Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 723

Wijziging van de Warmtewet (wijzigingen naar
aanleiding van de evaluatie van de Warmtewet)

Nr. 5

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 28 juni 2017
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
A
Na artikel I worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
ARTIKEL IA
De Gaswet wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 10 worden onder vernummering van het zevende tot en met
elfde lid tot het elfde tot en met vijftiende lid, vier leden ingevoegd,
luidende:
7. Een college van burgemeester en wethouders kan een gebied
aanwijzen als een gebied waar geen gastransportnet wordt aangelegd of
uitgebreid indien zich in dat gebied een warmtenet als bedoeld in artikel 1,
eerste lid, van de Warmtewet, of een andere energie-infrastructuur
bevindt of gaat bevinden die kan voorzien in de verwachte warmtebehoefte in het aan te wijzen gebied.
8. Een netbeheerder, met uitzondering van de netbeheerder van het
landelijk gastransportnet, is vrijgesteld van de verplichtingen, bedoeld in
het zesde lid, onderdeel a, indien een college van burgemeester en
wethouders een besluit als bedoeld in het zevende lid heeft genomen.
9. Een college van burgemeester en wethouders meldt een besluit als
bedoeld in het zevende lid aan de Autoriteit Consument en Markt.
10. De Autoriteit Consument en Markt houdt een register bij van de
gebieden die op grond van het zevende lid en artikel 12b, eerste lid,
onderdeel f, zijn aangewezen. Bij ministeriële regeling kunnen regels
worden gesteld over de in het register te vermelden gegevens.

kst-34723-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 723, nr. 5

1

B
In artikel 12b, eerste lid, komt onderdeel f te luiden:
f. de gebiedsindeling van de netbeheerders ten behoeve van de
uitvoering van de taak, genoemd in artikel 10, zesde lid, waarbij bepaalde
gebieden kunnen worden uitgezonderd indien het een gebied betreft waar
een netbeheerder niet op economische voorwaarden een gastransportnet
in werking kan hebben, onderhouden of ontwikkelen.
ARTIKEL IB
1. Gebieden die op grond van artikel 12b, eerste lid, onderdeel f, van de
Gaswet zoals dat luidde voor het tijdstip van inwerkingtreding van
artikel IA, onderdeel B, zijn uitgezonderd, worden gelijkgesteld met
gebieden die op grond van artikel 10, zevende lid, van de Gaswet, zoals
dat met artikel IA, onderdeel A, komt te luiden, worden aangewezen.
2. In aanvulling op artikel 10, tiende lid, van de Gaswet, zoals dat met
artikel IA, onderdeel A, komt te luiden, neemt de Autoriteit Consument en
Markt in het register de gebieden op die op grond van artikel 12b, eerste
lid, onderdeel f, van de Gaswet voor het tijdstip van inwerkingtreding van
artikel IA, onderdeel B, zijn uitgezonderd.
3. Een besluit van het college van burgemeester en wethouders als
bedoeld in artikel 10, zevende lid, van de Gaswet, zoals dat met artikel IA,
onderdeel A, komt te luiden, is niet van toepassing op aanvragen voor
vergunningen als bedoeld in artikel 2:1, eerste lid, onderdeel a, van de
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht die zijn ingediend voor het
tijdstip van inwerkingtreding van artikel IA, onderdeel A.
TOELICHTING
In de Energieagenda (Kamerstuk 31 510, nr. 64) is aangekondigd dat de
Gaswet wordt aangepast, zodat er geen nieuwe gasnetten meer worden
aangelegd in nieuwbouwwijken. Momenteel is de netbeheerder verplicht
in een gasaansluiting te voorzien, wanneer een afnemer daartoe een
verzoek doet. Uw Kamer heeft ook verzocht om aan te geven hoe deze
gasaansluitplicht voor netbeheerders op korte termijn geschrapt gaat
worden uit de relevante wet- en regelgeving (motie Van Tongeren en Jan
Vos, Kamerstuk 34 550 XIII, nr. 54). De huidige uitzonderingsgronden op
deze aansluitplicht bieden geen soelaas voor bijvoorbeeld all-electric
nieuwbouwwijken. De nu voorgestelde wijziging van de Gaswet voorziet
hier in.
Om geen gasnetten meer aan te hoeven leggen bij nieuwbouw wordt
artikel 10 van de Gaswet aangepast. Momenteel moet een netbeheerder
een kleinverbruiker die daarom vraagt voorzien van een aansluiting op het
gasnet, waarbij standaard aansluit- en transporttarieven in rekening
worden gebracht. Er gelden twee uitzonderingen. Gebieden kunnen
worden uitgezonderd van de aansluitplicht op gas indien er in een gebied
een warmtenet aanwezig is of wordt gepland in een door een gemeente
opgesteld warmteplan (artikel 4.2 van de Gebiedsindeling gas RNB 2015,
artikel 12b, eerste lid, onderdeel f, van de Gaswet). De tweede uitzondering betreft een gebied waar een netbeheerder niet op economische
voorwaarden een gastransportnet in werking kan hebben, onderhouden
of ontwikkelen. Deze uitzondering is in de netcodes uitgewerkt voor
aansluitingen «buiten de bebouwde kom».
Met de nu voorgestelde wijziging van de Gaswet worden de bovengenoemde uitzonderingsgronden verruimd. Deze wijziging is uitsluitend van
toepassing op aansluitingen van kleinverbruikers op een nieuw aan te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 723, nr. 5

