Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

29 911

Bestrijding georganiseerde criminaliteit

Nr. 417

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 mei 2023
Georganiseerde criminaliteit is één van de meest urgente problemen in
onze samenleving. Hoeders van onze rechtsstaat, waaronder journalisten
en advocaten, worden bedreigd door criminelen. Dit is een directe
bedreiging van de rechtsstaat: deze mensen moeten vrij hun werk kunnen
doen. De impact van georganiseerde criminaliteit reikt ver, ook op
manieren die minder zichtbaar zijn. Als een crimineel een pand gebruikt
voor drugsproductie of wapens opslaat in een vakantiepark, is dat niet
meteen buiten te zien, maar het maakt de buurt wél onveiliger. Dit beperkt
zich niet tot de grote steden: in dorpen worden drugslabs opgerold en in
bossen drugsdumpingen gevonden. Georganiseerde criminaliteit raakt
heel Nederland, op veel verschillende manieren. Daarom hebben we de
afgelopen jaren een brede aanpak neergezet om deze vorm(en) van
criminaliteit tegen te gaan. We zien dat de effecten van georganiseerde
criminaliteit inslaan in vele sectoren. We werken dan ook in de volle
breedte samen met meerdere sectoren zoals de financiële sector, de
logistieke sector, de zorg of de sport om deze effecten tegen te gaan. Dat
doen we door middel van een brede, krachtige, lerende aanpak, waarbij
we de uitvoering zo goed mogelijk monitoren om de effectiviteit van
gezamenlijke inspanningen te volgen en zo nodig bij te sturen. De
strategische prioriteiten vormen hiervoor de basis: voorkomen, verstoren
van het verdienmodel en doorbreken van criminele netwerken, bestraffen
en beschermen.
Met deze halfjaarbrief en de bijgevoegde voortgangsrapportage (bijlage
1), laat ik zien waar de aanpak van georganiseerde, ondermijnende
criminaliteit nu staat. In de brief vindt u daarnaast updates over een aantal
moties en toezeggingen binnen de brede aanpak waar sinds de Najaarsbrief1 nieuwe ontwikkelingen zijn. In bijlage 2 vindt u de in december
toegezegde2 beleidsreactie op het rapport «Koers bepalen» van het
Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum. In bijlage 3 is een
1
2

kst-29911-417
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 29 911, nr. 379.
Kamerstuk 29 911, nr. 387.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 911, nr. 417

