Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

32 761

Verwerking en bescherming persoonsgegevens

Nr. 92

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 januari 2016
In het algemeen overleg van 7 maart 2012 (Kamerstuk 32 761, nr. 27) heeft
de toenmalige Staatsecretaris van Veiligheid en Justitie toegezegd u
periodiek op de hoogte te houden van de stand van zaken over de
onderhandelingen in Brussel over de Algemene verordening gegevensbescherming en de richtlijn gegevensbescherming opsporing en vervolging.
In deze brief doe ik verslag van de onderhandelingen die in de maanden
oktober tot en met december 2015 hebben plaatsgevonden. Om
praktische redenen wordt bij de verslaggeving over de richtlijn gegevensbescherming opsporing en vervolging de onderlinge verhouding tussen
beide instrumenten behandeld. Het eindresultaat van de onderhandelingen deelde ik u reeds mee in mijn brief van 7 januari 2016 (Kamerstuk
32 761, nr. 91).
Algemene verordening gegevensbescherming
Aansluitend op de vorige kwartaalrapportage doe ik verslag van de
trilogen die in deze verslagperiode plaatsvonden. Ik doe dat aan de hand
van hetgeen door het Voorzitterschap ís gedeeld in raadswerkgroepen
met vertegenwoordigers uit de hoofdsteden of in radengroepen met
vertegenwoordigers op diplomatiek niveau. In het onderstaande wordt
met name ingegaan op de voor Nederland belangrijkste punten. In de
maanden november en december is door het Voorzitterschap rechtstreeks
mandaat verkregen van en rapport uitgebracht aan het Comité van
Permanente Vertegenwoordigers (Coreper). Daarover wordt op gepaste
wijze verslag gedaan.
Triloog V (15 oktober 2015)
Triloog V betreft de Hoofdstukken VI (toezichthoudende autoriteiten), VII
(onderlinge samenwerking door de toezichthoudende autoriteiten).
Daarnaast zijn enige openstaande onderwerpen uit de Hoofdstukken II
(algemene beginselen) en III (rechten van de betrokkene) aan de orde

kst-32761-92
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

1

gesteld. Tenslotte is oriënterend gesproken over de consequenties van het
arrest van het Hof van Justitie van de EU van 6 oktober 2015, C-362/14
(Schrems) voor de verordening.
De voorbereiding vindt plaats in een radengroep op 5 oktober 2015 aan de
hand van document ST 12404/15. Wat de Hoofdstukken VI en VII betreft,
zet het Voorzitterschap in op behoud van hetgeen in de algemene
oriëntatie in juni 2015 is bereikt. Nederland acht dit een verstandige lijn,
omdat op dit onderwerp de onderhandelingen veel tijd hebben gevergd
door het sterk uiteenlopen van de standpunten van de lidstaten.
Nederland benadrukt het belang van sterke waarborgen voor de onafhankelijkheid van de toezichthouders en het belang van voldoende wettelijke
en bestuursrechtelijke waarborgen bij het uitoefenen van bevoegdheden
door die toezichthouders. Verder is Nederland voorstander van een
adviesrol van de European Data Protection Board (EDPB) bij toekomstige
wijzigingsvoorstellen voor de verordening.
Op de nog openstaande punten uit de Hoofdstukken II en III vindt beraad
plaats op een radengroep op 13 oktober 2015 aan de hand van document
ST 12733/15/1 REV 1. Nederland kan een voorgesteld compromis op het
gebruik van iconen bij de uitvoering van de transparantieverplichting
ondersteunen (artikel 13a). Dat bestaat hierin dat iconen toegelaten
worden, mits het gebruik daarvan vrijwillig is en de vele details in een
gedelegeerde handeling worden geregeld. Met de ondersteuning van dit
compromis heb ik tevens de toezegging van de toenmalige Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie aan het lid van uw Kamer Recourt, gedaan
tijdens de behandeling van de begroting van het Ministerie van Veiligheid
en Justitie op 21 november 2013 (Handelingen II 2013/14, nr. 27, items 3, 6
en 9), uitgevoerd om te bezien of een burger door middel van een
disclaimer in simpele bewoordingen kan bezien waarvoor hij
toestemming verleent. Bijzondere aandacht geeft Nederland aan de
regeling van de informatieplichten in de artikelen 14 en 14a van de
verordening. Nederland blijft van oordeel dat ook in deze verplichtingen
een risico-georiënteerde benadering van belang is. Niet elke verwerking
geeft immers aanleiding tot een uitgebreide informatieverplichting. Een
gedelegeerde handeling tot invulling van het vergeetrecht (artikel 17, lid 9,
van de verordening) wijst Nederland af. Nederland staat open tegenover
nieuwe voorstellen voor de regeling van het profileren.
Op de radengroep van 23 oktober 2015 wordt door het Voorzitterschap
een mondelinge terugkoppeling gegeven. Op veel punten uit de Hoofdtukken II, III, VI en VII is overeenstemming bereikt. Echter, op een aantal
punten heeft het Europees Parlement (EP) nog geen positie ingenomen of
is nadere discussie in een volgende triloog nodig.
Triloog VI (28 oktober 2015)
Triloog VI betreft Hoofdstuk VIII (rechtsbescherming, aansprakelijkheid en
sancties), enkele openstaande punten in Hoofdstuk IV (verplichtingen
verantwoordelijke) en de consequenties van het arrest van het Hof van
Justitie van de EU van 6 oktober 2015, C-362/14 (Schrems) voor de
verordening.
Wat Hoofdstuk VIII betreft, vindt de voorbereiding plaats in een raadswerkgroep op 14 oktober 2015 aan de hand van document ST 12734/15.
Bij de vormgeving van de rechtsbescherming geeft Nederland nadrukkelijk aandacht aan het collectiefactierecht. Nederland is daarvan een
voorstander, maar wil graag voorkomen dat dit actierecht ook betrekking
heeft op het vorderen van schadevergoeding in geld. Dat is ook in de
huidige regelingen in het Burgerlijk Wetboek uitgesloten om de ontwikkeling van een claimcultuur tegen te gaan. Bij de vormgeving van de
bestuurlijke boetes is Nederland voorstander van een zogenaamde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

