Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 603

Wijziging van de Tijdelijke wet Groningen in
verband met de versterking van gebouwen in de
provincie Groningen

Nr. 6

VERSLAG
Vastgesteld 20 november 2020
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat, belast met het
voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt
verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen en de
gemaakte opmerkingen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord,
acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.
INHOUDSOPGAVE
I.
1.
1.1.
1.2.
1.3.
1.4.
2.
2.1.
2.2.
2.2.1.
2.2.2.
2.2.3.
2.2.4.
2.2.5.
2.2.6.
2.3.
2.3.1.
2.3.2.
2.3.3.
2.4.
2.5.
2.5.1.
2.5.2.
2.5.3.
2.5.4.

kst-35603-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

ALGEMEEN
Inleiding
Aanleiding
Doel
Reikwijdte voorstel
Samenhang schade en versterken
Versterkingsproces
Het versterkingsproces vanuit perspectief eigenaar
Rolbeschrijving partijen
Eigenaar van een gebouw
Gemeenten
Minister van Economische Zaken en Klimaat
De NCG
Adviescollege Veiligheid Groningen
Maatschappelijke organisaties
Veiligheid, normstelling en wijze van beoordelen
HRA
Typologie-aanpak
Praktijkaanpak
Planning en prioritering
Programma van aanpak
Programma van aanpak
Prioritering in programma van aanpak
Uitvoeringstoets Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
Vaststelling programma van aanpak

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

2
4
4
5
9
10
12
12
13
13
14
14
14
14
14
15
15
15
16
16
16
16
16
16
17

1

2.6.
2.6.1.
2.6.2.
2.6.3.
2.6.4.
2.6.5.
2.6.6.
2.6.7.
2.7.
2.8.
2.8.1.
3.
4.
4.1.
5.
5.1.
5.2.
6.
7.
II.

De versterking van een gebouw
Uitvoeren opname en beoordeling
Uitkomst beoordeling
Versterkingsbesluit algemeen
Inhoud versterkingsbesluit
Coördinatie vergunningverlening
Gedoogplicht
Uitvoering
Rechtsbescherming
Relatie met hoger recht
Bescherming persoonsgegevens
Financiering en heffing
Samenhang met andere dossiers
Samenhang met afbouw gaswinning
Gevolgen en neveneffecten
Administratieve lasten voor burgers en bedrijven
Gevolgen voor het MKB
Adviezen en internconsultatie
Routekaart naar herstel/klantreis
ARTIKELGEWIJS
Artikel I
Onderdeel B
Onderdeel C
Onderdeel E
Onderdeel F
Onderdeel G
Onderdeel H
Artikel III

17
17
17
18
19
19
19
19
20
20
20
20
20
20
20
20
21
21
21
22
22
22
22
23
23
26
26
26

I. ALGEMEEN
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de wijziging van
de Tijdelijke wet Groningen in verband met de versterking van gebouwen
in de provincie Groningen. Deze leden vinden het goed dat een aantal
zaken rondom de versterking nu ook wettelijk worden vastgelegd. De
afgelopen jaren zijn er al diverse stappen gezet (zoals afbouw gaswinning
naar nul, Nationaal Programma Groningen, regiodeal), maar we zijn er
nog zeker niet. Het is volgens deze leden nu zaak dat de versterking van
de gebouwen in de praktijk ook daadwerkelijk wordt versneld. Dat is van
belang voor de veiligheid en het vertrouwen van de Groningers. Tot nu
toe verloopt de versterkingsoperatie nog tergend langzaam, zo menen
deze leden. Hoe draagt dit wetsvoorstel bij aan het versnellen van de
versterkingsoperatie? Wat verandert er met deze wijziging van de wet in
de praktijk voor de Groningers en ten opzichte van de huidige situatie/
praktijk?
De leden van de VVD-fractie vragen of er een totaaloverzicht van lagere
regelgeving die voortvloeit uit deze wetswijziging kan worden gegeven
door de regering, bijvoorbeeld een algemene maatregel van bestuur
(AMvB) of ministeriële regeling. Hoe wordt de Kamer bij deze lagere
regelgeving betrokken? Geldt er wel of geen voor- of nahangbepaling?
Waarom is daar wel of niet voor gekozen (per AMvB of ministeriële
regeling)?
De leden van de VVD-fractie vragen waarom er geen evaluatiebepaling in
het wetsvoorstel is opgenomen om te kijken of er na bijvoorbeeld twee
jaar bijgestuurd moet worden. Deze leden vragen tevens hoe wordt
voorkomen dat er wordt geredeneerd vanuit regels, processen en
procedures, in plaats van het oplossen van het probleem van de
bewoners en bedrijven in Groningen? Deze leden hebben in de begelei-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

2

dende brief bij het wetsvoorstel gelezen dat onderdelen uit het
programma «Eigen Initiatief» opgenomen zijn in het wetsvoorstel. Welke
onderdelen zijn dat?
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
en hebben hierover nog enkele vragen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Deze leden vinden het teleurstellend dat dit wetsvoorstel
pas nu voor behandeling bij de Kamer is ingediend. De versterkingsoperatie is nog steeds niet goed op gang gekomen. Deze leden missen de
vereiste crisisaanpak. Deze wet zet stappen in de goede richting, maar
zoals altijd op dit dossier is het de vraag of de uitvoering ruimhartig en
adequaat is. Deze leden hebben vragen over het voorliggende
wetsvoorstel.
De leden van de SP-fractie hebben met teleurstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel dat voorligt en hebben hier vragen over. De Verenigde
Naties (VN) zegt dat de Nederlandse regering maatregelen moet nemen
om de fysieke veiligheid en de mentale gezondheid te waarborgen, alsook
de veiligheid van hun woningen. Naast gepaste compensatie moet
toekomstige schade worden voorkomen, aldus de VN1. De Onafhankelijk
Raadsman roept op tot gelijkwaardige behandeling van gedupeerden.
Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat meer dan 10.000 mensen
gezondheidsschade hebben door de manier waarop de overheid met hen
omgaat. Maatschappelijk organisaties roepen op tot eenduidige strategie
en een integrale aanpak van schadeafhandeling en versterking. Zelfs
toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseert een
crisisaanpak. Dit alles blijkt nog niet genoeg voor deze regering om een
fundamenteel andere aanpak te kiezen, aldus deze leden. Zij vrezen dat
door datgene wat tot nu toe steeds mislukte vast te leggen in een wet de
kansen op een veilig thuis en herstel van schade hiermee verkleinen of
zelfs verdwijnen. Tevens leidt dit wetsvoorstel volgens deze leden niet tot
een eenduidige eindverantwoordelijkheid en sturing waardoor duidelijkheid voor de gedupeerden uitblijft.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel dat moet dienen tot veilige gebouwen
in Groningen. De aan het woord zijnde leden waarderen de doelstellingen
van een navolgbaar en transparant versterkingsproces met een centrale
rol voor bewoners en eigenaren. Deze leden zijn er echter niet op gerust
dat onderhavig wetsvoorstel voldoende waarborgt dat bewoners en
eigenaren voldoende en tijdig worden ondersteund bij de versterking van
hun woning of gebouw. Hieromtrent hebben deze leden een aantal vragen
en opmerkingen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de wijziging van de Tijdelijke wet Groningen in verband met
de versterking van gebouwen in de provincie Groningen. Deze leden
onderschrijven het doel van de wet: te komen tot veilige gebouwen in
Groningen. Wel hebben deze leden de nodige – soms kritische – vragen
over de gevolgen en de toepassing daarvan.
De leden van de 50PLUS-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het voorliggende wetsvoorstel.

1

United Nations Human Rights Committee 25 juli 2019 «Concluding observations on the fifth
periodic report of the Netherlands*» (https://tbinternet.ohchr.org/Treaties/CCPR/
Shared%20Documents/NLD/INT_CCPR_COC_NLD_35596_E.pdf)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

3

1. Inleiding
1.1. Aanleiding
De leden van de VVD-fractie vragen wat het betekent voor het tempo van
de versterking dat ervoor is gekozen om gehoor te geven aan de wens van
de regio om gemeenten een sturende rol te geven. In hoeverre hebben
gemeenten hiervoor dan ook voldoende bevoegdheden? Hoe is invulling
gegeven aan de wens om ruimte te bieden aan bewoners en/of eigenaren
die zelf de versterking ter hand willen nemen?
De leden van de CDA-fractie spreken hun waardering uit over het feit dat
gehoor is gegeven aan de wens van de regio om gemeenten een sturende
rol te geven. Ook waarderen deze leden de ruimte die met dit wetsvoorstel aan bewoners wordt geboden om zelf hun eigen keuzes te maken en
de keuze die is gemaakt voor één integraal versterkingsbesluit. Deze leden
merken echter op dat er niet voor is gekozen om een zelfstandig bestuursorgaan verantwoordelijk te maken voor de besluitvorming in de versterkingsoperatie. Zij vragen de regering om deze keuze te verduidelijken.
Waarom is hier niet voor gekozen? Wat zouden de voor- en nadelen zijn
geweest als er wel was gekozen voor een zelfstandig bestuursorgaan?
Wat betekent deze keuze voor de navolgbaarheid en transparantie van het
versterkingsproces voor bewoners in het gebied? Ook merken deze leden
op dat de Afdeling advisering van de Raad van State heeft geadviseerd
om de gemeenten een adviesrecht te geven. De regering heeft hier echter
niet voor gekozen. Deze leden vragen de regering om te verduidelijken
waarom er niet gekozen is voor een adviesrecht voor de gemeenten. Wat
waren voor de regering de belangrijkste redenen om hier niet voor te
kiezen?
De leden van de CDA-fractie vragen de regering tevens waarom het
advies van SodM uit de Voortgangsrapportage SodM Groningen 2019 –
20202, waarin aan de bewindspersonen werd geadviseerd om alsnog te
kiezen voor een crisisaanpak, niet is overgenomen. Waarom is er door de
regering niet voor deze crisisaanpak gekozen? Wat waren daarbij de
belangrijkste overwegingen voor de regering? Kernpunt van de door
SodM voorgestelde crisisaanpak is een focus op het borgen van
veiligheid, met een krachtige en éénduidige sturing. In hoeverre is hier
volgens de regering al dan niet sprake van in het voorliggend
wetsvoorstel?
De leden van de CDA-fractie merken op dat er op 6 november 2020
bestuurlijke afspraken tussen het Rijk, de provincie Groningen en de zeven
gemeenten in het aardbevingsgebied zijn gepresenteerd3. Als onderdeel
van deze afspraken zullen veel eigenaren de keuze moeten maken tussen
een nieuwe beoordeling op nieuwste norm en uitvoering van de liggende
beoordeling. Deze leden vragen de regering te verduidelijken hoe deze
bestuurlijke afspraken zich verhouden tot voorliggend wetsvoorstel voor
versterking. In hoeverre en hoe sluiten het wetsvoorstel en de bestuurlijke
afspraken op elkaar aan? Deze leden vragen de regering hier voor
behandeling van het wetsvoorstel duidelijkheid over te verschaffen.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering of zij dit
wetsvoorstel passend acht bij de crisisaanpak die de versterkingsaanpak
nodig heeft. Deze leden vragen ook wat de stand van zaken is rondom het
versnellingspakket. In hoeverre hangt het versnellingspakket samen met

2
3

Kamerstuk 33 529, nr. 800.
Kamerstuk 33 529, nr. 830.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

