Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 127

Regels met betrekking tot versnelde
ontwikkeling en verwezenlijking van ruimtelijke
en infrastructurele projecten (Crisis- en
herstelwet)

Nr. 2

VOORSTEL VAN WET
Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben dat het wenselijk is bijzondere
wettelijke voorzieningen te treffen voor een versnelde ontwikkeling en
verwezenlijking van ruimtelijke en infrastructurele projecten, teneinde bij
te dragen aan de bestrijding van de economische crisis alsmede met dat
doel diverse wettelijke bepalingen te wijzigen;
Zo is het, dat Wij, de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg
der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij
goedvinden en verstaan bij deze:

HOOFDSTUK 1 BIJZONDERE BEPALINGEN VOOR PROJECTEN
AFDELING 1 TOEPASSINGSBEREIK VAN DIT HOOFDSTUK
Artikel 1.1
1. Afdeling 2 is van toepassing op alle besluiten die krachtens enig
wettelijk voorschrift zijn vereist voor de ontwikkeling of verwezenlijking
van de in bijlage I bij deze wet bedoelde categorieën ruimtelijke en
infrastructurele projecten dan wel voor de in bijlage II bij deze wet
bedoelde ruimtelijke en infrastructurele projecten.
2. Afdeling 3 is van toepassing op de in bijlage II bij deze wet bedoelde
ruimtelijke en infrastructurele projecten.
Artikel 1.2
Bij algemene maatregel van bestuur op de voordracht van Onze
Minister-President, Minister van Algemene Zaken, en Onze Minister of
Onze Ministers wie het mede aangaat, kunnen categorieën van ruimtelijke
en infrastructurele projecten worden toegevoegd aan bijlage I bij deze
wet, kunnen ruimtelijke en infrastructurele projecten worden toegevoegd
aan bijlage II bij deze wet en kunnen wettelijke voorschriften worden
toegevoegd aan bijlage III bij deze wet.

KST134714
0910tkkst32127-2
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

1

AFDELING 2 PROCEDURES

§ 2.1 Voorbereiding besluiten
Artikel 1.3
Artikel 3:9 van de Algemene wet bestuursrecht is van overeenkomstige
toepassing op onderzoeken die aan een besluit ten grondslag zijn gelegd.

§ 2.2 Beperking beroepsrecht
Artikel 1.4
In afwijking van artikel 8:1, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht kan een niet tot de centrale overheid behorende rechtspersoon die
krachtens publiekrecht is ingesteld of een niet tot de centrale overheid
behorend bestuursorgaan geen beroep instellen tegen een besluit, indien
dat besluit niet is gericht tot die rechtspersoon of tot een orgaan van die
rechtspersoon, onderscheidenlijk tot dat bestuursorgaan of tot de
rechtspersoon waartoe dat bestuursorgaan behoort.

§ 2.3 Passeren gebreken
Artikel 1.5
1. Een besluit waartegen bezwaar is gemaakt of beroep is ingesteld, kan
ondanks schending van een geschreven of ongeschreven rechtsregel of
algemeen rechtsbeginsel, door het orgaan dat op het bezwaar of beroep
beslist, in stand worden gelaten indien aannemelijk is dat de belanghebbenden daardoor niet zijn benadeeld.
2. Artikel 6:22 van de Algemene wet bestuursrecht blijft buiten
toepassing.

§ 2.4 Beroep en hoger beroep
Artikel 1.6
1. De administratieve rechter behandelt het beroep met toepassing van
afdeling 8.2.3 van de Algemene wet bestuursrecht.
2. In afwijking van artikel 6:6 van de Algemene wet bestuursrecht is het
beroep niet-ontvankelijk indien niet is voldaan aan artikel 6:5, eerste lid,
onderdeel d, van die wet.
3. Indien de administratieve rechter het advies van de Stichting
advisering bestuursrechtspraak inwint, brengt de Stichting binnen twee
maanden na het verzoek advies uit.
4. De administratieve rechter doet uitspraak binnen zes maanden na
afloop van de beroepstermijn.
Artikel 1.7
1. Artikel 1.6, vierde lid, is niet van toepassing, indien artikel 8:51a van
de Algemene wet bestuursrecht, dan wel artikel 36, zesde lid, of artikel 39,
zesde lid, van de Wet op de Raad van State of artikel 19, zesde lid, of
artikel 22, zesde lid, van de Wet bestuursrechtspraak bedrijfsorganisatie
wordt toegepast.
2. In dat geval doet de administratieve rechter:
a. binnen zes maanden na afloop van de beroepstermijn een tussenuitspraak, en
b. binnen zes maanden na de verzending van de tussenuitspraak een
einduitspraak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

2

Artikel 1.8
1. Artikel 1.6, vierde lid, is niet van toepassing, indien de administratieve rechter met toepassing van artikel 234 van het Verdrag tot oprichting
van de Europese Gemeenschap prejudiciële vragen stelt.
2. In dat geval worden de vragen binnen zes maanden na afloop van de
beroepstermijn bij tussenuitspraak gesteld.
3. In de tussenuitspraak beslist de rechter zoveel mogelijk ook op de
beroepsgronden die niet door de vragen worden geraakt.
4. Tegen een tussenuitspraak van de rechtbank kan hoger beroep
worden ingesteld tegelijk met het hoger beroep tegen de einduitspraak.
Artikel 1.9
De administratieve rechter laat toetsing van het bestreden besluit aan
een geschreven of ongeschreven rechtsregel achterwege, indien de
rechtsregel niet strekt tot bescherming van de belangen van degene die
zich beroept op schending van die rechtsregel.

§ 2.5 Na vernietiging
Artikel 1.10
1. Indien een bestuursorgaan na vernietiging van een besluit door de
administratieve rechter een nieuw besluit moet nemen, kan het dat besluit
baseren op de feiten waarop het vernietigde besluit berustte, behoudens
voor zover de onjuistheid of het onvoldoende vast staan van deze feiten
een grond voor de vernietiging was.
2. Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing indien een nieuw
besluit wordt genomen ter uitvoering van een tussenuitspraak als bedoeld
in artikel 8:80a van de Algemene wet bestuursrecht.
AFDELING 3 MILIEUEFFECTRAPPORT
Artikel 1.11
Indien op grond van artikel 7.2 van de Wet milieubeheer een milieueffectrapport wordt opgesteld, is:
a. artikel 7.10 van die wet voor zover dat regels stelt over alternatieven
voor de voorgenomen activiteit, niet van toepassing;
b. artikel 7.26 van die wet niet van toepassing.
AFDELING 4 LEX SILENCIO POSITIVO
Artikel 1.12
1. Op de aanvraag om een vergunning als bedoeld in de wettelijke
voorschriften, genoemd in bijlage III bij deze wet, is paragraaf 4.1.3.3 van
de Algemene wet bestuursrecht van toepassing.
2. Indien afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van
toepassing is op de voorbereiding van een besluit omtrent verlening van
een vergunning, is op de aanvraag ervan paragraaf 4.1.3.3 van de
Algemene wet bestuursrecht niet van toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

3

HOOFDSTUK 2 BIJZONDERE VOORZIENINGEN
AFDELING 1 ONTWIKKELINGSGEBIEDEN
Artikel 2.1
In deze afdeling en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan
onder:
a. milieugebruiksruimte: binnen een ontwikkelingsgebied aanwezige
marge tussen de bestaande milieukwaliteit en de voor dat gebied
geldende milieukwaliteitsnormen, die kan worden benut voor milieubelastende activiteiten;
b. milieukwaliteitsnorm: bij wettelijk voorschrift gestelde norm ten
aanzien van de kwaliteit van een onderdeel van het milieu.
Artikel 2.2
1. Bij algemene maatregel van bestuur op de voordracht van Onze
Minister-President, Minister van Algemene Zaken, in overeenstemming
met Onze Minister of Onze Ministers wie het mede aangaat, kan bij wijze
van experiment een gebied voor de duur van ten hoogste tien jaar worden
aangewezen als ontwikkelingsgebied, indien dat met het oog op het
versterken van de duurzame ruimtelijke en economische ontwikkeling van
dat gebied bijzonder aangewezen is.
2. Onze Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer zendt uiterlijk drie maanden na de beëindiging van een
experiment een verslag over de doeltreffendheid en de effecten ervan,
alsmede een standpunt inzake de voortzetting ervan anders dan als
experiment, aan de beide kamers der Staten-Generaal.
Artikel 2.3
1. Voor een ontwikkelingsgebied stelt de gemeenteraad een gebiedsontwikkelingsplan vast. Het plan is gericht op een optimalisering van de
milieugebruiksruimte met het oog op het versterken van een duurzame
ruimtelijke en economische ontwikkeling van dat gebied in samenhang
met het totstandbrengen van een goede milieukwaliteit.
2. Indien het bestemmingsplan of de beheersverordening, bedoeld in
de Wet ruimtelijke ordening, niet in overeenstemming is met het plan,
wordt in het plan voor de desbetreffende onderdelen aangegeven op
welke wijze en binnen welke termijn het bestemmingsplan of de beheersverordening hiermee in overeenstemming wordt gebracht.
3. Een gebiedsontwikkelingsplan bevat:
a. de vanwege het optimaliseren van de milieugebruiksruimte door de
gemeenteraad voorgenomen ruimtelijke plannen en projecten in het
ontwikkelingsgebied;
b. de voorgenomen maatregelen en werken in het gebied ten behoeve
van een goede milieukwaliteit;
c. de in het gebied noodzakelijke maatregelen en werken ter compensatie van het beslag op milieugebruiksruimte door de in het plan
voorziene ruimtelijke ontwikkelingen;
d. zo nodig een fasering en koppeling bij de tenuitvoerlegging van de in
de onderdelen a, b en c bedoelde plannen, projecten, maatregelen en
werken;
e. een raming van de kosten van uitvoering van het plan, een
beschrijving van de wijze waarop daarin zal worden voorzien, en een
beschrijving van de wijze waarop het bereiken van de met het plan
beoogde resultaten zal worden nagestreefd.
4. Afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht is van toepassing.
5. Tegen een gebiedsontwikkelingsplan kan beroep worden ingesteld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

4

bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Indien het
plan gelijktijdig wordt vastgesteld met een bestemmingsplan, worden
beide plannen voor de behandeling en uitspraak op het beroep aangemerkt als één besluit.
6. Indien voor de uitvoering van maatregelen als bedoeld in het derde
lid, onderdelen b en c, enig besluit is vereist, kan het bevoegd gezag, met
inachtneming van desbetreffende bindende besluiten van de Raad van de
Europese Unie, van het Europees Parlement en de Raad gezamenlijk of
van de Commissie van de Europese Gemeenschappen, dat besluit nemen,
voor zover nodig in afwijking van bij algemene maatregel van bestuur
aangegeven bepalingen bij of krachtens:
a. de Flora- en faunawet;
b. de Natuurbeschermingswet 1998;
c. de Ontgrondingenwet;
d. de Wet ammoniak en veehouderij
e. de Wet bodembescherming;
f. de Wet geluidhinder;
g. de Wet geurhinder en veehouderij;
h. de Wet inzake de luchtverontreiniging;
i. de Wet milieubeheer met uitzondering van artikel 5.2b en titel 5.2,
met dien verstande dat uiterlijk tien jaar na vaststelling van het plan
alsnog wordt voldaan aan de bij of krachtens de wet gestelde milieukwaliteitsnormen. Indien er na deze periode niet wordt voldaan aan een
milieukwaliteitsnorm geeft het bevoegd gezag aan op welke wijze alsnog
aan die norm zal worden voldaan.
7. De gemeente draagt zorg voor het uitvoeren van de maatregelen,
bedoeld in het derde lid, onderdelen b en c, binnen een in het plan te
noemen termijn.
8. Werken opgenomen in het gebiedsontwikkelingsplan worden
aangemerkt als openbare werken van algemeen nut in de zin van de
Belemmeringenwet Privaatrecht.
9. Indien voor de uitvoering van werken als bedoeld in het achtste lid
toepassing van de Belemmeringenwet Privaatrecht noodzakelijk is, geldt
in plaats van artikel 4 van die wet dat:
a. tegen een besluit als bedoeld in artikel 2, vijfde lid, of artikel 3,
tweede lid, van die wet een belanghebbende beroep kan instellen bij de
Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State;
b. artikel 7:1 van de Algemene wet bestuursrecht niet van toepassing is,
en
c. de werking van een besluit als bedoeld in artikel 2, vijfde lid, of artikel
3, tweede lid, van de Belemmeringenwet Privaatrecht opgeschort wordt
totdat de beroepstermijn is verstreken.
10. Voor zover een besluit als bedoeld in het zesde lid zijn grondslag
vindt in een gebiedsontwikkelingsplan, kunnen de gronden in beroep
daarop geen betrekking hebben.
AFDELING 2 INNOVATIE
Artikel 2.4
1. Bij algemene maatregel van bestuur op de voordracht van Onze
Minister-President, Minister van Algemene Zaken, in overeenstemming
met Onze Minister of Onze Ministers wie het mede aangaat, kan, met
inachtneming van bindende besluiten van de Raad van de Europese Unie,
van het Europees Parlement en de Raad gezamenlijk of van de Commissie
van de Europese Gemeenschappen, bij wege van experiment worden
afgeweken van het bepaalde bij of krachtens:
a. de Wet ammoniak en veehouderij;
b. de Wet bodembescherming;
c. de Wet geluidhinder;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

5

d. de Wet geurhinder en veehouderij;
e. de Wet inzake de luchtverontreiniging;
f. de Wet milieubeheer met uitzondering van artikel 5.2b en titel 5.2;
g. de Wet ruimtelijke ordening, of
h. de Woningwet.
2. Er kan uitsluitend toepassing worden gegeven aan het eerste lid
indien het experiment bijdraagt aan innovatieve ontwikkelingen en
voldoende aannemelijk is dat uitvoering ervan bijdraagt aan het bestrijden
van de economische crisis en aan de duurzaamheid.
3. Bij de algemene maatregel van bestuur, bedoeld in het eerste lid,
wordt bepaald:
a. welke afwijking of afwijkingen van de betrokken in het eerste lid
genoemde wet of wetten is of zijn toegestaan;
b. de ten hoogste toegestane tijdsduur van die afwijking of afwijkingen,
en
c. de wijze waarop wordt vastgesteld of een afwijking aan haar doel
beantwoordt, en of de tijdsduur daarvan aanpassing behoeft.
4. Onze Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer of Onze Minister voor Wonen, Wijken en Integratie zendt
uiterlijk drie maanden na de beëindiging van een experiment een verslag
over de doeltreffendheid en de effecten ervan, alsmede een standpunt
inzake de voortzetting ervan anders dan als experiment, aan de beide
kamers der Staten-Generaal.
AFDELING 3 RADARZONERING
Artikel 2.5
In deze afdeling wordt:
a. verstaan onder bestemmingsplan: bestemmingsplan als bedoeld in
artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening alsmede een wijzigings- of
uitwerkingsplan als bedoeld in artikel 3.6, eerste lid, onderdeel a of b, van
die wet, een projectbesluit als bedoeld in de artikelen 3.10, 3.27 en 3.29
van die wet, een inpassingplan als bedoeld in de artikelen 3.26 en 3.28 van
die wet, een beheersverordening als bedoeld in artikel 3.38 van die wet en
een besluit als bedoeld in de artikelen 3.40, 3.41 en 3.42 van die wet
alsmede een rijksbestemmingsplan als bedoeld in artikel 10.3 van die wet,
en
b. onder toelichting bij een bestemmingsplan mede verstaan de
onderbouwing bij een projectbesluit als bedoeld in de artikelen 3.10, 3.27
en 3.29 van de Wet ruimtelijke ordening of een besluit als bedoeld in de
artikelen 3.40, 3.41 en 3.42 van die wet.
Artikel 2.6
1. Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op gronden gelegen in
een radarverstoringsgebied voor een radarstation bevat geen bestemmingen of regels omtrent het gebruik van de grond die het oprichten van
bouwwerken mogelijk maken die door hun hoogte onaanvaardbare
gevolgen kunnen hebben voor het beeld van de radar op het radarstation.
2. Bij besluit van Onze Minister van Defensie, genomen in overeenstemming met Onze Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer, worden:
a. de begrenzingen van het radarverstoringsgebied voor een radarstation aangewezen;
b. de maximale hoogte van bouwwerken binnen het radarverstoringsgebied vastgesteld.
3. Bij de voorbereiding van een besluit tot vaststelling van een
bestemmingsplan dat betrekking heeft op gronden als bedoeld in het
tweede lid, onderdeel a, waarbij wordt overwogen bestemmingen aan te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

