Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

31 322

Kinderopvang

Nr. 439

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 december 2021
De gehele kinderopvangsector heeft inmiddels al lange tijd te kampen met
grote uitdagingen vanwege de aanhoudende coronacrisis en het
personeelstekort. Dit brengt voor houders, werknemers en ouders niet
alleen onzekerheden met zich mee, maar vraagt van alle betrokkenen ook
om aanhoudende inzet en flexibiliteit. Desondanks heeft de sector het
afgelopen jaar opnieuw alles op alles gezet om in deze lastige tijd veilige
en kwalitatief goede kinderopvang te blijven waarborgen. Daarvoor wil ik
graag mijn dankbaarheid en waardering uitspreken. Een goede samenwerking tussen alle betrokkenen is onder deze omstandigheden van groot
belang en het is mooi om te zien dat alle partijen zich daarvoor inzetten.
Een mooi voorbeeld hiervan zijn de aangekondigde maatregelen om
werkdruk en personeelstekort tegen te gaan in de Kamerbrief van
29 november jl. (Kamerstuk 31 322, nr. 437). In overleg met verschillende
sectorpartijen is dit pakket tot stand gekomen. Dit positieve beeld volgt
ook uit het Landelijk Rapport van de Inspectie van het Onderwijs (IvhO),
waarover ik u in deze brief nader zal informeren.
Vanwege de grote impact van de coronacrisis, werden vraagstukken en
beleid het afgelopen jaar opnieuw deels bepaald door ontwikkelingen die
daarmee samenhingen. Desondanks werd er ook vooruit gekeken en
gewerkt aan andere trajecten. Dit betreft onder andere de trajecten inzake
flexibilisering van het toezicht op de kinderopvang en intensivering van
het toezicht op de gastouderopvang alsmede het experiment meertalige
dagopvang, waarover ik uw Kamer al eerder informeerde. Over die drie
verschillende trajecten zal ik in deze brief de huidige stand van zaken
weergeven.
Ook zal ik in deze brief mijn reactie geven op een recent rapport van de
FCB inzake het arbeidsmarkttekort in de kinderopvang, zoals toegezegd
tijdens de begrotingsbehandeling van SZW.

kst-31322-439
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 322, nr. 439

1

Samenvattend komen in deze brief achtereenvolgens de volgende
onderwerpen aan bod:
1. Flexibilisering van het toezicht op de kinderopvang;
2. Uitslag experiment meertalige dagopvang;
3. Intensivering toezicht gastouderopvang;
4. Arbeidsmarkt kinderopvang;
5. Landelijk Rapport gemeentelijk toezicht kinderopvang 2020.
1 Flexibilisering van het toezicht op de kinderopvang
Toezichtspartijen en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
bezien voortdurend of het toezicht op de kinderopvang effectiever kan
worden uitgevoerd. Een van de wegen die hiertoe bewandeld wordt, is
flexibilisering van het toezicht. Toezichtspartijen ervaren het huidige
toezichtsregime als te beperkend en te voorspelbaar, omdat het te weinig
ruimte biedt voor (risicogericht) maatwerk in de uitvoering van hun taken.
Er is door de toezichtspartijen eerder een pilot uitgevoerd die meer eigen
ruimte gaf aan de toezichthouders.1 Deze pilot werd door betrokken
partijen als succesvol beschouwd. In vervolg op deze pilot is een voorstel
tot flexibilisering van het toezicht ontwikkeld.
Ik onderschrijf de wens tot meer flexibilisering. Dit biedt de ruimte om
– door vermindering van het aantal verplichte inspectie-items – uitgebreider dan wel diepgaander onderzoek te doen naar bepaalde thema’s
die volgens de toezichthouder en gemeente belangrijk zijn. Hiermee leidt
flexibilisering ook tot vermindering van de voorspelbaarheid van het
toezicht. Flexibilisering geeft meer ruimte voor de uitvoering om op basis
van kennis, waargenomen risico’s en ervaring de lokale situatie bij
kinderopvangorganisaties te beoordelen. De verwachting is dat met
flexibilisering de effectiviteit van het toezicht – en daarmee de kwaliteit
van de kinderopvang – zal verbeteren.
Van belang is dat flexibilisering van het toezicht niet leidt tot aanpassing
van de (kwaliteits)eisen voor kinderopvangorganisaties. Concreet wordt
de flexibilisering van het toezicht als volgt ingevuld. De verplichte
inspectie-items zoals die zijn opgenomen in de Beleidsregel werkwijze
toezichthouder kinderopvang zullen verdwijnen. Hierop gelden drie
uitzonderingen. Er moet getoetst blijven worden op de aanwezigheid van
een VOG (verklaring omtrent het gedrag) en op de correcte inschrijving in
het personenregister kinderopvang. Verder blijft de verplichting bestaan
om te toetsen of wordt voldaan aan de eisen met betrekking tot
voorschoolse educatie indien hier sprake van is. Ook blijven GGD’en
standaard toezien op de pedagogische kwaliteit vanwege het belang
hiervan voor de algemene kwaliteit van de kinderopvang.
De verdere invulling van het toezicht wordt lokaal in overleg tussen
gemeenten en GGD-en vastgesteld. De flexibele inspectiewijze kan
worden ingezet voor de jaarlijkse onderzoeken van kindercentra en
gastouderbureaus. De flexibele inspectiewijze doet niet af aan de norm
om alle locaties van kindercentra en gastouderbureaus jaarlijks te
bezoeken.
De invoering van flexibel toezicht wordt ondersteund door de VNG, GGD
GHOR Nederland en de IvhO. Ook vanuit de branchepartijen is er steun
voor dit voorstel.