4

dit wetsvoorstel? Wanneer is de versterkingsopgave naar verwachting
compleet afgerond?
De leden van de SP-fractie constateren dat het kabinet in 2018 besloot de
gaswinning in het Groningerveld versneld af te bouwen. De verwachting
daarbij is dat de kans op een grote beving kleiner wordt en dat het aantal
bevingen af zal nemen. Hoewel deze leden blij zijn met die beslissing, is
helaas niet met zekerheid te zeggen wanneer de bevingen in het gebied
zullen stoppen. De gevolgen van de ontstane aardbevingen zijn enorm.
Overheidsfalen leidde tot een nog grotere ellende. Door de manier
waarop de overheid met gedupeerden is omgegaan, zijn naast huizen ook
mensen en buurten verscheurd, zo constateren deze leden. Het publiek
maken van de versterkingsoperatie, nadat dat ook al voor de schadeafhandeling is gebeurd, juichen deze leden toe. Deze leden hopen dat door
invoering van deze wet de belangen van Groningers voorop staan.
De leden van de SP-fractie constateren dat de wijziging van artikel 52g,
derde lid, van de Mijnbouwwet in 2018 maakte dat de zorgplicht van de
Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) werd afgezwakt, waarmee de
rechtspositie van de Groninger zwakker werd. Immers, er redelijkerwijs
alles aan doen om schade door bodembeweging te voorkomen (artikel
33), is toch echt wat anders dan voorkomen dat de veiligheid wordt
geschaad (artikel 52g, lid 3). Is de regering alsnog bereid de zorgplicht
voor gedupeerden te versterken? Hoe gaat de regering regelen dat
Groningers weer dezelfde rechten krijgen als de rest van Nederland? Hoe
wordt het vertrouwen in de rechtsstaat hersteld?
De leden van de 50PLUS-fractie juichen toe dat meer ingezet wordt op
eigen regie van de bewoner. Zoals ook uit een op 17 november 2020
aangenomen motie van het lid Van Otterloo4 is gebleken, vinden deze
leden het belangrijk dat er zoveel mogelijk maatwerk wordt geleverd in
deze ondersteuning. Wie ontzorgd wil worden, moet worden ontzorgd.
Wie zelf het heft in eigen hand wil hebben, moet daartoe de gelegenheid
krijgen. Deze leden vragen een reactie hierop van de regering.
1.2. Doel
De leden van de VVD-fractie lezen in de memorie van toelichting dat het
wetsvoorstel tot een duidelijke verantwoordelijkheidsverdeling en
mogelijkheden tot versnelling van de uitvoering leidt. Kan dit uitgebreid
worden toegelicht, met name die van de beide ministeries, Instituut
Mijnbouwschade Groningen (IMG) en Nationaal Coördinator Groningen
(NCG)? Deze leden lezen tevens dat het primair aan de gemeenten is om
met het oog op de veiligheid keuzes te maken over planning en uitvoering
van de versterking. Hoe worden bewoners en bedrijven daarbij betrokken?
Hoe is dat vastgelegd in dit wetsvoorstel?
De leden van de VVD-fractie stellen vast dat er een gecoördineerde
behandeling van het versterkingsbesluit met de gemeentelijke vergunningsprocedures wordt voorgesteld. Hoe is dat vastgelegd? Hoe wordt
voorkomen dat er toch zaken dubbel gebeuren, zoals het checken van de
onderbouwing van de versterking? Waarom is er niet voor gekozen om
voor de vergunningsprocedures een soort van crisisaanpak te regelen in
deze wet, zoals een brede ontheffing voor de Natuurbeschermingswetvergunning, met het oog op de versnelling?

4

Kamerstuk 33 529, nr. 826.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

5

De leden van de CDA-fractie lezen met genoegen dat door dit
wetsvoorstel bewoners meer centraal komen te staan in de versterkingsoperatie en daarbij controle houden over wat er wel of niet met hun
gebouw gebeurt. Deze leden lezen tevens met genoegen dat er één
centraal aanspreekpunt komt, de NCG, waarbij bewoners vanaf het begin
van het versterkingsproces tot en met de nazorg na oplevering terecht
kunnen voor ondersteuning. Echter, het blijft een feit dat er naast de NCG
nog vele andere partijen, zoals gemeenten, provincie, en de Ministeries
van Economische Zaken en Klimaat en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, betrokken zullen zijn bij het uitvoeren van de
versterking. Deze partijen hebben daarbij verschillende rollen en
verantwoordelijkheden. Het gevaar blijft daarbij bestaan dat bewoners
van doen krijgen met een voor hen onoverzichtelijke situatie. Deze leden
vragen de regering daarom uiteen te zetten hoe de rol van de NCG als
aanspreekpunt voor bewoners in de praktijk gestalte zal krijgen. Kunnen
bewoners bij elke stap in de door de regering beschreven «routekaart naar
herstel», alsmede tijdens het proces wat aan de routekaart vooraf gaat,
terecht bij de NCG of zullen zij alsnog zelf met andere overheidspartijen in
contact moeten treden? Indien dat laatste het geval is, voor welke stappen
voor, tijdens en na de routekaart naar herstel geldt dit en bij welke partijen
kunnen bewoners daarbij terecht?
De leden van de CDA-fractie hebben ten aanzien van het bovenstaande
nog de volgende concrete vragen. Zo lezen deze leden dat het Rijk kan
worden aangesproken wanneer onvoldoende maatregelen voor de
versterking van een gebouw worden getroffen. Indien hiertoe aanleiding
is, tot wie dient een bewoner zich dan te wenden? Kan de bewoner
hiervoor terecht bij de NCG als centraal aanspreekpunt of is het Rijk het
eerste aanspreekpunt? Kan de regering verduidelijken hoe de route die
een bewoner dient te bewandelen er in een dergelijk geval uit zou zien?
Ook lezen deze leden dat het primair aan de gemeente is om met het oog
op de veiligheid keuzes te maken over planning en uitvoering van de
versterking en dat inspraak bij het opstellen van de programma’s van
aanpak mogelijk is. Deze leden vragen de regering wat er precies wordt
bedoeld met deze inspraak bij het opstellen van de programma’s van
aanpak. Hoe zal deze inspraak worden vormgegeven? Wat als een
bewoner het niet eens is met deze keuzes met betrekking tot planning en
uitvoering van de versterking? Kan de bewoner hiervoor terecht bij de
NCG als centraal aanspreekpunt of is de gemeente in dit geval het eerste
aanspreekpunt? Kan de regering verduidelijken hoe de route die een
bewoner dient te bewandelen er in een dergelijk geval uit zou zien?
De leden van de CDA-fractie lezen dat het wetsvoorstel laagdrempelige
rechtsbescherming aan belanghebbenden biedt die zich niet kunnen
vinden in de voorgenomen versterking. Deze leden vragen de regering
met enkele voorbeelden te verduidelijken waar een dergelijk geschil over
zou kunnen gaan en in welke gevallen dit zou kunnen leiden tot aanpassingen in de voorgenomen versterking.
De leden van de CDA-fractie delen de constatering van de regering dat het
van groot belang is om snelheid te krijgen in de versterkingsoperatie.
Deze leden vragen de regering om dieper in te gaan op hoe en waarom
met dit wetsvoorstel daadwerkelijk snelheid wordt gekregen in de
versterkingsoperatie. Welke elementen van het wetsvoorstel moeten gaan
zorgen voor deze versnelling? Daarbij vragen deze leden de regering
tevens specifiek in te gaan op de gecoördineerde behandeling van het
versterkingsbesluit met de gemeentelijke vergunningsprocedures en hoe
dit zal leiden tot versnelling. Is deze gecoördineerde behandeling al
vergaand in voorbereiding? Kan de regering aangeven welke gemeenten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

6

in staat zijn om hier op korte termijn invulling aan te geven en hoe deze
gecoördineerde behandeling in de praktijk zal gaan werken?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of niet een bredere doelstelling
moet worden gedefinieerd, zoals het aardbevingsbestendig maken van
gebouwen. Op dit moment wordt alleen rekening gehouden met het
overlijdensrisico, terwijl ongestoord woongenot een breder begrip is.
Daarnaast vragen deze leden wat de consequenties zijn als iemand afziet
van versterking. Wie is er dan verantwoordelijk voor mijnbouwschade?
De leden van de SP-fractie lezen dat het doel van dit wetsvoorstel is het
bereiken van veilige gebouwen in Groningen. In plaats van het aardbevingsbestendig maken van onveilige gebouwen, wordt dit in dit
wetsvoorstel beperkt tot het overlijdensrisico. Is de regering bereid dit
wetsvoorstel zo aan te passen dat het doel is «gebouwen aardbevingsbestendig maken», zodat deze aansluit op de ambitie uit het Bestuursakkoord? De regering mist, wat deze leden betreft, een belangrijk ander
doel. Deze wet zou ook moeten bijdragen aan het herstel en versterking
van de gezondheid van inwoners van Groningen en het herstellen van
scheuren in – en het versterken van – de samenleving. Hoe gaat de
regering dit herstel actief regelen?
De leden van de SP-fractie constateren dat de NCG in december 2016 in
het meerjarenprogramma schrijft dat de bewoner centraal dient te staan.
Deze leden constateren dat de wil er al lang is, maar dat het nog steeds
niet is gelukt de bewoner centraal te stellen. Om de eigenaar een sterke
positie en regie te geven, biedt het wetsvoorstel onder andere een
transparant en navolgbaar versterkingsproces. Hoe groot is de transparantie en navolgbaarheid als bepaalde processtappen pas later via een
AMvB en andere regelingen geregeld gaat worden? Wat betekent dit
precies voor mensen die al langer in het proces zitten? Draagt dit
wetsvoorstel bij aan meer eenduidigheid en gelijkheid? Zo ja, hoe? Deze
leden vinden ten aanzien van de rol van de eigenaar en meenemen van
eigen wensen, het «in nauw overleg» van de NCG met de bewoner gaan
over het versterkingsbesluit een prima uitgangspunt. Maar wat betekent
dat «nauw overleg»? Staat de inwoner inderdaad centraal hier? Hoeveel
inbreng heeft de bewoner in dat nauw overleg? Hoeveel initiatief kan de
bewoner eigenlijk nemen? Wanneer en hoe wordt dat initiatief ook
beloond? Begeleidt het NCG als centraal aanspreekpunt de eigenaar
wanneer deze invulling geeft aan het versterkingsbesluit? Of bemiddelt
het NCG ook als centraal aanspreekpunt tussen gemeente, buren en
aannemer? Wordt de bewoner op deze manier ontzorgd?
De leden van de SP-fractie willen dat iedereen die zich onveilig voelt een
opname kan verzoeken, ongeacht of men al in een versterkingstraject zit
of waar men woont. Hoeveel mensen hebben inmiddels een dergelijk
verzoek gedaan? Hoe lang duurt het voordat een opname dan plaatsvindt?
Hoeveel verzoeken worden er opgenomen en beoordeeld? Hoe snel
gebeurt dat? Waarom moet de gemeente weer betrokken worden
wanneer het gebouw versterkt moet worden?
De leden van de SP-fractie constateren dat, net als het centraal stellen van
de bewoner, over het versnellen van de versterking ook al jaren wordt
gesproken. Er zijn al vaak mooie dingen beloofd. Maar wanneer deze
leden kijken naar de huidige cijfers, zien ze dat in september 2020 elf
panden en in oktober 2020 vijf panden zijn opgeleverd, alle eerdere
versnellingsmaatregelen ten spijt. Hoe ver is het met de voorbereidingen
voor de gemeentelijke vergunningsprocedures? Hoeveel gemeenten
kunnen vergunningen aan het versterkingsbesluit koppelen? En wanneer?
Een crisisaanpak betekent per definitie iets anders doen dan men gewend