6

wijzen of regels te geven omtrent het gebruik van de grond die het
oprichten van bouwwerken mogelijk maken die de maximale hoogte,
bedoeld in het tweede lid, onderdeel b, overschrijden, wordt een
beoordeling gemaakt van gevolgen van die bouwwerken voor het zenden
of ontvangen van radiogolven door het radarstation. Onze Minister van
Defensie kan regels stellen met betrekking tot de wijze waarop de
gevolgen, bedoeld in het eerste lid, bij die beoordeling worden bepaald en
beschreven. Die regels kunnen mede betreffen de wijze van de totstandkoming van de beoordeling.
4. De toelichting bij het bestemmingsplan bevat de uitkomsten van de
beoordeling bedoeld in het derde lid, alsmede het oordeel van Onze
Minister van Defensie over de toereikendheid van de beoordeling en over
de aanvaardbaarheid van de in de beoordeling beschreven gevolgen.
5. Het derde en vierde lid zijn van overeenkomstige toepassing bij de
voorbereiding van een besluit tot het verlenen van een ontheffing als
bedoeld in de artikelen 3.6, eerste lid, onderdeel c, 3.22 en 3.23 van de Wet
ruimtelijke ordening ter zake van het oprichten van bouwwerken die de
maximale hoogte, bedoeld in het tweede lid, onderdeel b, overschrijden.
6. Op een besluit als bedoeld in het tweede lid is het krachtens artikel
3.37, eerste lid, van de Wet ruimtelijke ordening bepaalde omtrent de
voorbereiding, vormgeving, inrichting en beschikbaarstelling van
bestemmingsplannen van overeenkomstige toepassing. Op de ministeriële regeling, bedoeld in het derde lid, zijn de krachtens artikel 4.3, eerste
lid, in samenhang met artikel 4.1, vierde lid, van de Wet ruimtelijke
ordening gestelde regels van overeenkomstige toepassing.
7. De regels, bedoeld in het tweede lid, onderdeel b, zijn niet van
toepassing op bouwwerken:
a. die op het tijdstip van inwerkingtreding van deze wet reeds in het
radarverstoringsgebied, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, aanwezig
waren;
b. waarvoor de bouwvergunning vóór dat tijdstip is verleend, of
c. waarvan de bouw in het op dat tijdstip geldende bestemmingsplan is
toegestaan.
AFDELING 4 ENERGIEBESPARINGSINVESTERINGEN IN
HUURWONINGEN
Artikel 2.7
1. In afwijking van artikel 220, derde lid, eerste volzin, van Boek 7 van
het Burgerlijk Wetboek wordt een voorstel tot renovatie van tien of meer
woningen die een bouwkundige eenheid vormen vermoed redelijk te zijn
voor zover:
a. een energie-investeringsaftrek is toegekend op grond van de
krachtens artikel 3.42, tweede lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001
vastgestelde ministeriële regeling;
b. de voorgestelde huurverhoging lager is dan de gemiddelde
geraamde besparing op de energielasten, en
c. de werkzaamheden aan of in de individuele woning ten hoogste drie
weken zullen duren.
2. In afwijking van artikel 220, derde lid, tweede volzin, van Boek 7 van
het Burgerlijk Wetboek kan de huurder die niet met het voorstel instemt,
binnen acht weken na de schriftelijke kennisgeving van de verhuurder een
beslissing van de rechter vorderen omtrent de redelijkheid van het
voorstel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

7

AFDELING 5 TIJDELIJKE VERHUUR TE KOOP STAANDE WONINGEN
Artikel 2.8
In afwijking van artikel 16, eerste lid, van de Leegstandwet is artikel 247
van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek van toepassing op vergunningen
voor huur en verhuur van woonruimte als bedoeld in artikel 15, eerste lid,
onderdeel b, van de Leegstandwet. Artikel 16, negende lid, van de
Leegstandwet is niet van toepassing op vergunningen als bedoeld in
artikel 15, eerste lid, aanhef, van die wet inzake zodanige woonruimte.
AFDELING 6 VERSNELDE UITVOERING VAN WONINGBOUWPROJECTEN
Artikel 2.9
1. Deze afdeling is van toepassing op de uitvoering van projecten ten
behoeve van de bouw, in een aaneengesloten gebied, van ten minste 20
nieuwe woningen, en ten hoogste:
a. in geval van twee ontsluitingswegen met een gelijkmatige verkeersverdeling: 2 000 nieuwe woningen, dan wel
b. in geval van één ontsluitingsweg: 1 500 nieuwe woningen.
2. Projecten als bedoeld in het eerste lid die in elkaars nabijheid liggen
of zullen zijn gelegen, vallen uitsluitend onder het toepassingsbereik van
deze afdeling, indien de aantallen woningen in die projecten gezamenlijk
onder het toepasselijke maximum aantal woningen als bedoeld in het
eerste lid blijven.
3. Deze afdeling is niet van toepassing indien voor de uitvoering van
een project als bedoeld in het eerste lid een vergunning op grond van
artikel 19d, eerste lid, van de Natuurbeschermingswet 1998 is vereist.
Artikel 2.10
1. Op verzoek of ambtshalve kan de gemeenteraad ten aanzien van een
project als bedoeld in artikel 2.9, eerste lid, een projectuitvoeringsbesluit
vaststellen, waaronder begrepen de vaststelling dat deze afdeling op het
project van toepassing is.
2. Op de ontwikkeling en verwezenlijking van een project als bedoeld in
artikel 2.9, eerste lid, ten aanzien waarvan een projectuitvoeringsbesluit is
vastgesteld, zijn de wettelijke voorschriften krachtens welke daarvoor een
vergunning, ontheffing, vrijstelling of enig ander besluit is vereist, niet
van toepassing, met uitzondering van de Flora- en faunawet.
3. Het projectuitvoeringsbesluit strekt ter vervanging van de besluiten
die vereist zouden zijn geweest krachtens de in het tweede lid bedoelde
wettelijke voorschriften.
4. Uit het projectuitvoeringsbesluit en de daarbij behorende toelichting
blijkt welke gevolgen aan de uitvoering zijn verbonden en op welke wijze
rekening is gehouden met de daarbij betrokken belangen, waaronder in
elk geval de belangen ter bescherming waarvan de wettelijke voorschriften strekken die ingevolge het het tweede lid niet van toepassing zijn en,
voor zover van toepassing, hoofdstuk V, paragraaf 1, van de Monumentenwet 1988.
5. Bij een projectuitvoeringsbesluit worden de bij of krachtens wet of
verordening vastgestelde toetsingskaders toegepast en normen in acht
genomen. Voor zover de wet of verordening afwijking van die toetsingskaders of normen toestaat, kan het projectuitvoeringsbesluit daarin
voorzien.
6. Aan het projectuitvoeringsbesluit kunnen ter bescherming van de in
het vierde lid bedoelde belangen voorschriften worden verbonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

8

Artikel 2.11
Op de voorbereiding van de beslissing tot vaststelling van het projectuitvoeringsbesluit is afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van
toepassing. Zienswijzen kunnen naar voren worden gebracht door een
ieder.
Artikel 2.12
Voor zover het projectuitvoeringsbesluit en het bestemmingsplan niet
met elkaar in overeenstemming zijn, geldt het projectuitvoeringsbesluit
als projectbesluit als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, onderdeel f, van de
Wet ruimtelijke ordening.
Artikel 2.13
1. Tegen een besluit als bedoeld in artikel 2.10, eerste lid, kan een
belanghebbende beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State.
2. In afwijking van artikel 1.6, vierde lid, beslist de Afdeling bestuursrechtspraak binnen vier maanden na afloop van de beroepstermijn.
3. De artikelen 1.7 en 1.8 zijn van overeenkomstige toepassing, met
dien verstande dat de in die artikelen genoemde termijnen worden
bepaald op vier maanden.
Artikel 2.14
Een besluit als bedoeld in artikel 2.10, eerste lid, treedt in werking daags
na afloop van de beroepstermijn. Indien gedurende die termijn beroep
wordt ingesteld, wordt de inwerkingtreding opgeschort totdat de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State op het beroep heeft beslist.
Artikel 2.15
Van de Wet ruimtelijke ordening zijn van overeenkomstige toepassing:
a. afdeling 6.1;
b. afdeling 6.4, met dien verstande dat voor aanvang van de bouw van
bouwplannen als bedoeld in artikel 6.12, eerste lid, van die wet een
melding aan burgemeester en wethouders wordt gedaan en dat burgemeester en wethouders een beschikking met de inhoud van artikel 6.17
van die wet geven bij de start van de bouw, gericht aan een eigenaar van
gronden waarop gebouwd wordt.
Artikel 2.16
Het is verboden in strijd te handelen met een projectuitvoeringsbesluit
of een daaraan verbonden voorschrift.
Artikel 2.17
1. Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens
deze afdeling zijn belast de bij besluit van burgemeester en wethouders
aangewezen ambtenaren.
2. De krachtens het eerste lid aangewezen ambtenaren zijn bevoegd
met medeneming van de benodigde apparatuur een woning binnen te
treden zonder toestemming van de bewoner.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

9

HOOFDSTUK 3 WIJZIGING VAN DIVERSE WETTEN
Artikel 3.1
In onderdeel J, onder 2, van de bijlage bij de Algemene wet
bestuursrecht wordt «9b, derde lid» vervangen door «9b, vierde lid» en
wordt na «9d, tweede en derde lid,» ingevoegd: 9e, vierde lid, 9f, zesde
lid,.
Artikel 3.2
De Elektriciteitswet 1998 wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 9b wordt als volgt gewijzigd:
1. De aanhef van het eerste lid komt te luiden: De procedure, bedoeld in
artikel 3.35, eerste lid, aanhef en onderdeel c, van de Wet ruimtelijke
ordening, is van toepassing op de aanleg en uitbreiding van:.
2. Onder vernummering van het tweede en derde lid tot derde en
vierde lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
2. De procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en onderdeel
c, van de Wet ruimtelijke ordening is eveneens van toepassing op de
uitbreiding van een productie-installatie voor de opwekking van andere
dan duurzame elektriciteit, met inbegrip van de aansluiting van die
installatie op een net, indien door die uitbreiding de capaciteit van die
productie-installatie wordt vergroot tot ten minste 500 MW.
3. In het derde lid (nieuw), aanhef, wordt «eerste lid» vervangen door:
eerste of tweede lid.
4. Het vierde lid (nieuw) komt te luiden:
4. Indien, in aanmerking genomen de omvang, aard en ligging van een
installatie als bedoeld in het eerste of tweede lid, alsmede het aantal voor
de aanleg of uitbreiding van die installatie benodigde besluiten, redelijkerwijs niet valt te verwachten dat toepassing van de procedure, bedoeld
in het eerste of tweede lid, de besluitvorming in betekenende mate zal
versnellen of daaraan anderszins aanmerkelijke voordelen zijn verbonden,
kan Onze Minister bepalen dat:
a. geen van de procedures, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid,
b. uitsluitend de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en
onderdeel a,
c. uitsluitend de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en
onderdeel b, of
d. de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en onderdeel
a, gevolgd door de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en
onderdeel b, van de Wet ruimtelijke ordening, van toepassing zijn of is op
de aanleg of de uitbreiding van die installatie. Onze Minister hoort de
producent en de betrokken bestuursorganen over een voornemen
toepassing te geven aan de bevoegdheid, bedoeld in de eerste volzin.
B
In de artikelen 9d, eerste, tweede en derde lid, en 20c, eerste, tweede en
derde lid, wordt «3.35, eerste lid, onderdeel a» vervangen door: 3.35,
eerste lid, onderdeel b.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

10

C
Na artikel 9d worden drie artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 9e
1. Provinciale staten zijn bevoegd voor de aanleg of uitbreiding van een
productie-installatie voor opwekking van duurzame elektriciteit met
behulp van windenergie met een capaciteit van ten minste 10 maar niet
meer dan 100 MW, met inbegrip van de aansluiting van die installatie op
een net, gronden aan te wijzen en daarvoor een inpassingsplan als
bedoeld in artikel 3.26, eerste lid, van de Wet ruimtelijke ordening vast te
stellen. De gemeenteraad is voor de duur van tien jaren na de vaststelling
van het inpassingsplan niet bevoegd voor die gronden een bestemmingsplan vast te stellen.
2. Provinciale staten geven in ieder geval toepassing aan de bevoegdheid op grond van het eerste lid indien een producent een voornemen tot
de aanleg of uitbreiding van een productie-installatie als bedoeld in het
eerste lid schriftelijk bij hen heeft gemeld. Voor het doen van de melding
en de daarbij te verstrekken gegevens kunnen provinciale staten een
formulier vaststellen.
3. Artikel 3.26, tweede en derde lid, van de Wet ruimtelijke ordening is
van overeenkomstige toepassing. Artikel 3.26, vijfde lid, van de Wet
ruimtelijke ordening is niet van toepassing.
4. Ten aanzien van de bevoegdheden en verplichtingen, bedoeld in
artikel 3.3, in samenhang met § 3.4.1 en § 3.4.2, of in artikel 3.6, eerste lid,
van de Wet ruimtelijke ordening, dan wel in Hoofdstuk IV, afdeling 1, van
de Woningwet, met uitzondering van artikel 57 van die wet, treden
gedeputeerde staten in de plaats van burgemeester en wethouders.
Artikel 3.26, vierde lid, tweede tot en met vierde volzin, is van overeenkomstige toepassing.
5. Onze Minister kan op verzoek van provinciale staten bepalen dat het
eerste lid niet van toepassing is op een productie-installatie als bedoeld in
dat lid, indien:
a. in aanmerking genomen de omvang, aard en ligging van de
desbetreffende productie-installatie, redelijkerwijze niet valt te verwachten
dat toepassing van het eerste lid de besluitvorming in betekenende mate
zal versnellen of daaraan anderszins aanmerkelijke voordelen zijn
verbonden, of
b. provinciale staten anders dan ter uitvoering van het eerste lid reeds
voldoende bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen van het Rijk
met betrekking tot de opwekking op land van duurzame elektriciteit met
behulp van windenergie.
Artikel 9f
1. Gedeputeerde staten coördineren de voorbereiding en bekendmaking van de besluiten, aangewezen op grond van artikel 9d, eerste lid,
ten behoeve van de aanleg of uitbreiding van een productie-installatie als
bedoeld in artikel 9e, eerste lid.
2. Gedeputeerde staten nemen de in het eerste lid bedoelde besluiten
met uitsluiting van het in eerste aanleg bevoegde bestuursorgaan, tenzij
dit een bestuursorgaan van het Rijk is.
3. Gedeputeerde staten geven ten aanzien van de ontwerpen van de
besluiten, bedoeld in het eerste lid, gezamenlijk toepassing aan artikel
3:11, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht en voegen de
kennisgevingen, bedoeld in artikel 3:12 van die wet, samen in een
kennisgeving die door hen wordt gedaan.
4. Voor zover de aanleg of de uitbreiding, bedoeld in het eerste lid,
onevenredig wordt belemmerd door bepalingen die – al dan niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

11

krachtens de wet – bij of krachtens een regeling van een gemeente of
waterschap zijn vastgesteld, kunnen die bepalingen bij het nemen of
uitvoeren van de besluiten, bedoeld in het eerste lid, om dringende
redenen buiten toepassing worden gelaten.
5. Artikel 3.33, tweede en vierde tot en met zevende lid, van de Wet
ruimtelijke ordening is van overeenkomstige toepassing.
6. Onze Minister kan op verzoek van gedeputeerde staten bepalen dat
het eerste lid niet van toepassing is op een productie-installatie als
bedoeld in artikel 9e, eerste lid, indien:
a. in aanmerking genomen de omvang, aard en ligging van de
desbetreffende productie-installatie, redelijkerwijze niet valt te verwachten
dat toepassing van het eerste lid de besluitvorming in betekenende mate
zal versnellen of daaraan anderszins aanmerkelijke voordelen zijn
verbonden, of
b. gedeputeerde staten anders dan ter uitvoering van het eerste lid
reeds voldoende bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen van het
Rijk met betrekking tot de opwekking op land van duurzame elektriciteit
met behulp van windenergie.
Artikel 9g
De aanleg of uitbreiding van een productie-installatie als bedoeld in
artikel 9e, eerste lid, wordt voor de toepassing van de Belemmeringenwet
Privaatrecht aangemerkt als openbaar werk van algemeen nut. Artikel
3.36a, derde lid, van de Wet ruimtelijke ordening is van overeenkomstige
toepassing.
D
Op het tijdstip van inwerkingtreding van artikel 2.1 van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht komt artikel 9e, vierde lid, als volgt
te luiden:
4. Gedeputeerde staten oefenen de bevoegdheden en voeren de
verplichtingen, bedoeld in artikel 3.6, eerste lid, van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht uit en beslissen op een aanvraag om een
omgevingsvergunning voor een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste
lid, onder a, b, c of g, van die wet. Gedeputeerde staten zenden terstond
een afschrift aan burgemeester en wethouders van beschikkingen die zijn
gegeven met toepassing van de bevoegdheden, bedoeld in de eerste
volzin.
E
Indien het bij koninklijke boodschap van 20 mei 2009 ingediende
voorstel van wet tot vaststelling van overgangsrecht en wijziging van
diverse wetten ten behoeve van de invoering van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht (Invoeringswet Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht (31 953) tot wet is of wordt verheven en artikel 9.13,
onderdeel R, van die wet in werking treedt, wordt in artikel 9f, vijfde lid,
«vierde tot en met zevende lid» vervangen door: vierde tot en met zesde
lid.
F
Artikel 20a wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid komt te luiden:
1. De procedure bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en onderdeel
c, van de Wet ruimtelijke ordening, is van toepassing op een uitbreiding
van het landelijke hoogspanningsnet, voor zover het betreft de van dat net