1

Stcrt. 2017, nr. 21334.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 322, nr. 439

2

Gemeenten en toezichthouders krijgen vanaf 1 januari 2022 de
mogelijkheid om de flexibele inspectiewijze toe te passen. Vanaf dat
moment kunnen die gemeenten en toezichthouders die er klaar voor zijn
starten met flexibel inspecteren. Voor degenen die meer tijd nodig hebben
kan gebruik gemaakt worden van de huidige vaste set items.
De nieuwe werkwijze wordt in 2022 en 2023 gemonitord. Hierbij worden
de ervaringen van zowel toezichthouders en gemeenten als van houders
betrokken. In de tweede helft van 2023 wordt besloten of de werkwijze
aanpassing behoeft, waarna met ingang van 2024 de nieuwe werkwijze
verplicht wordt gesteld.
2 Uitslag experiment meertalige dagopvang
In 2015 is besloten om meertalige kinderopvang wettelijk mogelijk te
maken.2 Om aan te sluiten bij ontwikkelingen in het primair onderwijs
(vroeg vreemdetalenonderwijs) kan vanaf 2016 buitenschoolse opvang
(bso)3 meertalig worden aangeboden. Voor de opvang van kinderen van
0 tot 4 jaar was er destijds onvoldoende basis om het aanbieden van
meertalige kinderopvang algemeen mogelijk te maken. Wel is het binnen
het kader van de Wet kinderopvang mogelijk gemaakt om op experimentele basis meertalige dagopvang aan te bieden.
Het experiment meertalige dagopvang is 1 februari 2018 van start gegaan
en eindigt 1 februari 2022. Aan het experiment deden in totaal tien
kinderopvangorganisaties mee, verspreid over 18 locaties door heel
Nederland. Alle instellingen kozen voor Engels als vreemde taal naast het
Nederlands (Duits en Frans mochten ook). Voorwaarde voor deelname
was dat het taalaanbod in het Engels niet meer dan 50% van de tijd mocht
beslaan en dat het taalniveau van de Engelssprekende pedagogisch
medewerkers minstens B2 was (Europees Referentiekader voor Talen).
Het experiment moest onder meer inzicht geven in het verloop en de
mogelijke gevolgen van het aanbieden van meertalige dagopvang, in het
bijzonder voor de verwerving van de Nederlandse taal. Alleen wanneer
het experiment aantoont dat meertalige dagopvang in ieder geval geen
aanwijsbaar negatieve gevolgen heeft voor de Nederlandse taal, zou
meertalige opvang voor de leeftijdscategorie 0–4 jarigen breed kunnen
worden ingevoerd.4
De Universiteit van Amsterdam (UvA) heeft het experiment begeleid en
gemonitord, waarbij specifiek is gekeken wat de effecten zijn van
meertalige dagopvang op de taalontwikkeling van kinderen (zowel voor
het Nederlands als het Engels) en welke rol de thuistaal speelt. Met deze
brief stuur ik u het eindrapport van het onderzoek van de UvA naar de
effecten van het gebruik van twee talen op het kinderdagverblijf (Project
MIND)5.
De belangrijkste bevinding is dat er geen negatieve effecten gevonden zijn
van het meertalige (Engelse) taalaanbod op de ontwikkeling van de
Nederlandse taal. De taalvaardigheid van kinderen neemt toe in beide
aangeboden talen. In geen enkel geval hing meer aanbod in de ene taal
samen met een minder sterke groei in de andere taal. Het taalaanbod op