2

staffeling van de boetemaxima. Niet elk type overtreding hoeft wat
Nederland betreft altijd gekoppeld te worden aan het hoogste boetemaximum. Een indeling van de beboetbare feiten in drie categorieën met
verschillende maxima wordt door Nederland gesteund. Ook is Nederland
bereid om rekening te houden met de positie van lidstaten waar bestuurlijke boetes om grondwettelijke redenen niet kunnen worden opgelegd.
Ook uit Nederland begrip voor de positie van lidstaten waar bestuurlijke
sancties niet aan bestuursorganen kunnen worden opgelegd.
Een verdere voorbereiding vindt plaats op een radengroep op 23 oktober
2015. Aan de hand van document ST 12966/15 wordt gesproken over de
openstaande punten in Hoofdstuk IV. Nederland concentreert zich op die
verplichtingen voor de verantwoordelijke waarbij ter voorkoming van
administratieve lasten en nalevingskosten een risico-georiënteerde
benadering kan worden gevolgd. Nederland kan daarbij instemmen met
een compromisvoorstel om in artikel 28, lid 4, een uitzondering op de
documentatieplicht op te nemen voor ondernemingen met een personeelsbestand van minder dan 250 werknemers. Hoewel Nederland in
beginsel geen voorstander is van dergelijke kwantitatieve factoren kan
deze regel niettemin worden aanvaard nu de uitzonderingen op deze regel
wel een verwijzing bevatten naar het risico dat met de verwerking is
gemoeid. Nederland blijft voorstander van risico-georiënteerde
benadering bij de meldplicht datalekken. Een melding van een datalek aan
de betrokkene (artikel 32) dient volgens Nederland pas verplicht te worden
indien een aan hogere risicodrempel voldaan is dan bij de melding van
een datalek aan de toezichthouder (artikel 31). Bij de verplichting tot het
houden van data protection impact assessments (artikel 33) dient volgens
Nederland voorkomen te worden dat kleine ondernemingen die routinematig bijzondere persoonsgegevens verwerken, zoals artsenpraktijken,
apotheken en opticiens verplicht moeten worden dergelijke beoordelingen
uit te voeren nu betrokkenen door deze specifieke verwerkingen niet in
hun belangen worden geschaad. Wat de aanstelling van functionarissen
voor de gegevensbescherming betreft (artikel 35), kan Nederland een
verplichte aanwijzing van een dergelijke functionaris voor de publieke
sector in beginsel aanvaarden. Voor het bedrijfsleven wijst Nederland een
verplichte aanwijzing in beginsel af.
Op dezelfde radengroep wordt aan de hand van document ST 12965/15
nogmaals ingegaan op Hoofdstuk VIII. Ten aanzien van vrijwel alle punten
blijft Nederland bij de eerder gemaakte keuzes. Steun wordt verleend aan
het initiatief van een andere lidstaat dat erop neerkomt dat de toezichthouder de mogelijkheid krijgt tot het opleggen van een zogeheten enkele
last (zonder oplegging van bestuursdwang of een dwangsom) aan een
verantwoordelijke, om de toepassing van de open normen van de
verordening in concrete situaties nader te verduidelijken. Een dergelijk
last is uiteraard vatbaar voor bezwaar en beroep. Desgewenst kan dan via
een rechterlijke toets van een opgelegde last de rechtszekerheid worden
vergroot. Nederland is geen voorstander van de mogelijkheid boetemaxima bij gedelegeerde handeling te wijzigen. Deze maxima zijn al erg
hoog. Voor verhoging is geen enkele aanleiding.
Op de radengroep van 5 november 2015 vindt een mondelinge terugkoppeling door het Voorzitterschap plaats van deze triloog voor wat betreft
Hoofdstuk IV.
Een schriftelijke teugkoppeling vindt plaats aan de hand van document ST
13394/15 op de Hoofdstukken VI en VII. Het blijkt dat op deze hoofdstukken
veel vooruitgang is geboekt. Er is echter nog geen overeenstemming op
enkele onderwerpen. Zo zijn de procedure waarmee en de voorwaarden
waaronder aan leden van de toezichthouder ontslag kan worden verleend
nog niet afgerond. Nederland verzet zich tegen een voorgestelde regeling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

3

om bij gedwongen ontslag ook pensioenrechten te laten vervallen, omdat
dit naar Nederlandse recht een vorm van onteigening zonder schadeloosstelling zou zijn. Er is ook nog geen definitieve overeenstemming over het
antwoord op de vraag of de verordening alle bevoegdheden van
toezichthouders volledig moet harmoniseren, of dat lidstaten nog
aanvullende regelingen kunnen treffen. Nederland is voorstander van het
laatste systeem. Harmonisering zou ertoe leiden dat de Autoriteit
persoonsgegevens geen last onder bestuursdwang of dwangsom meer
zou kunnen opleggen, omdat die bevoegdheden niet in de verordening
zijn opgenomen. Nederland betreurt het dat uitvoerige discussie nodig
blijkt over de vraag of de European Data Protection Supervisor (EDPS) die
toezicht houdt over de EU-instellingen en -organen en als zodanig lid is
van de EDPB wel stemrecht moet hebben in de EDPB. Nederland ziet
daartegen geen bezwaar. De EDPS heeft bewezen op onafhankelijke en
onpartijdige wijze te kunnen adviseren. Hij zal zeker een toegevoegde
waarde kunnen hebben in de EDPB.
Schriftelijke terugkoppeling vindt plaats aan de hand van document ST
13606/15 op Hoofdstuk VIII. Daarover wordt op 9 november 2015 in een
radengroep gesproken. Ook hier blijkt goede voortgang te zijn geboekt. Er
is echter nog geen overeenstemming over het uitsluiten van de schadevergoedingsactie uit het collectiefactierecht. Een voorstel van het EP om
ook hoofdelijke aansprakelijkheid voor het geheel van de schade aan te
nemen voor alle bij een verwerking betrokken verantwoordelijken en
toezichthouders na faillissement van een van hen ondervindt veel kritiek
van de lidstaten, Nederland niet uitgezonderd. Op het onderdeel bestuurlijke sancties is er sprake van een toenadering tussen EP en Raad. Het EP
en de Raad onderschrijven dat de boetemaxima, de indeling van
beboetbare feiten in categorieën en de vraag of bij overtreding verplicht
sancties moeten worden opgelegd in onderlinge samenhang moeten
worden opgelost.
Triloog VII (11, 12 en 17 november 2015)
Deze triloog vindt vanwege het grote aantal bespreekpunten in drie fasen
plaats. Behandeld worden de Hoofdstukken I (algemene bepalingen) en IX
(bijzondere verwerkingen van persoonsgegevens), de artikelen 6, lid 3, en
21 (flexibiliteit voor de publieke sector), en de Hoofdstukken X (procedures uitoefening bevoegdheid gedelegeerde en uitvoeringshandelingen)
en XI (slotbepalingen).
Op 27 oktober 2015 vindt de laatste raadswerkgroep plaats. Aan de hand
van document ST 12967/15 worden eerst de hoofdstukken I en IX
besproken. Een fundamenteel discussiepunt is of de positie van de
overheid aanleiding geeft om in artikel 1, lid 2a, vast te leggen dat de
lidstaten de bevoegdheid hebben om ten behoeve van verwerkingen van
persoonsgegevens door en voor de overheid specifieke regels vast te
stellen voor de invulling van de verordening. Het EP is daarvan geen
voorstander en een deel van de lidstaten blijkt van het compromis dat in
de algemene oriëntatie in juni is bereikt af te willen. Nederland blijft
voorstander van het behoud van dit voorschrift. Ten aanzien van artikel 21
(beperkingen van de rechten van de betrokkene om zwaarwegende
redenen van algemeen belang) ziet Nederland nog twee vraagstukken.
Een algemeen aandachtspunt is dat deze bepaling in vergelijking met de
overeenkomende bepaling uit richtlijn 95/46/EG bijzonder veel van de
formele wetgever zal verlangen. Niet langer kan worden volstaan met de
algemene regeling nu neergelegd in artikel 43 van de Wet bescherming
persoonsgegevens (Wbp), maar voortaan zal in alle voorkomende
gevallen een afzonderlijke regeling bij de wet onder verzwaring van de
motiveringsplicht nodig zijn. Met uitzondering van een zeer grote lidstaat
lijken weinig andere lidstaten de gevolgen hiervan te onderkennen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

