Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

33 529

Gaswinning

Nr. 455

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 maart 2018
Op 31 januari 2018 heb ik uw Kamer geïnformeerd over de nieuwe wijze
van afhandelen van schade door bodembeweging als gevolg van
gaswinning uit het Groningenveld (Kamerstuk 33 529, nr. 423). Vanaf
19 maart 2018 zal de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen
schademeldingen in behandeling nemen. Dit is de eerste stap naar een
structurele publiekrechtelijke inrichting van de schadeafhandeling, in de
vorm van een onafhankelijk schadefonds. Zoals toegezegd in het debat
met uw Kamer op 7 februari 2018, in reactie op de motie Van Tongeren
c.s. (Kamerstuk 33 529, nr. 406), licht ik hierbij het voornemen tot de
oprichting van een schadefonds nader toe. Ook kom ik daarbij tegemoet
aan mijn toezegging uw Kamer een indruk te geven van het verloop van
de afspraken met NAM over de afhandeling van oude schademeldingen.
Daarnaast maak ik van deze gelegenheid gebruik om uw Kamer te
informeren over de manier waarop invulling is gegeven aan een aantal
moties en toezeggingen over de gevolgen van de gaswinning in
Groningen. Dit overzicht gaat als bijlage bij deze brief.
Schadefonds
Met de oprichting van een onafhankelijk schadefonds komt de staat
tussen NAM en bewoners in te staan. Uitgangspunt is te komen tot een
organisatievorm die de bewoner zo goed mogelijk bedient, en waar de
vulling van het fonds ondersteunend aan is. Ik ben met de bestuurders en
de maatschappelijke organisaties in de regio in overleg over de definitieve
inrichting van een uitvoeringsorganisatie voor de behandeling van
schademeldingen en over de reikwijdte van het schadefonds. In het
instellingsbesluit van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen
(bijlage bij Kamerstuk 33 529, nr. 423) zijn al ambities opgenomen ten
aanzien van de reikwijdte, bijvoorbeeld met betrekking tot verschillende
soorten schade (zoals waardedaling en immateriële schade) en verschillende doelgroepen (zoals particulieren, mkb’ers en agrarisch ondernemers).

kst-33529-455
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 529, nr. 455

1

De gesprekken over de structurele inrichting van de schadeafhandeling
zijn onderdeel van een breder traject met de regionale bestuurders en
maatschappelijke organisaties. Ook een verbeterde aanpak van de
versterkingsopgave en een nieuw toekomstperspectief voor Groningen
maken hier deel van uit. Ons gezamenlijk streven is om in april van dit jaar
tot afspraken op hoofdlijnen op deze thema’s te komen.
De besluitvorming over het schadefonds zal uitwijzen welke vorm van
wettelijke verankering passend is, waarna een wetstraject in gang wordt
gezet. Vanzelfsprekend zal ik uw Kamer hierover informeren. Totdat het
schadefonds een feit is, zal de Tijdelijke commissie Mijnbouwschade haar
werk doen.
Afhandeling oude schademeldingen
Ruim zesduizend schademeldingen ingediend vóór 31 maart 2017
wachten nog op afhandeling door NAM. Zoals aangegeven in mijn brief
aan uw Kamer op 31 januari 2018 (Kamerstuk 33 529, nr. 423), heb ik met
NAM afgesproken dat zij een ultieme poging zal doen om deze schadegevallen voor 1 juli 2018 naar tevredenheid van bewoners af te handelen.
NAM zal hiertoe aan bewoners met een openstaande «oude» schademelding een aanbod doen. Op 5 maart 2018 heeft NAM aan deze
bewoners een procesbrief verzonden, waarin is geschetst wat tot 1 juli
2018 kan worden verwacht.
NAM laat mij weten dat, om oude schadegevallen op te lossen,
aanvullend op de staande praktijk ook schade die volgens NAM niet is
veroorzaakt of verergerd door een aardbeving tot € 25.000 (zoals
gecalculeerd in het schaderapport) zal worden vergoed.1 Daar waar
sprake is van meer dan € 25.000 aan gecalculeerde schade in deze
categorie zal NAM de zaak voorleggen aan de Arbiter Bodembeweging, en
zich committeren aan de uitspraak. Bewoners met schadegevallen binnen
het werkingsgebied van het oude schadeprotocol die het aanbod van
NAM accepteren of waarvan de Arbiter een schadevergoeding toewijst,
krijgen toegang tot de Waardevermeerderingsregeling. NAM geeft aan
voor oude schademeldingen die buiten het oude werkingsgebied vallen
uit eigen middelen te zullen voorzien in een met de Waardevermeerderingsregeling vergelijkbare voorziening. Bewoners kunnen tot 1 juli 2018
ingaan op het aanbod van NAM langs deze lijn. Hierna zal NAM zich
geheel terugtrekken uit de schadeafhandeling.
Deze invulling van de geuite intenties om te komen tot een snelle en
ruimhartige oplossing is met mij en de commissaris van de Koning van de
provincie Groningen besproken en door ons onderschreven. Wij zijn van
oordeel dat de aanpak inderdaad ruimhartig is.
De komende maanden zullen wij in gezamenlijkheid het verdere verloop
van de afhandeling van de oude schademeldingen nauwlettend blijven
volgen. Het is in ieders belang dat oude schademeldingen voortvarend en
naar tevredenheid kunnen worden afgehandeld.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