2

Kamerstuk 31 322, nr. 276.
Opvang voor kinderen in de leeftijd van het primair onderwijs.
Nota van toelichting bij het Tijdelijk besluit experiment meertalige dagopvang, Kamerstuk
31 322, nr. 322.
5
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
3
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 322, nr. 439

3

de opvang doet ertoe, maar speelt bij de taalontwikkeling van het jonge
kind een minder grote rol dan het taalaanbod thuis.
Op zich zijn de resultaten van het UvA-onderzoek positief en beveelt de
UvA aan meertalige dagopvang wettelijk mogelijk te maken. Wel blijft er
een aantal onderzoeksvragen open staan. Ik wil de komende tijd
gebruiken om zorgvuldig naar deze punten te kijken en alle facetten goed
in kaart te brengen.
Om deze reden vind ik het, mede gezien de demissionaire status van het
kabinet, op dit moment nog te vroeg om te besluiten meertalige
dagopvang structureel mogelijk te maken. Ik laat deze beslissing over aan
een volgend kabinet. Ik vind het van groot belang dat kinderen van 0 tot 4
jaar in de kinderopvang in Nederland gedegen Nederlands leren van
pedagogisch medewerkers die taalniveau 3F beheersen. Ik vind het
daarom verstandig om eerst goed te kijken welke aanvullende
voorwaarden nodig zijn om ervoor te zorgen dat de Nederlandse taal
voldoende gewaarborgd is als meertalige dagopvang wordt toegestaan.
Uw Kamer zal in het komende jaar verder geïnformeerd worden over de
nadere analyse.
Voor deelnemende organisaties betekent dit dat de mogelijkheid, die in
het experiment geboden is, om af te wijken van artikel 1.55 van de WKO6,
per 1 februari 2022 komt te vervallen, tenzij vóór het einde van het
experiment alsnog wordt besloten meertalige dagopvang structureel
wettelijk mogelijk te maken. Na het eindigen van het experiment kan in de
dagopvang op grond van artikel , eerste lid, van de Wko alleen de
Nederlandse taal als voertaal gebruikt worden.7 Artikel 1.55, tweede lid,
biedt de mogelijkheid om, overeenkomstig een door de houder vastgestelde gedragscode, mede een andere taal als voertaal te bezigen indien
de herkomst van de kinderen in specifieke omstandigheden daartoe
noodzaakt. Op grond van deze uitzondering kan de dagopvang voor
kinderen van expats bijvoorbeeld nog steeds meertalig worden blijven
verzorgd door organisaties die aan het experiment hebben deelgenomen
en die voldoen aan de voorwaarden hiervoor. Voor aan het experiment
deelnemende organisaties waarbij geen sprake is van kinderen met een
andere herkomst en specifieke omstandigheden, betekent het aflopen van
het experiment dat zij weer volledig Nederlandstalige opvang zullen
moeten gaan aanbieden per 1 februari 2022.
3 Intensivering toezicht gastouderopvang
Zoals aan de Tweede Kamer gemeld8, verkent het kabinet welke maatregelen genomen kunnen worden om de kwaliteit van de gastouderopvang
beter te waarborgen. Gezien de wens om het zicht op de kwaliteit van de
gastouderopvang snel te vergroten, heeft dit kabinet besloten om reeds
met ingang van 2022 extra middelen beschikbaar te stellen aan
gemeenten om het toezicht en handhaving in de gastouderopvang te
intensiveren.9
Eerder in deze brief werd al beschreven dat gemeenten de wettelijke taak
hebben om toezicht en handhaving in de kinderopvang uit te voeren,
waarbij zij voor de uitvoering van het toezicht opdracht verlenen aan de
6

