Ministerie van Financien

DIrectle Algeniene
TER BESIJSSING

Financiele en

Aan vierhaek

Economische Politick

persoonsgegevens

nota

Lastenbesluitvorming voorjaar

Datum
10 februan 2022

Notanummer

Aanleiding
Deze nota bespreekt hoe de lastenbesluitvorming er dit voon aar uit kan zien

Bijiagen
geen

Beslispunten
•

Bent u akkoord met onderstaand proces en

planning voor

lastenbesluitvorming ditvootjaar
Toelichting
•

•

In de begrotingsregels is cf

het coalitieakkoord opgenomen dat het

kabinet in het voorjaar
naast de uitgaven
op hoofdlijnen ook over de
lasten besluit voor meer integrale besluitvorming
De lastenbesluitvorming in het voorjaar zal in de vierhoek plaatsvinden
Deze besluitvorming zal in ieder geval gaan over de volgende
onderwerpen
o
Koopkracht bij het debat regeringsverklaring is uitgesproken dat
het kabinet in het voorjaar met de nieuwe CPB cijfers in de hand
naar de invulling van de koopkracht voor de kabi nets period e kijkt
o

•

Box 3

normale lastenbesluitvorming hieronder vallen de fiscale
maatregelen die dit jaar worden ingediend
Na afronding van de voorjaarsbesluitvorming over de inkomsten zullen de
o

De

besluiten worden opgenomen in de Voorjaai^snota
•

•

•

Vervolgens zal de definitieve besluitvorming over de lasten en koopkracht
eventueel plaatsvinden in augustus na het vaststellen van de definitieve
cijfers van het CPB in augustus Het zou hierbij dan moeten gaan om de
laatste tweaks en geen hele nieuwe besluitvormingsronde Op dat
moment wordt het inkomstenkader definitief gesloten
Wetswijzigingen naar aanleiding van besluitvorming zullen vervolgens via
het Belastingplan naar de Tweede Kamer gestuurd worden
De concept planning wordt weergegeven in onderstaande tabel Hier
wordt nu gemikt op afronding eind maart Mocht er meer tijd nodig zijn
dan kunnen nog extra vierhoeken in april worden ingepland Uiterlijk eind
april dient de besluitvorming afgerond te zijn Via een motie heeft de
Tweede Kamer gevraagd om uiterlijk 1 april een richtingennotitie te
ontvangen voor box 3

Datum

Agenda

Pagina

1201633

1 van 3

00023

22 februari

Vierhoek

Procesnotitie inkomsten

voorjaar
8 maart ^

Vierhoek

9 maart

Publicatie CEP

11 maart

Vierhoek

15 maart

Vierhoek

22 maart

Vierhoek

Koopkracht box 3 overige

29 maart

Vierhoek

Integrale besluitvomning

Box 3

Koopkrachtbeeld
Koopkracht box 3 overige
lasten
lasten
lastenkant order

voorbehoud van

uitgavenbesluitvorming
Eventueel april

Vierhoeken

Uitloop
afhankelijk van de agenda s

^Vierhoek op 8 maart is nog
Extra toelichting
•

In maart brengt het CPB het CEP uit

Met de nieuwe cijfers wordt een
voorlopig nieuwr koopkrachtbeeld opgemaakt Dit koopkrachtbeeld zal
waarschijnlijk afwijken van het eerdere gepresenteerde koopkrachtbeeld
in de startnota door nieuwe economische cijfers Er is vanuit het
coalitieakkoord 3 miljard euro gereserveerd voor’lastenverlichting

middeninkomens
•

Daarnaast zullen enkele maatregelen aan de lastenkant die zijn genomen
in het coalitieakkoord alle belastingen opnieuw berekend moeten
worden op basis van de nieuwe economische cijfers Met de nieuwe

berekeningen van de lastenmaatregelen kan vervolgens de actuele stand
het inkomstenkader worden vastgesteld Hiermee is het
inkomstenkader de gehele kabinetsperiode het sturingsinstrument voor
automatische stabilisatie schommelingen van inkomsten die het gevolg
zijn van economische ontwikkelingen lopen in het EMU saldo en kunnen
niet worden ingezet Dit betekent dat alleen beleidsaanpassingen tarief
of grondslagwijziging aan de inkomstenkant moeten gecompenseerd
worden door andere inkomstenmaatregelen tegenover lastenverlichting
moet een lastenverzwaring komen en andersom Zo werkt de
automatische stabilisatie door en wordt voorkomen dat de beleidsmatige
lastendruk in de regeerperiode hoger of lager uitvalt dan tevoren
afgesproken Deze beleidsmatige lastendruk wordt apart weergegeven in
de beleidsmatige lastenontwikkeling bio
Het inkomstenkader wordt
jaarlijks uiteindelijk in augustus definitief’gesloten’ Dit betekent dat alle
plussen en minnen van maatregelen aan de inkomstenkant in augustus
weer op 0 uit moeten komen
conform de afspraken die zijn vastgelegd bij
van

de start van het Kabinet
•

B is momenteel al bezig met hetverwerken van alle
lastenmaatregelen uit het coalitieakkoord in nieuwe belastingwetgeving
De fiscale maatregelen die dit jaar worden ingediend zullen ter
besluitvomning meelopen in het voorjaar De toelichting en wetsteksten
volgen het reguliere traject
De Staatssecretaris F

Begrotingsregels
•

voor en

nadelen van geMiktiidige besluitvorming

Door al in het voorjaar

gelijktijdig met de uitgavenbesluitvorming

op

basis van het CEP over de hoofdlijnen van de lastenkant te besluiten
ontstaat meer samenhang tussen de besluitvorming over lasten en
besluitvorming over de uitgaven Dossiers die aan de uitgavenkant ook

gevolgen hebben voor de lastentkant en vice versa kunnen gelijktijdig
betrokken worden in de besluitvorming
Pagina 2 van 3

1201633

00023

•

Dat levert flexibiliteit op voor de keuze van beleidsinstrumenten

Bijvoorbeeld om in hetkadervan de koopkrachtdiscussie een maatregel
de uitgavenkant in te zetten waarmee gerichterde beoogde
doelgroep wordt bereikt Het integreren van de besluitvorming overde
lasten en uitgaven ten aanzien van koopkracht leidt hiemnee tot een
efficientere koopkrachtuitkomst Door in het voorjaaral een vooriopig
aan

beeid op te maken is bovendien de discussie in augustus naar
•

verwachting beperkter
Besiuitvorming in het voorjaar heeft wei gevoigen 1 De cijfens in het
vootjaar zijn onzekerder besluitvorming over de koopkracht gaat dus met
meer onzekerheid gepaard
In augustus kan dan dus blijken dat cijfers
toch nog zijn bewogen 2 Het risico bestaat daarmee dat er 2 keen over
de koopkracht \wordt gesproken Dat zou voorkomen moeten worden door
heldere afspraken te maken in het vootjaar en in augustus alleen nog
over de iaatste twteaks te spreken en niet meer over het heie beeid
opnieutw te besiuiten

Pagina 3 van 3

1201633

00023

Ministerie van Financien

DEPARTEMENTAAL VERTROUWELUK

TERBESPREKING
Aan

Persoonsgegevens

de minister

de staatssecretaris Fiscaliteit en Belastingdienst

Datum
23 februari 2C22

nota

Notanummcr

Opiegger lastenbesluitvomning voorjaar2022
Bijlagen
3

Aanleiding
Voor u ligt de opiegger met bespreekpunten ter voorbereiding van de
voorjaarbesluitvomning aan de lastenkant De lastenbesluitvorming dit voorjaar
bestaat uit 3 inhoudelijke bakjes
1 box 3 2 koopkrachten 3 reguliere
Hieronder
naast het proces
in op deze drie
lastenbesluitvorming
gaan we
De
stukken
vindt
u
in
de
We
bakjes
achterliggende
bijlagen
bespreken het
en
de
3
met
u
beiden
minister
en
stasFB
aanstaande
proces
bakjes
donderdag
24 maart

Bespreekpunten
0

Algemeen en proces lastenbesluitvorming
•

Het doel van de lastenbesluitvorming is het sluiten van het

inkomstenkader

•

dat betekent dat we weer terugkomen op het

oorspronkelijke pad zoals afgesproken bij het Coalitieakkoord Alle 3
inhoudelijke bakjes vallen onder het inkomstenkader
In een eerdere notitie aan u en in de politieke vierhoek afgelopen dinsdag
22 maart is het proces van de lastenbesluitvorming vastgelegd zoals in
onderstaande tabel

Datum

Agenda

8 maart

Werhoek

9 maart

Publicatie CEP door CPB

11 maart

Werhoek

Box 3

Koopkrachtbeeld

geen

opties varianten
15 maart

Werhoek

Koopkracht box 3 overige

22 maart

Vierhoek

Koopkracht box 3 overige

29 maart

Vierhoek

Integrale besluitvorming

lasten

lasten
lastenkant onder
voorbehoud van

Eventueel april

Vierhoeken

DEPARTEMENTAAL VERTROUWELUK

1201628

uitgavenbesluitvorming
Uitloop

Pagina

1 van 4

00024

•

Op 9 maart brengt het CPB het CEP uit en daarmee start ook de
inkomstenbesluitvorming Met de nieuwe economische cijfers wordt een
nieuw koopkrachtbeeld

opgemaakt

eerst besproken op 11 maart

Dit koopkrachtbeeld wordt voor het

Dit beeld zal waarschijnlijk afwijken van

het eerder gepresenteerde koopkrachtbeeld in de startnota door nieuwe
economische cijfers Op basis van deze cijfers wordt ook het
inkomstenkader definitief vastgelegd
•

voor

dit kabinet

Het uitgangspunt is dat alle lastenbesiuitvomning in aiie 3

bakjes

in de

vierhoek plaatsvindt Op deze manier kan er integraai worden besloten
over alle lastenonderwerpen
Hierbij is ons voonstel om zo snei als

mogeiijk de meer reguliere inkomstendiscussies af te kaarten
voor te

discussies
•

om er zo

zorgen dat aiieen gepraat hoeft te worden over de echt politieke
Dat zorgt ervoor dat e e a

behapbaar blijft

Dit uitgangspunt betekent ook dat aNe fiscaie maatregeien waarvan
voorzien wordt dat zij

•

•

•

1

meelopen in het Beiastingplanpakket ook nu voor
besluitvorming voorliggen Het raakt ook de invulling van de fiscaie
klimaatmaatregelen die in sommige gevallen per saldo budgettair
neutraal uitpakken De uitkomsten lopen mee in de fiscaie beleid en
uitvoeringsagenda Zie bijiage 1 voor een totaaloverzicht van alle fiscaie
maatregeien
De uitgavenbesluitvorming wordt in aparte bilateraien gedaan met
vakministers van departementen Dit wordt apart met u minister
besproken
Het tijdpad naar 1 april is erg krap Om die reden voorziet de planning
ook in uitioop naar aprii zodat over het geheel van lasten en uitgaven in
samenhang kan worden besloten De vierhoeken in april zullen we
vanwege de voile agenda alvast in potlood reserveren
Afronding van lastenbesiuitvomning in het voorjaar is onder voorbehoud
van certificering van het CPB en herijking van de ramingen omdat voor
de certificering de meest recente gegevens moeten worden verwerkt In
augustus wordt vervoigens het inkomstenkader definitief gesloten en
kunnen nog tweaks ten aanzien van koopkracht en herijkingen worden
gedaan In principe is het belangrijk om de lijn uit te dragen dat iasten
uiteriijk eind april moet worden afgerond om zo te voorkomen dat in
augustus een volledig nieuwe besluitvormingsronde wordt gestart

Box 3 faparte notitie met bespreekpuntenl
•

Box 3 wordt apart met u beiden

besproken aan de hand van een aparte
iangs
vier sporen gaan 1 herstel 2 spoedwetgeving 3 doorwerkingi
inkomensafhankelijke regelingen en 4 dekking
box 3 notitie

2

Koopkracht fbiilaae 21
Voor koopkracht verwachten wij in

iedergevai drie bespreekpunten in het
voon aar a het algehele koopkrachtbeeld b koopkracht van ouderen en
c de invulling van het 3 miljard pakket
inflatie en algehele koopkrachtbeeld
Met de nieuwe CEP cijfers wordt een voorlopig nieuw koopkrachtbeeld
opgemaakt Dit koopkrachtbeeld zal waarschijnlijk afwijken van het
eerdere gepresenteerde koopkrachtbeeld in de startnota door de nieuwe
economische cijfers
•

a

De voorjaarsbesiuitvomning ten aanzien van box 3 zai

•

DEPARTEHEHTAAL VERTROUWEEIJK

1201628

Pagina 2 van 4

00024

•

In de eerste vierhoek op 11 maart zal het koopkrachtbeeld worden

besproken om zo van gedachte te wisselen over eventuele
vervolgstappen Er liggen dan nog geen concrete opties voor De
concrete opties zullen in de vierhoeken daarna worden voorgelegd
b koopkracht van ouderen en de AOW discussie
Afgelopen weken is er veel aandacht geweest voor de koopkracht van
gepensioneerden In bijiage 2 worden ook de vragen van StasFB met
betrekking tot de verhoging van de AOW en de kosten hiervan
beantwoord

Zo is in de Eerste Kamer een motie aangenomen om de AOW

ook mee te verhogen met de eenmalige stijging van het WML en hiermee
de voorziene ontkoppeling uit het Coalitieakkoord terug te draaien
een

budoettaire defying van ca

2 4 mid

Pit zou

opieveren

Het voorstel is om in samenspraak met SZW een aantal opties uit te

werken aankomende 2 weken

Deze opties kunnen vervolgens in de

vierhoek voorgelegd worden
c

invulling van het 3 miljard pakket
Er is vanuit het coaiitieakkoord 3 miijard euro gereserveerd voor

lastenverlichting middeninkomens De 3 miijard is tot nu toe indicatief
ingevuld en zit ook in het huidige koopkrachtbeeld Tijdens de
besluitvorming zal opnieuw over de Invulling van de 3 miijard worden
besloten afhankelijk van het koopkrachtbeeld
Het uitaanaspunt is dat er maximaal 3 miijard beschikbaar is voor
lastenverlichting zoals afgesproken in het coalitieakkoord Extra
koopkrachtreparatie zal gedekt moeten worden met andere maatregelen
zodat het inkomstenkader wordt gesloten
Reguliere lastenbesluitvormino fbiilaae 31

3

•

•

•

•

Na uitkomen van het CEP zal het definitieve inkomstenkader worden

vastgesteld Het uitaanaspunt is dat het inkomstenkader ook voor
reguliere lasten wordt gesloten Derving ten opzichte van
lastenmaatregelen in het inkomstenkader moeten worden
gecompenseerd met extra opbrengsten zodat het inkomstenkader wordt
gesloten
Alle fiscale maatregelen die meelopen in het Belastingplan liggen ter
besluitvorming voor
De fiscale klimaatmaatregelen zullen worden voorbesproken in een apart
ingepland BWO in maart Vervolgens kunnen deze onderwerpen
meelopen in de vierhoekbesluitvorming
Daarnaast zijn er een aantal maatregelen die mogelijke derving
opieveren binnen het inkomstenkader en waar dekking voor gezocht
moet worden De maatregelen zijn indicatief weergegeven met ons
voorstel voor dekking in onderstaande tabel met verdere toelichting in de
bijiage

Maatregel
a

Uitstel salderingsregeling

DEPARTEHEHTAAL VERTROUWEEIJK

1201628

Budgettair beslag
Dekking
inschatting
PM
Derving van ca 40 tot
maximaal 100 miljoen euro

Pagina 3 van 4

00024

a

Uitstel pensioen bedrag ineens

Derving van ca

10 tot

PM

maximaal 20 miljoen euro
b

Taakstelling VPB

Enkele honderden miljoenen Binnen de
VPB

tarief

lage vpb
conform

afspraak CA
c]

Zorg premies

PM

Tarief eerste

schijf

TES

en

Aof premie
conform
standaard

d

Ontkoppeling ODE en SDE

e

Mogelijke overige problemen

Opbrengst van ongeveer
277 miljoen maar levert
ook een lastenverzwaring

systematiek
Niet nodig

op

DEPARTEHEHTAAL VERTROUWEEIJK

1201628

PM

PM

Pagina 4 van 4

00024

Biilaae 1

overzicht fiscale maatreaelen die meelopen tiidens de besluitvormina

In ondenstaande tabel zijn alle fiscale maatregelen opgenomen die mee zullen

lopen in de
voorjaarsbesluitvorming In blok 1 zitten alle fiscale maatregelen uit het coalitieakkoord die
uitgewerkt moeten worde en waarbij de taeleven of de verdeling over verschillende schijven moet
worden vastgesteld De budgettair taakstellende maatregelen uit het coalitieakkoord zullen in ieder
geval niet tot budgettaire consequenties leiden het budgettair bedrag is leidend Blok 2 laat de
fiscale maatregelen zien die in ieder geval budgettaire consequenties hebben tijdens de
voorjaarsbesluitvorming Deze maatregelen komen overeen met de maatregelen in de tabel in de
notitie

Verder laat blok 3 maatregelen zien die nog niet in het coalitieakkoord zijn opgenomen

Hier dient

de staatssecretaris nog een besluit overte nemen of hij deze maatregelen mee wilt laten lopen met
de voorjaarsbesluitvorming Indien hier budgettaire consequenties aan zijn verbonden zal er ook
dekking voor moeten worden gevonden

Alle fiscale maatregelen uit het CA die meelo

I

Blok 1

n

in de besluitvorming

fiscale maatregelen die meelopen tijdens beslui

Klimaat

Bijmengverplichting groen gas
Compensatie energierekening huishoudens groen gas
Schuif energiebelasting leschijf

gas

Schuif energiebelasting le schijf

electriciteit

5

23}
5 23

Tariefstructuur EB

Verlagen tarief ODE 2e en 3e schijf

elektra

Verhogen vliegbelasting
Verhogen budget EIA

Aanscherpen C02 heffing industrie
Opiopende C02 minimumprijs
CA loslarten koppeling SDE en ODE
BLO ODE

Vrijstelling bpm bestelauto naarO

in 2026

Overia

Aanscherpen verbruiksbelasting niet alcoholische dranken
Afschaffen schenkingsvrjstelling eigen woning
Box 2

Zelfstandigenaftrek
lACK afschaffen voornieuwe gevaiien

Afschaffen leegwaarderatio

Verhogen heffingvrij vermogen box 3 maatregel is in CA verbonden met 3A 2
Tabaksaceijns pakje naar 10 euro
Afschaffen middelingsregeling
Afschaffen vei

iuurderheffing vanaf 2023

Maatregel overdrachtsbelasting

^ok 2 fiscaJejnaalxi

^1

j

VPB taaks tel ling CFC en pillar II
BLO ODE

Salderingsregellng uitstellen
Uitstel

iBIok 3

pensloen Ineens
fiscale maatregelen die nog moeten worden voorgelegd mogelijke budgettaire

IrnniQpfiiipntip ^

1

BTW op zonnepanelen

1201627

00025

Codificatie Leefvervoer verstrekt vanuit UWV

Rechterlijk uitspraak Aanpassen btw tarief op lachgas om derving te voorkomen
Herstelwetgeving lachgas

