Executive Summary
Monitoring Onderwijs en Jongeren
Samenwerkingsprogramma (OJSP)
Sint Maarten
scan 3: schooljaar 2009/2010

Quality Support for
Sustainable Development

Opdrachtgever:
Opdrachtnemer:
Datum indiening:

Jan Sofat 222
Curaçao, The Netherlands Antilles

Begeleidingscommissie OJSP
Quality Development
november 2010

Tel:

(+5999) 5296397

Email: info@qualitydevelopment.org
Web: www.qualitydevelopment.org

1.

INLEIDING

In dit rapport worden de resultaten weergegeven van de monitoring over schooljaar 2009/2010 van
het Onderwijs en Jongeren Samenwerkingsprogramma 2008-2012 (OJSP). Het betreft de zogenaamde
derde van in totaal vijf 1 geplande scans die zullen worden uitgevoerd tussen januari 2010 en
december 2012. De derde scan is uitgevoerd tijdens de maanden augustus tot en met oktober 2010.
Achtergrond OJSP
De hoofddoelstelling van het OJSP is de jeugd zodanig toe te rusten dat deze na voltooiing van haar
schoolloopbaan in staat is deel te nemen aan de arbeidsmarkt en volwaardig kan participeren in een
voortdurend veranderende samenleving, op lokaal niveau, maar ook op regionaal en mondiaal niveau.
Er is een aantal doelstellingen en speerpunten benoemd in het programma.
De operationele doelstellingen zijn:
1. Terugdringen schooluitval
2. Terugdringen aantal zittenblijvers
3. Vergroten aantal leerlingen dat een diploma haalt
4. Vergroten aantal leerlingen dat na school een baan vindt
5. Vergroten maatschappelijke participatie en arbeidsparticipatie sociaal vormingsplichtigen
6. Terugdringen jeugdwerkeloosheid
7. Verbetering van de onderwijssituatie van ongedocumenteerde kinderen (verschuiving illegaal
naar legaal onderwijs)
De prioritaire speerpunten van het programma zijn:
1. Ouderparticipatie
2. Handhaving leerplicht
3. Inrichting zorgstructuur
4. Vermindering aantal drop-outs
5. Opzetten / verbeteren leerlingvolgsysteem
6. Verbetering niveau Nederlands als doeltaal
7. Verbetering aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt
8. Verdere implementatie SVP en verbetering aansluiting SVP en (regulier) onderwijs
In relatie tot deze doelstellingen en speerpunten zijn er indicatoren en streefwaarden vastgelegd.
Voorafgaand aan de uitvoering van de derde scan heeft er een evaluatie van de indicatoren
plaatsgevonden. Dit heeft geresulteerd in de aanpassing van een aantal indicatoren en de toevoeging
van een aantal informatievragen. Hierdoor sluiten de resultaten van de derde scan niet op alle punten
aan op de resultaten van de eerste en tweede scans. In tegenstelling tot Curaçao zijn de streefwaarden
voor Sint Maarten niet aangepast.
De monitoring van het OJSP heeft betrekking op het Funderend Onderwijs (FO), het Voorbereidend
Secundair Beroepsonderwijs (VSBO), het Secundair Beroepsonderwijs (SBO) en de Sociale
Vormingsplicht (SVP) 2 .

1

In augustus 2010 is door de BGC besloten dat er in plaats van 2 keer per jaar (1x een volledige scan van
Doelstellingen en Speerpunten en 1x alleen van de Speerpunten), de scan van alleen de Speerpunten zou komen
te vervallen. Hierdoor is het totaal aantal scans teruggebracht van 7 naar 5.
2
In Sint Maarten wordt er niet langer gesproken over de SVP, maar over het Youth Development Program
(YDP).

1

Informatiebronnen
Voor de uitvoering van de scans wordt voornamelijk gebruik gemaakt van bestaande gegevens in de
centrale administratie en management van het onderwijsveld. Centraal geregistreerde data zijn
ontvangen van:
♦
Expertisecentrum Toetsen en Examens (ETE);
♦
Eilandelijke Onderwijs Dienst;
♦
Het Youth Development Program (YDP).
Op Sint Maarten worden onderwijsgegevens echter nog beperkt centraal verwerkt. De Inspectie van
onderwijs van de Nederlandse Antillen verwerkten de informatie van Sint Maarten niet centraal
waardoor zij niet als informatiebron dienden. Informatie welk niet door bovenstaande instanties wordt
geregistreerd is opgevraagd via de schoolbesturen. Schoolbesturen blijken echter niet te beschikken
over deze informatie en zijn afhankelijk van de schoolleiding van de aangesloten scholen voor de
informatievoorziening. Hierdoor is de informatiedruk op scholen hoog. Sinds begin 2010 in een
project gestart om een Education Management Information System (EMIS) in Sint Maarten op te
zetten. Dit EMIS zal ingevoerd en operationeel zijn vanaf schooljaar 2011/2012.