Dit artikel ziet op de voertaal in de kinderopvang.
Daar waar naast de Nederlandse taal, de Friese taal of een streektaal in levend gebruik is, kan
de Friese taal of de streektaal mede als voertaal worden gebruikt.
8
Kamerstuk 31 322, nr. 434.
9
Dit is reeds aan uw Kamer gemeld in het kader van de begroting SZW 2022 (Kamerstuk
35 925 XV, nr. 2).
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 322, nr. 439

4

GGD. Met de VNG en GGD GHOR Nederland heb ik uitgewerkt hoe de
intensivering van het toezicht op gastouders in de praktijk vorm kan
krijgen. Op basis van hun advies bieden de extra middelen gemeenten de
mogelijkheid om het percentage gastouders dat per jaar wordt geïnspecteerd te verhogen naar 50% (in 2020 was dit gemiddeld 11%).10 Om ervoor
te zorgen dat iedere gastouder regelmatig wordt geïnspecteerd, wordt
uitgegaan van een minimale frequentie van eens in de drie jaar. Zo
behouden gemeenten en GGD’en ruimte om risico gestuurd toezicht uit te
voeren, bijvoorbeeld door bepaalde locaties meerdere jaren achtereen te
inspecteren. Tevens gaat de norm voor het aantal uur per inspectie van 3
naar 4,5 uur. Hiermee kunnen toezichthouders dieper ingaan op de
kwaliteit en veiligheid van de voorziening voor gastouderopvang en kan
de inspectie vaker onaangekondigd plaatsvinden. Onaangekondigde
inspecties kosten gemiddeld meer tijd, maar geven een reëler beeld van
de kwaliteit van de opvang.
Gemeenten ontvangen middelen voor toezicht en handhaving in de
kinderopvang via de algemene uitkering van het gemeentefonds. De extra
middelen zijn dus niet geoormerkt. Op grond van de Wet kinderopvang11
zijn gemeenten verplicht om alle kindercentra en gastouderbureaus
jaarlijks te laten inspecteren. Voor gastouders geldt zo’n norm nog niet.
Zoals reeds gemeld aan uw Kamer12 is het kabinet voornemens om ook
voor het toezicht op gastouders met een wetsvoorstel te komen waarmee
een norm in de wet wordt opgenomen. Vooruitlopend hierop heb ik
samen met de VNG en GGD GHOR gemeenten opgeroepen om vanaf
2022 de beschikbare extra middelen aan te wenden voor intensivering van
het toezicht op de gastouderopvang.
4 Arbeidsmarkt kinderopvang
Tijdens de begrotingsbehandeling SZW van 2 december jl. (Aanhangsel
Handelingen II 2021/22, nr. 30, Begroting Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2022) heb ik toegezegd het recente rapport van FCB13 te
bestuderen en een reactie hierop naar de Kamer te sturen. Voor dit
onderzoek heeft FCB een peiling uitgevoerd onder kinderopvangorganisaties naar de belangrijkste gevolgen van de personeelskrapte en
mogelijke maatregelen om deze krapte op te lossen. De meest genoemde
gevolgen door kinderopvangorganisaties zijn (oplopende) wachtlijsten, en
het inzetten van het management en stafmedewerkers op de groepen. De
meest genoemde oplossingen die kinderopvangorganisaties al inzetten,
zijn het aanbieden van grotere contracten, het aanbieden van combinatiebanen, het vergroten van instroom uit het mbo en het vergroten van de
mogelijkheden voor zij-instroom. Deze oplossingen worden door het
merendeel van de organisaties ook als effectief beschouwd.
In de Kamerbrief van 29 november jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd over
de stappen die ik samen met de sector ga zetten in de aanpak van
werkdruk en personeelstekort.′4 Op korte termijn is dit onder meer een
verruiming van de mogelijkheden om medewerkers in opleiding in te
kunnen zetten. Volgens de huidige Regeling Wet kinderopvang mag
maximaal een derde van het aantal in te zetten beroepskrachten bestaan
uit medewerkers in opleiding. Ik bereid een aanpassing van de regeling