Ondergrondse coZ opslag oiet kwalificeren als grondslag
Codificatie betaalpauze hypotheek structures

maken

Periodieke gift loskoppelen van de periodieke uitkering

Richtlijn BTW

SME

BeleidsbeslJit Aanpassen grens verkoop ondervoorwaarden

1201627

00025

Biilaae 2

Koopkracht

inflatie en alaehele koopkrachtbeeld
•

•

•

•

Uit de doorrekening

van het coalitieakkoord is naar voren gekomen dat de
koopkrachtcijfers komende jaren niet toenemen De uitkomsten van deze doorrekening
staan in onderstaande boxplots De positieve koopkrachteffecten van het coalitieakkoord
waren gelijk aan de berekende koopkrachtafname van het basispad
Hierdoor k\wam het
totaal uit op stilstand van de mediane koopkracht
Een volledig beeld van de effecten van inflatie voIgt bij de volgende economische raming
van het CPB Deze wordt op 9 maart gepubliceerd
Door toenemende inflatie is deze raming door meer onzekerheid omgeven dan afgelopen
jaren Het is waarschijnlijk dat de koopkracht door de hoge inflatie komende jaren zal
verslechteren Aan de andere kant kan een loonstijging juist weer voor een
koopkrachttoename zorgen
Bij de CEP zal een raming voor 2022 en 2023 worden gemaakt Belangrijke wijziging sinds
het RA is dat de verwachte inflatie voor langere termijn hoger is In het CEP zal duidelijk

worden hoe de trend over de komende twee jaar gaat zijn
•

In de uitvoering is voor 2022 nagenoeg niks

meer

lopende jaar Besluitvorming
•

aan

de lastenkant

Voor 2023 zijn er uiteraard nog keuzes

mogelijk

Zo kunnen we bijvoorbeeld

mogelijk

niet de belastingen verlagen of toeslagen verhogen

omdat deze al vaststaan voor het

zal dan ooktoezien op 2023
maar zal

het uitgangspunt moeten zijn

dat er geen extra middelen beschikbaar zijn

Het tegemoetkomen van een bepaalde groep

betekent dus dat ergens anders wat af moet

bij ofwel burgers ofwel bedrijven

T«ul

4

bKifpid

S

I

wurvan affaet baleidspakkac «aliiieakkddrd

btkidtpakKtcceilKicahheord

yfiD td«rifi g iii 1b pcriMr zoM iOJi [flj
1

1

a

t

acmiAWf WfliwffPfl B in
i

4

1

£

P r jiwr

i Mi W
1

O

I

S

4

1

i

4

i

All« kOisMudCM

lnkoin nfg tMp«n b

ft

T oj

■o j

6i‘8o

27S~405

wnl}

¥
|nlcoinambreii e
Wertienden d}

Uitkfiring5g« r« cbtigder

0

±

Gepcnsior eerder
■cm

Huisbftucttypf
0 o

TweeverdicrerS
5

go

■5^7

Altfien5ualKlef^
t 4

4

Alleen erdier«n

Gazii
Met kinderen

°V

Zonder kirdem

0 2

I

1201626

I

^

r 04
0

ft

4

»

0

00026

koopkracht van ouderen en de AOW discussie
•

•

•

•

•

Bovenstaande boxplot laat zien dat de koopkracht voor ouderen konnende jaren zal
afnemen

De eerste verwachting

afnemen

Een

was dat de hogere inflatie de koopkracht verder kan doen
kanttekening hierbij is wel dat door stijgende rente en versoepeling van de
indexatieregels er mogelijk meer ruimte is voor indexatie van aanvullende pensioenen dan
voorgaande jaren Wederom geldt dus dat een duidelijk beeld pas beschikbaar is als het
CPB komt met de nieuwe doorrekening op 9 maart het CEP
Vooruitlopend op de nieuwe macro economische raming is er de laatste tijd veel aandacht
geweest voor de koopkracht van ouderen en in het bijzonder voor het niet koppelen van
de AOW aan de eenmalige verhoging van het wettelijk minimumloon WML
Een
maatregel die is afgesproken in het coalitieakkoord Zo is in het debat over de
regeringsverklaring in de Eerste Kamer een motie aangenomen om de AOW toch mee te
laten stijgen met de verhoging van het WML Naar verwachting zal ook de minister van
SZW tijdens de lastenbesluitvorming gaan voorstellen om de ontkoppeling van de AOW
terug te draaien Het terugdraaien van deze maatregel kost ca 2 4 mid structureel
Mocht deze maatregel worden teruggedraaid dan ligt het voor de hand om het bedrag
vervolgens wel weerop te halen bij dezelfde groep in ditgeval ouderen Dit leidt dan
alleen tot een herverdeling binnen de groep ouderen
Het inkomen van de meeste gepensioneerden bestaat uit AOW lOAOW en aanvullend
pensioen Om dekking te vinden ligt het voor de hand te kijken naar onderstaande
regelingen
o
AOW het inkomensonafhankelijke basispensioen van de Rijksoverheid
o
lOAOW de inkomensondersteuning AOW gerechtigden wordt verstrekt aan
iedereen die in aanmerking komt voor een AOW uitkering
o
Ouderenkorting een heffingskorting die ervoor zorgt dat gepensioneerden
minder belasting betalen vergelijkbaar met de arbeidskorting
Komende weken zullen wij in voorbereiding op de voorjaarsbesluitvomning technisch een
aantal varianten uitwerken in samenwerking met SZW zodat op basis daarvan
besluitvorming kan plaatsvinden In onderstaande tabel vindt u de budgettaire sleutels
van de hiervoor genoemde maatregelen
Hierbij wordt per eenheid aangegeven wat de
van
de
zou
opbrengst
maatregel
zijn Bijvoorbeeld het verlagen van de ouderenkorting

met €100 levert€176M op

uitgaven in min euro s
Koppeling AOW verhoging WML

2025

Struc

2 400

2 400

Dekkingsopties

Per eenheid

Opbrengst per

Verlagen ouderenkorting

€100

Fiscaliseren AOW

verkorten tweede

€36 410

verkorten tweede

€4 000

255

€328

800

Netto

eenheid

€ min

176

volledig

4 000

schijf
Fiscaliseren AOW

schijf
Verlagen lOAOW

•

Fiscaliseren AOW

aan

volledig

de lastenkant kan worden gekeken of

rijkere ouderen zwaardere

lasten kunnen dragen door bijvoorbeeld de AOW te fiscaliseren waardoor

gepensioneerden meer belasting betalen over hun aanvullend pensioen Dit kan door de
tweede schijf in te korten Voor personen tot de AOW leeftijd heeft dit geen effect tarief is
voor hen in beide schijven gelijk
gepensioneerden vallen hierdoor sneller in de derde
schijf waarbij voor hen het tarief hoger is Het volledig fiscaliseren van de AOW levert een
hogere opbrengst op dan de kosten van het verhogen van de AOW

1201626

00026

•

•

Verlagen ouderenkorting In het coalitieakkoord is ervoor gekozen om de ouderenkorting
te verhogen Door deze verhoging terug te draaien en eventueel vender te verlagen kan
dekking gevonden worden bij middeninkomens Het verlagen van de ouderenkorting treft
namelijk enkel gepensioneerden met een middeninkomen Lage inkomens verzilveren de
ouderenkorting niet hogere inkomens hebben geen rechtop ouderenkorting
Verlagen lOAOW Aan de uitgavenkant kan worden gekeken of de inkomensonafhankelijke
kop op de AOW uitkering die alle AOW gerechtigden ontvangen kan worden verlaagd De
lOAOW kent grote gelijkenis aan de AOW Door deze relatief kleine bijdrage af te
schaffen en in de AOW op te nemen wordt het stelsel versimpeld

c] Invulling van het 3 miljard pakket
In de startnota is een voorlopige invulling van de lastenverlichting middeninkomens van 3
miljard euro opgenomen Deze voorlopige invulling van het 3 miljard pakket is door het
CPB meegenomen in de koopkrachtdoorrekening van het coalitieakkoord
Het belangrijkste onderdeel van deze invulling is de verhoging en snellere afbouw van de
arbeidskorting ter compensatie van de afbouw van de zelfstandigenaftrek Daarnaast
wordt de ouderenkorting verhoogd de jonggehandicaptenkorting gehalveerd de eerste
schijf ingekort en het tarief eerste schijf verhoogd
Hetstreven is om met deze 3 miljard een evenwichtig koopkrachtbeeld voor iedereen te
bereiken Afhankelijk van de precieze effecten van de inflatie kan deze 3 miljard dus ook
op een andere manier ingevuld worden
Het uitgangspunt is dat er maximaal 3 miljard beschikbaar is voor lastenverlichting zoals
afgesproken in het coalitieakkoord Extra koopkrachtreparatie zal gedekt moeten worden
met andere maatregelen zodat het inkomstenkader wordt gesloten
•

•

•

1201626

00026

Biilaae 3
1

Reauliere lastenbesluitvormina

Wat is het inkomstenkader
•

Normaal gesproken wordt tijdens de reguliere lastenbesluitvorming het inkomstenkader

gesloten

Het inkomstenkader bevat alle lastenmaatregelen uit het coalitieakkoord

Dit

jaar wordt het inkomstenkader officieel vastgesteld nadatde nieuwe CEP cijfers vanuit het
CPB worden gepubliceerd
•

Als een kabinet eenmaal het inkomstenkader heeft vastgesteld

geldt vanaf dat moment
blijven ten opzichte van de
afspraken bij Startnota Dit betekentdat het kabinet tegenover een belastingverlaging een
andere belastingverhoging moet zetten zodat de beleidsmatige inkomsten stabiel blijven
waar mogelijk binnen hetzelfde domein bij dezelfde groep burgers en bedrijven
Op deze
manier sluit het inkomstenkader Het inkomstenkader wordt zo gebruikt om de
beleidsmatige lastenontwikkeling bio voor burgers en bedrijven te beheersen De bio
wordt apart weergegeven Per saldo is er dus na sluiting van het inkomstenkader geen
budgettair verschil meer met de afspraken uit de Startnota
Schommelingen in de inkomsten als gevolg van overige oorzaken die niet beleidsmatige
met name economische ontwikkelingen
zijn
lopen in het overheidssaldo De totale
belastinginkomsten bewegen dus mee met de conjunctuur in slechte economische tijden
nemen de belastingontvangsten af Deze automatische afname van belastingontvangsten
hoeft niet gecompenseerd te worden met bezuinigingen Andersom geldt dit ook Hierdoor
wordt via de begroting de economie automatisch gestabiliseerd wat een kernelement is
van ons trendmatig begrotingsbeleid
Burgers en bedrijven voelen het hierdoor minder als
het economisch tegenzit omdat er niet hoeft te worden bezuinigd Het zorgt bovendien
voor stabiel beleid voor burgers en bedrijven
Op het moment dat inkomstenmaatregelen in wetgeving worden omgezet worden de
budgettaire effecten van de maatregelen herijkt Bij het herijken worden de laatste
economische inzichten meegenomen om te zorgen voor een zo accuraat mogelijke
raming Het verschil tussen de herijkte naming en de oorspronkelijke naming in deze
startnota of bij de oorspronkelijke raming van een gedurende de kabinetsperiode genomen
beleidsmaatregel dient gecompenseerd te worden binnen het inkomstenkader
dat beleidsmatige wijzigingen aan de lastenkant stabiel moeten

•

•

2

Inkomstenkader dit vooriaar
•

Naast box 3 en

koopkracht vallen alle andere lastenmaatregelen ook binnen het

inkomstenkader
•

Er zijn een aantal andere maatregelen waar in de vierhoek over moet worden besloten dit

•

Ten aanzien van de fiscale klimaatmaatregelen moeten een aantal besluiten worden

voorjaar
genomen waaronder 1

aanpassingen

het aanscherpen van de C02

binnen de energiebelasting

beleidsterreinen van een aantal departementen
vierhoek zitten

heffing Industrie en 2 de

De fiscale klimaatmaatregelen raken aan
LNV

BZK en lenW

die niet in de

Deze maatregelen zullen worden voorbesproken in een apart ingepland

Vervolgens kunnen deze onderwerpen meelopen in de
vierhoekbesluitvorming Naast de fiscale klimaatmaatregelen liggen ook de overige fiscale
maatregelen uit het Coalitieakkoord voor De meeste maatregelen worden budgettair
neutraal vormgegeven zoals afgesproken in het Coalitieakkoord Alleen de vormgeving
waaronder tariefstelling zal ter besluitvorming voorliggen
Daarnaast zijn er een aantal maatregelen waarvan wij nu al weten dat die mogelijke
derving opleveren binnen het inkomstenkader en waar dekking voor gezocht moet worden
De maatregelen zijn weergegeven in onderstaande tabel met daaronder de toelichting per
maatregel Uiteindelijk zal de totale derving voorliggen in de politieke vierhoek en zal hier
dekking tegenover moeten staan zodat het inkomstenkader sluit Voor een aantal
problemen wordt hieronder ook een voorstel gedaan om het probleem op te lossen
BWO begin maart

•

1201625

00027

Maatregel
a

Uitstel salderingsregeling

b

Uitstel pensioen bed rag ineens

c]

Taakstelling VPB

Budgettair beslag
Dekking
inschatting
PM
Derving van ca 40 tot
maximaal 100 miljoen euro
PM
Derving van ca 10 tot
maximaal 20 miljoen euro
Enkele honderden miljoenen Binnen de
VPB lage vpb
tarief
conform

afspraak CA
d

Zorgpremies

PM

Tarief eerste

schijf

TES

en

Aof premie

conform
stand aard

e

Ontkoppeling ODE en SDE

f

Mogeiijke overige problemen

Opbrengstvan ongeveer
277 miljoen maar levert
ook een lastenverzwaring

systematiek
Niet nodig

op

b

PM

PM

Uitstel salderingsregeling

De afbouw van de salderingsregeling voor zonnepaneien zou per 2023 ingaan

haalbaar voigens EZK

Dit is niet meer

Uitstel van deze regeiing ieidt tot een budgettaire derving van ten

minste 40 miljoen tot maximaal 100 miljoen

EZK zal hiervoor dekking moeten vinden

Aankomende 2 weken wordt ambtelijk geprobeerd hieruit te komen
c

Uitstel pensioen bedrag ineens

Waarschijnlijk wordt een regeiing binnen het pensioenakkoord pensioen bedrag ineens
uitgesteld Dit levert derving op van tenminste 10 miljoen en maximaal 20 miljoen SZW zal
hiervoor dekking moeten vinden Aankomende 2 weken wordt ambtelijk geprobeerd hieruit te
komen
d

Taakstelling VPB

In het coalitieakkoord is afgesproken om de CFC

maatregel en Pillar II binnen de VPB uit te
miljard opbrengst ingeboekt Inmiddels is duidelijk dat de invoering niet
Ieidt tot 1 miljard maar tot hoogstens 600 miljoen en waarschijnlijk minder Conform de
afspraken in het coalitieakkoord is het voorstel om het resterende bedrag op te halen uit de
grondslagverbreding binnen de vpb het lage vpb tarief en of de schijflengte in de vpb waarbij
het vestigingsklimaat en de positie van het mkb in ogenschouw wordt genomen
voeren

e

Hiervoor is 1

Zorgpremies

Na uitkomst van het CEP zullen de nieuwe Zvw zorguitgaven geraamd worden en kunnen de
nieuwe Zvw zorgpremies vastgesteld worden Afwijkingen in de premies leiden tot mee of
tegenvallers in het inkomstenkader en dienen conform de begrotingsregels dus
gecompenseerd te worden Dit werkt als voIgt in het geval dat er sprake is van een meevaller
aan de uitgavenzijde van de zorg
Zvw
Ieidt dit door lagere zorguitgaven ook tot lagere
zorgpremies omdatdeze gekoppeld zijn De lagere Zvw zorgpremies zorgen zo voor een
budgettair gat in het vastgestelde inkomstenkader Het kabinet mag bij meevallende
zorguitgaven vervolgens kiezen of zij de ruimte die hierdoor onder het uitgavenplafond

1201625

00027

inzet voor extra uitgaven elders of gebruikt voor een lastenverlichting Normaal
gesproken wordt namelijk een compenserende lastenverzwaring ingeboekt via het tarief eerste
schijf TES in de inkomstenbelasting en de Aof premie zodat het inkomstenkader weer sluit
Als hier tegenover een lastenverlichting vwordt gezet dan kan de stijging van de zorguitgaven
uiteindelijk lastenneutraal wforden doorgevoerd Afhankelijk van mee of tegenvallers binnen
de zorguitgaven zullen mee of tegenvallers worden gecompenseerdi binnen TES en de Aof
premie bij de werkgevers Aangezien de uitgavenbesluitvorming pas eind april gereed is zal
de definitieve dekking of compensatie pas eind april kunnen worden vastgesteld 0ns voorstel
is om dit indien nodig conform gebruikelijke wijze via de TES en Aof premie te dekken
ontstaat

f

Ontkoppeling ODE en SDE

In het coalitieakkoord is afgesproken om de ODE lastenneutraal te ontkoppelen van de SDE
van de tarieven vanaf 2023 blijkt dat vasthouden aan de bestaande ODE
bedragen in de begroting EZK echter een extra inkomstenkaderrelevante lastenverhoging
betekent ten opzichte van het basispad Het voorstel is om deze kaderrelevante ruimte in te
zetten voor lastenverlichting zodat het effect op de lasten persaldo neutraal is Deze
lastenverlichting kan ook 1 op 1 ingezet worden in de ODE om de herijking en het effect
hiervan op de energierekening teniet te doen

Uit herijking

g

Magelijke averige problemen

Momenteel wordt nog een definitief beeld opgemaakt ten aanzien van mogelijke andere

lastenmaatregelen
moeten worden

Dit gaat hooguit om 100 miljoen derving opieveren die opgevangen

Hier zult u in de eerste week na het reces nog een aparte notitie over

ontvangen

1201625

00027

w

Ministerie van Financien

Directie Algemene
TER BE5PREKING

Financiele en

Aan

Economische Politiek

de minister
de staatssecretaris van Financien

Fiscaliteit en Beiastingdienst

persoonsgegevens

nota

Voorbereiding gesprek box 3 minister stas
Datum
23 Februari 2022
Notanummer
2022 0000056035

Bijiagen
geen

Aanieiding
Op donderdag 24 februari spreekt u om 17u met elkaar minister en
staatssecretaris F B over het box 3 dossier Bespreekpunten zijn
1

Stand van zaken

2

Dekkingsrichtingen

Kern
•

Deze voorjaarsbesluitvorming zal mede in het teken staan van het Hoge Raad
arrest inzake box 3 Hierin vallen een aantal sporen te onderscheiden
o

Herstel Dit spoor gaat over het verleden en het heden Vragen die
beantwoord moeten worden in dit spoor zien toe op de doelgroep de
voorkeur voor de variant rechtsherstel de juridische houdbaarheid de
financiele gevolgen de uitvoeringsgevolgen en of er sprake meet zijn
van een

tegenbewijsregeling De kosten van het herstel worden

afhankelijk van bovenTtaande vragen geschat op 2 11 miljard
bedragen zijn indicatief en exdusief kosten aan de uitgavenkant
o

Spoedweteeving Dit spoor gaat over de noodoplossing voor op de
korte termijn

Op dit moment worden er twee hoofdrichtingen
1}
aanpassing van het box 3 stelsel naar voorbeeld van de
hersteloperatie en 2 een vermogensbelasting Nog uit te werken
vraagpunt daarbij is of de implementatie van een vermogensbelasting
op korte termijn mogelijk is en of box 3 vervangen wordt door een
vermogensbelasting_of dat beide opties naast elkaar komen te staan
verkend

o

o

een

Doorwerking inkomensafhankeliike regelingen Het herstel en de

spoedwetgeving kan invioed hebben op de hoogte van het
verzamelinkomen van belastingpiichtigen Op dit moment wordt in
kaart gebracht welke regelingen dit betreft en wat de budgettaire en
uitvoeringsgevolgen hiervaiizijn alsmede welke keuzes hierin gemaakt
kunnen worden Hier wordt u nog apart over gei nformeerd
Dekking Het Hoge Raad arrest kent budgettaire consequenties aan
zowel de inkomsten als uitgavenzijde Deze hangen mede af van de
keuzes die gemaakt worden in bovenstaande sporen Voor de

Pagina 1 van 9

1202820

00028

inkomstenkant zijn dekkingsopties in kaart gebracht zie bijiage

Over

de derving aan de uitgavenkant wordt u apart gemformeerd
•

De haalbaarheid en uitvoerbaarheid van de optics voor herstel

spoedwetgeving en dekking zijn onder voorbehoud en worden nog nader in
kaart gebracht
•

Tijdens het Kamerdebat inzake box 3 op 2 februari heeft u de staatssecretaris

aanleiding van een motie van de leden de Jong van Dijk en Grinwis
toegezegd de Kamer te informeren over de dilemma s inzake box 3 met een
richtingennotitie voor ^pril In de politieke vierhoek is afgesproken dat dit een
richtingenstuk zal zijn dat keuzes nog vrijiaat en definitieve besluitvorming
plaats zal vinden bij de Voorjaarsbesluitvorming uiterlijk 1 mei Daar is dan
dus nog langer de tijd voor
naar

