Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 940

Wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk
Wetboek, de Wet handhaving
consumentenbescherming en de Prijzenwet in
verband met de implementatie van Richtlijn (EU)
2019/2161 van het Europees Parlement en de
Raad van 27 november 2019 tot wijziging van
Richtlijn 93/13/EEG van de Raad en Richtlijnen
98/6/EG, 2005/29/EG en 2011/83/EU van het
Europees Parlement en de Raad wat betreft
betere handhaving en modernisering van de
regels voor consumentenbescherming in de Unie
(PbEU 2019, L 328)(Implementatiewet richtlijn
modernisering consumentenbescherming)

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 9 juni 2021en het nader rapport d.d. 8 oktober,
aangeboden aan de Koning door de Minister van Economische Zaken en
Klimaat, mede namens de Minister van Rechtsbescherming. Het advies
van de Afdeling advisering van de Raad van State is cursief afgedrukt.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 9 april 2021,
nr. 2021000702, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van de
Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet
rechtstreeks aan de voormalige Staatssecretaris van Economische Zaken
en Klimaat te doen toekomen. Dit advies, gedateerd 9 juni 2021, nr.
W18.21.0101/1V, bied ik U hierbij aan.
De afdeling heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert
daarmee rekening te houden voordat het voorstel bij de Tweede Kamer
der Staten-Generaal wordt ingediend. De tekst van het advies treft u
hieronder cursief afgedrukt aan, voorzien van een reactie daarop.
Bij Kabinetsmissive van 9 april 2021, no.2021000702, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Economische Zaken en
Klimaat, mede namens de Minister voor Rechtsbescherming, bij de
Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig
gemaakt het voorstel van wet houdende wijziging van Boek 6 van het
1

kst-35940-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 940, nr. 4

1

Burgerlijk Wetboek, de Wet handhaving consumentenbescherming en de
Prijzenwet in verband met de implementatie van Richtlijn (EU) 2019/2161
van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2019 tot
wijziging van Richtlijn 93/13/EEG van de Raad en Richtlijnen 98/6/EG,
2005/29/EG en 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad wat
betreft betere handhaving en modernisering van de regels voor consumentenbescherming in de Unie (PbEU 2019, L 328) (Implementatiewet
richtlijn modernisering consumentenbescherming), met memorie van
toelichting.
Het wetsvoorstel strekt tot implementatie van de richtlijn modernisering
consumentenbescherming (hierna: de richtlijn).2 De richtlijn en de
implementatiewet regelen een verbetering van de handhaving van
Europese consumentenregels en een aanpassing van de Europese
consumentenregels zodat zij beter geschikt zijn voor nieuwe, met name
digitale ontwikkelingen.
De Afdeling advisering van de Raad van State maakt een opmerking over
de motivering van de keuze om een optionele bepaling uit de richtlijn over
verdere bescherming van de consument tegen colportage niet te
implementeren. In verband daarmee is aanpassing wenselijk van de
toelichting.
1. Achtergrond en inhoud wetsvoorstel
De richtlijn maakt deel uit van het geheel van Europese richtlijnen op het
terrein van consumentenbescherming en beoogt het consumentenrecht te
versterken. Zij heeft tot doel een betere handhaving van consumentenregels te realiseren en consumentenregels voor digitale ontwikkelingen te
optimaliseren. Om dit te bereiken worden verschillende sancties verder
uitgewerkt, zodat alle lidstaten werkelijk doeltreffende en afschrikkende
sancties voor inbreuken binnen de EU kunnen opleggen. Daarnaast
worden in het bijzonder de regels die gelden voor online handelaren en
aanbieders van onlinemarktplaatsen uitgebreid en verduidelijkt. De
richtlijn bevat expliciete precontractuele informatieverplichtingen voor
onlinemarktplaatsen, verheldert bestaande informatie- en transparantieverplichtingen voor online handelaren en breidt deze uit.3
Met de richtlijn worden vier bestaande richtlijnen gewijzigd, namelijk de
richtlijn oneerlijke bedingen,4 de richtlijn prijsaanduiding producten,5 de
richtlijn oneerlijke handelspraktijken6 en de richtlijn consumentenrechten.7

2

Richtlijn (EU) 2019/2161 van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2019 tot
wijziging van Richtlijn 93/13/EEG van de Raad en Richtlijnen 98/6/EG, 2005/29/EG en 2011/83/EU
van het Europees Parlement en de Raad wat betreft betere handhaving en modernisering van
de regels voor consumentenbescherming in de Unie (PbEU 2019, L 328).
3
Memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 1.
4
Richtlijn 93/13/EEG van de Raad van 5 april 1993 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten (PbEG 1993, L 95).
5
Richtlijn 98/6/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 1998 betreffende de
bescherming van de consument inzake de prijsaanduiding van aan de consument aangeboden
producten (PbEG 1998, L 80).
6
Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende
oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt en
tot wijziging van Richtlijn 84/450/EEG van de Raad, Richtlijnen 97/7/EG, 98/27/EG en 2002/65/EG
van het Europees Parlement en de Raad en van Verordening (EG) nr. 2006/2004 van het
Europees Parlement en de Raad (PbEU 2005, L 149).
7
Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende
consumentenrechten, tot wijziging van Richtlijn 93/13/EEG van de Raad en van Richtlijn
1999/44/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 85/577/EEG
en van Richtlijn 97/7/EG van het Europees Parlement en de Raad (PbEU 2011, L 304).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 940, nr. 4