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

12

deel uitmakende netten bestemd voor het transport van elektriciteit op
een spanningsniveau van 220 kV of hoger en die als zodanig worden
bedreven, en de van dat net deel uitmakende landsgrensoverschrijdende
netten op een spanningsniveau van 500 V of hoger, met inbegrip van de
aansluitingen op die netten.
2. Het derde lid komt te luiden:
3. Indien, in aanmerking genomen de omvang, aard en ligging van een
net als bedoeld in het eerste lid, alsmede het aantal voor de aanleg of
uitbreiding van dat net benodigde besluiten, redelijkerwijs niet valt te
verwachten dat toepassing van de procedure, bedoeld in het eerste lid, de
besluitvorming in betekenende mate zal versnellen of daaraan anderszins
aanmerkelijke voordelen zijn verbonden, kan Onze Minister bepalen dat:
a. geen van de procedures, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid,
b. uitsluitend de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en
onderdeel a,
c. uitsluitend de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en
onderdeel b, of
d. de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en onderdeel
a, gevolgd door de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en
onderdeel b, van de Wet ruimtelijke ordening, van toepassing zijn of is op
de uitbreiding van dat net. Onze Minister hoort de beheerder van het net
en de betrokken bestuursorganen over een voornemen toepassing te
geven aan de bevoegdheid, bedoeld in de eerste volzin.
Artikel 3.3
De Gaswet wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 39b wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid komt te luiden:
1. De procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en onderdeel
c, van de Wet ruimtelijke ordening, is van toepassing op:
a. een uitbreiding van het landelijk gastransportnet, voor zover het
betreft de van dat net deel uitmakende leidingen met een druk van ten
minste 40 bar en een diameter van ten minste 45,7 centimeter, met
inbegrip van de aansluitingen op die leidingen;
b. de aanleg of uitbreiding van een landsgrensoverschrijdend gastransportnet als bedoeld in artikel 18h, met inbegrip van de aansluitingen op
zo’n net;
c. de aanleg of uitbreiding van een LNG-installatie met een capaciteit
van ten minste 4 miljard m3, met inbegrip van de aansluiting van de
installatie op een net.
2. Het derde lid komt te luiden:
3. Indien, in aanmerking genomen de omvang, aard en ligging van een
net of een deel daarvan of een installatie als bedoeld in het eerste lid,
alsmede het aantal voor de aanleg of uitbreiding van dat net of die
installatie benodigde besluiten, redelijkerwijze niet valt te verwachten dat
toepassing van de procedure, bedoeld in het eerste lid, de besluitvorming
in betekenende mate zal versnellen of daaraan anderszins aanmerkelijke
voordelen zijn verbonden, kan Onze Minister bepalen dat:
a. geen van de procedures, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid,
b. uitsluitend de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en
onderdeel a,
c. uitsluitend de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en
onderdeel b, of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

13

d. de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en onderdeel
a, gevolgd door de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en
onderdeel b, van de Wet ruimtelijke ordening, van toepassing zijn of is op
de aanleg of uitbreiding van dat net of die installatie. Onze Minister hoort
de beheerder van het net en de betrokken bestuursorganen over een
voornemen toepassing te geven aan de bevoegdheid, bedoeld in de
eerste volzin.
B
In artikel 39d, eerste en derde lid, wordt «3.35, eerste lid, onderdeel a»
vervangen door: 3.35, eerste lid, onderdeel b.
Artikel 3.4
De Interimwet stad-en-milieubenadering wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 4 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. De onderdelen b en c worden geletterd c en d.
b. Er wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
b. met betrekking tot milieukwaliteitsnormen, gesteld bij of krachtens
artikel 5.2b of titel 5.2 van de Wet milieubeheer;.
2. Het derde lid wordt als volgt gewijzigd:
a. De puntkomma aan het slot van onderdeel a wordt vervangen door: ,
en.
b. Onder vervanging van «, en» aan het slot van onderdeel b door een
punt vervalt onderdeel c.
B
In artikel 10, tweede lid, aanhef wordt «12, derde lid, onderdelen a tot en
met d, 13, eerste en tweede lid, 14, 15 en 17, eerste tot en met derde lid,»
vervangen door: 14 en 15.
C
Artikel 12, tweede en derde lid, wordt vervangen door een lid, luidende:
2. Op de voorbereiding, het nemen en de terinzagelegging van het
besluit, bedoeld in de artikelen 2 en 3 of 9, zijn artikel 3.8 van de Wet
ruimtelijke ordening en de krachtens die wet gestelde voorschriften
omtrent totstandkoming en inhoud van het bestemmingsplan van
overeenkomstige toepassing met dien verstande dat:
a. burgemeester en wethouders gelijktijdig met de terinzagelegging van
het ontwerpbesluit, bedoeld in de artikelen 2 en 3, het bevoegd gezag in
de gelegenheid stellen advies uit te brengen over het ontwerpbesluit,
tenzij een orgaan van de gemeente als bevoegd gezag of adviseur is
aangewezen;
b. gedeputeerde staten gelijktijdig met de terinzagelegging van het
ontwerpbesluit, bedoeld in artikel 9, het bevoegd gezag in de gelegenheid
stellen advies uit te brengen over het ontwerpbesluit, tenzij een orgaan
van de provincie als bevoegd gezag of adviseur is aangewezen;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

14

c. het bevoegd gezag bij de voorbereiding van zijn advies de bestuursorganen betrekt die ingevolge wettelijk voorschrift zijn aangewezen om
hem terzake van advies te dienen;
d. naar voren gebrachte zienswijzen omtrent het ontwerpbesluit,
bedoeld in artikel 9, zo spoedig mogelijk doch in elk geval daags na afloop
van de terinzagelegging van het ontwerpbesluit aan Onze Minister en
Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit worden
gestuurd.
D
Artikel 13 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid komt als volgt te luiden:
1. Een besluit als bedoeld in artikel 9 behoeft de goedkeuring van Onze
Minister en Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
2. Het derde tot en met zesde lid worden vervangen door een lid,
luidende:
3. Op een besluit van provinciale staten tot wijziging of intrekking van
een besluit als bedoeld in artikel 9 zijn het eerste en tweede lid van
overeenkomstige toepassing.
E
Artikel 14 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «12, 13» vervangen door: 12, eerste en tweede
lid, onderdelen a, c en d.
2. In het tweede lid wordt «12, 13» vervangen door: 12, eerste en
tweede lid, onderdelen a, c en d.
F
Paragraaf 6 vervalt.
G
Artikel 18 komt te luiden:
Artikel 18
Tegen een besluit als bedoeld in de artikelen 2 en 3 kan een belanghebbende beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State.
H
Artikel 25, eerste lid, komt te luiden:
Deze wet vervalt met ingang van 1 januari 2014.
Artikel 3.5
Indien het bij koninklijke boodschap van 20 mei 2009 ingediende
voorstel van wet tot vaststelling van overgangsrecht en wijziging
van diverse wetten ten behoeve van de invoering van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht (Invoeringswet Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht) (31 953) tot wet is of wordt
verheven:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

15

1. vervallen de artikelen 1.1, onderdeel J, en 9.10, onderdeel KKK, van
die wet,
2. wordt artikel 6.2, onderdeel D, van die wet, als volgt gewijzigd:
a. in artikel 46b, derde lid, tweede volzin, wordt «tweede en derde lid»
vervangen door: tweede lid,
b. in artikel 47b, derde lid, wordt na «19g» ingevoegd «, 19ia en 19ib,»
en wordt na «en 19k, eerste en derde lid» ingevoegd: en het bepaalde
krachtens artikel 19kb, en
3. wordt artikel 9.13, van die wet als volgt gewijzigd:
a. onderdeel S wordt als volgt gewijzigd:
1°. in onderdeel 1, wordt «het eerste lid, onderdeel b» vervangen door:
het eerste lid, onderdeel c,
2°. de onderdelen 3, 4 en 5 vervallen, en
b. onderdeel U vervalt.
Artikel 3.6
Aan artikel 9.1.10 van de Invoeringswet Wet ruimtelijke ordening
wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Het recht zoals dat gold vóór het tijdstip van inwerkingtreding van
deze wet blijft van toepassing ten aanzien van een aanvraag om bouwvergunning en een besluit tot verlening daarvan in overeenstemming met
een verleende vrijstelling als bedoeld in het eerste lid.
Artikel 3.7
De Mijnbouwwet wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 141a wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid komt te luiden:
1. De procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en onderdeel
c, van de Wet ruimtelijke ordening, is van toepassing op:
a. een mijnbouwwerk ten behoeve van de opsporing of winning van
koolwaterstoffen in of onder een gebied dat is aangewezen op grond van
de artikelen 10 of 10a van de Natuurbeschermingswet 1998;
b. een mijnbouwwerk ten behoeve van de opslag van stoffen;
c. pijpleidingen die uitsluitend of in hoofdzaak zijn bestemd voor het
vervoer van delfstoffen respectievelijk het vervoer van stoffen in verband
met het opsporen of winnen van delfstoffen respectievelijk het opslaan
van stoffen met behulp van een mijnbouwwerk als bedoeld in onderdeel a
respectievelijk onderdeel b.
2. Het derde lid komt te luiden:
3. Indien, in aanmerking genomen de omvang, aard en ligging van een
mijnbouwwerk of een pijpleiding als bedoeld in het eerste lid, alsmede het
aantal voor de aanleg of de uitbreiding van dat werk of die leiding
benodigde besluiten, redelijkerwijze niet valt te verwachten dat toepassing van de procedures, bedoeld in het eerste lid, de besluitvorming in
betekenende mate zal versnellen of daaraan anderszins aanmerkelijke
voordelen zijn verbonden, kan Onze Minister bepalen dat:
a. geen van de procedures, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid,
b. uitsluitend de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en
onderdeel a,
c. uitsluitend de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en
onderdeel b, of
d. de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en onderdeel
a, gevolgd door de procedure, bedoeld in artikel 3.35, eerste lid, aanhef en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

16

onderdeel b, van de Wet ruimtelijke ordening, van toepassing zijn of is op
de aanleg of de uitbreiding van dat werk of die leiding. Onze Minister
hoort de mijnbouwondernemer en de betrokken bestuursorganen over
een voornemen toepassing te geven aan de bevoegdheid, bedoeld in de
eerste volzin.
B
In artikel 141c, eerste, tweede en derde lid, wordt «3.35, eerste lid,
onderdeel a» vervangen door: 3.35, eerste lid, onderdeel b.
Artikel 3.8
De Natuurbeschermingswet 1998 wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 16 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het derde lid vervalt.
2. In het vijfde lid wordt «beheersplan» vervangen door: beheerplan.
B
Artikel 19a wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. In de eerste volzin wordt na «instandhoudingsdoelstelling»
ingevoegd: , met uitzondering van de doelstellingen, bedoeld in artikel
10a, derde lid,.
b. De tweede volzin komt te luiden: Het beheerplan beschrijft welke bij
of krachtens algemene maatregel van bestuur aangewezen categorieën
projecten en andere handelingen van nationaal belang in het gebied en
daarbuiten, in voorkomend geval onder nader in het beheerplan aangegeven voorwaarden en beperkingen, het bereiken van de instandhoudingsdoelstelling, met uitzondering van de doelstellingen, bedoeld in artikel
10a, derde lid, niet in gevaar brengen, mede gelet op de instandhoudingsmaatregelen die worden getroffen.
c. Er wordt een volzin toegevoegd, luidende: Het beheerplan kan zulks
ook doen ten aanzien van andere handelingen en ontwikkelingen in en
buiten het gebied.
2. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
9. Gedeputeerde staten kunnen in het beheerplan beschrijvingen als
bedoeld in het eerste lid opnemen die betrekking hebben op de doelstellingen, bedoeld in artikel 10a, derde lid.
10. Projecten die niet direct verband houden met of nodig zijn voor het
beheer van een Natura 2000-gebied maar die afzonderlijk of in combinatie
met andere plannen of projecten significante gevolgen kunnen hebben
voor het desbetreffende gebied, worden alleen in een beheerplan
opgenomen indien gedeputeerde staten alvorens het beheerplan wordt
vastgesteld een passende beoordeling hebben gemaakt van de gevolgen
van die projecten voor het gebied waarbij rekening wordt gehouden met
de instandhoudingsdoelstelling van dat gebied, en is voldaan aan de
voorwaarden, genoemd in de artikelen 19g en 19h.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

17

C
In artikel 19b, vierde lid, wordt «tweede» vervangen door «eerste lid,
tweede en derde volzin, tweede» en wordt «en zevende lid» vervangen
door: , zevende, negende en tiende lid.
D
Artikel 19c wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «In de periode totdat het eerste beheerplan
voor het desbetreffende Natura 2000-gebied onherroepelijk is geworden
draagt Onze Minister» vervangen door: Het bevoegd gezag draagt.
2. In het tweede lid wordt «Onze Minister» telkens vervangen door «het
bevoegd gezag» en vervalt: in de periode totdat het eerste beheerplan
voor het desbetreffende Natura 2000-gebied onherroepelijk is geworden,.
3. In het derde lid wordt «Onze Minister» vervangen door: Het bevoegd
gezag.
4. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
5. Onder «bevoegd gezag» als bedoeld in het eerste, tweede en derde
lid, wordt verstaan:
a. Onze Minister, indien:
1°. voor het desbetreffende Natura 2000-gebied geen onherroepelijk
geworden beheerplan als bedoeld in de artikelen 19a of 19b is vastgesteld, of
2°. het gebruik een krachtens artikel 19d, vierde lid, aangewezen project
of andere handeling is, of het gebruik plaatsvindt in of gevolgen heeft
voor categorieën van gebieden die krachtens dat lid zijn aangewezen;
b. gedeputeerde staten, in andere gevallen dan die, bedoeld in
onderdeel a.
6. Het eerste tot en met het vijfde lid zijn niet van toepassing op
bestaand gebruik dat overeenkomstig een beheerplan als bedoeld in de
artikelen 19a of 19b wordt uitgeoefend.
E
Artikel 19d wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt na «instandhoudingsdoelstelling» ingevoegd: ,
met uitzondering van de doelstellingen, bedoeld in artikel 10a, derde lid,.
2. In het derde lid vervalt: gedurende de periode, bedoeld in artikel 19c,
eerste lid.
F
In de artikelen 19e, onderdeel a, en 19f, eerste lid, wordt na «instandhoudingsdoelstelling» ingevoegd: , met uitzondering van de doelstellingen,
bedoeld in artikel 10a, derde lid,.
G
Na artikel 19i worden twee artikelen ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

18

Artikel 19ia
1. Bij besluiten over het toepassen van artikel 19c en het verlenen van
een vergunning als bedoeld in artikel 19d, eerste lid, betrekt het bevoegd
gezag niet de gevolgen die een handeling kan hebben door het veroorzaken van stikstofdepositie op voor stikstof gevoelige natuurlijke habitats
en habitats van soorten in een Natura 2000-gebied in de volgende
gevallen:
a. de handeling is gebruik dat op de referentiedatum, bedoeld in het
zesde lid, werd verricht en is sedertdien niet of niet in betekenende mate
gewijzigd, en heeft sedertdien per saldo geen toename van stikstofdepositie op de voor stikstof gevoelige natuurlijke habitats en habitats van
soorten in een Natura 2000-gebied veroorzaakt;
b. de handeling is een activiteit die na de referentiedatum is begonnen,
of een gebruik dat na de referentiedatum in betekenende mate is
gewijzigd, waarbij is verzekerd dat, in samenhang met voor die activiteit
getroffen maatregelen, de stikstofdepositie op de voor stikstof gevoelige
natuurlijke habitats en habitats van soorten in een Natura 2000-gebied als
gevolg van die activiteit of dat gebruik per saldo niet is toegenomen of zal
toenemen.
2. Met betrekking tot de bepaling van de door handelingen en maatregelen als bedoeld in het eerste lid veroorzaakte of te veroorzaken
stikstofdepositie kunnen bij ministeriële regeling regels worden gesteld.
Daarbij kan onder meer worden geregeld dat hiervoor bij of krachtens
andere wetten bijgehouden of aan een bevoegd gezag overgelegde
gegevens kunnen worden gebruikt.
3. Het bevoegd gezag kan, om verslechtering van de kwaliteit van de
natuurlijke habitats en habitats van soorten te voorkomen, of met het oog
op de verwezenlijking van de in het beheerplan voor het desbetreffende
Natura 2000-gebied beschreven resultaten, bedoeld in artikel 19a, derde
lid, onderdeel a, aan degene wiens handelen stikstofdepositie veroorzaakt
op voor stikstofgevoelige natuurlijke habitats en habitats van soorten de
verplichting opleggen om binnen een door het bevoegd gezag te stellen
termijn:
a. de nodige preventieve of herstelmaatregelen te treffen, met
inachtneming van door het bevoegd gezag gegeven instructies;
b. de handeling te staken of te beperken, of
c. informatie over de handeling te verstrekken.
4. Het bevoegd gezag stelt belanghebbenden in de gelegenheid hun
zienswijze uit te brengen over een voornemen tot het opleggen van een
verplichting als bedoeld in het derde lid, tenzij de verslechtering het
opleggen van een verplichting terstond noodzakelijk maakt.
5. Het is verboden in strijd te handelen met een verplichting als bedoeld
in het derde lid.
6. Onder «referentiedatum» als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a,
wordt verstaan:
a. 7 december 2004, of
b. de datum waarop het desbetreffende gebied is aangewezen ter
uitvoering van richtlijn 79/409/EEG dan wel, ingeval dit eerder is, de
datum waarop het desbetreffende gebied door de Europese Commissie
tot een gebied van communautair belang is verklaard ter uitvoering van
artikel 4, tweede lid, van richtlijn 92/43/EEG, voor zover die aanwijzing,
onderscheidenlijk verklaring plaatsvindt na 7 december 2004.
7. Onder «bevoegd gezag» als bedoeld in het eerste en derde lid, wordt
verstaan:
a. Onze Minister, indien de handeling een krachtens artikel 19d, vierde
lid, aangewezen project of andere handeling is, of de handeling plaatsvindt in of gevolgen heeft voor categorieën van gebieden die krachtens
dat lid zijn aangewezen;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

