Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 867

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juni 2009
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij drie fiche
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC):
1. Verordening inzake vaststelling financieringsinstrument voor samenwerking met industrielanden, andere landen en gebiedsdelen met een
hoog inkomen (kamerstuk 22 112, nr. 866);
2. Mededeling inzake Mid Term Review Financiële instrumenten voor
externe actie;
3. Verordening van de raad tot vaststelling meerjarenplan voor het
Westelijk horsmakreelbestand (kamerstuk 22 112, nr. 868).
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
F. C. G. M. Timmermans

KST131589
0809tkkst22112-867
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 867

1

Fiche: Mededeling inzake Mid Term Review Financiële
instrumenten voor externe actie
Termijn: binnen zes wekenna verschijnen van het voorstel
1. Algemene gegevens

Voorstel: Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en
de Raad inz.
Tussentijdse evaluatie van de financieringsinstrumenten voor externe
acties
Datum Commissiedocument: 21 april 2009
Nr. Commissiedocument: COM (2009) 196 final
Pre-lex: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:
2009:0196:FIN:NL:PDF
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board:
SEC(2009) 530 final
Behandelingstraject Raad: De mededeling zal in RAZEB-kader worden
besproken, waarschijnlijk in de RELEX-werkgroep.
Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van Buitenlandse Zaken
2. Essentie voorstel
In 2006 is het extern financiële instrumentarium van de EG herzien. De
bestaande financieringsinstrumenten (een dertigtal regelingen in totaal)
werden vervangen door de volgende zeven instrumenten:
– instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI);
– Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument (ENPI);
– Europees instrument voor democratie en mensenrechten (EIDHR);
– stabiliteitsinstrument (IfS);
– instrument voor samenwerking met geïndustrialiseerde landen (ICI);
– instrument voor pre-toetredingssteun (IPA);
– instrument voor samenwerking inzake nucleaire veiligheid (INSC).
Ook de verordening inzake noodhulp wordt gerekend tot het externe
communautaire instrumentarium. De regelingen hebben gemeen dat zij
activiteiten in of met derde landen financieren; begunstigde landen en
financieringsdoelstellingen verschillen uiteraard per instrument. De
uitvoering van de financieringsprogramma’s gebeurt onder comitologie,
met een eigen comité per instrument.
Ten tijde van de herziening van het stelsel van het externe communautair
instrumentarium, heeft de Commissie toegezegd het nieuwe stelsel
halverwege de looptijd van de nieuwe verordeningen te zullen evalueren.
Onderhavige mededeling betreft deze Mid-Term Review van het extern
communautair instrumentarium. Deze rapportage zou conform de verordeningen van de verschillende instrumenten moeten plaatsvinden vóór
31 december 2010. Op verzoek van het Europees Parlement heeft de
Commissie echter besloten de review uit te voeren vóór de verkiezingen
van 4 juni a.s.
Deze evaluatie betreft uitsluitend de zeven rechtsinstrumenten (verordeningen); doel is met name vast te stellen of de instrumenten voldoen aan
de doelstelling van de hervorming van 2006, m.n. een grootschalige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 867

2

vereenvoudiging. De strategiedocumenten en meerjarenprogramma’s die
binnen de financiële instrumenten worden vastgesteld zullen eveneens
worden geëvalueerd (rapport voorzien voor eind 2009).
De Commissie concludeert op basis van deze review dat het herziene
stelsel van externe financiële instrumenten voldoet aan de doelstelling het
EU externe beleid efficiënter en coherenter te maken. Op een aantal
punten ziet zij noodzaak tot aanpassing van de financieringsinstrumenten.
Het belangrijkste wijzigingsvoorstel betreft de uitbreiding van de geografische reikwijdte van het ICI (COM(2009) 197 en separaat BNC-fiche). Voor
de andere externe instrumenten worden door de Commissie enkele
beperkte juridische wijzigingen voorgesteld.
Omdat de aangepaste wetgeving, althans voor het DCI en het ENPI (European Neighbourhood Policy Instrument), via co-decisie met het Europees
Parlement moet worden vastgesteld, zou het Europees Parlement de
discussie hierover aan kunnen grijpen om andere zaken aan de orde te
stellen. De Commissie probeert dit te voorkomen door deze exercitie te
beperken tot enkele juridische aanpassingen.
3. Kondigt de Commissie acties, maatregelen of concrete weten
regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het
voorlopige Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling,
subsidiariteit en proportionaliteit en hoe schat Nederland de
financiële gevolgen in?
Ja, de evaluatie leidt tot een aantal wijzigingsvoorstellen van de huidige
verordeningen. De meeste daarvan betreffen echter beperkte tekstuele
aanpassingen op juridisch vlak, waarvoor de bevoegdheids- en subsidiariteitsvraag minder relevant is. Bij de belangrijkste aanpassing betreffende
het ICI (COM(2009) 197) wordt wel op deze vragen ingegaan (zie afzonderlijk fiche).
In het wijzigingsvoorstel COM(2009) 197 en de bijbehorende Impact
Assessment pleit de Commissie voor een financieringsoptie ten behoeve
van het ICI. De Commissie stelt voor € 100 miljoen te verhuizen van het
DCI-instrument naar het nieuwe ICI-instrument. De resterende € 70
miljoen zou moeten worden gefinancierd uit de jaarlijkse marge voor de
categorie Externe Betrekkingen.
4. Nederlandse positie over de mededeling
Nederland verwelkomt deze mededeling van de Commissie. Nederland
deelt de conclusie van de Commissie dat de nieuwe structuur van het
externe communautaire instrumentarium voldoet aan de doelstelling het
externe beleid van de EU efficiënter en coherenter te maken.
Nederland kan zich vinden in de door de Commissie geschetste noodzakelijke verbeteringen van het systeem. Voor de belangrijkste inhoudelijke
wijziging (uitbreiding van de geografische reikwijdte van het ICI-instrument) zij verwezen naar het separate BNC-fiche over dat onderwerp. De
overige voorgestelde wijzigingen betreffen kleine juridische aanpassingen
waar Nederland akkoord mee kan gaan.
Nederland heeft vragen bij de noodzakelijkheid van de € 70 miljoen extra
financiering. Deze uitgaven voldoen niet aan de criteria die voor de inzet
van de marge gelden; Nederland geeft dan ook de voorkeur aan financiering uit DCI alleen voor het bedrag van € 100 miljoen, zonder verdere
ophoging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 867

3