Toelichting
Herstel
•

Uitgangspunt van het rechtsherstel is een zo veel mogelijk geautomatiseerde

opiossing Er wordt een nieuwe forfaitaire berekening gemaakt van het
rendement op basis van de werkelijke samenstelling van het vermogen Als de
nieuwe berekening in het voordeel is van de belastingplichtige krijgt hij een
teruggaaf
•

Er zijn twee hoofdvarianten

1

bedragen zijn indicatief

Het forfaitaire rendement voor alleen spaargeld en schulden wordt

aangepast Vooroverige bezittingen blijft het rendementspercentage
het langetermiinrendement voor het totaal van beleggingen uit het

huidige box 3 in stand

kosten periode 2017 2022 circa 6 9 miljard als

iedereen in aanmerking komt voor herstel
2

Het forfaitaire rendement voor meerdere categorieen

o a

onroerende

zaken effecten wordt aangepast met de iaarliikse forfaitaire
rendementen om jaarlijks beter aan te sluiten bij de behaalde
rendementen kosten periode 2017 2022 circa 9 8 miljard ais iedereen
in aanmerking komt voor herstel
•

Naast een keuze in deze varianten moet besluitvorming plaatsvinden over de

doelgroep alleen bezwaajrnakers en aanslagen die nog niet vaststaan of
en over het opnemen van een tegenbewijsregeling voor
belastingplichtigen die een lager werkelijk rendement hebben dan het

ieder^n

nieuw

berekende forfait
•

In de hoofdvariant 1 kost een tegenbewijsregeling 4 5 miljard euro en in

hoofdvariant twee kost de tegenbewijsregeling l 4~miljard Het oordeel over
noodzaak van

een

—P

tegenbewijs zal dus sterk samefThangen met de keuze van

de hoofdvariant Over de noodzaak van een tegenbewijsregeling wordt extern

juridisch advies uitgevraagd Op basis van een eerste inventarisatie van de
uitvoeringsaspecten is geconcludeerd dat een tegenbewijsregeling
onuitvoerbaar lijkt Er wordt gekeken of er mogelijkheden zijn om een
tegenbewijsregeling beter behapbaarte maken

Pagina 2 van 9

1202820

00028

Sooedwetaevina
•

Spoor 1 van de spoedwetgeving is om met ingang van het belastingjaar 2023
de hersteloperatie zoals hiervoor geschetst in de wet op te nemen en daarmee
het huidige boxTstelsel in de Wet IB 2001 te vervangen M b t van de twee

•

genoemde hoofdvarianten zal de keuze worden gevolgd die in de
hersteloperatie wordtgemaakt
Spoor 2 van de spoedwetgeving onderzoekt de mogelijkheid van een
vermogensbelasting over dezelfde grondslag als het huidige_box 3 Per wanneer
een vermogensbelasting maakbaar is wordt nog uitgezocht Over de
vermogensbelasting wordt extern juridisch advies uitgevraagd

Dekkina
•

De derving aan de inkomstenkant hangt af van keuzes over

bedragen zijn

indicatief
o

Herstel De derving bedraagt cumulatief over 2017 t m 2022 tussen de
2 3 mid enkel bezwaarmakers

en 26 4 mid

alle opbrengst in box 3

De twee hoofdvarianten kosten respectievelijk 6 9 en 9 8 mid
tegenbewijsregeling beiden ca 11 mid
o

met

Spoedwetgeving De box 3 opbrengst bedraagt ca € 4 5 mid per jaar
Om deze in de komende jaren op te kunnen halen wordt

spoedwetgeving voorbereid De dekkingsopgave hangt mede af van of
deze budgetneutraal of met een hogere opbrengst via hogertarief
kunnen worden ingevoerd
o

Doorwerking inkomensafhankelijke regelingen Het opnieuw
vaststelten van de fioogte van het box_3jnkomen kan via het
verzamelinkomen ook invioed hebben op inkomensafhankelijke

inkomsten regelingen
•

De inschattingen van de derving zijn indicatief de precieze derving is

afhankelijk van de exacte invulling van de varianten
•

Qua dekking zijn er twee extremen mogeitjk qua einduitkomst vanuit FIN 1
volledige dekking binnen box 3 binnen kabinetsperiode 2 ruimte om dekking
te spreiden over meer jaren als daartegenover verstandige hervormingen staan
in vermogenssfeer Pit laatste is belangrijk omdat met optie 2 niet wordt
voldaan aan de begrotingsregels Concrete dekkingsopties kunt u in de bijiage
vinden

•

Meer concreet zijn er twee denkrichtingen
o

Volledige dekking binnen box 3 binnen kabinetsperiode
Dekking bij dezelfde groep t^ 3 en binnen de
kabinetsperiode voorkomt afwenteling op andere
belastingplichtigen en toekomstige generaties
Een optie hierbij Is een hogere vermogensbelasting met box 3
als grondslag De groep die profiteert vaTTde derving wordt op
deze manier het meest nauwkeurig aangeslagen Daarnaast is
een incideTiFele vermogensbelasfm^minder verstorend dan
■

■

een structurele

vermogensbelasting omdat de mogelijkheden
voorgedragsaanpassing en belastingontwijking kleinerzijn

Pagina 3 van 9

1202820

00028

Gespreide dekking in mil voor verstandige hervomningen in
vermogenssfeer
Volledige dekking binnen box 3 binnen de kabinetsperiode kan
problematisch zijn gegeven de omvang^n het te dekken
bedrag In mil voor verstandige hervormingen in de
vermogenssfeer zou daarom ruimte geboden kunnen worden
^
^^_voor spreiding van de dekkifig in de tijd
Verstandige hervormingen kunnen zijn beter progressief ^
C
belasten yermogen box 2 lage vpb tarief etc
Uiteraard zijn er tussenvariatTren mogelijk Bovendien zaier^uk kunnen
komen om uberhaupiTniet te dekken Dat is echter niet in lijn met de regels
De effecten en uitvdeffaaarheid van de verschillende dekkingsvarianten moeten
nog nauwkeurig bekeken worden
o

■

•

•

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

is in het vorige kabinet ook gedaan bij onder andere een gedeeltelijke dekking van het
verlagen van de energiebelasting in 2022 en het dekken van het Sofina arrest
^

Het huidige box 3 stelsei werkt de facto ook progressief uit

Pagina 4 van 9

1202820

00028

Bijiage 1 Dekkingsopties inkomstenkant
Onder de tabel worden de verschillende opties nader toegelicht
Maatregel

Opbrengst

Invoeri
ng per

Denkrichting 1

VoUedige dekking binnen box 3 binnen kabinetspehode
PM
Spoedwetgeving
Afhankelijk van vormgeving
Vermogensbelasting met box 3 als Een vlak tarief van 1
levert^S
mrd per jaar op
grondsiag met een tijdelijk
Wanneer je 10 mid dekking wilt
verhoogd of progressief tarief
ophalen bove ^p de reguliere
opbrengst met een tijdelijk hoger

1

~

tarief kom je uit op een tarief
van 2 6
over 3 jaar of 5
in 1

jaar
2

Spoedwetgeving Werkelijke

3

vermogensmix Tijdelijke
verhoging tarieven box 3
Vermogensbelasting invoeren
naast box 3 heffing

PM

PM

Afhankelijk van vormgeving Een PM
vlakke vermogensbelasting van
i
met grondslag box 3 levert
SJ mrd per jaar op^ het
vOorstel van PvdA GL ca

4 2

mrd per jaar

Tijdelijk uitstellen verhoging
heffingsvrij vermogen box 3 naar
202^ maatregel uit

ISCf mln ii 5023 g06mln in
600 min Inddenteel

2023

L

coalitieakkoord

5

3 7 mrd per jaar
Tijdelijk afschaffen lage tarief
pb
Tijdeiijk beperken laag tarief vpb 2 0 mrd Cl 0 mrdjtil qrens tot
tot €100 000
200 000 per jaar
7
0 3 mrd per jaar
Tijdelijk verhogen
eigenwoningforfait
Denkrichting 2 Structurele hervormingen in vermogenssfeer
Afschaffen keuzerecht voor partiele PM
buitenlandse belastingplicht
9
Schenk en erfbelasting hoger
PM

2023

7

i

2023

^2
2023

rt
PM

2024

tarief grote vermogens
10

Schenk

en erfbelasting
t 0 4 miljard
gelijktrekken tarieven kinderen en

struc

2023

kleinkinderen
Verhuurd vastgoed standaard

PM

aanmerken als beleggings

miljoenen
particulier bezit

vermogen voor de DSR en de BOR

^

Er zijn diverse grote

2024

vastgoedfondsen in

Als een vermogensbelasting naast box 3 wordt ingevoerd zal een aantal

belastingplichtigen hun vermogen verplaatsen

Daarom een lagere opbrengst dan bij

maatregel 1
Paging 5 van 9

1202820

00028

dga s

en

daarmee is dus een

groot potentieel fiscaal belang

gemoeid
12

Verlaging vrijstelling waarde going
concern naar

25

en

0 2 mrd struc

0 1 mrd

2024

0 1 mrd

2023

aftopping op beginjaren

£ 5 miijoen in de BOR
13
14
15

16

Afschaffen van vrijstelling waarde

0 3 mrd struc

going concern in de BOR

beginjaren

Verhoging box 2 tarief naar 30

30

0 35 miljard struc

of 35

35

0 87 miljard struc

Afschaffen van de

0 2 mrd struc

doeimatigheidsmarge in de

0 7 mrd

gebruikeiijkioonregeling
Afbouw aigemene heffingskorting

228 min struc

in eerdere jaren

2023

2023

CL

PM

met verzamelinkomen

17

Lenen eigen BV beperken of

PM

afschaffen

Denkrichting 1

VoUedige dekking binnen box 3 binnen kabinetsperiode

Optie 1 Spoedwetgeving Vermogensbelasting met box 3 als grondslag
met een tijdelijk verhoogd of progressief tarief
In het geval dat besloten wordt om een vermogensbeiasting in te voeren ter
vervanging van de box 3 heffing kan een tijdelijk verhoogd of progressief tarief
ingesteld worden ter dekking van de derving in de voorgaande jaren De
vermogensbelasting zal box 3 als grondsiag kennen

If

Optie 2 Spoedwetgeving Werkelijke vermogensmix Tijdelijke
verhoging tarieven box 3
Het voordee uit sparen en beleggen wordt berekend op grond van de werkelijke
samenstelling van het vermogen van belastingplichtigen Per vermogenscategorie
wordt een forfait vastgesteld zodat het te belasten voordeel beter aansiuit bij de
werkelijkheid Hierbij gaat het om vermogensbestanddeien die onder het huidige
systeem van box 3 vallen De tarieven dus niet het forfait van de box 3 heffing
kunnen tijdelijk verhoogd worden ter dekking van de derving in voorgaande jaren
Optie 3 Vermogensbelasting invoeren

naast box 3 heffing

Een vermogensbelasting invoeren naast de

bo^ heffing Deze kan tijdelijk

I

ingevoerd worden ter dekking van de derving ij^e voorgaande jaren De
vermogensbelasting zal box 3 als grondslag kenTi^an Hiervoor zijn meerdere
uitwerkingen mogelijk
over box 3 grondslag
Optie 1 Vlakke heffing 1
Optie 2

Pvda GroenLinks voorstel

Alleenstaande

Paar

Percentage

0 100 000

0 200 000

0

100 000 500 000

200 000 1 000 000

1

500 000 1 000 000

1 000 000 2 000 000 2
2 000 000

1 000 000 5 000 000
5 000 000

10 000 000
10 000 000

4

5

Pagina 6 van 9

1202820

00028

Optie 4 Tijdelijk uitstellen verhoging heffingsvrij vermogen box 3 naar
2026 maatregel uit coalitieakkoord
In het coalitieakkoord is afgesproken om het heffingsvrij vermogen in box 3
verder te verhogen en hiervoor in stapjes structureel 300 min uit te trekken Deze
verhoging van het heffingsvrij vermogen kan worden uitgesteld naar 2026 om

A

incidenteel geld op te haien of worden afgesteld voor structurele dekking

Optie 5

Tijdelijk afschaffen lage tarief Vpb

Het huidige lage tarief voor winst wordt afgeschaft en gelijk aan het algemene

Vpb tarief Deze maatregel kan incidenteel of structureel worden ingevoerd
afhankelijk van de dekkingsbehoefte
Optie 6 Tijdelijk beperken laag tarief vpb tot CIOO OOO
Het huidige lage tarief voor winst wordt beperkt tot €100 000 Deze maatregel
kan incidenteel of structureel worden ingevoerd afhankelijk van de
dekkingsbehoefte
Optie 7 Tijdelijk verhogen eigenwoningforfait
Tijdelijk verhogen eigenwoningforfait met 0 05
punt kan ook meer
levert 0 3 mrd per jaar op

II
II

Dit

Denkrichting 2 Verstandige hervormingen in vermogenssfeer
Optie 8 Afschaffen keuzerecht voor particle buitenlandse belastingplicht
De 30
regeling biedt werkgevers de mogelijkheid om een deel van het loon aan
te wijzen als onbelaste vergoeding aan bepaalde werknemers die tijdelijk buiten
het land van herkomst werken

Een aanpalende regeiing van de 30

regeling is

het keuzerecht voor partiele buitenlandse belastingplicht Dit maakt het mogelijk
dat ingekomen werknemers alleen voor het belastbare inkomen in box 2

aanmerkelijk belang en box 3 sparen en beleggen worden belast voorzover
de inkomsten daaruit afkomstig zijn uit een Nederlandse bron van inkomen
Optie 9 Schenk en erfbelasting hoger tarief grote vermogens
Invoering extra tariefgroep voor zowel schenk als erfbelasting met 10
punt
hoger tarief bij belaste verkrijgingen boven € 300 000 Eventueel kan de
heffingsvrijstelling worden verhoogd voor mindeTvermogenden

Optie 10 Schenk

en

erfbelasting gelijktrekken tarieven kinderen en

kleinkinderen
Stimuleren van een betere spreiding van bestedingsruimte over de levensloop
door gelijktrekken tarief kinderen en kleinkinderen en lagere schenk

erfbelasting
Optie a Bij een tarief van 14

over

de eerste

^126 Zg

dat leiden tot een budgettaire opbrengst van circa

en

28°4 daarboven zou

^

io

liljafS

Optie b Uitsluitend het hoge tarief van de schenk en erfbelasting voor kinderen
wordt gelijkgetrokken met het huidige hoge tarief voor kleinkinderen van_20
naar 36
Dit levert circa €
miljard structureel op

^0^^

Optie 11 Verhuurd vastgoed standaard aanmerken als beleggings
vermogen voor de DSR en de BOR

Voorde bedrijfsopvolgings

regeling BOR en doorschuif regelingen DSR wordt
wettelijk vastgelegd dat aan derden verhuurd vastgoed beleggings vermogen
vormt Onder verhuur wordt ook begrepen anderszins aan derden ter beschikking
Pagina 7 van 9

1202820

00028

gesteld vastgoed Vastgoed dat wordt gebruikt voor de eigen bedrijfsuitoefening
blijft wel tot het ondernemingsvermogen behoren
en
Optie 12 Verlaging vrijstelling waarde going concern naar 25
aftopping op € 5 mtijoen in de BOR
De bedrijfsopvolgings regeling BOR voorde schenk en erfbelasting wordt
versoberd De vrijstelling van 100
voor het verschil tussen de liquidatiewaarde
en de lagere waarde going concern blijft bestaan
en De totale vrijsteNing over de
waarde going concern wordt 25
De omvang van de vrijstelling wordt afgetopt
op € 5 miljoen ondernemingsvermogen Om acute betaling van schenk of
erfbelasting bij bedrijfsopvolglng te voorkomen blijft uitstel van betaling met 10
jaar op grond van de Invorderingswet mogelijk

Optie 13 Afschaffen van vrijstelling waarde going concern in de BOR
De bedrijfsopvolgingsregeling BOR voor de schenlc^n erfbelasting wordt
gedeeltelijk afgeschaft De vrijstelling voor het verschil tussen de liquidatiewaarde
en de lagere waarde going concern blijft bestaan maar de vrijstelling over de
waarde going concern wordt afgeschaft Om te voorkomen dat de acute betaling
van schenk of erfbelasting bij bedrijfsopvolglng de continuTteit van de
onderneming in gevaar kan brengen blijft een betalingsregeling In de
invorderingswet bestaan

^5^

of
Optie 14 Verhoging box 2 tarief naar 30
of 35
Dit levert respectievelijk 0 35 en 0 87
Verhogen box 2 tarief naar 30
miljard struc op

Optie 15 Afschaffen van de doelmatigheidsmarge in de
gebruikelijkloonregeling
De gebruikelijkloonregeling is er van oudsher op gericht het fiscaal in aanmerking
te nemen icon van een aanmerkelijkbelanghouder minimaal vast te stellen op het
loon dat normaal is voor het niveau en de duur van zijn arbeid Omdat een
zakelijk loon niet op de euro nauwkeurig is vast te stellen en in de praktijk altijd
veel discussie is over wat gebruikelijk is wordt het loon van de dga in beginsel
van het loon uit de
gesteld op het hoogste van de volgende bedragen a 75
meest vergelijkbare dienstbetrekking b het hoogste loon van de andere
werknemers die in dienst zijn van het hiervoor genoemde lichaam c € 46 000
bedrag 2020 Het afschaffen van de doelmatigheidsmarge betekent dat het
bedrag onder a het loon van de meest vergelijkbare dienstbetrekking wordt

Optie 16

Afbouw algemene heffingskorting met verzamelinkomen

Met deze maatregel wordt bewerkstelligd dat de algemene heffingskorting
niet meer wordt afgebouwd met 5 977

2021

van

li

AHK

het inkomen uit werk en

woning box 1 inkomen dat meer bedraagt dan € 21 043 2021 maar met het
verzamelinkomen inkomen uit box 1 2 en 3 dat meer bedraagt dan € 21 043
2021

Optie 17

Lenen eigen BV beperken of afschaffen

Over het inkomen in box 2 wordt belasting betaald op het moment dat dit box 2
verlaat Dat heeft tot gevolg dat hefting over dit vermogen kan worden uitgesteld

A

Voor beleggingsvermogen kan dit tot onevenwichtige situaties leiden In het
coalitieakkoord is afgesproken om de grens voor het excessief lenen te verhogen
naar

700 000 euro

Dit kan weer worden bijgesteld naar beneden of excessief

lenen kan volledig worden afgeschaft

Pagina 3 van 9

1202820

00028

■4

k

s

Pagina 9 van 9

1202820

00028

Ministerie van Financien

TER INFbR

Aan

de

Directie Algemene
ATIE

Financiele en

y

Economische Politick

njity^ter

de stflfatssecretaris van Financien

Fiscaliteit en Belastingdienst

persoonsgegevens

nota

Aanvullende vragen voorjaarsbesluitvorming

Datum
3 maart 2022
Notanummer

Aanletding
Tijdens bespreking van de notitie ter voorbereiding op de voorjaarsbesluitvorming
stelde u

stas

een

aantai verdiepende vragen

Hieronder wordt op de

2022 0000084209

Bijiagen
geen

verschiiiende vragen antwoord gegeven
Kern
Er wordt toeiichting gegeven op de boxplots voor de koopkrachtplaatjes
De verhoging van de ouderenkorting in het coaiitieakkoord

bedroeg €376

De verhoging van de AOW heeft een endogeen effect op de franchise

Deze is

niet lastenrelevant en wordt budgettair niet meegenomen

Fiscaliseren AOW leidt ertoe dat AOW gerechtigden een hoger gecombineerd
tarief gaan betaien
er

Voor belastingplichtigen onder de AOW

ieeftijd verander

niets

Er wordt toeiichting gegeven op de zorgpremiesystematiek

De ontkoppeiing van de ODE SDE wordt toegelicht
De vragen over de verschiiiende varianten spoedwetgeving voor box 3 zijn
meegenomen in de set stukken voor box 3 die u ook vandaag ontvangt

Toeiichting

antwoord op de gestelde vragen

Interpretatie boxplots koopkracht
Voor de koopkrachtplaatjes maakt het CPB gebruik van boxplots