1

Uitzondering hierop vormt schade die bij toepassing van de uitspraken van de Arbiter evident
niet voor vergoeding in aanmerking komt (gebroken ruiten, waterschade, lekkend dak, etc.).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 529, nr. 455

2

BIJLAGE 1

- INVULLING MOTIES EN TOEZEGGINGEN OVER GRONINGEN
Motie Van Veldhoven en Jan Vos over de vergoeding van de onkosten van
scholen en ziekenhuizen
Met de motie Van Veldhoven en Vos (Kamerstuk 33 529, nr. 219) is de
regering verzocht om met de Nationaal Coördinator Groningen (NCG)
ervoor te zorgen dat onkosten die scholen en ziekenhuizen hebben
gemaakt ter voorbereiding en begeleiding van bouwprojecten als
onderdeel van het schadeherstel en de versterking, worden vergoed
worden door NAM. In het kader van het scholenprogramma is door NAM
reeds € 2,5 miljoen beschikbaar gesteld aan de schoolbesturen, ter
vergoeding van de begeleidingskosten. Het zorgprogramma is nog in
voorbereiding. Ten aanzien van de begeleidingskosten voor zorginstellingen zal daarbinnen naar eenzelfde constructie worden gezocht.
Hiermee voldoet het kabinet aan deze motie.
Motie Agnes Mulder en Dik-Faber over de pilot Koopinstrument
Met de motie Mulder en Dik-Faber (Kamerstuk 33 529, nr. 259) is de
regering verzocht om van de Pilot Koopinstrument een succes te maken
door de uitvoering nauwgezet te monitoren, waar nodig te ondersteunen
en indien nodig NAM aan te sporen tot verbreding en verdere financiering, en de Kamer hierover te informeren. De Pilot Koopinstrument is
inmiddels afgerond en door de TU Delft geëvalueerd (Kamerstuk 33 529,
nr. 329). Van alle negentig aanmeldingen die aan de voorwaarden van de
proef voldeden, staan nog negen woningeigenaren op de reservelijst.
Deze worden meegenomen in het vervolg Koopinstrument, dat de NCG
op 15 februari heeft opengesteld. NAM stelt voor de opkoop van huizen in
het aardbevingsgebied tot en met 2020 jaarlijks een bedrag van 10 miljoen
euro beschikbaar. Hiermee is tevens voldaan aan de motie Pijlman c.s.
(Eerste Kamer, 34041 I), betreffende het verzoek aan de regering een
vervolg te geven aan de (pilot)opkoopregeling.
Motie Van Veldhoven c.s. over een onafhankelijke schadeafhandeling
Met de motie Veldhoven c.s. (Kamerstuk 33 529, nr. 294) is de regering
verzocht om te komen tot een onafhankelijke schadeafhandeling, waarbij
zou moeten worden gezorgd voor onafhankelijke formulering van het
schadeprotocol, kwaliteitscriteria voor (contra-)experts en het schadehandboek door de NCG, en om daartoe de benodigde bevoegdheden aan
de NCG te attribueren. Op 31 januari 2018 heb ik met de provinciale en
gemeentelijke bestuurders overeenstemming bereikt over een nieuwe
manier van afhandelen van schade door bodembeweging als gevolg van
gaswinning uit het Groningenveld (Kamerstuk 33 529, nr. 423). Aanvragen
tot schadevergoeding zullen in het vervolg worden afgehandeld door de
Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen (hierna: de commissie).
De commissie voert haar werkzaamheden zelfstandig uit en functioneert
onafhankelijk van NAM evenals van het kabinet en decentrale overheden.
De Minister voor Rechtsbescherming benoemt de leden van de
commissie. De commissie stelt binnen de kaders van het Besluit
mijnbouwschade Groningen haar eigen werkwijze vast en maakt gebruik
van onafhankelijke deskundigen die voldoen aan door de commissie vast
te stellen kwaliteitseisen. De commissie wordt bij haar taken ondersteund
door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Hiermee wordt
de schadeafhandeling geheel onafhankelijk en publiekrechtelijk georganiseerd, in lijn met de wens van de indiener, en is aan deze motie voldaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 529, nr. 455