4

Nederland krijgt niet veel steun voor het behoud van de geldende
regeling. Zorgwekkend is ook dat door een wijziging in enkele andere
bepalingen onbedoeld een einde is gemaakt aan de mogelijkheid om ten
behoeve van de opsporing van strafbare feiten en de nationale veiligheid
de vereiste belangenafweging voorafgaand aan het gebruik van gegevens
ten behoeve van een ander doel dan waarvoor ze zijn verzameld
achterwege te laten. Deze regeling, die nu deel uitmaakt van artikel 43
Wbp zou dan verdwijnen. Dat zou de opsporingspraktijk sterk benadelen.
Nederland steunt een grote lidstaat die daar de aandacht voor vraagt. Ook
in dit geval baart het gebrek aan respons van andere lidstaten zorgen.
Geen problemen heeft Nederland met voorstellen voor de artikelen 80
(afstemming met vrijheid van meningsuiting), 80a (afstemming met
openbaarheid van overheidsdocumenten), 82 (bevoegdheid en geen
verplichting van lidstaten om regels te treffen voor gegevensbescherming
in de arbeidsrelatie) en 82a (idem voor de sociale zekerheid). De regeling
voor de verwerking in de context van archieven met een publieke functie
en ten behoeve van historische, statistische en wetenschappelijke
doeleinden (artikel 83) geeft nog altijd aanleiding tot problemen. Bij deze
verwerkingen bestaat behoefte aan gepaste uitzonderingen op de rechten
van de betrokkene. In een archief kan het recht op correctie niet zomaar
worden uitgeoefend. Dit zou immers kunnen leiden tot geschiedvervalsing. Bij gebruik van zeer grote hoeveelheden gegevens door het
Centraal Bureau voor de Statistiek is uitoefening van het inzagerecht
moeilijk uitvoerbaar. Het EP is terughoudend met het aanvaarden van
dergelijke uitzonderingen. Ook de eis van het EP dat bij gebruik van
gezondheidsgegevens steeds toestemming van de betrokkene nodig is,
ook wanneer het in het verleden verzamelde gegevens betreft is nog niet
van tafel. Dit punt baart de wetenschappelijke wereld veel zorgen. Een
oplossing van deze vraagstukken is dan nog niet in zicht.
Op de radengroep van 5 november 2015 worden de Hoofdstukken I en IX
en de flexibiliteit voor de publieke sector aan de hand van document ST
13395/14 nogmaals besproken. Het Voorzitterschap stelt voor om het
eerder genoemde artikel 1, lid 2a, te verplaatsen naar artikel 6, lid 3.
Nederland hecht aan de inhoud van dat lid, maar wil flexibiliteit betonen
bij de uiteindelijke plaatsing. Aan de Nederlandse problemen met artikel
21 wordt gedeeltelijk tegemoet gekomen. De mogelijkheden die de
wetgever heeft worden geherformuleerd op een wijze die in lijn is met
artikel 52 van het Handvest van de Grondrechten van de EU. Toevoeging
van een verwijzing naar artikel 5 in de aanhef van artikel 21 zou bovendien
het probleem van het achterwege mogen laten van de afwegingsplicht
kunnen oplossen. Nederland acht dit alles nog niet volledig overtuigend,
maar moet constateren dat steun voor verdergaande oplossingen
ontbreekt. Voor het eerst wordt de behandeling van gezondheidsgegevens
(artikelen 9 en 81) behandeld. Nederland stemt in met het voorstel het
aparte artikel 81 te laten vervallen en het hele onderwerp op te nemen in
de algemene regeling van de bijzondere persoonsgegevens. Ook
biometrische en genetische data zouden als bijzonder persoonsgegeven
moeten worden aangemerkt, zoals het EP verlangt. Nederland ziet geen
aanleiding om biometrische gegevens als zodanig aan te merken.
Verwerking van deze gegevens vindt merendeels plaats in een context die
geen enkele aanleiding geeft te vrezen voor discriminatie. Te denken valt
aan toegangsrechten tot beveiligde ruimtes of het gebruik van vingerafdrukken in de opsporing. Het hogere beschermingsniveau dat aan
bijzondere persoonsgegevens toekomt, wordt nu juist gerechtvaardigd
doordat verkeerd gebruik van deze gegevens eerder aanleiding geeft tot
discriminatie dan bij andere gegevens het geval is. Voor dit standpunt
bestaat echter niet veel steun. Nederland stemt in tweede instantie in met
mogelijkheden om bij de wet het gebruik van bijzondere gegevens te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