1

overzicht van de voortgang van wetgevingstrajecten die betrekking
hebben op de aanpak van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit
opgenomen. Bijlage 4 bevat een toelichting op de uitbreiding van de
preventieve aanpak van jeugdcriminaliteit.
Voortgangsrapportage
Zoals de voortgangsrapportage in beeld brengt, zijn we op de goede weg.
De aanpak is de afgelopen jaren steeds verder versterkt en uitgebreid, om
georganiseerde, ondermijnende criminaliteit van alle kanten de pas af te
snijden. Daarbij is het cruciaal dat we focus houden op de strategische
prioriteiten om de versterking van de aanpak door te zetten.
Voor deze rapportage is op een rij gezet welke middelen en activiteiten op
dit moment bijdragen aan de versterking van de aanpak. Denk aan
initiatieven die helpen voorkomen dat kwetsbare jongeren de criminaliteit
worden ingezogen. Of aan activiteiten die de weerbaarheid vergroten van
medewerkers op de mainports en barrières die het moeilijk maken om
drugs te smokkelen. Uiteraard is de bijdrage van partners daarbij breder
dan alleen de inzet vanuit de recente intensiveringen. Het is belangrijk om
deze inspanningen goed in beeld te hebben. Zo kan de aanpak worden
gevolgd, bijgestuurd en aangescherpt waar dat nodig is.
Om de voortgang van onze inspanningen goed te kunnen monitoren,
moeten we zicht krijgen en houden op het maatschappelijke effect ervan.
Dat vereist harde data en scherpe duiding en goede interpretatie van
trends en ontwikkelingen, een opgave die even noodzakelijk als complex
is. Georganiseerde, ondermijnende criminaliteit speelt zich immers voor
een groot deel onder de radar af. Het voorkomen of indammen van
georganiseerde, ondermijnende criminaliteit is daardoor niet eenvoudig
aan te tonen of meetbaar te maken. Dat maakt het uitdagend om de
impact van onze aanpak vast te stellen en om te bepalen wanneer we
succesvol zijn. Deze voortgangsrapportage wordt de komende jaren
verrijkt en aangescherpt, samen met alle partners. Daarbij zal ook inzicht
worden gegeven in de ontwikkeling van de wetenschappelijke inzichten
op het gebied van ondermijning, zoals op 6 april 2023 in het commissiedebat aan uw Kamer is toegezegd (Kamerstuk 29 911, nr. 415). De
voortgangsrapportage is een momentopname. Volgende versies gaan
meer in op het al dan niet behalen van de beoogde resultaten en met
welke risico’s in de vervolgaanpak rekening gehouden moeten worden.
Met deze verrijking en aanscherping verschuift het karakter van de
rapportage daarmee steeds meer van een beschrijving van de aanpak
naar een beeld van wat die aanpak oplevert en de effecten daarvan in de
maatschappij.
Beleidsreactie WODC-rapport «Koers bepalen»
Het rapport «Koers bepalen» is het resultaat van een drie jaar durend
actiegericht onderzoek naar dertien projecten binnen de regionale aanpak
van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit. Het rapport biedt
waardevolle inzichten in de regionale aanpak. Met dergelijke onderzoeken
kan de aanpak voortdurend worden verbeterd en verscherpt waar nodig.
In het rapport worden naast lessen die vanuit het actiegerichte onderzoek
aan projecten zijn teruggegeven, ook meer fundamentele uitspraken
gedaan over de brede aanpak van georganiseerde, ondermijnende
criminaliteit. De lessen die we leren uit de aanpak binnen de dertien
projecten zijn gezien de beperkte scope van het onderzoek zeker niet
een-op-een toepasbaar voor de gehele brede aanpak van georganiseerde,
ondermijnende criminaliteit. Daarom neem ik niet alle aanbevelingen
over. Bij de aanbieding van het onderzoek aan de Kamer in december

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 911, nr. 417

2

20223 is een beknopte reactie gegeven op de hoofdlijnen van het rapport.
Hierin is de toezegging gedaan om in een later stadium de bevindingen en
aanbevelingen uit het rapport met de betrokken partners in de aanpak te
bespreken en een meer uitvoerige reactie op te stellen. In bijlage 2 vindt u
deze uitgebreide beleidsreactie, die op basis van de gesprekken met
partners is opgesteld.
Moties & toezeggingen
Preventie met Gezag
Het is van groot belang dat we voorkomen dat kleine jongens grote
criminelen worden. Dat doen we onder andere door de aanpak Preventie
met Gezag, een lerende aanpak waarbij continu wordt gereflecteerd op
wat wel en ook wat niet werkt. Dit doen we onder andere door goed te
kijken naar de ontwikkelingen in de praktijk en wetenschap en het landelijk
beschikbaar maken en flexibel inzetten van effectief bewezen interventies.
Daarvoor wordt dit jaar een groot actieonderzoek naar jongerenwerk
gestart, zoals de regering ook is verzocht in de motie van het lid Mutluer
c.s. over de invulling van het specialistisch jongerenwerk.4
Verder kijken we steeds kritisch naar hoe we de aanpak integraal en vanuit
één overheid kunnen organiseren, onder het Nationaal Programma
Leefbaarheid en Veiligheid. Daarom wordt er nu door het Rijk verkend of
en hoe aanvragen, zoals in het kader van het Nationaal Programma
Leefbaarheid en Veiligheid en Preventie met Gezag, op rijksregelingen
beter kunnen worden gestroomlijnd, zoals verzocht in motie van de leden
Van der Werf en Boulakjar.5
Preventie gaat altijd hand in hand met het vergroten van de zichtbaarheid
van het gezag voor die groep jongeren die de stap in het criminele circuit
al heeft gemaakt. Dit betekent dat er grenzen moeten worden gesteld aan
crimineel risicogedrag door versterking van justitiële functies in de wijk,
laagdrempelige rechtspraak en meer aanwezigheid van wijkagenten. Net
als bij de integrale aanpak behoeft dit een lange adem, mede omdat de
resultaten pas op de langere termijn zichtbaar zullen zijn.
Na toezegging aan de Kamer en op advies van het Strategisch Beraad
Ondermijning gaat de preventieve aanpak in 2023 uitbreiden van 15 naar
27 gemeenten. Hoewel er een flink bedrag beschikbaar is voor de aanpak,
is om het tij te kunnen keren nodig dat middelen gericht worden ingezet.
Dit moet gebeuren in gebieden waar de problematiek het hevigst is of
waar preventief ingrijpen toename van de problematiek kan voorkomen.
Daarom wordt de aanpak eerst uitgebreid met vier aanvullende geprioriteerde gebieden van het Nationaal Programma Leefbaarheid.6 Later dit
jaar wordt de aanpak nog verder uitgebreid met 8, op basis van data,
geselecteerde gemeenten.7, 8
Gegevensdeling
Gegevensdeling is een cruciale voorwaarde om georganiseerde criminaliteit nog beter en effectiever aan te pakken en daarmee de rechtsstaat te