3

Motie Smaling c.s. over de inspecties van woningen
Met de motie Smaling c.s. (Kamerstuk 33 529, nr. 288) is de regering
verzocht om het tempo van de inspecties (bovengronds en ondergronds)
aanzienlijk te verhogen, c.q. de inspecties van woningen op een verantwoorde manier zo snel mogelijk plaats te laten vinden en daarbij de
laatste inzichten met betrekking tot boven- en ondergrond in mee te
nemen. De inspecties vinden plaats onder regie van NCG, als onderdeel
van de uitvoering van het Meerjarenprogramma Aardbevingsbestendig en
Kansrijk Groningen (MJP). Op 23 december 2016 is de actualisatie van het
MJP vastgesteld en aan uw Kamer aangeboden (bijlage bij Kamerstuk
33 529, nr. 321). In de meest recente kwartaalrapportage meldt de NCG
aan dat het in 2017 beoogde aantal van 5.000 inspecties is uitgevoerd
(bijlage bij Kamerstuk 33 529, nr. 454). Dit neemt niet weg dat de
versterkingsopgave als geheel, van inspectie tot en met de daadwerkelijke
uitvoering van bouwkundige maatregelen aan woningen, nog niet goed
loopt, Ik ben in gesprek met bestuurders in de regio over de aanpak van
onder meer de versterkingsopgave en zal uw Kamer informeren over de
uitkomsten. Hiermee is aan deze motie voldaan.
Motie Dik-Faber c.s. over het verstevigen en verduurzamen van 1650
huurwoningen
Met de motie Dik-Faber c.s. (Kamerstuk 33 529, nr. 296) is de regering
verzocht om ervoor zorg te dragen dat gemaakte afspraken over het
verstevigen en verduurzamen van 1650 huurwoningen worden
nagekomen. In 2016 is een pilot van 175 woningen opgeleverd. Op basis
van de ervaring uit deze pilot en het besluit om corporatiewoningen mee
te nemen in een gebiedsgerichte aanpak, zijn 375 corporatiewoningen uit
de resterende 1.475 woningen geselecteerd voor inspectie en engineering.
De versterking van al deze woningen is inmiddels aanbesteed en deels
uitgevoerd, het streven is om deze woningen in 2018 op te leveren. Voor
de resterende woningen hebben woningcorporaties en NAM de
bestaande afspraken heroverwogen. In 2018 wordt bekend welke impact
de heroverweging heeft op de versterking van deze woningen.
Motie Van Tongeren c.s. over voldoende ondersteuning voor arbiters
Met de motie Van Tongeren (Kamerstuk 33 529, nr. 378) is de regering
verzocht om ervoor zorg te dragen dat de arbiters voldoende ondersteuning krijgen. Ter versnelling van de geschillenafhandeling is per
1 november 2017 een gewijzigd reglement van kracht, waardoor arbiters
de mogelijkheid hebben een geschil schriftelijk (zonder schouw en zitting)
af te handelen. Daarnaast zijn er nieuwe arbiters aangetrokken, evenals
aanvullende administratieve ondersteuning. Hiermee is aan deze motie
voldaan. Met de totstandkoming van een nieuwe wijze van schadeafhandeling (Kamerstuk 33 529, nr. 423) en de toezegging van NAM zich
maximaal in te spannen om de oude schademeldingen op te lossen, dan
wel een redelijk aanbod te doen aan bewoners die nog wachten op een
beoordeling van hun schade (Kamerstuk 33 529, nr. 428), is de
verwachting dat de werkvoorraad van de arbiters terugloopt.
Motie Agnes Mulder c.s. over onderzoek naar onafhankelijke vaststelling
van de meerkosten voor aardbevingsbestendige nieuwbouw
Met de motie Mulder c.s. (Kamerstuk 33 529, nr. 372) is de regering
verzocht te onderzoeken hoe het onafhankelijk vaststellen van meerkosten
voor aardbevingsbestendig bouwen onderdeel kan zijn van een nieuw
juridisch kader, waarbij NAM ook op dit onderdeel op afstand wordt
geplaatst en een snel proces wordt gewaarborgd. De huidige nieuwbouw-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 529, nr. 455

