1
HOOFDDIRECTIE
JURIDISCHE ZAKEN

Datum
Nummer
Onderwerp

29 juni 2010
CEND/HDJZ-2010/981 sector LUV
Regeling houdende wijziging van de Regeling
burgerluchthavens in verband met vrijstellingen voor vrije
ballonnen, zeilvliegtuigen en schermzweeftoestellen

DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT EN
DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDERING EN
MILIEUBEHEER,
Gelet op:
artikel 8a.50, tweede en vierde lid, van de Wet luchtvaart; en
artikel 3, vierde lid, van het Besluit burgerluchthavens;
BESLUITEN:
Artikel I
De Regeling burgerluchthavens wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding “1” geplaatst.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. In deze regeling wordt onder schermzweeftoestel en zeilvliegtuig verstaan
hetgeen daaronder wordt verstaan in artikel 1 van het Luchtverkeersreglement.
B
Artikel 4 komt te luiden:
Artikel 4
1. De L den-contouren, de L den-grenswaarden in handhavingspunten en de
geluidbelasting in handhavingspunten worden berekend en bepaald
overeenkomstig het in bijlage 1 van deze regeling opgenomen voorschrift. Daarbij
wordt gebruik gemaakt van de meest recente versie van de door het Nationaal
Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium opgestelde Appendices van de voorschriften
voor de b erekening van de geluidbelasting in L den.
2. Van het verschijnen van een nieuwe versie van de in het eerste lid bedoelde
appendices wordt mededeling gedaan in de Staatscourant.

Pagina 1 van 7

C
Artikel 18 wordt als volgt gewijzigd:

Nummer
CEND/HDJZ-2010/981 sector
LUV

1. Voor de tekst wordt de aanduiding “1” geplaatst.
2. Onder vervanging van de punt aan het eind van onderdeel b door een
puntkomma worden drie onderdelen toegevoegd, luidende:
c. luchthavens die uitsluitend worden gebruikt voor het opstijgen met vrije
ballonnen;
d. luchthavens die uitsluitend worden gebruikt voor het opstijgen met
schermzweeftoestellen;
e. luchthavens die uitsluitend worden gebruikt voor het opstijgen met
zeilvliegtuigen.
3. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. Van de in het vorige lid, onderdelen c, d en e bedoelde vrijstelling kan slechts
gebruik worden gemaakt onder de voorwaarde dat de gebruiker van de luchthaven
beschikt over een door de burgemeester van de gemeente waar de luchthaven is
gelegen, in verband met de openbare orde en veiligheid, afgegeven verklaring va n
geen bezwaar.

Artikel II
Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 juli 2010.
Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT,

ir. Camiel Eurlings

DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEER,

J.C. Huizinga-Heringa

Pagina 2 van 7

Toelichting
Algemeen
Deze regeling wijzigt de Regeling burgerluchthavens (hierna: de regeling).
Belangrijkste reden hiervoor is het besluit van de Minister van Verkeer en
Waterstaat om luchthavens die uitsluitend worden gebruikt voor het opstijgen met
respectievelijk vrije ballonnen, schermzweeftoestellen en zeilvliegtuigen vrij te
stellen van de verplichting tot het hebben van een luchthavenregeling.