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

7

is, ze menen deze leden. Een crisisaanpak waarbij de rollen van de
overheid en de bewoner fundamenteel omdraaien. De bewoner kiest om
schade te herstellen, huis op te knappen of te verstevigen, neemt het
initiatief en komt met een voorstel. En de overheid faciliteert, ondersteunt,
denkt mee en beoordeelt het voorstel.
De leden van de PvdA-fractie lezen dat bij de bepaling of een gebouw in
aanmerking komt voor versterkingsmaatregelen, uitsluitend wordt
gekeken naar de kans dat een individu overlijdt in of bij een gebouw door
een aardbeving. Deze leden vragen waarom er niet ook breder wordt
gekeken naar verwachte schade aan het gebouw in het geval van een
aardbeving. Iemand kan immers geïnvesteerd hebben in een fijn huis
zonder dat de kans op overlijden wegens een aardbeving toeneemt. Is de
regering van oordeel dat (het risico op) overlijden de enige vorm van
schade is die Groningers ondervinden wegens aardbevingen? Zo nee,
waarom wordt er bij versterkingsmaatregelen dan uitsluitend naar dit
criterium gekeken? Hoe beoordeelt de regering de vrees van deze leden
dat door het hanteren van dit nauwe criterium Groningers die al jaren
wachten op versterkingsmaatregelen wederom tekort worden gedaan?
Deze leden vragen voorts waar de maximale aanvaardbare kans van 1 op
100.000 per jaar dat een individu overlijdt door een aardbeving op is
gebaseerd. Kan de regering toelichten hoe de kans op overlijden bij een
aardbeving wordt ingeschat? Wordt daarbij rekening gehouden met de
mogelijkheid van sterkere aardbevingen in de toekomst?
De leden van de PvdA-fractie merken op dat er niet is gekozen voor een
onafhankelijke instantie om te beoordelen over de (on)veiligheid van een
gebouw, ondanks de aanbeveling van de Afdeling advisering van de Raad
van State. Deze leden vragen of de regering deze keus nader toe kan
lichten en specifiek kan ingaan op het verschil met schadeafhandeling,
waar wel bewust is gekozen voor een zelfstandig bestuursorgaan dat in
onafhankelijkheid en onpartijdigheid op basis van aansprakelijkheidsrecht
schadevergoedingen aan gedupeerden uitkeert.
De leden van de PvdA-fractie hebben enkele vragen bij de ambitie om de
eigenaar een sterke positie en regie te geven in het versterkingsproces.
Hoeveel bewoners moeten nog beginnen aan het versterkingsproces en
hoeveel bewoners zitten al verder in het proces? Hoe beoogt de regering
een sterkere positie en meer regie te geven aan bewoners die al verder in
het proces zitten? Kan de regering nader toelichten hoe de mogelijkheid
tot inspraak bij het opstellen van de programma’s wordt vormgegeven?
Deze leden vragen tevens waarom het werkingsgebied van de versterking
beperkt is tot zes gemeenten. Waarom is het werkingsgebied niet gelijk
aan het werkingsgebied van schade? Is de regering bereid om het
werkingsgebied van versterking in overeenstemming te brengen met het
werkingsgebied van schade? Is de regering bereid om alle gebouwen die
vallen binnen het werkingsgebied van de beving van Huizinge onder te
brengen bij het werkingsgebied van de versterking? De aan het woord
zijnde leden lezen dat eigenaren die zich niet veilig voelen in hun gebouw
bij de NCG een verzoek kunnen indienen om te laten onderzoeken of hun
gebouw versterking behoeft en dat de NCG aan de hand van enkele
criteria zal onderzoeken of een gebouw versterkt moet worden. Welke
criteria worden hier gehanteerd? Hoe verloopt dit proces indien een
huurder zich niet veilig voelt?
De leden van de PvdA-fractie constateren dat schade en versterken nog
steeds los staan van elkaar. Waarom heeft de regering er niet voor
gekozen beide samen te behandelen? Mensen met grote schade hebben
veelal ook versterking nodig en moeten nu alsnog naar verschillende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

8

instanties en verschillende procedures doorlopen. Hoe rijmt de regering
dit met de wens vanuit de mensen te denken?
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat één van de doelen van de
wet zich beperkt tot uitsluitend het overlijdensrisico. Deze leden zijn van
mening dat een bredere doelstelling, zoals «het aardbevingsbestendig
maken van gebouwen», meer mogelijkheden biedt en passender is bij de
versterkingsoperatie. Deze leden zijn benieuwd of de regering dat met hen
eens is.
De leden van de 50PLUS-fractie lezen dat het van groot belang is om
snelheid te krijgen in de versterkingsoperatie en dat deze snelheid wordt
verkregen door heldere processen van normstelling tot uitvoering en één
integraal versterkingsbesluit. Deze leden vragen een reflectie op de
praktische uitvoering van de versterkingsafspraken. Een eerder gebleken
probleem is een gebrek aan concrete capaciteit om versterkingsactiviteiten uit te voeren. Heldere afspraken zijn belangrijk, maar capaciteit om
ze uit te voeren ook. Is dat er niet, dan lopen alle denkbare afspraken
spaak. Deze leden vragen een reactie hierop van de regering.
1.3. Reikwijdte voorstel
De leden van de VVD-fractie vragen waarom wordt gezegd dat «in
beginsel» alle gebouwen in dit gebied binnen de reikwijdte van dit
wetsvoorstel vallen. Zijn dit dus ook agrarische panden en midden- en
kleinbedrijf (mkb)-panden? Welke vallen er niet binnen? Deze leden
vragen tevens welk voordeel dan wel nadeel er is voor gebouwen die
reeds in een vergevorderd stadium in één van de bestaande uitvoeringsbatches zitten, om niet onder de bepalingen van dit wetsvoorstel te vallen.
Welke gevolgen heeft dat voor die gebouwen?
De leden van de CDA-fractie lezen dat gebouwen die reeds in een
vergevorderd stadium in één van de bestaande uitvoeringsbatches of in
het reeds in uitvoering genomen scholen- of zorgprogramma zitten, van
de reikwijdte van de wet zullen worden uitgezonderd. Ook andere
gebouwen die zich reeds in een vergevorderd stadium van de versterkingsprocedure bevinden kunnen van de reikwijdte van de wet worden
uitgezonderd. Deze leden vragen de regering om aan de hand van het
huidige dashboard van de NCG aan te gegeven hoe ver een gebouw in de
procedure moet zitten om buiten dit wetsvoorstel te vallen. Om hoeveel
gebouwen gaat dat momenteel en om hoeveel gebouwen zal het gaan als
deze wet formeel van kracht is?
De leden van de CDA-fractie vragen ook wat de grondslag van de
versterkingsoperatie is tot aan het in werking treden van dit wetsvoorstel.
Zijn dat de beleidsregels uit juni 2019? Zo ja, kan de regering aangeven
waarin die regels verschillen ten opzichte van voorliggend wetsvoorstel
en daarbij duidelijk maken hoe de praktijk, in ieder geval voorlopig nog,
zal afwijken van de voornemens uit dit wetsvoorstel? In dit kader merken
deze leden tevens op dat momenteel door de NCG wordt gewerkt met een
criterium «verblijfsfunctie» voor gebouwen in de versterking. Hierdoor
wordt een gebouw niet in de versterking meegenomen als het geen
verblijfsfunctie heeft. Met voorliggend wetsvoorstel zal dit veranderen,
maar niet per direct. Deze leden vragen de regering welke mogelijkheid zij
ziet om de definitie van gebouw zoals geformuleerd in voorliggend
wetsvoorstel per direct door de NCG te laten hanteren.
De leden van de CDA-fractie lezen dat infrastructuur, zoals bruggen, dijken
en gebouwen die vallen onder de industrieaanpak, niet onder de
reikwijdte van het voorstel vallen. Voor deze elementen wordt een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

9

afwijkende publieke aanpak uitgewerkt. Deze leden vragen de regering op
welke termijn de infrastructuuraanpak en de industrieaanpak uitgewerkt
zullen worden en wanneer de Kamer daarover wordt geïnformeerd.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen waarom er verschillende
geografische afbakeningen gelden voor schadeafhandeling, versterking
en de waardedalingsregeling. Kan dit toegelicht worden door de regering?
Kan worden aangegeven hoe ver een gebouw in de versterkingsprocedure moet zitten om buiten het wetsvoorstel te vallen? Om welke
gebouwen gaat dit? Deze leden constateren dat de definitie van een
gebouw in het voorliggende wetsvoorstel breder is. Kan de definitie van
gebouw zoals geformuleerd in deze wet niet per direct worden gehanteerd door de NCG?
De leden van de SP-fractie lezen dat de regering contouren van vijf
gemeenten beschrijft. Waarom zijn er voor de schadeafhandeling,
waardevermindering en versterking geografisch drie verschillende
gebieden? Wat ligt daaraan ten grondslag? Deze leden zijn van mening
dat ieder onveilig huis, binnen of buiten deze vijf gemeenten, in
aanmerking dient te komen voor versterking. Welke argumenten heeft de
regering om deze beperking vast te leggen? Wat betekent dit voor mensen
met een onveilig huis buiten deze contouren? Kunnen mensen die net
buiten één van deze gemeenten wonen een opname verzoeken wanneer
zij zich zorgen over de veiligheid maken?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat gebouwen die zich reeds in een
vergevorderd stadium van de versterkingsprocedure bevinden van de
reikwijdte van de wet kunnen worden uitgezonderd. Kan de regering een
indicatie geven in welk stadium van de vertrekprocedure een gebouw zich
moet bevinden om uitgezonderd te kunnen worden? Om welk aandeel
van alle relevante gebouwen gaat dit (ongeveer)?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen aandacht voor de interactie
van het wetsvoorstel met het daaraan voorafgaande bestuursakkoord.
Veel onderdelen van dit wetsvoorstel worden al in het bestuursakkoord
geregeld, soms is er zelfs sprake van tegenstrijdigheden. Zo gaat het
wetsvoorstel uit van een individuele benadering van de Groningers,
terwijl het akkoord uitgaat van clustering. Deze leden vragen daarom hoe
dit wetsvoorstel en het bestuursakkoord zich tot elkaar verhouden. Wat is
de noodzaak en meerwaarde van deze wet gelet op het bestuursakkoord?
De leden van de 50PLUS-fractie lezen dat infrastructuur, zoals bruggen en
dijken, niet onder de reikwijdte van dit voorstel valt. Hiervoor wordt in
overleg met de infrastructuurbeheerders een afwijkende publieke aanpak
uitgewerkt. Gebouwen die vallen onder de industrieaanpak vallen
evenmin onder de reikwijdte. Voor beide zaken wordt een afwijkende
publieke aanpak ontwikkeld. Deze leden horen graag wanneer deze
afspraken bekend worden, en vragen alvast om een doorkijkje.
1.4. Samenhang schade en versterken
De leden van de VVD-fractie vragen waarom er niet in het wetsvoorstel is
opgenomen dat NCG en IMG moeten samenwerken om het proces van
schade en versterken op elkaar af te stemmen. Waarom is gekozen voor
een samenwerkingsconvenant en de mogelijkheid van een ministeriële
regeling? Welke juridische status heeft het samenwerkingsconvenant?
Wat zijn de gevolgen als het samenwerkingsconvenant niet wordt
nageleefd? Wie is er in dat geval verantwoordelijk voor het helpen van
Groningers? Wat zijn de concrete plannen en stappen om ervoor te zorgen
dat NCG en IMG tot één loket komen? In het wetsvoorstel wordt het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