3

Kamerstuk 29 911, nr. 387.
Kamerstuk 36 200 VI, nr. 72.
5
Kamerstuk 29 911, nr. 368.
6
Dit zijn Delft, Dordrecht, Roosendaal en Vlaardingen.
7
Dit zijn Almere, Enschede, ’s-Hertogenbosch, Nijmegen, Helmond, Venlo, Sittard-Geleen en
Maastricht.
8
Zie voor een verdere uiteenzetting van de uitbreiding naar 27 gemeenten bijlage 4.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 911, nr. 417

3

beschermen, mits goed geregeld en voorzien van voldoende waarborgen.
De motie Michon-Derkzen c.s.9 heeft de regering verzocht om te inventariseren welke knelpunten met betrekking tot gegevensdeling de partners in
de aanpak van georganiseerde criminaliteit ervaren, zodat hiervoor
oplossingen kunnen worden gezocht. De inventarisatie heeft op dit
moment ongeveer 200 signalen opgeleverd. Als (nieuwe) knelpunten zich
voordoen, kunnen die nog worden gemeld.
De binnengekomen signalen geven een goed beeld van de diversiteit in
de problematiek en waar de kansen liggen om de aanpak van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit effectiever te maken. Het gaat hierbij
om knelpunten die ervaren worden. Het is daarbij nog niet duidelijk of er
bijvoorbeeld sprake is van een juridische belemmering, of dat er
weliswaar juridische mogelijkheden zijn, maar dat deze om uiteenlopende
redenen niet worden benut.
Uit de inventarisatie komt in ieder geval duidelijk naar voren hoe breed
het thema gegevensdeling bij de partners leeft, en dat zij mogelijkheden
zien om de aanpak van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit te
versterken. Uit de signalen hebben we in overleg met de partners een
aantal thema’s gedestilleerd, die we met hen met voorrang oppakken
omdat de signalen die daaronder vallen veel impact hebben op de aanpak
van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit. Het gaat om de thema’s:
gegevensdeling bij het tegengaan van drugssmokkel via logistieke
knooppunten; gegevensdeling tussen publieke organisaties en private
partijen; gegevensdeling met betrekking tot vroege signalering in de
preventieve aanpak; het delen van fiscale gegevens; en gegevensdeling
tussen partijen in het sociaal domein en partijen in het veiligheidsdomein.
De overige knelpunten houden daarnaast uiteraard onze aandacht en
worden in het kader van deze exercitie in een later stadium ook opgepakt.
De komende maanden worden de signalen op de prioritaire thema’s
verder uitgediept en de relevante partners bij elkaar gebracht om te kijken
waar en hoe binnen die thema’s de grootste verbeteringen voor de
aanpak van georganiseerde criminaliteit kunnen worden gerealiseerd.
Hierbij wordt ten eerste met de betrokken partners uitgezocht waar nu de
redenen zitten om geen gegevens te delen: zijn er juridische belemmeringen, of is dat niet het geval en zijn er andersoortige oplossingen
mogelijk of spelen er andere aarzelingen? Ten tweede bundelen we
bestaande kennis ten behoeve van meer voorlichting en kijken we waar
het nodig is om kennis en expertise uit te breiden door onderzoek te laten
doen. Ten derde brengen we (met de partners) in beeld waar het nodig en
mogelijk zou zijn om met aanvullende of nieuwe wet- en regelgeving
juridische belemmeringen weg te nemen. Het kan namelijk ook
voorkomen dat er goede (juridische) gronden zijn om gegevens niet te
delen. Overigens is het na concretisering van de signalen en een analyse
hiervan voorstelbaar dat het wetsvoorstel Wet gegevensverwerking door
samenwerkingsverbanden (Wgs) een deel van de signalen blijkt te kunnen
oplossen. De Wgs ligt op dit moment voor bij de Eerste Kamer.
Dit onderwerp is, zoals in mijn eerdere Kamerbrief10 aangegeven, nooit
«af»: nieuwe uitingsvormen van georganiseerde criminaliteit vragen weer
om andere vormen van samenwerking met bijvoorbeeld andere partners,
waar weer andere vraagstukken omtrent gegevensdeling kunnen gaan
spelen. In het coalitieakkoord is afgesproken dat om criminaliteit goed aan
te kunnen pakken, het belangrijk is dat verschillende partijen (lokaal) beter
kunnen samenwerken en gegevens uitwisselen, met voldoende capaciteit
9
10

