RWS INFORMATIE

Rijkswaterstaat Water,
Verkeer en Leefomgeving
Griffioenlaan 2
3526 LA UTRECHT
Postbus 2232
3500 GE UTRECHT
T 088 7971111
www.rijkswaterstaat.nl
Datum
6 januari 2021

Monitoring blikjes (en kleine plastic flessen) in het
zwerfafval - Resultaten tweede helft 2020

1. Inleiding
Op 3 juli 2018 heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (IenW)
de Tweede Kamer geïnformeerd1 over de aanpak van kleine plastic flessen in het
zwerfafval met in het bijzonder de uitvoering van de monitoring van kleine plastic
flessen in het zwerfafval door RWS. RWS voert deze monitoring uit op basis van
het in de brief van 3 juli aangehaalde monitoringsprotocol en rapporteert
vervolgens twee keer per jaar over de voortgang.
Op 17 oktober 2019 is een motie van het lid Paternotte c.s.2 en een motie van het
lid Dik-Faber c.s.3 aangenomen. In deze moties wordt de regering gevraagd
eenzelfde traject voor blik in gang te zetten als voor kleine plastic flessen in het
zwerfafval, inclusief het voorbereiden van wettelijke maatregelen voor introductie
van statiegeld.
Dit memo betreft de zesde halfjaarlijkse rapportage, over de meetresultaten
tijdens de laatste zes maanden van 2020 en is een update van het memo tot en
met de eerste zes maanden van 2020 die op 9 oktober 2020 aan de Tweede kamer
is gestuurd4. Naast de presentatie van de gegevens wordt waar mogelijk duiding
gegeven aan de verschillen en/of trends.

2. Meetresultaten blikjes en plastic flessen tot en met einde 2020
In de tweede helft van 2020 hebben drie meetronden plaatsgevonden binnen de
standaard 15 gebiedstypen en drie binnen de 5 extra gebiedstypen. In figuur 1 is
voor blikjes het resultaat weergegeven tot en met het einde van 2020.
Op basis van alle metingen in 2020 komt het gemiddeld aantal blikjes per
meetronde uit op 2.210. Dit is een toename van 27% ten opzichte van het
gemiddeld aantal blikjes in de jaren 2016/2017. In de 5 extra gebiedstypen lag
het gemiddeld aantal blikjes op 792, wat in vergelijking met dezelfde metingen uit
2019 een toename is van bijna 8%.

1
2
3
4

Tweede Kamer 2017-2018, 30 872 nr. 220
Tweede Kamer 2019-2020, 35 300 XII, nr. 33
Tweede Kamer 2019-2020, 35 300 XII, nr. 39
IENW/BSK-2020/188831

RWS INFORMATIE

Pagina 1 van 5

Figuur 1: Schematische weergave van het aantal getelde blikjes in het
zwerfafval sinds 2016 binnen zowel de 15 en de 5 gebiedstypen

Rijkswaterstaat Water,
Verkeer en Leefomgeving
Datum
6 januari 2021

In de figuren 2 en 3 zijn de aantallen getelde kleine en grote flessen geactualiseerd
voor respectievelijk de 15 en 5 gebiedstypen. Gemiddeld over de jaren 2016/2017
werden 744 kleine plastic flessen in het zwerfafval geteld per meetronde binnen
de 15 gebiedstypen. Op basis van alle metingen in 2020 werden gemiddeld 783
kleine flessen geteld. In vergelijking met 2019 een afname van 15 kleine flessen.
Het gemiddeld aantal kleine flessen per meetronde lag in 2020 ongeveer 5% hoger
dan in de jaren 2016/2017. Een vergelijkbare toename is zichtbaar bij grote plastic
flessen.
Figuur 3 bevat de aantallen getelde plastic flessen op de extra locaties die
toegevoegd zijn aan de monitor om ook een beeld te krijgen bij de 5 extra
gebiedstypen. Tijdens alle metingen in 2020 werden in de vijf extra gebiedstypen
gemiddeld 254 kleine plastic flessen en 29 grote plastic flessen geteld per
meetronde. In vergelijking met dezelfde metingen in 2019 is dat respectievelijk
een afname van 2% en een toename van 18%.

RWS INFORMATIE

Pagina 2 van 5

Figuur 2: Schematische weergave van het aantal getelde kleine plastic
flessen in het zwerfafval sinds 2016 plus het aantal grote
flessen (binnen de 15 standaard gebiedstypen)

Rijkswaterstaat Water,
Verkeer en Leefomgeving
Datum
6 januari 2021

Figuur 3: Schematische weergave van het aantal getelde kleine plastic
flessen in het zwerfafval sinds 2016 plus het aantal grote
flessen (binnen de 5 extra gebiedstypen)

RWS INFORMATIE

Pagina 3 van 5

3. Duiding bij de meetresultaten tot en met einde 2020

Rijkswaterstaat Water,
Verkeer en Leefomgeving

Uit de resultaten voor de 15 gebiedstypen blijkt dat de aantallen blikjes en plastic
flessen in 2018 waren afgenomen in vergelijking met de jaren 2016 en 2017 en
dat deze aantallen in de 2019 en 2020 weer zijn toegenomen. Deze verschuivingen
komen ook naar voren in figuur 4. In deze figuur is het aantal stuks zwerfafval (op
de 15 gebiedstypen) weergegeven per meetronde, exclusief de getelde peuken en
kauwgom. Gemiddeld over 2016 en 2017 werden per meetronde 28.417 stuks
zwerfafval geteld. Over 2018 was dit aantal afgenomen tot 24.956. In 2020 ligt
het gemiddelde per meetronde op 34.473 stuks.
Figuur 4: Schematische weergave van de aantallen getelde
zwerfafval (op de 15 gebiedstypen) per meetronde

Datum
6 januari 2021

stuks

Naast de landelijke monitor van Rijkswaterstaat houden meerdere instanties en/of
individuen gegevens bij over de hoeveelheid zwerfafval en daarbinnen het aantal
kleine plastic flessen en blikjes. Een daarvan is de Zwerfinator, die sinds het najaar
van 2016 gedetailleerd onderzoek doet naar zwerfafval. Deels op eigen initiatief
en deels in opdracht van gemeenten en bedrijven. Hoewel de onderzoeksmethodiek van de Zwerfinator verschilt van de methodiek zoals uitgevoerd voor
Rijkswaterstaat geven de (mogelijke) trends in de resultaten wel een beeld van
veranderingen die waargenomen zijn.

RWS INFORMATIE

Pagina 4 van 5

Ter illustratie is in figuur 5 een van de vele resultaten van de Zwerfinator
weergegeven. In deze figuur is het gemiddelde aantal blikjes en kleine plastic
flessen (per kilometer) weergegeven per half jaar onderzoek.
Figuur 5:

RWS INFORMATIE

Schematische weergave van het gemiddeld aantal getelde
blikjes en kleine plastic flessen in het zwerfafval per
strekkende kilometer (door Zwerfinator)

Rijkswaterstaat Water,
Verkeer en Leefomgeving
Datum
6 januari 2021

Pagina 5 van 5