10

voorbehoud gemaakt dat NCG en IMG zoveel mogelijk naar één loket
toewerken mits dat bijdraagt aan meer helderheid voor gebouweigenaren.
Wanneer is er volgens de regering geen sprake van helderheid voor
gebouweigenaren? Deze leden lezen dat er wordt gesteld dat op een
beperkt aantal adressen sprake is van samenloop. Om hoeveel adressen
gaat het? Hoe kan het aantal zo laag zijn, terwijl dit toch regelmatig als
probleempunt wordt aangegeven? In hoeverre is geregeld dat er voor
inwoners en bedrijven in Groningen één begeleider voor hen is voor het
gehele proces (dus zowel schade als versterken)?
De leden van de CDA-fractie merken op dat SodM heeft geadviseerd om
de schadeafhandeling en versterking samen te voegen en deze organisatie van een ruim mandaat en een eigen budget te voorzien. In het
wetsvoorstel is hier echter niet voor gekozen. Deze leden vragen de
regering om deze keuze verder te verduidelijken. Welke onoverkomelijke
redenen zijn er voor de regering om dit advies van SodM niet op te
volgen? Deze leden constateren dat het de bedoeling is dat bewoners wel
te maken krijgen met één gezamenlijk aanspreekpunt en dat het IMG en
de NCG daarover afspraken hebben gemaakt. Deze leden vragen de
regering te verduidelijken wat de exacte inhoud is van deze afspraken.
Houden deze afspraken ook in dat bewoners niet langer twee verschillende trajecten hoeven te bewandelen voor schade en versterken als zij
dat niet willen? Zo nee, waarom niet?
De leden van de CDA-fractie merken tevens op dat het wetsvoorstel de
mogelijkheid biedt om in een ministeriële regeling regels op te nemen
over de manier waarop de NCG en het IMG de uitvoering van de
versterkingsopgave en de afhandeling van schade op elkaar afstemmen.
Deze leden maken daaruit op dat deze afstemming nog verdere uitwerking
behoeft. Kan de regering verduidelijken op welke termijn deze uitwerking
plaats zal vinden en hoe de afstemming tussen NCG en IMG in de praktijk
gestalte zal krijgen? Ook biedt het wetsvoorstel een grondslag waarmee
beide organisaties onderling gegevens uit kunnen wisselen om zo de
schadeafhandeling en de versterking op elkaar af te stemmen. Op welke
termijn zal hieraan verdere uitwerking worden gegeven en hoe zal de
gegevensuitwisseling tussen NCG en IMG in de praktijk verlopen? Hoe
wordt hierbij voorkomen dat dit voor de bewoners leidt tot onduidelijkheid of extra administratieve lasten? Hoe zal tevens worden voorkomen
dat afstemming tussen NCG en IMG leidt tot vertraging van schadeafhandeling en/of versterking?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering of met maatschappelijke organisaties in overleg kan worden gegaan over de mogelijkheden
van een integrale benadering van de versterking en schadeafhandeling.
Vaak wordt benadrukt hoe belangrijk dit is, en elke mogelijkheid hiertoe
dient te worden onderzocht, zo menen deze leden.
De leden van de SP-fractie lezen dat het argument dat de regering
gebruikt om van de schadeafhandeling en het versterkingsproces niet één
instantie te maken, is dat 71% van de mogelijk 25.000 te versterken
panden geen schade heeft gemeld. Dat vinden deze leden te kort door de
bocht. Uit onderzoek blijkt dat 50% van de «gemiddelde» huizen in het
gebied schade heeft. Van een kwart van die huizen melden de bewoners
geen schade meer, onder andere door negatieve ervaringen uit het
verleden. Onder de 25.000 mogelijk te versterken huizen vallen de
woningen met een verhoogd risico. Is de regering het met deze leden
eens dat het niet melden van schade niet hoeft te betekenen dat die
schade er niet is, en dat het toch eenvoudiger zou zijn wanneer er één
loket komt? Juist omdat er tussen cosmetisch herstel van schade en
versterking van een huis, zodat bewoners er levend uit kunnen komen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

11

zaken nodig zijn om te voorkomen dat schade steeds terug komt en
panden door de vele bevingen verzwakt zijn. Deze leden zijn van mening
dat twee verschillende tijdpaden meer belastend voor inwoners zijn dan
één tijdpad. Eén proces zal sneller verlopen dan twee gescheiden
processen. Waarom is de regering zo bang om IMG en NCG samen als
één loket verder te laten gaan?
De leden van de SP-fractie vinden het convenant dat IMG en NCG hebben
gesloten onvoldoende om Groningers de regie te geven. De Afdeling
advisering van de Raad van State geeft aan dat de gedupeerde geen
nadeel mag ondervinden van het procedurele onderscheid waar dit
wetsvoorstel toe leidt. Gezien het feit dat naast het SodM, ook de
maatschappelijke organisaties pleiten voor één loket, vragen deze leden
waarom de regering zo halsstarrig vasthoudt aan deze twee sporen. Is de
regering bereid alsnog te overwegen de schadeafhandeling en de
versterking samen te voegen, passend binnen een crisisaanpak zoals de
toezichthouder adviseert?
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn benieuwd waarom een expliciete
scheiding tussen enerzijds de opgave inzake het toekennen en verstrekken
van schadevergoedingen en anderzijds de opgave voor versterken in het
wetsvoorstel is opgenomen. Hoe verhoudt deze scheiding tussen schade
vergoeden en versterken zich tot de samenhang van schade en versterken
in het bestuursakkoord? Het Groninger Gasberaad is van mening dat een
strikte scheiding tussen de opgaven betreffende schade en versterken
voor bewoners nadelig is. Deze leden zijn benieuwd of de regering het
hiermee eens is. Zo ja, welke wijziging is de regering bereid door te
voeren in het wetsvoorstel? Zo nee, waarom niet?
De leden van de 50PLUS-fractie lezen dat dit wetsvoorstel een grondslag
biedt waarmee IMG en NCG gegevens kunnen uitwisselen om zo
schadeafhandeling en versterking op elkaar af te stemmen. Deze
afstemming mag niet leiden tot vertraging. Deze leden lezen graag een
beschouwing hoe dit gegarandeerd gaat worden. Deze vragen zich
bijvoorbeeld af hoe het zit met de ICT.
2. Versterkingsproces
De leden van de SP-fractie constateren dat er inmiddels meer woningen in
verschillende groepen zijn ingedeeld, dan dat er nog woningen in het
reguliere proces zitten en dat kennelijk het reguliere proces niet voldoet.
Iedere groep, (pilot of batch), heeft een andere aanpak. Dit heeft grote
gevolgen voor de samenleving. Deze leden zien hoe mensen tegen elkaar
op worden gezet door de verschillende regels en kaders die er gelden.
2.1. Het versterkingsproces vanuit perspectief eigenaar
De leden van de VVD-fractie lezen in het schema dat de stappen die een
eigenaar doorloopt volgordelijk worden weergegeven. Waarom zijn daar
geen termijnen aan gekoppeld? Deze leden vinden het belangrijk dat er
duidelijkheid komt voor de bewoners en bedrijven in Groningen. Waarom
is de verplichting tot het opstellen van een meerjarenprogramma voor de
versterking niet opgenomen in het wetsvoorstel?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe bewoners worden
begeleid in de keuze tussen een nieuwe beoordeling op de nieuwste norm
of de liggende beoordeling. Dit is een ingrijpende keuze met veel impact
op een mensenleven. Er zijn ook andere ingrijpende keuzes die gemaakt
moeten worden. Dit komt nog bovenop alle andere stressfactoren die een
mens kan hebben, in het bijzonder een inwoner van het aardbevings-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

12

gebied. Wordt hier proactief hulp voor aangeboden? Kunnen bewoners
hierover praten met professionals, niet vanuit een technisch oogpunt,
maar vanuit een menselijk oogpunt?
De leden van de SP-fractie vinden dat de hoeveelheid aan stappen die er
bedacht zijn voordat een woning eindelijk veilig is, past bij het enorme
bureaucratische monster dat is gecreëerd. Waarom wordt alles gebaseerd
op causaliteit, normen, kaders en regels? Waarom wordt de bewoner niet
echt het uitgangspunt? Waarom wordt er niet gekeken naar wat er echt
nodig is en waar is behoefte aan? Hoeveel instanties zouden er kunnen
verdwijnen als dat het uitgangspunt wordt? Hoeveel zou dat financieel
opleveren? Ook vragen deze leden waarom er geen tijdpad wordt
genoemd in de «routekaart naar herstel»? Hoe lang gaat alles duren? Voor
de transparantie zou het goed zijn inzichtelijk te maken wie het bouwteam
is, wie er bij het kennismakingsgesprek zit, wie de opdrachtgever van het
bouwteam is, waar de gemeente een rol heeft, et cetera. Ook een vraag
van deze leden is hoe deze routekaart zich verhoudt tot het bestuursakkoord. Wie heeft welke beleidsvrijheid gekregen? Wie is er eindverantwoordelijk?
De leden van de PvdA-fractie hebben enkele vragen over het bijgevoegde
schema. Een van de eerste stappen is «kennismakingsgesprek». Met wie
maakt de eigenaar kennis? Deze leden lezen dat in de ontwerpfase
gesprekken worden gevoerd met de NCG en het bouwteam. Kan de
regering een toelichting geven op de totstandkoming en de opdrachtgever
van het bouwteam? Waar en hoe speelt de gemeente een rol in het
schema?
2.2. Rolbeschrijving partijen
De leden van de VVD-fractie vragen waarom de rol van het IMG hier niet
wordt beschreven, gelet op de samenhang tussen schade en versterken.
Deze leden vragen tevens waarom niet is gekozen voor het verantwoordelijk maken van één bestuursorgaan voor de besluitvorming in de
versterkingsoperatie. Wie is eindverantwoordelijk en aanspreekbaar op de
versterkingsoperatie? Door verschillende partijen is aangegeven dat er
behoefte is aan een krachtige en eenduidige sturing. Hoe wordt daar met
dit wetsvoorstel invulling aan gegeven?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen aandacht voor de rollen en
verantwoordelijkheden rondom dit wetsvoorstel. Deze leden vinden deze
verdeling te complex en vragen of het NCG geen groter mandaat moet
krijgen. Ook vragen deze leden wat, concreet, de rol van de gemeenteraad
is in het versterkingsproces. Ook vragen deze leden, net als de Afdeling
advisering van de Raad van State, of de onafhankelijkheid bij het nemen
van versterkingsbeslissingen wel voldoende gewaarborgd is. Verantwoordelijkheden voor de besluitvorming over en uitvoering van versterking
liggen namelijk verdeeld over verschillende bestuursorganen en uitvoeringsinstanties. Welke mogelijkheden ziet de regering om de complexiteit
te verminderen (en de daadkracht te vergroten)?
2.2.1. Eigenaar van een gebouw
De leden van de VVD-fractie lezen dat er wordt gesteld dat de eigenaar
ervoor kan kiezen om af te zien van de versterking, tenzij de belangen van
derden hierdoor worden geschaad. Wat zijn de gevolgen van deze
keuzemogelijkheid?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