4

regeling van NAM is onderzocht door de Rijksbouwmeester, de voorzitter
van de NEN-normcommissie en de voorzitter van Raad van Arbitrage van
de bouw. Het advies ten aanzien van deze regeling, die toeziet op de
vergoeding van meerkosten voor aardbevingsbestendige bouw, wordt op
korte termijn gepubliceerd. Dit advies zal worden meegenomen in het
lopende overleg met de regio over onder meer de aanpak van de
versterkingsopgave en het toekomstperspectief van de regio.
Motie Dik-Faber en Nijboer over het behoud van beeldbepalende
gebouwen
Met de motie Dik-Faber en Nijboer (Kamerstuk 33 529, nr. 416) is de
regering verzocht om bij herstel en versterking van monumentaal erfgoed
en beeldbepalende panden niet alleen de financiële, maar vooral de
cultuurhistorische en maatschappelijke waarde te betrekken. Het
meewegen van de cultuurhistorische en maatschappelijke waarde van
panden in de besluitvorming wordt al op verschillende wijzen geborgd.
Monumenten mogen niet gesloopt worden zonder toestemming van de
gemeente, die hiervoor het bevoegd gezag is. Voor karakteristieke en
beeldbepalende gebouwen gelden daarnaast de gemeentelijke planologische kaders, waarbinnen gemeenten kunnen vastleggen welke panden
behouden moeten blijven. Aanvullend werken alle betrokken overheden in
het aardbevingsgebied samen aan het behoud van het gebouwde erfgoed
in Groningen in het Erfgoedprogramma (Kamerstuk 33 529, nr. 382), en is
in de huidige kaders voor versterking opgenomen dat de overweging van
sloop van karakteristieke en beeldbepalende gebouwen niet aan de orde
komt voordat de mogelijke versterkingskosten meer dan 150% van de
herbouwwaarde van het pand bedragen. De betreffende motie is dan ook
in lijn met het huidige beleid ten aanzien van beeldbepalende gebouwen
en beschouw ik een signaal dat hier nu en in de toekomst nadrukkelijk
aandacht voor gehouden moet worden.
Motie Van Tongeren c.s. over een schadeprotocol langs de lijnen van het
Groningse concept
Met de motie Van Tongeren c.s. (Kamerstuk 33 529, nr. 406) is de regering
verzocht om binnen enkele weken te komen met een schadeprotocol voor
mijnbouwschade langs de lijnen van het Groningse concept, dat
vervolgens wettelijk wordt verankerd, te zorgen voor adequate toegang
tot (juridisch) advies en ondersteuning voor mensen met mijnbouwschade, te starten met het opzetten van een onafhankelijk fonds voor
mijnbouwschade onder publieke regie en de gaswinning zo snel en zo ver
als realistisch mogelijk naar beneden te brengen. Het nieuwe schadeprotocol en het Besluit mijnbouwschade Groningen, zoals op 31 januari 2018
overeengekomen (Kamerstuk 33 529, nr. 423), voldoet naar het oordeel
van de regionale bestuurders en mijzelf aan de vier pijlers die bestuurders
en maatschappelijke organisaties in mei 2017 gezamenlijk hebben
geformuleerd als onmisbaar voor het maatschappelijk draagvlak. Advies
en ondersteuning aan mensen met mijnbouwschade maakt daar deel van
uit. Vanaf 19 maart 2018 zal de Tijdelijke commissie mijnbouwschade
Groningen schademeldingen van bewoners in behandeling nemen,
ondersteund door RVO. De commissie functioneert totdat er, zoals
aangekondigd in het Regeerakkoord, een onafhankelijk schadefonds
onder publieke regie is ingericht. De voorbereiding hiervan is reeds in
gang gezet. Zoals aangegeven in mijn brief aan uw Kamer op 1 februari
(Kamerstuk 33 529, nr. 424), is mijn invulling van het regeerakkoord dat de
gaswinning al deze kabinetsperiode zo veel mogelijk verder omlaag moet
worden gebracht. Het zal niet alleen grote inspanning maar ook enige tijd
vergen om het winningsniveau sterk te verlagen. De mogelijkheden
hiertoe op korte en op lange termijn worden op dit moment geïnventari-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 529, nr. 455