2

2.

RESULTATEN

De verschillende instanties werden geacht om data aan te leveren gerelateerd aan verschillende
doelstellingen en speerpunten. In een aantal gevallen waren instanties niet in staat om alle gevraagde
informatie aan te leveren. Vanwege een gebrek aan informatie was het niet mogelijk om resultaten te
presenteren voor het verzuim (doelstelling 2), de maatschappelijke situatie van VSBO geslaagden
(doelstelling 4) en de examenresultaten voor Nederlands voor het FO en het SBO (speerpunt 5)
Bovendien dient in ogenschouw genomen te worden dat de representativiteit van de resultaten van het
SBO en het Youth Development Program (YDP) gering is en de daarmee samenhangende conclusies
vervolgens twijfelachtig is aangezien het aantal leerlingen van het SBO en het aantal deelnemers aan
het YDP tijdens de periode waarover deze monitor rapporteert beperkt was. Als voorbeeld, vóór
augustus 2010 kende het SBO 5 geslaagde leerlingen. Dit heeft consequenties voor de
representativiteit van de resultaten voor doelstelling 3 (diploma’s) en doelstelling 4 (maatschappelijke
participatie).
In bijlage 1 zijn alle resultaten van de huidige en vorige scans weergegeven ten opzichte van de
streefwaarden voor 2010, 2011 en 2012. In algemene termen kan worden geconcludeerd dat de
resultaten van scan 3 ten opzichte van de vorige scan (schooljaar 2008/2009) ongeveer gelijk zijn
gebleven, maar dat desondanks het onderwijsveld op Sint maarten op veel indicatoren redelijk tot
goed scoort. Hieronder volgt een opsomming van de indicatoren waarop nog te weinig vorderingen
zijn gemaakt en waar extra op moet worden geïnvesteerd om de streefwaarden binnen de termijn van
het OJSP (nog 2 jaar) te halen:
- Doelstelling 2: De resultaten ten aanzien van het aantal leerlingen dat de studie binnen de
nominale studietijd afrondt, liggen nog ver beneden de streefwaarde voor 2010:
o Op het FO rondt 64% van het aantal leerlingen het FO binnen de nominale studietijd
af. De streefwaarde voor 2010 is 80% en voor 2012 is dit 92%.
o Op het VSBO slaagt 60% van de leerlingen binnen de nominale studietijd. De
streefwaarde voor 2010 is 88% en voor 2012 is dit 90%.
- Doelstelling 7: Het aantal ongedocumenteerde kinderen op niet erkende scholen is nog veel
hoger dan de streefwaarde voor 2010. In maart 2010 was het aantal ongedocumenteerde
kinderen op niet-erkende scholen 425. De streefwaarde voor 2010 is 250 kinderen en voor
2011 is de streefwaarde 100 kinderen.
- Speerpunt 2: Het aantal schorsingen in het VSBO ligt ver boven de streefwaarde en het
resultaat is bovendien sterk gestegen ten opzichte van schooljaar 2008/2009: in 2008/2009
werd 26% van de leerlingen geschorst en in 2009/2010 was dit opgelopen tot 26%. De
streefwaarde voor 2010 is 6% en voor 2012 is dit 4%.
- Speerpunt 6: Het aantal scholen met een geautomatiseerd LVS in het FO blijft achter bij de
streefwaarde voor 2010: 25% van de FO scholen heeft een LVS tegenover een streefwaarde
voor 2010 van 40% en voor 2012 zou dit 100% moeten zijn.
- Speerpunt 8: De instroom in de SVP/YDP bleef in 2009 ver achter bij de streefwaarde. In
2009 zijn er 10 jongeren ingestroomd terwijl één van de doelstellingen van het YDP is dat er
in 2009 60 jongeren zouden instromen. In 2012 dienen er minimaal 500 jongeren in het YDP
te zijn ingestroomd.

3

3.