13

2.2.2. Gemeenten
De leden van de VVD-fractie vragen binnen welke kaders de gemeenten
moeten opereren en de programma’s van aanpak opstellen. Wie stelt de
kaders daarvoor op? Binnen welke termijn moeten gemeenten een
programma van aanpak opstellen?
2.2.3. Minister van Economische Zaken en Klimaat
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de hoogte van de heffing die
wordt opgelegd aan de NAM bepaald wordt door de Minister van
Economische Zaken en Klimaat. Welke kosten van versterking zijn in de
heffing meegenomen?
2.2.4. De NCG
De leden van de CDA-fractie lezen dat de NCG een bovenlokale toets
uitvoert op haalbaarheid en uitvoerbaarheid van de door gemeenten
opgestelde programma’s van aanpak, ook in relatie tot beschikbare
capaciteit. Deze leden vragen de regering te verduidelijken wat er
vervolgens zal gebeuren met de uitkomsten van deze bovenlokale toets.
Op welke wijze wordt een besluit genomen over bijvoorbeeld prioritering
indien er knelpunten op het gebied van haalbaarheid en uitvoerbaarheid
naar voren komen uit deze toets? Bij wie ligt hierbij de eindverantwoordelijkheid en wie beslist uiteindelijk?
De leden van de CDA-fractie lezen tevens dat een zekere beleidsvrijheid
noodzakelijk is om de eigenaren en andere belanghebbenden daadwerkelijk centraal te kunnen stellen in het versterkingsproces. Op welke partij
wordt hierbij gedoeld? Is het de NCG die deze beleidsvrijheid zal krijgen of
een andere partij? Zal deze beleidsvrijheid tevens worden gekoppeld aan
doorzettingsmacht voor de NCG?
2.2.5. Adviescollege Veiligheid Groningen
De leden van de CDA-fractie constateren dat de wijze van beoordeling of
een gebouw aan de veiligheidsnorm voldoet uiteindelijk zal worden
vastgelegd in algemeen verbindende voorschriften, bij of krachtens
AMvB. Deze leden vragen de regering te verduidelijken op welke termijn
en op welke wijze deze vastlegging plaats zal vinden. Hoe zal hierbij de
afweging tussen zorgvuldigheid en snelheid worden gemaakt? Op welke
wijze en op basis van welke criteria zal de balans tussen actualisatie van
de methode en uitvoerbaarheid worden geborgd?
De leden van de SP-fractie zijn geschrokken van de hoge kosten van het
Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG). Kan de regering specifiek
aangeven waaraan dit geld wordt uitgegeven? Staat dit volgens de
regering in verhouding tot de moeite die veel inwoners van Groningen
moeten doen om hun schade vergoed te krijgen? Welke meerwaarde heeft
het ACVG ten opzichte van SodM? Komen adviezen van beiden altijd
overeen? Welk advies wordt gevolgd? Is het ACVG onafhankelijk? Waar
blijkt dat uit?
2.2.6. Maatschappelijke organisaties
De leden van de VVD-fractie vragen welke andere maatschappelijke
organisaties, naast het Groninger Gasberaad en de Groninger Bodem
Beweging, nog meer van belang zijn. Waarom worden hier niet vertegenwoordigers van het midden- en kleinbedrijf (mkb) en/of agrariërs
genoemd?
De leden van de CDA-fractie merken op dat de regering het Groninger
Gasberaad en de Groninger Bodem Beweging noemt als belangrijk
platform voor de belangen van burgers en organisaties. De adviesrol van
deze maatschappelijke organisaties wordt echter niet in het wetsvoorstel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

14

geborgd. Deze leden vragen de regering waarom hiervoor gekozen is. Ziet
de regering mogelijkheid om, bijvoorbeeld op bepaalde onderdelen, een
formele adviesfunctie voor deze organisaties in het wetsvoorstel te
borgen?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de positie van de
maatschappelijke organisaties wettelijk geborgd kan worden.
De leden van de SP-fractie zijn ronduit verontwaardigd over de manier
waarop de bestuurdersovereenkomst is gepresenteerd zonder akkoord
van de maatschappelijke organisaties. Waarom heeft de regering niet
meer moeite gedaan om nader tot de maatschappelijke organisaties te
komen, zodat er ook draagvlak in de Groninger samenleving kan komen
voor de plannen?
2.3. Veiligheid, normstelling en wijze van beoordelen
De leden van de SP-fractie constateren dat in de bestuurdersovereenkomst is geregeld dat gedupeerden meer zeggenschap krijgen over hun
situatie. Zo mogen zij kiezen of zij door willen gaan met hun versterking
wanneer zij al verder in het proces zitten of niet. Wanneer men kiest voor
inspectie volgens de Nationale Praktijkrichtlijn (NPR) 2020, waaruit blijkt
dat hun woning toch niet versterkt hoeft te worden, vinden deze leden het
rechtvaardig dat er een bedrag komt waarmee zijn hun woningen alsnog
kunnen verbeteren. Deze leden zien dat deze bewoners zo inderdaad weer
enige regie terug krijgen. Waarom mogen bewoners niet zelf weten
waaraan ze dat geld besteden? Waarom heeft de regering gekozen voor
verschillende bedragen voor verschillende groepen? Hoe verhoudt een
standaard maatregelenpakket bij de typologie-aanpak zich tot het, in nauw
overleg met de eigenaar, komen tot een versterkingsbesluit? Welke
keuzevrijheid heeft de eigenaar hier? Wat betekent het voor de eigenaren
wanneer zij toch iets willen dat zij eerder ook in hun woning hadden? Hoe
zit het dan met de kosten?
2.3.1. HRA
De leden van de VVD-fractie lezen dat zodra er een publiek alternatief
beschikbaar is, dit bij of krachtens AMvB op grond van artikel 13e
aangewezen kan worden. Wanneer is dit beschikbaar? Hoe wordt de
Kamer daarbij betrokken?
De leden van de PvdA-fractie constateren dat er kritische kanttekeningen
worden geplaatst bij de bruikbaarheid van het Hazard and Risk
Assessment (HRA)-model. Erkent de regering nu eindelijk het failliet van
deze aanpak? Het HRA-model behoort wat deze leden betreft in de
prullenbak en dient plaats te maken voor een individuele benadering.
Deelt de regering deze opvatting? In hoeverre is de gekozen typologieaanpak werkbaar? Wat zijn de eerste ervaringen? Is het niet zo dat ook als
verschillende typen huizen worden onderscheiden, er alsnog individueel
gekeken moet worden? Immers, de staat van onderhoud, de hoeveelheid
verbouwingen en de onderliggende grond kunnen allemaal verschillen, zo
menen deze leden.
2.3.2. Typologie-aanpak
De leden van de VVD-fractie vragen hoe wordt voorkomen dat woningen
en bedrijven die niet in de typologie-aanpak passen, pas als laatste aan de
beurt komen dan wel dat er geen versnelling plaatsvindt voor deze
gebouwen. Wanneer verwacht de regering dat het model van TNO
waarmee op gebiedsniveau betrouwbare uitspraken kunnen worden
gedaan of gebouwen al dan niet aan de veiligheidsnorm voldoen in
gebruik kan worden genomen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

15

De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe een standaard maatregelenpakket zich verhoudt tot het komen tot een versterkingsbesluit. Worden
bewoners niet geconfronteerd met een pakket waar ze maar mee moeten
leven?
2.3.3. Praktijkaanpak
De leden van de CDA-fractie merken op dat de typologie-aanpak en de
praktijkaanpak beiden nog in ontwikkeling zijn. Toch bevat het
wetsvoorstel een grondslag waarmee deze nieuwe beoordelingsmethoden in de versterkingsoperatie kunnen worden toegepast. Deze leden
vragen de regering te verduidelijken hoe zij de rol ziet van de typologieaanpak en de praktijkaanpak in de versterkingsoperatie. Op welke termijn
verwacht de regering beide methoden toe te kunnen passen in de
versterkingsoperatie? Op welke wijze zal deze toepassing vorm worden
gegeven? Wanneer verwacht de regering het advies van het ACVG over
deze methoden en wat zullen daarna de vervolgstappen zijn?
De leden van de GroenLinks-fractie begrijpen dat deze aanpak nog geen
vleugels heeft gekregen, terwijl een eigenaar met deze methode alle regie
krijgt en de doorlooptijd sneller kan zijn. Wat doet de regering om de
praktijkaanpak in de praktijk te brengen?
2.4. Planning en prioritering
De leden van de CDA-fractie lezen dat handmatige verrijking van de
HRA-resultaten nodig is en dat zowel gemeenten als het IMG hiervoor bij
de NCG gebouwen kunnen aandragen. Deze leden vragen welke rol
bewoners en/of maatschappelijke organisaties kunnen spelen bij het
aandragen van gebouwen voor deze verrijking. Ziet de regering hiertoe
mogelijkheden en op welke wijze zou dit gestalte kunnen krijgen?
2.5. Programma van aanpak
2.5.1. Programma van aanpak
De leden van de CDA-fractie merken op dat de wijze waarop inwoners
kunnen participeren bij de vormgeving van de programma’s niet zal
worden voorgeschreven, maar dat het aan de gemeenten is om hier
invulling aan te geven. Deze leden hechten er veel waarde aan dat
bewoners zoveel mogelijk worden betrokken in de versterkingsoperatie.
Zij vragen de regering in hoeverre hiermee deze betrokkenheid zal worden
geborgd. Heeft de regering nagedacht om, in overleg met gemeenten,
bewoners en maatschappelijke organisaties, bepaalde minimumcriteria
op te stellen waaraan deze participatie zou moeten voldoen? Zo nee,
waarom niet? Is dit alsnog een mogelijkheid?
2.5.2. Prioritering in programma van aanpak
De leden van de VVD-fractie lezen dat bij of krachtens AMvB regels
kunnen worden gesteld over het programma van aanpak. Hoe wordt de
Kamer daarbij betrokken? Aan wat voor soort regels wordt gedacht?
2.5.3. Uitvoeringstoets Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
De leden van de VVD-fractie vragen naar welke aspecten wordt gekeken in
de uitvoeringstoets van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
De leden van de CDA-fractie constateren dat wanneer uit de uitvoeringstoets blijkt dat een gemeente of alle gemeenten gezamenlijk meer
capaciteit wensen dan beschikbaar is en de gemeenten hier onderling niet
uitkomen, er overleg plaats zal vinden om te komen tot een verdeling van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

