Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

189
Vragen van het lid Eerdmans (JA21) aan de Staatssecretaris van Justitie en
Veiligheid over de voornemens van het kabinet tot asielopvang in Albergen
(ingezonden 15 juni 2023).
Antwoord van Staatssecretaris Van der Burg (Justitie en Veiligheid)
(ontvangen 10 oktober 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2022–2023, nr. 3165.
Vraag 1
Hoe is het door u te verklaren dat er op 16 augustus 2022 door het kabinet
met stoom en kokend water werd besloten om door middel van het ruimtelijk
ordeningsinstrumentarium dwang toe te passen en een opvanglocatie voor
300 asielzoekers aan te wijzen in Albergen met als excuus de druk op Ter
Apel, terwijl er ruim negen maanden na dato nog steeds geen opvang in het
voormalig hotel in Albergen is?
Antwoord 1
Er zijn onverminderd plekken nodig. Op 16 augustus 2022 is in overeenstemming met de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
afgesproken een besluit te nemen op de vergunningsaanvraag van het COA
voor een door hen aangekocht object in Albergen in de gemeente Tubbergen.
Hierbij heb ik aangegeven altijd in contact te willen blijven met de gemeente
Tubbergen. Voordat het ruimtelijk ordeningsinstrumentarium daadwerkelijk
ingezet zou worden, is er overeenstemming bereikt met de gemeente
Tubbergen om in de betreffende locatie 150 asielzoekers op te vangen. Om
deze reden is de mogelijkheid om vanuit het rijk de vergunning te verlenen
voor de opvang van asielzoekers uiteindelijk niet ingezet. Dat er na negen
maanden geen asielzoekerscentrum in gemeente Tubbergen is, komt door
meerdere factoren, waaronder de duur van het vergunningentraject en het
sluiten van de financiële regeling.
Vraag 2 en 3
Deelt u de conclusie dat het toepassen van het ruimtelijk ordeningsinstrumentarium een ongepaste zet was en dat u de lokale overheid die normaal
gesproken het bevoegd gezag is onnodig buitenspel heeft gezet? Zo nee,
waarom niet?
Had de inzet van het ruimtelijk ordeningsinstrumentarium destijds enkel en
alleen het doel om middels machtsvertoon een voorbeeld te stellen om

ah-tk-20232024-189
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

andere gemeenten te bewegen tot extra inzet met betrekking de opvang van
asielzoekers? Zo nee, welk doel had het dan wel?
Antwoord 2 en 3
Ik had in die tijd onverminderd hard plekken nodig. Eerder heb ik in mijn brief
van 25 mei1 en 9 augustus 20222 aangegeven dat ik over zou kunnen gaan tot
het inzetten van het RO-instrumentarium om op korte termijn opvangplekken
te realiseren. In die Kamerbrief staan mijn overwegingen om toentertijd het
RO-instrumentarium in te zetten.
Vraag 4
Kunt u zich voorstellen dat Albergen zich, terugkijkend op deze gang van
zaken en de huidige situatie in ogenschouw nemend, misbruikt voelt? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 4
Ik begrijp dat het College, de Raad en de inwoners van de gemeente
Tubbergen zich overvallen voelden door deze maatregel. Er was echter niet
de luxe om langer af te wachten. Tegelijkertijd is er sinds april op zowel
bestuurlijk als ambtelijk niveau op verschillende momenten contact geweest
met de gemeente Tubbergen over de mogelijke opvang van asielzoekers in
Hotel ’t Elshuys in Albergen. Er is gewezen op het voornemen van het kabinet
om indien nodig het juridisch instrumentarium in te zetten, en dat de
mogelijke toepassing van het instrumentarium voor deze locatie nader
onderzocht zou worden.
Vraag 5
Kunt u bevestigen dat het toepassen van het ruimtelijk ordeningsinstrumentarium van vorig jaar augustus de enige keer is geweest met betrekking tot het
forceren van asielopvang? Overweegt u dit in de toekomst opnieuw te gaan
doen? Zo ja, waarom?
Antwoord 5
Zoals hiervoor aangegeven is het ruimtelijk ordeningsinstrumentarium
uiteindelijk niet ingezet omdat er met de gemeente, het COA en het Rijk
overeenstemming is bereikt over de komst van de opvang. Om in de
toekomst inzet van het Ruimtelijk Ordening instrumentarium te voorkomen
heb ik bij de Tweede Kamer het wetsvoorstel «Wet gemeentelijke taak
mogelijk maken asielopvangvoorzieningen» ingediend. Deze wet moet
mogelijk maken om voldoende opvangplekken te realiseren. Het wetsvoorstel
is op 26 en 27 september door de Tweede Kamer behandeld. Op 10 oktober
wordt er gestemd over het voorstel.
Vraag 6
Bent u zich bewust van de impact die de beslissing om dwang toe te passen
heeft en heeft gehad, op de inwoners van Albergen, op het bestuur van de
gemeente Tubbergen, op de verhouding tussen inwoner en de overheid en
het vertrouwen van de inwoner in de overheid, en kunt u in al deze vier
opzichten reflecteren op de gevolgen van de keuze om dwang toe te passen
door middel van het ruimtelijk ordeningsinstrumentarium?
Antwoord 6
Ik wil benadrukken dat ik het bij de inzet van dit instrumentarium van groot
belang vind om zo goed als mogelijk met (het bestuur van) de gemeente
samen te werken, en om de gemeenteraad en omwonenden goed bij dit
besluit te betrekken. Gelukkig zijn de gemeente, het COA en ik alsnog tot
overeenstemming gekomenen.
Vraag 7
Hoe loopt het huidige proces dat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers
(COA) samen met de gemeente Tubbergen en commissies bestaande uit
omwonenden en andere betrokkenen doorloopt, en kunt u aangeven of dit