Nummer
CEND/HDJZ-2010/981 sector
LUV

Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om artikel 4 van de Regeling
burgerluchthavens aan te passen. Dit artikel bepaalt dat de geluidbelasting van
luchthavens berekend dient te worden volgens het als bijlage 1 bij de Regeling
burgerluchthavens opgenomen berekeningsvoorschrift. Omdat deze wijziging
betrekking heeft op het berekenen van de geluidbelasting is het noodzakelijk dat
de regeling mede wordt ondertekend door de Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.
Vrijstellingen
Per 1 november 2009 is door de wet Regelgeving burgerluchthavens en militaire
luchthavens (RBML) in de Wet luchtvaart een nieuw stelsel voor luchthavens (met
uitzondering van Schiphol) in werking getreden. Dit nieuwe stelsel vervangt het
oude stelsel zoals dat in de Luchtvaartwet was opgenomen.
Artikel 8.1a van de Wet Luchtvaart bepaalt dat het verboden is met een
luchtvaartuig op te stijgen of te landen anders dan van een luchthaven en dat het
verboden is een burgerluchthaven in gebruik te hebben als hiervoor geen
luchthavenregeling of luchthavenbesluit geldt. Artikel 8a.50, tweede lid, van de
Wet luchtvaart biedt de mogelijkheid om van dit laatste verbod vrijstelling te
verlenen. Van deze mogelijkheid wordt met de onderhavige wijziging van de
regeling gebruik gemaakt ten aanzien van luchthavens die uitsluitend worden
gebruikt voor het opstijgen met respectievelijk vrije ballonnen,
schermzweeftoestellen en zeilvliegtuigen.
De reden hiervoor is dat voor deze specifieke luchthavens de omzetting van het op
de Luchtvaartwet gebaseerde wettelijke stelsel ten aanzien van luchthavens naar
een nieuw wettelijk stelsel in de Wet luchtvaart tot onvoorziene en onbedoelde
effecten leidt hetgeen tot veel onrust in de sector heeft geleid. Het gebruik van
deze luchthavens was immers, gelet op het onder het oude wettelijke stelsel
geldende Besluit inrichting gebruik niet-aangewezen luchtvaartterreinen (Bignal),
vrijgesteld van het hebben van een formeel besluit van de Minister van Verkeer en
Waterstaat. Schermzweeftoestellen en zeilvliegtuigen vielen onder de in artikel 1a
Bignal opgenomen algemene vrijstellingen en voor vrije ballonnen golden op grond
van artikel 10 Bignal uitsluitend veiligheidseisen.
Op grond van het nieuwe wettelijke stelsel van hoofdstuk 8 van de Wet luchtvaart
moeten voor alle terreinen die structureel worden gebruikt voor het opstijgen met
vrije ballonnen, schermzweeftoestellen en met zeilvliegtuigen
luchthavenregelingen worden opgesteld. Anders dan destijds bij het opstellen van
het nieuwe stelsel in de Wet luchtvaart was voorzien gaat het hier om circa 500
terreinen, waarvan het merendeel in gebruik bij vrije ballonnen. Destijds was een
veel lager aantal ingeschat.

Pagina 3 van 7

De voorbereidingen aangaande het opstellen van luchthavenregelingen voor deze
luchthavens heeft het inzicht doen ontstaan dat de noodzaak tot regulering van
het gebruik van deze luchthavens middels het opstellen van een
luchthavenregeling, afgezet tegen de administratieve en bestuurlijke lasten die
met het opstellen van regelingen voor deze luchthavens zijn gemoeid, niet met
elkaar in verhouding staan. Gelet op het feit dat het hier gaat om luchtvaartuigen
waarbij bij de start geen of relatief weinig geluidbelasting ontstaat is het stellen
van regels aan het gebruik vaak niet opportuun. Voor de sector en de provincies
betekent de procedure tot vaststelling van een luchthavenregeling een forse
administratieve en bestuurlijke last. Het betreft immers ongeveer 500 regelingen
die allemaal bij provinciale verordening moeten worden vastgesteld.

Nummer
CEND/HDJZ-2010/981 sector
LUV

Om de administratieve en bestuurlijke lasten die met het opstellen van
luchthavenregelingen gepaard gaan te vermijden, wordt van de mogelijkheid
gebruik gemaakt om ten aanzien van luchthavens die uitsluitend worden gebruikt
voor het opstijgen met respectievelijk vrije ballonnen, schermzweeftoestellen en
zeilvliegtuigen vrijstelling te verlenen van de verplichting tot het hebben van een
luchthavenregeling. Gezien het feit dat de landing met deze categorieën
luchtvaartuigen, gelet op artikel 20 van het Besluit burgerluchthavens, reeds is
vrijgesteld van de verplichting om dat op een luchthaven te doen, kunnen de
vrijstellingen worden beperkt tot luchthavens die worden gebruikt voor het
opstijgen met deze luchtvaartuigen.
Aan de vrijstellingen wordt de voorwaarde verbonden dat de gebruiker beschikt
over een verklaring van geen bezwaar van de burgemeester uit oogpunt van
openbare orde en veiligheid. Op die manier wordt bewerkstelligd dat de
burgemeester zijn taak ten aanzien van de handhaving van openbare orde en
veiligheid goed kan vervullen. Deze voorwaarde gold voorheen reeds op grond van
het Bignal. De verklaring dient de gebruiker zelf aan te vragen.
De in het Bignal opgenomen voorwaarde dat de gebruiker vooraf toestemming
dient te hebben van de grondeigenaar om gebruik te maken van een terrein is niet
opnieuw opgenomen. Een dergelijke voorwaarde is in het eigendomsrecht reeds
afdoende geregeld.
Voor reeds bestaande terreinen die gebruikt worden voor de start met vrij
ballonnen, schermzweeftoestellen of zeilvliegtuigen komt met inwerkingtreding
van deze regeling een einde aan de overgangsrechtelijke situatie zoals deze in
artikel IX, derde lid, van de wet RBML is opgenomen.
Op de terreinen die zijn vrijgesteld van de verplichting van het hebben van een
luchthavenregeling blijven de bepalingen van de Regeling veilig gebruik
luchthavens en andere terreinen van toepassing.
Appendices voor het berekenen van de geluidbelasting
Voor de in een luchthavenbesluit op te nemen L den-contouren rond de luchthaven
en L den-grenswaarden in handhavingspunten en voor het berekenen van de
daadwerkelijk in een jaar opgetreden geluidbelasting van de luchthaven dienen
berekeningen te worden gemaakt. Artikel 4 van de Regeling burgerluchthavens
bepaalt dat deze berekeningen moeten worden uitgevoerd overeenkomstig het
Voorschrift voor de berekening van de Lden-geluidbelasting in dB(A) voor overige
burgerluchthavens dat als bijlage 1 bij de regeling is opgenomen. Voor het