2

De implementatiewet voorziet in wijzigingen van Boek 6 van het Burgerlijk
Wetboek, de Prijzenwet en de Wet handhaving consumentenbescherming.
2. Lidstaatoptie colportage
De richtlijn bevat de mogelijkheid om nationale bepalingen vast te stellen
ter bescherming van consumenten met betrekking tot agressieve of
misleidende marketing- of verkooppraktijken in het kader van
ongevraagde bezoeken door een handelaar bij de consument thuis of
verkoopexcursies.8 Er is besloten deze richtlijnbepaling niet te implementeren, omdat het kabinet heeft gekozen voor een beleidsarme implementatie, zo blijkt uit de toelichting. Dit betekent dat geen gebruik wordt
gemaakt van de mogelijkheid om uitzonderingen te maken of om
verdergaande bescherming te bieden dan de richtlijn minimaal vereist.
Wel biedt het kabinet aan om, als colportage tot grote problemen leidt, in
gesprek te gaan met de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de
betreffende sector, om te bezien hoe deze problematiek het best kan
worden aangepakt.9
De ACM geeft in haar uitvoerings- en handhaafbaarheidstoets (UHT) aan
dat zij regelmatig klachten ontvangt over colportage en dat het verkrijgen
van bewijs lastig is als het niet om telemarketing gaat. In dat verband
verzoekt de ACM om in het onderhavige voorstel de mogelijkheden tot het
verkrijgen van bewijs van misleiding bij colportage te vereenvoudigen,
om zo de handhaafbaarheid te verbeteren en daarmee aansluiting te
zoeken bij bestaande wetgeving voor telemarketing.
De Afdeling wijst erop dat de ACM al een probleem met (bewijsvergaring
rond) colportagepraktijken constateert, terwijl de toelichting dit nog als
een mogelijk probleem benoemt. Tegen deze achtergrond schiet de
inhoudelijke motivering van de keuze tekort om in het voorstel geen
gebruik te maken van de lidstaatoptie.
Uitsluitend wordt verwezen naar het uitgangspunt van beleidsarme
implementatie. Voor dit uitgangspunt zijn goede gronden,10 maar in het
bijzonder als het gaat om lidstaatopties kunnen er goede redenen zijn om
van dit uitgangspunt af te wijken, zoals ook uit het onderhavige voorstel
op twee andere punten blijkt.11
De Afdeling adviseert de keuze om in het wetsvoorstel ten aanzien van
colportagepraktijken geen aanvullende beschermende maatregelen voor
de consument op te nemen nader te motiveren en de toelichting daarmee
aan te vullen.
Het advies van de Afdeling om de keuze om in het wetsvoorstel ten
aanzien van colportagepraktijken geen aanvullende beschermende
maatregelen voor de consument op te nemen nader te motiveren en de
toelichting daarmee aan te vullen, heb ik opgevolgd. Paragraaf 6 van de
memorie van toelichting is aangevuld met een toelichting waarom in het
wetsvoorstel geen gebruik is gemaakt van de ruimte die de richtlijn biedt
om nationale bepalingen vast te stellen ter bescherming van de
consument met betrekking tot agressieve of misleidende marketing- of
verkooppraktijken in het kader van ongevraagde bezoeken door een
handelaar bij de consument thuis of verkoopexcursies. Het kabinet is van
mening dat de consument wordt beschermd door een stevig wettelijk
kader, aangevuld met mogelijkheden voor maatwerk op gemeentelijk
8

Artikel 3, tweede lid, van de richtlijn.
Memorie van toelichting, paragraaf 6.
10
Aanwijzing 9.4 van de Aanwijzingen voor de regelgeving.
11
Memorie van toelichting, paragraaf 3.2.6 en 3.2.7.
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 940, nr. 4

3

niveau en zelfregulering.12 , 13 Dat neemt niet weg dat het kabinet scherp
blijft op het signaleren van structurele misstanden bij colportage, en
daarom in gesprek is met ACM over de door hen gesignaleerde problematiek. Indien de analyse van deze problematiek daartoe aanleiding geeft,
dan kan alsnog gebruik worden gemaakt van de ruimte die de richtlijn aan
lidstaten biedt om met aanvullende wettelijke maatregelen te komen.
3. De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele
bijlage.
De redactionele kanttekening van de Afdeling is verwerkt. Van de
gelegenheid is tevens gebruik gemaakt om enkele tekstuele verbeteringen
in de memorie van toelichting aan te brengen.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat
het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.
De vicepresident van de Raad van State,
Th.C. de Graaf
Ik moge U verzoeken, mede namens de Minister voor Rechtsbescherming,
het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te
zenden.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
S.A. Blok

12
13

Kamerstukken II 2019/20, 27 879, nr. 75.
Kamerstukken II 2020/21, 35 421, nr. 17.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 940, nr. 4

4

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van
de Raad van State betreffende no. W18.21.0101/IV
–

De voorgestelde bepaling 6:193g, onderdeel aa, van het Burgerlijk
Wetboek zo aanpassen dat deze in overeenstemming is met de
toelichting, in die zin dat ondubbelzinnig tot uitdrukking komt dat de
zinsnede «sociale media» slechts betrekking heeft op «aanbevelingen»
en niet (ook) op eerdere zinsdelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 940, nr. 4

5