19

b. gedeputeerde staten, in andere gevallen dan die, bedoeld in
onderdeel a.
Artikel 19ib
1. Ingeval de instandhoudingsdoelstelling voor een Natura 2000-gebied
mede betrekking heeft op doelstellingen als bedoeld in artikel 10a, derde
lid, is artikel 16, eerste tot en met zesde lid, van overeenkomstige
toepassing op handelingen die schadelijk kunnen zijn voor het natuurschoon, voor de natuurwetenschappelijke betekenis van het Natura
2000-gebied anders dan vereist ingevolge de richtlijnen, bedoeld in artikel
10a, tweede lid, of voor dieren en planten in dat gebied, of die het gebied
ontsieren, met dien verstande dat:
a. in het vierde lid in plaats van «het besluit tot aanwijzing als
beschermd natuurmonument, bedoeld in artikel 10» wordt gelezen: het
besluit tot aanwijzing, bedoeld in artikel 10a;
b. in het vijfde lid in plaats van «een beheerplan als bedoeld in artikel
17» wordt gelezen: de beschrijvingen in het desbetreffende beheerplan,
bedoeld in artikel 19a, negende lid;
c. de krachtens het zesde lid aangewezen handelingen de krachtens
artikel 19d, vierde lid, aangewezen handelingen zijn.
2. Ingeval het eerste lid van toepassing is, geldt een aanvraag van een
vergunning als bedoeld in artikel 19d, eerste lid, tevens als een aanvraag
van een vergunning als bedoeld in het artikel 16, eerste lid, in samenhang
met het eerste lid.
3. Ingeval een handeling als bedoeld in het eerste lid bestaand gebruik
is waarop artikel 19d, derde lid, van toepassing is, is in plaats van het
verbod, bedoeld in artikel 16, eerste lid, artikel 19c van overeenkomstige
toepassing, met dien verstande dat de maatregelen, bedoeld in artikel 19c,
eerste en tweede lid, tot doel hebben te voorkomen dat bestaand gebruik
mogelijk nadelige gevolgen heeft voor het Natura 2000-gebied, gelet op
de doelstellingen, bedoeld in artikel 10a, derde lid.
H
Artikel 19j wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. In de aanhef wordt na «instandhoudingsdoelstelling» ingevoegd: ,
met uitzondering van de doelstellingen, bedoeld in artikel 10a, derde lid,.
b. In onderdeel b wordt na «beheerplan» ingevoegd: voor zover dat
betrekking heeft op de instandhoudingsdoelstelling, met uitzondering van
de doelstellingen, bedoeld in artikel 10a, derde lid.
2. In het tweede lid wordt na «instandhoudingsdoelstelling» ingevoegd:
, met uitzondering van de doelstellingen, bedoeld in artikel 10a, derde lid,.
I
Na artikel 19ka worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 19kb
1. Bij ministeriële regeling kunnen regels worden gesteld over de wijze
waarop wordt vastgesteld of projecten, andere handelingen of plannen
een verslechterend of significant verstorend effect kunnen hebben als
bedoeld in artikel 19d, eerste lid, of artikel 19j, eerste lid, alsmede over de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

20

wijze waarop wordt bepaald of projecten of plannen significante gevolgen
kunnen hebben als bedoeld in artikel 19f, eerste lid, of artikel 19j, tweede
lid.
2. De regels, bedoeld in het eerste lid, kunnen onder meer betrekking
hebben op rekenmodellen, onderzoeksmethoden of meetmethoden
waarmee effecten of gevolgen als bedoeld in het eerste lid kunnen
worden bepaald.
Artikel 19kc
1. Bij ministeriële regeling kan aan degenen die bepaalde handelingen
met, gelet op de instandhoudingsdoelstelling, mogelijk nadelige gevolgen
voor een bij die regeling aangewezen Natura 2000-gebied of onderdeel
daarvan, verrichten, laten verrichten, of daartoe het voornemen hebben,
een verplichting worden opgelegd tot het melden van die handeling.
2. In de ministeriële regeling, bedoeld in het eerste lid, wordt geregeld
aan welk bestuursorgaan de melding wordt gericht, en kunnen verder
regels worden gesteld over onder meer:
a. de termijn waarbinnen de melding wordt gedaan;
b. de gegevens die bij de melding worden verstrekt;
c. de wijze waarop de gegevens worden verstrekt.
3. Het eerste lid is niet van toepassing op handelingen waarop artikel
19d, eerste of tweede lid, van toepassing is, en op handelingen met
betrekking tot wegen, vaarwegen, spoorwegen, waterkeringen, havens,
luchthavens en luchtvaart, inclusief het gebruik daarvan.
4. Het is verboden in strijd te handelen met een verplichting als het
bedoeld in het eerste lid.
J
Aan artikel 39 wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Een beroep tegen een besluit tot vaststelling van een beheerplan als
bedoeld in artikel 19a heeft uitsluitend betrekking op de beschrijvingen
van handelingen die het bereiken van de instandhoudingsdoelstelling niet
in gevaar brengen, en de daarbij in voorkomend geval aangegeven
voorwaarden en beperkingen.
K
In artikel 45, eerste lid, wordt «16 en 19d» telkens vervangen door: 6,
19d, en 19ib in samenhang met 16,» en wordt na «19a» ingevoegd: een
passende maatregel als bedoeld in de artikelen 19c, eerste lid, en 19ib in
samenhang met 19c, een oplegging van een verplichting of het geven van
instructies als bedoeld in artikel 19ia, derde lid.
L
Artikel 57 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «16 en 19d» vervangen door «16, 19d, en 19ib
in samenhang met 16» en wordt «artikel 19c» vervangen door: de
artikelen 19c, 19ia en 19ib in samenhang met 19c.
2. In het vierde lid wordt «16 en 19d» vervangen door «16, 19d, en 19ib
in samenhang met 16» en wordt na «verlenen» ingevoegd: , en waarvoor
zij ingevolge de artikelen 19c, 19ia en 19ib in samenhang met 19c,
bevoegd zijn verplichtingen op te leggen en instructies te geven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

21

Artikel 3.9
De onteigeningswet wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 23 worden de onderdelen 2° en 3° vervangen door een
onderdeel, luidende:
2°. een door de burgemeester van de gemeente, waar de betrokken
onroerende zaken zijn gelegen, afgegeven bewijs dat de uitgewerkte
plannen met de daarbij behorende kaarten en grondtekeningen binnen de
betrokken gemeente ter inzage gelegen hebben.
B
Artikel 25 komt te luiden:
Artikel 25
De rechtbank wijst aan de onteigenende partij haar eis niet toe indien:
a. het in artikel 23, onder 1°, bedoelde exemplaar van de Staatscourant
niet is overgelegd;
b. de in artikel 23, onder 2°, bedoelde terinzagelegging niet heeft
plaatsgevonden.
C
In artikel 42a, vijfde lid, vervalt: dan wel de terinzagelegging, bedoeld in
artikel 91,.
D
Artikel 54a wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «artikel 80, eerste lid, dan wel artikel 87,
tweede lid» vervangen door: dan wel artikel 78, tweede lid.
2. Het tweede lid, onderdeel d, komt te luiden:
d. het bewijs, bedoeld in artikel 23, onder 2°;
E
Artikel 54g wordt als volgt gewijzigd:
1. «80, derde lid, en 87, achtste lid» wordt vervangen door: 78, achtste
lid, en 79.
2. «86, derde lid, dan wel 87, zevende lid» wordt vervangen door: dan
wel 78, zevende lid.
F
In artikel 54h wordt «nederlegging ter secretarie» vervangen door:
terinzagelegging.
G
Artikel 61 komt te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

22

Artikel 61
1. Indien tengevolge van oorzaken die de onteigenende partij in staat
was uit de weg te ruimen, met het werk waartoe werd onteigend niet
binnen drie jaar nadat het vonnis van onteigening kracht van gewijsde
heeft gekregen, een aanvang is gemaakt, of de arbeid meer dan drie jaren
mocht zijn gestaakt, of indien uit andere omstandigheden is aan te tonen
dat het werk blijkbaar niet tot stand zal worden gebracht, biedt de
onteigenende partij aan de onteigende partij de mogelijkheid om het
onteigende teruggeleverd te krijgen in de toestand waarin het zich alsdan
bevindt, onder gehoudenheid om in evenredigheid tot de terugontvangen
waarde de schadeloosstelling terug te geven.
2. Indien de onteigende te kennen geeft geen gebruik te maken van de
ingevolge het eerste lid aangeboden mogelijkheid, kan hij een vordering
indienen tot uitkering van een door de rechter naar billijkheid te bepalen
schadeloosstelling boven de reeds ontvangen schadeloosstelling.
3. Indien de onteigenende partij niet binnen drie maanden na verloop
van de in het eerste lid bedoelde termijn een aanbod tot teruglevering
heeft gedaan, kan de onteigende partij, naar haar keuze, hetzij bij de
rechter het afgestane terugvorderen in de toestand waarin het zich alsdan
bevindt, onder gehoudenheid om in evenredigheid tot de terugontvangen
waarde de schadeloosstelling terug te geven, hetzij een vordering
indienen tot uitkering van een door de rechter naar billijkheid te bepalen
schadeloosstelling boven de reeds ontvangen schadeloosstelling.
4. Onder werk waartoe werd onteigend als bedoeld in het eerste lid
worden mede verstaan: niet ingrijpende aanpassingen of aanpassingen
van geringe omvang van het werk ten behoeve waarvan onteigend wordt
dan wel aanpassingen van het werk die passen binnen het kader ter
uitvoering waarvan tot onteigening wordt overgegaan.
H
Artikel 62 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. Onder de onteigening van onroerende zaken of rechten ten behoeve
van waterkeringen, bedoeld in het eerste lid, wordt mede begrepen de
onteigening voor de aanleg en verbetering van de in dat lid bedoelde
werken en rechtstreeks daaruit voortvloeiende bijkomende voorzieningen
ter uitvoering van:
a. een bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3.1, eerste lid, van de
Wet ruimtelijke ordening;
b. een projectbesluit als bedoeld in artikel 3.10, eerste lid, 3.27 of 3.29
van de Wet ruimtelijke ordening;
c. een inpassingsplan als bedoeld in artikel 3.26 of 3.28 van de Wet
ruimtelijke ordening.
I
In artikel 63, tweede lid, wordt «ter secretarie van» vervangen door:
binnen.
J
In artikel 64a, derde lid, wordt «op de secretarie van» vervangen door:
binnen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

23

K
Artikel 64b, eerste lid, komt te luiden:
1. De artikelen 2, 3, 4, 17 tot en met 20, en 22 tot en met 61 zijn van
toepassing.
L
1. Artikel 72a wordt als volgt gewijzigd:
a. Onder vernummering van het tweede en derde lid tot derde en
vierde lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
2. Onder de onteigening, bedoeld in het eerste lid, wordt mede
begrepen de onteigening voor de aanleg en verbetering van de in dat lid
bedoelde werken en rechtstreeks daaruit voortvloeiende bijkomende
voorzieningen ter uitvoering van:
a. een bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3.1, eerste lid, van de
Wet ruimtelijke ordening;
b. een projectbesluit als bedoeld in artikel 3.10, eerste lid, 3.27 of 3.29
van de Wet ruimtelijke ordening;
c. een inpassingsplan als bedoeld in artikel 3.26 of 3.28 van de Wet
ruimtelijke ordening.
b. In het vierde lid (nieuw), onder 5°, wordt «op de secretarieën der»
vervangen door: binnen de.
2. Op het tijdstip van inwerkingtreding van artikel 2.1 van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht komt artikel 72a, tweede lid,
onderdeel b, te luiden:
b. een omgevingsvergunning waarbij met toepassing van artikel 2.12,
eerste lid, onder a, onder 3°, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, van het bestemmingsplan of het inpassingsplan wordt afgeweken.
M
Titel IV komt te luiden:
TITEL IV. ONTEIGENING IN HET BELANG VAN DE RUIMTELIJKE
ONTWIKKELING, VAN DE VOLKSHUISVESTING, VAN DE
OPENBARE ORDE EN VAN DE HANDHAVING VAN DE OPIUMWET
Artikel 77
1. Onteigening, bedoeld in deze titel kan plaatsvinden:
1°. ten behoeve van de uitvoering van of ter handhaving van de
feitelijke toestand overeenkomstig een bestemmingsplan of een
inpassingsplan als bedoeld in artikel 3.26 of 3.28 van de Wet ruimtelijke
ordening;
2°. ten behoeve van de uitvoering van een bouwplan, dan wel een plan
van werken, geen bouwwerken zijnde, of een plan van werkzaamheden
voor het opheffen van ernstig achterstallig onderhoud in het belang van
de volkshuisvesting, mits een hierop betrekking hebbend besluit op grond
van artikel 13 van de Woningwet dan wel een besluit tot toepassing van
bestuursdwang of oplegging van een last onder dwangsom wegens
overtreding van het bepaalde bij of krachtens artikel 1a, 1b, 7b of 13 van
de Woningwet onherroepelijk is geworden;
3°. ten behoeve van de uitvoering van een projectbesluit als bedoeld in
artikel 1.1, eerste lid, onder f, van de Wet ruimtelijke ordening;
4°. ten behoeve van de ontruiming van oppervlakten in het belang van
de volkshuisvesting;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

24

5°. ten behoeve van de verwijdering van een of meer ontruimde,
onbewoonbaar verklaarde woningen of van een of meer niet meer in
gebruik zijnde andere gebouwen, indien deze woningen of gebouwen
dermate in verval zijn geraakt of verminkt, dat zij de omgeving in ernstige
mate ontsieren;
6°. ten behoeve van de uitvoering van een besluit als bedoeld in artikel
3.30, 3.33 of 3.35 van de Wet ruimtelijke ordening, alsmede met voorzieningen die met de uitvoering van zodanig besluit rechtstreeks verband
houden;
7°. van een gebouw als bedoeld in artikel 14 van de Woningwet ten
behoeve van de handhaving van de openbare orde rond dat gebouw of
van de artikelen 2 en 3 van de Opiumwet in zodanig gebouw, indien de
uitoefening van de bevoegdheden, bedoeld in artikel 14, eerste lid, van de
Woningwet, geen uitzicht heeft geboden op een duurzaam herstel van de
openbare orde rond dat gebouw welke is verstoord door gedragingen in
het gebouw, onderscheidenlijk het duurzaam achterwege blijven van een
overtreding van artikel 2 of 3 van de Opiumwet in dat gebouw;
8°. van een gebouw, een open erf of een terrein als bedoeld in artikel 97
van de Woningwet ten behoeve van het opheffen van een overtreding als
bedoeld in dat artikel, indien de toepassing van de bevoegdheden,
bedoeld in artikel 14, eerste lid, van de Woningwet, geen uitzicht heeft
geboden op het duurzaam achterwege blijven van een zodanige
overtreding.
2. In dit artikel wordt verstaan onder:
1°. bouwplan: een project tot het plaatsen, het geheel of gedeeltelijk
oprichten, vernieuwen of veranderen alsmede het vergroten van een of
meer bouwwerken;
2°. plan van werken, geen bouwwerken zijnde: een project tot het
aanleggen, het geheel of gedeeltelijk vernieuwen of veranderen alsmede
het vergroten van een of meer werken, geen bouwwerken zijnde;
3°. plan van werkzaamheden: een project tot het verrichten van een of
meer werkzaamheden.
3. Een bouwplan kan mede een plan van werken, geen bouwwerken
zijnde, of een plan van werkzaamheden omvatten. Een plan van werken,
geen bouwwerken zijnde, kan mede een plan van werkzaamheden
omvatten.
4. In de in het eerste lid genoemde gevallen geschiedt de onteigening
overeenkomstig de volgende artikelen.
Artikel 78
1. Onteigening ten name van ten name van een publiekrechtelijk
lichaam of van een rechtspersoon met volledige rechtsbevoegdheid,
toegelaten ingevolge artikel 70 of 70j van de Woningwet, heeft op verzoek
van het algemeen bestuur van dat lichaam, Onze Minister wie het aangaat
of die rechtspersoon, plaats uit kracht van een koninklijk besluit. Alvorens
omtrent het verzoek tot onteigening wordt beslist, wordt de Raad van
State gehoord. Bij de indiening van het verzoek legt de verzoeker de
stukken en gegevens, bedoeld in artikel 79, over aan Onze Minister wie
het aangaat.
2. Op de voorbereiding van het besluit tot onteigening is afdeling 3.4
van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing. De in artikel 3:12 van
de Algemene wet bestuursrecht bedoelde kennisgeving wordt gedaan
door de burgemeester van de gemeente waar de betrokken onroerende
zaken zijn gelegen. Terinzagelegging geschiedt tevens binnen de
gemeente waar de betrokken onroerende zaken zijn gelegen. In ieder
geval worden ter inzage gelegd de in artikel 79 bedoelde stukken en
gegevens.
3. Mondelinge zienswijzen kunnen naar voren worden gebracht bij
Onze Minister wie het aangaat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

