Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1326
Vragen van de leden Oskam en Van Hijum (beiden CDA) aan de Ministers
van Veiligheid en Justitie en van Financiën over de berichten dat online met
aanschaf van bitcoins een semi-automatisch wapen is aangeschaft en een
tiener zichzelf gedood heeft met een omgebouwd pistool (ingezonden
23 januari 2014).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) mede namens de
minister van Financiën (ontvangen 5 maart 2014)
Vraag 1
Kunt u aangeven wat de waarde is van uw pogingen, sedert het schietincident in Alphen a/d Rijn de dato 9 april 2011, teneinde de Nederlandse
wapenwetgeving aan te scherpen nu het klaarblijkelijk zo eenvoudig is via
internet illegaal wapens aan te schaffen?1
Antwoord 1
De maatregelen die naar aanleiding van het incidenten in Alphen aan den
Rijn genomen zijn, hebben betrekking op het legaal wapenbezit en niet op de
problematiek van illegale wapenhandel en -bezit.
Vraag 2
Bestond de aanleiding voor het Openbaar Ministerie (OM) bij wijze van proef
met bitcoins een illegaal wapen aan te schaffen, uit concrete signalen dat dit
in de praktijk al mogelijk was?
Antwoord 2
De zaak is begonnen in het kader van een verkenning van de mogelijkheden
van de Bitcoin door politie en OM. Al vlot bleek het relatief eenvoudig om
illegale goederen aan te schaffen. Vervolgens werd een opsporingsonderzoek
ingesteld naar de aanbieder van de goederen.
Vraag 3 en 4
Deelt u de mening dat het zeer zorgelijk is dat het door het OM bestelde
vuurwapen onopgemerkt is gebleven bij de grenscontrole in Nederland en
hoe is het volgens u mogelijk dat dit niet is ontdekt?

1

ah-tk-20132014-1326
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

«Online mitrailleur kopen met bitcoins». RTL Nieuws, vrijdag 17 januari 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Op welke wijze ondernemen de betrokkenen instanties (politie, douane, OM,
KMar) actie teneinde bij de grens illegale vuurwapens te onderscheppen en
moet dit toezicht geïntensiveerd worden? Zo ja, hoe gaat u dit concreet
vormgeven en binnen welk tijdspad? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3 en 4
Ja, het is verontrustend dat dergelijke wapens onopgemerkt blijven aan de
grens. Het proces post- en koerierszendingen is een massaal proces met een
hoge doorloopsnelheid. Met name door de nog altijd toenemende populariteit van aankopen via internet neemt dit proces een enorme vlucht. Dagelijks
worden in dit proces door de Douane vele controles uitgevoerd, waarbij
hulpmiddelen zoals een scan worden gebruikt. In die enorme stroom aan
pakketten wordt op basis van risicoselecties gescand c.q. gecontroleerd.
In haar zoektocht naar de balans tussen afdoende risico afdekking en het
kunnen blijven bevorderen van de logistieke goederenstroom, onderzoekt de
Douane doorlopend de mogelijkheden van verdergaande informatieverzameling, intelligence methodieken en innovatie in scan- en detectiemiddelen.
Daarnaast heeft de Douane een start gemaakt met het opzetten van een
(sociale) mediacampagne die dit jaar zal worden geïntroduceerd aan het
brede publiek. Doel van deze media campagne is om de Nederlandse
bevolking te informeren over de do’s en don’ts bij het bestellen van goederen
uit het buitenland via internet.
Vraag 5
Sinds wanneer is het mogelijk via het zogeheten «Tor-netwerk» illegaal
wapens te kopen en zijn u meer virtuele plaatsen bekend waar dit wordt
aangeboden?
Antwoord 5
Naar zijn aard leende het zogeheten TOR-netwerk zich voor de illegale
verkoop van wapens vanaf het moment dat het ontstaan is. Of het TORnetwerk daadwerkelijk meteen van het begin af aan hiervoor gebruikt is, is
mij niet bekend. OM en politie zijn bekend met meer virtuele plaatsen waarop
wapens illegaal worden aangeboden.
Vraag 6
Bent u op de hoogte van de mate waarin (illegale) wapens Nederland worden
binnengesmokkeld? Op welke wijze dragen opsporingsinstanties er zorg voor
dat eventueel binnengesmokkelde wapens zo snel mogelijk worden opgespoord?
Antwoord 6
Door het stelsel van wapenverlofverlening is de omvang van legaal wapenbezit bij defensie, politie, sportschutters, jagers en verzamelaars bekend. Over
de omvang van het illegale wapenbezit in Nederland, daaronder begrepen de
invoer van illegale of illegaal ingevoerde wapens, zijn geen betrouwbare
cijfers voorhanden. Schattingen lopen uiteen tussen de 40.000 en 100.000
illegale vuurwapens die in Nederland in omloop zijn. Welk deel hiervan uit
het buitenland afkomstig is, is niet bekend. Zodra door opsporingsinstanties
kennis wordt genomen van illegaal ingevoerde wapens of voornemens
daartoe, wordt hierop actie ondernomen.
Vraag 7
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat door minderjarigen online
alarm- en luchtdrukpistolen met scherpe munitie kunnen worden besteld en
in Nederland worden afgeleverd, met inbegrip van losse onderdelen
waarmee het zeer eenvoudig is de betreffende wapens in elkaar te zetten?2

