Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3514
Vragen van het lid Akerboom (PvdD) aan de Ministers van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, voor
Natuur en Stikstof en van Economische Zaken en Klimaat en de
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de parlementaire
BBQ (ingezonden 30 juni 2023).
Antwoord van Minister Adema (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit), mede
namens de Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, voor
Natuur en Stikstof, van Economische Zaken en Klimaat en van Staatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen 4 september 2023). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 3282.
Vraag 1
Bent u uitgenodigd voor de parlementaire BBQ («NLvoedt»)?1
Antwoord 1
Ja, alle aangeschreven bewindspersonen waren uitgenodigd voor dit
evenement.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat «NLvoedt» de nieuwe naam is voor de parlementaire
BBQ, maar dat dit evenement nog steeds bijna exclusief wordt georganiseerd
door vertegenwoordigers van de vlees-, vis- en zuivelindustrie?
Antwoord 2
NLvoedt is de nieuwe naam voor deze gelegenheid. Deelnemende partners
van NLvoedt waren COV, Nepluvi, GroentenFruit Huis, Nederlands Visbureau,
ZuivelNL en Nederland Vleesland.
Vraag 3
Deelt u de mening dat in 2004 de naam van de BBQ is veranderd van
«parlementaire BBQ» naar «Binnenhof BBQ» om de connectie tussen de
lobbyorganisaties van de vleessector en het parlement te verhullen en dat nu,
met de naamswijziging naar «NLvoedt», wordt gepoogd te verhullen dat het
evenement een lobbyactiviteit van de vlees-, vis- en zuivelsector is? Zo nee,
waarom niet?

1

ah-tk-20222023-3514
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

NLvoedt, «VAN BINNENHOF BBQ NAAR NLVOEDT», https://www.nlvoedt.nl/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Nee, die mening deel ik niet. De organisatie is, onder andere op hun website,
transparant over welke partners bijdragen aan de totstandkoming van het
evenement. Naast de sectoren die u noemt is ook de groente- en fruitsector
betrokken.
Vraag 4
Deelt u de zorgen over de risico’s van lobbyen, de disproportionele invloed
van bepaalde organisaties en het gebrek aan transparantie, zoals verwoord in
het rapport «Lifting the lid on lobbying» van Transparency International
Nederland2?
Antwoord 4
Belangenvertegenwoordiging speelt een wezenlijke rol in publieke besluitvorming en is onderdeel van de democratie. Maatschappelijke belanghebbenden
moeten zich kunnen organiseren om beleidsvorming te beïnvloeden en deze
belangen moeten in het openbaar bestuur goed worden afgewogen. Het is
daarbij van groot belang dat er zo min mogelijk onevenwichtigheden zijn in
het vermogen van verschillende maatschappelijke belangen om toegang te
krijgen tot het openbaar bestuur. Daarnaast moet transparant zijn hoe
maatschappelijke inbreng de beleidsvorming beïnvloedt. Deze aandachtspunten, zoals ook verwoord in het «Afwegingskader legitieme belangenvertegenwoordiging» van prof. dr. Braun en dr. Fraussen, deel ik.
Om transparantie en verantwoording te verbeteren is de «Uitvoeringsrichtlijn
transparantie agenda’s bewindslieden» aangescherpt in lijn met de motie Van
Baarle-Dassen (Kamerstuk 28 844, nr. 261) en is adequate naleving van deze
richtlijn van belang. Voorts wordt in overeenstemming met artikel 4.44 van de
«Aanwijzingen voor de regelgeving» het belang van gedegen lobbyparagrafen in memories van toelichting opnieuw bij de ministeries onder de
aandacht gebracht. De openbaarmaking van agenda’s en de lobbyparagrafen
in memories van toelichting als instrumenten om transparantie en verantwoording te bevorderen, wordt door prof. dr. Braun en andere onderzoekers
van het Instituut Bestuurskunde van de Universiteit Leiden geëvalueerd.
Hierover is uw Kamer per brief op 7 juli 2023 geïnformeerd (Kamerstuk
28 844, nr. 269). Naar verwachting zijn de evaluaties in september 2024
gereed en zal de Kamer van de uitkomsten op de hoogte worden gesteld.
Vraag 5
Erkent u dat lobbyactiviteiten zoals de parlementaire BBQ, onvoldoende
transparant zijn en kunnen leiden tot disproportionele invloed van bepaalde
organisaties? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Het beeld dat NLvoedt onvoldoende transparant is over de organisatie van
het evenement herken ik niet. Via publieke bronnen is te raadplegen welke
organisaties bij het evenement betrokken zijn (zie bijvoorbeeld: https://
www.nlvoedt.nl/deelnemende-partners).
Het is de eigen verantwoordelijkheid van bewindspersonen en Kamerleden
om van alle relevante belangen kennis te nemen, deze zorgvuldig af te wegen
en vervolgens mee te nemen in besluitvorming. De brancheorganisaties die
NLvoedt organiseren, vertegenwoordigen een bepaald deelbelang. Het
organiseren van een dergelijk evenement met aanwezigheid van politici
betekent niet dat er sprake is van disproportionele invloed op het besluitvormingsproces.
Vraag 6
Erkent u dat de naamswijziging naar «NLvoedt» deze transparantie nog
verder vermindert aangezien hierdoor niet in een oogopslag duidelijk is dat
het een lobbyactiviteit van de vlees-, vis- en zuivelsector is?