Het voordeei

hiervan is dat in een figuur veel informatie over de verdeling van de

koopkrachtontwikkeling binnen groepen kan worden weergegeven
In tabel 1 wordt in de linker kolom een schatting van de
•

koopkrachtontwikkeling van de huishoudens in Nederland weergegeven
Deze schatting bevat zowel eerder beleid en economische ontwikkeling
het basispad

schatting

als de effecten van het coaiitieakkoord

voor alle

Eerst wordt een

huishoudens in Nederland weergegeven

vervolgens

wordt de koopkrachtontwikkeling per deelgroep uitgesplitst
•

De donkere streep geeft aan wat de mediane koopkrachtontwikkeling is
Vijftig procent van de weergegeven groep op de eerste rij alle
huishoudens heeft een koopkrachtontwikkeling die minder is dan deze
en de andere helft van de groep een
Streep eerste rij 0 0
koopkrachtontwikkeling die meer is dan deze streep

Pagina 1 van 5

1202822

00029

Het bredere deel van de box geeft het 1® en 3^ kwartiel aan

Dat wil

zeggen dat de helft van de huishoudens de koopkrachtontwikkeling
binnen het blok valt In dit geval tussen 0 4
en
0 4
De staarten van de boxplot geven de oitersten van de

m

koopkrachtontwikkeling aan 90 van de huishoudens vallen hierbinnen
Om duidelijkte maken wat het effect is van alleen het coalitieakkoord

m

wordt deze invioed in de rechter paneel weergegeven

Hierbij wordt per

huishouden gekeken wat de koopkrachtontwikkeling was geweest bij
bestaand beleid en hoe deze nu uitkomt

Het verschil is het effect van het

coalitieakkoord en wordt weergegeven in het rechter paneel
Schematisch weergegeven

1
media an

V

V

omvatdeh«lftvan

dehuishoixden
T

V

Lasgste en hoog^te waardezijn afgekaptop
resp het 5 en
pefcentiel omdat de faming
van het minimum en maximum onnauwkeurig is

beleidspahket coaliti

TotaaKbatispad
gfViiddeiJf miutdefl ifl ki
‘3

i

1

j pza

pet

wMTvan vffcct

0

3

bcleidspaPUtat coalitieakkoord

oemkUMe wiendwing «

iozs to
3

4

3

•2

perjjar so2i
0

u}
a

3

4

2

S

4

« «

T

Aflc huishoudens

kom«Rsgroepcn b

Vf
40

ii6 iS4

wml

41 60

184 275

wmlj

61 80

275 il05

vwni

{»405

iuTnl

2i

8i iPO

T

I

•

T
■

■

T

T

1^

‘

i

InkomensbfonU]

i ir

Werkend4n d]

i’

Uitkciingsgere^hiigdco
GepenSrooeerden

^

••

■

••

V

V

T

T
T
r

HuUhoudtypc
Tweeverdieners

T
T

Ail«fisiaafiden

Alfe«nverd eners

Gfzinssamenslel tingle
Metkindefen
I

n

Zonder kinderen

f

1

3

■2

1

0

I

2

a

3

■i

■I

0

1

label 1

Boxplot effecten beleidspakket coalitieakkoord en totale
koopkrachtontwikkeling inclusief basispad gemiddeld over periode 2022 2025
Pagina 2 van 5

1202822

00029

Hoe groot was de verhoging ouderenkorting in het RA
Als onderdeel van het lastenverlichtingspakket is er in het coalitieakkoord voor

gekozen om de ouderenkorting te verhogen met €376 euro Dit gebeurt in drie
stappen In 2023 met €94 en in 2024 en 2025 verder verhoogd met stappen van
€141 Na volledige invoering in 2025 bedraagt het budgettaire beslag van deze
maatregel €649 min per jaar
2023

2024

2025

€94

€235

€376

Totale verhoging

ouderenkorting

Koppeling AOW WML wat is de doorwerking hiervan op de franchise
De franchise beweegt automatisch mee met de AOW Een verhoging van de AOW
zou

dus leiden tot een verhoging van de franchise

pensioengrondslag

Dit leidt tot een lagere

waardoor er minder pensioenpremie betaald wordt Dit leidt

tot minder premieaftrek en dus tot hogere belastingopbrengsten

bij werkenden

Er is hier sprake van een endogeen effect dat niet lastenrelevant is

en

dus

budgettair normaliter niet wordt meegenomen
Fiscaiiseren AOW wat gebeurt er dan met schijven en tarieven
Voor fiscalisering van de AOW zijn twee varianten denkbaar Ten eerste kan de

AOW premie verlaagd worden terwiji tegelijkertijd het belastingtarief met
hetzelfde percentage omhoog gaat Ten tweede kan ook bij AOW gerechtigden
AOW

premie geheven gaan worden Beide varianten leiden tot dezelfde uitkomst
belasting t premie
volksverzekeringen betalen en voor belastingplichtigen onder de AOW leeftijd
wijzigt het gecombineerde tarief niet Vanuit het perspectief van de uitvoering
maakt het niet uit of AOW gerechtigden meer belasting of meer AOW premie
gaan betalen Aileen in grensoverschrijdende situaties kan dit effect hebben
omdat de belastingheffing en verzekeringsplicht of premieplicht niet altijd parallel
AOW gerechtigden gaan een hoger gecombineerd tarief

lopen in grensoverschrijdende situaties
Working van de zorgpremiesystematiek
De zorguitgaven en de zorgpremies worden ingekaderd door respectievelijk het

uitgavenplafond en het inkomstenkader De werking wordt in onderstaande box
uitgelegd Het doel van deze systematiek onderaan de streep is dat fluctuaties
zorguitgaven en de daaraan 1 op l gekoppelde zorgpremies niet leiden tot effect
op het EMU saldo
Dit jaar vindt lastenbesluitvorming in

principe plaats in het voorjaar gezamenlijk
Aangezien de uitgavenbesluitvorming pas eind
april gereed is zal de definitieve dekking of compensate afhankelijk van de
uitgaven pas eind april kunnen worden vastgesteld Het is gebruikelijk om dit
indien nodig via de TES en Aof premie te compenseren kan zowel om ophalen
als teruggeven gaan
De Aof premie wordt gebruikt omdat deze door alle
werkgevers wordt betaald De Awf premie wordt niet door overheidswerkgevers
betaald Op deze manier wordt compensate zoveel mogelijk aangesloten bij daar
waar het probleem ook ontstaat 3e wilt in feite dezelfde groep bereiken met
met de uitgavebesluitvorming

zowel de plus als de min

Pagina 3 van 5

1202822

00029

Box It W«1dne huidlge systematlek zorgpremfes
•

Als in hei voorjaar blijkt dat er e«n ZvM roecvalie is dan leidt dit tot niimte onder het

uitgavcnplafond Hot kabinet besluit dan gebruikclljkom dc uitgavcn eiders met houelFde
bedrag te verhograi Dezorguiigavenzijn dus lager maar de totale uitgaven bliiven gelijk
•

De Zuw meevaller ieidt

vanwege de wettelljke lastcndekkendc bnanciering

tot een

neerwaartse biistelling van de inkomertsafhankciijke bijdrage en de noittlnale zorg

premies Om bet inkontsienkader te sJuiten dienen ter compensatte in augusius de lasten
elders verhoogd te worden
Per saIdD teiden iagere Zvw uitgaven cot lagere Zvur premies en worden hogere uitgaven

eldersgefinaneierd door hogere belastingen Oe totale uitgaven lasten en hei EMU saldo

blijuengelijk w
Figuur4 2 Werfetng svsiemwk zorgpteitiiiB in huidige en nieuive siiuotie
Optionee in nieuwe sttuatie
VOORJAAR
MeeiralicfZvw

G« d near andcre prioriteiten

P

P
«t

AUGUSTUS

tegere premies

LostertverzworirMj

Ontkoppeling ODE en SDE
In het Coalitieakkoord is besloten de ODE lastenneutraal te ontkoppelen van de
SDE

Mutaties in de SDE zijn niet langer reievant voor de ODE

Wei is het zo dat

de bestaande ODE reeks in de begroting van EZK is blijven staan Voor 2023 en
verder moeten tarieven vastgelegd worden die aansluiten bij deze bedragen
Omdat er in de tussentijd

gedurende Rutte III sprake is geweest van
grondslagerosie vergt dit nu een extra tariefsverhoging Deze bedraagt naar
schatting ongeveer 277 miljoen euro Volgens de regels van het inkomstenkader
is deze herijking lastenrelevant

Deze 1 op l overnemen betekent dus een

lastenverzwaring
Een optie is om deze lastenverzwaring en deze extra ruimte in het
inkomstenkader direct weer terug te zetten in de ODE tarieven
er

netto geen effect

dus

277 in de ODE

277 in de ODE

Op die manier is

0 in de ODE

Een

pagina 4 van 5

1202822

00029

andere mogelijkheid is om dit bedrag of een deel van het bedrag ergens anders in
te zetten als dekking

bijvoorbeeld om de BTW verlaging op zonnepanelen te

financieren of de latere afbouw van de salderingsregeling
we

tot een iastenverzwaring in de ODE

Dit leidt logischerwijs

Dit zai meelopen in de vierhoek op 15

maart

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina S van 5

1202822

00029

Ministerie van Finanden

Directie Algemene
TER INFORMATIE

Financiele en

Aan

Economische Politick

de minister
de staatssecretaris van Financien

Fiscaliteit en Belastinqdienst

persoonsgegevens

nota

Aanvullende vragen voorjaarsbesluitvorming

Datum

3 maart 2022
Notanummer

Aanleiding
Tijdens bespreking van de notitie ter voorbereiding op de voorjaarsbesluitvorming
steide u stas een aantai verdiepende vragen Hieronder wordt op de

2022 0000084209

Bijlagen
geen

verschillende vragen antwoord gegeven
Kern
Er wordt toelichting gegeven op de boxplots voor de koopkrachtpiaatjes
De verhoging van de ouderenkorting in het coalitieakkoord

o^

bedroeg €376

De verhoging van de AOW heeft een endogeen effect op de franchise

Deze is

niet lastenrelevant en wordt budgettair niet meegenomen

Fiscaliseren AOW ieidt ertoe dat AOW gerechtigden een hoger gecombineerd
tarief gaan betalen Voor belastingplichtigen onder de AOW leeftijd verander
er niets

Er wordt toelichting gegeven op de zorgpremiesystematiek
De ontkoppeling van de ODE SDE wordt toegelicht

De vragen over de verschillende varianten spoedwetgeving voor box 3 zijn
meegenomen in de set stukken voor box 3 die u ook vandaag

Toelichting

ontvangt

antwoord op de gestelde vragen

Interpretatie boxplots koopkracht
Voor de koopkrachtpiaatjes maakt het CPB gebrulk van boxpiots Het voordeel
hiervan is dat in een figuur veel informatie over de verdeling van de
koopkrachtontwikkeling binnen groepen kan worden weergegeven
In tabel 1 wordt in de linker kolom een schatting van de
koopkrachtontwikkeling van de huishoudens in Nederland weergegeven
Deze schatting bevat zowel eerder beleid en economische ontwikkeiing
het basispad a Is de effecten van het coalitieakkoord Eerst wordt een
schatting vooralle huishoudens in Nederland weergegeven vervolgens
wordt de koopkrachtontwikkeling per deeigroep uitgesplitst
De donkere streep geeft aan wat de mgdiane koopkrachtontwikkeling is
Vijftig procefrt van de weergegeven groep op de eerste rij alle
huishoudens heeft een koopkrachtontwikkeling die minder is dan deze
en de andere helft van de
Streep eerste rij 0 0
groep een
die
meer
dan
deze
is
koopkrachtontwikkeling
streep
•

•

Pagina 1 van 5

1202823

00030

Het bredere deel van de box geeft het 1® en 3® kwartiel aan

•

Dat wil

zeggen dat de helft van de huishoudens de ko^krachtontwikkeling
binnen het blok valt In dit geval tussen 0 4
en
0 4
•

De staarten van de boxplot geven de uitersten van de

•

Om duidelijk te maken wat het effect is van alleen het coalitieakkoord

90

koopkrachtontwikkeling aan

van

de huishoudens vallen hierbinnen

wordt deze invtoed in de rechter paneel weergegeven

Hierblj wordt per

huishouden gekeken wat de koopkrachtontwikketing was geweest bij
bestaand beleid en hoe deze nu uitkomt

Het verschil is het effect van het

coalitieakkoord en wordt weergegeven in het rechter paneei

Schematisch weergegeven

I
V
mediaan

V
V

omvatde hielftvan

de huishoudens
r

t

Laagste en hoogs^e waarde zijn afgekapt op
resp het 5 en 5^ percentiel omdst de raming
van hei minimum en mas imum onnauwkeurig is

4

Totaal{b4tispad

b

l«idspakketcoaIitteaki DOfd

4

«

»waarvaneffeab«le1dspakk«tcoaliti«ahkoofd

TjMr 2C 22 2025 fl
■3

■hFFar^Frin^in^pfi oifr zo22 2«s [ei

4

4

a

a

I

4

0

CJ»

All« huishoudcftt
i

3

s

4

T

lAkftffl«n^rMp«n b

T
T

T
41 6o

V
T

75^ wml

i84

u«ni

6i 8o

8i ioo

405

T

1

WT5i

Inkomeiubron^O

T
r
Y

f

Wejkenden [d

Uiikeriftgsgeriitfhugden

y

Gepensioneerden

YI

HuUhoudtvpe
OiC

I

T
T
T

Tweeverdteners
I

Alleenstaanden

t

Aii«nve dieners

IV

Met kinderen

T
T

Zonderhlrderen
•S

2

■1

0

\

a

S

4

J

»

o

2

4

Boxplot effecten beleidspakket coalitieakkoord en totale
koopkrachtontwikkeling inclusief basispad gemiddeld over periode 2022 2025

label 1

Pagina 2 van 5

1202823

00030

Hoe groot was de verhoging ouderenkorting in het RA

Als onderdeel van het lastenverlichtingspakket is er in het coalitieakkoord voor

gekozen om de ouderenkorting te verhogen met €376 euro Dit gebeurt in drie
sJsfiRen In 2023 met €94 en in 2024 en 2025 verder verhoogd met stappen van
Cl41 JNa volTedige invoerfng in 2025 bedraagt het budgettaire beslag van deze
m aatregel €649 min perjaar

rotale verhoging

2023

2024

€94

€235

ouderenkorting

Koppeling AOW WML wat is de doorwerking hiervan op de franchise
De franchise beweegt automatisch mee met de AOW Een verhoging van de AOW
zou dus leiden tot een verhoging van de franchise Dit teidt tot een lagere
pensioenqrondslag waardoor er minder pensioenpremie betaald wordt Dit leidt
en dus tot

tot minder prejjii

hogere belastingopbrengsten bij werkenden

Er is hierspifake van een endogeen effect dat nfet lastenreleyant is^ en dus

budqett^r normaljj

let wordt meegenomen

Fiscaliseren AOW wat gebeurt er dan met schijven en tarieven

QDr4teea^sgring van de AOW zijn twee varianten denkbaar Tggpp rste kan de
r^W prerriie^rlaaqd worden terwljl tegelljkertijd het bgJas^gtariefViet
\

u

hetzelfde percentage omhoog gaat Ten tweede kan ook bij AOW

gerechtigden
premie geheven gaan worden Beide varianten leiden tot dezelfde uitkomst
AOW gerecTitigden gaan eerThoger gecombineerd tarief belasting
premie
volksverzekeringen betalen en voor belastingplichtigen onder de AOW leeftijd
wijzigt het gecombineerde tarief niet VanuitTTet perspectief van de uitvoering
maakt het niet uit of AOW gerechtigden meer belasting of meer AOW premie
gaan betalen Alleen in grensoverschrijdende situaties kan dit effect hebben
omdat de belastingheffing en verzekeringsplicht of premieplicht niet altijd parallel
lopen in grensoverschrijdende situaties
AOW

“

0

16

1

tj

iJcM

Working van de zorgpremiesystematiek
De zorquitqaven en de zorqpremies worden

uitgavenplafond en het inkomstenkader

ingekaderd door respectievelijk het

De working wordt in onderstaande box

uitgelegd Het doel van dezFsystematiek onderaan de Streep is dat fluctuaties
zorguTfgaven en de daaraan 1 op l gekoppeide zorgpremies niet leiden tot effect
op het EMU saldo

foP

fh

Dit jaar vindt lastenbesluitvorming in principe plaats in het voorjaar gezamenlijk
met de uitgavebesluitvorming

K

Aangezien de uitgavenbesluitvorming pas eind

A

april gereed is ‘zal de definitieve dekking of compensatie afhanketijk van de
uitgaven pas eind april kunnen worden vastgesteld Het is gebruikelijk om dit
indien nodig via de TE5 en Aof premie te conn^nseren kan zowel om ophalen
De Adf pr^mie wordt gebruikt omdat deze door alle
als teruggeven gaan
wordt
betaald
De Awf premie wordt niet door overheidswerkgevers
werkgevers
betaald
waar het

Op deze manier wordt compensatie zoveel mogelijk aangesloten bij daar
probleem ook ontstaat le wilt in feite dezelfde groep bereiken met

zowel de plus als de min

Pagina 3 van 5

1202823

00030

•

Jj

0

Box it WerMog hukttge syxtomatiok xorgpremlei

H

Als in tiet voorjaai blijkt dal er een Zm mccvaller is dan leidt dit cot ruinte ondor hct

uitgavcnplafond

bedrag te verliogen De zorguitgaven zijn dus lager maar de totale uitgaven blijven gelijic
•

De Zvw meevaller leidt

vanwege de wenelijke lastendekkcnde financiering

tot een

neciwaartse bijstelling van de inkomensafhankcliike biidraeecn de nominale zorg

preniics ® Om het inkomstenkader te sluiten dienen ter compcnsatie in augustui de lasten
elders vertroogd te worden
Per saldo leiden lagere Zvw uitgaven tot lagere 2vw premies en worden hogere uitgaven

l

L

HeC kablneC besioit dan gebcuikdljk om dc uitgauen elders met hetzcirde

Hj

elders gelinaneierd door hogere belastingen De totale uitgaven lasten rtn het EMU saldo

btijven ge1ijk »
Flguur 4 2 Wertimg sfitmeikluorgsKemiei in huiiige en niemi«{dudtie
Ol

l ^
ilmnierJUKSttuotk

VOORIAAR

MeeimllerZvw

Geld naorandere prioritel

\

6

6

k

\ t

Ugwe premies

taster verztvfl tng

AUGUSTUS

Ontkoppellng ODE en SDE
In het Coalitieakkoord is besloten de ODE^Iastenneutraal te ontkoppelen van de

SDE

Mutaties in de SDE zijn niet langer relevant voor de_ODE

Wei is het zo dat

deTTestaande ODE rei^ in de begroting van EZK is biijverTstaan Voor 2023 en
vender moeten tarieven vastgelegd worden die aansluiten bij deze bedragen

^
I

os€

t

Omdat er in de tussentijd

gedurende Rutte III sprake is geweest van
grondslagerasie vergTdit nu een extra tariefsverhoging Deze bedraagt naar
schatting ongeveer 277 miljoen euro Volgens de regets van het inkomstenkader
is deze herijking lasten re levant

Deze 1 op l overnemen betekent dus een

lastenverzwaring
Een optie is om deze lastenverzwaring en deze extra ruimte in het
inkomstenkader direct weer terug te zetten in de ODE tarievi
er netto geen

effect

dus

277 in de ODE

277 in de ODE

fflie mar ier is

^ ynddODE

Een

Pagina 4 van 5

1202823

00030

andere mogelijkheid is om dit bedrag of een deel van het bed rag ergens anders in
te zetten als dekking

financieren

bijvoorbeeld orr de BTW verlaging op zonnepanelen te

ofSelatere afbouw van de s^d¥ringsregeling Dit leidt logischerwijs

wel tot een lastenverzvTarTiTg in de ODE

Dit zalTneelopen in de vierhoek op 15
r

maart

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

CL

Niet van toepassing

Pagina 5 van 5

1202823

00030

Adviesnota Politieke vierhoek 8 maart
1

Startersregeling corona

Advies
•

U kunt aangeven dat het goed is dat EZK nu het reguliere proces heeft gevolgd voor generieke
steun