5

regelen, mits daar een zwaarwegend algemeen belang aan ten grondslag
ligt en aan een aparte grondslag voor een regeling bij de wet voor het
gebruik van gezondheidsgegevens, biometrische en genetische gegevens.
Op de radengroep van 9 november 2015 vindt aan de hand van document
ST 13633/15 een bespreking plaats van de Hoofdstukken X en XI. Over
artikel 89 (verhouding verordening tot richtlijn 2002/58/EG, de
e-privacyrichtlijn) meent Nederland dat deze richtlijn moet worden
aangepast aan de verordening en dat tegelijk rechtsonzekerheid moet
worden vermeden, omdat de regeling van de toestemming bij het gebruik
van cookies in de Telecommunicatiewet een lex specialis is die behouden
moet blijven. Hier moet de verordening rechtszekerheid bieden in plaats
van rechtsonzekerheid in het leven te roepen, zoals nu het geval is. Dat
speelt ook bij artikel 89a (verhouding verordening tot bilaterale verdragen
van de lidstaten). Lidstaten moeten volgens artikel 351 VWEU bij
eventuele strijdigheid van dergelijke verdragen met de verordening
overgaan tot heronderhandelen. Dit zal echter niet altijd even gemakkelijk
te regelen zijn, omdat de wederpartij daarmee moet instemmen. Een
overgangsbepaling is dan ook dringend gewenst.
Op de radengroep van 18 november 2015 vindt terugkoppeling plaats van
de triloog. Aan de hand van document ST 13884/15 wordt de uitkomst van
de triloog op Hoofdstuk I en de artikelen 6, lid 3, en 21 besproken.
Aangegeven wordt dat er vooruitgang is geboekt. Nederland is echter nog
niet gerustgesteld over de reikwijdte van artikel 21 en handhaaft voorlopig
zijn standpunt terzake. Aan de hand van document ST 13885/15 wordt
teruggekoppeld over de vorderingen geboekt bij de behandeling van
Hoofdstuk IV. Een belangrijk punt voor Nederland is dat de risicogeoriënteerde benadering van de verplichtingen van de verantwoordelijke
niet alleen tot uitdrukking moeten komen in overweging 60a, maar ook in
het lichaam van de regeling. Als het aan Nederland ligt, gebeurt dat in de
artikelen 28, 31, 32, 33 en 35.
Er wordt verslag gedaan van de triloog over Hoofdstuk V (doorgiften van
persoonsgegevens naar derde landen). Op dit hoofdstuk was in
september 2015 al een voorlopig akkoord bereikt. Het eerdergenoemde
arrest van het HvJEU van 6 oktober 2015 gaf het EP aanleiding dit akkoord
weer ter discussie te stellen. Het EP is met een aantal eisen gekomen die
neerkwamen op een algehele herziening van dat hoofdstuk. In de Raad
bestaat daar geen onbeperkt begrip voor. Het was immers zo dat in
Hoofdstuk V al veel elementen waren opgenomen die nieuw zijn ten
opzichte van de regeling in richtlijn 95/46/EG. Dat juist deze elementen
terugkeren in de uitspraak van het HvJEU als zijnde van bijzonder belang
bij het beoordelen van het passend beschermingsniveau van een derde
land geeft de Raad aanleiding te veronderstellen dat het hoofdstuk
voldoet aan de eisen die het HvJEU stelt. Om het EP toch tegemoet te
komen stelt het Voorzitterschap in document ST 14071/15 voor om enige
artikelen tekstueel te verduidelijken en enkele overwegingen bij te stellen.
Nederland gaat na discussie akkoord met deze voorstellen. De Raad wil
voorkomen dat de eisen voor doorgifte op grond van alternatieve
instrumenten, zoals goedgekeurde standaardcontractclausules of intern
bindende bedrijfsvoorschriften geheel gelijkgeschakeld worden met die
van doorgifte onder een toereikendheidsoordeel. Dat zou immers
betekenen dat aan alle landen die niet over een dergelijk oordeel
beschikken toch dezelfde eisen worden gesteld als aan landen die
daarover wel beschikken. Die eisen zijn zo hoog dat er maar een gering
aantal van dat soort oordelen is gegeven. Dat zou ernstige repercussies
op de internationale handel kunnen hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

6

Triloog VIII (24 november 2015)
Nu alle hoofdstukken van de verordening in de trilogen aan de orde zijn
geweest, resten voor deze en de volgende triloog de openstaande
vraagstukken uit de hoofdstukken II, III, IV en V. Een voorbereiding vindt
plaats in een radengroep op 18 november 2015. De terugkoppeling uit de
vorige triloog dient daarbij als basis. De besproken documenten en de
ingenomen Nederlandse standpunten zijn hierboven weergegeven.
Op 19 november 2015 buigt Coreper zich over het dossier. Besproken
worden de notitie van het Voorzitterschap ST 13914/15 en de bijbehorende
tekst van de Hoofdstukken II, III, IV en V van de verordening in document
ST 14076/14. De notitie bevat enkele fundamentele vraagstukken waarover
knopen moeten worden doorgehakt.
Op het vraagstuk van de toestemming kan Nederland instemmen met de
voorstellen van het Voorzitterschap. Die bevatten onder meer het
voorschrift dat wanneer toestemming deel uitmaakt van een geschrift dat
naast de toestemmingverlening ook andere zaken omvat, de toestemmingverlening duidelijk gescheiden moet zijn van die andere zaken, dat
deze duidelijk leesbaar moet zijn in heldere eenvoudige taal en dat de
toestemming niet bindend is, indien aan die eisen niet wordt voldaan. De
Nederlandse instemming met deze voorstellen is eveneens een nadere
uitvoering van de eerdervermelde toezegging van de toenmalige
Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie van 21 november 2013.
Een ander belangrijk onderwerp is doelbinding. Nederland heeft zich vier
jaar lang moeten inspannen om de in de Wbp opgenomen regeling voor
het verenigbaar gebruik van persoonsgegevens voor een ander doel dan
waarvoor zij oorspronkelijk zijn verzameld in de verordening te krijgen
(artikel 6, lid 3a, van de verordening). Tot dusverre bleek dat alleen
mogelijk indien ook een regeling voor het onverenigbaar gebruik van
persoonsgegevens voor een ander doel dan waarvoor ze oorspronkelijk
werden verzameld in de verordening zou blijven (artikel 6, vierde lid).
Deze regeling is zeer omstreden. Een aanmerkelijk deel van de Raad
steunde deze regeling niet. Het EP wijst deze regeling af. Nederland heeft
er om tactische redenen steun aan verleend, omdat een zeer grote lidstaat
de Nederlandse voorstellen anders mogelijk niet meer zou steunen. Het
Voorzitterschap maakt echter duidelijk dat in de houding van het EP geen
verandering komt. De Raad zal dus moeten kiezen. Het Voorzitterschap
stelt voor de Nederlandse optie te volgen, met enige aanpassingen om
ten behoeve van zwaarwegende algemene belangen, zoals de opsporing
van strafbare feiten en de nationale veiligheid, de belangenafweging
achterwege te kunnen laten. Nederland is daarmee tevreden.
Nederland heeft aarzelingen bij een uitbreiding van de verplichting tot
informatievoorziening voorzover dit boven het niveau van de richtlijn
uitgaat (artikelen 14 en 14a). Nederland is immers geen voorstander van
de toename van administratieve lasten. Nederland stemt in met
voorstellen voor de regeling van het vergeetrecht (artikel 17), het recht op
bezwaar (artikel 19) en het profileren (artikel 20). Ook kan Nederland zich
vinden om voorlopig uiterste terughoudendheid te betrachten bij het
heronderhandelen van Hoofdstuk V.
Een terugmelding vindt plaats in een radengroep op 30 november 2015
aan de hand van document ST 14461/15. Het Voorzitterschap meldt daar
dat opnieuw vorderingen zijn gemaakt op de openstaande onderwerpen
van de Hoofdstukken II, III, IV en V. Er zijn echter nog enkele nadere
verduidelijkingen nodig op de onderwerpen verenigbaar gebruik (artikel 6,
lid 3a), toestemming (artikel 7, lid 4), bijzondere persoonsgegevens (artikel
9), informatieverplichtingen (artikel 14 en 14a), het vergeetrecht (artikel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

