van de leden Ypma en
Mohandis (PvdA) (Aanhangsel van de Handelingen, vergaderjaar 2012–2013,
nummer 2989).

1

ah-tk-20122013-3173
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Beide NRC Handelsblad 7-8-2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 3
Kunt u zich voorstellen dat scholen waar meer zorgleerlingen worden
aangenomen, voor hetzelfde bedrag niet even goede ondersteuning kunnen
bieden als scholen waar zich minder zorgleerlingen aanmelden? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 3
Met de invoering van passend onderwijs per 1 augustus 2014 wordt de
landelijke indicatiestelling voor leerlinggebonden financiering (lgf) afgeschaft.
Hiermee is de tijd voorbij dat er voor iedere student met een indicatie een
vastgesteld bedrag beschikbaar wordt gesteld. Niet alle studenten met een
extra ondersteuningsbehoefte hebben immers dezelfde extra ondersteuning/
begeleiding nodig. Sommige studenten kunnen met minder toe dan het nu
als rugzakje vastgestelde bedrag terwijl de problematiek van anderen een
grotere inzet vergt. De lgf-middelen voor studenten in het mbo worden per
die datum verdeeld over de mbo-instellingen en toegevoegd aan het
gehandicaptenbudget als onderdeel van de lumpsum. In de nieuwe situatie
krijgen de mbo-instellingen zelf de verantwoordelijkheid om de extra
ondersteuning en begeleiding voor jongeren met een extra ondersteuningsbehoefte te organiseren en vorm te geven. Zij beschikken nu al over
zorgmiddelen, zoals de middelen voor voorbereidende en ondersteunende
activiteiten (VOA) en de middelen voor schoolmaatschappelijk werk. Door de
ondersteuningsactiviteiten binnen de instellingen op elkaar af te stemmen
kunnen de middelen efficiënter en flexibeler worden ingezet. Daardoor blijft
het voor de instellingen mogelijk de gewenste extra ondersteuning en
begeleiding te geven aan studenten die dat nodig hebben.
Vraag 4
Deelt u de mening dat er door de nieuwe manier van financieren, in
combinatie met het afrekenen op resultaten, sprake is van een perverse
prikkel die scholen ontmoedigt om zorgleerlingen te accepteren?
Antwoord 4
Ik deel die mening niet. Daarbij verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 3.
Vraag 5
Hoe denkt u over het advies van o.a. een onderwijsjurist aan ouders2, om bij
aanmelding van hun kind te zwijgen over een zorgbehoefte?
Antwoord 5
Dat vind ik geen juist advies.
Op grond van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of
chronische ziekte (Wgbh/cz) zijn de instellingen verplicht doeltreffende
aanpassingen te treffen, tenzij dit een onevenredige belasting vormt voor de
instelling. Het is daarom van belang dat de student of de ouders/verzorgers/
voogden al bij de aanmelding inzicht geven in de extra ondersteuningsbehoefte van hun kind, zodat de onderwijsinstelling daar rekening mee kan
houden en kan beoordelen of ze de noodzakelijke aanpassingen naar
redelijkheid kan treffen.
Deze informatie heeft de instelling dus nodig om de jongere in de juiste
opleiding te kunnen plaatsen en met de adequate extra begeleiding en
ondersteuning naar een diploma te leiden. Dit is in het belang van de
jongere, de ouders en de instelling.
Vraag 6
Onderkent u dat er regionale verschillen zijn waardoor in sommige regio’s
een grotere zorgbehoefte bestaat dan in andere regio’s?3 Zo ja, hoe past
geplande verevening hierbij?

2
3

In: «Een «rugzakje» kan een vonnis zijn: afgewezen», NRC Handelsblad 7-8-2013
Blijkt o.a. uit het in het NRC-artikel aangehaalde onderzoek van de Universiteit van Cambridge
(2011)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Nee, mij zijn geen significante verschillen bekend. De evaluatie- en adviescommissie passend onderwijs (ECPO) heeft onderzoek gedaan naar mogelijke
negatieve gevolgen van de verevening. De conclusie van de ECPO is dat
aangenomen mag worden dat de behoefte aan speciaal onderwijs evenredig
gespreid is over het land. De ECPO concludeert dat noch uit literatuuronderzoek, noch uit gesprekken die met deskundigen zijn gevoerd en ook niet uit
de ervaringen die in het buitenland met verevening zijn opgedaan, is
gebleken dat uitzonderingen op verevening wenselijk zijn. Het is vanzelfsprekend dat deze conclusie ook geldt voor het middelbaar beroepsonderwijs i.c.
de mbo-instellingen.
Het onderzoek naar percentages leerlingen met een stoornis in het autistisch
spectrum (ASS) in de regio Eindhoven, vergeleken met andere regio’s in
Nederland is tevens voorgelegd aan de ECPO. In haar brief van 28 juni 2011
over autisme en verevening (zie www.ecpo.nl) kwam de ECPO tot de
conclusie dat dit onderzoek onvoldoende aanleiding geeft voor Eindhoven
een uitzondering te maken op de verevening. De onderzoekers stellen dat de
onderzochte regio’s over het geheel genomen een vergelijkbaar percentage
hebben van kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Dit betekent
overigens niet dat alle stoornissen evenredig gespreid voorkomen. Volgens
de ECPO zou het zo kunnen zijn dat er in Eindhoven meer kinderen met ASS
voorkomen, maar minder kinderen met een verstandelijke beperking. Dit
noemt zij vooral een bevestiging van de keuze voor verevening van de
middelen. De regering ziet in dit onderzoek dan ook geen aanleiding de
verevening opnieuw te overwegen.
Vraag 7
Gaat u de verevening van de zorggelden per direct opschorten, zodat er niet
nog meer leerlingen geweigerd gaan worden op basis van hun zorgvraag? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 7
Nee. Mbo instellingen mogen studenten niet weigeren vanwege de extra
onderwijsondersteuning die nodig is. Zij moeten op grond van de Wgbh/cz
per student kijken of ze kunnen voldoen aan de ondersteuningsvraag.
Overigens kunnen studenten die geweigerd worden op basis van hun
handicap een klacht indienen bij de instelling zelf en/of zich wenden tot het
College voor de Rechten van de Mens. Het College voor de Rechten van de
Mens kan beoordelen of er sprake is van verboden onderscheid op grond van
handicap, bijvoorbeeld een weigering om redelijke aanpassingen te treffen.
Zie ook mijn antwoord op vraag 6 en mijn antwoorden op de Kamervragen
van de leden Ypma en Mohandis (PvdA) (Aanhangsel van de Handelingen,
vergaderjaar 2012–2013, nummer 2989).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3