•

Wij adviseren u om niet in te stemmen met het instellen van de TVL startersregeling

kosten

35 min
De keuze om

o

voor

sommige groepen toch weer maatregelen in te richten

met de beeindiging van de coronasteunmaatregelen vanaf Q2

is niet in

lijn

die recent is

aangekondigd
Nu intensiveren past niet bij de vergaande versoepeling van de coronamaatregelen en

o

het mogelijk loslaten van de resterende maatregelen

in afwachting van de

11 maart

persconferentie
vrijdag
Door de startersregeling vwordt de grens tussen ondernemersrisico en risico voor de
overheid verder opgerekt De TVL startersregeling richtzich op ondernemers die
tijdens de coronaperiode namelijk vanaf 30 juni 2020 zijn begonnen Deze
ondernemers hadden kunnen weten dat het runnen van een onderneming in coronatijd
van

o

financieel

risicovol is

Toelichting
•

De motie Aartsen

WD

die vraagt om het uitwerken van een nieuwe startersregeling en in

december door de Kamer is aangenomen
Staatssecretaris

•

SZW

werd al ontraden door minister Blok

Voormalig
beroep

Dennis Wiersma heeft destijds aangegeven dat deze groep een

kan doen op een bestaand vangnet de bijstand voor zelfstandigen Bbz
EZK geeft aan dat de NOW open is voor starters en dat het niet uitlegbaar is dat TVL steun
voor

deze doelgroep niet beschikbaar is

doelen

De beide regelingen hebben echter verschillende

de NOW is gericht op het in dienst houden van werknemers de TVL startersregeling

vergoedt ondernemers voor hun vaste lasten

2

De vergelijking die EZK maakt

gaat dus niet op

CEP spreeklijn EZK

Gevraaad besluit Akkoord op de woordvoeringslijn
Advies

Instemmen

Toelichting
•

EZK heeft initiatief genomen om een woordvoeringslijn voor de CEP raming van woensdag

af te stemmen

De lijn benoemt het sterke economische herstel vanuit de coronacrisis

wijst ook op de negatieve gevolgen van de oorlog in Oekraine m n in stijgende
prijzen De directe impact lijkt beperkt maar er bestaat een reeel risico op aanzienlijke
economische impact door indirecte effecten o a via financiele markten en waardeketens
Belangrijk punt is de eventuele compensatie van huishoudens en bedrijven voor de
maar

•

gevolgen van de oorlog in Oekraine en inflatie
gas

olie

voor

Omdat met name geimporteerde goederen

Nederland duurder worden is er sprake van een collectief welvaartsverlies

RN heeft om deze reden

uitgedragen dat niet iedereen gecompenseerd kan worden zonder
naar toekomstige
generaties Bij de voorjaarbesluitvorming moet hiereen balans worden gevonden
De woordvoeringslijn stelt dat compensatie voor het bedrijfsieven t a v de gevolgen van
de sancties niet aan de orde is Getroffen bedrijven kunnen hulp van RVO krijgen Ook zou
naar Europa kunnen worden gekeken voor een eerlijke verdeling van de economische
gevolgen zoals ook in 2014 is gebeurd
dat groepen er op achteruit gaan of de rekening wordt doorgeschoven

•

1201621

00031

3

Vertaging schenkingsvrijstelling jubelton

Gevraagd besluit Akkoord op het voorstel om een brief met voorstel verlaging 2023 tot 27 231
euro zo

spoedig mogelijk na de vierhoek uit te sturen

De politieke vierhoek wordt gevraagd om

akkoord om een brief langs volgende lijnen voor te bereiden en deze zo spoedig
vierhoek uit te sturen

Advies

De budgettaire gevolgen zullen

mogelijk na de
meelopen bij de lastenbesluitvorming

Instemmen met het voorstel

Toelichtina
In de Tweede Kamer is vrij breed

gevraagd of verlaging of afschaffing van de
schenkingsvrijstelling eigen woning per 1 januari 2023 kan CA voorziet in de afschaffing
per 1 januari 2024
Met zijn brief van 1 maart 2022 heeft staatssecretaris Van Rij mede namens minister De
Jonge de TK zoals toegezegd geinformeerd dat het technisch mogelijk is om per 1 januari
2023 de schenkingsvrijstelling eigen woning te verlagen maar niet af te schaffen en de

volgende slotzin opgenomen
o

Het kabinet beziet op dit moment hoe om te gaan met de schenkingsvrijstelling

eigen woning per 1 januari 2023 en het kabinet zal de Kamer hier direct na het
krokusreces over informeren
Voorstel
o

de schenkingsvrijstelling eigen woning voor 2023 te verlagen tot € 27 231 en de
daarmee gepaard gaande additionele opbrengst van € 7 miljoen per jaar tot 2042
te betrekken

bij de Voorjaarsbesluitvorming
lijn met de motie Alkaya mede ondertekend door Nijboer en Maatoug
beoogt verzoekt de regering de jubelton per 1 januari 2023 al zo ver mogelijk te verlagen
en die 8 maart in stemming wordt gebracht
Onze inschatting is dat deze motie op bredere
Dit voorstel is in

steun kan rekenen

lager dan € 27 231 is niet logisch omdat ouders kinderen zonder
bestedingsvoorwaarden eenmalig € 27 231 mogen schenken Een schenkingsvrijstelling
eigen woning lager dan dat bedrag heeft dan ook als risico verwarring bij burgers met als
gevolg druk op de uitvoering door vragen over de regeling en noodzakelijk herstel waar in
de aangifte verkeerde keuzes gemaakt blijken te zijn
Een bedrag

4

Box 3

Proces en stand van zaken

Gevraagd besluit Akkoord op het geschetste besluitvormingsproces
Advies

Instemmen met het voorstel

Toelichtina
Om de besluitvorming over het box 3 vraagstuk voor te bereiden wordt voorgesteld om de

heden
toekomst
onderwerpen verleden
dekking separaatte bespreken in de
geplande politieke vierhoeken richting 1 april de deadline voor de toegezegde
richtingennotitie Zodoende is erruimte voor inhoudelijke bespreking en kunnen de
definitieve keuzes over box 3 worden gemaakt in samenhang met de rest van de
voorjaarsbesluitvorming
Dit tijdpad is ambitieus en biedt weinig tot geen ruimte voor vertraging
Het is van belang om tot speedige en gedegen besluitvorming te komen om burgers zo
snel mogelijk duidelijkheid te bieden en de uitvoering van het herstel tijdig te laten
plaatsvinden
o
De Belastingdienst ontvangt momenteel vele vragen telefoontjes en bezwaren
inzake box 3 Dit zet druk op het reguliere proces van de Belastingdienst
De te maken keuzes en afwegingen hierbij worden nader toegelicht in de komende
vierhoeken verleden
15 maart heden
22 maart toekomst
23 maart dekking 15 en

1201621

00031

22 maart

Deze vierhoek biedt desgewenst de mogelijkheid om alvast richting te geven

bij

de te maken keuzes

1201621

00031

Secretariaat Ministerraad
Miniscer e van Algemene Zaken

POLITIEKE VIERHOEK

Kenmerk

3762150

AGENDA

Vergadering te houden op dinsdag 8 maart 2022
in de Treveszaal van het ministerie van Algemene Zaken
aan

te vangen

s

morgens om 11 45

1

Startersregeling stuk bijgevoegd

2

Schenkingsvrijstelling eigen woning

3

Vooruitblik CEP

12 15 uur

stuk volgt maandag

0

Toelichting CPB mondeling
b Woordvoeringslijn stuk bijgevoegd

a

4

Proces box 3

stuk volgt maandag
o

stukken zijn bijgevoegd
X

stukken zijn rondgezonden

0

stukken v\ orden rondgezonden

•

stukken zijn in de samenwerkingsruimte geplaatst

geen stukken

A

aanbiedingsdatum

dinsdag 8 maart 2022
Persoonsgegevens

1201620

00032

Politieke vierhoek 8 maart 2022

Verlaging schenkingsvrijstelling eigen woning per

2023

Aanleiding
Het Coalitieakkoord d d

15 december 2021 voorziet in de afschaffing van de

per 1 januari 2024
Op 27 januari 2022 heeft het lid Maatoug vragen gesteld over het eerder afschaffen van de
schenkingsvrijstelling voor de eigen wfoning dan per 1 januari 2024

schenkingsvrijstelling eigen wfoning jubelton

In de motie Alkaya

Maatoug

verlagen

ingediend op 2 februariji medeondertekend door Nijboer en
w^ordt de regering verzocht de jubelton per 1 januari 2023 al zo ver mogelijk te

ervan

uitgaande dat een algehele afschaffing in 2023 niet mogelijk lijkt

In het debat over box 3 op 2 februari jl

heeft de staatssecretaris van Financien

Fiscaliteit

1 maart met een uitvoerige schriftelijke toelichting

Belastingdienst toegezegd
on mogelijkheden tot afschaffing danwrel verlaging van de
schenkingsvrijstelling voor de eigen woning jubelton per 2023
en

om voor

terug te komen op de

Met zijn brief van 1 maart 2022 heeft de staatssecretaris van Financien

Fiscaliteit en

Belastingdienst mede namens de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening de
Kamer geinformeerd dat het technisch mogelijk is om per 1 januari 2023 de
schenkingsvrijstelling eigen woning te verlagen maar niet af te schaffen De antwoorden op
de vragen van het lid Maatoug zijn bij genoemde brief gevoegd In de Kamerbrief is ook
aangegeven dat het kabinet op dit moment beziet hoe om te gaan met de

schenkingsvrijstelling eigen woning per 1 januari 2023 en dat het kabinet de Kamer hier
direct na het krokusreces over zal informeren
Voorste

tot verlaging schenkingsvrijstelling eigen

woning

Flet voorstel is om de schenkingsvrijstelling eigen woning te verlagen tot het niveau van

het bedrag van de eenmalige verhoogde vrijstelling tussen ouders en kinderen

€ 27 231

Daarmee wordt in ouder kindrelaties de schenkingsvrijstelling voor de eigen woning de

facto afgeschaft en wordt tegemoetgekomen aan de motie Alkaya

Op grond van de reguliere eenmalig verhoogde vrijstelling mogen ouders kinderen

eenmalig € 27 231 schenken zonder bestedingsvoorwaarden Een verlaging van de
schenkingsvrijstelling eigen woning tot€ 1 of een ander bedrag lager dan € 27 231 is
dan ook niet logisch En heeft als risico dat dat tot verwarring leidt bij burgers die de
aangifte invullen Met als gevolg druk op de uitvoering door vragen over de uitwerking van
de regeling voor 2023 en noodzakelijk henstel waar in de aangifte verkeerde keuzes
gemaakt blijken te zijn
De schenkingsvrijstelling eigen woning geldt ook voor schenkingen tussen derden De
schenkingsvrijstelling eigen woning is als 1 parameter in de systemen van de
Belastingdienst verwerkt voor schenkingen van ouders aan kinderen en voor schenkingen
tussen derden Een nieuw vastgesteld maximum van € 27 231 geldt dus ook voor
schenkingen tussen derden De jaarlijkse belastingvrije schenking tussen derden is
gemaximeerd op € 2 274
Het per 2024 afschaffen van de schenkingsvrijstelling eigen woning levert structureel
€ 160 miljoen op Deze opbrengsten zijn afkomstig uit toekomstige schenkingen en
nalatenschappen waardoor het structurele niveau van de opbrengst na 20 jaar wordt
bereikt Wanneer afschaffen voorafgegaan wordt door een verlaging van de
schenkingsvrijstelling tot € 27 231 in 2023 zorgt dit voor een additionele opbrengst van
€ 7 miljoen per jaar tot 2042
Het voorstel is deze additionele opbrengst te betrekken bij de Voorjaarsbesluitvorming
We vragen de politieke vierhoek om akkoord om een brief iangs deze lijnen voor
te bereiden en deze zo spoedig mogelijk na de vierhoek uit te sturen

1201619

00033

iPolitieke vierhoek 8 maart 2022

Hoge Raad arrest box 3

Aanleiding
In de MR van 4 februari is afgesproken om de eerste reactie van het kabinette beperken tot alleen

dat wat nodig was namelijk een uitspraak te doen voor de mensen die bezwaar hebben gemaakt
over de jaren 2017 t m 2020
Dit heeftde ruimte geboden om uiterlijk bij de

voorjaarsbesluitvorming te beslissen over
Verleden

•

2017 2022

het rechtsherstel

Heden 2023 2024
de spoedwetgeving
Toekomst vanaf 2025
de vormgeving van een stelsel op basis van werkelijk rendement

•

•

Dekking van de budgettaire derving en kosten aan de uitgavenkant
uitvoeringskosten

•

o a

Deze notitie schetst de afwegingen bij de belangrijkste keuzes die voorliggen zodat er richting
geboden kan worden voor de nadere uitwerking Daarnaast wordt uw akkoord gevraagd op het
besluitvormingsproces

Beslispunt
Bent u akkoord met het besluitvormingsproces zoals hieronder weerqeqeven
Het vraagstuk vergt meerdere vierhoeken om alle onderwerpen verleden
heden
toekomst
dekking inhoudelijk te behandelen Het voorstel in de tabel is om de onderwerpen separaat te
bespreken en uiteindelijk het pakket voor box 3 in samenhang te bezien Alle keuzes hebben
namelijk gevolgen voor de uitvoering de hoogte van de budgettaire derving en daarmee
samenhangend de dekking waardoor het noodzakelijk is deze in samenhang te bezien Daarnaast
is er een aangenomen motie die verzoekt uiterlijk 1 april een richtingenbrief naardeTweede Kamer
te versturen die ook behandeld zal worden De precieze invulling van deze brief hangt af van de
vordering van de besluitvorming in de voorgaande vierhoeken Vervolgens zullen de definitieve
keuzen voor box 3 worden gemaakt in samenhang met de rest van de voorjaarsbesluitvorming

S

Datum

Bespr|

8 3

Politieke vierhoek

9 3

Publicatie CEP

15 3

Politieke vierhoek

Verleden

22 3

Politieke vierhoek

Heden

Dekking
Dekking en uitgavenkant
doorwerking

23 3

CWIZO

Toekomst

29 3

Politieke vierhoek

1 4

MR

Toekomst en

5 4

Politieke vierhoek

Ntb

Proces en stand

van

zaken

o a

uitvoeringskosten en

Samenhangende besluitvorming over opties box 3
richtingennotitie

Overzicht van keuzes
1

Afbakening doelgroep

2

Vormgeving van het rechtsherstel
a
De gehele box 3 opbrengst uitkeren
b
c

Forfait voor alleen spaargeld en schulden
Forfait voor alle vermogenscategorieen

3

Aanbieden van een tegenbewijsregeling bij het rechtsherstel
a
Een tegenbewijsregeling eventueel onder voorwaarden
b
Geen tegenbewijsregeling

4

Opties voor spoedwetgeving
a

b
c

5

Keuzes
van

6

De rechtsherstelmethode vastleggen in wetgeving
Introductie van een vermogensbelasting

Combinatie van de rechtsherstelmethode met een vermogensbelasting
bij het stelstel op basis van werkelijk rendement worden behandeld in de CWIZO

23 3

Dekkingsopties
a

Binnen het domein

b

Andere belastingen op vermogen

1

1201618

00034

Afwegingen bij de keuzes
Rechtsherstel fverledeni

vierhoek van 15 tnaart

Doelgraep van het rechtsherstel
Het beperken van de doelgroep tot de belastingplichtigen die bezwaar hebben gemaakt beperkt de
11 4 mid tot ca 2 3
3 3 mid euro afhankelijk van de te maken keuzes
derving van ca 6 9
Het leidt wel tot een ongelijke behandeling tussen belastingplichtigen met bezwaar en
beroepsprocedures tot gevolg wat ook weer leidt tot druk op de uitvoering Hoewel het advies van
de Landsadvocaat is dat het beperken van de doelgroep tot bezwaarmakers verdedigbaar is is het
de vraag of dit maatschappelijk een aanvaardbare uitkomst is Tevens heeft de rechtbank van
Noord Holland recentelijk in een casus besloten dat er rechtsherstel geboden dient te worden aan
een niet
bezwaarmaker Hiertegen is hoger beroep aangetekend doorde Belastingdienst In een
recente conclusie gaat ook de AG voorbij aan het niet ambtshalve kunnen verminderen wegens
nieuwe jurisprudence
1

2

Vormgeving herstel

Het uitkeren van de volledige box 3 opbrengst is het best uitvoerbaar

maar

heeft grote

budgettaire gevolgen Het alternatief is het maken van een forfaitaire berekening van het
gerealiseerde rendement op basis van de werkelijke vemnogensmix Alleen forfaits hanteren voor
spaargeld en schulden sluit het beste aan bij de achtergrond van het arrest en beperkt de
budgettaire derving Forfaits toepassen op alle vermogenscategorieen sluit het meest nauw aan bij
het werkelijk rendementsbegrip maar heeft wel als gevolg dat beleggers in slechte beleggingsjaren
worden gecompenseerd terwiji ze in goede beleggingsjaren niet meer belasting hoeven te betalen
3

Tegenbewijsregeling

Een tegenbewijsregeling is van beperkte toegevoegde waarde voor spaarders omdat de

gerealiseerde spaarrentes beperkt verschillen Een tegenbewijsregeling is vooral voordelig voor
beleggers met slechte rendementen in een specifiek jaar en voor beleggers met laag renderende
beleggingen Veel belastingplichtigen een tegenbewijsregeling bieden is niet uitvoerbaar voor de
Belastingdienst omdat een substantieel deel van het werk handmatig is Er wordt onderzocht of
automatische verwerking ondersteuning mogelijkis Een tegenbewijsregeling verbetert de
juridische houdbaarheid momenteel wordt gevraagd aan de Landsadvocaat hoe zij aankijken tegen
dejuridische houdbaarheid van een stelsel zonder tegenbewijsregeling
Spoedwetaeving fhedenj
4

vierhoek van 22 maart

Opties voor spoedwetgeving

Een vermogensbelasting biedt meer mogelijkheden om de derving te kunnen dekken

Dit sluit aan

bij het begrotingsprincipe om dekking te zoeken bij de groep die baat ondervindt van de
lastenverlichting De invoering van een vermogensbelasting leidt wel tot aanvullende
uitvoeringslasten Het is nog onduidelijk per wanneer een vermogensbelasting op z n vroegst kan
worden geintroduceerd Het voortzetten van de rechtsherstelmethode met een apart forfait per
vermogenscategorie is een andere optie die per 2023 kan worden ingevoerd Het brengt wel een
arbitragerisico met zich mee tussen vermogenscategorieen specifiek het omzetten van effecten
naar spaargeld rondom de peildatum
Het is ook mogelijk beide opties
een vermogensbelasting
gebaseerd op dezelfde gegevens voor de vermogensrendementsheffing en aparte forfaits per
vermogenscategorie

te combineren

Stelsel OP basis van werkelUk rendement ftoekomstj
5

CWIZO van 23 3 en MR van 1 4

Stelsel op basis van werkelijk rendement

Uitgangspunt is het budgetneutraal invoeren van een nieuw box 3 stelsel op basis van werkelijk
rendement per 2025

conform het coalitieakkoord

De contourennota over het toekomstig stelsel is

aangepast naar aanleiding van het arrest van de Hoge Raad en wordt op 23 maart in de CWIZO

besproken De contourennota wordt gelijktijdig met de richtingennotitie met de Kamer gedeeld
politieke vierhoek wordt geTnformeerd overde bespreking in de CWIZO
Dekkingsopties

De

vierhoek van 15 maart en vierhoek van 22 maart

6

Dekkingsopties
De omvang van de budgettaire derving is afhankelijk van de keuzes over het rechtsherstel en de
spoedwetgeving Een derving als gevolg van een arrest dient gecompenseerd te worden en vereist
incidentele dekking aan de inkomstenkant binnen de kabinetsperiode Uitgangspunt in de
begrotingsregels is om de dekking zo dicht mogelijk te zoeken bij waar de derving zich voordoet
Dat betekent dat de lastenverzwaring bij de groep wordt gezocht die heeft geprofiteerd van het
2

