Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1757
Vragen van de leden Groothuizen (D66) en Van Nispen (SP) aan de Minister
voor Rechtsbescherming over het bericht «Afwijzing vordering TUL in
2 strafzaken» (ingezonden 16 januari 2020).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 18 februari
2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 1651.
Vraag 1
Bent u bekend met de twee uitspraken van de Rechtbank Gelderland waarbij
in twee strafzaken de vordering tot tenuitvoerlegging van eerder opgelegde
voorwaardelijke straffen wegens overtreding van de algemene voorwaarden
werd afgewezen, ook al achtte de rechtbank de nieuwe strafbare feiten
bewezen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3
Wat is uw reactie op het vonnis waarin de rechtbank twee verdachten
opnieuw veroordeeld voor strafbare feiten, maar de vordering tot tenuitvoerlegging van eerder opgelegde voorwaardelijke veroordeling afwijst vanwege
strijdigheid met artikelen 5 en 6 van het Europees Verdrag tot bescherming
van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM), omdat
tegen een TUL-beslissing algemene voorwaarden onder de recent (1-1-2020)
ingetreden Wet herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen (Wet
USB) geen hoger beroep meer open staat en de beslissing tot tenuitvoerlegging dus meteen onherroepelijk is, terwijl in de nieuwe strafzaak nog wel
hoger beroep open staat en er dus vrijspraak kan volgen?2
Bent u het ermee eens dat het onwenselijk is dat een verdachte een eerdere
voorwaardelijke straf zou moeten ondergaan, niet vanwege de onherroepelijke veroordeling ter zake van een nieuw strafbaar feit, maar feitelijk alleen
omdat hij verdachte is geweest in een nieuwe strafzaak? Hoe verhoudt dit
zich tot de onschuldpresumptie?

1

https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Rechtbanken/RechtbankGelderland/Nieuws/Paginas/Afwijzing%20vordering%20TUL%20in%202%20strafzaken.aspx
2
ECLI:NL:RBGEL:2020:146, ECLI:NL:RBGEL:2020:147

ah-tk-20192020-1757
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 2, 3
Ik ben het ermee eens dat het onwenselijk is dat iemand een eerder
voorwaardelijk opgelegde straf moet ondergaan, voordat onherroepelijk is
komen vast te staan dat hij de algemene voorwaarde heeft geschonden door
zich schuldig te maken aan een nieuw strafbaar feit. Een dergelijke gang van
zaken zou ik inderdaad in strijd achten met de onschuldpresumptie. Om deze
reden heeft het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) – namens mij
verantwoordelijk voor de operationele regie op de tenuitvoerlegging van
straffen en maatregelen – maatregelen getroffen die ervoor moeten zorgen
dat toegewezen vorderingen tenuitvoerlegging niet eerder ten uitvoer worden
gelegd dan wanneer de veroordeling voor het nieuwe strafbare feit onherroepelijk is geworden. Deze maatregel dient te voorkomen dat een toegewezen
vordering tenuitvoerlegging wordt uitgevoerd in gevallen dat in hoger beroep
vrijspraak volgt. De maatregel is van kracht tot de wet op dit punt is hersteld
(zie nader het antwoord op vraag 5).
Tegen deze achtergrond heeft de procureur-generaal bij de Hoge Raad
aangegeven cassatie in belang der wet te willen instellen.
Vraag 4
Heeft de Wet USB dit effect beoogd waarbij een veroordeelde straf moet
ondergaan (de eerdere voorwaardelijke veroordeling) om een reden (plegen
van een nieuw strafbaar feit) die later mogelijk geen stand houdt (alsnog
vrijspraak)? Kunt u hierbij naar de wetgevingsgeschiedenis verwijzen?
Antwoord 4
Nee, dit effect is niet beoogd met de Wet USB. Zoals in de memorie van
toelichting bij deze wet is beschreven, was de achtergrond van deze wijziging
het willen voorkomen dat in gevallen waarin de rechter zich niet alleen
uitspreekt over een nieuw feit maar tevens over de tenuitvoerlegging van een
eerder voorwaardelijk opgelegde sanctie, (standaard) hoger beroep wordt
ingesteld in de hoop dat de tenuitvoerlegging van de eerste sanctie wordt
verrekend in de beroepsbeslissing over het nieuwe strafbare feit. (Kamerstuk
34 086, nr. 3, blz. 101).
Vraag 5
Bent u bereid met wetgeving te komen om dit probleem op te lossen? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, op welke termijn?
Antwoord 5
Ja. Ik zie in de hierboven genoemde uitspraken reden de wet op dit punt te
wijzigen. Ik zal deze wetswijziging op zeer korte termijn in procedure brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2