Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1125
Vragen van het lid Beckerman (SP) aan de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties over het bericht dat ook in Nederland gebouwen staan
die, net als de afgebrande Grenfell-toren in Londen, zijn bekleed met
brandonveilige gevelpanelen (ingezonden 24 januari 2018).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 12 februari 2018).
Vraag 1
Weet u op welke schaal in Nederland brandonveilige gevelpanelen zijn
toegepast, op zowel hoge als op lage gebouwen? Wat is uw reactie op het
nieuws dat deze brandgevaarlijke gevelplaten door heel Nederland zijn
gebruikt en «niemand lijkt te weten op welke schaal»?1
Antwoord 1
Als antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden op de vragen 3,
4 en 5 van het lid Ronnes (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018,
nr. 1125).
Vraag 2
Is het waar dat het type paneel dat is gebruikt op de Grenfell-toren in Londen
ook (veelvuldig) is en wordt gebruikt in Nederland? In hoeverre beoordeelt u
deze panelen, met veel kunststof aan de binnenkant, als zeer gevaarlijk? Zijn
er andere panelen die in Nederland worden gebruikt, die u als gevaarlijk
beoordeelt? Is het naar uw mening noodzakelijk om deze en/of andere
gevelplaten te verbieden?
Antwoord 2
In de Grenfell-toren, een woongebouw, waren aluminium composietplaten
(ACM-platen) toegepast met een polyethyleen vulling. ACM-platen zijn ook in
Nederlandse gebouwen toegepast, maar wel hoofdzakelijk in utiliteitsgebouwen zoals kantoren en industriegebouwen. De toepassing van ACM-platen in
woongebouwen zoals de Grenfell-toren is in Nederland niet gebruikelijk.
Het Bouwbesluit 2012 stelt eisen aan de brandveiligheid van gevels van
gebouwen. De zwaarte van deze eisen is onder andere afhankelijk van de

1

ah-tk-20172018-1125
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.trouw.nl/home/door-heel-nederland-staan-gebouwen-met-brandgevaarlijkegevelpanelen~ad6345c0/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