25

4. Alvorens op het verzoek tot onteigening wordt beslist, stelt Onze
Minister wie het aangaat degenen die tijdig ingevolge artikel 3:15, eerste
en tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht een zienswijze naar
voren hebben gebracht, in de gelegenheid gehoord te worden. Zo nodig
kan Onze Minister ook andere belanghebbenden daartoe in de gelegenheid stellen.
5. Bij een koninklijk besluit tot onteigening worden de te onteigenen
onroerende zaken en rechten aangewezen door aanhaling van de in artikel
79 bedoelde grondtekeningen en vermelding van:
1°. de kadastrale aanduiding van de onroerende zaken met vermelding
van de grootte volgens de basisregistratie kadaster van elk van de
desbetreffende percelen en, indien een te onteigenen onroerende zaak
een gedeelte van een perceel uitmaakt, bovendien de grootte van dat
gedeelte;
2°. bij afzonderlijke onteigening als bedoeld in artikel 4, eerste lid, de
kadastrale aanduiding van de onroerende zaken waarop de te onteigenen
rechten rusten;
3°. de namen volgens de basisregistratie kadaster van de eigenaren van
de te onteigenen onroerende zaken en, bij afzonderlijke onteigening als
bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de rechthebbenden op de te onteigenen rechten.
6. Het koninklijk besluit wordt genomen binnen zes maanden na afloop
van de termijn gedurende welke het ontwerpbesluit met de bijbehorende
stukken ingevolge artikel 3:11, vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht ter inzage heeft gelegen. Het besluit wordt bekend gemaakt aan de
verzoeker en aan de in het vijfde lid, onder 3°, bedoelde eigenaren en
andere rechthebbenden.
7. Van het besluit wordt mededeling gedaan door plaatsing in de
Staatscourant. Terinzagelegging ingevolge artikel 3:44, eerste lid,
onderdeel a, van de Algemene wet bestuursrecht vindt tevens plaats
binnen de gemeente, bedoeld in het tweede lid. De burgemeester geeft
tevens kennis van de zakelijke inhoud van het besluit in een of meer dag-,
nieuws-, of huis-aan-huisbladen die in de gemeente verspreid worden,
onder vermelding van datum en nummer van het koninklijk besluit en van
de Staatscourant waarin het besluit is geplaatst. Een en ander geschiedt
op kosten van hen ten name van wie het werk wordt uitgevoerd.
8. Het koninklijk besluit tot onteigening vervalt, indien de onteigenende
partij niet binnen twee jaar na dagtekening van het koninklijk besluit de
eigendom bij minnelijke overeenkomst heeft verkregen overeenkomstig
artikel 17, of de in het onteigeningsbesluit aangewezen eigenaren voor de
rechtbank in het arrondissement waar de betrokken onroerende zaken zijn
gelegen, heeft doen dagvaarden overeenkomstig artikel 18.
Artikel 79
Het besluit tot indiening van een verzoek tot onteigening vervalt indien
het niet uiterlijk drie maanden na het nemen van dat besluit aan Ons is
voorgedragen, vergezeld van:
1°. een uitgewerkt plan met uitvoerige kaarten en met grondtekeningen
waarop de te onteigenen onroerende zaken, en bij afzonderlijke onteigening als bedoeld in artikel 4, eerste lid, de onroerende zaken waarop de
te onteigenen rechten rusten, met vermelding van hun kadastrale
aanduiding zijn aangewezen;
2°. een lijst van de te onteigenen onroerende zaken aangeduid met hun
kadastrale aanduiding met vermelding van:
a. de grootte volgens de basisregistratie kadaster van elk van de
desbetreffende percelen en, indien een te onteigenen onroerende zaak
een gedeelte van een perceel uitmaakt, bovendien de grootte van dat
gedeelte;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

26

b. de namen van de eigenaren van deze zaken, volgens de basisregistratie kadaster;
c. de kadastrale uittreksels ten tijde van het verzoek;
3°. bij afzonderlijke onteigening als bedoeld in artikel 4, eerste lid, een
lijst van de te onteigenen rechten met vermelding van de kadastrale
aanduiding van de zaken waarop zij rusten, en de namen van de rechthebbenden op die rechten volgens de basisregistratie kadaster;
4°. een zakelijke beschrijving ter onderbouwing van het verzoek;
5°. een overzicht van het gevoerde minnelijk overleg met bewijsstukken;
6°. een lijst van de belanghebbenden;
7°. de kaart of de kaarten behorend bij het bestemmingsplan, het
inpassingsplan, of de wijziging of uitwerking daarvan, dan wel van het
projectbesluit ter uitvoering waarvan onteigend wordt, met daarop
geprojecteerd de grondplantekening;
8°. andere documenten waaruit kan blijken welke wijze van uitvoering
de verzoeker voor ogen staat.
Artikel 80
De artikelen 2, 3, 4, 17 tot en met 20, 22 tot en met 61, en 64b, tweede en
derde lid, zijn op onteigeningen als bedoeld in deze titel van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat:
a. wanneer de onteigening geschiedt ten name van een publiekrechtelijk lichaam of een rechtspersoon als bedoeld in artikel 78, eerste lid, dat
lichaam of die rechtspersoon als eisende partij optreedt;
b. het verzoek, bedoeld in artikel 54a, kan worden gedaan, zodra de
terinzagelegging overeenkomstig artikel 3:44, eerste lid, onderdeel a, van
de Algemene wet bestuursrecht heeft plaats gehad en bij het verzoekschrift, in plaats van de in artikel 54a, tweede lid, onder a tot en met d,
genoemde stukken en gegevens een afschrift van het koninklijk besluit
moet worden overgelegd.
Artikel 81
1. Indien het te onteigenen gebouw onbewoonbaar is verklaard, wordt
de waarde vergoed van de grond en van de bouwmaterialen, ingeval het
gebouw voor geen enkel doeleinde kan worden gebruikt. Indien het
gebouw voor een ander doeleinde dan bewoning kan worden gebruikt,
wordt de waarde vergoed van de grond en van de bouwmaterialen,
vermeerderd met zodanig bedrag als billijk kan worden geacht in verband
met het voordeel dat de eigenaar uit dat andere gebruik zou kunnen
trekken.
2. Indien slechts een gedeelte van het te onteigenen gebouw onbewoonbaar is verklaard, wordt daarmee rekening gehouden bij de bepaling van
de waarde van het geheel. Daarbij wordt gelet op de geschiktheid of
ongeschiktheid van het onbewoonbaar verklaarde deel voor andere
doeleinden dan bewoning.
Artikel 82
1. Indien aan een besluit als bedoeld in artikel 13 van de Woningwet,
strekkende tot het treffen van bepaalde voorzieningen aan een gebouw of
een daartoe strekkend besluit tot toepassing van bestuursdwang of
oplegging van een last onder dwangsom wegens niet-naleving van het
bepaalde bij of krachtens artikel 1a, 1b, 7b of 13 van de Woningwet geen
gevolg wordt gegeven, wordt vergoed de waarde die het gebouw zou
hebben in het geval zodanige voorzieningen waren getroffen, met aftrek
van de kosten van het treffen van die voorzieningen.
2. Indien het gebouw door een groter aantal personen wordt bewoond

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

27

dan volgens plaatselijke verordening geoorloofd is, wordt bij het bepalen
van de werkelijke waarde geen rekening gehouden met de vermeerdering
van huurprijs die uit die overschrijding voortvloeit.
N
Op het tijdstip van inwerkingtreding van artikel 2.1 van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht wordt in artikel 79, onderdeel 7°,
«het projectbesluit» vervangen door: de omgevingsvergunning.
O
Artikel 85 vervalt.
Artikel 3.10
De Spoedwet wegverbreding wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 7, vierde lid, vervalt.
B
Artikel 9 wordt als volgt gewijzigd:
1. Aan het eerste lid worden twee volzinnen toegevoegd, luidende:
Indien krachtens het vierde lid toepassing wordt gegeven aan artikel 19j
van de Natuurbeschermingswet 1998 of toepassing wordt gegeven aan
het vijfde lid wordt het wegaanpassingsbesluit vastgesteld mede in
overeenstemming met Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Indien niet binnen drie weken na het daartoe strekkende verzoek
van Onze Minister overeenstemming is bereikt tussen Onze Minister en
Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit legt Onze
Minister dit voor aan Onze Minister-President, Minister van Algemene
Zaken.
2. Na het derde lid worden drie leden toegevoegd, luidende:
4. De artikelen 19d en 19kc van de Natuurbeschermingswet 1998 zijn
niet van toepassing op handelingen waarop het wegaanpassingsbesluit
betrekking heeft.
Indien die handelingen de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de
habitats van soorten in een Natura 2000-gebied als bedoeld in die wet
kunnen verslechteren of een significant verstorend effect kunnen hebben
op de soorten waarvoor het gebied is aangewezen, gelet op de instandhoudingsdoelstelling voor dat gebied, zijn de artikelen 19ia en 19j, eerste
tot en met derde lid en vijfde lid, van die wet, en het krachtens artikel
19kb, eerste lid, van die wet bepaalde, van overeenkomstige toepassing
op het vaststellen van een wegaanpassingsbesluit.
5. Artikel 16, eerste lid, van de Natuurbeschermingswet 1998 is niet van
toepassing op handelingen waarop het wegaanpassingsbesluit betrekking
heeft. Indien die handelingen plaatsvinden in een beschermd natuurmonument als bedoeld in artikel 16, eerste lid, van die wet, of daarbuiten in
de gevallen, bedoeld in het vierde lid van dat artikel, en de handelingen
schadelijk kunnen zijn voor de waarden, bedoeld in het eerste lid van dat
artikel, betrekt Onze Minister bij de besluitvorming over stelt het
wegaanpassingsbesluit het belang van bescherming van de waarden van
het beschermde natuurmonument.
6. Artikel 19j van de Natuurbeschermingswet 1998 is niet van
toepassing op de vaststelling van het wegaanpassingsbesluit indien de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

28

handelingen waarop het wegaanpassingsbesluit betrekking heeft, zijn
opgenomen in een beheerplan als bedoeld in artikel 19a of 19b van die
wet en die handelingen overeenkomstig dat plan worden uitgevoerd.
C
Artikel 11, zevende lid, komt te luiden:
7. Indien ter uitvoering van het wegaanpassingsbesluit handelingen
worden verricht waarvoor krachtens artikel 15 van de Wegenverkeerswet
1994 een verkeersbesluit is vereist, is dat artikel niet van toepassing.
D
Artikel 16, tweede tot en met vierde lid, alsmede de aanduiding «1.»
voor het eerste lid vervallen.
Artikel 3.11
De Telecommunicatiewet wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 5.14 komt te luiden:
Artikel 5.14
1. Indien een gemeente openbare elektronische communicatienetwerken of openbare elektronische communicatiediensten aanbiedt, of een
belang of zeggenschap heeft in een onderneming die dit doet, zijn de
personen die besluiten voorbereiden als bedoeld in artikel 5.4, eerste lid,
onder b, daarbij niet betrokken.
2. Het voornemen om direct of indirect betrokken te zijn bij het
aanbieden van openbare elektronische communicatienetwerken of
openbare elektronische communicatiediensten wordt bekend gemaakt.
Artikel 3:42 van de Algemene wet bestuursrecht is van toepassing. Bij de
bekendmaking van het voornemen wordt de redengeving ervan vermeld.
Tevens wordt bekendgemaakt waar en wanneer nadere informatie over
het voornemen van de te nemen beslissing kan worden verkregen.
3. Bij de toepassing van artikel 5.4, tweede lid, bevoordelen burgemeester en wethouders geen ondernemingen die openbare elektronische
communicatienetwerken aanbieden waarin de gemeente direct of indirect
bij betrokken is.
4. Een gemeente die direct of indirect betrokken is bij het aanbieden
van een openbaar elektronisch communicatienetwerk bevordert open en
non-discriminatoire toegang tot dit netwerk.
B
Artikel 20.12 vervalt.
Artikel 3.12
De Tracéwet wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 12, derde lid, derde volzin, vervalt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

29

B
Artikel 15 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid worden na de eerste volzin twee volzinnen
ingevoegd, luidende:
Indien krachtens het tiende lid toepassing wordt gegeven aan artikel 19j
van de Natuurbeschermingswet 1998 of toepassing wordt gegeven aan
het elfde lid wordt het tracébesluit vastgesteld mede in overeenstemming
met Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Indien niet
binnen drie weken na het daartoe strekkende verzoek van Onze Minister
overeenstemming is bereikt tussen Onze Minister en Onze Minister van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit legt Onze Minister dit voor aan
Onze Minister-President, Minister van Algemene Zaken
2. Aan het zevende lid wordt een volzin toegevoegd, luidende:
Indien ter uitvoering van het tracébesluit handelingen worden verricht
waarvoor krachtens artikel 15 van de Wegenverkeerswet 1994 een
verkeersbesluit is vereist, is dat artikel niet van toepassing.
3. Na het negende lid worden drie leden toegevoegd, luidende:
10. De artikelen 19d en 19kc van de Natuurbeschermingswet 1998 zijn
niet van toepassing op handelingen waarop het tracébesluit betrekking
heeft. Indien die handelingen de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de
habitats van soorten in een Natura 2000-gebied als bedoeld in die wet
kunnen verslechteren of een significant verstorend effect kunnen hebben
op de soorten waarvoor het gebied is aangewezen, gelet op de instandhoudingsdoelstelling voor dat gebied, zijn de artikelen 19ia en 19j, eerste tot
en met derde lid en vijfde lid, van die wet en het krachtens artikel 19kb,
eerste lid, van die wet bepaalde, van overeenkomstige toepassing op het
vaststellen van een tracébesluit.
11. Artikel 16, eerste lid, van de Natuurbeschermingswet 1998 is niet
van toepassing op handelingen waarop het tracébesluit betrekking heeft.
Indien die handelingen in een beschermd natuurmonument als bedoeld in
artikel 16, eerste lid, van die wet plaatsvinden, of daarbuiten in de
gevallen, bedoeld in het vierde lid van dat artikel, en de handelingen
schadelijk kunnen zijn voor de waarden, bedoeld in het eerste lid van dat
artikel, betrekt Onze Minister bij de besluitvorming over het tracébesluit
het belang van bescherming van de waarden van het beschermde
natuurmonument.
12. Artikel 19j van de Natuurbeschermingswet 1998 is niet van
toepassing op de vaststelling van het tracébesluit indien de handelingen
waarop het tracébesluit betrekking heeft, zijn opgenomen in een
beheerplan als bedoeld in artikel 19a of 19b van die wet en die handelingen overeenkomstig dat plan worden uitgevoerd.
C
De artikelen 20b en 20c vervallen.
Artikel 3.13
In artikel 13, eerste lid, van de Tijdelijke wet huurkoop onroerende
zaken wordt «bedoeld in artikel 80 van de onteigeningswet alsmede de
terinzagelegging van het besluit van de gemeenteraad bedoeld in artikel
85, mede in verband met artikel 84 van de onteigeningswet» vervangen
door: ingevolge artikel 78, tweede lid, van de onteigeningswet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

30

Artikel 3.14
Artikel 5.14, eerste lid, alsmede de aanduiding «2.» voor het tweede lid,
van de Waterwet vervalt.
Artikel 3.15
De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht wordt als volgt
gewijzigd:
A
Artikel 2.14 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel b, aanhef, wordt «het» vervangen door: het bevoegd
gezag.
b. Onderdeel c, onderdelen 3° en 4°, komt te luiden:
3°. in afwijking van onderdeel 2°, neemt het bevoegd gezag, voor zover
het de geldende grenswaarden betreft, die voortvloeien uit de in dat
onderdeel genoemde artikelen van de Wet geluidhinder, bij de beslissing
op de aanvraag om een vergunning voor een inrichting, gelegen op een
industrieterrein waarvoor een geluidreductieplan als bedoeld in artikel 67
van de Wet geluidhinder is vastgesteld, het geldende geluidreductieplan
in acht;
4°. onderdeel 2°, voor zover het de geldende grenswaarden betreft, die
voortvloeien uit de in dat onderdeel genoemde artikelen van de Wet
geluidhinder, is niet van toepassing, indien blijkens de aanvraag de
geluidsbelasting van het gehele industrieterrein niet toeneemt;.
2. Onder vernummering van het tweede en derde lid tot derde en
vierde lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
2. Voor zover de aanvraag om een activiteit als bedoeld in het eerste lid
betrekking heeft op een inrichting waarin stoffen behorende tot een in
artikel 9.2.3.1, tweede lid, van de Wet milieubeheer aangewezen categorie
aanwezig kunnen zijn en die behoort tot een bij algemene maatregel van
bestuur aangewezen categorie, draagt het bevoegd gezag er zorg voor dat
de beslissing op de aanvraag niet tot gevolg heeft dat minder dan
voldoende afstand aanwezig is tussen die inrichting en een beschermd
natuurmonument of gebied dat als zodanig is aangewezen krachtens
artikel 10 van de Natuurbeschermingswet 1998 of een gebied dat als
zodanig is aangewezen krachtens artikel 10a van die wet of dat voorlopig
als zodanig is aangewezen krachtens artikel 12 van die wet. Bij de
beoordeling van de afstand betrekt het bevoegd gezag de maatregelen die
zijn of worden getroffen om een voorval als bedoeld in artikel 17.1 van de
Wet milieubeheer waarbij stoffen als bedoeld in de eerste volzin zijn
betrokken en waardoor ernstig gevaar voor het milieu ontstaat, in de
inrichting te voorkomen of de gevolgen daarvan te beperken.
3. Aan het vierde lid (nieuw) wordt een volzin toegevoegd, luidende:
Indien toepassing wordt gegeven aan het eerste lid, onder c, onder 3°,
vermeldt het bevoegd gezag dit in de motivering.
4. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
5. In afwijking van het eerste tot en met vierde lid wordt in gevallen als
bedoeld in artikel 3.10, derde lid, de omgevingsvergunning verleend
indien wordt voldaan aan de in het laatstgenoemde lid gestelde
voorwaarden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

31

6. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels
gesteld met betrekking tot de wijze waarop de voor een inrichting of
mijnbouwwerk in aanmerking komende beste beschikbare technieken
moeten worden bepaald. Daarbij kan worden bepaald dat de gestelde
regels slechts gelden in gevallen die behoren tot een daarbij aangewezen
categorie.
B
Na artikel 3.3 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 3.3a
1. Indien de aanvraag betrekking heeft op een activiteit als bedoeld in
artikel 2.1, eerste lid, onder e, kan het bevoegd gezag, in afwijking van
artikel 3.9, eerste lid, onderscheidenlijk artikel 3:18 van de Algemene wet
bestuursrecht, de beslissing aanhouden, indien er geen grond is de
vergunning te weigeren en de aanvraag betrekking heeft op een
inrichting, behorende tot een krachtens artikel 1 van de Wet geluidhinder
aangewezen categorie, die is gelegen op een industrieterrein als bedoeld
in dat artikel, maar voor het gebied waarin de activiteit zal worden verricht
vóór de dag van ontvangst van de aanvraag een voorbereidingsbesluit in
werking is getreden.
2. De aanhouding duurt totdat het voorbereidingsbesluit overeenkomstig artikel 3.7, vijfde of zesde lid, van de Wet ruimtelijke ordening is
vervallen.
Artikel 3.16
Artikel 2, derde lid, van de Wet beheer rijkswaterstaatswerken komt
te luiden:
3. Het eerste lid is niet van toepassing op het gebruik van waterstaatswerken door of vanwege Onze Minister van Verkeer en Waterstaat in het
kader van de aanleg, wijziging, verbetering of het beheer van die
waterstaatswerken of de regeling van het verkeer over die waterstaatswerken.
Artikel 3.17
De Wet bodembescherming wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 8 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt »het uitvoeren van werken» vervangen door:
het uitvoeren of gebruik maken van werken.
2. Aan het tweede lid wordt, onder vervanging van de punt aan het slot
van onderdeel g door een puntkomma, een onderdeel toegevoegd,
luidende:
h. werken ten behoeve van een bodemenergiesysteem.
3. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Ten aanzien van werken als bedoeld in het tweede lid, onder h,
kunnen de in het eerste lid bedoelde regels ook worden gesteld in het
belang van een doelmatig gebruik van bodemenergie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