5

seerd. Het resultaat daarvan zal de basis vormen voor het nieuw te nemen
instemmingsbesluit. Hiermee wordt aan deze motie invulling gegeven.
Met de totstandkoming van het nieuwe schadeprotocol, in open en
constructief overleg met de regio, is tevens voldaan aan de wens
uitgesproken in de moties Schouten en Dik-Faber (Kamerstuk 33 529, nr.
346) en Beckerman c.s. (Kamerstuk 33 529, nr. 339) ten aanzien van het
proces tot een breed gedragen schadeprotocol.
Toezegging in de begroting van 2016 een verbijzondering op te nemen ten
aanzien van de middelen voor de overheidsdienst Groningen
In het Algemeen Overleg Energie/SDE+ op 2 juli 2015 (Kamerstuk 31 239,
nr. 205) is een verbijzondering in de toelichting op de begroting ten
aanzien van de rijksdienst Groningen toegezegd (nu de NCG). Dit is met
ingang van de begroting 2016 gebeurd. Daarnaast is in de kwartaalrapportage van de NCG met ingang van de rapportage over het derde
kwartaal van 2016 een financiële paragraaf toegevoegd, waarmee
structureel gerapporteerd wordt over de financiële staat en uitgaven van
de NCG. Hiermee is aan deze toezegging voldaan.
Toezegging de ontwikkeling van burgersteunpunt Stut-en-Steun te volgen
In het debat over de schadeafhandeling Groningen op 4 juli 2017
(Handelingen II 2016/17, nr. 95, item 29) is toegezegd te bezien hoe
burgersteunpunt Stut-en-Steun zich ontwikkelt en of de huidige financiering voldoende is. Het burgersteunpunt heeft in 2016 en 2017 subsidie
toegekend gekregen en zal ook over 2018 een subsidie van circa € 500.000
ontvangen. Hiermee biedt het kosteloos ondersteuning en begeleiding
aan bewoners die schade ondervinden van aardbevingen als gevolg van
de gaswinning in Groningen. Aanvullende financiering is tot op heden
niet noodzakelijk gebleken.
Toezegging te bezien of Norg onder het nieuw vast te stellen schadeprotocol zal vallen
In het debat over de begroting van het Ministerie van Economische Zaken
en Klimaat op 14 december 2017 (Handelingen II 2017/18, nr. 35, item 7)
heb ik toegezegd te zullen bezien of schade in de omgeving van de
gasopslag Norg onder het nieuw vast te stellen schadeprotocol zal vallen.
De omgeving van de gasopslag Norg behoort tot de reikwijdte van het
nieuwe protocol, zoals overeengekomen op 31 januari (Kamerstuk 33 529,
nr. 423).
Toezegging contact op te nemen met Platform Kerk en Aardbeving
In het debat over het schadeprotocol voor afhandeling van mijnbouwschade in Groningen op 16 januari 2018 (Handelingen II 2017/18, nr. 39,
item 7) heb ik toegezegd contact op te nemen met het Platform Kerk en
Aardbeving over geestelijke bijstand in het aardbevingsgebied. Inmiddels
is er contact geweest tussen mijn ministerie en het Platform Kerk en
Aardbeving, waarbij de werkzaamheden van het platform zijn toegelicht.
Op dit moment wordt door GGD en het RIVM gewerkt aan een integraal
«plan van aanpak gezondheidsgevolgen», waarin de gevolgen van de
aardbevingen voor het welbevinden en de gezondheid van mensen
centraal staan (zie ook: Aanhangsel Handelingen II, 2017/18, nr. 1191). Het
Platform Kerk en Aardbeving geeft aan in contact te zijn met de GGD
Groningen en is in beeld als een punt voor steun, begeleiding of zorg aan
bewoners. De oplevering van het plan van aanpak, dat moet zorgen voor
een meer samenhangend hulpaanbod door de verschillende betrokken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 529, nr. 455