7

17), het recht van bezwaar en profileren (artikelen 19 en 20), de vertegenwoordiger van de verantwoordelijke (artikel 25), de meldplicht datalekken
(artikelen 31 en 32), de functionaris gegevensbescherming (artikel 35) en
gedragscodes (artikel 38) en privacycertificering (artikel 39). Op vrijwel alle
onderdelen gaat het niet meer om voor Nederland wezenlijke zaken en
kan Nederland dus flexibiliteit bieden. Voor de functionaris gegevensbescherming wordt nu voorgesteld het aanstellen van een functionaris
verplicht te maken in drie categorieën gevallen: in de publieke sector, met
uitzondering van de gerechten; in gevallen waarin de verwerking bestaat
uit het grootschalig monitoren van datasubjecten en in gevallen waarin op
grote schaal bijzondere persoonsgegevens of strafrechtelijke gegevens
worden verzameld. Nederland kan daarmee akkoord gaan. Nederland kan
verder akkoord gaan met enkele voorstellen van het Voorzitterschap om
het EP tegemoet te komen in de verlangens tot het heronderhandelen van
Hoofdstuk V.
Triloog IX (10 en 15 december 2015)
Ter voorbereiding van deze triloog worden de Hoofdstukken I, VI, VII, VIII,
IX, X en XI rechtstreeks aan Coreper voorgelegd met documenten ST
14318/15, ST 14319/15 en 14318/15 COR 1. Daarover wordt op
26 november 2015 gesproken. Nu het beeld van de verordening als geheel
duidelijk begint te worden, kan Nederland voor het eerst met zoveel
woorden aangeven dat het het Voorzitterschap zal steunen om dit
voldoende uitgebalanceerde en redelijk ogend geheel tijdig tot te stand te
brengen. Met veel wensen van Nederland is rekening gehouden. Op
enkele punten maakt Nederland nog een opmerking. Het collectiefactierecht (artikel 76) is op enkele punten nog niet geheel duidelijk. Nederland
zendt een tekstvoorstel aan het Voorzitterschap. Er is nog veel kritiek op
de keuzes die worden gemaakt voor de hoofdelijke aansprakelijkheid
(artikel 77, lid 2). Met veel lidstaten is Nederland van oordeel dat bij
gezamenlijke verantwoordelijkheid geen aansprakelijkheid kan worden
gevestigd voor schade die buiten schuld van een van de betrokken
verantwoordelijken is ontstaan en deze verantwoordelijke vervolgens
failliet gaat. De regels voor bijzondere verwerkingen in archieven van
openbaar belang en voor historische, statistische en wetenschappelijke
doeleinden (artikel 83) blijven nog aanleiding geven tot discussie. Voor
Nederland geldt dat het behoud van het huidige stelsel het uitgangspunt
is.
Het beraad in Coreper op 19 en 26 november 2015 wordt in de radengroep
op 30 november 2015 uitgewerkt aan de hand van document ST 14462/15.
Besproken worden de voorwaarden voor ontslag van leden van de
toezichthouder (artikel 48, lid 4); de hoofdelijke aansprakelijkheid voor
schade in gevallen waarin meer dan één verantwoordelijke of bewerker
optreedt (artikel 77, lid 3); een voorziening om de overtreding van een
door de toezichthouder opgelegde last beboetbaar te stellen (artikel 79, lid
3aa) en een geheel nieuwe opzet van artikel 83. De regeling van de
hoofdelijke aansprakelijkheid geeft nog aanleiding tot vragen. De nieuwe
regeling voor artikel 83 voldoet nog niet aan hetgeen Nederland voor
ogen heeft. Hoewel de structuur en de opbouw van de bepaling verbeterd
zijn, zijn er nog onvoldoende garanties dat de door Nederland noodzakelijk geachte afwijkingen van de rechten van de betrokkene wel op de
juiste wijze zijn gekoppeld aan de desbetreffende verwerking.
Het Voorzitterschap oordeelt een hernieuwde behandeling in Coreper
noodzakelijk voordat de triloog begint. De behandeling vindt plaats op
2 december 2015. Ditmaal vindt behandeling van de gehele verordening
plaats aan de hand van twee notities (documenten ST 14605/15 en ST
14824/15) en de doorlopende tekst (document ST 14481/15). Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

8

kan zich goed vinden in het geheel en maakt twee opmerkingen. De
meldplicht datalekken (artikelen 31 en 32) moet volgens Nederland
worden vormgegeven met inachtneming van de risico-georiënteerde
benadering waarop Nederland altijd al heeft aangedrongen. Daarbij moet
bovendien een onderscheid wordt gemaakt tussen de meldplicht aan de
toezichthouder en de meldplicht aan de datasubjecten. Voor de laatste
meldplicht acht Nederland een hogere risicodrempel passend. Een
gedwongen ontslag van een lid van de toezichthoudende autoriteit (artikel
48, lid 4) is volgens Nederland alleen aanvaardbaar indien dit bij de wet is
geregeld met inachtneming van een aan strenge waarborgen voldoende
procedure. In Nederland kan dat ontslag alleen door de Hoge Raad
worden verleend. De voorgestelde regeling voldoet nog niet aan dat
criterium. Verder wordt ook voorzien in het verplicht vervallen van
opgebouwde pensioenrechten. Dit is voor Nederland niet acceptabel. Dit
zou neerkomen op onteigening zonder schadeloosstelling.
Een informele radengroep buigt zich op 7 december 2015 nog eens over
de artikelen 5 (algemene beginselen), 6 (rechtvaardigingsgronden), 9
(bijzondere persoonsgegevens) en 83 (bijzondere verwerkingen) aan de
hand van informeel opgestelde suggesties van het Voorzitterschap. Het
blijkt verhelderend te werken deze bepalingen als samenhangend geheel
in de triloog in te brengen.
Hierop volgend vindt wederom een behandeling in Coreper plaats en wel
op 9 december 2015 met het oog op verlening van het definitieve
mandaat aan het Voorzitterschap voor de laatste triloog. Beraad daarover
vindt plaats aan de hand van twee notities (documenten ST 14901/15 en
ST 14936/15) en een nieuwe doorlopende tekst van de verordening
(document ST 14902/15). Behandeld worden: de verhouding tussen de
verordening en de richtlijn gegevensbescherming opsporing en
vervolging in verband met de politietaken (artikel 2, lid 1, onder e); de
verwerkingen voor wetenschappelijke, historische en statistische
doeleinden en archieven met een doelstelling ten behoeve van een
openbaar belang (artikelen 5, lid 1, onder e, 6, lid 2, 9, lid 2, 14a, 17 en 83
in onderlinge samenhang met de artikelen 15, 16, 17a, 17b en 19);
toestemming (art. 6, lid 1, onder a); aansprakelijkheid (artikel 77); de
aanstelling van een functionaris gegevensbescherming en zijn taken
(artikelen 35, 36 en 37); de meldplicht datalekken (artikelen 31 en 32) en de
boetes (artikel 79). Nederland kan nu met alle voorstellen van het
Voorzitterschap instemmen.
De triloog vindt in twee fasen plaats zonder tussentijdse terugkoppeling.
Compromistekst
Op 15 december 2015 bereiken de onderhandelingsdelegatie van het EP
en het Voorzitterschap in Straatsburg overeenstemming op een compromistekst die op 16 december 2015 aan Coreper wordt voorgelegd voor
een eerste analyse en behandeling (document ST 15039/15). Het Voorzitterschap doet daarbij verslag van de laatste punten die zijn opgelost. Bij
de regeling voor de toestemming blijft het verschil tussen ondubbelzinnige en uitdrukkelijke toestemming in stand. In een overweging
worden echter de vereisten voor een geldige toestemming versterkt.
Bovendien wordt het aantal gevallen waarin uitdrukkelijke toestemming
gegeven moet worden uitgebreid. De voorstellen inzake de aansprakelijkheid van verantwoordelijken en bewerkers van de Raad zijn overgenomen. Datzelfde geldt voor de getrapte regeling van de meldplicht
datalekken. Het EP toonde zich tevreden met de regeling van de gevallen
waarin een functionaris gegevensbescherming wordt aangewezen. De
boetemaxima blijven ingedeeld in categorieën, maar het Voorzitterschap
stelt voor akkoord te gaan met de eis van het EP om de hoogste boetecategorie vast te stellen op € 20.000.000,= of 4% van de wereldwijd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