2

«Tiener doodt zichzelf per ongeluk met omgebouwd pistool.»De Telegraaf, maandag 20 januari
2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Ja, dit is niet alleen onwenselijk maar bovendien onwettig. Zoals ik in mijn
antwoord op eerdere vragen van het lid Berndsen-Jansen uiteen heb gezet, is
voor het in elkaar zetten van vuurwapens de nodige kennis en vaardigheid
vereist.3
Vraag 8
Kunt bovendien ingaan op de mogelijkheid (voor minderjarigen) deze pistolen
in België of Duitsland aan te schaffen om deze vervolgens zonder enige vorm
van controle de Nederlandse grens te laten passeren?4
Antwoord 8
Binnen de EU bestaat vrij verkeer van goederen; van grenscontrole zoals aan
de buitengrenzen van de EU is dan ook geen sprake. Buitenlandse aanbieders
van (vuur)wapens dienen zich te vergewissen van de wet- en regelgeving van
het land waar zij hun producten naar uitvoeren. Ook de ontvanger van de
goederen dient zich te vergewissen van vigerende wet- en regelgeving.
Overigens geldt ook voor België en Duitsland de regel dat de koper van een
vuurwapen moet kunnen aantonen meerderjarig te zijn.
Vraag 9
Hoe gaat u met het oog op bovenstaande vragen de controles bij de grenzen
verscherpen, mede in het licht van de toezegging van de staatssecretaris van
Veiligheid en Justitie de koninklijke marechaussee meer ruimte te verschaffen
voor mobiele grenscontroles?5
Antwoord 9
De toezegging van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie had geen
betrekking op verscherpte controles op de invoer van illegale wapens of de
illegale invoer van wapens maar op het vreemdelingentoezicht. Ik acht het
huidige controle- en handhavingsregime afdoende.
Vraag 10
Wat is de mate waarin Nederlandse en buitenlandse, specifiek de Amerikaanse, ministeries en opsporingsdiensten gezamenlijk optrekken teneinde de
strafbare activiteiten die gepaard gaan met het bitcoin-betalingsverkeer, op te
sporen? Bent u van mening dat de mate van toezicht en opsporing geïntensiveerd dient te worden?
Antwoord 10
In nationaal verband wordt onder andere door het Financieel Expertise
Centrum (FEC) gekeken naar ontwikkelingen op dit terrein. In het FEC wordt
samengewerkt door opsporing en toezichthouders en wordt gekeken naar
trends en ontwikkelingen die van belang kunnen zijn voor het toezicht en de
opsporing van strafbare feiten.
In internationaal verband wordt door de Financial Action Task Force (FATF) op
dit moment een onderzoek voorbereid naar «virtual currencies» in algemene
zin waaronder ook bitcoins vallen. In FATF-verband wordt constant onderzoek
gedaan om typologieën te ontwikkelen voor witwassen en terrorisme
financiering die de toezichthouders en opsporing kunnen gebruiken bij de
handhaving. Nederland en de VS zijn beide landen die in deze projecten een
substantiële bijdrage leveren. Signalen vanuit FEC, FATF of een ander
gremium, in zijn algemeen of specifiek over bitcoins, zullen door de
betrokken departementen worden opgepakt en indien nodig geadresseerd.
Een voorbeeld van succesvolle internationale samenwerking op dit gebied is
de zaak «Silk Road». Silk Road was een website die gebruik maakte van het
verborgen TOR-netwerk en gecreëerd om de gebruikers te faciliteren in de
handel in illegale middelen. Als betaalmiddel werd uitsluitend bitcoins
gebruikt. Door deze opzet in een TOR-netwerk en de betaling met bitcoins
was het voor de gebruikers mogelijk om anoniem te blijven. In deze zaak
werkten 17 verschillende landen, waaronder Nederland, samen aan de

3

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 1173.
«Verboden alarmpistool kinderlijk eenvoudig verkrijgbaar». Wakker Nederland, 22 januari 2014.
5
Behandeling begrotingsstaten Veiligheid & Justitie, 22 november 2013.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

opsporing en vervolging. Door een succesvolle samenwerking kon de
Amerikaanse overheid in september 2013 de oprichter en eigenaar van «Silk
Road» aanklagen. Ik verwijs ook naar de antwoorden op de schriftelijke
vragen die hier destijds over zijn gesteld.6
Vraag 11
Bent u voorts van mening dat, al dan niet in samenspraak met uw internationale collega’s, het bestaande wettelijk instrumentarium moet worden
uitgebreid teneinde virtuele netwerken waar wapens worden aangeboden, te
verbieden of anderszins (straf)rechtelijk aan te pakken? Zo ja, hoe wilt u dit
concreet vormgeven? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11
Ja, het wetsvoorstel Computercriminaliteit III, dat ik binnen afzienbare termijn
naar de Raad van State verwacht te kunnen sturen, voorziet onder andere in
het creëren van een expliciete wettelijke bevoegdheid voor de politie om op
afstand een computer te betreden.
Vraag 12
Deelt u de opvatting dat «het nu aan de politiek is» te beslissen of deze
cryptografische wijze van betalingsverkeer verboden moet worden, nu blijkt
dat dit gelieerd is aan criminele activiteiten? Zo ja, op welke wijze gaat u hier
gevolg aan geven? Zo nee, waarom niet?7
Antwoord 12
Nee. Financiële transacties ten behoeve van criminele activiteiten zijn niet
voorbehouden aan cryptografische betalingsvormen; ook met reguliere valuta
en betalingsvormen vinden criminele activiteiten plaats.

6
7

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011 – 2012, nr. 636.
Aldus de persofficier van het Openbaar Ministerie te Amsterdam, NOS, vrijdag 17 januari 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4