16

de beschikbare capaciteit. Deze leden vragen de regering wie uiteindelijk
de beslissing zal nemen over de verdeling van de beschikbare capaciteit.
Op basis van welke criteria zal deze beslissing worden genomen? Wat is
de rol van de NCG in dit geheel? Is de NCG ook partij bij het overleg dat
zal plaatsvinden indien deze situatie zich voordoet? Voorziet de regering
hierbij ook een rol voor bewoners en/of maatschappelijke organisaties? Zo
nee, waarom niet?
2.5.4. Vaststelling programma van aanpak
De leden van de SP-fractie hebben de regering via meerdere moties
gevraagd om mensen zekerheid te bieden. Deze leden vinden het
belangrijk dat inwoners weten waar zij aan toe zijn. In het wetsvoorstel
wordt geregeld dat de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een overzicht van risicoprofielen van gebouwen stuurt naar het
betrokken college en de inspecteur-generaal der mijnen. Denkt de
regering dat deze kennis bij zou kunnen dragen aan het verminderen van
onzekerheid van gedupeerden? Is de regering bereid om deze risicoprofielen ook naar de bewoner te sturen?
2.6. De versterking van een gebouw
De leden van de SP-fractie lezen in het wetsvoorstel dat de plannen van
aanpak van de gemeenten leidend zijn voor de versterkingsaanpak. Hoe
staan deze plannen van aanpak in verhouding tot het meerjarenversterkingsplan? Is er voldoende capaciteit voor de uitvoering van deze
plannen? Ook vragen deze leden hoe groot de bijdrage van de gemeenteraad is in het hele versterkingsproces. Hoe zijn de raadsleden betrokken
bij de plannen van aanpak? Welke rol spelen zij bij de uitvoering? Welke
kaders zijn er vastgesteld? Waar zijn die te vinden? Verder missen deze
leden in dit wetsvoorstel de mogelijkheid voor iedere inwoner van het
gaswinningsgebied om hun huis te laten inspecteren. Deze leden vinden
dat iedereen die zich onveilig voelt in staat moet zijn om zijn huis te laten
inspecteren. Niet alleen als omstandigheden daartoe aanleiding geven.
Waarom kan schade worden ingediend, maar moet versterking worden
aangevraagd?
2.6.1. Uitvoeren opname en beoordeling
De leden van de VVD-fractie constateren dat de NCG een ruim mandaat
heeft om de uitvoering voortvarend ter hand te kunnen nemen. Hoe ziet
dat mandaat er uit? En waaruit blijkt dat het een ruim mandaat is? In
hoeverre betekent mandaat ook doorzettingsmacht?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen waar de tijdswinst uit bestaat.
Hoe is dit anders dan de afgelopen jaren het geval was?
2.6.2. Uitkomst beoordeling
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de grondrechten zijn afgewogen
bij de mogelijkheid in dit wetsvoorstel om het gebouw binnen te treden.
Er wordt gesteld dat het in bijzondere gevallen mogelijk is dat de termijn
van acht weken niet haalbaar is. In dat geval kan de termijn eenmalig
worden verlengd met zes weken. Wat is de consequentie indien blijkt dat
ook deze termijn niet haalbaar blijkt?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen wat er gebeurt als NCG en de
eigenaar het fundamenteel oneens zijn, ook na mediation en het
inbrengen van de bedenkingen. Is de bewoner niet machteloos als men
het bijvoorbeeld niet eens is over een alternatieve maatregel of wanneer
een maatregel duurder uitvalt dan een strikt noodzakelijke versterkingsmaatregel? Dient dan niet het ruimhartigheidsprincipe worden toegepast?
Deze leden vragen in het algemeen hoe flexibel en ruimhartig men is. Wat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

17

gebeurt er wanneer versterkingsmaatregelen dusdanig ingrijpend zijn,
omdat het hele huis er bijvoorbeeld anders uit gaat zien of er een balk in
een kamer moet komen, dat een bewoner deze maatregelen niet wil?
De leden van de SP-fractie lezen dat wanneer de beoordeling is afgerond,
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties kan besluiten
versterking wel of niet door te laten gaan. Aan welke eisen moet het
besluit voldoen? Waarom krijgt de Minister deze verantwoordelijkheid?
Waarom is hier überhaupt iemand verantwoordelijk voor? Is de beoordeling niet leidend tenzij de bewoner niet akkoord is? Welke rechten heeft
de bewoner hier? Tevens vragen deze leden waarom er voor dit versterkingsbesluit de termijn van één jaar is genomen. Waarom niet een veel
kortere termijn? Waarom kan een bewoner geen termijnverlenging
aanvragen? Welke dag wordt bedoeld met de datum dagtekening? Is dat
de dag dat het besluit bekend gemaakt wordt aan de bewoner, of de dag
dat het versterkingsadvies wordt opgeleverd of overhandigd aan bewoner
(c.q. is goedgekeurd en/of geaccepteerd)? Waarom wordt er geen termijn
en eventuele dwangsom gesteld voor de periode tussen inspectie/opname
en dagtekening van de beoordeling?
2.6.3. Versterkingsbesluit algemeen
De leden van de VVD-fractie vragen waarom hier wel een termijn wordt
genoemd, namelijk dat het versterkingsbesluit in beginsel één jaar is, en
bij de overige stappen niet? Waarom wordt gezegd dat het «in beginsel»
één jaar is? Waarop is de termijn van één jaar gebaseerd? In hoeverre kan
dit worden bekort? De NCG kan de termijn eenmaal verlengen, gaat het
dan om een termijn van weer één jaar? Deze leden lezen tevens dat met
het onherroepelijk worden van het besluit tot niet versterken, het
versterkingsproces van het desbetreffende gebouw stopt. Als er een
nieuwe eigenaar is, kan het versterkingsproces dan alsnog weer opgestart
worden op verzoek van een nieuwe eigenaar? Zo nee, waarom niet?
De leden van de CDA-fractie lezen dat de termijn voor het nemen van het
versterkingsbesluit in beginsel één jaar is. Zij vragen de regering op basis
waarvan tot deze termijn is gekomen. Welke mogelijkheden zijn er om
deze termijn in te korten?
De leden van de GroenLinks-fractie vinden een termijn van een jaar die
eenzijdig verlengd kan worden niet acceptabel. Is de regering bereid dit te
verkorten naar een termijn van in beginsel vier maanden en met wederzijdse toestemming mogelijkheid tot verlengen naar een jaar?
De leden van de SP-fractie willen dat er snel versterkt gaat worden waar
nodig. Is de regering bereid om termijnen aan NCG op te leggen voor
opname en beoordeling? Van bijvoorbeeld acht weken? Is de regering
bereid eventueel dwangsommen op te leggen wanneer termijn niet wordt
gehaal? Waarom wordt er in dit wetsvoorstel uitgegaan voor een termijn
van één jaar voor het nemen van een versterkingsbesluit door de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties? Is de regering bereid hier
een maximale termijn van vier maanden te hanteren, en alleen verlenging
van die termijn toe te staan indien de eigenaar daar mee akkoord gaat,
enook hier zo nodig dwangsommen op te leggen?
De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de termijn voor het nemen
van het versterkingsbesluit in beginsel één jaar is en de NCG de termijn
bovendien eenmaal kan verlengen in bijzondere gevallen. Waarom kan
hier gezien de noodzaak om snel stappen te zetten niet gekozen worden
voor maximaal enkele maanden? Kan de regering meer voorbeelden
geven van bijzondere gevallen die rechtvaardigen dat de NCG de termijn
verlengt? Welke ruimte heeft de NCG om, ook bij niet bijzondere gevallen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

18

de termijn te verlengen? Wat als de NCG onvoldoende tempo maakt?
Deelt de regering de mening met deze leden dat indien de NCG onterecht
eenzijdig de termijn verlengt, een vergoeding op zijn plaats is? Zo nee,
waarom niet?
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn benieuwd waarom er zoveel rek
is gestopt in de genoemde termijnen. Groningers hebben wat deze leden
betreft al lang gewacht, en zijn nog lang aan het wachten, op uitsluitsel
rondom hun beschadigde woning. Is de regering het met deze leden eens
dat een termijn van een jaar tussen de dagtekening van een beoordeling
en het daadwerkelijke besluit teveel is? En is de regering bereid hier een
en ander in aan te passen?
2.6.4. Inhoud versterkingsbesluit
De leden van de VVD-fractie vragen wat het (juridisch) betekent dat de
vordering tot vergoeding van de schade op de exploitant ter zake van de
kosten van de versterkingsmaatregelen worden overgedragen aan de
Staat.
De leden van de CDA-fractie lezen dat de soort maatregelen uit de
beoordeling de referentie vormt voor de versterkingsmaatregelen en de
aanspraak op vergoeding van deze maatregelen die in het versterkingsbesluit worden opgenomen. Bij de beoordeling zal tevens een budget
worden gedeeld met de eigenaar. Deze leden ontvangen signalen dat dit
in de huidige praktijk nog niet het geval is en vragen de regering op welke
termijn het delen van het budget met de eigenaar in de praktijk als
standaard zal worden ingevoerd.
2.6.5. Coördinatie vergunningverlening
De leden van de VVD-fractie vragen wat het concreet betekent dat ten
behoeve van de uitvoering van de versterkingsopgave in het Groninger
aardbevingsgebied reeds een generieke ontheffing op grond van
hoofdstuk 3 van de Wet natuurbescherming is verleend. Klopt het dat
daarmee nog niet voor alle flora en fauna ontheffingen zijn verleend? Voor
welke nog niet? Klopt het dat dit voor de zwaluw, mus en vleermuis nog
niet het geval is? Waarom is dat nog niet gebeurd? Wat zijn de gevolgen
van het niet voor alle flora en fauna ontheffingen verlenen voor het tempo
van de versterkingsoperatie?
2.6.6. Gedoogplicht
De leden van de VVD-fractie vragen welke waarborgen er zijn opgenomen
voor een verantwoord proces als het gaat om het zonder de toestemming
van de eigenaar kunnen uitvoeren van werkzaamheden.
2.6.7. Uitvoering
De leden van de VVD-fractie vragen hoe het wordt geregeld als een
eigenaar ervoor kiest om zelf opdrachten te verstrekken. Zijn er geen
andere mogelijkheden dan dat de betalingen door de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties worden gedaan? Hoe gaat dit
in de praktijk uitgevoerd worden? Kan niet op een andere manier
gewaarborgd worden dat het budget wordt besteed aan de uitvoering van
de versterkingsmaatregelen?
De leden van de GroenLinks-fractie zijn bezorgd over het gebrek aan
capaciteit bij aannemers en leveranciers. Hoe schat de regering dit in?
Wordt er proactief voor gezorgd dat er voldoende bouwbedrijven en
personeel beschikbaar zijn? Op welke manier? Deze leden vragen op
welke manier het bedrag ter besteding wordt gesteld. Hoe wordt ervoor
zorggedragen dat dit niet teveel rompslomp met zich meebrengt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