9

behaalde jaaromzet in het voorafgaande jaar. Een ingewikkeld compromis
is bereikt op het hele samenstel van bepalingen met betrekking tot
gezondheidsgegevens en de bijzondere verwerkingen voor historische,
statistische en wetenschappelijke verwerkingen, als mede verwerking in
archieven met een openbaar belang. Op het laatst bereikten partijen
overeenstemming over de mogelijkheid voor lidstaten om de leeftijdsgrens voor jeugdigen die zonder ouderlijke toestemming hun gegevens
kunnen laten verwerken van 16 jaar te kunnen verlagen tot uiterlijk 13 jaar
(artikel 8). Nederland geeft in Coreper aan in beginsel met dit compromis
te kunnen instemmen.
De eindtekst is neergelegd in document ST 15321/15. Op 17 december
2015 heeft de LIBE Commissie in een informele stemming het compromis
aanvaard. De voorzitter van de LIBE Commissie heeft de compromistekst
in document ST 15323/15 formeel aangeboden aan het Voorzitterschap.
Coreper heeft op 18 december 2015 besloten het compromis te
aanvaarden. Nederland heeft ingestemd met het compromis, nadat ik
daarvoor de noodzakelijke instemming heb gegeven. Eén lidstaat heeft
tegengestemd. Er waren geen stemonthoudingen.
Richtlijn gegevensbescherming opsporing en vervolging
Algemeen
Tijdens de JBZ-Raad van 8 en 9 oktober hebben de JBZ-Ministers
overeenstemming bereikt over een algemene oriëntatie («General
Approach») inzake de richtlijn gegevensbescherming opsporing en
vervolging. Na het bereiken van de algemene oriëntatie zijn de onderhandelingen met het Europees Parlement aangevangen (triloogfase). Voor de
beschrijving van de procedure en de positie van Nederland als
(toentertijd) aankomend Voorzitter van de Raad wordt verwezen naar de
voortgangsrapportage van 26 november 2015 (Kamerstuk 32 761, nr. 90).
Bij de voorbereiding van de afzonderlijke trilogen wordt door het
Voorzitterschap onderscheid gemaakt tussen artikelen waarover overeenstemming bestaat met het EP, artikelen waarbij vooralsnog wordt
vastgehouden aan de algemene oriëntatie, artikelen die afgestemd
moeten worden op soortgelijke bepalingen in de verordening en artikelen
waarover moet worden onderhandeld met het oog op een compromis
met het EP. Hieronder wordt een verslag gegeven van de afzonderlijke
trilogen.
Trilogen
Triloog I (27 oktober 2015)
Triloog I betreft de definities en hoofdstuk IV van de richtlijn. In een
vergadering op het niveau van de experts («Friends of the Presidency»),
gehouden op 12 oktober 2015, wordt het voorbereidende document ST
12951/15 besproken. Op basis van dit document heeft Nederland
onderstaande standpunten ingenomen:
• Nederland is akkoord met de compromisvoorstellen van het Voorzitterschap voor de artikelen 18, 21, 23, 34, 25a en 26 en steunt de verplichte
aanwijzing van een gegevensbeschermingsfunctionaris (artikel 30).
• Nederland stemt in met het voorstel van het Europees Parlement voor
een nieuw lid 2a bij artikel 24, dat voorziet in een verplichting de
logging beschikbaar te stellen aan de toezichthoudende autoriteit,
maar heeft aarzelingen over het eerste lid van dit artikel omdat thans
niet bekend is in hoeverre de uitgebreide verplichting tot logging van
persoonsgegevens uitvoerbaar is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

10

•

Nederland heeft ook vragen over het voorstel van het Europees
Parlement voor artikel 27, tweede lid, onderdeel ja, dat voorziet in
aanvullende veiligheidsmaatregelen voor de verwerking van gevoelige
persoonsgegevens. Deze vragen betreffen de aard en inhoud van die
extra maatregelen.