Kamerstuk 29 911, nr. 365.
Kamerstuk 29 911, nr. 381.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 911, nr. 417

4

en expertise om de taken beter uit te kunnen voeren. Ook is daarin
afgesproken dat we waar nodig de grondslagen voor die gegevensuitwisseling in de wet met de juiste waarborgen verankeren, zoals
doelbinding en proportionaliteit. Dit vergt een doorlopend proces waarbij
in samenspraak met de relevante partijen concrete oplossingen kunnen
worden gerealiseerd voorzien van voldoende waarborgen. Het is van
groot belang dat we de komende periode bovengenoemde stappen gaan
zetten, om met goede en effectieve gegevensdeling de samenwerking
binnen de aanpak van georganiseerde criminaliteit steeds verder te
versterken. In de volgende halfjaarbrief over de aanpak van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit zal ik u berichten over de voortgang.
Nationale Samenwerking tegen Ondermijnende Criminaliteit (NSOC)
Eerder heb ik uw Kamer geïnformeerd over het door de samenwerkende
organisaties en hun gezagen opgestelde actieplan voor de NSOC. In het
actieplan staat beschreven wat vanaf 1 september 2022 de operationele
focus is voor de daaropvolgende achttien maanden, op welke onderwerpen wordt ingezet en wat de beoogde resultaten zijn. Dit plan loopt tot
maart 2024. In de najaarsbrief van 4 november 202211 heb ik uw Kamer
ook toegezegd om de uitvoering van het Actieplan te evalueren. De
voorbereidingen hiervoor zijn inmiddels gestart waarbij zowel de
uitvoering van het actieplan als het zichtbaar potentieel van het samenwerkingsverband in de aanpak van georganiseerde criminaliteit in beeld
wordt gebracht. Natuurlijk zal ik uw Kamer informeren over de uitkomsten
en de verdere koers van het samenwerkingsverband.
Interveniëren bij postpakketten
In het commissiedebat Criminaliteitsbestrijding, georganiseerde criminaliteit en ondermijning van 6 april 2023 is de toezegging gedaan dat de
Tweede Kamer geïnformeerd wordt over de inrichting van teams om snel
te interveniëren bij postpakketten voor de aanpak van drugscriminaliteit.
De rol van Nederland als belangrijk distributiepunt voor vele soorten
verdovende middelen blijft niet beperkt tot de grote Nederlandse
(lucht)havens. Er wordt ook veel drugs vanuit Nederland verstuurd via
postpakketten en brieven. Het buitenland merkt hier de gevolgen van. Ook
heeft de douane het toezicht op de post- en pakketstromen inmiddels fors
geïntensiveerd.12
Naar voorbeeld van de Hit and Run Cargo teams op de logistieke
knooppunten wordt de aanpak verder versterkt door het inrichten van een
gecombineerd opsporingsteam bestaande uit medewerkers van de politie,
douane en openbaar ministerie. Doel van het team is het intensiveren van
de onderlinge samenwerking, het versterken van de gezamenlijke
informatiepositie en uiteindelijk duurzaam verstoren van de verspreiding
van verdovende middelen. Hiermee volgt het team de uitgangspunten van
Hit and Run Cargo.
Het team krijgt de naam Hit And Run Post en zal zich richten op de
strafrechtelijke onderzoeken met een korte doorlooptijd van zo’n 6 tot
8 weken.
Naast de strafrechtelijke onderzoeken is de ambitie dat het Hit And Run
Post leidt tot een beter zicht op de deze vorm van criminaliteit, hetgeen
benut zal worden om tot een effectievere publiek-private en internationale
11
12