32

B
Artikel 15, eerste lid, onderdeel d, wordt vervangen door twee onderdelen, luidende:
d. een verbod een zodanige werkzaamheid te verrichten zonder dat
daarvan een melding is gedaan op een bij of krachtens die maatregel aan
te geven wijze aan een daarbij aan te geven bestuursorgaan onder
vermelding van bij of krachtens die maatregel aan te geven gegevens;
e. de verplichting te voldoen aan een bevel van een bij de maatregel
aangewezen bestuursorgaan om het gebruik van een bodemenergiesysteem binnen een bij dat besluit aangegeven termijn te staken of te
beperken in het belang van het doelmatig gebruik van bodemenergie.
C
In artikel 17 wordt, onder vernummering van het tweede lid tot derde
lid, een lid ingevoegd, luidende:
2. Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing met betrekking tot
bodemenergiesystemen als bedoeld in artikel 8, derde lid, en het
invloedsgebied van een dergelijk systeem buiten het perceel waar het is
geïnstalleerd.
D
Artikel 18 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
2. Er wordt een lid toegevoegd:
2. Bij een algemene maatregel van bestuur, vastgesteld krachtens de
artikelen 6 tot en met 12, kan worden bepaald dat bij die maatregel
gestelde regels slechts gelden in gebieden die daartoe bij provinciale
verordening zijn aangewezen.
E
Artikel 65 wordt als volgt gewijzigd:
1. Aan het slot van het vijfde lid wordt ingevoegd: , tenzij bij een
algemene maatregel van bestuur als bedoeld in de artikelen 6 tot en met
11 anders is bepaald.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
6. Indien de ontheffing betrekking heeft op een bodemenergiesysteem,
is artikel 8, derde lid, van overeenkomstige toepassing.
F
Artikel 66 wordt als volgt gewijzigd:
1. Aan het slot van het derde lid wordt ingevoegd: , tenzij bij een
algemene maatregel van bestuur als bedoeld in de artikelen 6 tot en met
11 anders is bepaald.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
4. Indien de ontheffing betrekking heeft op een bodemenergiesysteem,
is artikel 8, derde lid, van overeenkomstige toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

33

Artikel 3.18
De Wet geluidhinder wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 1 komt de begripsbepaling voor «industrieterrein» te luiden:
industrieterrein: terrein waaraan in hoofdzaak een bestemming is
gegeven voor de vestiging van inrichtingen en waarvan de bestemming
voor het gehele terrein of een gedeelte daarvan de mogelijkheid insluit
van vestiging van inrichtingen, behorende tot een bij algemene maatregel
van bestuur aan te wijzen categorie van inrichtingen, die in belangrijke
mate geluidhinder kunnen veroorzaken;.
B
Aan artikel 41 wordt een lid toegevoegd, luidende:
4. Onverminderd het eerste lid kan de gemeenteraad bij besluit de
begrenzing van een industrieterrein, waarop de vastgestelde zone is
gebaseerd, vastleggen.
C
Artikel 48 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «de vaststelling van een bestemmingsplan»
vervangen door: de vaststelling van een bestemmingsplan of van een
wijzigings- of uitwerkingsplan als bedoeld in artikel 3.6, eerste lid, onder a
of b, van de Wet ruimtelijke ordening.
2. In het tweede lid wordt «de vaststelling van een bestemmingsplan»
vervangen door: de vaststelling van een bestemmingsplan of van een
wijzigings- of uitwerkingsplan.
3. In het derde lid wordt «vaststelling van een bestemmingsplan»
vervangen door: vaststelling van een bestemmingsplan of van een
wijzigings- of uitwerkingsplan.
D
Artikel 57 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «de vaststelling van een bestemmingsplan»
vervangen door: de vaststelling van een bestemmingsplan of van een
wijzigings- of uitwerkingsplan als bedoeld in artikel 3.6, eerste lid, onder a
of b, van de Wet ruimtelijke ordening.
2. In het tweede lid wordt «de vaststelling van een bestemmingsplan»
vervangen door: de vaststelling van een bestemmingsplan of van een
wijzigings- of uitwerkingsplan.
3. In het derde lid wordt «vaststelling van een bestemmingsplan»
vervangen door: vaststelling van een bestemmingsplan of van een
wijzigings- of uitwerkingsplan.
E
Na artikel 66 wordt een artikel ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

34

Artikel 67
1. Indien de geluidbelasting buiten een bestaande zone vanwege een
industrieterrein de waarde van 50 dB(A) overschrijdt of op een of meer
plaatsen binnen de zone of op de zonegrens de geluidsbelasting hoger is
dan de ten hoogste toegestane geluidsbelasting, stellen burgemeester en
wethouders voor het betreffende industrieterrein een geluidreductieplan
vast.
2. Een geluidreductieplan bevat ten minste een beschrijving van:
a. het te voeren beleid om de geluidbelasting binnen en buiten de
bestaande zone te beperken;
b. de voorgenomen in de eerstvolgende vijf jaar te treffen maatregelen
om de geluidbelasting binnen die periode voor het hele industrieterrein te
verminderen tot beneden de bedoelde grenswaarden.
3. Artikel 123 is van overeenkomstige toepassing.
F
Artikel 76 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «de vaststelling van een bestemmingsplan»
vervangen door: de vaststelling van een bestemmingsplan of van een
wijzigings- of uitwerkingsplan als bedoeld in artikel 3.6, eerste lid, onder a
of b, van de Wet ruimtelijke ordening.
2. In het tweede en derde lid wordt «de vaststelling van een bestemmingsplan» vervangen door: de vaststelling van een bestemmingsplan of
van een wijzigings- of uitwerkingsplan.
G
Artikel 77 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «de vaststelling van een bestemmingsplan»
vervangen door: de vaststelling van een bestemmingsplan of van een
wijzigings- of uitwerkingsplan als bedoeld in artikel 3.6, eerste lid, onder a
of b, van de Wet ruimtelijke ordening.
2. In het derde lid wordt «vaststelling van het bestemmingsplan»
vervangen door: vaststelling van het bestemmingsplan of van het
wijzigings- of uitwerkingsplan.
Artikel 3.19
De Wet luchtvaart wordt als volgt gewijzigd:
A
Aan artikel 8.5 wordt een lid toegevoegd, luidende:
6. Bij de vaststelling van het luchthavenindelingsbesluit wordt,
onverminderd de bevoegdheid tot herstel van gebreken, gebruik gemaakt
van:
a. de gegevens met betrekking tot het verkeer over wegen en daarop
gebaseerde onderzoeken,
b. de krachtens artikel 5.20, eerste lid, van de Wet milieubeheer
bekendgemaakte gegevens en daarop gebaseerde onderzoeken, en
c. de inventarisatie van en de gevolgen voor de aanwezige flora en
fauna en daarop gebaseerde onderzoeken,
die ten grondslag hebben gelegen aan het ontwerp-besluit, met dien
verstande dat indien de rapporten, waarin de gegevens, onderzoeken,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

35

inventarisaties en gevolgen zijn vervat, bij de vaststelling van het
luchthavenindelingsbesluit ouder zijn dan twee jaar, het luchthavenindelingsbesluit een motivering van de actualiteit van die rapporten bevat.
B
Aan artikel 8.17 wordt een lid toegevoegd, luidende:
8. Bij de vaststelling van het luchthavenverkeersbesluit wordt,
onverminderd de bevoegdheid tot herstel van gebreken, gebruik gemaakt
van:
a. de gegevens met betrekking tot het verkeer over wegen en daarop
gebaseerde onderzoeken,
b. de krachtens artikel 5.20, eerste lid, van de Wet milieubeheer
bekendgemaakte gegevens en daarop gebaseerde onderzoeken, en
c. de inventarisatie van en de gevolgen voor de aanwezige flora en
fauna en daarop gebaseerde onderzoeken,
die ten grondslag hebben gelegen aan het ontwerp-besluit, met dien
verstande dat indien de rapporten, waarin de gegevens, onderzoeken,
inventarisaties en gevolgen zijn vervat, bij de vaststelling van het
luchthavenverkeersbesluit ouder zijn dan twee jaar, het luchthavenverkeersbesluit een motivering van de actualiteit van die rapporten bevat.
C
Aan artikel 8.44 wordt een lid toegevoegd, luidende:
6. Bij de vaststelling van het luchthavenbesluit wordt, onverminderd de
bevoegdheid tot herstel van gebreken, gebruik gemaakt van:
a. de gegevens met betrekking tot het verkeer over wegen en daarop
gebaseerde onderzoeken,
b. de krachtens artikel 5.20, eerste lid, van de Wet milieubeheer
bekendgemaakte gegevens en daarop gebaseerde onderzoeken, en
c. de inventarisatie van en de gevolgen voor de aanwezige flora en
fauna en daarop gebaseerde onderzoeken,
die ten grondslag hebben gelegen aan het ontwerp-besluit, met dien
verstande dat indien de rapporten, waarin de gegevens, onderzoeken,
inventarisaties en gevolgen zijn vervat, bij de vaststelling van het
luchthavenbesluit ouder zijn dan twee jaar, het luchthavenbesluit een
motivering van de actualiteit van die rapporten bevat.
D
Aan artikel 8.70 worden twee leden toegevoegd, luidende:
5. Bij de vaststelling van het luchthavenbesluit wordt, onverminderd de
bevoegdheid tot herstel van gebreken, gebruik gemaakt van:
a. de gegevens met betrekking tot het verkeer over wegen en daarop
gebaseerde onderzoeken,
b. de krachtens artikel 5.20, eerste lid, van de Wet milieubeheer
bekendgemaakte gegevens en daarop gebaseerde onderzoeken, en
c. de inventarisatie van en de gevolgen voor de aanwezige flora en
fauna en daarop gebaseerde onderzoeken,
die ten grondslag hebben gelegen aan het ontwerp-besluit, met dien
verstande dat indien de rapporten, waarin de gegevens, onderzoeken,
inventarisaties en gevolgen zijn vervat, bij de vaststelling van het
luchthavenbesluit ouder zijn dan twee jaar, het luchthavenbesluit een
motivering van de actualiteit van die rapporten bevat.
6. Ten aanzien van de burgerluchthaven Twente wordt het luchthavenbesluit of een wijziging daarvan, in afwijking van het eerste lid, vastgesteld bij besluit van Onze Minister van Verkeer en Waterstaat in overeenstemming met Onze Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer. Artikel 8.71 is van overeenkomstige toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

36

E
Na artikel 8a.50 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 8a.50a
1. Indien ten aanzien van de burgerluchthaven Twente een vrijstelling,
als bedoeld in artikel 8a.50, tweede lid, van het verbod in artikel 8.1a,
derde lid, wordt verleend, is op de voorbereiding van die vrijstelling
afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing.
2. Tegen een vrijstelling als bedoeld in het eerste lid kan een belanghebbende beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de
Raad van State.
F
Aan artikel 10.17 wordt een zevende lid toegevoegd, luidende:
7. Bij de vaststelling van het luchthavenbesluit wordt, onverminderd de
bevoegdheid tot herstel van gebreken, gebruik gemaakt van:
a. de gegevens met betrekking tot het verkeer over wegen en daarop
gebaseerde onderzoeken,
b. de krachtens artikel 5.20, eerste lid, van de Wet milieubeheer
bekendgemaakte gegevens en daarop gebaseerde onderzoeken, en
c. de inventarisatie van en de gevolgen voor de aanwezige flora en
fauna en daarop gebaseerde onderzoeken,
die ten grondslag hebben gelegen aan het ontwerp-besluit, met dien
verstande dat indien de rapporten, waarin de gegevens, onderzoeken,
inventarisaties en gevolgen zijn vervat, bij de vaststelling van het
luchthavenbesluit ouder zijn dan twee jaar, het luchthavenbesluit een
motivering van de actualiteit van die rapporten bevat.
G
In artikel 12.1 wordt «artikel 8.70, eerste lid» vervangen door: artikel
8.70, eerste en zesde lid.
Artikel 3.20
De wet van 18 december 2008, houdende wijziging van de Wet
luchtvaart inzake vernieuwing van de regelgeving voor burgerluchthavens en militaire luchthavens en de decentralisatie van
bevoegdheden voor burgerluchthavens naar het provinciaal
bestuur (Regelgeving burgerluchthavens en militaire luchthavens)
(Stb. 561) wordt als volgt gewijzigd:
A
Aan artikel XVIA wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Bij de vaststelling van het aanwijzingsbesluit of een wijziging
daarvan wordt, onverminderd de bevoegdheid tot herstel van gebreken,
gebruik gemaakt van:
a. de gegevens met betrekking tot het verkeer over wegen en daarop
gebaseerde onderzoeken,
b. de krachtens artikel 5.20, eerste lid, van de Wet milieubeheer
bekendgemaakte gegevens en daarop gebaseerde onderzoeken, en
c. de inventarisatie van en de gevolgen voor de aanwezige flora en
fauna en daarop gebaseerde onderzoeken,
die ten grondslag hebben gelegen aan het ontwerp-besluit, met dien
verstande dat indien de rapporten, waarin de gegevens, onderzoeken,
inventarisaties en gevolgen zijn vervat, bij de vaststelling van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

37

aanwijzingsbesluit of een wijziging daarvan ouder zijn dan twee jaar, het
besluit een motivering van de actualiteit van die rapporten bevat.
B
Aan artikel XVII wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Bij de vaststelling van een beslissing op bezwaar kan, onverminderd
de bevoegdheid tot herstel van gebreken, gebruik gemaakt van:
a. de gegevens met betrekking tot het verkeer over wegen en daarop
gebaseerde onderzoeken,
b. de krachtens artikel 5.20, eerste lid, van de Wet milieubeheer
bekendgemaakte gegevens en daarop gebaseerde onderzoeken, en
c. de inventarisatie van en de gevolgen voor de aanwezige flora en
fauna en daarop gebaseerde onderzoeken,
die ten grondslag hebben gelegen aan een ontwerp-aanwijzingsbesluit
of wijziging daarvan of een eerdere beslissing op bezwaar, met dien
verstande dat indien de rapporten, waarin de gegevens, onderzoeken,
inventarisaties en gevolgen zijn vervat, bij de vaststelling van de
beslissing op bezwaar ouder zijn dan twee jaar, het besluit een motivering
van de actualiteit van die rapporten bevat.
Artikel 3.21
De Wet milieubeheer wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 3.12 wordt als volgt gewijzigd:
1. In onderdeel a wordt voor «vervangen» ingevoegd: wijzigen of.
2. In onderdeel b wordt de zinsnede die begint met «indien bij de
betreffende melding» op een nieuwe regel geplaatst.
B
1. Na artikel 5.12a wordt een artikel ingevoegd:
Artikel 5.12b
1. Indien krachtens enig wettelijk voorschrift een besluit is vereist voor
de door of vanwege Onze Minister van Verkeer en Waterstaat met
betrekking tot het hoofdwegennet, en anders dan met toepassing van
artikel 3a, derde lid, van de Spoedwet wegverbreding, of artikel 15a, derde
lid, van de Tracéwet, uit te voeren maatregelen als bedoeld in artikel 5.12,
negende lid, zijn deze wettelijke voorschriften op die uitvoering niet van
toepassing.
2. Het eerste lid is niet van toepassing voor zover het vereist zijn van
een besluit voortvloeit uit Europeesrechtelijke of internationaalrechtelijke
verplichtingen.
3. Voor zover het uitvoeren van de in het eerste lid bedoelde maatregelen niet in overeenstemming is met het bestemmingsplan of de
beheerverordening, geldt het op die maatregelen betrekking hebbende
onderdeel van het programma, bedoeld in artikel 5.12, eerste lid, als een
projectbesluit als bedoeld in artikel 3.29, eerste lid, van de Wet ruimtelijke
ordening onderscheidenlijk als een besluit als bedoeld in artikel 3.42,
eerste lid, van die wet.
4. In de gevallen waarin het derde lid van toepassing is, leggen in
afwijking van de artikelen 3.29, tweede lid, en 3.42, tweede lid, van de Wet
ruimtelijke ordening, burgemeester en wethouders binnen een jaar na