Op 6 november 2015 doet het Voorzitterschap in een vergadering van de
«Friends of the Presidency» mondeling verslag van de uitkomsten van de
triloog (de uitkomsten zijn schriftelijk vastgelegd in document ST
13982/15):
• Bij artikel 24 handhaaft een aantal lidstaten, waaronder Nederland, het
bezwaar tegen schrapping van de woorden «as far as possible», omdat
aanpassing van bestaande systemen zeer kostbaar kan worden.
• Bij de regeling voor de privacy impact assessments (artikel 25a) wordt
door een aantal lidstaten gevraagd om nadere inperking, bijvoorbeeld
tot situaties waarin sprake is van een hoog risico voor de gegevensbescherming.
• Een aantal lidstaten blijft gekant tegen de verplichte aanwijzing van
een gegevensbeschermingsfunctionaris.
Triloog II Deel I (9 november 2015)
Deel I betreft hoofdstuk V van de richtlijn. In een vergadering van de
«Friends of the Presidency», gehouden op 30 oktober 2015, is het
voorbereidende document ST 12838/15 besproken. Op basis van dit
document heeft Nederland onderstaande standpunten ingenomen:
• Nederland is akkoord met de voorstellen voor de artikelen 34, 35, 36,
36aa en 37.
• Nederland is minder gelukkig met het voorstel van het Europees
Parlement voor artikel 33, onderdeel ba, omdat dit ertoe strekt dat de
regels voor de verwerking van persoonsgegevens binnen de EU
onverkort van toepassing zijn op het ontvangende derde land. Dit is
voor het derde land niet goed uitvoerbaar en zal de politiële en
justitiële samenwerking met derde landen schaden.
Op 19 en 20 november 2015 doet het Voorzitterschap in een vergadering
van de «Friends of the Presidency» mondeling verslag van de uitkomsten
van de triloog (de uitkomsten zijn schriftelijk vastgelegd in document ST
13841/15):
• Het Europees Parlement kan een groot aantal voorstellen van de Raad
aanvaarden maar dringt aan op aanpassingen in de artikelen 33, 35 en
36aa. Voor artikel 35 kan het Europees Parlement instemmen met de
vervanging van de voorafgaande instemming van de toezichthoudende autoriteit door een informatieplicht. Over artikel 36aa moet
verder worden gesproken.
Triloog II deel II (12 november 2015)
Deel II betreft de reikwijdte van de richtlijn (artikel 1) en de hoofdstukken
IX en X.
In een vergadering van de «Friends of the Presidency», gehouden op
30 oktober 2015, is het voorbereidende document ST 12838/15 besproken.
Op basis van dit document heeft Nederland onderstaand standpunt
ingenomen:
• Nederland heeft aarzelingen over het voorstel van het Europees
Parlement voor de reikwijdte van de richtlijn en geeft de voorkeur aan
handhaving van de tekst van de Algemene Oriëntatie op dit punt, die
nauw aansluit bij de uitvoering van de politietaak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

11

Op 19 en 20 november 2015 doet het Voorzitterschap in een vergadering
van de Friends of the Presidency mondeling verslag van de uitkomsten
van de triloog (de uitkomsten zijn schriftelijk vastgelegd in document ST
13845/15):
• Voortgang is geboekt met de definities van de «bevoegde autoriteit»
en de «verantwoordelijke» maar het Europees Parlement acht de door
de Raad voorgestelde verruiming op basis van de bewoordingen
«bescherming tegen en voorkoming van bedreigingen tegen de
publieke veiligheid» («safeguarding against and the prevention of
threats to public security») te ruim. Het Europees Parlement begrijpt de
zorgen van de lidstaten op dit punt maar meent dat de verwijzing naar
de voorkoming van strafbare feiten genoeg ruimte laat. Een aantal
lidstaten houdt echter aarzelingen.
Triloog III (25 november 2015)
Triloog III betreft hoofdstuk III van de richtlijn. In een vergadering van de
«Friends of the Presidency», gehouden op 13 november 2015, is het
voorbereidende document ST 13685/15 besproken. Op basis van dit
document heeft Nederland onderstaande standpunten ingenomen:
• Nederland is flexibel ten aanzien van de voorstellen van het voorzitterschap voor de artikelen 11 tot en met 16, maar heeft wel vragen bij de
voorgestelde regeling van artikel 15a, eerste lid, omdat deze lijkt te
strekken tot een verplichting om te voorzien in een indirect recht van
toegang voor de betrokkene (dat wil zeggen door tussenkomst van de
toezichthoudende instantie).
• Nederland is minder gelukkig met de voorgestelde wijzigingen voor
artikel 10, omdat die onvoldoende rekening houden met de mogelijkheid om aan de algemene informatieplicht generiek invulling te geven
door middel van publicatie van bepaalde informatie, bijvoorbeeld op
een website.
Op 2 december 2015 doet het Voorzitterschap in een vergadering van de
«Friends of the Presidency» mondeling verslag van de uitkomsten van de
triloog (de uitkomsten zijn schriftelijk vastgelegd in document ST
14442/15):
• De lidstaten kunnen de uitkomsten in zijn algemeenheid aanvaarden.
Naar aanleiding van vragen van enkele lidstaten bij het compromis
over artikel 15a, eerste lid, wordt er op gewezen dat dit het compromis
sluit aan bij de eerdere mogelijkheid voor de betrokkene om de
toezichthoudende autoriteit te verzoeken om de rechtmatigheid van
weigering van toegang door de verantwoordelijke te onderzoeken.
• De lidstaten zijn positief over het compromis inzake artikel 36aa. Wel
geeft de redactie van een enkel onderdeel aanleiding tot verwarring,
geprobeerd zal worden dit te verhelderen.
Triloog IV (7 december 2015)
Triloog IV betreft de hoofdstukken II, VI, VII en VIIIa van de richtlijn. In een
vergadering van de Friends of the Presidency, gehouden op 1 en
2 december 2015, zijn de voorbereidende documenten ST 14426/15 en
13863/15 besproken. Op basis van dit document heeft Nederland
onderstaande standpunten ingenomen:
• Nederland is flexibel ten aanzien van de voorstellen van het Voorzitterschap voor de artikelen 4, 9 en het voorstel van het Europees Parlement voor artikel 55b.
• Nederland staat gereserveerd ten opzichte van de voorstellen van het
Europees Parlement voor de artikelen 5 en 6 (onderscheid tussen
categorieën van persoonsgegevens en onderscheid afhankelijk van de
mate van betrouwbaarheid van persoonsgegevens) omdat deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

12

•

•

maatregelen kunnen leiden tot aanzienlijke uitvoeringslasten zonder
dat de waarde voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
van de betrokkenen duidelijk is.
Nederland heeft aarzelingen bij het voorstel van het Voorzitterschap
om aan de toezichthouder ook de bevoegdheid toe te delen om
gegevensstromen naar een derde land op te houden. Dit kan de
opsporing ernstig hinderen, het verdient de voorkeur een dergelijke
vergaande beslissing aan de rechter voor te behouden. Het verdient de
voorkeur aan de benadering van de algemene oriëntatie vast te
houden, waarbij aan de lidstaten meer ruimte wordt gelaten bij de
vaststelling van een passend handhavingsinstrumentarium.
Nederland stemt in met de andere voorstellen voor de hoofdstukken VI
en VII.