1201618

00034

stelsel

Het alternatief is bredere dekking via andere belastingen

met logischerwijs een nadruk op

belasting op vermogen

3

1201618

00034

Secretariaat Ministerraad

Mim’sterie van Algemene Zaketi

POLITIEKE VIERHOEK

Kenmerk

3762474

AGENDA

Vergadering te houden op vrijdag 11 maart 2022
in de Treveszaai van het ministerie van Algemene Zaken
aan

te vangen

s

morgens om 10 00 uur

1

Koopkrachtbeeld

2

Beleidsopties koopkracht 2022

3

Proces lastenbesiuitvorming

X

stukken zijn rondgezonden

0

stukken worden rondgezonden

•

stukken zijn in de samenwerkingsruimte geplaatst
geen stukken

11 maart 2022
persoonsgegevens

1202824

00035

Aan

Directie Algemene

De vierhoek

Financieleen Economische
Pditiek

Inlichtingen

Persoonsgegsvens

Datum

memo

Proces

lastenbesluitvorming vootjaar 2022

B maart 2022
Auteur

Persoonsgegevens

Aanleiding
Voor u ligt een memo met bespreekpunten ter voorbereiding van de
voorjaarbesluitvorming aan de lastenkant De lastenbesluitvorming ditvooQaar
bestaat uit 3 inhoudelijke bakjes
box 3 koopkracht en reguliere
lastenbesluitvorming

Bespreekpunt Mist u nog maatregelen wensen in onderstaand overzicht
de onderwerpen voor de lastenbesluitvorming
Het doel van de lastenbesluitvorming is het sluiten van het inkomstenkader
dat betekent dat we weer terugkomen op het oorspronkelijke pad zoals
afgesproken bij het Coalitieakkoord Alle 3 de bakjes box 3 koopkracht en
reguliere lastenbesluitvorming vallen onder het inkomstenkader In dit memo
worden deze drie bakjes toegelicht
Voor maatregelen met een budgettaire derving geldt dat deze gedekt moeten
worden in de voorjaarsbesluitvorming Op dit moment zijn er geen meevallers
die hiervoor gebruikt kunnen worden Bij wensen zal dus zelf dekking
gevonden moeten worden hiervoor

van
•

•

Overzicht onderwerpen lastenbesluitvorming
1

Box 3
•

De voorjaarsbesluitvorming ten aanzien van box 3 zal

langs viersporen
spoedwetgeving 3 doorwerking
inkomensafhankelijke regelingen en 4 dekking
Deze onderwerpen worden in samenhang bezien Alle keuzes hebben
namelijk gevolgen voor de uitvoering de hoogte van de budgettaire
derving en daamnee samenhangend de dekking
gaan

•

2

1

herstel

2

Koopkracht
•

Voor koopkracht verwachten wij in ieder geval drie bespreekpunten in het
a
het algehele koopkrachtbeeld b koopkracht 2022 c
koopkracht 2023 2025 met als aandachtspunt koopkracht ouderen en
invulling van het 3 miljard pakket

voorjaar

3

Reguliere lastenbesluitvorming
•

Derving ten opzichte van lastenmaatregelen in het inkomstenkader
moeten worden gecompenseerd met extra opbrengsten

zodat het

inkomstenkader wordt gesloten Alle fiscale maatregelen met een

Pagina 1 van 3

1201616

00036

budgettair effect die meelopen in het Belastingplan liggen ter
besluitvorming voor
De fiscale klimaatmaatregelen zullen worden voorbesproken in een apart
ingepland BWO op 18 maart Vervolgens zullen deze onderwerpen
meelopen in de vierhoekbesluitvorming
Daarnaast zijn er een aantal maatregelen die mogelijke derving opieveren
binnen het inkomstenkader en waar dekking voor gezocht moet worden
De maatregelen zijn indicatief weergegeven
Maatregel
Budgettair beslag
Dekking
inschatting
a] Uitstel
Derving van ca 40 tot PM
maximaal 100 min
salderingsregeling
b
VPB
Enkele honderden
CA andere
Taakstelling
miljoenen
grondslagverbreding vpb
het lage vpb tarief en of
de schijflengte
c
PM
Tarief eerste schijf TES
Zorg premies
en Aof premie
conform
standaard systematiek
Niet nodig
d] Ontkoppeling ODE
Opbrengst van

•

•

enSDE

ongeveer 277 min
maar

levert ook een

lastenverzwaring op
e]

Mogelijke ander
problemen

PM

PM

Planning
Datum
9 mrt

11 mrt

Wat

Agenda

Publicatie CEP

Vierhoek

Koopkrachtbeeld
Koopkracht 2022

inventarisatie maatregelen

Proces voorjaarsbesluitvorming

15 mrt Vierhoek

Koopkracht
Box 3

verleden

dekking

Overige lasten
18 mrt

BWO fiscale

startstuk inkomstenkader]
Lastenmaatregelen klimaat uitwerking

verg roening

22 mrt

Vierhoek

Koopkracht
box 3

heden dekking

Steun middellange termijn

Overige lasten
23 mrt

CWIZO

29 mrt Vierhoek

Box 3

inclusief uitkomst BWO 18 maart

contourennota

en

uitgavendervingj

Koopkracht
Box 3 samenhangende besluitvorming
Overige lasten

1 apr

MR

Box 3

Toekomsten richtingennotitie

april Indien nodig
extra vierhoeken

29 of 22

Ministerraad

Besluitvormingsmemorandum in ministerraad

Ministerraad

Voorjaansnota

april
20 mei

Paging 2 van 3

1201616

00036

1 juni

Verzending voorjaarsnota

Paging 3 van 3

1201616

00036

sf

Ministerie van Financien

Directie Algemene
TER ADVISERING

Financiele en

Aan

Economische Politiek

de minister
de staatssecretaris van Financien

Fiscaiiteit en Beiastingdienst
persoonsgegevens

nota

Nota

politieke vierhoek 11 3
Datum
10 maart 2022

Notanummer
2022 0000090159

Bijlagen
geen

Aanleiding
Vrijdag 11 maart staan de volgende onderwerpen op de agenda van de vierhoek
1
Koopkrachtbeeid CEP
2
Beieidsopties koopkracht 2022
3
Proces lastenbesluitvorming 2023 I inventarisatie wensen

2^

Adviezen
•

U kunt agendapunt 2 en 3 aftrappen met een toeiichting

Bij de annotatie

kunt u een spreektekst vinden
T

Aoendapunt 1
•

Koookrachtbeeld CEP

De minister van SZW zal het koopkrachtbeeid gepresenteerd in het CEP

toellchten
o

Kort samengevat is het beeld als voigt

In 2022 neemt de koopkracht voor aile groepen

ongeveer evenveei

af met rond de 2 7
o

In de jaren hierna

2023 2025

stijging van de lonen

Dit resuiteert voor aiie groepen in een

koopkrachtontwikkeiing
to 3

verbetert de koopkracht sterk door

mediaan

over

Dit is een verbetering t o v

flCL

positieve

de gehele kabinetsperiode

de doorrekening van het

coaiitieakkoord in januari
o

o

•

Wei biijft de koopkracht van ouderen achter De mediane
over de
koopkrachtontwikkeiing voor ouderen bedraagt f 0 0
kabinetsperiode
Meer dan in voorgaande jaren is deze raming met onzekerheid
omgeven o a door oorlog Oekrame

De toon rondom deze raming is negatief Er wordt vooral gekeken naar de

koopkracht 2022 en de risico s veroorzaakt door de ooriog in Oekrame Om
positiever beeid in te brengen kunt u de voigende punten benadrukken

een

o

o

Uit het CEP blijkt dat wordt voldaan aan de motie Hermans

alle

groepen gaan erop vooruit over de kabinetsperiode
Ten opzichte van de doorrekening van het coaiitieakkoord is de

koopkrachtontwikkeiing over de kabinetsperiode in deze raming een
stuk beter
o

o

Afgelopen jaren is de koopkracht ook tijdens de crisis toegenomen
Het is dus niet gek dat er nu pas op de plaats gemaakt moet worden
Met betrekking tot de gesignaieerde problemen rond huurders en
gepensioneerden kunt u aangeven dat hier ook speelt dat er expliciet

Pagina 1 van 2

1202825

00037

voor

is gekozen in het coalitieakkoord om normhuren in de

huurtoeslag in te voeren in 2 jaar en er is ook gekozen om
gepensioneerden niet zwaar in de plus te zetten

Aoendapunt 2
•

Aoendapunt 3
•

Beleidsopties koopkracht 2022

Annotatie en stukken voigen
Proces lastenbesluitvormina

U kunt in de voigende toelichting geven bij agendapunt 3

De lastenbesluitvorming dit voorjaar bestaat uit 3

o

bakjes

box 3

koopkracht en reguliere

lastenbesluitvorming
Alle 3 de

o
■

bakjes vailen onder het inkomstenkader

Het

doel van de iastenbesiuitvorming is het sluiten van het
inkomstenkader

dat betekent dat v e weer

terugkomen op het oorspronkelijke pad zoals
afgesproken bij het Coalitieakkoord
o

De afspraken van de lastenbesluitvorming worden eind

april in het besluitvormingsmemorandum in de MR

bevestigd en zullen uiteindelijk landen in de
voorjaarsnota
o

Met betrekking tot box 3 kennen we de discussies en

daar spreken we de komende weken over verder

Koopkracht hebben we zojuist besproken

Met

betrekking tot de overige lasten inventariseer ook
graag de wensen

Vooralsnog lijkt het beeld hier

overzichtelijk
o

Twee punten die ik er even uit iicht zijn dan de

zorgpremies en de invulling van de 1 mid
grondslagverbreding vpb

Maar ik inventariseer ook

graag bij jullie jullie beeld
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 2 van 2

1202825

00037

VERTROUWELIJK
Niet verspreiden

Secretariaat Ministerraad
Mim’sterie van Algemene Zaken

VIERHOEK

Kenmerk

3762935

AGENDA

Vergadering te houden op vrijdag 18 maart 2022
in de Treveszaal van het ministerie van Algemene Zaken
aan

te vangen

s

morgens om 10 45

1

Brief over de

2

Startnotitie inkomstenkader

3

Rechtsherstel box 3

b

macro

11 30

uur

economische gevolgen van de oorlog in Oekraine

0

Bijiage 2 Advies Landadvocaat

Dekkingsopties box 3

4

0

b

Bijiage 2 Fiches dekkingsopties

c

Bijiage 3 Beleidsmatige overwegingen blj dekkingsopties
r

stukken zijn bijgevoegd
X

stukken zijn rondgezonden

o

stukken worden rondgezonden

•

stukken zijn in de samenwerkingsruimte geplaatst
geen stukken

vrijdag 18 maart 2022
Persoonsgegevens

1201614

00038

Besluitvorming en startnotitie inkomstenkader
Kern

Tijdens de lastenbesluitvorming wordt het inkomstenkader gesloten Het inkomstenkader
bevat alle lastenmaatregelen uit het coalitieakkoord Ditjaar wordt het inkomstenkader
officieel vastgesteld nadat de nieuwe CEP cijfers vanuit het CPB worden gepubliceerd In
bijiage 1 is de nieuwe startstand van het inkomstenkader gepresenteerd na verwerking van
de CEP cijfers Dit inkomstenkader geldt nu als startstand van deze kabinetsperiode
Vervolgens geldt dat beleidsmatige wijzigingen aan de lastenkant stabiel moeten blijven
ten opzichte van de startstand van het inkomstenkader Dit betekent dat het kabinet
tegenover een belastingverlaging een andere belastingverhoging moet zetten zodat de
beleidsmatige inkomsten in het inkomstenkader stabiel blijven waar mogelijk binnen
hetzelfde domein bij dezelfde groep burgers en bedrijven Op deze manier sluit het
inkomstenkader
Het doel van deze lastenbesluitvorming in het voorjaar is dus het sluiten van het

inkomstenkader

terugkomen op het pad van de startstand Erzijn momenteel een
Deze afwijkingen zijn
weergegeven in onderstaande tabel 1 en daar dient een keuze over gemaakt te worden
De maatregelen rond box 3 lopen ook mee in het inkomstenkader Dit onderwerp wordt
apart in de vierhoek besproken Over de invulling van de fiscale klimaatregelen in het
coalitieakkoord wordt apart gesproken in een BWO op korte termijn datum nog
onbekendj Budgettair staan de maatregelen vast maar de invulling van deze maatregelen
komt terug in de vierhoek Daarnaast zijn er huiswerkopdrachten over de AOW en de
huurtoeslag die terugkomen in de vierhoek van 22 maart
Er is gevraagd welke besluitvorming nu plaats moet vinden en wat eventueel later in
augustus kan met het oog op de huidige onzekerheid Ook daarover vindt u hieronder
weer

aantal afwijkingen ten opzichte van het inkomstenkader in beeld

nadere informatie

Bespreek
1

beslispunten

U kunt bespreken over welke onderwerpen

u tijdens het voorjaar wilt besluiten en welke
onderwerpen u wilt uitstellen tot besluitvorming in augustus
o

AOW en huurtoeslag

MSZW en MVRO geven aan daarover nu te willen besluiten

gelet de doorlooptijden voor wetgeving en de uitvoering
o

o

o

Huidige afwiikinqen inkomstenkader deze staan vast en voorstel is om daarover
nu een besluitte nemen
Maatregelen Belastinoplan 2023 voorstel is om invulling hiervan en vaststellen van
de tarieven tijdens de voorjaarsbesluitvorming te doen
Koopkracht 2023 2025 voorstel om uit te stellen tot augustus vanwege grote
onzekerheden

o

Zorgpremies
m u v

2

m

u v

al dan niet koppelen AOW aan de WML verhoging

voorstel om uit te stellen tot augustus vanwege grote onzekerheden

keuze inzet eventuele meevaller voor lastenverlichtingen of intensivering

U kunt de afwijkingen van het inkomstenkader langslopen en een

beslissing nemen over de

dekking
o

Salderinasregeling
van

dekking uit alleen steilere afbouw vanaf 2025 of uit combinatie

steilere afbouw en de EIA

verlagen VPB schijfgrens of verhogen lage vpb tairef
voorstel om te dekken uit verlagen
schenkingsvrijstelling en verhogen ODE tarieven

o

Grondslaq VPB

o

Overiqe maatregelen Belastinoplan

Toelichting
1

Besluitvorming

wat moet er tijdens het voorjaar en wat kan

Het was altijd gebruikelijk dat de lasten

en

er

in augustus

koopkrachtbesluitvorming plaatsvindt in

augustus In het coalitieakkoord is echter afgesproken dat dit voortaan in het voorjaar

gedaan zal worden zodat het qua timing gelijk opioopt met de uitgaven
Gezien de huidige situatie rondom de oorlog in Oekrai ne de oplopende inflatie en de
stijgende energieprijzen is er veel onzekerheid over de economische cijfers en het
koopkrachtbeeld Besluitvorming over een aantal onderwerpen kan daarom ook uitgesteld
worden tot augustus

1201613

Dat deden we immers in eerdere jaren ook In augustus zijn er dan

00039

actuelere cijfers beschikbaar die naar verwachting sterk zullen afwijken van de huidige

cijfers Door uitstel van besluitvorming wordt voorkomen dat er nu iets wordt besloten en
vervolgens de gehele besluitvorming in augustus weer opnieuw moet
U dientten aanzien van onderstaande maatreaelen een keuze te maken of die nu tiidens

bet vooriaar of in augustus meelopen tUdens de besluitvorming
o
AOW en huuntoeslag met betrekking tot de AOW en de huurtoeslag hebben MSZW
MVRO aangegeven daarover nu te wfillen besluiten gelet op beoogde
in\werkingtreding per 2024 en de doorlooptijden voor wetgeving en de uitvoering
AOW In bet Coalitieakkoord is afgesproken om de WML verboging niet
door te laten werken in de AOW want de AOW is al relatief boog en bet
armoederisico onder ouderen laag
In reactie op modes in de Kamerdie
vragen om de AOW wel te koppelen beeft bet kabinet toegezegd in bet
voorjaar zonder taboes te kijken naarde koopkracbtontwikkeling van
ouderen Daarbij zijn de AOW lOAOW en de ouderenkorting expliciet
genoemd Daarnaast beeft de Eerste Kamer een drietal moties
aangenomen waarin bet kabinet in verscbillende bewoordingen wordt
verzocbtom af te zien van de voorgenomen gedeeltelijke ontkoppeling
Om verder te kunnen met wetgevingstraject is besluitvorming in voorjaar
over al dan nIet koppelen wenselijk Ulterlijk bij bet versturen van de
Voorjaarsnota zal een brief naar de Kamer gestuurd worden met een
toelicbting op de precieze uitwerking en bet verdere wetgevingsproces
Parallel aan dit traject vinden uitvoeringstoetsen en advisering door de
Raad van State plaats Als in augustus wordt besloten dat koppeling AOW

en

■

en

WML tocb gewenst is

zal dit leiden tot vertragingen in deze processen

Nadeel van besluitvorming in bet voorjaar is dat de koopkracbt van
ouderen wordt besloten zonder een integraal koopkracbtbeeld Er wordt
gewerkt aan een memo voor de vierboek van 22 maart
■

Normbuur In bet Coalitieakkoord is afgesproken de buurtoeslag te
bervormen en daarmee te vereenvoudigen Belangrijke maatregel in dat
kader is de overstapinvoering op genormeerde buur dus buurtoeslag
alleen afbankelijk van inkomen en niet meer de betaalde buur

Dit leidt tot

spreiding binnen bet inkomensbeeld bij lage inkomens In bet
Coalitieakkoord wordt uitgegaan van invoering in twee stappen per 2024
Het tijdpad voorde invoering van normbuur is daarmee krap In bet
coalitieakkoord is expliciet voor dit krappe tijdspad gekozen zodat deze
bervorming samengaat met de verboging van bet WML en de negatieve
inkomenseffecten deels worden gemitigeerd Verder flankerend buur
beleid kan spreiding in bet inkomensbeeld beperken budgettair neutraal
Uitwerking van dit beleid vergt extra tijd waardoor invoering van bet
flankerend beleid per 2024 niet mogelijk is Om verder te gaan met
wetgevingstraject is besluitvorming bierover in voorjaar noodzakelijk
MINVRO werkt verscbillende scenario s uit Donderdag 17 maart is er nog
een BWO over dit onderwerp waardoor dit onderwerp geagendeerd kan
worden voor de ambtelijke vierboek van 24 maart en de politieke van 29
maart
o

De buidige afwiikinqen van bet inkomstenkader

de buidige afwijkingen van bet

inkomstenkader in tabs 1 staan vast Het voorstel is om daarover nu alvast een
besluit te nemen Op deze manier wordt een deel van de ambitie in bet
Coalitieakkoord om lastenbesluitvorming in bet voorjaar te doen waargemaakt en
o

boeven deze afwijkingen niet terug te komen in augustus
Het vaststellen van de maatreaelen tarieven die meelopen in bet Belastinoplan

Budgettair wordt vastgebouden aan de reeksen in bet Coalitieakkoord De
invulling van de maatregelen waaronderde fiscale klimaatmaatregelen en bet
vaststellen van de tarieven kan alvast worden gedaan tijdens de
voorjaarsbesluitvorming De vaststelling van de maatregelen en tarieven zullen dan
ter informatie in de vierboek voorliggen
2023

o

Koopkracbt 2023 2025

grote onzekerbeden

inclusief bet 3 miliard pakket lastenverlicbtinq

Gezien de

kan de koopkracbtbesluitvorming worden uitgesteld tot

augustus als de meest recente cijfers bekend zijn Als men ervoor kiest dit voorjaar
te besluiten over koopkracbt en bet 3 miljard pakket dan is er een groot risico dat
er in augustus weer opnieuw over moet worden besloten als er actuele
economiscbe cijfers zijn