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

38

inwerkingtreding van de Crisis- en herstelwet een overeenkomstig de in
het derde lid bedoelde onderdelen van het programma door de gemeenteraad vast te stellen ontwerp voor een bestemmingsplan ter inzage.
2. Op het tijdstip van inwerkingtreding van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht wordt artikel 5.12b van de Wm als volgt
gewijzigd:
a. het derde lid, als volgt gewijzigd:
1°. In de eerste volzin wordt «projectbesluit als bedoeld in artikel 3.29,
eerste lid, van de Wet ruimtelijke ordening, onderscheidenlijk als besluit
als bedoeld in artikel 3.42, eerste lid, van die wet» vervangen door:
omgevingsvergunning waarbij ten behoeve van een project van nationaal
belang, met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 3°, van
de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, van het bestemmingsplan
of de beheersverordening wordt afgeweken.
2°. Er wordt een volzin toegevoegd, luidende:
Bij de toepassing van artikel 2.10 van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht worden onder bestemmingsplan of beheersverordening
mede de betrokken onderdelen van het programma, bedoeld in artikel
5.12, eerste lid, begrepen.
b. In het vierde lid wordt «de artikelen 3.29, tweede lid, en 3.42, tweede
lid,» vervangen door: artikel 3.29.
C
1. Aan artikel 5.16, tweede lid, worden onder vervanging van de punt
aan het slot van onderdeel e door een puntkomma twee onderdelen
toegevoegd:
f. artikel 2 van de Interimwet stad-en-milieubenadering;
g. artikel 2.3 van de Crisis- en herstelwet.
2. Met ingang van 1 januari 2014 vervalt artikel 5.16, tweede lid,
onderdelen f en g, onder vervanging van de puntkomma aan het slot van
onderdeel e van dat artikel, door een punt.
D
In artikel 8.2, derde lid, wordt na «een inrichting die» ingevoegd: in
hoofdzaak.
E
Na artikel 8.2 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 8.2a
1. Voor zover een aanvraag betrekking heeft op een inrichting die
tevens een mijnbouwwerk is, maar geen aanvraag is als bedoeld in artikel
8.2, derde lid, wordt de vergunning niet verleend dan nadat Onze Minister
van Economische Zaken heeft verklaard dat hij daartegen, voor zover het
de mijnbouwactiviteiten betreft, geen bedenkingen heeft.
2. De verklaring, bedoeld in het eerste lid, kan slechts worden
geweigerd in het belang van de bescherming van het milieu.
3. De artikelen 2.27, tweede, vierde, vijfde en zesde lid, 2.29, eerste lid,
2.31, eerste lid, onderdeel a, 2.33, eerste lid, onderdeel c, 3.11 en 5.20,
eerste lid, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht zijn van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

39

overeenkomstige toepassing met dien verstande dat voor «omgevingsvergunning» telkens wordt gelezen «een vergunning als bedoeld in artikel
8.1 van de Wet milieubeheer» en voor «verklaring» telkens wordt gelezen:
verklaring als bedoeld in artikel 8.2a, eerste lid, van de Wet milieubeheer.
F
Artikel 8.8 wordt als volgt gewijzigd:
1. Onder vernummering van het vierde tot zesde lid, wordt een tweetal
leden ingevoegd, luidende:
4. In afwijking van het derde lid, onderdeel a, voor zover het de
geldende grenswaarden betreft, die voortvloeien uit de in dat onderdeel
genoemde artikelen van de Wet geluidhinder, neemt het bevoegd gezag
bij de beslissing op de aanvraag voor een vergunning voor een inrichting,
gelegen op een industrieterrein waarvoor een geluidreductieplan als
bedoeld in artikel 67 van de Wet geluidhinder is vastgesteld, het geldende
geluidreductieplan in acht.
5. Het derde lid, onderdeel a, voor zover het de geldende grenswaarden
betreft, die voortvloeien uit de in dat onderdeel genoemde artikelen van
de Wet geluidhinder, en het vierde lid zijn niet van toepassing, indien
blijkens de aanvraag de geluidsbelasting van het gehele industrieterrein
wordt verlaagd.
2. Aan het zesde lid (nieuw) wordt een volzin toegevoegd, luidende:
Indien toepassing wordt gegeven aan het vierde of vijfde lid, vermeldt
het bevoegd gezag dit in de motivering.
G
Artikel 11.2, tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. Aan het slot van onderdeel g wordt «, of» vervangen door een
puntkomma.
2. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel h door «,
of» wordt een onderdeel toegevoegd, luidende:
i. werkzaamheden met betrekking tot een bodemenergiesysteem.
H
Na artikel 13.7 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 13.7a
1. Indien de aanvraag betrekking heeft op een inrichting, behorende tot
een krachtens artikel 1 van de Wet geluidhinder aangewezen categorie,
die is gelegen op een industrieterrein als bedoeld in dat artikel, kan het
bevoegd gezag, in afwijking van artikel 3:18 van de Algemene wet
bestuursrecht, de beslissing aanhouden, indien er geen grond is de
vergunning te weigeren maar voor het gebied waarin de activiteit zal
worden verricht vóór de dag van ontvangst van de aanvraag een
voorbereidingsbesluit in werking is getreden.
2. De aanhouding duurt totdat het voorbereidingsbesluit overeenkomstig artikel 3.7, vijfde of zesde lid, van de Wet ruimtelijke ordening is
vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

40

I
1. Artikel 20.2 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het tweede lid wordt als volgt gewijzigd:
1°. De onderdelen b tot en met j worden geletterd c tot en met k.
2°. Er wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
b. houdende een verklaring van geen bedenkingen als bedoeld in
artikel 8.2a;.
b. In het derde lid wordt «een beschikking als bedoeld in dat lid, onder
a, c, d of f,» vervangen door: een beschikking als bedoeld in dat lid onder
a, b, d, e of g.
2. Op het tijdstip van inwerkingtreding van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht wordt artikel 20.2 als volgt gewijzigd:
a. In het tweede lid:
1°. vervallen de onderdelen b tot en met e en h tot en met k, en
2°. worden de onderdelen f en g en l en m geletterd b tot en met e.
b. In het derde lid wordt «onder a, b, d, e of g» vervangen door: onder a
of c.
Artikel 3.22
Artikel 1a, onder 2°, van de Wet op de economische delicten wordt
als volgt gewijzigd:
1. Na de zinsnede met betrekking tot de Boswet wordt een zinsnede
ingevoegd, luidende:
de Crisis- en herstelwet, artikel 2.16;
2. In de zinsnede met betrekking tot de Natuurbeschermingswet 1998
wordt «19d, eerste lid» vervangen door: 19d, eerste lid, 19ia, vijfde lid,
19ib, eerste lid, in samenhang met 16, 19ib, derde lid, in samenhang met
19c, vierde lid, en 19kc, eerste lid.
Artikel 3.23
Artikel 7k van de Wet op de waterkering vervalt.
Artikel 3.24
De Wet ruimtelijke ordening wordt als volgt gewijzigd:
A
Aan artikel 3.28, eerste lid, wordt een volzin toegevoegd, luidende:
Het horen van de gemeenteraad en provinciale staten kan worden
gecombineerd met het overleg, bedoeld in artikel 3.1.1 van het Besluit
ruimtelijke ordening.
B
1. Artikel 3.35 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
1°. De onderdelen a en b worden geletterd b en c.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

41

2°. Er wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
a. een inpassingsplan als bedoeld in artikel 3.28, een daaraan voorafgaand projectbesluit daaronder begrepen, wordt vastgesteld;.
3°. In onderdeel c (nieuw) wordt «als bedoeld onder a» vervangen door:
als bedoeld onder b.
b. In het tweede lid wordt «strekkende tot vaststelling van een
inpassingsplan» vervangen door: strekkende tot toepassing van dat lid,
onder a of c,.
c. In het derde lid wordt «strekkende tot gecoördineerde voorbereiding
en bekendmaking van besluiten» vervangen door: strekkende tot
toepassing van dat lid, onder b of c,.
d. In het vierde lid wordt «onder a of b» vervangen door: onder b of c.
e. In het vijfde lid wordt «onder a» vervangen door: onder b.
f. Onder vernummering van het zevende tot en met negende lid tot
achtste tot en met tiende lid, wordt een lid ingevoegd, luidende:
7. Indien het inpassingsplan, bedoeld in artikel 3.28 is aangewezen als
plan bij de voorbereiding waarvan krachtens artikel 7.2 of 7.2a van de Wet
milieubeheer een milieueffectrapport moet worden gemaakt, en één van
de besluiten, bedoeld in het eerste lid, onder b, is aangewezen als besluit
bij de voorbereiding waarvan krachtens artikel 7.2 van de Wet milieubeheer een milieueffectrapport moet worden gemaakt, vangen de
termijnen voor het beoordelen van de aanvaardbaarheid van en voor het
indienen van zienswijzen en het uitbrengen van advies over laatstgenoemd milieueffectrapport, zo nodig in afwijking van de artikelen 7.18,
eerste lid, 7.20, derde lid, en 7.26, eerste lid, van de Wet milieubeheer niet
eerder aan dan nadat het milieueffectrapport dat betrekking heeft op het
plan gereed is. Van een milieueffectrapport dat betrekking heeft op een
besluit wordt in een geval als bedoeld in de vorige volzin, zo nodig in
afwijking van de artikelen 7.29, 7.30, eerste lid, en 13.2 van de Wet
milieubeheer, niet eerder openbaar kennisgeving gedaan dan nadat van
het milieueffectrapport dat betrekking heeft op het plan openbaar kennis
is gegeven.
g. Aan het achtste lid (nieuw) wordt een volzin toegevoegd, luidende:
Voor zover een aanlegvergunning is vereist, geldt die eis niet voor de
uitvoering van werken of werkzaamheden ter uitvoering van een
inpassingplan, een daaraan voorafgaand projectbesluit daaronder
begrepen, als bedoeld in het eerste lid, onder c, in het gebied dat in dat
plan is begrepen.
h. In het negende lid (nieuw) vervalt: onder a of b,.
2. Op het tijdstip van inwerkingtreding van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht wordt artikel 3.35 als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid, onderdeel a, vervalt «, een daaraan voorafgaand
projectbesluit daaronder begrepen,» en wordt na «wordt vastgesteld»
ingevoegd: of een omgevingsvergunning wordt verleend waarbij met
toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 3°, van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht van het inpassingsplan wordt
afgeweken,.
b. Het vijfde lid vervalt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

42

c. Het zesde tot en met tiende lid worden vernummerd tot vijfde tot en
met negende lid.
d. In het zevende lid (nieuw) wordt in de eerste volzin «Artikel 3.30,
vierde lid,» vervangen door «Artikel 3.30, derde lid» en komt de tweede
volzin te luiden:
Voor zover een omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit als
bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder b, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is vereist, geldt die eis niet voor de uitvoering van
werken of werkzaamheden ter uitvoering van een inpassingsplan of een
omgevingsvergunning als bedoeld in het eerste lid, onder c, in het gebied
dat in dat plan is begrepen.
C
In de artikelen 3.36, eerste lid en 3.36a, tweede en derde lid, wordt
«artikel 3.35, eerste lid, onder a» vervangen door: artikel 3.35, eerste lid,
onder b.
D
Artikel 3.36b vervalt.
E
Artikel 8.2 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid, onderdeel e, komt te luiden:
e. besluiten als bedoeld in artikel 3.30, eerste lid, onder a of b, 3.33,
eerste lid, onder a of b, of 3.35, eerste lid;.
2. In het vierde lid wordt na «betreft» ingevoegd: ter uitvoering
waarvan een verzoek tot onteigening is gedaan als bedoeld in artikel 78
van de onteigeningswet, dan wel een bestemmingsplan.
F
Artikel 8.3, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. In onderdeel a wordt «3.35, eerste lid, onder a» vervangen door: 3.35,
eerste lid, onder b.
2. In onderdeel b wordt «3.35, eerste lid, onder b» vervangen door:
3.35, eerste lid, onder c.
Artikel 3.25
In artikel 20, tweede lid, eerste volzin, van de Wet stedelijke
vernieuwing wordt na «Bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur» ingevoegd: of, indien spoed vereist is, bij ministeriële regeling.

HOOFSTUK 4 WIJZIGING VAN LAGERE REGELGEVING
Artikel 4.1
Artikel 2, onderdeel p, van het Besluit vergunningen Natuurbeschermingswet 1998 komt te luiden:
p. activiteiten ten aanzien van hoofdwegen, landelijke spoorwegen en
hoofdvaarwegen als bedoeld in artikel 1 van de Tracéwet, primaire

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

43

waterkeringen als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Waterwet die in
beheer zijn bij het Rijk, het voorkomen of tegengaan van landwaartse
verplaatsing van de kustlijn als bedoeld in artikel 2.7 van de Waterwet,
militaire luchthavens, de luchthaven Schiphol en overige burgerluchthavens van nationale betekenis als bedoeld in artikel 8.1, tweede lid, van de
Wet luchtvaart en zeehavens.

HOOFDSTUK 5 OVERGANGS- EN SLOTBEPALINGEN
AFDELING 1 ALGEMEEN
Artikel 5.1
1. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur op de voordracht
van Onze Minister-President, Minister van Algemene Zaken, en Onze
Minister of Onze Ministers wie het mede aangaat, kunnen regels worden
gegeven gericht op:
a. een versnelling van de ontwikkeling en verwezenlijking van ruimtelijke en infrastructurele projecten, en
b. een goede uitvoering van deze wet.
2. Het bij of krachtens de algemene maatregel van bestuur, bedoeld in
het eerste lid, bepaalde is slechts van toepassing op de projecten en
categorieën van projecten, genoemd in de bijlagen I en II bij deze wet, dan
wel de projecten waar deze wet bij een algemene maatregel van bestuur
krachtens artikel 1.2 op van toepassing is verklaard.
Artikel 5.2
Tegen toevoeging als bedoeld in artikel 1.2 van categorieën van
ruimtelijke en infrastructurele projecten aan bijlage I, van ruimtelijke en
infrastructurele projecten aan bijlage II of van wettelijke voorschriften aan
bijlage III bij deze wet alsmede tegen de aanwijzing van een ontwikkelingsgebied als bedoeld in artikel 2.2 staat geen beroep open.
AFDELING 2 OVERGANGSRECHT
Artikel 5.3
De artikelen 1.6 tot en met 1.8 zijn niet van toepassing indien beroep
wordt ingesteld tegen een besluit dat is bekendgemaakt voor het tijdstip
van inwerkingtreding van deze wet.
Artikel 5.4
1. Het recht zoals dat gold voor het tijdstip van inwerkingtreding van
deze wet blijft van toepassing op een onteigeningsbesluit, waarvan het
ontwerp ter inzage is gelegd voor dat tijdstip.
2. Een koninklijk besluit tot goedkeuring van een onteigeningsbesluit
als bedoeld in artikel 79 van de onteigeningswet, zoals dat luidde voor de
inwerkingtreding van deze wet, wordt gelijkgesteld met een onteigeningsbesluit als bedoeld in artikel 78 van de onteigeningswet.
Artikel 5.5
De Interimwet stad-en-milieubenadering, zoals die laatstelijk luidde voor
de datum van inwerkingtreding van deze wet, blijft van toepassing op een
voor die datum ingesteld beroep tegen een besluit omtrent goedkeuring
van een besluit als bedoeld in de artikelen 2 en 3 van die wet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

44

AFDELING 3 SLOTBEPALINGEN
Artikel 5.6
Indien het bij koninklijke boodschap van 29 oktober 2008 ingediende
voorstel van wet tot wijziging van de Wet milieubeheer en enkele daarmee
verband houdende wetten (modernisering van de regelgeving over de
milieueffectrapportage) (31 755) tot wet is of wordt verheven en:
a. artikel I, onderdeel KK, van die wet in werking treedt, wordt in artikel
1.11, onderdeel a, «7.10» vervangen door: 7.23, en
b. artikel I, onderdeel NN, van die wet in werking treedt, wordt in artikel
1.11, onderdeel b, «7.26» vervangen door: 7.32, vijfde lid.
Artikel 5.7
Op het tijdstip van inwerkingtreding van artikel 2.1 van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht:
1. wordt artikel 2.3, zesde lid, als volgt gewijzigd:
a. De onderdelen d tot en met i worden geletterd e tot en met j.
b. Na onderdeel c wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
d. Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, voor zover het betreft
een omgevingsvergunning voor een activiteit met betrekking tot een
inrichting als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder e;.
2. wordt artikel 2.5 als volgt gewijzigd:
a. in onderdeel a vervalt «een projectbesluit als bedoeld in de artikelen
3.10, 3.27 en 3.29 van die wet,» en vervalt «een besluit als bedoeld in de
artikelen 3.40, 3.41 en 3.42 van die wet alsmede» en wordt na «artikel 10.3
van die wet» ingevoegd: alsmede een omgevingsvergunning waarbij met
toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 3°, van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht, van het bestemmingsplan, het
inpassingsplan of de beheersverordening wordt afgeweken;
b. in onderdeel b wordt «een projectbesluit als bedoeld in de artikelen
3.10, 3.27 en 3.29 van de Wet ruimtelijke ordening of een besluit als
bedoeld in de artikelen 3.40, 3.41 en 3.42 van die wet» vervangen door:
een omgevingsvergunning waarbij met toepassing van artikel 2.12, eerste
lid, onder a, onder 3°, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht,
van het bestemmingsplan, het inpassingsplan of de beheersverordening
wordt afgeweken;
3. wordt in artikel 2.6, vijfde lid, «een ontheffing als bedoeld in de
artikelen 3.6, eerste lid, onderdeel c, 3.22 en 3.23 van de Wet ruimtelijke
ordening» vervangen door: een omgevingsvergunning waarbij van het
bestemmingsplan wordt afgeweken met toepassing van artikel 2.12,
eerste lid, onder a, onder 1°, 2°, of het tweede lid van dat artikel van de
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
4. wordt in artikel 2.12 «projectbesluit als bedoeld in artikel 1.1, eerste
lid, onder f, van de Wet ruimtelijke ordening» vervangen door: omgevingsvergunning waarbij, met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a,
onder 3°, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht van het
bestemmingsplan wordt afgeweken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