Pagina 4 van 7

uitvoeren van berekeningen overeenkomstig dit berekeningsvoorschrift zijn
invoergegevens nodig. Een deel van de toe te passen invoergegevens is
vastgelegd in de Appendices van de voorschriften voor de berekening van de
geluidbelasting. Deze Appendices worden door het Nationaal Luchtvaart- en
Ruimtevaartlaboratorium (NLR) opgesteld en bevatten de geluidkarakteristieke
kenmerken van een bepaald type luchtvaartuig. Vanwege het feit dat er constant
nieuwe typen luchtvaartuigen bijkomen en er soms nieuwe inzichten ontstaan over
de geluidkarakteristieke kenmerken van een reeds bestaand type luchtvaartuig,
worden de Appendices met regelmaat gewijzigd of aangevuld.

Nummer
CEND/HDJZ-2010/981 sector
LUV

In de praktijk zullen de geluidberekeningen op de computer worden uitgevoerd
met behulp van het door het ministerie van Verkeer en Waterstaat ter beschikking
gestelde L den-berekeningsprogramma waarvoor steeds de meest recente versie
van de Appendices beschikbaar wordt gesteld.
Teneinde zeker te stellen dat bij het berekenen van de geluidbelasting wordt
uitgegaan van de meest actuele invoergegevens van de geluidkarakteristieke
kenmerken van luchtvaartuigen is het van belang dat gebruik wordt gemaakt van
de meest recente versie van de Appendices.
De Appendices werden door het NLR in eerste instantie gemaakt voor het
berekenen van de geluidbelasting van luchthavens in Kosteneenheden (Ke) op
grond van de Luchtvaartwet. Gelet op de wet RBML worden voor
burgerluchthavens (met uitzondering van Schiphol waar deze wet geen betrekking
op heeft) deze geluidberekeningen in Ke nog slechts uitgevoerd in situaties waarin
het overgangsrecht van RBML van toepassing is. Op grond van hoofdstuk 8 van de
Wet luchtvaart wordt de geluidbelasting rond burgerluchthavens bepaald in L den.
Dit geldt zowel voor de luchthaven Schiphol als voor de overige burgerluchthavens
van hetzij regionale hetzij nationale betekenis.
De geluidbelastingsberekeningen rond militaire luchthavens worden, gelet op
hoofdstuk 10 van de Wet luchtvaart, nog steeds uitgevoerd in Ke.
Gezien het feit dat voor overige burgerluchthavens van regionale of nationale
betekenis de geluidbelastingsberekeningen worden uitgevoerd in L den, bepaalt de
nieuwe tekst van artikel 4 van de Regeling burgerluchthavens dat gebruik
gemaakt moet worden van de Appendices van de voorschriften voor de berekening
van de geluidbelasting in L den.
In het tweede lid van het nie uwe artikel 4 wordt bepaald dat van een wijziging van
de Appendices mededeling zal worden gedaan in de Staatscourant.
De wijziging van de Appendices geeft geen aanleiding tot aanpassing van de
grenswaarden voor de geluidbelasting of de contouren voor de ruimtelijke
beperkingengebieden in verband met de geluidbelasting van de luchthaven in een
luchthavenbesluit. De geluidkarakteristieken van luchtvaartuigen vormen immers
slechts een deel van de invoergegevens die gebruikt moeten worden voor het
berekenen van de geluidbelasting. Daarnaast vormen zij een veel minder
bepalende factor voor de grenswaarden en contouren dan aantallen
vliegtuigbewegingen, gebruikstijden en routes. Overgangsrecht voor situaties na
aanpassing van de Appendices is dan ook niet nodig.