19

De leden van de SP-fractie maken zich zorgen over welke eigendommen
inwoners na versterking nog hebben. Voordat versterkingsprojecten
begonnen kregen bewoners te horen dat ze terugkregen wat ze hadden.
Hoe is in dit wetsvoorstel geregeld dat dat ook gaat gebeuren?
2.7. Rechtsbescherming
De leden van de VVD-fractie vragen waarom de vaststelling van risicoprofielen door de NCG en het programma van aanpak van de gemeente
wordt uitgezonderd van bezwaar en beroep. Hoe worden Groningers daar
dan wel bij betrokken, bijvoorbeeld in het voortraject? Wat wordt verstaan
onder een belanghebbende die beroep in kan stellen? Hoe is de bezwaarprocedure bij de NCG organisatorisch geregeld? Is er sprake van «Chinese
Walls» tussen de afdeling die het besluit heeft genomen en de afdeling die
het bezwaar beoordeelt? Op welke manier is de objectiviteit van het
besluit op bezwaar gewaarborgd?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen waarom voor de termijn voor
het maken van bezwaar en het instellen van beroep de hoofdregel van zes
weken van artikel 6:7 Algemene wet bestuursrecht (Awb) wordt gevolgd,
terwijl in de vorige versie nog, in aansluiting op het privaatrecht, werd
uitgegaan van een termijn van dertien weken (paragraaf 9.3.4). Deze leden
zijn van mening dat, gezien derde-belanghebbenden ontbreken, er weinig
op tegen is de termijn van dertien weken te hanteren, terwijl de verschillende betrokken organen en overheden een stuk langere wachttijden
hanteren. Is de regering bereid om de termijn voor het maken van
bezwaar op te rekken naar dertien weken?
2.8. Relatie met hoger recht
2.8.1. Bescherming persoonsgegevens
De leden van de VVD-fractie vragen welke betrokken partijen nu wel of
niet persoonsgegevens mogen uitwisselen. Zijn er dan nog knelpunten te
verwachten? Mogen NCG en IMG persoonsgegevens uitwisselen?
3. Financiering en heffing
De leden van de VVD-fractie lezen dat er wordt gesteld dat alle kosten die
gemoeid zijn met schadeherstel en versterken via een heffing worden
doorbelast aan de exploitant. Wat wordt verstaan onder «alle kosten»?
Zijn dat ook de kosten van de recent afgesproken regiodeal? In hoeverre is
het juridisch mogelijk dit soort kosten via de heffing ook door te
berekenen? Hoeveel kosten zijn inmiddels al in rekening gebracht bij de
NAM, als het gaat om schade en versterking, en betaald door de NAM?
4. Samenhang met andere dossiers
4.1. Samenhang met afbouw gaswinning
De leden van de GroenLinks-fractie vragen wat de voortgang is van de
bouw van de stikstoffabriek.
5. Gevolgen en neveneffecten
5.1. Administratieve lasten voor burgers en bedrijven
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de begeleiding voor burgers en
bedrijven van de schade- en versterkingsprocedure is geregeld. Welke
keuzemogelijkheden hebben burgers en bedrijven daarin, bijvoorbeeld
om het zelf te regelen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

20

5.2. Gevolgen voor het MKB
De leden van de VVD-fractie vragen wat definitie van mkb is als aangegeven wordt dat het gaat om ruim drieduizend mkb’ers. Waarom wordt er
geen speciale aandacht besteed aan de agrarische ondernemers in het
gebied? De verwachting is dat de regeldrukeffecten voor het mkb beperkt
zullen zijn, zo lezen deze leden. Hoe is dat beoordeeld? Wat wordt er
bedoeld met regeldrukeffecten?
6. Adviezen en internconsultatie
De leden van de VVD-fractie vragen of een overzicht kan worden gegeven
van de wijzigingen op basis van de consultatie.
7. Routekaart naar herstel/klantreis
De leden van de VVD-fractie vragen waarom er wordt gesproken van een
«klantreis». Groningers zijn toch «geen klant»? Deze leden lezen tevens
dat er een aantal stappen wordt geschetst, maar onduidelijk is wat
wanneer gaat gebeuren. Hoeveel tijd is er gemoeid met de stappen? Kan
dat aangegeven worden?
De leden van de CDA-fractie constateren dat bewoners in de «routekaart
naar herstel» een centrale rol krijgen. Het is deze leden echter nog niet
duidelijk hoeveel tijd elke stap in deze routekaart in beslag zal nemen.
Deze leden vragen de regering om een inschatting te maken van de
benodigde tijd voor elke stap in deze routekaart en in de periode die
daaraan vooraf gaat. Binnen welke tijd dienen de gemeenten de
programma’s van aanpak te hebben ontwikkeld? Op welke termijn dient
de uitvoeringstoets en afstemming van de programma’s van de diverse
gemeenten gereed te zijn? Binnen welke periode dient de stap van
prioritering naar kennismakingsgesprek en opname worden gemaakt?
Hoeveel tijd staat er voor de stap van opname naar beoordeling en het
delen hiervan? Hoe snel daarna dient een versterkingsbesluit te worden
genomen? Wanneer dient de realisatie daarna van start te gaan? Hoeveel
tijd mag er zitten tussen het begin van de realisatie en oplevering? Kan de
regering tevens duidelijk maken hoeveel tijd er naar verwachting nodig zal
zijn voor de gemiddelde bewoner om de gehele routekaart af te leggen?
De leden van de CDA-fractie merken op dat het hen tevens nog niet
duidelijk is hoe deze routekaart er in de praktijk uit zal zien. Zij merken
bijvoorbeeld op dat er in de ontwerpfase gesprekken zijn met de NCG en
het bouwteam. Kan de regering verduidelijken wat hier met het
«bouwteam» wordt bedoeld? Wie zijn de leden van dat team en wie is
opdrachtgever van het bouwteam? Is dat de NCG, de eigenaar zelf of
bijvoorbeeld de gemeente? Deze leden vragen de regering om bij elke
stap in de routekaart duidelijk aan te geven welke partijen daarbij
betrokken zijn. Deze leden vragen de regering daarbij aan te geven wat de
rol is van de NCG, gemeenten, provincie, Rijk en eigenaar bij elke stap in
de routekaart en om te verduidelijken bij welke stap en op welke
momenten eigenaren terecht kunnen bij welke partij voor eventuele
klachten, bezwaar en beroep, vragen en voor ondersteuning.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe vaak de gedupeerden wel
niet door een dergelijk ingewikkeld en tijdrovend proces zijn gegaan.
Realiseert de regering zich dit? Deze leden zijn van mening dat op
proactieve wijze alles op alles moet worden gezet om de bewoners te
ontlasten. Hoe wordt dit gedaan? Hoe lang duurt een gemiddeld proces
gerekend vanaf vandaag? Moeten er niet onorthodoxe methodes worden
gebruikt om alle betrokkenen voldoende en proactief te informeren en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

21

vooral om met alle betrokkenen in gesprek te gaan? Een inspraakavond
over het plan van aanpak lijkt niet voldoende. In de ogen van deze leden is
er meer nodig dan nu wordt geschetst. Wordt wetenschappelijk advies
ingewonnen over hoe dit op de juiste manier moet gebeuren? Wordt
hierover in gesprek gegaan met de maatschappelijke organisaties?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen tevens waarom het nodig is
voor de eigenaar om een verklaring te ondertekenen waarbij hij aangeeft
zijn kosten niet te verhalen op de NAM. Wanneer alles juridisch goed is
verankerd hoeft de NAM toch nergens voor te vrezen?
II. ARTIKELGEWIJS
Artikel I
Onderdeel B
De leden van de VVD-fractie constateren dat in dit onderdeel eigenlijk
wordt geschetst wat IMG en NCG wel en niet moeten doen. In hoeverre
wordt er ook gekeken naar het voorkomen van schade door maatregelen?
Waar vallen die maatregelen onder? Hoe wordt voorkomen dat er schade
hersteld wordt, terwijl de versterking op korte termijn begint? Hoe past de
samenloop en afhandeling van herstel van schade en versterking, waar
een eigenaar voor kan kiezen, in artikel 2, negende lid?
Onderdeel C
De leden van de VVD-fractie vragen of er ook direct informatieuitwisseling tussen IMG en NCG plaats kan vinden. Wie is eindverantwoordelijk voor de uitwisseling van gegevens tussen de verschillende
instanties? Waarom wordt niet nu al in dit wetsvoorstel geregeld wat de
wijze is waarop de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en het IMG, indien er samenloop is van schade en versterken bij een
gebouw, met elkaar afstemmen dat de schadeafhandeling en de
versterking gecoördineerd worden? Hoe wordt de Kamer betrokken bij
deze ministeriële regeling?
De leden van de CDA-fractie lezen dat indien IMG gegronde vermoedens
heeft dat een gebouw niet voldoet aan de veiligheidsnorm, dit zal worden
gemeld aan NCG en het college van burgemeester en wethouders van de
betrokken gemeenten. Deze leden vragen de regering waarom het college
van burgemeester en wethouders hierbij betrokken dient te worden. Is dit
in het kader van de planning of tevens voor handhaving van het bouwbesluit? Kan de regering duidelijk maken hoe het proces verloopt nadat een
dergelijke melding door IMG is gedaan? Welke partij is verantwoordelijk
en aanspreekbaar voor de afhandeling van het dossier na de melding?
De leden van de CDA-fractie hebben tevens nog enige vragen over de
samenhang tussen schade en versterken die in dit onderdeel naar voren
komt. Zo vragen deze leden wie uiteindelijk verantwoordelijk en daarmee
aanspreekbaar is op de uitwisseling van gegevens, met name persoonsgegevens, tussen de in dit onderdeel genoemde instanties. Wat wordt in
negende lid concreet verstaan onder «het afstemmen van de vergoeding
tussen NCG en IMG»? Waarom wordt er alleen op ministerieel niveau
afgestemd over schadevergoeding en versterking? Hoe zal worden
geborgd dat het samenwerkingsconvenant tussen IMG en NCG zal zorgen
voor een daadwerkelijk effectieve integratie van schade en versterken?
De leden van de CDA-fractie lezen in het tiende lid dat de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de «exploitant» elkaar
desgevraagd de gegevens, waaronder persoonsgegevens, verstrekken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

22

voor zover die noodzakelijk zijn in het belang van een goede uitvoering
van de versterking op grond van hoofdstuk 5. Deze leden vragen waarop
wordt gedoeld met de «exploitant» en waarom deze exploitant hier
vermeld staat. Hoe verhoudt dit zich tot de stelling dat de NAM uit het
systeem is? Tevens vragen deze leden de regering een voorbeeld te geven
van een situatie waarin uitwisseling van gegevens tussen de NAM en de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties noodzakelijk is.
Onderdeel E
De leden van de VVD-fractie vragen wat wordt verstaan onder «grote
aantallen aanvragen».
Onderdeel F
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de Kamer wordt betrokken bij de
genoemde AMvB. Agrarische gebouwen vallen onder de toepassing van
dit hoofdstuk, geldt dit ook voor het mkb? In hoeverre wordt door artikel
13, tweede lid, de rechtspositie van de schademelder beperkt ten opzichte
van de Awb? Als deze wordt beperkt, waarom is daar dan voor gekozen?
Met betrekking tot artikel 13a, eerste lid, vragen deze leden waarom het
werkingsgebied niet gelijk is aan het werkingsgebied van de schade.
Welke gebouwen of categorieën gebouwen worden bedoeld in artikel 13a,
tweede lid? Wat is een andere wijze van versterking waarin wordt
voorzien? Wat is de genoemde verantwoordelijkheid in artikel 13ba? Deze
leden vragen met betrekking tot artikel a13d of er in plaats van «kan»
adviseren over, niet moet staat «moet» adviseren. En als dat niet het geval
is, waarom niet? Wie is er uiteindelijk verantwoordelijk voor de veiligheid
in Groningen? Met betrekking tot artikel 13g vragen deze leden waarom
het pas mogelijk is om in het tweede kwartaal 2021 een meerjarige
planning te presenteren als het programma al een meerjarige planning
bevat en de plannen al klaar zijn. Waarom wordt er gesproken over het
«op verzoek» geven van een oordeel over de uitvoerbaarheid?
De leden van de VVD-fractie vragen wat de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties in brede zin allemaal aan de NCG mandateert
volgens artikel 13i. Of doet het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties daadwerkelijk alle taken die in de wet vermeld staan
zelf? Wat wordt verstaan onder «direct belanghebbenden»? Waarom is er
bij schade gekozen voor een onafhankelijke partij (IMG) en bij versterking
voor een zelfstandig bestuursorgaan (NCG)? Hoe wordt de bewoner/
eigenaar betrokken bij het besluit? Welke kosten worden er bedoeld in
artikel 13i, vierde lid?
De leden van de VVD-fractie lezen in artikel 13j dat de termijn in
bijzondere gevallen eenmalig door de NCG kan worden verlengd. Wat
wordt verstaan onder «bijzondere gevallen»? Met hoeveel tijd kan de
termijn verlengd worden? Waarom is gekozen voor de termijn «binnen
één jaar na de dagtekening van de beoordeling»? In hoeverre is het
mogelijk dat deze termijn wordt verkort? Wat wordt verstaan onder een
gebouw met monumentale waarde? Is dit een rijksmonument? Of ook een
provinciaal of gemeentelijk monument? Op welk moment in het proces
moet de vordering van vergoeding worden overgedragen aan de Staat?
Ook lezen deze leden dat aan een eigenaar die in eigen beheer de
maatregelen uitvoert een bedrag wordt toegekend dat maximaal kan
worden uitgegeven voor de uitvoering van de versterkingsmaatregelen.
Hoe wordt omgegaan met een onvoorziene overschrijding die nodig is
vanwege de veiligheid? Ten aanzien van artikel 13j, derde lid, vragen deze
leden hoe de bewoners en/of eigenaar bij dit besluiten worden betrokken.
Ten aanzien van artikel 13j, vierde lid, vragen deze leden waar het begrip

