Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

31 066

Belastingdienst

Nr. 1327

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 december 2023
Bijgaand zend ik u de Stand van de uitvoering 2023 en het jaarplan van de
Belastingdienst 2024. Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om kort
terug te blikken op de afgelopen twee jaar en vooruit te kijken naar de
toekomst. Vervolgens zal ik u toelichten welke stukken u jaarlijks over de
Belastingdienst kunt verwachten en u daarnaast meenemen langs de
bijlagen (de Stand van de uitvoering, het jaarplan en de overige bijlagen)
bij deze brief.
Basis op orde, klaar voor de toekomst
In de afgelopen twee jaar zijn grote vraagstukken die direct om actie
vroegen voortvarend opgepakt. Hierbij heb ik continu de balans gezocht
tussen de opdracht die voor ons lag en de mogelijkheden van de
uitvoering. Duidelijkheid over wat wel en niet kan draagt bij aan waar we
voor staan: een betrouwbare en toekomstbestendige Belastingdienst.
De afgelopen twee jaar stonden voor de Belastingdienst in het teken van
zowel rust als beweging. Ik heb mij ervoor ingezet om rust te creëren voor
de dienst. Rust is noodzakelijk om naast de reguliere werkzaamheden
gedegen en georganiseerd verbeteringen door te voeren. Deze verbeteringen zijn ingezet, maar nog niet voltooid. De modernisering van de
ICT-systemen is essentieel, maar vraagt tijd. Het is belangrijk dat de
ingezette modernisering wordt voortgezet. Zo ontstaat er ruimte om in de
toekomst wendbaarder te zijn en nieuwe politieke beleidswensen waar te
kunnen maken. De focus ligt weer op de basisfuncties van heffen, innen
en toezicht. Om die reden blijf ik ook kritisch kijken naar niet-fiscale taken
die de dienst mogelijk zou moeten uitvoeren. Nieuwe niet-fiscale taken
worden getoetst aan een afwegingskader.
Beweging was er ook. De dienstverlening is weer beter afgestemd op de
behoeftes van burgers en bedrijven. De Belastingdienst maakt het steeds
makkelijker om belastingzaken snel en eenvoudig te regelen. Daarbij
wordt ondersteuning gegeven aan wie dat nodig heeft. Zo biedt de

kst-31066-1327
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 066, nr. 1327

1

Belastingdienst op steeds meer plaatsen burgers en bedrijven de
mogelijkheid om persoonlijk ondersteuning te krijgen, bij steunpunten
verspreid over het land, en ook digitaal. Veel belastingplichtigen hebben
er baat bij dat zij in steeds meer situaties een vordering direct kunnen
betalen via iDeal. In 2024 zullen particulieren voor het eerst de
mogelijkheid krijgen om betalingen in het kader van inkomstenbelasting
met iDeal te doen.
De Belastingdienst opereert zo transparant mogelijk, door open te zijn
over wat niet goed is gegaan en over wat wel en niet kan. De dienst heeft
bijvoorbeeld inzichtelijk gemaakt hoe complex het is om volledig te
voldoen aan de wetgeving rondom gegevensbescherming.
Ik hecht grote waarde aan het samenspel tussen beleid en uitvoering.
Daarom is de Belastingdienst altijd bij de ontwikkeling van beleid
betrokken, zodat beleid en uitvoering samen tot een effectief beleid
komen waarmee een bijdrage kan worden geleverd aan het oplossen van
maatschappelijke opgaven. Dat goede samenspel tussen beleid en
uitvoering vergt continu onderhoud. Daar hebben we deze kabinetsperiode weer resultaten in geboekt. Een goede samenwerking tussen
beleidsmakers en uitvoerders is van belang voor iedereen in Nederland en
draagt bij aan eenvoudigere en beter uitvoerbare regelgeving.
Voortvarend werken aan herstel
De Belastingdienst heeft haar maatschappelijke verantwoordelijkheid
voortvarend opgepakt. Daarom is – na de uitspraak van de Hoge Raad – in
korte tijd een grote hersteloperatie gestart voor box 3. Daarnaast hebben
we de fouten die de Belastingdienst heeft gemaakt met de Fraude
Signalering Voorziening (FSV) erkend. Herstel voor de burgers die nadeel
hebben ondervonden is voortvarend in gang gezet.
Voor het institutioneel racisme binnen de Belastingdienst zijn excuses
aangeboden. De Belastingdienst is een traject gestart om een cultuur van
diversiteit en inclusie te bevorderen en om medewerkers zich bewust te
maken van vooroordelen die ongewild mogelijk een rol hebben gespeeld
in hun werk. Over de concrete acties die hieruit zijn voortgekomen, heb ik
u eerder geïnformeerd.1 Binnen de dienst leveren deze acties verschillende reacties op: in sommige gevallen leidt het tot verdiepende
gesprekken die waardevolle inzichten opleveren, in andere gevallen stuit
de bespreking van dit onderwerp aanvankelijk op weerstand. Ook deze
gesprekken stemmen uiteindelijk tot nadenken. De huidige stand van
zaken vindt u in bijlage 1.
Het werk houdt na deze kabinetsperiode uiteraard niet op. Voor een
volgend kabinet leggen we de bouwstenen klaar voor de toekomst. Om
klaar te zijn voor de toekomst is het nodig om koers te houden: een koers
van rust, om de Belastingdienst de ruimte te geven voor het verder op
orde brengen van de basis, en van beweging, om de dienstverlening voor
burgers en bedrijven te verbeteren. Daarbii blijven we openstaan voor de
ervaringen van burgers, bedrijven en medewerkers om tijdig bij te kunnen
sturen.
Vaste informatiemomenten
Ik heb uw Kamer toegezegd om op vaste momenten informatie te
verstrekken over de stand van zaken bij de Belastingdienst. De aanleiding
hiervoor is dat uw Kamer eerder heeft aangegeven vaste informatiemomenten te prefereren boven een groot aantal losse brieven. Hierbij kan
1

