Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

29 325

Maatschappelijke Opvang

Nr. 133

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 mei 2022
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft de
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gevraagd om een
reactie op de petitie «Niemand op straat». De Staatssecretaris van VWS
heeft een stelselverantwoordelijkheid voor de Wet maatschappelijke
ondersteuning (Wmo2015), waarin de verantwoordelijkheid voor de
opvang van dakloze mensen die daar conform de Wmo2015 recht op
hebben, bij gemeenten is belegd. Voor de zorg en ondersteuning voor
ongedocumenteerde dakloze personen hebben gemeenten geen
verantwoordelijkheid op basis van de Wmo2015. Om deze reden heeft de
Staatssecretaris van VWS mij gevraagd op uw verzoek te reageren.
Personen die in Nederland een asielaanvraag indienen hebben gedurende
de behandeling van deze asielaanvraag rechtmatig verblijf en recht op
voorzieningen, waaronder opvang. Wanneer door de IND is beoordeeld
dat er geen recht op een verblijfsvergunning is, is in principe vertrek aan
de orde en is er geen recht meer op verblijf en rijksopvang. In artikel 10
van de Vreemdelingenwet (Vw) is het koppelingsbeginsel opgenomen. Dit
houdt in dat een persoon geen aanspraak kan maken op voorzieningen
indien dit individu geen rechtmatig verblijf heeft in Nederland. Hier zijn
uitzonderingen op, bijvoorbeeld met betrekking tot de verlening van
medisch noodzakelijke zorg.
Vreemdelingen zonder recht op verblijf kunnen, onder voorwaarden,
tijdelijk onderdak krijgen in de vrijheidsbeperkende locatie (vbl).
Daarnaast lopen er momenteel pilots in vijf gemeenten in het kader van
de Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV). Hierin krijgen vreemdelingen zonder recht op verblijf of rijksopvang opvang en begeleiding
terwijl zij op basis van vrijwilligheid meewerken aan een bestendige
oplossing (terugkeer, doormigratie, of, indien aan de orde, legalisering
van verblijf). Zoals uw Kamer bekend is het kabinet voornemens de LVV
uit te breiden naar een landelijk dekkend netwerk waarbij de opvang altijd
gericht is op terugkeer. Voor personen die in aanmerking komen voor de

kst-29325-133
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 325, nr. 133

1

LVV is in de regel tijdens eerdere verblijfsprocedures beoordeeld dat zij
niet in Nederland mogen blijven. Gezien die feitelijk achtergrond van de
betreffende personen is het dan ook logisch en passend om vertrek als
uitgangspunt te nemen. Vanzelfsprekend zal bij de uitwerking daarvan ook
bezien worden op welke wijze recht kan worden gedaan aan de situatie
van de individuele gevallen die thans in de LVV verblijven. Hoe dit plaats
zal vinden dient nog nader te worden uitgewerkt; dit gebeurt samen met
betrokken partners.
Minderjarige kinderen hebben recht op opvang tot hun 18e of het moment
van vertrek, ook als er geen recht op verblijf is. Gezinnen met minderjarige kinderen worden daarom na afwijzing van de asielaanvraag
opgevangen in gezinslocaties. Alleenstaande minderjarige vreemdelingen
worden conform het amv-opvangmodel opgevangen door het COA of
door Nidos.
Ik ben mij ervan bewust dat deze reactie niet aansluit bij de wens van
Dokters van de Wereld. Het kabinet is echter niet voornemens wijzigingen
aan te brengen in het recht op opvang. Het kabinet staat voor een
rechtvaardig, humaan en effectief migratiebeleid. Onderdeel hiervan is
inzet op terugkeer van personen die niet in Nederland mogen blijven.
Voor wat betreft terugkeer wordt voorzien in ondersteuning en bestaat,
zoals hierboven uiteengezet, in bepaalde gevallen de mogelijkheid tot
opvang.
Ik hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben,
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
E. van der Burg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 325, nr. 133

2