CONCLUSIE

Informatieverstrekking
Evenals bij scans 1 en 2, kan bij scan 3 geconcludeerd worden dat de ontvangen informatie vrij
volledig is. Wel ligt er veel druk op de scholen / schoolbesturen aangezien in Sint Maarten de
schoolbesturen de belangrijkste informatiebron zijn. Tot 10-10-2010 had Sint Maarten geen eigen
Onderwijs Inspectie en de modelformulieren 2 en 4 werden niet digitaal verwerkt. Schoolbesturen
lijken echter hun zaken redelijk op orde te hebben en zijn in staat om binnen een relatief kort
tijdsbestek gedetailleerde gegevens aan te leveren. Voor de SBO scholen bleek het moeizamer te zijn
om gegevens aan te leveren. Dit heeft vooral te maken met het feit dat het SBO onderwijs recent is
opgestart en schoolbesturen hier nog niet volledig op zijn ingericht.
De betrouwbaarheid van gegevens blijft wel een delicaat punt. Aangezien scholen ieder op hun eigen
wijze administreren en de gegevens vanuit de schooladministraties worden aangeleverd, is niet alle
informatie even eenduidig en ook kan de betrouwbaarheid niet achterhaald worden. Wel is gebleken
dat vooral informatie met betrekking tot verzuim (speerpunt 2) en met betrekking tot leeftijden van
leerlingen (doelstelling 2) niet betrouwbaar is.
De informatievoorziening op Sint Maarten dient als een voortschrijdend proces te worden beschouwd.
Tot 10-10-2010 was er geen eigen onderwijs informatie management systeem en lag de druk op
scholen voor het aanleveren van informatie. Het aanleveren van informatie doen scholennaast hun
hoofdtaak, namelijk het aanbieden van onderwijs. Het is dan ook begrijpelijk dat de
informatiedekking niet op alle indicatoren 100% is en dat de betrouwbaarheid in een aantal gevallen
twijfelachtig is. Het op Sint Maarten in ontwikkeling zijnde Education Management Information
System (EMIS) zal vanaf schooljaar 2011/2012 operationeel zijn waardoor er bij uitvoering van de
volgende scan nog geen gebruik van het EMIS gemaakt kan worden. Uiteindelijk zal het EMIS de
informatiedruk op scholen verlagen aangezien ten minste gegevens ten aanzien van schooluitval,
studievertraging en examenuitslagen in het EMIS zullen worden opgenomen.
Indicatoren en streefwaarden
Ter voorbereiding van de uitvoering van de 3e scan zijn een aantal indicatoren aangepast en een aantal
informatievragen toegevoegd. Dit heeft inhoudelijk meer informatie opgeleverd waar het OJSP haar
voordeel mee kan doen. Tegelijkertijd is gebleken dat een aantal streefwaarden nog niet zijn bepaald
(vooral in relatie tot het SBO) en dat een aantal streefwaarden reeds bereikt zijn of binnen de
resterende tijd van het OJSP (nog 2 jaar) niet haalbaar zullen zijn. Het is van belang dat de
streefwaarden met betrokken stakeholders worden bijgesteld in overeenstemming met de resultaten
van de scans, mede op basis van een waardering van de betrouwbaarheid van deze resultaten, en in
overeenstemming met de kennis en ervaringen van het onderwijsveld.
Resultaten
Wat betreft de resultaten van de derde scan kunnen drie zaken worden geconstateerd:
1. Dat de resultaten ten opzichte van de vorige scan (schooljaar 2008/2009) ongeveer gelijk zijn
gebleven en dat er geen positieve trend zichtbaar is;
2. Dat desondanks het onderwijsveld op Sint maarten op veel indicatoren al een aardig eind op
weg is om de streefwaarden voor de doelstellingen en speerpunten van het OJSP te halen;
3. Dat een volgende scan nodig is om meer volledige en betrouwbare informatie te verkrijgen.

4

4.