hoogte van een gebouw2. De eisen gelden verder voor de volledige gevelconstructie inclusief de daarin toegepaste gevelplaten. Gevelconstructies met
ACM-platen kunnen in principe voldoen aan het Bouwbesluit 2012, maar dit is
afhankelijk van de voor een gebouw geldende eisen en de precieze uitvoering
en samenstelling van de gevel. Dit geldt ook voor andere typen gevelplaat die
in Nederland worden toegepast. Het verbieden van bepaalde gevelplaten is
daarom niet noodzakelijk.
Vraag 3
In hoeverre is de uitspraak van brandveiligheidsadviseur Peter van der Leur
van adviesbureau DGMR juist dat door slechte controle onduidelijk is op
welke schaal de nog gevaarlijkere platen voorkomen? Hoe wordt er in
Nederland gecontroleerd, op welke schaal en door wie?
Antwoord 3
Deze uitspraak van de heer Van der Leur in het bericht in Trouw heeft
betrekking op de controle tijdens de bouw door het gemeentelijke bouw- en
woningtoezicht. Hij merkt daarbij op dat gemeenten tijdens de bouw
steekproefsgewijs controleren of de bouwmaterialen overeenkomen met wat
in de aangevraagde vergunning werd aangekondigd, maar dat zij niet alles
kunnen langs lopen, want dat zou veel te veel werk zijn. Ik kan mij vinden in
deze uitspraak. Ik wil in dit kader overigens niet spreken van een slechte
controle door gemeenten. Gemeenten hebben beleidsvrijheid hoe vaak zij
controles uitvoeren op de bouwplaats en welke aspecten zij daarbij controleren. Een volledig dekkende controle door gemeenten kan niet worden
verwacht en zou voorbij gaan aan het feit dat bouwende partijen primair zelf
verantwoordelijk zijn voor de bouwkwaliteit en moeten borgen dat materialen
worden toegepast in overeenstemming met de verleende vergunning. Hoewel
het in Nederland kan voorkomen dat er gebouwd wordt in afwijking van de
vergunning, heb ik geen aanwijzingen dat dit op grote schaal is gebeurd als
gaat om de brandveiligheid van gevels. Ook de nu bekende gevallen van
bestaande gebouwen zijn beperkt (zie ook het antwoord op mijn antwoorden
op vragen 4 en 5 het lid Ronnes (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2017–2018, nr. 1125).
Vraag 4
Wat heeft het door voormalig Minister Blok aangekondigde «aan de praktijk
van het toezicht wordt nu gewerkt» en «er wordt een verbeterslag gemaakt»
concreet opgeleverd om de controles aan te scherpen?3 Acht u deze
verbeterslag voldoende, gezien de recente opmerkingen van specialisten over
de gebrekkige controle? In hoeverre is de situatie verbeterd nadat voormalig
Minister Blok stelde dat op teveel plaatsen bouwers vertelden dat de
gemeente nooit kwam kijken en dat er in die zin een papieren werkelijkheid
was ontstaan? Deelt u de mening dat de recente berichtgeving een bevestiging is van de eerdere conclusie van de heer Van Vollenhoven van de
Onderzoeksraad voor Veiligheid dat de overheid teveel uit handen geeft?
Antwoord 4
In uw vraag refereert u aan de mondelinge beantwoording van vragen van
het lid Van Eijs door de voormalig Minister van Veiligheid en Justitie op
20 juni 2017. De door uw geciteerde uitspraken hadden betrekking op het
Wetsvoorstel kwaliteitsborging voor het bouwen die thans ter behandeling in
de Eerste Kamer ligt. De uitspraken van de Minister hadden dus geen
betrekking op het verbeteren van het huidige gemeentelijk toezicht op de
uitvoering van de bouw. Ik deel ook niet de mening dat de recente berichtgeving een bevestiging is van de genoemde conclusie dat de overheid teveel uit
handen geeft. De bestaande gebouwen waarvan de gevels nu niet brandveilig
genoeg blijken te zijn, zijn gebouwd onder de huidige regelgeving waarbij het
toezicht op de bouw bij gemeenten ligt. Het wetsvoorstel Kwaliteitsborging
2

Voor meer informatie over de eisen die het Bouwbesluit 2012 stelt aan de brandveiligheid van
gevels, verwijs ik naar de antwoorden op eerdere Kamervragen (vergaderjaar 2016–2017,
Aanhangselnummer 2289).
3
Mondelinge Vragen van het lid Van Eijs aan de Minister van Veiligheiden Justitie, bij
afwezigheid van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, over het bericht
«Pieter van Vollenhoven: overheid geeft te veel uit handen» (20 juni 2017).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