Pagina 5 van 7

Administratieve lasten
De administratieve lasten die voortvloeien uit de wet RBML en onderliggende
regelgeving zijn in beeld gebracht en getoetst door het Adviescollege toetsing
administratieve lasten (Actal) in het kader van de totstandkoming van de wet
RBML. Nieuw ten opzichte van de inventarisatie van de administratieve lasten van
de wet RBML zijn de in artikel 18 opgenomen vrijstellingen. Aan de hand van de
gegevens gebruikt bij die inventarisatie is berekend dat de vrijstelling van de
verplichting om luchthavenregelingen op te stellen voor luchthavens die uitsluitend
worden gebruikt voor het opstijgen met respectievelijk vrije ballonnen,
schermzweeftoestellen of zeilvliegtuigen een vermindering van de administratieve
lasten oplevert van € 112.500. De wijziging in de regelgeving zal via de diverse
brancheorganisaties en de provincies gericht aan de doelgroepen worden
gecommuniceerd, waardoor de kennisnamekosten zo beperkt mogelijk worden
gehouden.
De wijziging van artikel 4 van de Regeling burgerluchthavens heeft geen gevolgen
voor de administratieve lasten.
De Regeling is voorgelegd aan Actal. Het college heeft besloten de regeling niet te
selecteren voor toetsing.

Nummer
CEND/HDJZ-2010/981 sector
LUV

Afwijking systeem van vaste verandermomenten
Gelet op het grote belang van de luchtvaartsector om zo spoedig mogelijk
duidelijkheid te hebben over de vrijstelling van de verplichting om voor de
luchthavens voor de start met vrij ballonnen, schermzweeftoestellen en
zeilvliegtuigen een luchthavenregeling te moeten hebben en gelet op het belang
van de luchtvaartsector dat bij de geluidberekeningen rekening kan worden
gehouden met de laatste stand van de geluidkarakteristieken van luchtvaartuigen,
zal niet de door het systeem van vaste verandermomenten voorgeschreven
periode van twee maanden tussen publicatie en inwerkingtreding worden
aangehouden. Met een snelle invoering van de vrijstellingen wordt tevens
uitvoering gegeven aan de op 30 maart 2010 door de Tweede Kamer aangenomen
motie (Kamerstukken II 2009/10, 31936, nr. 26) over dit onderwerp.
Artikelsgewijze toelichting
Artikel I, onderdeel a
Met de wijziging van artikel 1 van de Regeling burgerluchthavens worden
definitiebepalingen toegevoegd ten behoeve van de begrippen
schermzweeftoestellen en zeilvliegtuigen zoals bedoeld in het door de onderhavige
regeling gewijzigde artikel 18.
Artikel I, onderdeel b
In de regeling ontbreekt een voorziening om op een rechtsgeldige wijze
mededeling te doen van het verschijnen van een nieuwe versie van de Appendices
voor het maken van geluidbelastingsberekeningen in L den. Met deze wijziging
wordt een dergelijke procedureafspraak ingevoegd. De nieuwe tekst van artikel 4
verschilt verder in die zin van de oude dat een tweede volzin is toegevoegd aan
het eerste lid. Die aanvullende volzin bepaalt dat bij het berekenen van de Ldencontouren rond een luchthaven, van de L den-grenswaarden in handhavingspunten
bij een luchthaven en van de daadwerkelijk in een jaar opgetreden geluidbelasting
van de luchthaven, gebruik gemaakt dient te worden van de meest recente versie
van de Appendices.

Pagina 6 van 7

Artikel I, onderdeel c
De wijzing van artikel 18 leidt ertoe dat het aantal typen luchthavens dat is
vrijgesteld van de verplichting om een luchthavenregeling te hebben, wordt
uitgebreid. De vrijstelling geldt voor onbepaalde tijd.

Nummer
CEND/HDJZ-2010/981 sector
LUV

DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT,

ir. Camiel Eurlings

DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEER,

J.C. Huizinga-Heringa

Pagina 7 van 7