Kamerstuk 29 911, nr. 379.
Aanhangsel Handelingen II 2021/22, nr. 3913.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 911, nr. 417

5

samenwerking te komen. Ik kom hierop terug bij de opvolging van de
motie van de leden Michon-Derkzen en Kuiken.13
Investeringen in de Financial Intelligence Unit-Nederland
In hetzelfde commissiedebat van 6 april 2023 heb ik toegezegd om in te
gaan op de effecten van de investeringen in de Financial Intelligence
Unit-Nederland.
Met de extra middelen worden verbeteringen in technologie, kennis, en
expertise gerealiseerd. Daarnaast is de operationele capaciteit reeds
uitgebreid tot 90 fte en wordt er toegewerkt naar ongeveer 115 fte.
Hiermee wordt de effectiviteit en efficiëntie van de analyses van de
Financial Intelligence Unit-Nederland verder versterkt. Dit is hard nodig in
het licht van het groeiend aantal ongebruikelijke transacties. Van groot
belang is dat deze investeringen helpen bij het optimaal inzetten van de
beschikbare operationele capaciteit bij het opstellen en analyseren van
arbeidsintensieve dossiers zoals het onderzoeken van omvangrijke
criminele netwerken en nieuwe modus operandi.
Poortwachters & melden ongebruikelijke transacties
In het commissiedebat van 6 april 2023 heb ik ook toegezegd om in te
gaan op het melden van ongebruikelijke transacties door poortwachters.
Met het melden van ongebruikelijke transacties door meldingsplichtige
instellingen bij de Financial Intelligence Unit-Nederland wordt de
integriteit van ons financiële stelsel gewaarborgd. De veiligheid van de
melder is hierbij van groot belang. Daarvoor zijn verschillende
waarborgen in het leven geroepen, zoals uiteengezet in de bijlage van de
Najaarsbrief 202214. Zo kan alleen de Financial Intelligence Unit-Nederland
de ongebruikelijke transacties van meldingsplichtige instellingen
ontvangen en analyseren. Daar zijn strenge veiligheidsvoorschriften en
een geheimhoudingsplicht aan verbonden. Een ander voorbeeld hiervan
is dat het Openbaar Ministerie ervoor kan kiezen om bij individuele
casussen de gegevens van de meldende instantie te anonimiseren, indien
er aanwijzingen zijn dat de veiligheid van de meldende instantie in het
geding is.
Samen met het Openbaar Ministerie, de Financial Intelligence
Unit-Nederland en brancheverenigingen van meldingsplichtige instellingen is besproken hoe de veiligheid en het gevoel van veiligheid bij
melders verder kan worden vergroot. Daarbij is onder meer overeengekomen dat de kennis over het meldproces en de waarborgen voor
veiligheid worden verbeterd. Hiervoor wordt een handzame factsheet
ontwikkeld en verspreid via de communicatiekanalen van de betrokken
partners.
Transparantie, herleidbaarheid en controle van opsporingsinformatie
vormen essentiële uitgangspunten voor ons rechtstelsel. Het standaard
anonimiseren van gegevens in het strafdossier door het Openbaar
Ministerie of het anoniem melden van ongebruikelijke transacties worden
daarom als niet-wenselijk en -noodzakelijk gezien. Samen met de
betrokken partijen wordt besproken welke mogelijkheden er zijn om de
veiligheid en het gevoel van veiligheid onder meldingsplichtige instellingen verder te vergroten. Over de uitkomsten van deze gesprekken zal ik
uw Kamer nader berichten.