Kamerstukken II 2022/23, 31 066, nr. 1276; Kamerstukken II 2022/23, 31 066, nr. 1030

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 066, nr. 1327

2

onderscheid gemaakt worden tussen de jaarplancyclus en de
stand-van-zakenbrieven.
Ieder jaar beschrijft de Belastingdienst in het jaarplan welke activiteiten
zijn gepland en hoe de Belastingdienst invulling geeft aan de strategische
prioriteiten uit de Meerjarenvisie 2020–2025.2 Dit jaarplan wordt jaarlijks
rond het eind van het jaar gepubliceerd en aan de Eerste en Tweede
Kamer gezonden. In de jaarrapportage die in mei verschijnt, rapporteert
de Belastingdienst over de resultaten van het afgelopen jaar, afgezet
tegen de ambities die zijn opgenomen in het jaarplan. Het jaarplan en de
jaarrapportage zijn volgens eenzelfde stramien opgebouwd. Met deze
brief stuur ik u het jaarplan 2024 mee.
In de afgelopen jaren heeft de vaste commissie voor Financiën van uw
Kamer tweemaal per jaar een commissiedebat Belastingdienst geagendeerd. Ik heb u toegezegd om u voorafgaand aan deze commissiedebatten
te informeren, onder meer over actuele onderwerpen en lopende
hersteloperaties. Hiervoor stuur ik u voorafgaand aan elk commissiedebat
Belastingdienst een brief over de stand van zaken. Ik geef u in overweging
om bij de planning van de commissiedebatten meer aan te sluiten op de
jaarcyclus, zodat het jaarplan en de jaarrapportage kort na het verschijnen
besproken kunnen worden.
Stand van de uitvoering 2023
Met deze brief zend ik u de derde Stand van de uitvoering van de
Belastingdienst. In de kabinetsreactie op het rapport «Ongekend
Onrecht»3 heeft het kabinet toegezegd dat de Belastingdienst jaarlijks een
Stand van de uitvoering opstelt. Het doel hiervan is om problemen en
knelpunten en de manier waarop daarmee wordt omgegaan in alle
openheid te delen.
Om problemen in de uitvoering in beeld te brengen haalt de Belastingdienst signalen op van binnen en van buiten de organisatie. Op basis
daarvan identificeert de Belastingdienst knelpunten en werkt vervolgens
aan een oplossing. In deze Stand van de uitvoering leest u welke stappen
daarin zijn genomen.
Uit de opgehaalde signalen blijkt bijvoorbeeld dat de regeling voor
aftrekbare zorgkosten moeilijk te begrijpen is voor belastingplichtigen en
complex om uit te voeren voor de Belastingdienst. Het met deze regeling
beoogde maatwerk verhoudt zich slecht tot het massale karakter van
belastingheffing. Ook blijkt dat maatschappelijk dienstverleners moeite
hebben met de bereikbaarheid van de BelastingTelefoon vanwege de
beperkte tijd voor hun (cliënt)dossier. Men wil graag voorrang in de
wachtrij, maar voorrang voor de één gaat ten koste van de bereikbaarheid
van de ander. Daarnaast komt uit de signalen naar voren dat het voor
fiscaal dienstverleners lastig is dat het niet mogelijk is om in te zien waar
een ingezonden poststuk is en of het is ontvangen door de Belastingdienst.
Van knelpunten naar oplossingen
De Belastingdienst werkt zelf, en in samenwerking met beleidsmakers van
het Ministerie van Financiën en andere departementen, aan het verhelpen
van de gesignaleerde knelpunten. Zo is samen met het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport een verbetertraject gestart voor de