10

In 2019 was het landelijk gemiddelde 19%. In 2020 zijn als gevolg van de coronapandemie
over de hele linie minder inspectiebezoeken uitgevoerd in de kinderopvang.
11
Artikel 1.62 tweede lid Wet kinderopvang.
12
Kamerstuk 35 925 XV, nr. 13.
13
FCB, 22 november 2021, Quickscan kinderopvang – gevolgen en oplossingen arbeidsmarkttekort november 2021.
′4
Kamerstuk 31 322, nr. 437.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 322, nr. 439

5

voor, om dit maximum per 1 januari 2022 voor een periode van zes
maanden te verruimen naar de helft van het aantal in te zetten beroepskrachten. Het doel van deze maatregel is om een drempel weg te nemen
voor de inzet van medewerkers in opleiding om zo instroom en
zij-instroom te kunnen vergroten. Het recente onderzoek van FCB laat zien
dat deze maatregel goed aansluit bij de meest genoemde oplossingen van
kinderopvangorganisaties om de krapte op te lossen. Uit het onderzoek
blijkt ook dat met name bij kleine organisaties (tot tien personen)
zij-instroom in het afgelopen jaar nog weinig werd gebruikt (slechts bij 4%
van de organisaties). De huidige grens van 33% medewerkers in opleiding
werkt met name knellend voor kleine locaties. Als zij bijvoorbeeld
dagelijks twee medewerkers op een locatie hebben, kunnen zij bij een
33%-eis nooit een medewerker in opleiding formatief inzetten. De
verruiming naar 50% kan daarom bijdragen aan het vergroten van
(zij-)instroom bij kleine locaties.
In de Kamerbrief van 29 november heb ik aangekondigd de sector ook in
2022 waar mogelijk te zullen ondersteunen bij initiatieven om het
personeelstekort en de werkdruk aan te pakken. Daarbij heb ik aangegeven dat ik samen met de sector mogelijkheden ga verkennen om
binnen de kinderopvang de deeltijdfactor, waar medewerkers dat willen,
te verhogen. En daarnaast dat ik samen met sector ga kijken naar
mogelijkheden om de sector te ondersteunen bij het realiseren van
combinatiebanen. Deze acties sluiten goed aan op het onderzoek van FCB
waaruit blijkt dat kinderopvangorganisaties het aanbieden van grotere
contracten en combinatiebanen als belangrijke oplossingen zien voor de
personeelskrapte.
Ten slotte komt in het onderzoek van FCB nog naar voren dat een aantal
kinderopvangorganisaties het verlagen van werk- en regeldruk en
aanpassing van de eisen in de Wet Innovatie en Kwaliteit in de Kinderopvang (Wet IKK) noemt als oplossingen. In de Kamerbrief van
29 november jl. heb ik aangekondigd dat de evaluatie van de Wet IKK in
november is gestart en dat daarbij ook wordt gekeken naar onbedoelde
neveneffecten van deze kwaliteitseisen op de werkdruk en de arbeidsmarkt. Naar aanleiding van deze evaluatie is het mogelijk om waar nodig
duurzame aanpassingen in de kwaliteitseisen door te voeren.
5 Landelijk Rapport gemeentelijk toezicht kinderopvang 2020
Veilige en kwalitatief goede kinderopvang is van groot belang. Het draagt
bij aan de arbeidsparticipatie van ouders en aan de ontwikkeling van
kinderen. Om dat te waarborgen, is het belangrijk dat ook de uitvoering
van toezicht en handhaving op de kwaliteitseisen voor de kinderopvang
goed verloopt.
Toezicht en handhaving is een verantwoordelijkheid van de gemeenten.
De Gemeentelijke Gezondheidsdiensten (GGD’en) voeren het toezicht in
opdracht van de gemeenten uit. De IvhO houdt interbestuurlijk toezicht op
de kinderopvang door toe te zien op de uitvoering van de wettelijke taken
van gemeenten. Deze wettelijke taken bevinden zich op het gebied van
registratie, toezicht en handhaving.
Over de uitvoering van deze taken door gemeenten rapporteert de IvhO
jaarlijks in haar landelijk rapport. Dit rapport geeft daarnaast een beeld
van de werking van het stelsel van toezicht en handhaving in de kinderopvang en biedt betrokken partijen concrete aanknopingspunten om de
werking daarvan te optimaliseren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 322, nr. 439

