Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

733
Vragen van het lid Ypma (PvdA) aan de staatssecretarissen van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Veiligheid en Justitie over een
innovatieplatform ten behoeve van de transitie jeugdzorg (ingezonden
14 november 2012).
Antwoord van staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport),
mede namens de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (ontvangen
5 december 2012).
Vraag 1
Ontvangt u ook signalen over de verschillen bij gemeenten als het gaat om
kennis over de inhoud en vormgeving van de jeugdzorg, en verschillen in
tempo van de voorbereidingen ten behoeve van de transitie? Hoe beoordeelt
u deze signalen? Hoe beoordeelt u gemeenten die het goede voorbeeld
geven door te experimenteren met innovatieve projecten ten behoeve van de
transitie?
Antwoord 1
Ja, wij ontvangen die signalen ook. Het is primair de verantwoordelijkheid
van gemeenten om zich goed voor te bereiden op de decentralisatie. Ik vind
het essentieel dat alle gemeenten zich goed voorbereiden op de decentralisatie van de zorg voor jeugd door kennis te nemen van de inhoud en vormgeving van de jeugdsector. Dat gemeenten zich op hun eigen manier voorbereiden op de decentralisatie en er daardoor verschillen in tempo qua
voorbereiding ontstaan is niet vreemd.
Ik vind het heel goed dat er al gemeenten zijn die al experimenteren met
innovatieve projecten ten behoeve van de transitie. Met het Transitiebureau
Jeugd, werken VWS, VenJ en VNG samen om de gemeenten concreet te
ondersteunen bij de voorbereiding op de decentralisatie. Zo is bijvoorbeeld
een spoorboekje opgesteld dat een stappenplan omvat over alle zaken die
gemeenten geregeld moeten hebben om op 1 januari 2015 de verantwoordelijkheid voor de jeugdhulp over te nemen Ook verspreidt het Transitiebureau
Jeugd zoveel mogelijk goede voorbeelden. Met de transitiecommissie volgen
wij hoe de voorbereidingen op deze transitie verlopen.
Vraag 2
Deelt u de mening dat gemeenten (i.s.m. provincies) tot aan de fusie (2015)
zo snel mogelijk kunnen beginnen met experimenteren, professionaliseren,
kennis vergaren en delen over de jeugdzorg, teneinde goede voorbeelden te