2
3

Kamerstukken II 31 066 2021/22, nr. 958.
Kamerstukken II 2020/21, 35 510 nr. 4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 066, nr. 1327

3

regeling specifieke zorgkosten.4 Sinds enkele jaren zijn medewerkers
vanuit de uitvoering goed en in een vroeg stadium betrokken bij beleidsvoorbereidingen en wetsontwikkelingen. Ook heeft de dienst meerdere
acties ingezet om actiever burgers en bedrijven te informeren, actiever
hulp te bieden en begrijpelijk te communiceren. Bedrijfsprocessen worden
zo mogelijk wendbaar ingericht, zodat toekomstige aanpassingen
makkelijker zijn door te voeren.
Op basis van de signalen die voortkomen uit de uitvoering, wil de
Belastingdienst een aantal onderwerpen onder uw aandacht brengen. Het
belang van deze onderwerpen onderschrijf ik. Dit betreft bijvoorbeeld de
doenlijke en uitvoerbare regelgeving; een stabiele koers en stabiele
financiering, de toekomstbestendigheid van de Belastingdienst en
gegevensdeling voor betere dienstverlening. Deze onderwerpen zijn
verder toegelicht in de Stand van de uitvoering.
Het is van belang dat de Belastingdienst, politiek en beleidsmakers samen
blijven werken aan een nog beter uitlegbaar, uitvoerbaar en doenlijk
fiscaal stelsel. Graag nodig ik u uit om de Stand van de uitvoering tot u te
nemen en de daarin opgenomen signalen in overweging te nemen bij het
uitoefenen van uw wetgevende taak.
Jaarplan 2024
Het jaarplan biedt inzicht in de gemaakte keuzes en de activiteiten die de
Belastingdienst in 2024 zal uitvoeren. Daarin ligt de focus op belastingen
heffen en innen; zorgvuldig, rechtmatig, eerlijk en met oog voor de
menselijke maat. De Belastingdienst werkt aan het op orde brengen van
de basis om zo klaar te zijn voor de toekomst. Om de basis op orde te
brengen liggen er in 2024 opdrachten op het gebied van werving, ICT en
privacywetgeving (AVG).
Veel van onze medewerkers gaan de komende jaren met pensioen. Dit
betekent dat er een extra inspanning nodig is om kennis te borgen en
ervaring over te dragen. Medewerkers zullen meer tijd kwijt zijn aan het
inwerken en de begeleiding van nieuwe collega’s. In 2024 is de planning
om ongeveer 3.250 nieuwe medewerkers aan te nemen.
Het moderniseren van de ICT is nodig om de continuïteit van onze
processen te kunnen garanderen en om sneller wet- en regelgeving te
kunnen implementeren. Tot en met 2026 gaat de hoogste prioriteit uit naar
de modernisering en vervanging van de systemen voor de grote
belastingmiddelen inkomensheffing en loonheffingen, en naar de
aanbesteding en implementatie van een pakketoplossing voor de
omzetbelasting.
Daarnaast zal de Belastingdienst toetsen of de 791 bedrijfsprocessen
voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).
Eind 2024 is deze toetsing afgerond en zullen in ieder geval alle hoog
risicovolle tekortkomingen met tijdelijke of permanente maatregelen zijn
afgedicht.
Voor burgers
De Belastingdienst onderneemt in 2024 stappen om de dienstverlening
voor de doelgroepen burgers, midden- en kleinbedrijf en grote organisaties te verbeteren.

4

Kamerstukken II 2022/23, 36 410-XVI nr. 7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 066, nr. 1327