2

leggen (deel van een) gastransportnet. Verworven rechten rond bestaande
aansluitingen worden met deze aanpassing niet geraakt.
Een algeheel verbod op gasaansluitingen voor nieuwbouw is niet
wenselijk, omdat er situaties kunnen zijn waar een gasaansluiting op zijn
plaats is, bijvoorbeeld voor individuele nieuwbouwwoningen. Om met
deze specifieke omstandigheden rekening te kunnen houden, wordt de
bevoegdheid om te besluiten over gebieden waar de aansluitplicht op het
gasnet kan vervallen bij de gemeenten gelegd.
Lokale overheden krijgen zo een belangrijke regierol in de verduurzaming van ons land. Gemeenten hebben inzicht in de lokale wensen en
mogelijkheden en kunnen daarom het beste bepalen welke energievoorziening het beste past bij een gebied. Zij kunnen over de gemaakte keuzes
ook lokaal verantwoording afleggen. Als een college van burgemeester en
wethouders besluit een gebied (een of meerdere straten of wijken) aan te
wijzen waar geen gasnet wordt aangelegd, moet er worden voorzien in
een alternatieve energie-infrastructuur waarmee kan worden voorzien in
de verwachte warmtebehoefte in het aan te wijzen gebied. Dat betekent in
praktijk bijvoorbeeld dat de capaciteit van het elektriciteitsnet of het
warmtenet toereikend moet zijn. Afstemming hierover met de netbeheerder of warmteleverancier voorafgaand aan het te nemen besluit is
dus cruciaal. Wanneer de gemeente een gebied aanwijst waar de
gasaansluitplicht vervalt, dan is dit de facto een onomkeerbare stap. In de
warmtebehoefte zal immers voorzien worden door een andere energieinfrastructuur en bijbehorende (inpandige) installaties. Het ligt daarom in
de rede dat belanghebbende partijen, waaronder bewoners, bedrijven,
netbeheerders van elektriciteit en gas en energie- en warmteleveranciers,
bij het maken van deze keuzes intensief worden betrokken.
Deze wijziging in de Gaswet sluit aan op de voorziene aanscherping van
de Europese bouwregelgeving. Nieuwe gebouwen moeten vanaf 2021
bijna energieneutraal (BENG) zijn, waarbij de warmtevraag van nieuwe
gebouwen verder omlaag zal gaan en de bijdrage van duurzame
opwekking op of in de nabijheid van het gebouw groter wordt. Omdat bij
nieuwbouw alternatieven voor gasinstallaties, zoals warmtepompen, al
goed toe te passen zijn, zal naar verwachting in de nieuwbouw nauwelijks
meer voor een gasaansluiting gekozen worden.
Gegeven het gereguleerde monopolie van de gasnetbeheerder voor het
realiseren van een aansluiting op een gasnet kan een bouwer niet
gehouden worden aan de verplichtingen in het Bouwbesluit 2012 inzake
de aansluiting van een gebouw op het gasnet op het moment dat een
netbeheerder in een aangewezen gebied niet meer aansluit. Deze
verplichtingen in het Bouwbesluit worden overigens in zijn geheel
geschrapt bij invoering van de Omgevingswet.
Artikel IA, onderdeel A, regelt dat de gasaansluitplicht vervalt in
gebieden die aangewezen worden. Bij de transitie naar een duurzaam
energiesysteem zullen steeds meer gebieden worden voorzien van
warmte via een andere bron dan aardgas. Voorbeelden zijn warmtenetten,
als bedoeld in artikel 1, onderdeel c, van de Warmtewet, en «all electric»
gebieden, waar alleen een net voor elektriciteit aanwezig is en waar met
bijvoorbeeld warmtepompen in de warmtevraag wordt voorzien. In deze
gebieden hoeft geen gastransportnet te worden aangelegd of te worden
uitgebreid en is de netbeheerder – uitgezonderd de netbeheerder van het
landelijk gastransportnet vrijgesteld van de verplichtingen voor het
realiseren van aansluiting op het gasnet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 723, nr. 5