1201613

Uitzondering bierbij is bovengenoemd besluit over al dan

00039

niet koppelen van de AOW aan de WML verhoging

o

Dit is namelijk een andere
invulling van de 0 7 mid lastenverlichting voorouderen binnen het 3 miljardpakket
Zorqpremies De huidige zorgpremieraming kent grate onzekerheden Richting
augustus worden nieuwe cijfers bekend gemaakt Besluitvorming over de
zorgpremies rondom eventuele lastenverzwaring of lastenverlichting kan daaromi
integraal meelopen met de besluitvorming in augustus In het voorjaar dient wel de
keuze gemaakt te worden of een eventuele meevaller in de Zvw uitgaven wordt
ingezet voor een lastenverlichting via dalende Zvw premies of hogere uitgaven

elders
o

gebruikelijke systematiek worden fiscale maatregelen in de zomer financieel
herijkt op basis van de meest recente inzichten Indien dit financiele gevolgen
heeft wordt dit ook in augustus besproken en lopen deze mee binnen het
MB

cf

inkomstenkader
2

Tabel 1

Afwilkinaen ten opzichte van het inkomstenkader
Startstand afwijking inkomstenkader voor voorjaarsbesluitvorming

in standenr in min

is saldoverslechterend

2022

lastenverlichting
1

Uitstel salderingsregeling

2

Grondslag VPB

3

Overige maatregelen Belastingplan

1

2023

2024

47

86

588
31

2025

_

588

588

24

32

Uitstel Saiderinasreaeiina

Op 8 oktober 2020 is het wetsvoorstel afbouw salderingsregeling bij de TK ingediend Op
26 januari 2021 is het wetsvoorstel controversieel verklaard Er is een jaar onduidelijkheid
geweest hoe of verder gegaan zou worden met het wetsvoorstel Behandeling heeft al die

tijd stilgelegen
Aanpassing van de salderingsregeling was opgenomen in het regeerakkoord van het
kabinet Rutte III en onderdeel van het basispad voor het nieuwe coalitieakkoord Hierbij is
geen rekening gehouden met de opgelopen vertraging De opgelopen vertraging leidt tot 2
jaar uitstel en leidt tot de budgettaire derving zoals weergegeven in tabel 1
U kunt kiezen uit twee opties om deze derving van het uitstel te dekken
o
Optie 1 een steilere afbouw in latere jaren om de derving te compenseren In deze
optie wordt de budgettaire derving in 2023 en 2024 ingehaald door in 2025 extra af
te bouwen

o

bovenop het oorspronkelijk pad Volledige dekking binnen de
kabinetsperiode vergt een grote stap in 2025 variant 1 in tabel 3
Voorste ambtelijk FIN en EZK optie 2
een combinatie van deels dekken binnen
de salderingsregeling en het restant van de derving dekken via de EIA
Uitgangspunt is namelijk dat het bedrag binnen hetzelfde domein wordt gedekt
Dekking wordt ten eerste deels bereikt binnen de salderingsregeling met de
voorgestelde extra afbouwstap in 2025 in de salderingsregeling 64
nog
■

te salderen in 2025 i p v

levert 35 min
■

73

zoals in wetsvoorstel was voorzien

Dit

op

De resterende opgave van ca

100 min

wordt gedekt via de EIA Ten

eerste doorde in het Coalitieakkoord voorgenomen

intensivering van het
jaar uit te stellen naar 2024 Ten
tweede door voor 50 min in 2024 een beroep te doen op de budgetreserve
EIA

budget vanaf 2023 met 50 min

van

de EIA Hiervoor is randvoorwaardelijk dat er dan ook daadwerkelijk

een

ruim voldoende reserve beschikbaar is

■

■

Tabel 3

1201613

De reserve dient immers om

toekomstige overschrijdingen op te kunnen vangen
Indien de benodigde ruimte in de budgetreserve niet aanwezig is gaan EZK
en RN in gesprek over alternatieve dekking voor 2024
Voor de intensivering van de EIA per 2024 geldt dat EZK en RN bij de
evaluatie van de regeling gezamenlijk kijken naar de beste manier om deze
in te vullen Hiervoor ligt gegeven positieve evaluatie de optie van
differentiatie van het tarief expliciet op tafel

afbouwpad salderingsregeling derving door uitstel

en

dekkingsoptles

00039

Te

[

saldei^ percentage per jaar

Jaar

Oorspronkelijk

2023

91

2024
2025

voorstel

2 jaar uitstel

1

volledig

2

extra

stap in

dekken in 2025

2025

100

100

100

82

100

100

100

73

73

39

64

2026

64

64

64

64

2027

55

55

55

55
46

2028

46

46

46

2029

37

37

37

37

2030

28

28

28

28

2031

0

0

0

0

Budgettaire derving
kabinetsperiode

0

133

0

97

2

Grondslaa Vpb

In het coalitieakkoord is het volgende afgesproken
De CFC maatrege uit Ter Haar wordt
mgevoerd Ook wordt OESO Pillar II ingevoerd De opbrengst is nog onzeker Mocht dit niet
tot de gewenste besparing leiden dan wordt gekeken naarandere grondslagverbreding
het lage Vpb tarief en of de schijfiengte in de Vpb waarbij het vesdgingsklimaat en de
positie van het mkb in ogenschouw wordt genomen
Voor deze maatregel is 1 miljard opbrengst ingeboekt 200 min aan CFC en 800 min aan
Pillar II
Inmiddels is duidelijk dat de invoering niet leidt tot 1 miljard maar tot 412
miljoen vanaf 2023
Voorstel Conform het Coalitieakkoord is het voorstel om het resterende bedrag 588
miljoen vanaf 2023 te dekken Afgesproken dient te worden hoe dit concreet ingevuld
wordt Beleidsmatig ligt dekking via verhoging van het lage Vpb tarief of het verlagen van
de schijfgrens Vpb voor de hand Deze opties zijn ook in het CA benoemd Het lage vpb
tarief verstoort het globale evenwicht tussen AB houders werknemers en IB ondernemers
en de huidige hoge schijfgrens werkt actieve fiscale planning in de hand door bijvoorbeeld
BV s op te splitsen
o
Verlagen van de schiifarens van 395 000 naar 290 000 levert 599 miljoen op hier
is geen sleuteltabel voor iedere variant dient apart te worden uitgerekend
o
Verhoaen laoe vob tarief 524 miljoen per 1
punt
NB Deze week is duidelijk geworden dat de implementatie van pijier II naar alle
waanschijnlijkheid niet per 2023 maar per 2024 plaats vindt Na de volgende ECOFIN 5 april zal
er meer duidelijkheid zijn
Dit maakt het zeer waarschijnlijk dat de dekkingsopgave middels
grondslagverbreding Vpb in 2023 niet 588 min maar 1 000 min euro zal bedragen
•

•

•

3

Overiae maatreaelen Beiastinaolan
Daarnaast zijn ereventueel enkele fiscale maatregelen die mee kunnen lopen in het

•

Belastingplan

maar die

wel budgettaire derving opieveren

Het voorstel vanuit SFenB is om deze maatregelen te dekken met de opbrengst van het

•

verlagen van de schenkingsvrijstelling struc €7 min en met een verhoging van het ODE
tarief Een verhoging met €25 min betekent een generieke verhoging van de ODE tarieven
in alle verbruiksschijven voor gas en elektriciteit van 0 7
in 2023 en 0 6
in 2030
Tabel 2

overzicht fiscale maatregelen met budgettaire gevolgen

In euro min

Lastenverzwarend

1201613

saldoverbeterend
2023

2024

2025

Struct

00039

1

BTW nultarief op zonnepanelen

28

28

28

28

2a
■

Rechterlijk uitspraak mbt btw tarief op lachgas

Denying 0 5 min tot 1 5 min

Herstelwetgeving lachgas

Opbrengst 0 5 tot 1 5 min

2b
■

3

Codificatie Leefvervoer verstrekt vanuit UWV

8

Tussen

1

1

1

1 min afhankelijk

1 en

4

Periodieke gift loskoppelen van de periodieke uitkering

5

Aanpassing Omzetbelasting inzake margeregeling

PM

PM

PM

6

Wljzlging afkoop liifrente bii arbeidsongeschiktheid

0

0

0

7

frisdrankbelastinq

5

5

5

8

8

31

24

32

32

van

vomngeving
PM

Uitbreiding kring van belastingplichtigen

1

8

Richtlijn Kleine ondernemersregeling

9

Totaal te dekken f beleidsmatige

10

lasten

Dekking

Besluit verlagen schenkingsvrijstelling

11

Dekking

ODE

12

Saldo

5

7

7

7

7

25

25

25

25

0

0

0

0

BTW nultarief zonnepanelen
De levering en de installatie van zonnepanelen is
om een

woningen
van

nu

belast met 21

btw

Voorgesteld vwordt

btw nultarief toe te passen op de levering en installatie van zonnepanelen op en naast
Dit wordt binnenkort mogelijke doordat de Btw

2022 naar verwachting in werking treedt

tarievenrichtlijn

Het wordt dan mogelijk om

in de eerste helft

een

btw nultarief toe

te passen

In de huidige situatie leidt het terugvragen van btw tot een jaarlijkse toenemende stroom van

verzoeken om teruggaaf

inmiddels circa 200 000 per jaar

dit kader btw ondernemer zijn

en

Dat levert voor particulieren

die in

de Belastingdienst een bewerkelijke uitvoeringspraktijk op

Toepassing van een btw nultarief voor zonnepanelen op woningen heeft een relatief beperkt
effect op de btw opbrengst van € 28 mln^ per jaar maar leidt tot een substantiele

vermindering van administratieve en uitvoeringslasten

2

Herstelwetgeving lachgas

Reparatie uitspraak lage btw tarief van toepassinq op lachgas

Op basis van een recente gerechtelijke uitspraak is het verlaagde btw tarief van toepassing op
de verkoop van N20 capsules

lachgas^

voor

de bereiding van slagroom

Eerder is in een

beleidsbesluit het standpunt ingenomen dat lachgascapsules voor de bereiding van slagroom
niet opgaan in de slagroom en dat het verlaagde tarief daarom niet van toepassing is Een
gevolg van de uitspraak is dat ook op de verkoop van lachgas voor gebruik als partydrug het
verlaagde btw tarief van toepassing is
Dit zal worden gerepareerd via een van de twee volgende beleidsopties waarbij wetgevend
optreden de voorkeur geniet
1

2

3

Wettelijk regelen dat alle lachgas zowel capsules als flessen met uitzondering van
medische toepassingen worden uitgesloten van het verlaagde btw tarief of
in het bestaande beleidsbesluit de gevolgen van de hofuitspraak verduidelijken met de
opmerking dat het verlaagd btw tarief niet van toepassing is op de levering van flessen
met lachgas

Codificatie goedkeuring

leefvervoer verstrekt vanuit UWV

Leefvervoer omvat het verstrekken van vervoer aan personen met een aandoening

Dit vervoer

hebben zij nodig om persoonlijke activiteiten te kunnen uitvoeren en deel te nemen aan de

maatschappij

^

Dit bedrag bestaat voor 18 min uit het wegvallen van het forfait bij aanrr elding en voor 10 min uit het wegvallen van een in sommige gevallen
aftrekbeperking bij installatie van zonnepanelen door of in opdracht van woningcorporaties en verhuurders op woningen
Lachgas kent meerd ere toepassingen Een daarvan is gebruik als voedingsadditief nummer E942 dat in de voedingsmiddelenindustrie de horeca en door
thuisbakkers wordtgebruikt om slagroom^ of anderevoedingswaren mee optekloppen
^

1201613

00039

•

Het leefvervoer is met het

Wijzigingsbesluit lijfrente en periodieke uitkeringen vhjgesteld van
getreden net zoals het vervoer van en naar werk en
onderwijs Voorgesteld wordt om het nu wettelijk te regelen
De kosten van de maatregel worden geraamd op structureel ongeveerC 1 miljoen perjaar De
maatregel dient met terugwerkende kracht per 1 januari 2016 te worden ingevoerd Hiermee
komt het totale budgettaire beslag op € 8 miljoen in 2023 jaarlijks € 1 miljoen over de periode
2016 tot en met 2023 en daarna jaarlijks structureel € 1 miljoen
IB en op 23 december 2021 in werking

•

4

Periodieke gift loskoppelen van de periodieke uitkering fonzekerheidsvereiste

•

De periodieke gift is een vaste en gelijkmatige periodieke uitkering

verenigingen

instellingen en

aan

Door de koppeling met de periodieke uitkering moet de gift ook aan de

voorwaarden van

periodieke uitkeringen voldoen waaronder het onzekerheidsvereiste Dit leidt
bijvoorbeeld als de periodieke gift van meerdere levens afhankelijk is

tot ongewenste situaties
en
•

daardoor niet meer voldoet aan het onzekerheidsvereiste

Wanneer men niet voldoet aan het onzekerheidsvereiste

periodieke gift
•

•

5
•

•

•

maar als

gewone gift met de

Daarom wordt voorgesteld art

kwalificeert de gift niet meer als

bijbehorende drempel en plafond

6 34 Wet IB 2001 aan te passen om de definitie van een

periodieke gift los te koppelen van de periodieke uitkering
De budgettaire gevolgen zijn afhankelijk van de vormgeving
Aanpassinq Omzetbelastinq inzake de marqereqelinq

Op basis van de margeregeling hoeft over kunstvoorwerpen in bepaalde gevallen geen btw te
worden geheven overde hele prijs zoals gewoonlijk
maarslechts overde marge die een
wederverkoper ontvangt
Op basis van de nieuwe richtlijn die naar verwachting in de loop van de eerste helft van 2022
in werking zal treden moet in de wet worden geregeld dat de margeregeling door
wederverkopers niet mag worden toegepast als deze wederverkoper het kunstvoorwerp heeft
ingekocht tegen een verlaagd tarief
Voortaan mag de margeregeling alleen nog worden toegepast als de wederverkoper het
kunstvoorwerp heeft ingekocht tegen het algemene btw tarief E e a moet uiterlijk 1 januari
2025 in de wet zijn aangepast

•

6

De budgettaire consequenties kunnen nog niet worden geraamd
deze maatregel een geringe opbrengst opievert

maar

de verwachting is dat

Wiiziqinq afkoop lijfrente bi1 arbeidsonqeschiktheid
Als ersprake is van

langdurige arbeidsongeschiktheid kan een opgebouwde lijfrente geheel of
gedeeltelijk worden afgekocht op grond van artikel 3 133 negende lid Wet IB 2001 Dit om te
voorzien in een inkomen voor de arbeidsongeschikte
Er gelden voor deze afkoop wel afkoopgrenzen Bij overschrijding van deze afkoopgrenzen
wordt over het gehele afkoopbedrag inkomstenbelasting en 20
revisierente geheven In de
praktijk bleek dit te hard uit te pakken
In een beleidsbesluit is vooruitlopend op wetgeving goedgekeurd dat alleen over het bedrag
waarmee de afkoopgrens wordt overschreden revisierente is verschuldigd
De uitwerking van de nog benodigde wettelijke aanpassing hiervoor is opgepakt via de pilot
wendbaar wetgeven In deze pilot wordt de uitwerking van wetgeving in de uitvoering door de
Belastingdienst helder gemaakt
De budgettaire gevolgen zijn naar verwachting verwaarloosbaar

7

Uitbreidinq krinq belastinqplichtioen frisdrankbelastina
Artikel 17 van de Wet op de verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken
meer aan

Wvad

voldoet niet

de huidige tijd door onder andere de online aankopen door particulieren en

toelevering vanuit het buitenland Belastingontwijking neemt hierdoor steeds meer toe
De wet beperkt de kring van belastingplichtigen tot degene die de alcoholvrije dranken
voorhanden heeft Voorgesteld wordt om artikel 17 Wvad uit te breiden naar enige andere

1201613

00039

Dit sluit aan bij de huidige
persoon die bij het voorhanden hebben ervan betrokken is
systematiek van de Wet op de accijns WA die in 2010 is geintroduceerd en heeft geleid tot
een nneer effectieve fraudeaanpak bij accijnsgoederen
De Douane heeft circa 100 ondernemers in het vizier iwaarbij mogelijk sprake is van fraude met
verbruiksbelastingen zonder dat zij de alcoholvrije dranken fysiek voorhanden hebben
De budgettaire gevolgen bedragen naar huidig inzicht ca € 5 miljoen

8

Kleine ondernemersreaelinc fKORj

Op grond van de Richtlijn kleineondernemersregeling dient per 1 januari 2025 de nieuwe

kleineondernemersregeling KOR te worden geimplementeerd Het conceptwetsvoorstel
implementatie richtlijn kleineondernemersregeling voorziet daarin
Zowel de huidige KOR ingevoerd per 2020 als de nieuv^e KOR zijn facultatieve
vrijstellingsregelingen waarbij de opterende kleine ondernemer geen btw hoeft te berekenen
over zijn handelingen
maar ook geen recht op aftrek heeft van voorbelasting
De belangrijkste w ijziging is dat een ondernemer vanaf 2025 de KOR ook kan toepassen in
andere lidstaten Dus bijvoorbeeld de Nederlandse ondernemer in Belgie en de Belgische
ondernemer in Nederland

De ondernemer moet zich hiervoor aanmelden in de lidstaat van

vestiging
Het wetsvoorstel heeft voor de Nederlandse ondernemer die de Nederlandse KOR toepast geen

budgettaire gevolgen
De toepassing

wel een

van

Die gevolgen treden op in de andere lidstaten

de Nederlandse KOR door kw alificerende buitenlandse ondernemers heeft

budgettaire derving

Deze bedraagt € 8 min

10

Dekking

•

In het coalitieakkoord is afgesproken om de schenkingsvrijstelling eigen woning af te schaffen

verlaoen schenkinasvriistelling in 2023

Het afschaffen was pas mogelijk per 2024

daarom is er ook pas opbrengst per 2024 in het

inkomstenkader opgenomen
•

Recent is besloten om de schenkingsvrijstelling per 2023 alvast te verlagen Het besluit
schenkingsvrijstelling jubelton is reeds aan de Kamers

omtrent de verlaging

gecommuniceerd

Dit besluit brengt structureel 7 min euro op

ODE tarief verhogen

11

Dekking

•

De bruto ODE taakstelling

zoals ingeboekt in de EZK

in 2023 en €4 035 min per 2030

begroting excl

CA

bedraagt €3 356 min

Een verhoging van deze taakstelling met €25 min betekent

dus een generieke verhoging van de ODE tarieven in alle verbruiksschijven voor gas en
elektriciteit van 0 7

in 2023 en 0 6

in 2030

Ter illustratie

het besluit om de ODE tarieven

met structureel €277 min te verlagen vanaf 2023 leidt juist tot een

generieke verlaging van de
de ODE taakstelling ad
struc €25 min vanaf 2023 resteert er per saldo dus nog steeds een verlaging van 7 5
in 2023
en 6 2
in 2030 van de ODE tarieven ten opzichte van de ontwikkeling in het BLO Per saldo
zullen de tarieven nog steeds stijgen Dit zat al in het basispad
ODE tarieven van 8 2

in 2023 en 6 8

in 2030

Na verhoging

van

Ter informatie
OntkoDoeHna ODE en SDE
In het Coalitieakkoord is besloten de ODE lastenneutraal te ontkoppelen van de SDE
•

Mutaties in de SDE zijn niet langer relevant voor de ODE

Wel is het zo dat de ODE reeks

het RA in de beg noting van EZK is blijven staan
Voor 2023 en vender moeten tarieven vastgelegd worden die aansluiten bij deze bedragen
Omdat er in de tussentijd gedurende Rutte III sprake is geweest van grondslagerosie
van voor

•

•

vergt dit nu een extra tariefsverhoging Deze bedraagt naar schatting 277 miljoen euro
Volgens de regels van het inkomstenkader is deze herijking lastenrelevant Deze 1 op l
overnemen betekent dus een lastenverzwaring ten opzichte van het coalitieakkoord
Deze lastenverzwaring doorde ophoging van de tarieven wordt direct weer teruggezet in
de ODE tarieven Op die manier is er netto geen lastenverzwarend effect dus
277 in de
ODE

•

277 in de ODE

Met de ontkoppeling

de SDE en ODE is de aparte functie van de ODE

financiering van
uitvoeringssystematiek als de
energiebelasting De ODE tarieven zullen daarom vanaf 2023 worden geintegreerd in de
tarieven van de energiebelasting Dit leidt tot een vereenvoudiging van het belastingstelsel
de SDE

1201613

0 in de ODE

vervallen

van

De ODE kent dezelfde grondslag en

00039

Zoraoremies
•
De zorgpremies

lopen ook mee in het inkomstenkader De zorgpremies zijn afhankelijk van
de Zvw uitgaven Aangezien de uitgavenbesluitvomning eind april is afgerond is eind april
duidelijk wat de afwijking van de Zvw uitgaven is ten opzichte van de huidige stand in het
kader In het CA is afgesproken dat het advies van de Studiegroep Begrotingsruimte op dit
punt wordt overgenomen Dat betekent dat dit voorjaar 2 keuzes moeten worden gemaakt

bij een eventuele budgettaire meevaller 1 Word de eventuele budgettaire meevaller
ingezet binnen het uitgavenplafond 2 Als het antwoord op de eenste vraag is dat de
meevaller wordt ingezet voor andere uitgaven dan dient ter dekking hiervan binnen het
inkomstenkader een iastenverzwaring piaats te vinden Bij een budgettaire tegenvaiier
wordt er een compenserende lastenveriichting gegeven Het voorstel is om de
besluitvorming ten aanzien van de zorgpremies in augustus mee te iaten iopen

