Inspectie van het Onderwijs
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap

>

Retouradres Postbus 2730 3500 GS Utrecht

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Postbus 90801
2509 LV Den Haag

Locatie Utrecht
Park Voorn4
Postbus 2730
3500 GS Utrecht
T 088 669 6000
F 088 66 6050
www.onderwijsinspectie.nI
Contact

Onze rel’erentie

Datum
Betreft

14 december 2015
Uitvoeringstoets wetsvoorstel Het Nieuwe Toezicht in de Kinderopvang

Geachte heer B
De Inspectie van het Onderwijs heeft naar aanleiding van uw verzoek,
(kenmerk 2015-0000249557, d.d.16 november jI.) tot het doen van een
uitvoeringstoets op het wetsvoorstel Het Nieuwe Toezicht Kinderopvang,
de tekst beoordeeld vanuit haar rol als interbestuurlijk toezichthouder.
Algemeen:
De inspectie staat positief tegenover de tendens in het onderhavige
wetsvoorstel, om de houder van een kinderopvangvoorziening meer
ruimte te geven voor de invulling van de pedagogische praktijk, naast het
voldoen aan een minder groot aantal middelvoorschriften. Het opnemen
van pedagogische doelen in de wet geeft zowel houders bij bepaling van
hun beleid, als toezichthouders bij de beoordeling daarvan, handvatten.
De inspectie verwacht dat dit een positief effect heeft op de versterking
van de kwaliteit in de kinderopvang.
De inspectie herkent deze ontwikkeling vanuit haar eigen toezicht op het
onderwijs, waarin al ervaring is opgedaan in het toezicht op
kwaliteitseisen, die zowel pedagogisch als educatief van aard zijn.
Ook in de stappen die in de nieuwe toezichtsystematiek worden
voorgesteld, ziet de inspectie een parallel met de ontwikkeling die
momenteel binnen de inspectie op het gebied van onderwijs wordt
uitgewerkt.
De inspectie beschouwt het wetvoorstel als een raamwet. De richting is
een goede. Gelijktijdig constateert de inspectie dat in het onderhavige
wetsvoorstel veel aspecten worden benoemd die nog een nadere
uitwerking behoeven. De nadere concretisering in de lagere regelgeving,
de ontwikkeling en de totstandkoming van een (observatie) instrument
(behulpzaam bij het toetsen van de toepassing van de pedagogische
doelen in de praktijk) en de wijze waarop het kwaliteitsoordeel tot stand
komt en vastgesteld wordt, komen in een later stadium aan de orde. De
hoofdlijnen in de huidige wetswijziging bieden voldoende basis voor de
verdere uitwerking in lagere regelgeving.
Op dit moment kan er uitsluitend in hoofdlijnen een uitspraak worden
gedaan en kijkt de inspectie met belangstelling naar hoe de verdere
Pagina 1 van 3

Locatie Utrecht

Datum
14 december 2015
Onze reterentie
4737775

uitwerking invulling krijgt. De inspectie blijft in dit proces graag
betrokken.
Meer specifiek
Het wetsvoorstel neemt de vier pedagogische doelen, zoals opgesteld
door Riksen-Walraven, als grondslag voor de pedagogische kaders. De
inspectie beschouwt het opnemen van pedagogische doelen in de wet als
een positieve ontwikkeling.
De formulering van het nieuwe begrip ‘verantwoorde kinderopvang’ moet
zodanig zijn dat het mogelijk is tot de concrete vertaling naar de lagere
regelgeving te komen. De inspectie is benieuwd of met name het aspect
‘bijdragen aan een goede en gezonde ontwikkeling van het kind’
voldoende wordt geborgd door de formulering van de tekst in het
wetsvoorstel zoals deze thans luidt. Tevens geeft de inspectie in
overweging dit mede op de cognitieve ontwikkeling van het kind te
betrekken. Dat biedt in de toekomst mogelijk ruimte voor een verdere
invulling van het GGD-toezicht op vve.
De inspectie onderschrijft de mogelijkheid voor kinderopvangiristellingen
om zich in positieve zin te onderscheiden. In dat kader vraagt de inspectie
voor twee aspecten de aandacht, te weten:
De gedachte bij de wijziging van de toezichtsystematiek is, dat de
daadwerkelijk geboden kwaliteit meer centraal komt te staan en dat het
kwaliteitsoordeel van de toezichthouder inzichtelijk maakt op welke
plekken hoogstaande opvang wordt geboden. Het is belangrijk dat een
dergelijke nieuwe bevoegdheid voldoende in de wet is verankerd. Voor de
inspectie is het niet helder of deze wettelijke grondslag voldoende is
g ebo rgd.
Ten tweede dat de mogelijkheid tot eigen beleid van de houder vraagt om
een maatwerkbeoordeling van de toezichthouder. In deze toepassing is
het belangrijk dat de GGD vanuit een goed gemeenschappelijk kader
werkt, zodat een mogelijk verschil van inzicht tussen houders, GGD en/of
gemeente over verschillende uitkomsten in het toezicht uitgelegd kan
worden. Immers, de uitkomsten van het toezicht op locatieniveau voor
zover het betreft de invulling van de doelvoorschriften door de houder
zullen niet of minder uniform zijn.
Het is belangrijk waarborgen te scheppen voor een dergelijk
gemeenschappelijke werkwijze.
—

-

De inspectie ziet dat de toezichts- en handhavingsrol van de gemeenten
nog niet is uitgewerkt in dit wetvoorstel.
Thans is nog niet inzichtelijk hoe straks de verhouding GGD-gemeenten
zal zijn ten aanzien van de handhavingstaken. Mogelijk vindt hierin
verschuiving plaats. Dat geldt dus ook voor de rol van de gemeenten
indien er gewijzigde verantwoordelijkheden komen in de uitvoering van de
handhaving. Dit is mede afhankelijk van de keuze die het ministerie van
SZW gaat maken in de scenario’s.
Pagina 2 van 3

Locatie Utrecht

Datum
14 december 2015
Onze referentie
4737775

Daarvan afgeleid komt ook de nadere invulling van het toezicht van de
inspectie in beeld. Een nieuwe afbakening van taken is dan mogelijk aan
de orde. Het is goed dat pad in overleg met elkaar te verkennen. De
inspectie heeft in overleg met SZW al aangegeven bij de verdere
uitwerking daarvan een rol te willen vervullen.
Het wetsvoorstel betekent een ingrijpende aanpassing voor de wijze van
toezichthouden door de GGD’en. Een intensief scholingstraject zal
noodzakelijk zijn. De inspectie heeft begrepen dat niet het gehele
wetsvoorstel HNT per 1 januari 2017 in werking treedt, maar dat een deel
daarvan is uitgesteld naar 1 januari 2018. Met betrekking tot de scholing
van de toezichthouders en handhavers, wil de inspectie meegeven dat het
van belang is hiervoor tijdig voldoende ruimte te geven. De inspectie is in
algemene zin bereid waar nodig te faciliteren in dit veranderproces.
Gelet op eerdere ervaringen doen er zich na invoering van de wet nogal
eens aanloopproblemen voor in de praktijk van het toezicht. De inspectie
geeft als suggestie om een pilot in te stellen, om daarin zoveel mogelijk
knelpunten in een vroegtijdig stadium te kunnen detecteren.
Hoogachtend,

Hoofdinspecteur primair onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs
dr. Arnold Jonk

Pagina 3 van 3

PostNL
Port betaald
Port Payé
Pays- Bas

Inspectie van het Onderwijs
Ministerie van Onderwijs, Culwuren

Wetenschap

Postbus 2730) 3500 GS Utrecht