6

Bij deze brief treft u het Landelijk Rapport over het jaar 202015. Vanwege
de uitbraak van de coronacrisis was het jaar 2020 voor het toezicht in de
kinderopvang een bijzonder jaar. De epidemie had veel gevolgen voor de
sector, zoals de tijdelijke sluiting van kinderopvang en het organiseren van
noodopvang. Het reguliere toezicht en handhaving konden niet plaatsvinden. GGD’en en gemeenten moesten hun werkwijze aanpassen.
Ook voor de uitvoering van het interbestuurlijk toezicht is door de IvhO in
2020 een andere werkwijze gehanteerd. De IvhO heeft maatwerk verricht
door de geldende normen voor uitvoering van de wettelijke taken van
gemeenten niet onverkort toe te passen. Keuzes en afspraken gemaakt
door gemeenten met GGD’en in 2020 en de bijbehorende onderbouwing
spelen hierbij een belangrijke rol. De bijzondere omstandigheden en de
daarop aangepaste werkwijze maken dat de cijfers en bevindingen die in
dit rapport zijn weergegeven niet vergeleken kunnen worden met die van
voorgaande jaren en dus in de specifieke context moeten worden bezien.
Om het verloop van toezicht en handhaving over 2020 goed te kunnen
duiden, heeft de IvhO een verdiepend onderzoek uitgevoerd naar de
impact van de coronamaatregelen. Ik stel het zeer op prijs dat de IvhO het
onderzoek over het jaar 2020 op deze manier heeft kunnen uitvoeren,
zodat er ook over dit bijzondere jaar een goed beeld is van het toezicht en
de handhaving op de kinderopvang.
De reactie op de bevindingen over toezicht en handhaving op
voorschoolse educatie geef ik mede namens de Minister voor Basis- en
Voortgezet Onderwijs en Media.
Algemeen beeld van toezicht en handhaving in 2020
Om in beeld te krijgen hoe toezicht en handhaving op de kinderopvang
heeft plaatsgevonden in 2020, heeft de IvhO verdiepend onderzoek
uitgevoerd door een vragenlijst uit te zetten onder gemeenten en GGD’en.
Dit heeft tevens inzicht verschaft in de organisatie van de noodopvang.
Noodopvang
De kinderopvangsector stond in 2020 voor de grote uitdaging om
noodopvang te organiseren voor kinderen van ouders met een cruciaal
beroep en kinderen in een kwetsbare positie. Het toezicht op de
noodopvang werd uitgevoerd via «vinger aan de pols»-gesprekken en er
vond signaalgestuurd toezicht plaats. Gemeenten en GGD’en kijken
positief terug op de communicatie en samenwerking met elkaar en met
houders van kinderopvangvoorzieningen. Ik ben blij met dit positieve
beeld over de samenwerking en de getoonde veerkracht onder deze
uitzonderlijke omstandigheden.
Toezicht en handhaving
Na de heropening van de kinderopvang konden het reguliere toezicht en
de handhaving weer langzaam hervat worden. Gemeenten en GGD’en
moesten in dit jaar binnen de beschikbare capaciteit en de geldende
maatregelen prioriteiten stellen en keuzes maken, vaak gebaseerd op een
risico-inschatting. Toezicht en handhaving zijn hierdoor beperkter in
omvang geweest. Het uitgevoerde toezicht door GGD’en moest vaak op
afstand plaatsvinden en kwam er daardoor anders uit te zien. Onderzoeken werden bijvoorbeeld uitgevoerd door middel van videobellen.
GGD’en zijn over het algemeen van mening dat het met toezicht op
afstand niet goed mogelijk is om een gedegen en volledig oordeel te
15