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

23

«andere maatregelen» betrekking op heeft. Op niet-versterkingsgerelateerde maatregelen of op versterkingsmaatregelen die op een
andere manier worden uitgevoerd dan in het versterkingsbesluit is
voorgesteld? Ten aanzien van artikel 13j, zesde lid, vragen deze leden in
welke vorm nadere voorwaarden kunnen worden verbonden aan het
versterkingsbesluit. Aan welke voorwaarden moet dan worden gedacht?
Graag ontvangen deze leden een uitgebreide uitleg over wat hier wordt
bedoeld. Deze leden vragen ten aanzien van artikel 13j, zevende lid, of het
klopt dat de eigenaar/bewoner toch allereerst aan zet is om te bepalen dat
herstel van schade en versterking gekoppeld kunnen worden. Hoe is dit te
rijmen met dit artikel?
De leden van de VVD-fractie vragen met betrekking tot artikel 13k wat is
geregeld in het kader van de medewerkingsplicht als het gaat om overleg
vooraf. Kan door de regering een aantal voorbeelden gegeven worden
welke belangen van derden kunnen spelen? Over artikel 13l vragen deze
leden of het hier gaat om de rijkscoördinatieregeling? Wat houdt dit
precies in?
De leden van de CDA-fractie lezen dat het hoofdstuk versterking
uitsluitend van toepassing is op gebouwen in de gemeenten Eemsdelta,
Groningen, Het Hogeland, Midden-Groningen en Oldambt. Deze leden
vragen de regering waarom het werkingsgebied van de versterking
beperkt wordt tot deze gemeenten. Kan de regering duidelijk maken
waarom dit gebied niet gelijk is aan het werkingsgebied van schade? Wat
betekent dit voor gebouwen aan de randen van het gebied, bijvoorbeeld
in Westerkwartier en rond Norg?
De leden van de CDA-fractie lezen in artikel 13a, tweede lid, dat bij AMvB
kan worden bepaald dat dit hoofdstuk niet van toepassing is, of onderdelen daarvan niet van toepassing zijn, op gebouwen of categorieën van
gebouwen waarvoor op een andere wijze in de versterking wordt
voorzien. Deze leden vragen de regering op welke gebouwen of categorieën van gebouwen hierbij wordt gedoeld. Wat wordt daarnaast bedoeld
met deze «andere wijze waarop in de versterking wordt voorzien»? Kan de
regering uitleggen waarom ervoor wordt gekozen om deze gebouwen of
categorieën van gebouwen aan te wijzen middels een AMvB?
De leden van de CDA-fractie lezen in artikel 13c dat het ACVG tot taak
heeft om te adviseren over de regels, bedoeld in de artikelen 13e, derde
lid, en artikel 13h. Deze leden vragen de regering uiteen te zetten wat de
meerwaarde van het ACVG is ten opzichte van reeds bestaande adviserende instanties zoals SodM. Kan de regering tevens duidelijk maken in
hoeverre er een overlap kan bestaan tussen deze instanties en hun
adviezen en welk advies er gevolgd zal worden als er sprake is van
tegengestelde adviezen van bijvoorbeeld het ACVG en SodM?
De leden van de CDA-fractie merken op dat in artikel 13g de rol van de
gemeenten wordt beschreven. De gemeenteraad stelt volgens dit artikel
een programma van aanpak vast op basis van de risicoprofielen met
daarin een prioritering van gebouwen die mogelijk versterking behoeven.
Deze leden merken op dat in het wetsvoorstel niet wordt gesproken over
het meerjarenversterkingsplan. Kan de regering uiteen zetten wat de
stand van zaken is omtrent dit meerjarenversterkingsplan en hoe dit zich
verhoudt tot de door de gemeenteraden vast te stellen plannen van
aanpak?
De leden van de CDA-fractie lezen tevens dat er middels een AMvB regels
kunnen worden gesteld omtrent de zogenaamde «opname op verzoek».
Deze leden vragen de regering waarom er, mede in het kader van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

24

duidelijkheid scheppen richting bewoners, niet voor gekozen is om deze
regels in de voorliggende wet zelf op te nemen. Deze leden hebben
dezelfde vraag bij artikel 13h. Ook de regels over de wijze waarop wordt
vastgesteld of een gebouw aan de veiligheidsnorm voldoet en de wijze
waarop wordt bepaald welke maatregelen nodig zijn om een gebouw aan
de veiligheidsnorm te laten voldoen zullen middels een AMvB worden
gesteld. Deze leden vragen de regering waarom er, mede in het kader van
het duidelijkheid scheppen richting bewoners, niet voor gekozen is om
deze regels in voorliggend wetsvoorstel zelf op te nemen.
De leden van de CDA-fractie lezen in artikel 13i dat de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een besluit kan nemen dat een
gebouw aan de veiligheidsnorm voldoet en geen versterkingsmaatregelen
noodzakelijk zijn. Deze leden vragen waarom er in dit artikel wordt
afgeweken van het uitgangspunt dat een onafhankelijke partij een besluit
neemt over de veiligheid van een gebouw. Kan de regering tevens
verduidelijk aan welke eisen dit besluit moet voldoen? Op welke wijze
zullen bewoners op de hoogte worden gebracht van dit besluit en welke
mogelijkheden tot beroep of bezwaar tegen dit besluit bestaan er voor
hen?
De leden van de CDA-fractie merken op dat in artikel 13i, vierde lid, een
versterkingsbesluit wordt voorbereid nadat schriftelijk kenbaar heeft
gemaakt dat hij zijn vordering tot vergoeding van schade op de exploitant
ter zake van de kosten van de versterkingsmaatregelen overdraagt aan de
Staat. Deze leden vragen welke kosten in dit lid exact worden bedoeld.
Kan de regering verduidelijken in hoeverre dit vergelijkbaar is met de
situatie bij schade, waarbij de eigenaar de vordering tevens overdraagt
aan de Staat? Gaat het in dit artikel over een overdracht aan de Staat van
een claim betreffende schade, betreffende versterking of betreffende
beide? Geldt deze verplichte overdracht ook in het geval dat er een zaak
loopt over deze schade bij de civiele rechter? Wat zijn de gevolgen indien
de eigenaar zijn vordering niet overdraagt aan de Staat?
De leden van de CDA-fractie constateren dat in artikel 13j staat dat de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties binnen één jaar na
de dagtekening van de beoordeling een versterkingsbesluit neemt. Deze
leden merken op dat de NCG de bewoner assisteert bij de aanvraag voor
het versterkingsbesluit, maar dat de NCG ook het versterkingsbesluit
neemt namens de Minister. Deze leden vragen de regering te verduidelijken hoe de onafhankelijkheid van de NCG wordt geborgd in dit proces.
Tevens vragen deze leden op welke wijze de afhankelijkheden met andere
instanties, bijvoorbeeld als het gaat om de omgevingsvergunning en
bouwvergunning, zullen worden gecoördineerd.
De leden van de CDA-fractie lezen in artikel 13j, vierde lid, dat er op
verzoek van de eigenaar andere maatregelen kunnen worden opgenomen
om een gebouw aan de veiligheidsnorm te laten voldoen dan de
versterkingsmaatregelen. De extra kosten daarvan komen dan voor
rekening van de eigenaar. Deze leden vragen de regering wat er wordt
bedoeld met deze «andere maatregelen». Gaat het daarbij om maatregelen die geen verband houden met de versterking, zoals bijvoorbeeld
een uitbouw of worden hier versterkingsmaatregelen bedoeld die anders
en/of duurder zijn dan de in het versterkingsbesluit voorgestelde
maatregelen? Indien dit laatste het geval is, betekent dat dan dat de
bewoner alleen de in het versterkingsbesluit voorgestelde maatregelen
vergoed krijgt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

25

De leden van de CDA-fractie merken op dat in artikel 13j, zesde lid, enkele
redenen worden genoemd waarmee aanspraak op het versterkingsbesluit
vervalt. Deze leden vragen de regering te verduidelijken op welke wijze
het voor kan komen dat dit artikel van toepassing wordt op een besluit.
Ook vragen deze leden wat wordt bedoeld met de andere voorwaarden
aan het versterkingsbesluit zoals die in artikel 13j, achtste lid, worden
genoemd. Aan welke voorwaarden moet hierbij worden gedacht?
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van artikel
13m, tweede lid. Dit artikel kan in de uitwerking met zich meebrengen dat
tegen de wil van een eigenaar vergaande maatregelen aan een woning
worden getroffen. Deze leden denken daarbij bijvoorbeeld aan de situatie
waarbij een twee-onder-een-kapwoning een helft wordt versterkt of zelfs
gesloopt, en het andere deel van de woning medewerking zal moeten
verlenen. De leden vragen hoe dit moet worden gezien ten opzichte van
het uitgangspunt dat de regie bij de woningeigenaar ligt.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen waarom het werkingsgebied
van de versterking in het wetsvoorstel is beperkt tot zes gemeenten. Kan
de regering uitleggen waarom niet is gekozen voor een werkingsgebied
dat gelijk is aan het werkingsgebied van schade? En hoe denkt de regering
moeilijkheden en onduidelijke situaties aan de randen van het gebied te
voorkomen?
Onderdeel G
De leden van de VVD-fractie vragen welke kosten er niet vallen onder de
heffing. In hoeverre zijn extra kosten die nodig zijn in het proces ook op te
nemen? Wat gebeurt er als de partij failliet gaat?
Onderdeel H
De leden van de VVD-fractie vragen wat nut en noodzaak is van het
toevoegen van artikel 15b.
Artikel III
De leden van de VVD-fractie vragen of kan worden uitgelegd wat hier
wordt bedoeld dan wel geregeld. Wat zijn hiervan de gevolgen?
De voorzitter van de commissie,
Renkema
Adjunct-griffier van de commissie,
Witzke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 603, nr. 6

26