voor het bouwen beoogt het toezicht op de bouw te verbeteren met een
onafhankelijke private kwaliteitsborger die bij gereedkomen van het gebouw
moet verklaren dat voldaan wordt aan de bouwvoorschriften. Deze kwaliteitsborger zal onderworpen zijn aan toezicht door een landelijke publiekrechtelijke toezichthouder.
Vraag 5
Heeft u naar aanleiding van het Engelse onderzoeksrapport naar de Grenfellbrand bekeken of in Nederland aanvullende maatregelen nodig zijn? Wat was
daarbij uw conclusie?4
Antwoord 5
Het Engelse onderzoeksrapport naar de Grenfell brand is nog niet beschikbaar.
Vraag 6
Is het naar uw mening nodig om het Bouwbesluit (2012) nog aan te passen,
mede gezien het feit dat u aangaf dat brandveiligheidseisen wel worden
gesteld aan constructieonderdelen of scheidingsconstructies, maar niet aan
de afzonderlijke materialen die hier deel van uit maken? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 6
Dit is naar mijn mening nu niet nodig. Met de eisen die het Bouwbesluit 2012
stelt aan constructieonderdelen of scheidingsconstructies wordt de brandveiligheid voldoende geregeld. Ik wacht het onderzoek van Grenfell-toren af en
zal daarna bezien welke maatregelen nodig zijn in Nederland.
Vraag 7
In hoeverre klopt de uitspraak van brandveiligheidsadviseur Peter van der
Leur van adviesbureau DGMR dat gemeenten slechts steekproefsgewijs
tijdens de bouw controleren of de bouwmaterialen overeenkomen met wat in
de aangevraagde vergunning werd aangekondigd en dat gemeenten niet alles
kunnen langslopen, omdat veel te veel werk zou zijn en de gevel voor
gemeentes niet direct als cruciaal geldt?
Antwoord 7
Als antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 3.
Vraag 8
Is het waar dat uw ministerie verkoopcijfers heeft gevraagd of opgeëist van
de leveranciers van panelen en «dat de Minister dat toen niet is gelukt»,
waarbij «onduidelijk is of de bedrijfssector de cijfers niet had, of niet wilde
geven» zoals de directeur van Vereniging Woning- en Bouwtoezicht stelt? Zo
ja, op welke wijze bent u van plan deze cijfers alsnog te krijgen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 8
Als antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden op de vraag 6
van het lid Ronnes (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018, nr.
1125).
Vraag 9
Deelt u de zorg dat een aannemer de goedkopere en gevaarlijkere platen
gewoon kan bestellen en daarmee, tegen de regels in, een hoog gebouw kan
bekleden? In hoeverre schieten naar uw mening wetten, regels en controle
hier tekort? Bent u voornemens wetten, regels en controle aan te scherpen?
Antwoord 9
Het huidige gemeentelijke toezicht geeft nu al de mogelijkheid voor de
gemeenten om te voorkomen dat in afwijking van een omgevingsvergunning
wordt gebouwd. Overigens is een aannemer primair zelf verantwoordelijk dat
hij (veilige) platen toepast en bouwt volgens de vergunning. Desondanks kan
4

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2289

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

het voorkomen dat er in strijd met de vergunning wordt gebouwd. Door mijn
ambtsvoorgangers is mede daarom ingezet op de verbetering van de borging
van de bouwkwaliteit, waaronder de brandveiligheid. Dit heeft geresulteerd in
het wetsvoorstel Kwaliteitsborging voor het bouwen5 dat uitgaat van een
beoordeling van het gerede bouwwerk in plaats van alleen een beoordeling
van het ontworpen bouwwerk. Een onafhankelijke kwaliteitsborger moet deze
beoordeling uitvoeren en verklaren dat het gerede gebouw voldoet aan de
bouwvoorschriften (Bouwbesluit 2012).
Vraag 10
Zijn er naar aanleiding van de recente storm in Nederland meldingen gedaan
over gevelplaten die onvoldoende zijn geborgd en bij harde wind (storm) uit
hun ophanging zijn gekomen? Zo ja, hoe vaak is dat gebeurd? Is het volgens
u nodig extra maatregelen te nemen om dit in de toekomst, waar mogelijk, te
voorkomen?
Antwoord 10
Er zijn aan mij geen meldingen gedaan over incidenten met gevelplaten bij
de recente storm. Ik heb naar aanleiding van uw vraag ook navraag gedaan
bij de Vereniging Bouw- en woningtoezicht Nederland (VBWTN) en die geeft
aan drie verschillende incidenten met gevelplaten te kennen. Gezien de
sterkte van de storm viel dit aantal incidenten mee. Er is geen aanleiding om
extra maatregelen te nemen.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van de leden
Ronnes (CDA), ingezonden 24 januari 2018 (Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2017–2018, nr. 1125) en Koerhuis (VVD) ingezonden 24 januari
2018 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018, nr. 1127).

5

Aangenomen door de Tweede Kamer op 21 februari 2017 en thans ter besluitvorming in de
Eerste Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4