4

In 2024 openen we zeven nieuwe steunpunten, waarvan vier in gemeentehuizen en drie in bibliotheken. Ook komen er in 2024 twee mobiele
steunpunten in de vorm van dienstverleningsbussen die op verschillende
plaatsen in het land extra ondersteuning kunnen bieden.
De Belastingdienst gaat in 2024 de dienstverlening ook beter afstemmen
op de mogelijkheden en behoeften van jongeren en ouderen. Een groot
deel van de jongeren tussen 15 en 22 jaar is zich nog onvoldoende bewust
van hun (fiscale) rechten en plichten. Om hen hierbij te helpen, is in
september 2023 het kernteam jongeren gestart. Op onze website is er een
onderdeel speciaal voor jongeren opgenomen en op sociale media richt
de Belastingdienst zich actief op hen. Een andere groep die extra aandacht
van de Belastingdienst krijgt zijn ouderen. Een deel van hen is niet meer in
staat zelf (correct) aangifte te doen, of vergeet bijvoorbeeld zorgkosten af
te trekken en van andere rechten gebruik te maken. Ondersteuning wordt
geboden via de steunpunten en via maatschappelijk dienstverleners.
Voor bedrijven
Ruim driekwart van de mkb-ondernemers laat zich bij hun aangifte
ondersteunen door een fiscaal dienstverlener. Dit verhoogt de kwaliteit
van aangiften en de naleving. Door de samenwerking met fiscaal
dienstverleners in 2024 te intensiveren kunnen we de kwaliteit van de
aangiften mogelijk nog verder verbeteren.
Ook softwareprogramma’s kunnen ondernemers ondersteunen en sturen
bij het voldoen van hun fiscale verplichtingen. In 2024 analyseren we
welke aangiftefouten met software kunnen worden voorkomen, zodat
softwareontwikkelaars hun programma’s nog effectiever kunnen maken.
In 2021 zijn Europese regels ingevoerd voor het vereenvoudigen van de
heffing en inning van de btw bij grensoverschrijdende internetverkopen
aan consumenten. Een tijdelijke digitale voorziening voor deze btw
e-commerceregeling wordt in 2024 vervangen door een permanente
voorziening. Dit maakt het voor ondernemers eenvoudiger om in
Europees verband deze btw-aangiften te doen.
In 2024 blijft de Belastingdienst inzetten op een professionele werkrelatie
met belastingplichtigen die onder de doelgroep grote organisaties vallen.
Onder meer bedrijfsgesprekken en op verzoek vooroverleg dragen er aan
bij dat fiscale kwesties adequaat afgehandeld worden op het moment dat
ze zich voordoen. Daardoor is het minder vaak nodig achteraf (tijdsintensief) onderzoek in te stellen.
Ook voert de Belastingdienst meerdere toezichtactiviteiten uit zoals het
Handhavingsplan Arbeidsrelaties 2024 en steekproefonderzoeken in het
segment middelgrote ondernemingen. Daarnaast richt de Belastingdienst
processen in voor handhaving en toezicht op digitale platformen.
Fraudebestrijding en opsporing
Het opsporen en bestrijden van fiscale fraude is één van de taken van de
Belastingdienst, naast het heffen, innen en controleren van belastingen.
De FIOD, de opsporingsdienst van de Belastingdienst onder het gezag van
het Openbaar Ministerie (OM), draagt met zijn strafrechtelijke werk bij aan
effectief toezicht en fiscale fraudebestrijding. De fiscale thema’s voor 2024
betreffen btw-fraude en het verhuld vermogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 066, nr. 1327

5

Overige bijlagen
Bijgevoegd vindt u ook de Fiscale Monitor, de jaarlijkse survey waarbij
verschillende doelgroepen online worden bevraagd over onder andere het
functioneren en het imago van de Belastingdienst, de waardering van de
dienstverlening, het vertrouwen in de Belastingdienst, de belastingmoraal
en de compliance. In de Stand van de uitvoering en het jaarplan wordt
gerefereerd aan de uitkomsten van de Fiscale Monitor.
Daarnaast is ook een bijlage Actuele onderwerpen en toezeggingen
toegevoegd. Naast de hierboven al genoemde actualisatie op het gebied
van de vervolgacties tegen institutioneel racisme, staat hierin ook
informatie over een wijziging die het mogelijk maakt om – mits aan de
voorwaarden worden voldaan – kwijtschelding te verlenen van motorrijtuigenbelasting en over een literatuuronderzoek naar verzuimboetes. Dit
onderzoek is in opdracht van de Belastingdienst uitgevoerd en afzonderlijk
toegevoegd.
Tot slot
Uw Kamer heeft een belangrijke rol in het uitzetten van de koers van de
Belastingdienst. Daarbij adviseer ik u om rust en beweging in balans te
houden, zodat de basis wordt verstevigd en de dienstverlening verder
verbetert. Ik praat hierover graag met u door tijdens het eerstvolgende
commissiedebat Belastingdienst. Daarnaast nodig ik u graag uit in het
komend jaar een werkbezoek aan de Belastingdienst af te leggen, om de
dienst beter te leren kennen. Over de invulling hiervan kan de Belastingdienst desgewenst contact met uw griffie opnemen.
De Staatssecretaris van Financiën,
M.L.A. van Rij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 066, nr. 1327

6