13
14

Kamerstuk 29 911, nr. 398.
Kamerstuk 29 911, nr. 379.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 911, nr. 417

6

Tegelijkertijd wordt er toezicht gehouden op meldingsplichtige organisaties, bijvoorbeeld op of een poortwachter bewust of onbewust niet
meldt. De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van
terrorisme (hierna: de Wwft) bepaalt dat verschillende autoriteiten toezicht
houden op de naleving van de meldplicht door poortwachters. De
verantwoordelijke toezichthouder verschilt per beroepsgroep; onder meer
het Bureau Financieel Toezicht, de Autoriteit Financiële Markten, De
Nederlandsche Bank, de Belastingdienst/Bureau Toezicht Wwft, de
Kansspelautoriteit en de deken van de Nederlandse orde van advocaten.
Indien de meldplicht onvoldoende wordt nageleefd, kunnen toezichthouders dwingend aanwijzingen geven tot het volgen van een bepaalde
gedragslijn. Bij niet-naleving kunnen er bestuurlijke boetes en een last
onder dwangsom op worden gelegd. Deze worden door de toezichthouders, conform de verplichtingen uit de Wwft, gepubliceerd op hun
website.
Indien nodig kan er aangifte worden gedaan bij de officier van justitie, die
vervolgens een strafrechtelijk onderzoek kan instellen. Het niet naleven
van de Wwft wordt beschouwd als een economisch delict waarop een
gevangenisstraf van maximaal twee jaar, een taakstraf of een geldboete
staat. Hierbij kunnen ook nog bijkomende straffen worden opgelegd, zoals
het tijdelijk stilleggen van de onderneming waarmee het delict is begaan.
Colorverbod Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s)
In het najaar van 2022 heb ik uw Kamer toegezegd te bezien of het
noodzakelijk is om een nieuwe wettelijke grondslag te creëren, zodat
gemeenten het zogenaamde colorverbod (het verbod op het dragen, bezit
of vervoeren van hesjes door nog niet definitief verboden criminele
motorbendes) weer op kunnen nemen in hun Algemene plaatselijke
verordening (APV). De Hoge Raad heeft namelijk in december 2021 artikel
2:50a van de APV van de gemeente Haarlem, die zag op het colorverbod,
onverbindend verklaard.15 Het lid Ellian heeft over deze uitspraak eerder
Kamervragen gesteld.16 Voor de beantwoording van dit vraagstuk heb ik
advies ingewonnen bij het Landelijk Strategisch Overleg OMG (LSO).17
Volgens het Landelijk Strategisch Overleg OMG’s zijn er momenteel
voldoende wettelijke mogelijkheden om te handhaven op het dragen van
colors door verboden OMG’s, vanaf de eerste verbodenverklaring van een
OMG tot aan een definitief verbod. Het Landelijk Strategisch Overleg
OMG’s benadrukt dat recent het instrumentarium is aangevuld, op grond
waarvan kan worden gehandhaafd op nog niet definitief verboden
OMG’s.18 Met de wijziging van artikel 2:20 van het Burgerlijk Wetboek
(verruiming van de mogelijkheden tot het verbieden van rechtspersonen)
kan de rechter namelijk organisaties die in eerste aanleg zijn verboden
een bevel geven om specifieke activiteiten na te laten, zoals het dragen
van colors door OMGs.
Het Landelijk Strategisch Overleg OMG’s onderstreept dat de bestaande
mogelijkheden effectief moeten worden toegepast. Ook constateert het
LSO dat de behoefte aan een wettelijke grondslag kan wijzigen, afhan15