45

Artikel 5.8
Afdeling 3 van hoofdstuk 2 vervalt op het tijdstip van inwerkingtreding
van de krachtens artikel 4.3, eerste lid, van de Wet ruimtelijke ordening
gegeven bepalingen met betrekking tot radarstations als bedoeld in die
afdeling.
Artikel 5.9
De ministeriële regelingen die op het tijdstip van de inwerkingtreding
van deze wet berusten op artikel 20, eerste lid, van de Wet stedelijke
vernieuwing, berusten na dat tijdstip op artikel 20 van de Wet stedelijke
vernieuwing.
Artikel 5.10
1. Deze wet treedt in werking met ingang van 1 januari 2010, met
uitzondering van de artikelen 3.6 en 3.25, en vervalt met ingang van
1 januari 2014. De artikelen 3.6 en 3.25 treden in werking met ingang van
de dag na de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin deze wet wordt
geplaatst en werken terug tot en met 1 juli 2008, respectievelijk tot en met
15 juni 2009.
2. Indien het eerste besluit ter uitvoering van een project waarop deze
wet van toepassing was, is genomen voor 1 januari 2014 blijft deze wet na
31 december 2013 van toepassing op latere besluiten of handelingen ter
uitvoering van datzelfde project.
3. Deze wet blijft na 31 december 2013 van toepassing op:
a. ontwikkelingsgebieden ten aanzien waarvan voor 1 januari 2014 een
gebiedsontwikkelingsplan als bedoeld in artikel 2.3 is vastgesteld;
b. experimenten als bedoeld in artikel 2.4 die voor 1 januari 2014 zijn
aangewezen overeenkomstig dat artikel, en
c. de uitvoering van projecten als bedoeld in artikel 2.9, eerste lid,
indien ten aanzien van dat project voor 1 januari 2014 een besluit als
bedoeld in artikel 2.10, eerste lid, is genomen.
Artikel 5.11
Deze wet wordt aangehaald als: Crisis- en herstelwet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

46

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister-President, Minister van Algemene Zaken,

De Minister van Justitie,

De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,

De Minister van Verkeer en Waterstaat,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

47

Bijlage bij artikel 1.1, eerste lid, van de Crisis- en herstelwet

BIJLAGE I CATEGORIEËN RUIMTELIJKE EN INFRASTRUCTURELE
PROJECTEN ALS BEDOELD IN ARTIKEL 1.1, EERSTE LID
1. duurzame energie
1.1. aanleg of uitbreiding van productie-installaties voor de opwekking
van duurzame elektriciteit met behulp van windenergie als bedoeld in
artikel 9b, eerste lid, aanhef en onderdelen a en b, en artikel 9e van de
Elektriciteitswet 1998
1.2. ontwikkeling en verwezenlijking van bodemenergiesystemen als
bedoeld in artikel artikel 8, tweede lid, onder h, van de Wet bodembescherming
1.3. aanleg, wijziging of uitbreiding van installaties voor warmtekrachtkoppeling als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder w, van de Elektriciteitswet 1998 in de glastuinbouw, en van energienetwerken bestemd voor
levering van restenergie aan op het netwerk aangesloten glastuinbouwondernemingen, dan wel levering van restwarmte van die ondernemingen
aan anderen
1.4. aanleg, wijziging of uitbreiding bij agrarische bedrijven van
installaties voor co-vergisting van de biologische afbraakreacties van in
hoofdzaak verpompbare vaste en vloeibare uitwerpselen van dieren en
een of meer stoffen, genoemd in bijlage Aa, onder IV, van de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet
1.5. ontwikkeling en verwezenlijking van overige ruimtelijke en
infrastructurele projecten ten behoeve van het leveren van duurzame
energie
2. gebiedsontwikkeling en werken van provinciaal of nationaal
belang
2.1. ontwikkeling en verwezenlijking van werken en gebieden krachtens
afdeling 3.5 van de Wet ruimtelijke ordening
2.2. projecten ten behoeve van de inpassing in het landschap, natuurontwikkeling of recreatiedoeleinden, waar deze samenhangen met
projecten ten aanzien van de in deze bijlage bedoelde projecten ten
aanzien van waterstaatswerken, spoorwegen, vaarwegen, wegen of
luchthavens
3. gebiedsontwikkeling en werken van lokaal of regionaal belang
3.1. ontwikkeling en verwezenlijking van werken en gebieden krachtens
afdeling 3.1 of afdeling 3.3 van de Wet ruimtelijke ordening ten behoeve
van de bouw van meer dan 20 woningen in een aaneengesloten gebied of
de herstructurering van woon- en werkgebieden
3.2. projecten als bedoeld in artikel 2.9, eerste lid
3.3. projecten ten behoeve van de inpassing in het landschap, natuurontwikkeling of recreatiedoeleinden, waar deze samenhangen met
projecten ten aanzien van de in deze bijlage bedoelde projecten ten
aanzien van waterstaatswerken, spoorwegen, vaarwegen, wegen of
luchthavens
4. greenports
4.1. project «Innovacomplex» en «Villa Flora» voor de Floriade 2012 in
greenport Klavertje 4 te Venlo (uitvoering deel 4 Nota Ruimte)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

48

5. hoofdwegen
5.1. aanleg of wijziging van hoofdwegen als bedoeld in artikel 2 van de
Tracéwet
5.2. wegaanpassingsprojecten als bedoeld in artikel 2 van de Spoedwet
wegverbreding
5.3. uitvoering van onderhoud, herstel of verbetering van waterstaatswerken als bedoeld in artikel 1 van de Wet beheer rijkswaterstaatswerken
6. luchthavens
6.1. ontwikkeling en verwezenlijking van luchthavens waarvoor
krachtens de Wet luchtvaart een luchthavenbesluit is vereist dan wel
krachtens de Luchtvaartwet een aanwijzingsbesluit is vereist
7. natuur, water en waterstaatswerken
7.1. projecten ter uitvoering van de Nadere uitwerking rivierengebied
(NURG)
7.2. werken als bedoeld in artikel 10, eerste en tweede lid, van de Wet
op de waterkering, of artikel 2.7, eerste lid, van de Waterwet (inclusief
zandsuppleties)
7.3. aanleg of wijziging van waterstaatswerken als bedoeld in artikel 7
van de Wet op de waterkering of artikel 5.4, eerste lid, van de Waterwet
7.4. projecten of andere handelingen waarvoor een vergunning is
vereist op grond van artikel 19d van de Natuurbeschermingswet 1998,
handelingen waarvoor een vergunning is vereist op grond van artikel 16
van de Natuurbeschermingswet 1998, handelingen waarop artikel 19ia of
artikel 19ib van de Natuurbeschermingswet 1998 van toepassing is
8. spoorwegen
8.1. aanleg of wijziging van landelijke spoorwegen als bedoeld in artikel
2 van de Tracéwet
9. vaarwegen en havens
9.1. aanleg of wijziging van hoofdvaarwegen als bedoeld in artikel 2 van
de Tracéwet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

49

Bijlage bij artikel 1.1, tweede lid, van de Crisis- en herstelwet
BIJLAGE II RUIMTELIJKE EN INFRASTRUCTURELE PROJECTEN
ALS BEDOELD IN ARTIKEL 1.1, TWEEDE LID
A. NOTA RUIMTE
nr

Omschrijving project

Omschrijving ligging of
locatie

Vindplaats in
MIRT projectenboek 2009

Vindplaats in
Nota Ruimte
Uitvoeringsbudget
2007–2014

Aard van het project

1

Amsterdam Noordelijke
IJoevers

Tegenover Amsterdam CS
aan de noordkant van het IJ

P 149

P 16 en 17

2

Den Bosch Spoorzone

Gelegen rondom station

P 221

P 64 en 65

3

Apeldoorn Kanaalzone

Centraal gelegen zone in de
stad

P 284

P 62 en 63

4

Den Haag Internationale Stad
(onderdeel Scheveningen
Boulevard)
Greenports (6 tuinbouwlocaties
in Zuid-Holland en Deurne)

Bij Boulevard van Scheveningen

P 145

P 26 en 27

Integrale gebiedsontwikkeling;
focus op herstructurering
bedrijventerrein
Integrale gebiedsontwikkeling;
binnenstedelijke herstructurering
Integrale gebiedsontwikkeling;
binnenstedelijke herstructurering
Integrale gebiedsontwikkeling +
kustversterking

Boskoop: P 190
Duin- en Bollenstreek: P 191
Westland –
Oostland: P 192
P189

P 68 en 69 voor
Boskoop,
Duinen Bollenstreek, Westland – Oostland
P 68 en 69
P 46 en 47 (en
68, 69)
P 54 en 55

5

6

Greenport Aalsmeer/PrimaViera

Prov Zuid-Holland: Boomwatering ; 4B-water Waalblok;
Overbuurtsepolder; Bollenstreek; Boskoop; Prov
Limburg: Deurne
Bij Aalsmeer

7

Klavertje 4 Venlo

Bij Venlo

P 257

8

Nijmegen Waalfront

Centrum Nijmegen aan de
zuidkant van de Waal

P 264

9

Eindhoven A2 zuidelijke
aansluiting (zie ook Eindhoven
brainport)

Rondom A2 bij Eindhoven

P 256

P 44 en 45 (als
A2/Brainport
Eindhoven)

10

Nieuwe Hollandse Waterlinie

Rijnauwen – Vechten,
Linieland, Lingekwartier –
Diefdijk

P 188

P 40 en 41

11

Waterdunen

In de buurt van Breskens

P 220

P 52 en 53

12

Maastricht Belvedere

Grenzend aan het centrum
van Maastricht

P 214

P 66 en 67

13

Nieuw Reijerwaard/ Westelijke
Dordtse Oever

Industriegebied tussen
Ridderkerk en Dordrecht

P 187

14

Zuidplaspolder

Driehoek tussen Rotterdam
Zoetermeer en Gouda

P 140

P 32 en 33 (als
Hoeksche
Waard of
alternatieve
locatie)
P 30 en 31

15

Groningen Centrale Zone

Centrum van Groningen

P 290

P 58 en 9

16

Oude Rijnzone

Strook tussen Leiden en
Bodegraven

P 138

P 36 en 37

17

Westelijke Veenweiden

Groene Hart en Laag Holland

P 148
P 193, als
Westelijke
Veenweiden
fase 1

P 38 en 39

Integrale gebiedsontwikkeling,
focus op glastuinbouw

Integrale gebiedsontwikkeling,
focus op glastuinbouw
Integrale gebiedsontwikkeling,
focus op glastuinbouw
Integrale gebiedsontwikkeling;
binnenstedelijke herstructurering
Integrale gebiedsontwikkeling;
aanleg infrastructuur en
herstructurering werklandschappen
Integrale gebiedsontwikkeling;
restauratie forten, natuurontwikkeling, verbetering
infrastructuur, bouw van
woningen
Integrale gebiedsontwikkeling;
focus op natuurontwikkeling en
recreatie, kustversterking
Integrale gebiedsontwikkeling;
herstructurering bedrijventerrein tot woon- en werkgebied
Integrale gebiedsontwikkeling;
herstructurering bedrijventerrein

Integrale gebiedsontwikkeling
voor de functies wonen,
werken, glas, groen, water en
recreatie
Integrale gebiedsontwikkeling;
binnenstedelijke herstructurering
Integrale gebiedsontwikkeling;
focus op herstructurering
bedrijventerrein
Integrale gebiedsontwikkeling;
herstructurering van kwetsbare
delen van de veenweidegebieden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

50

nr

Omschrijving project

Omschrijving ligging of
locatie

Vindplaats in
MIRT projectenboek 2009

Vindplaats in
Nota Ruimte
Uitvoeringsbudget
2007–2014

Aard van het project

18

Hengelo Hart van Zuid

Rondom centraal station
Twente

P 260

P 60 en 61

19

IJsseldelta

Bij Kampen

P 260

P 50 en 51

20

IJsselsprong

Bij Zutphen

P 261

P 50 en 51

21

Mooi en Vitaal Delfland

Gebied tussen den Haag,
Rotterdam en Zoetermeer

P 147

P 28 en 29

22

Almere Weerwaterzone

Gelegen naast het centrum
van Almere

P 139 (als
Schaalsprong
Almere)

P 18 en 19 (als
Schaalsprong
Almere)

23

Rotterdam Stadshavens

Aan noord- en zuidzijde van
de Maas

P 139

P 24 en 25

24

Brainport Eindhoven

Aanliggend aan de A2 ten
westen van Eindhoven

P 218

P 44 en 45 (als
A2/Brainport
Eindhoven)

25

Den Haag Internationale Stad
(onderdeel Worldforum)

Bij Statenkwartier

P 145

P 26 en 27

Integrale gebiedsontwikkeling;
binnenstedelijke herstructurering
Integrale gebiedsontwikkeling;
«blauwe bypass» met
mogelijkheden voor natuurontwikkeling en recreatie
Integrale gebiedsontwikkeling
met focus op woningbouw,
bereikbaarheid en groene
buffer
Integrale gebiedsontwikkeling
met focus op herstructurering
glas en groen
Verdiepte aanleg A6 om
barrièrewerking te voorkomen
ter voorkomen en integrale
gebiedsontwikkeling te
faciliteren
Integrale gebiedsontwikkeling
met focus op herstructurering
van verouderde bedrijventerreinen
Integrale gebiedsontwikkeling;
aanleg infrastructuur en
herstructurering werklandschappen
Vestigingsplaats voor internationale bedrijven + bereikbaarheid

B BODEMBESCHERMING EN BODEMENERGIE
nr.

Aanduiding project

Omschrijving ligging of locatie

Aard van het project

1

Havengebied Rotterdam

De haven van Rotterdam

2

Utrecht biowasmachine

Utrechts Stationsgebied e.o.

Pilotproject voor gebiedsgerichte aanpak van
grootschalige grondwaterverontreiniging
Pilotproject, met combinatie van winning van
bodemenergie en aanpak bodemverontreiniging

C WATERSTAATSWERKEN
nr.

Omschrijving waterstaatswerk

Aard van het project

1

Kustlijn en kustfundament Noordzee

Zandsuppleties en werken ter voorkoming of tegengaan van een landwaartse
verplaatsing van de kustlijn

D LUCHTHAVENS
nr.

Omschrijving luchthaven

Omschrijving project

1
2
3

Luchthaven Twente
Luchthaven Lelystad
Luchthaven Eindhoven

Ontwikkeling burgerluchthaven
Vaststellen gebruiksmogelijkheden
Vaststellen gebruiksmogelijkheden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

51

E WEGENPROJECTEN
nr.

Wegnummer

Omschrijving traject

Aard van het project

1
2
3
4
5
6
7

A1/A27
A1/A6/A9
A12
A2
A4
A74
N61

Utrecht–Knooppunt Eemnes–Amersfoort (Draaischijf Nederland)
Schiphol–Amsterdam–Almere
Ede–Grijsoord
Passage Maastricht
Delft–Schiedam
Venlo–Duitse grens
Hoek–Schoondijke

Wijziging
Wijziging
Verbreding
Aanleg/wijziging
Aanleg
Aanleg
Aanleg/wijziging

F BRUGGEN
nr.

Omschrijving brug

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14

Boogbrug Beek
Brienenoordbrug (westelijke boog)
Brug bij Ewijk
Calandbrug
Galecopperbrug
Gideonsbrug
Ketelbrug
Kreekrakbrug
Kruiswaterbrug
Muiderbrug
Scharbergbrug
Scharsterrijnbrug
Suurhoffbrug
Wantijbrug

Aard van het project
A2 knooppunt Kerensheide–afslag Maastricht Airport
A16 Ridderkerk–Terbregseplein
A50 knooppunt Valburg–knooppunt Ewijk
N15 bij Rozenburg
A12 Oude Rijn–Lunetten
A7 Groningen–Hoogezand
A6 Emmeloord–Lelystad
A58 knooppunt Markiezaat–afslag Rilland
A7 Sneek–afslag Bolsward
A1 knooppunt Muiderberg–knooppunt Diemen
A76 Stein–Belgische grens
A6 Lemmer–Joure
N15 Emmeloord–Oostvoorne
N3 Papendrecht–Dordrecht

Renovatie
Renovatie
Renovatie
Renovatie
Renovatie
Renovatie
Renovatie
Renovatie
Renovatie
Renovatie
Renovatie
Renovatie
Renovatie
Renovatie

G SPOORWEGEN
nr.

Omschrijving spoorweg of emplacement

Omschrijving traject of locatie

Aard van het project

1

Emplacement Amersfoort westzijde

ongelijkvloerse kruising (tunnelbak)

2

Vrije kruising bij Transformatorweg, Amsterdam

3

Zuidtak OV SAAL Riekerpolder–Duivendrecht

Vrije kruising spoorlijnen Amersfoort–
Utrecht en Amersfoort–Amsterdam
Vrije kruising spoorlijnen Amsterdam
Centraal–Zaanlijn–Schiphollijn–
Westelijk havengebied Amsterdam
Knooppunt Riekerpolder–knooppunt
Duivendrecht (Zuidtak), incl. aansluitingen

ongelijkvloerse kruising (spoorviaduct)

wijziging naar 4 en 6 sporen (incl.
ongelijkvloerse dubbele vorkaansluitingen)

H VAARWEGEN, SLUIZEN, HAVENS
nr.

Omschrijving vaarweg

Omschrijving traject of locatie

Aard van het project

1
2

Lekkanaal
IJmond

Lekkanaal bij de Prinses Beatrixsluizen
Voorhaven IJmuiden

3

Waal-Rijn

Weurt-Lobith

Verbreding/verdieping/aanleg derde sluiskolk
Lichteren bulkcarriers/aanleg nieuwe insteekhaven
Aanleg twee overnachtingshavens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

52

Bijlage bij artikel 1.12 van de Crisis- en herstelwet

BIJLAGE III TOEPASSING LEX SILENCIO POSITIVO

ARTIKEL 3.16 VAN DE WET RUIMTELIJKE ORDENING

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 127, nr. 2

53