3

Dit wordt geregeld door een wijziging van artikel 10 van de Gaswet. Een
college van burgemeester en wethouders kan besluiten een gebied aan te
wijzen waar geen nieuw gasnet wordt aangelegd. Als een college van
burgemeester en wethouders heeft besloten dat de aansluitplicht in een
bepaald gebied komt te vervallen, vervallen voor de netbeheerder die
actief is in het aangewezen gebied de verplichtingen om verbruikers aan
te sluiten en ten behoeve van hen gas te transporteren. Voor verbruikers
in dat gebied die al aangesloten zijn op een gastransportnet, vervalt voor
de betreffende netbeheerder niet de verplichting tot aansluiting en
transport. Om inzichtelijk te hebben in welke straten en wijken de
aansluitplicht is komen te vervallen, moeten gemeenten hun besluit
melden bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM). ACM zal deze
gebieden vervolgens registreren (op postcode 6-niveau) en openbaar
maken op de website.
Artikel IA, onderdeel B, wijzigt voorts artikel 12b van de Gaswet. Thans
biedt artikel 12b, eerst lid, onderdeel f, van de Gaswet de mogelijkheid om
gebieden in de Gebiedsindelingscode gas uit te zonderen van de
aansluitplicht. Omdat die bevoegdheid uitdrukkelijk bij de gemeenten
wordt gelegd, ligt het niet voor de hand dat ACM deze gebieden in de
Gebiedsindelingscode kan uitzonderen; om deze reden wordt het
aanwijzen van de gebieden in artikel 10 van de Gaswet opgenomen. De
tweede uitzonderingsmogelijkheid van het huidige artikel 12b, eerste lid,
onderdeel f, wordt niet uit die bepaling geschrapt. Dit betreft het
uitzonderen van gebieden waar een netbeheerder niet op economische
voorwaarden een gastransportnet in werking kan hebben, onderhouden
of ontwikkelen.
Het voorgestelde artikel IB bepaalt dat ACM de gebieden die nu op
grond van artikel 12b, eerste lid, onderdeel f, van de Gaswet zijn uitgezonderd van aansluitplicht, opneemt in het register. Op deze manier wordt
voorkomen dat de gebieden die nu op grond van het voornoemde artikel
zijn aangewezen omdat zich in dat gebied een warmtenet bevindt of gaat
bevinden, na de inwerkingtreding van het wetsvoorstel door de
gemeenten moeten worden aangewezen.
In het derde lid van artikel IB is voorts voorzien in een overgangsrechtelijke bepalingen voor aanvragen voor bouwvergunningen die zijn
ingediend voordat deze wetswijziging in werking treedt. Op deze
aanvragen is een besluit van het college van burgemeesters en
wethouders tot aanwijzing van een gebied als een gebied waar geen
gastransportnet wordt aangelegd of uitgebreid niet van toepassing. Dit
omdat de aanvragers op het moment van het opstellen en het indienen
van hun aanvraag onvoldoende in staat zijn geweest om rekening te
houden met het besluit van het college.
In het amendement van het lid Bosman op het voorstel Wijziging van de
Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet (voortgang energietransitie)
(Kamerstuk 34 627, nr. 7) wordt eveneens het in deze nota van wijziging
geregelde vervallen van de gasaansluitplicht geregeld. Omdat dit
amendement op het moment van het opstellen van deze nota van
wijziging door de Kamer nog niet is aangenomen, moet in deze nota van
wijziging worden uitgegaan van de huidige Gaswet. Om deze reden is in
deze nota van wijziging geen samenloopbepaling opgenomen. Indien het
voorstel van wet tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de
Gaswet (voortgang energietransitie), inclusief het voornoemde
amendement van het lid Bosman wordt aangenomen, zal door middel van
een nota van wijziging op ofwel de wijziging van de Warmtewet ofwel het
voorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 723, nr. 5

4

(voortgang energietransitie) alsnog moeten worden voorzien in een
samenloopbepaling.
Om de verdere verduurzaming van onze energievoorziening mogelijk te
maken, moeten er concrete stappen gezet worden. Het laten vervallen van
de gasaansluitplicht in aangewezen gebieden is daar een voorbeeld van.
Dit maakt de weg vrij voor slimme en toekomstgerichte keuzes en maakt
dat de netkosten voor huishoudens en ondernemers in de toekomst niet
onnodig hoog worden.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 723, nr. 5

5