ah-tk-20122013-733
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

kunnen gebruiken bij het vormgeven van de jeugdzorg? Zo nee, waarom
niet? Deelt u voorts de mening dat u gemeenten daarbij dient te ondersteunen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ja, beide meningen deel ik.
Vraag 3
Hoe kijkt u aan tegen innovatieve projecten die kunnen bijdragen aan de
gewenste vernieuwingen binnen de jeugdzorg en aan het succes van de
transitie naar de gemeenten? Zo nee, waarom kunnen innovatieve projecten
volgens u niet bijdragen aan de vernieuwing binnen de jeugdzorg en aan de
transitie naar de gemeenten?
Antwoord 3
Ik kijk positief aan tegen initiatieven die vanuit het veld zelf ontstaan ter
voorbereiding op de decentralisatie van de zorg voor jeugd. Dit moet echter
niet leiden tot een grote projectencarrousel, waarbij goede initiatieven
uitdoven of in de bureaula verdwijnen. Een goede balans is nodig tussen het
starten van nieuwe initiatieven en het doorontwikkelen van bestaande
werkzaam gebleken innovaties. Ook is het van belang om, als nieuwe
werkwijzen worden geborgd, afscheid te nemen van oude niet werkzame
werkwijzen. Om te voorkomen dat beide onnodig naast elkaar blijven
bestaan. Vanuit dit perspectief proberen wij zo veel mogelijk met onze
ondersteunende activiteiten aan te sluiten bij wat er in het veld al gebeurt
door actief mee te denken bij en vooral (innovatieve) projecten te verspreiden
die van belang zijn voor gemeenten (bijvoorbeeld via de website en
bijeenkomst van het netwerk van gemeentelijke transitiemanagers), zorgaanbieders en andere belangstellenden. Daarbij werken we nauw samen met de
kennisinstituten, zoals het Nederlands Jeugd Instituut (NJI).
Vraag 4
Hoeveel gemeenten en provincies zijn bezig met innovatieve projecten ten
aanzien van de jeugdzorg? In welke gemeenten wordt de eerste lijn daadwerkelijk versterkt door kennis en handjes vanuit de tweede lijn naar voren te
halen? Welke succesvolle projecten worden uitgevoerd op het gebied van:
a) preventie, vroegsignalering en vroeginterventie;
b) versterken van de regie door en voor de gezinnen;
c) activeren en versterken van het eigen netwerk van gezinnen;
d) schrappen in bureaucratie, protocollen en indicaties, en
e) samenwerken en verminderen van het aantal hulpverleners in een gezin?
Wat zijn de resultaten van deze projecten? Wordt de groeiende vraag naar
gespecialiseerde zorg hiermee een halt toegeroepen?
Antwoord 4
Ik heb geen compleet overzicht van alle innovatieve projecten die op dit
moment in het land worden uitgevoerd. Ik weet wel dat er op alle genoemde
thema’s projecten worden uitgevoerd en dat de resultaten van deze projecten
ook op verschillende manieren worden gedeeld. Via de website www.voordejeugd.nl.nl werken we onder andere samen met het NJI om een bibliotheek
met goede voorbeelden op te nemen. Ook komt er op de website een
landkaart waarin door regio’s zelf ook voorbeelden uit hun regio of gemeenten kunnen worden geplaatst. Daarnaast wisselen gemeenten, provincies en
aanbieders ook onderling al veel uit, gaan bij elkaar op werkbezoek en zijn
met elkaar in gesprek.
Vraag 5
In hoeverre biedt u provincies en gemeenten (wettelijke en budgettaire)
ruimte voor inhoudelijke vernieuwingen, om voorafgaand aan de transitie
innovatieve stappen te kunnen zetten in de broodnodige transitie van de
jeugdzorg?
Antwoord 5
Er is volop ruimte om binnen de bestaande wet- en regelgeving al innovatieve stappen te zetten richting de transitie. Deze ruimte wordt onder meer
geboden door het afsprakenkader Rijk-IPO. Met het Afsprakenkader 2010–

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

2011 dat het Rijk met provincies overeengekomen is- en is voortgezet voor
2012 – is beoogd een trendbreuk te bewerkstelligen om de groei van de vraag
naar provinciaal gefinancierde jeugdzorg een halt toe te roepen en op termijn
een daling van deze vraag te realiseren. Het Afsprakenkader bestaat uit drie
sporen: intensivering eerstelijnszorg; efficiencyverbetering tweedelijnszorg en
verbeteren uitstroom tweedelijnszorg. Hierin wordt de beweging naar
gemeenten al zichtbaar. Met het Afsprakenkader is het voor provincies
bijvoorbeeld mogelijk geworden om ambulante zorg zonder indicatie te
leveren. Ook is mogelijk gemaakt dat provincies een deel van doeluitkering
aan gemeenten kunnen doorgeven, als prikkel voor gemeenten die goed
presteren in de eerstelijn. Provincies gebruiken deze ruimte om binnen de
kaders van de huidige wet vooruit te lopen op de decentralisatie en hun
kennis over te dragen aan gemeenten.
Vraag 6
Deelt u de mening dat een «innovatieplatform» gewenst is om de uitwisseling van innovatieve projecten met betrekking tot de jeugdzorg te bevorderen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wilt u hiervoor een voorstel doen?
Antwoord 6
Zoals hiervoor al is aangegeven wordt al op verschillende manieren de
uitwisseling van innovatieve projecten bevorderd. Ik zie dat hierin nog
verbeteringen mogelijk zijn In overleg met het veld wil ik bespreken en
toetsen of er behoefte is aan een platform en hoe de uitwisseling van
innovatieve projecten kan worden verbeterd. Onder andere door deze vraag
de komende weken voor te leggen aan het netwerk van gemeentelijke en
regionale transitiemanagers jeugd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3