1201613

00039

BIJLAGE 1
•

•

totaal overzicht start inkomstenkader

In de startnota is het inkomstenkader ex ante vastgesteld

Dat was op basis van de MEV
zoais ook in de startnota aangekondigd zijn nu met het CEP enkele ramingen bijgesteld
Onderstaande tabel laat de stand van het inkomstenkader zien^ Aile budgettaire

afwijkingen ten opzichte van onderstaande stand zijn gedurende de gehele kabinetsperiode
lastenrelevant Het doel is om het inkomstenkader jaarlijks te sluiten waarbij eventuele
dervingen en opbrengsten tegen elkaar wegvalien zodat het inkomstenkader sluit Op die
maniervinden er geen grote schuiven plaats in de beleidsmatige lastenontwikkeling
In onderstaande tabei is de voorlopige invuiiing van het pakket lastenveriichting
middeninkomens van structureei 3 miijard euro niet opgenomen Bij startnota is
afgesproken dat destijds het indicatieve ingevulde pakket nog nader wordt bezien tijdens
besiuitvorming Daarbij is afgesproken dat bij uitzondering ook kan worden geschoven
tussen inkomsten en uitgaven Het structurele 3 miijard pakket middeninkomens loopt mee
in de koopkrachtbesiuitvorming waarbij het bedrag van structureei 3 miijard leidend is De
uitkomst van deze besiuitvorming wordt uiteindeiijk verwerkt in het definitieve
inkomstenkader in het voorjaarof in augustus

Tabel 2

inkomstenkader

in standen

in min

is saldoverslechterend

lastenveriichting
1

2022

2025

T

Bedrijven en ondernemers

1

0

6

6

6

BOR

0

0

0

0

ZA

0

86

172

258

Grondslag Vpb

0

1 000

1 000

1 000

0

0

Vermogen
0

Belasten verhuurd vastgoed box 3

0

100

100

100

Verhogen heffingvrij vermogen box 3

0

1001

200

300

Afschaffen schenkingsvrijstelling eigen woning

0

0

8

16

OVB niet woningen

naar9

0

392

392

392

10 euro voor een pakje

0

145

388

484

0

62

123

8

leegwaarderatio

0

\

Varia

Tabaksaccijns

naarca

Afschaffen middeiingsregeling

185

T

Aanscherpen verbruiksbelasting niet aicohoiische dranken

0

300

300

Verhogen onbelaste reiskostenvergoeding

0

0

200

400

Effect lAB premie

0

161

22

3

Effect nominale premie en zorgtoeslag

0

187

220

380

Lastencompensatie premie effecten burgers

0

243

227

378

Lastencompensatie premie effecten bedrijven

0

104

13

3

0

0

0

62

521

792

1 191

4

5

300

Zorg

Overige lasten

lACK dekking

nieuwe gevallen

na

2024

Afschaffen verhuurderheffing vanaf 2023
6

1

t

Invoering werkelijk rendement box 3

3

Klimaatlasten

Industrie

ETS en Non £TS

Ramingswijzigingen ten opzichte van de tabel in de startnota in de volgende regelingenr OVB niet woningen^

lACK dekking

1201613

2024

Box 2

2

’

2023

vliegbelasting en het afschaffen van de verhuurderheffing vanaf 2023

00039

Aanscherpen C02 heffing Industrie

0

0

0

0

0

0

0

0

0

250

500

500

Verlagen tarief ODE 2e en 3e schijf elektra

0

288

500

500

Afschaffen vrijstellingen EB

0

0

0

78

moet bodetn in de markt zonder

Opiopende C02 minitnumprijs

dat hij gaat werken als viakke heffing

Tariefstructuur energiebelasting EB

Fit for 55

gas en elektra

mineralogische en metallurgische

precedes
Gebouwde omgeving
Schuif energiebelasting le schijf
w v

le schijf gas

w v

le schijf elektriciteit

van

elektriciteit

5 23 ct

0

227_

275_

320

5 23 ct

0

474

580

684

20

0

0

0

0

225

225

225

Beperken inputvrijstelling WKK

0

0

0

100

Afschaffen verlaagd tarief glastuinbouw

0

0

0

48

0

0

0

0

0

0

229^

371

0

333

435

431

Verhogen budget EIA

0

50

50

Verhogen budget MIA VAMIL

0

Bijmengverplichting groen gas

Compensatie energierekening groen gas
Landbouw en landgebruik

Mobiliteit
MRB

EV Fossiel

km stand

Vrijstelling bpm bestelauto naar 0
Verhogen vliegbelasting

in 2026

Infrastructuur en innovatie

0

0

50

t

30

Overig
Loslaten koppeling SDE en ODE

1201613

0

0

0

J

00039

Politieke vierhoek 18 maart 2022

Rechtsherstel box 3

Aanleiding
In de vierhoek van 8 maart is afgesproken het rechtsherstel

de politieke vierhoek van

inmiddels

het rechtsherstel plaats kan vinden
van

onder andere de dekkingi

18 maart

[Verleden 2017 2022] te bespreken in

Dit memo bevat varianten voor de wijze vi^aarop

Keuzes over het rechtsherstel kunnen niet los wforden gezien

In de politieke vierhoek van 29 maart is besluitvorming over box 3 in

samenhang voorzien

Beslispunten
1
Welke doelgroep wilt u in aanmerking laten komen voor rechtsherstel
2
Welke variant voor het geautomatiseerde deel van het rechtsherstel heeft uw voorkeur
3
Bent u akkoord met het uitwerken van een gestructureerde tegenbewijsregeling
Kern
De opdracht
In box 3 zijn in de jaren 2017 en verderde rechten van

belastingplichtigen geschonden Van het
hoger forfaitair inkomen belasting is
geheven dan over het werkelijke inkomen indatjaar De Hoge Raad draagt het kabinet op dit te
schenden van rechten is sprake als in enig jaar over een
herstellen
De inzet
•

Enerzijds Recht doen aan burgers en zo snel mogelijk duidelijkheid geven aan burgers
Uitvoerbaarheid hoog in het vaandel dragen Uitstel van
toekomstig stelsel op basis van werkelijk rendement voorkomen
Anderzijds Zoveel mogelijk de budgettaire derving beperken Omvang teruggave aan
vermogenden beperken Bij voorkeur geld teruggeven aan spaarders dan aan beleggers in
aandelen en onroerend goed wiens rechten in slechte beleggingsjaren zijn geschonden maar
die bezien over meerdere jaren vaak wel een goed rendement hebben behaald
Vertrouwen in de overheid herstellen

•

De doelgroep voor bet rechtsherstel
De opdracht bevat een keuze element

Het is volgens de Landsadvocaat juridisch verdedigbaar om
belastingaanslagen die definitief zijn geworden uit te sluiten van het rechtsherstel Het gaat om
belastingplichtigen die over de jaren 2017 2020 geen bezwaar hebben gemaakt

Budgettair beperkt dat de geraamde derving van cumulatief ca € 11 3 11 4 miljard tot ca € 3 4 3 5
miljard overde periode 2017 2022 zie eventueel tabel 1
Maatschappelijk lijkt ons dit onderscheid echter niet houdbaar vanuit burgerperspectief zou het
onrechtvaardig zijn De rechten van belastingplichtigen zijn geschonden zowel die van
bezwaarmakers als van niet bezwaarmakers
Via verzoeken om ambtshalve vermindering en daaropvolgende bezwaar
zou

en

beroepsprocedures

het ook tot druk leiden op de uitvoering en bestaat een risico dat alsnog herstel moet worden

geboden aan de bredere doelgroep
Het is tot slot de vraag wat het effect zou zijn in de toekomst

op het aantal bezwaren

als het

signaal wordt afgegeven dat bezwaar maken een voorwaarde is om in aanmerking te kunnen
komen voor rechtsherstel

Anderzijds geldt een mogelijk precedent voor toekomstige schending van de rechten van
belastingplichtigen Uitspraken op bezwaar gelden in de regel alleen voor degene die het bezwaar
heeft ingediend Rechtsherstel bieden aan niet bezwaarmakers zou een precedent kunnen
scheppen dat in toekomstige situaties ook rechtsherstel moet plaatsvinden voor niet
bezwaarmakers

Beslispunt 1 Wilt u ook rechtsherstel bieden aan de forde 2 5 milioen] belastingplichtigen die geen
bezwaar hebben gemaakt

1

1204918

00040

Varianten voor

het geautomatiseerde dee

van

het rechtsherstel

De Belastingdienst heeft in de regel geen informatie over wat het werkelijke inkomen uit sparen en

beleggen van een individuele belastingplichtigen in een specifiek beiastingjaar was
We zien drie varianten om
1

geautomatiseerd tot geheel of gedeeltelijk rechtsherstel te komen

De alles terug variant De gehele box 3 opbrengst wordt terugbetaald Dit is veruit de
eenvoudigste manier van rechtsherstel en de manier met de minste juridische risico s
Deze variant is uitvoerbaar Deze variant heeft de grootste budgettaire gevolgen omdat
ook veel geld wordt uitgekeerd aan beleggers met aandelen en onroerend goed die in veel
jaren wel een goed rendement hebben behaald

Varianten 2 en 3 beperken de budgettaire derving

van cumulatief ca € 26 5 miljard naar
leggen veel meer druk op de uitvoering Bij deze varianten wordt op
twee verschillende manieren een nieuw inkomen uit sparen en beleggen berekend Bij beide
varianten wordt uitgegaan van de werkelijke vermogenssamenstelling op peildatum 1 januari
conform de aangifte Bij beide varianten wordt het bedrag dat volgens de nieuwe berekening te
veel is betaald in box 3 automatisch uitgekeerd zonder dat de belastingplichtige daar actie voor

€ 11 3 11 4 miljard

maar

hoeft te ondernemen

Omdat het werkelijk inkomen lager kan zijn dan het nieuw berekende inkomen en rechtsherstel
dus niet is gegarandeerd vragen beide varianten aan belastingplichtigen om in dat geval het
werkelijke inkomen door te geven via bezwaar of tegenbewijs verder tegenbewijsregeling
2

Bij deze variant wordt alleen voor spaargeld en schulden het forfaitaire
rendement aangepast Voor spaargeld komt dit uit op 0 25
in 2017 aflopend naar
De spaarvariant

in de jaren erna Voor schulden wordt aangesloten bij de hypotheekrente
Voor de overige bezittingen wordt
aflopend naar lets minder dan 2 5
uitgegaan van het meerjarige gemiddelde rendement zoals werd gebruikt in box 3

ongeveer 0
van ruim 3

3

De forfaitaire variant voor alle vermoaenscategorieen

Bij deze variant worden voor alle

rubrieken uit de belastingaangifte

spaargeld onroerende zaken aandelen en obligaties
content geld etc
de forfaits aangepast zodat het forfaitaire rendement gemiddeld zo
goed mogelijk aansluit bij het werkelijke rendement in de betreffende jaren
Varianten 2 en 3 hebben als voordeel ten opzichte van variant 1 dat een

belangrijk deel van de
budgettaire opbrengst behouden blijft Dit gaat ten koste van de uitvoerbaarheid en de snelle
duidelijkheid voor burgers Het geautomatiseerde deel van het rechtsherstel kan relatief snel maar
de tegenbewijsregeling kost meer tijd Beide varianten zullen nog jaren een groot beslag leggen op
de Belastingdienst

Variant 2 vraagt veel meer van

burgers en van de uitvoering dan variant 3 Bij variant 2 verloopt
van het budgettaire belang
van het rechtsherstel via
bezwaarprocedures en of een tegenbewijsregeling bij wijze van bezwaar Variant 3 benadert het
werkelijke inkomen uit sparen en beleggen in het betreffende beiastingjaar zo goed mogelijk
Hierdoor blijft het gebruik van de tegenbewijsregeling in enig beiastingjaar zo beperkt mogelijk
circa 10
van het budgettaire belang
Als het de inzet is aan alle belastingplichtigen zo efficient
mogelijk rechtsherstel te bieden heeft variant 3 de voorkeur boven variant 2
een

relatief groot deel

circa 40

Variant 2 is te overwegen als niet bezwaarmakers worden

Belastingaanslagen die al definitief zijn

uitgesloten van de tegenbewijsregeling

zouden dan uit een soort coulance wel meelopen met het

geautomatiseerde deel van het rechtsherstel Belastingplichtigen met relatief veel spaargeld in de
belastingjaren 2017 2020 die geen bezwaar hebben gemaakt krijgen dan automatisch
rechtsherstel Belastingplichtigen met relatief weinig spaargeld in de belastingjaren 2017 2020 die
omdat ze zijn uitgesloten van de
geen bezwaar hebben gemaakt krijgen echter
niet
in
elk beiastingjaar veiledig rechtsherstel Dit kan
bezwaarprocedure tegenbewijsregeling
beleidsmatig als voordeel hebben dat een belegger die over meerdere jaren een goed rendement
had geen rechtsherstel krijgt in een slecht beursjaar Echter ook bijvoorbeeld beleggers met over
meerdere jaren bezien lage rendementen denk aan beleggers in obligaties met rendementen
vergelijkbaar met spaardens of pechvogels krijgen geen rechtsherstel Volgens de Landsadvocaat
zou ditjuridisch verdedigbaar kunnen zijn
Het leidt echter tot nieuwe ongelijkheden en daarmee
2

1204918

00040

tot nieuwe druk op de uitvoering

order andere in de vomn

van

extra verzoeken om ambtshalve

vermindering met bezwaar en beroepsprocedures en nieuwe juridische risico s waaronder bet
risico dat alsnog veiledig herstei meet worden geboden aan aile beiastingplichtigen Het is
volgens de Landsadvocaat ook niet uitgesloten dat de rechter aanleiding ziet om inhoudelijk te
beoordelen of de coulanceregeling aan de eisen van de Hoge Raad voldoet
Zowel bij variant 2 als bij variant 3 leidt het geautomatiseerde rechtsherstel in sommige gevallen
tot overcompensatie Zo wordt bij variant 2 bijvoorbeeld geen rekening gehouden met hoger
rendement op andere vermogensonderdeien waardoor het iage rendement op spaargeid reeds
wordt gecompenseerd En bij variant 3 wordt gecompenseerd tot een gemiddeld rendement terwiji
het individuele rendement hoger kan zijn geweest

Bij beide varianten bestaat een risico dat op een later moment alsnog verdergaand rechtsherstel
geboden moet worden Een reden is dat wordt uitgegaan van een breed rendementsbegrip inclusief
gerealiseerde en niet gerealiseerde waardemutaties Die waardemutaties zijn de belangrijkste
component van het rendement op beleggingen in aandelen en onroerend goed Uitgaan van het
brede rendementsbegrip is in lijn met het eerder met de Tweede Kamer gedeelde advies van drie
externe deskundigen In een andere casus bij de Hoge Raad neigt Advocaat Generaal Niessen
meer naar een interpretatie dat het rendement alleen het directe rendement omvat
zoals rente
dividend en huurinkomsten
Ook in de zes proefprocedures voor het huidige arrest is met het oog
op de voorliggende rechtsvraag uitgegaan van alleen het directe rendement
Beslispunt 2 Welke variant voor het geautomatiseerde deel van het rechtsherstel heeft uw
voorkeur

Tabel 1 Geraamde dekkingsopgave aan de inkomstenkant bij verschiUende varianten cumuiatieve
bedragen over de penode 2017 tot en met 2022 in miljarden euro s
Voor alls

In 2017 2020

Voor alle

beiastingplichtigen^

alleen voor

beiastingplichtigen

bezwaarmakers^

maar met

tegenbewijs
regeling in
2017 2020

alleen voor
waarvan

1

Alles tenjg variant

26 5

via

tepenbewijsrepe in f
0

bezwaar
makers

9 9

26 5

3 5

7 9

3 4

10 7

0 verzoeken
2

Spaarvariant

11 4

4 7
2 2 min

verzoeken
3

Forfaitair voor alle

11 3

vermogenscategorieen

1 2

0 9 min

verzoeken
De doorwerking naar andere regelingen

uitgavenkant

wordt geschat op € 0 1 a 0 2 miljard

Dlt wordt nader

in beeld gebracht en meegenomen in de besluitvorming

1 inclusief doorwerking van maatregelen aan de inkomstenkant behalve ouderenkorting exclusief
uitvoeringskosten en doorwerking op inkomensafhankelijke regelingen uitgaven Doorwerking op de
ouderenkorting is wel in beeld maar nog niet voor alle varianten doorgerekend Ter indicatie deze
zorgt bij Variant 3 voor een extra derving van ca € 0 2 miljard De uitvoeringskosten zijn op dit
moment niet goed in te schatten Zeer waarschijnlijk zijn de gevolgen omvangrijk met name vanwege
de tegenbewijsregeling vragen klachten eventuele verdere bezwaar en beroepsprocedures De
doorwerking naar andere regelingen wordt geschat op € 0 1 a 0 2 miljard
2 Omdat het beroep op de tegenbewijsregeling onzeker is en de controlemogelijkheden naar
verwachting beperkt zijn kent de raming een groter dan gebruikelijke onzekerheid
3 In de belastingjaren 2021 en 2022 geldt het rechtsherstel sowieso voor alle beiastingplichtigen

3

1204918

00040

Proces voor bezwaren

een

tegenbewijsregeUng

Het rechtshenstel begint met het geautomatiseerde deel

Bungers krijgen automatisch een
gecorrigeerde aanslag en hoeven daar geen actie voor te ondernemen

Vervolgens hebben belastingplichtigen met een lager werkelijk rendement dan het nieuw
berekende forfaitaire rendement

sowieso

de rechtsmiddelen om bezwaar te maken of te

verzoeken om een ambtshalve vermindering en bij afwijzing in bezwaar en beroep te gaan
Zij
zullen dan aannemelijk moeten maken hoe hoog hun werkelijk rendement was tegenbewijs
moeten leveren
Volgens de Landsadvocaat is het juridisch niet verdedigbaar te volstaan met een
forfaitair stelsel zonder tegenbewijsmogelijkheid Anders zouden veel belastingplichtigen belasting
blijven betalen over een forfaitair inkomen dat hoger is dan hun werkelijke inkomen Het gaat
vooral om beleggers met slechte rendementen in een specifiek jaar en om beleggers met laag
renderende beleggingen

zoals obligaties

uitgangspunten van het stelsel

belastingjaar

aan

te passen

Er is ook weinig tot geen ruimte om vaststaande

zoals belastingheffing per jaar over het inkomen in dat
Dat betekent dat bijvoorbeeld

beleggers recht hebben op herstel in

jaren met slechte beurskoersen
De druk op de uitvoering neemt toe naarmate het rechtsherstel als onvoldoende wordt ervaren en

geen recht doet aan het rechtvaardigheidsgevoel van belastingplichtigen Belastingplichtigen
komen dan in verweer en dat legt een zwaar beslag op de uitvoering Daarbij geldt in het algemeen

dat bezwaarschriften en verzoeken om ambtshalve verminderingen een zwaar beslag

leggen op de

uitvoering vanwege de juridische eisen die aan de procedure worden gesteld en omdat deze
bezwaren en verzoeken veelal ongestructureerd worden aangeleverd
Het kan de uitvoering en de belastingplichtige veel inspanning

besparen door 1 het beroep op
bezwaarprocedures te beperken en 2 voorde bezwarenstroom een gestructureerd proces uit te
werken Voor dat laatste kan gedacht worden aan een standaardformulier waarmee
belastingplichtigen hun werkelijke rendement kunnen onderbouwen
Een tegenbewijsregeling is ook bij een gestructureerd proces zeer belastend voor burgers en voor
de uitvoering Bovendien is het onzeker of effectief toezicht mogelijk is Het risico bestaat dat veel
verzoeken vanwege capaciteitsgebrek en gebrek aan contra informatie ongezien toegewezen
worden Omdat bij variant 3 in meergevallen dan bij variant 2 geautomatiseerd rechtsherstel
wordt geboden hoeven bij variant 3 minder belastingplichtigen voor minder grote bedragen een
beroep te doen op de tegenbewijsregeling
Beslispunt 3 Bent u akkoord met het uitwerken van een gestructureerde tegenbewiisreqelinq

4

1204918

00040