6

organisaties in de regio, is uiterlijk eind april 2018 voorzien. Tevens
worden middelen beschikbaar gesteld aan de gemeenten om aandacht te
besteden aan sociaal-maatschappelijke ondersteuning in het aardbevingsgebied. De betreffende gemeenten bepalen op welke wijze hier invulling
aan wordt gegeven.
Toezegging om na te gaan of er verband is tussen affakkelen en aardbevingen
In het debat over het schadeprotocol voor afhandeling van mijnbouwschade in Groningen op 16 januari 2018 werd gevraagd om Staatstoezicht
op de Mijnen (SodM) te laten uitzoeken of er een verband is tussen
affakkelen en drukdaling in het Groningenveld, en of dit verband zou
kunnen houden met het optreden van de aardbevingen. Afblazen of
affakkelen van gas vindt plaats als er uit veiligheidsoverwegingen gas uit
een installatie of pijpleiding verwijderd moet worden. Op het moment dat
dat gebeurt zijn de winningsputten, die met die installatie of pijpleiding
zijn verbonden, dicht. Er is dus geen enkel verband tussen afblazen/
affakkelen en aardbevingen. SodM deelt deze conclusie.
Toezegging om bij NAM speciale aandacht te vragen voor het afhandelen
van oude gevallen in de agrarische sector
In het debat over Groningen op 7 februari 2018 (Handelingen II 2017/18,
nr. 49, item 7) heb ik toegezegd om bij NAM speciale aandacht vragen
voor het afhandelen van oude gevallen in de agrarische sector. NAM heeft
aan mij bevestigd hier de benodigde specifieke aandacht aan te zullen
schenken.
Toezegging om uitvoering te geven aan het sluiten van het cluster
Eemskanaal als SodM dat aangeeft
In het debat over Groningen op 7 februari 2018 heb ik toegezegd om
uitvoering te geven aan het sluiten van het cluster Eemskanaal als SodM
dat aangeeft. SodM heeft in haar advies van 1 februari 2018, naar
aanleiding van de aardbeving bij Zeerijp, echter aangegeven dat het
insluiten van het cluster Eemskanaal geen effect zal hebben op de
seismiciteit in het Loppersumgebied. SodM geeft daarbij aan: «Door het
insluiten van dit cluster wordt uitsluitend de kans op bevingen in de
omgeving van de productielocatie minder. Het seismisch risico in zowel
dit gebied als voor de stad Groningen wordt daarentegen met name
bepaald door de kans op zwaardere bevingen in het Loppersumgebied.
Om deze kans te verlagen helpt een ingreep in de productie van het
cluster Eemskanaal niet.»
SodM heeft NAM verzocht de voorspellingsmodellen voor het minimaliseren van het seismisch risico te herzien. De resultaten van het herziene
onderzoek van NAM zullen worden meegenomen in het nieuwe besluit
over de gaswinning in Groningen.
Toezegging om schriftelijk de vragen van het lid Van Tongeren over de
waarde van het gas te beantwoorden
In het debat over Groningen op 7 februari 2018 heeft het lid van Tongeren
gevraagd om toelichting bij de weergave van de waarde van het gas op
de Staatsbalans. Hierbij kom ik tegemoet aan mijn toezegging om
schriftelijk te reageren op de gestelde vragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 529, nr. 455

7

Op grond van het jaarrekeningenrecht dienen bedrijven jaarlijks naast een
winst- en verliesrekening een balans op te stellen. Bij opstellen van de
balans wordt de waarde van de gasvoorraden niet opgenomen op de
balans van bedrijven. Daarnaast stelt de overheid een balans op van
bezittingen en schulden, maar dat is niet vergelijkbaar met een balans
voor bedrijven. De overheid neemt bij de bezittingen de verwachte
toekomstige opbrengst uit de gasvoorraden mee voor zover het geen
belastinginkomsten betreft – kort gezegd, de verwachte verdisconteerde
gasbaten. Naarmate baten verder in de toekomst binnenkomen worden
deze lager gewaardeerd.
In de Miljoenennota 2018 staat aangegeven dat deze voorraden ultimo
2014 een verwachte waarde hebben van € 124 miljard en ultimo 2016 een
verwachte waarde van € 41 miljard. Belangrijke oorzaken hiervan zijn, ten
eerste, een substantiële daling van de gasprijs waardoor de winsten sterk
afnemen en de verwachte baten dalen, en, ten tweede, de sterke verlaging
van de productie voor de korte termijn door de productiebeperkingen op
het Groningenveld, waardoor zoals in de toelichting bij de Miljoenennota
is aangeven het gas over een langere periode wordt gewonnen. De
verwachte productie is dus verder in de toekomst en wordt minder waard.
Over de gaswinningsscenario’s voor de komende jaren verwacht ik uw
Kamer aan het eind van deze maand te kunnen berichten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 529, nr. 455

8