1
2

Kamerstuk 19 637, nr. 2901.
Kamerstuk 19 637, nr. 2950.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

ook naar tevredenheid verloopt volgens de gemeente Tubbergen en de
eerdergenoemde commissies?
Antwoord 7
Het is een doorlopend proces, dat het ene moment intensiever is dan het
andere moment. Tussen het COA en de gemeente Tubbergen is in principe
wekelijks overleg.
Vraag 8
Bent u bereid op uw schreden terug te keren en het plan voor asielopvang in
Albergen van tafel te halen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Nee, ik ben niet van plan daarop terug te komen. Er is in overeenstemming
met gemeente Tubbergen, COA en het Ministerie van Justitie en Veiligheid nu
een financiële regeling gesloten. Ook heeft het COA op dit moment alle
plekken nodig, ook de overeengekomen 150 plekken in gemeente Tubbergen.
Vraag 9 en 10
Kunt u bevestigen dat de eerder met de gemeente Tubbergen overeengekomen einddatum van 1 november 2032 gehandhaafd blijft en dat deze
opgenomen wordt in de nog op te stellen bestuursovereenkomst tussen de
betrokken partijen?
Kunt u bevestigen dat er na de eerder met de gemeente Tubbergen overeengekomen einddatum van 1 november 2032 geen opvang van asielzoekers en
statushouders meer zal plaatsvinden in het voormalige hotel in Albergen?
Antwoord 9 en 10
Met het college van Tubbergen is afgesproken dat de bestuursovereenkomst
na 10 jaar eindigt. De letterlijke tekst betreft: «De einddatum wordt vastgesteld op 10 jaar, dus sluiting op 1 november 2032». Het is aan het dan zittend
college, de dan zittende gemeenteraad en het COA om te bezien of er nieuwe
afspraken worden gemaakt.
Vraag 11
Kunt u bevestigen dat de eerder met de gemeente Tubbergen overeengekomen afspraak dat er maximaal 100 asielzoekers en maximaal 50 statushouders, in plaats van maximaal 300 asielzoekers, opgevangen zullen worden
gehandhaafd blijft en dat deze opgenomen wordt in de nog op te stellen
bestuursovereenkomst tussen de betrokken partijen?
Antwoord 11
Ja, die afspraak bevestig ik.
Vraag 12
Kunt u bevestigen dat de eerder met de gemeente Tubbergen overeengekomen afspraak dat zowel de inwoners van de gemeente Tubbergen als de
gemeente Tubbergen zelf geen financiële hinder zullen ondervinden van de
asielopvang gehandhaafd blijft en dat deze opgenomen wordt in de nog op te
stellen bestuursovereenkomst tussen de betrokken partijen?
Antwoord 12
Met de gemeente Tubbergen is afgesproken dat derden geen aanspraak
kunnen maken op de financiële regeling. De gemeente Tubbergen en het
dorp Albergen als zodanig zullen mede door de afgesloten financiële regeling
geen financiële nadelen van asielopvang ondervinden.
Vraag 13
Kunt u bevestigen dat de eerder met de gemeente Tubbergen overeengekomen afspraak dat er niets gebouwd wordt als aanvulling op de bestaande
bebouwing gehandhaafd blijft en dat deze opgenomen wordt in de nog op te
stellen bestuursovereenkomst tussen de betrokken partijen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3

Antwoord 13
In augustus 2022 is de mogelijkheid overwogen om tijdelijke woonruimtes te
plaatsen op het perceel waarop het Elshuys is gelegen. Met de gemeente
Tubbergen is afgesproken om maximaal 150 bewoners te plaatsen op deze
locatie, waardoor het plaatsen van aanvullende bebouwing niet noodzakelijk
is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

4