AANBEVELINGEN

Informatievoorziening
Zowel bij de uitvoering van scans 1 en 2 in Sint Maarten als ook bij de uitvoering van scan 3 in
Curaçao is gebleken dat het houden van workshops vooraf aan de uitvoering van de scan bijdraagt aan
de betrokkenheid van stakeholders bij de monitoring en bijdraagt aan de betrouwbaarheid van
gegevens. Betrokken partijen zijn namelijk beter op de hoogte van de informatievragen en het belang
van de monitoring. Het verdient dan ook aanbeveling om voorafgaand aan de uitvoering van scan 4 in
Sint Maarten een workshop te organiseren waarin informatievragen worden toegelicht en waarin de
streefwaarden kunnen worden bijgesteld. Dit belang wordt onderstreept door het proces waarin Sint
Maarten zich op dit moment bevindt, namelijk het opzetten van een eigen Inspectie en een eigen
Education Management Information System (EMIS). Een dusdanige workshop kan tevens bijdragen
aan de betrokkenheid van het onderwijsveld bij monitoring van onderwijsgegevens in het algemeen,
dus onafhankelijk van het OJSP.
Resultaten ten opzichte van streefwaarden
De speerpunten liggen in de directe invloedsfeer van schoolinstellingen en/of de
Begeleidingscommissie van het OJSP. De doelstellingen liggen niet in de directe invloedsfeer. Wel
zijn de meeste speerpunten van invloed op de doelstellingen en het bereiken van de streefwaarden
voor de speerpunten zal een positief effect hebben op een aantal doelstellingen. Het is dan ook van
belang om een actieplan op te stellen in relatie tot het bereiken van de doelstellingen met inzet van de
speerpunten. Voor een dusdanig actieplan is het van belang dat de juiste informatie aanwezig is. Dit
monitoringrapport biedt veel kwantitatieve informatie, maar meer onderzoek is nodig naar de
oorzaken van bepaalde gekwantificeerde ontwikkelingen.
Hieronder volgt een opsomming van aanbevelingen per doelstelling of speerpunt:
- Doelstelling 1: Voor het YDP dient de definitie van ‘voortijdige uitval’ vastgelegd te worden,
rekening houdend met de verschillende oorzaken van het vroegtijdig afbreken van het YDP.
- Doelstelling 2: De streefwaarden voor het aantal leerlingen dat de studie binnen de nominale
studietijd afrondt, zijn wellicht te ambitieus, maar desondanks verdient het aanbeveling
onderzoek te doen naar de oorzaken van de studievertraging in het FO en VSBO.
- Doelstelling 4: VSBO en SBO scholen dienen in 2010 te registreren wat leerlingen na
afstuderen van plan zijn te gaan doen, namelijk vervolgopleiding, werk of andere
maatschappelijke bezigheid.
- Doelstelling 7: Het Department of Education dient jaarlijks het aantal kinderen op nieterkende scholen te monitoren als ook het aantal ongedocumenteerde kinderen op erkende
scholen. Om dit effectief te kunnen doen dient het aantal leerplichtambtenaren uitgebreid te
worden.
- Speerpunt 1: Ondanks dat de resultaten op het gebied van ouderparticipatie redelijk positief
zijn, is het aan te bevelen om in meer detail te onderzoeken waarom ruim 30% van de
schoolleiding negatief is over de betrokkenheid van ouders bij verschillende aspecten van de
ontwikkeling van hun kind en de ontwikkeling van het schoolbeleid.
- Speerpunt 2: Er dient een nauwkeurige (digitale) registratie plaats te vinden van het verzuim
per maand. Het ligt voor de hand dat deze gegevens in het in ontwikkeling zijnde EMIS
worden opgenomen.
- Speerpunt 2: Het hoge aantal schorsingen in het VSBO verdient aandacht van schoolbesturen,
schoolmanagement en beleidsmakers. De redenen van schorsing zouden geanalyseerd moeten
worden en samen met de leerplichtambtenaren en zorgmedewerkers zou bekeken moeten
worden wat mogelijke oplossingsrichtingen zijn voor het hoge aantal schorsingen.
- Speerpunt 3: Ondanks dat het resultaat in relatie tot het aantal scholen dat een zorgstructuur
heeft positief is, heeft de stijging van het aantal scholen met een zorgstructuur nog niet geleid
tot een daling in de schooluitval of een daling in het aantal schorsingen. Hierbij dient
rekening gehouden te worden met het feit dat er op Sint Maarten pas sinds kort een externe

5

-

-

6

zorgstructuur in ontwikkeling is en dat leerlingen dus vooral binnen scholen worden
opgevangen. Voor de ‘zware’ zorgleerlingen is er echter nog geen zorg aanwezig.
Desondanks verdient het aanbeveling het doel, de doelgroep en de effectiviteit van de interne
zorgstructuur te evalueren.
Speerpunt 3: Voor het VSBO is het percentage doorverwijzingen naar de interne
zorgstructuur erg hoog, namelijk 50% van het totaal aantal leerlingen. Het verdient
aanbeveling te onderzoeken wat de achtergrond of reden is dat leerlingen worden
doorverwezen en of dit hoge aantal leerlingen niet een te grote belasting betekent voor de
zorgstructuur. Met een dusdanig percentage leerlingen dat wordt doorverwezen is het de
vraag of de zorgstructuur nog de nodige kwaliteit kan bieden voor leerlingen die dit werkelijk
nodig hebben.
Speerpunt 6: In het FO is veel aandacht nodig voor het opzetten van een geautomatiseerd
LVS.
Speerpunt 8: De instroom in de SVP/YDP bleef in 2009 ver achter bij de streefwaarde.
Vooral in 2011 zal veel energie ingezet moeten worden op registratie en intake van jongeren
en het starten van nieuwe kanstrajecten om de uiteindelijke streefwaarde voor 2012 (totale
instroom van 500 jongeren) te kunnen halen.