De uitkomsten van de triloog worden betrokken in de behandeling van de
richtlijn in Coreper van 10 december 2015 (document ST 14935/15).
Triloog V (10 december 2015)
Tijdens deze triloog wordt overeenstemming bereikt over de reikwijdte
van de richtlijn (artikel 1). Dit betreft het voorstel van het EP om in artikel
1, eerste lid, het woord «and» te vervangen door «including». Tevens
wordt overeenstemming bereikt over de tekst van de bepaling over de
verstrekking van persoonsgegevens aan ontvangers in derde landen
(artikel 36aa) en een aanvullende implementatietermijn voor de logging
van persoonsgegevens (artikelen 24 en 62).
Coreper
In Coreper van 28 november 2015 wordt de reikwijdte van de richtlijn
(artikel 1) besproken. Het Voorzitterschap geeft een toelichting aan de
hand van document ST 14228/15. In dit document worden twee opties
gegeven: een optie (1) met een bredere reikwijdte voor de richtlijn waarbij
de bescherming tegen en de voorkoming van bedreigingen van de
publieke veiligheid nauwer worden gekoppeld aan de opsporing en
vervolging van strafbare feiten («including the safeguarding against and
the prevention of threats to public security») of een optie (2) met een meer
beperktere reikwijdte waarbij het criterium van de bescherming tegen en
de voorkoming van bedreigingen van de publieke veiligheid wordt
vervangen door de bescherming tegen en de voorkoming van een
onmiddellijke en ernstige bedreiging van de publieke veiligheid («the
safeguarding against and the prevention of an immediate and serious
threat to public security»). Een aantal delegaties geeft de voorkeur aan
optie 1, enkele delegaties hebben bezwaren tegen de beide opties.
Nederland geeft aan zich niet comfortabel te voelen bij de beide opties en
stelt bij wijze van tussenoplossing voor aan het slot van de tekst van
artikel 1 van de algemene oriëntatie toe te voegen de woorden: «by those
authorities». Hiermee kunnen de activiteiten van een dergelijke autoriteit
onder het regime van de richtlijn vallen. Dit voorstel wordt door een
aantal lidstaten gesteund.
In Coreper van 2 december 2015 zijn zes compromisvoorstellen uit de
hoofdstukken IV, V, VIII, IX en X aan de orde, aan de hand van document
ST 14457/15. De meeste aandacht gaat uit naar de logging van gegevens
(artikel 24), de verplichte aanstelling van een gegevensbeschermingsfunctionaris (artikel 30) en de overdracht van persoonsgegevens aan derde
landen op basis van toereikende waarborgen (artikel 35). Nederland heeft
aangegeven dat artikel 24 (logging) in samenhang met artikel artikel 62
nog niet gesteund kan worden. Mogelijk kan de implementatieperiode
verlengd worden. Ook is de suggestie van een andere delegatie, om de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

13

reikwijdte van deze bepaling te beperken tot de overdracht van persoonsgegevens de moeite van het overwegen waard.
In Coreper van 10 december 2015 worden, op basis van de stand van
zaken in de trilogen, enkele openstaande artikelen behandeld. Het
Voorzitterschap licht de compromisvoorstellen voor de komende triloog
toe, aan de hand van document ST 14935/15. Het Voorzitterschap richt
zich met name op de volgende de reikwijdte van de richtlijn (artikel 1), het
maken van onderscheid tussen verschillende categorieën van personen
(artikel 5), geautomatiseerde beslissingen over personen (artikel 9), de
aanwijzing van een gegevensbeschermingsfunctionaris (artikel 30), de
overdracht van gegevens aan ontvangers in derde landen (artikel 36aa),
de bevoegdheden van de nationale toezichthoudende autoriteiten (artikel
46) en de implementatietermijn (artikel 62).
De lidstaten zijn over het algemeen positief over de voorstellen van het
Voorzitterschap. Wel zijn er zorgen over de bewoordingen van artikel 36aa
en de implementatietermijn. Een voorstel van een andere lidstaat tot
opneming van een extra clausule voor de logging van persoonsgegevens
(artikel 24) wordt door andere lidstaten gesteund.
Nederland heeft ingebracht nog steeds de nodige zorgen te hebben over
de reikwijdte van de richtlijn. Voorkomen moet worden dat de politie moet
gaan werken met twee regimes van gegevensbescherming. Dat is in de
praktijk erg lastig, maar het is inmiddels duidelijk dat een steeds groter
aantal lidstaten zich kan vinden in de geformuleerde reikwijdte. Nederland
verzoekt het Voorzitterschap om nog eens te kijken naar de juiste
bewoordingen om aan deze zorgen tegemoet te komen. Ook heeft
Nederland nog zorgen bij artikel 5, maar staat wel positief ten opzichte
van de aanpassingen van het Voorzitterschap.
Compromistekst
In Coreper van 16 december 2015 ligt de tekst van de volledige richtlijn
voor, die het eindresultaat is van de laatste triloog. Het Voorzitterschap
opent met een kort overzicht van de uitkomsten van de laatste triloog, aan
de hand van document ST 15174/15, en legt een geconsolideerde tekst
van de richtlijn voor als uitkomst van de laatste triloog. Gelet op het
evenwicht van dit compromis verzoekt het Voorzitterschap de lidstaten
om instemming. Een duidelijke meerderheid van de lidstaten steunt het
resultaat. Nederland heeft niet geïntervenieerd.
De eindtekst is neergelegd in document ST 15360/15. Op 17 december
2015 heeft de LIBE Commissie in een informele stemming het compromis
aanvaard. De voorzitter van de LIBE Commissie heeft de compromistekst
in document ST 15361/15 formeel aangeboden aan het Voorzitterschap.
Coreper heeft op 18 december 2015 het compromis aanvaard. Eén lidstaat
heeft zich van stemming onthouden. Nederland heeft ingestemd met het
compromis, nadat ik daarvoor de noodzakelijke instemming heb gegeven.
Vervolg
Met het bereiken van een inhoudelijk compromis op verordening en
richtlijn breekt een volgende fase in het wetgevingsproces aan. De
onderhandelingen zijn nu afgesloten. Nederland is het Luxemburgse
Voorzitterschap en de rapporteurs uit het Europees Parlement dankbaar
voor het vele werk dat is verricht en het daarbij betoonde leiderschap. De
beide compromisteksten worden nu vertaald in de 22 officiële talen van
de EU. Een formele bevestiging van het bereikt compromis in Coreper en
op een Raad wordt voorzien voor het vroege voorjaar van 2016.
Vervolgens moeten de teksten juridisch en wetgevingstechnisch worden
bewerkt onder leiding van de juristen-linguïsten van de Raad en het EP.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

14

Pas daarna volgt een formele stemming in de Raad en in het EP. Na de
stemming volgt ondertekening en bekendmaking van de teksten in het
Publicatieblad van de EU. Met dit gehele proces zullen naar verwachting
nog enige maanden zijn gemoeid. Een prognose is nog niet te geven.
Na bekendmaking van de teksten van verordening en richtlijn in het
Publicatieblad volgt formele inwerkingtreding van beide instrumenten
met ingang van de twintigste dag na de datum van bekendmaking. De
verordening krijgt echter eerst gelding twee jaar na de datum van
inwerkingtreding, omdat in de lidstaten een omvangrijke aanpassing van
de nationale wetgeving nodig is. In Nederland is de voorbereiding
daarvan inmiddels begonnen. De richtlijn heeft een implementatietermijn
van twee jaar na de datum van inwerkingtreding.
Slotopmerking
Met deze rapportage wordt de verslaggeving over de onderhandelingen
over het gegevensbeschermingspakket afgesloten. De toezegging van de
toenmalige Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie van 7 maart 2012
terzake is hiermee ingelost.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 761, nr. 92

15