2

Transparency International Nederland, «Lifting the Lid on lobbying: hidden power and
influence in the Netherlands», februari 2023.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Er zijn geen vereisten die betrekking hebben op de naamgeving of aanduiding van een organisatie. Het is aan een organisatie zelf om een naam of
aanduiding te kiezen. Daarnaast is het transparant welke partijen NLvoedt
organiseren (zie het antwoord op vraag 3 en 5).
Vraag 7
Deelt u de mening dat het opzichtig fêteren van politici in de laatste
vergaderweek van het parlement onwenselijk is gelet op het belang van
onafhankelijke politiek?
Antwoord 7
Het staat een organisatie vrij om politici uit te nodigen voor een bijeenkomst
of evenement.
Vraag 8
Kunt u bevestigen dat de BBQ mede is georganiseerd door Gert-Jan Oplaat,
senator van de BBB, die tevens ook voorzitter is van Nepluvi (de vertegenwoordiger van de Nederlandse pluimvee-industrie) en van AVEC (de
vertegenwoordiger van de Europese pluimvee-industrie)?
Antwoord 8
Zoals aangegeven in antwoord op vraag 2 is Nepluvi betrokken bij de
organisatie van dit evenement.
Vraag 9
Hoe oordeelt u over het gegeven dat een zittend parlementariër als vertegenwoordiger van de Nederlandse en Europese pluimvee-industrie een vleeslobbyevenement organiseert op een locatie die sterk is gelieerd aan het
parlement?
Antwoord 9
Het is niet aan het Kabinet om een oordeel te vellen over het functioneren
van Kamerleden.
Vraag 10
Hoe rijmt u uw eventuele aanwezigheid bij deze BBQ met het belang van een
onafhankelijk en transparant bestuur?
Antwoord 10
Ik ben – als Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit – kort
aanwezig geweest bij NLvoedt, omdat ik een belangrijke rol weggelegd zie
voor de grote ketenpartijen in de transitie van de landbouw. Dit evenement
bood mij de kans om deze boodschap onder de aandacht te brengen. Het
doel van mijn aanwezigheid was transparant. De andere aangeschreven
bewindspersonen waren niet aanwezig op het evenement.
Vraag 11
Hoe rijmt u uw eventuele aanwezigheid bij deze BBQ met de uitdagingen en
doelen op het gebied van dierenwelzijn, klimaat, natuur en volksgezondheid?
Antwoord 11
De uitdagingen op bovengenoemde onderwerpen zijn groot en vragen onze
volledige inzet. Het bezoek aan NLvoedt heeft voor mij bevestigd dat de
samenwerking met de grote ketenpartijen en industrieën op deze thema’s
verbetering behoeft. Ik zou graag zien dat er veel meer aandacht is voor de
duurzaamheid en diervriendelijkheid van de producten, de herkomst en op
welke manier de aanwezige ketenpartijen boeren kunnen ondersteunen bij
een duurzaam verdienvermogen. Ik heb daarom op deze bijeenkomst
publiekelijk deze partijen opgeroepen om te verduurzamen en diervriendelijker te produceren en daarmee niet te wachten op de vraag vanuit de
samenleving, maar daar al op te anticiperen en er vanuit intrinsieke motivatie
mee aan de slag te gaan. Ook had ik tijdens NLvoedt graag meer willen
horen over de inzet van de grote ketenpartijen voor een duurzame en
toekomstbestendige landbouw. Dat zou wat mij betreft beter passen in de
huidige actualiteit. Ik hoop dat mijn oproep eraan bijdraagt dat NLvoedt zich

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

blijft ontwikkelen en tijdens toekomstige bijeenkomsten meer zal inspelen op
de transitie van de landbouw en op de thema’s die u noemt. Daarbij zou het
mooi zijn als ook de boeren zelf een onderdeel zijn van de bijeenkomst en er
een nog breder en passender voedselaanbod is.
Vraag 12
Kunt u toezeggen dat u vanwege bovenstaande bezwaren afziet van een
bezoek aan de BBQ? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
Zoals aangegeven bij het antwoord op vraag 11 hoop ik dat NLvoedt zich
blijft ontwikkelen in het bieden van een volledig en representatief voedselaanbod, waarbij ook andere sectoren een grotere rol krijgen, zoals bijvoorbeeld
de akkerbouw en plantaardige eiwitten. Met meer aandacht voor een
duurzame en toekomstbestendige landbouw en de positie en het verdienvermogen van boeren. Daarbij hoop ik dat de ketenpartijen de volgende keer
kunnen laten zien hoe zij de boeren ondersteunen in de opgaven die er liggen
op het gebied van klimaat, natuur, water en dierenwelzijn.
Volgend jaar is het aan het nieuwe kabinet om opnieuw een afweging te
maken om wel of niet aan te sluiten bij de bijeenkomst.
Vraag 13
Bent u bereid in overleg met Nieuwspoort te komen tot beleid waarin
dergelijke lobbyactiviteiten worden uitgesloten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 13
Nee, er is geen grond om dergelijke bijeenkomsten uit te sluiten. Net als
vertegenwoordigers van andere maatschappelijke belangen, staat het de
organiserende partners van NLvoedt alsook Nieuwspoort zelf vrij een
dergelijk evenement te organiseren en hiervoor politici en journalisten uit te
nodigen.
Zoals ook in antwoord 7 gesteld, maken politici vervolgens – met inachtneming van het belang van hun onafhankelijke positie – de afweging of zij bij
een dergelijk evenement aanwezig zijn. Het staat uw Kamer vrij om zelf met
Nieuwspoort hierover in overleg te treden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4