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 322, nr. 439

7

vormen over de kwaliteit van de opvang. Toch heeft dit niet direct geleid
tot grote zorgen.
Als gevolg van het lagere aantal uitgevoerde onderzoeken door GGD’en
hebben gemeenten minder vaak handhavend opgetreden. Daarbij geldt
dat een deel van de gemeenten prioriteiten moesten stellen en dat
sommige gemeenten houders meer tijd hebben gegeven voor herstel van
de tekortkoming(en). De meeste tekortkomingen werden na de inzet van
handhaving door gemeenten binnen een jaar hersteld. De taakuitvoering
door gemeenten beoordeelt de IvhO positief.
Uit het rapport blijkt dat alle betrokken partijen voor grote uitdagingen
hebben gestaan, maar dat zij de schouders eronder hebben gezet en deze
in korte tijd goed hebben opgepakt. Dat vind ik een compliment waard. De
keuzes en prioriteiten die in 2020 door GGD’en en gemeenten gemaakt
moesten worden, alsmede de onderbouwing daarvan, lijken een
waardevolle basis te bieden voor doorontwikkelingen van toezicht en
handhaving in de kinderopvang en voorschoolse educatie. Met toezichtsen handhavingspartijen ben ik hierover in gesprek.
Voorschoolse educatie
Voor wat betreft voorschoolse educatie (ve) is ruim de helft van de
locaties onderzocht. Uit het landelijk rapport blijkt dat in 2020 52% van de
kinderdagverblijven ve aanbiedt. In 2020 is bij 41% van de onderzoeken bij
ve-locaties één of meer tekortkomingen geconstateerd. De meeste
overtredingen betreffen de beschrijving van de wijze waarop de urenuitbreiding ve wordt gerealiseerd in het pedagogisch beleidsplan Sinds
augustus 2020 moeten ve-locaties 960 uur ve aanbieden aan kinderen
tussen 2,5 en 4 jaar oud, en in het pedagogisch beleidsplan opnemen hoe
zij die 960 uur aanbieden. Uit het rapport blijkt dat een aanzienlijk deel van
de houders ten tijde van de inspectie in 2020 het pedagogisch beleidsplan
nog niet had aangepast op de urenuitbreiding. De IvhO geeft aan dat het
herstel bij deze overtreding wel erg hoog is. Middels de verzamelbrief van
Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media bent u onlangs
geïnformeerd over het implementatieonderzoek voorschoolse educatie,
waar dieper in is gegaan op de implementatie van de urenuitbreiding.16
Uit dit onderzoek blijkt dat de urenuitbreiding een ingrijpende beleidsoperatie is geweest voor gemeenten en ve-aanbieders, maar dat de implementatie (nagenoeg) is afgerond en vrij goed is verlopen volgens
gemeenten en ve-aanbieders.
Tot slot
Ik vertrouw erop uw Kamer met deze brief voldoende te hebben geïnformeerd over de diverse onderwerpen en onderzoeken. Vanzelfsprekend
blijf ik graag met uw Kamer in gesprek over (nieuwe) ontwikkelingen in de
kinderopvang.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
A.D. Wiersma

16

Kamerstuk 31 293, nr. 607.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 322, nr. 439

8