Zie Hoge Raad, 24 december 2021, ECLI:NL:HR:2021:1946.
Aanhangsel Handelingen II 2022/23, nr. 37.
Het LSO informeert en adviseert de Minister van Justitie en Veiligheid namens de samenwerkende partners die deelnemen aan de Regionale en Landelijke Informatie- en Expertise Centra
(Belastingdienst Directie MKB en FIOD, politie, Openbaar Ministerie, lokaal bestuur, Koninklijke
Marechaussee) in de aanpak van Outlaw Motorcycle Gangs.
18
Dit betreft de wijziging van artikel 2:20, vijfde lid van het Burgerlijk Wetboek in relatie met
artikel 184a, tweede lid van het Wetboek van Strafrecht, die met ingang van 1 januari 2022 in
werking is getreden (Stb. 2021, nr. 346).
16
17

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 911, nr. 417

7

kelijk van ontwikkelingen in de jurisprudentie en de toepassing van het
recent aangevulde instrumentarium.
Ik neem het advies van het Landelijk Strategisch Overleg OMG’s integraal
over, houd deze ontwikkelingen samen met hen nauwlettend in de gaten
en zal zo nodig opnieuw naar dit vraagstuk kijken.
Corruptie
Uit recentelijke strafrechtelijke onderzoeken is gebleken dat corrupte
ambtenaren meer dan eens te linken zijn aan de georganiseerde criminaliteit. Op dit moment voer ik gesprekken met de relevante partners en het
maatschappelijk middenveld om te zien hoe de huidige aanpak van
ambtelijke corruptie verder kan worden versterkt. Opsporing is daarbij
belangrijk, maar het voorkomen van ambtelijke corruptie door het
uitdragen van een krachtig integriteitsbeleid op ieder niveau van het
openbaar bestuur is cruciaal. Ik ben daarom met de Minister van
Binnenlandse Zaken – die verantwoordelijk is voor het bestuurlijke en
ambtelijke integriteitsbeleid – in gesprek hoe het anti-corruptiebeleid en
het integriteitsbeleid elkaar beter kunnen versterken. Recente casussen bij
overheidsdiensten hebben laten zien dat het bewustzijn over het
herkennen van de corruptiesignalen bij organisaties moet worden
geborgd en vergroot.
Conform mijn toezegging tijdens de begrotingsbehandeling van het
Ministerie van Justitie en Veiligheid van 17 november 2022 (Handelingen
II 2022/23, nr. 24, items 6 en 11) zal ik nadrukkelijk het risico op corruptie
en de noodzaak voor een versterkte aanpak onder de aandacht van andere
departementen brengen. Iedere overheidsorganisatie moet zich bewust
zijn van de aantrekkelijkheid die ze hebben voor criminelen en daar
maatregelen voor nemen. Om een zo volledig mogelijk zicht te krijgen op
de risico’s en de stand van zaken van ambtelijke én niet-ambtelijke
corruptie, wordt hier een verkennend onderzoek naar uitgevoerd.
Daarnaast wordt ook verkend in hoeverre meetinstrumenten zoals de
National Risk Assessment Witwassen, waarin aandacht wordt besteed aan
corruptie, mogelijkerwijs hier al dan niet in aangepaste vorm een rol in
kunnen spelen.
Tot slot
Met de krachtige brede aanpak, maar ook focus, altijd blijven leren en
bijsturen, zorgen we dat we de georganiseerde criminaliteit van alle
kanten insluiten. De aanpak van georganiseerde, ondermijnende
criminaliteit blijft de komende jaren een niet aflatende strijd voor de
bescherming van onze rechtsstaat en de veiligheid in Nederland.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
D. Yeşilgöz-Zegerius

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 911, nr. 417

8