Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 300 VII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2020

Nr. 121

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 mei 2020
Hierbij bied ik u, mede namens de Minister van Financiën, op grond van
art. 94 van de Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en
Saba (hierna: Wet FinBES) het overzicht bijzondere uitkeringen Caribisch
Nederland aan.
Op grond van de Wet FinBES kunnen de afzonderlijk verantwoordelijke
Ministers aan de openbare lichamen een financiële bijdrage onder
voorwaarden in de vorm van een bijzondere uitkering verstrekken ten
behoeve van een bepaalde publieke taak. Voor bijzondere uitkeringen
geldt, in tegenstelling tot de vrije uitkering, dat zij voor een bepaald doel
worden verstrekt. Bijzondere uitkeringen kunnen zowel tijdelijk als
incidenteel van aard zijn. Indien het geld niet wordt besteed aan het
voorgeschreven doel of als een doelstelling niet wordt gerealiseerd dan
kan de betrokken Minister het geld terugvorderen bij de openbare
lichamen.
Artikel 94 van de Wet FinBES verplicht tot het verstrekken van een
overzicht van bijzondere uitkeringen, met de daarvoor in de lopende
begroting beschikbare bedragen. In onderstaand overzicht vindt u de
gerealiseerde uitgaven in 2019 die als bijzondere uitkering zijn verstrekt.
Voor 2020 zijn de in de begroting 2020 opgenomen bedragen vermeld,
dus exclusief de mutaties die gedurende het begrotingsjaar nog doorgevoerd gaan worden.
Naar aanleiding van de kabinetsreactie op de voorlichting van de Afdeling
advisering van de Raad van State en het Interdepartementaal Beleidsonderzoek Koninkrijksrelaties (Kamerstuk 35 300 IV, nr. 11) brengt het kabinet
momenteel in kaart op welke wijze het overzicht bijzondere uitkeringen
kan worden uitgebreid om zo meer inzicht te geven in de financiële

kst-35300-VII-121
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VII, nr. 121

1

ondersteuning aan Caribisch Nederland. Deze uitbreiding zal gepresenteerd worden in het overzicht bijzondere uitkeringen van volgend jaar.
Overzicht bijzondere uitkeringen
Integrale aanpak sociaaleconomische initiatieven

BZK

Realisatie 2019

Begroting 2020

€ 7.422.716

–

Op basis van de vraag en behoefte van het lokaal bestuur in Caribisch
Nederland zijn in 2019 bijzondere uitkeringen verstrekt ten behoeve van
sociaaleconomische initiatieven. Doel hiervan was om naast de vrije
uitkering gericht initiatieven te kunnen ondersteunen op het sociaaleconomische vlak met additionele begeleiding en ondersteuning vanuit Den
Haag.
Het Tijdelijk Besluit bijzondere uitkeringen integrale projecten BES is per
1 januari 2020 van rechtswege geëindigd. Gelijktijdig met het eindigen
van dit tijdelijk besluit, is ook de overheveling van budgetten van de
Ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (SZW) uit onder meer de boedelscheiding SVB
na 10-10-’10 geëindigd, waaruit deze projecten werden gefinancierd. Deze
restmiddelen worden in 2020 teruggeboekt naar SZW en VWS. Overigens
is het van belang te benadrukken dat de looptijd van deze projecten langer
is dan de duur van het Tijdelijk besluit. Veel projecten lopen dit jaar en
volgend jaar nog door.
De teruggeboekte middelen voor 2020 en komende jaren zetten SZW en
VWS in bij het omzetten van de integrale projecten in structurele
voorzieningen op het sociale domein, zoals voorzieningen op het terrein
van arbeidsbemiddeling, armoedebestrijding en schuldhulpverlening,
maatschappelijke ondersteuning, sport en eerstelijns jeugd- en
gezinszorg.
Kostenbesluit Veiligheidswet BES

JenV

realisatie 2019

begroting 2020

€ 300.000

€ 300.000

Deze bijzondere uitkeringen zijn een bijdrage in de kosten die voortvloeien
uit de organisatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing en de
brandweerzorg.
Regeling Bijzondere uitkering Natuur

LNV

Realisatie 2019

begroting 2020

€ 1.123.116

–

De bijzondere uitkering natuur is verstrekt voor projecten gericht op het
bevorderen van behoud van koraal, duurzaam gebruik van natuur, of de
synergie bij het duurzaam gebruik van natuur in combinatie met
landbouw en toerisme.
De regeling is per 1 januari 2020 beëindigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VII, nr. 121

2

Wet sociale kanstrajecten jongeren BES

OCW

realisatie 2019

begroting 2020

€ 1.068.958

€ 1.107.558

Via de Sociale Kanstrajecten Jongeren (SKJ) krijgen jongeren tussen de
18 en 25 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald en werkloos
zijn de kans om voorbereid te worden op een terugkeer naar het reguliere
onderwijs of, wanneer dit niet mogelijk is, de stap naar de arbeidsmarkt.
SKJ-trajecten vormen daarmee een belangrijk onderdeel van het
onderwijs in Caribisch Nederland, door studenten terug op het goede
spoor te zetten naar het behalen van een startkwalificatie of door het
aanleren van vaardigheden die nodig zijn voor een goede start op de
arbeidsmarkt.
Tijdelijke regelingen publieke gezondheidszorg

VWS

realisatie 2019

begroting 2020

€ 921.703

€ 900.000

Caribisch Nederland ontvangt een meerjarige bijzondere uitkering voor de
uitvoering van de taken op het terrein van de publieke gezondheidszorg,
zoals bedoeld in de Wet publieke gezondheid. In de begroting voor 2020 is
een bedrag van € 900.000 gereserveerd voor Caribisch Nederland.
Incidentele bijzondere uitkeringen

BZK
IenW
LNV
SZW
VWS

realisatie 2019

begroting 2020

€ 13.691.054
€ 51.740.000
€ 1.949.984
€ 135.000
–

–
€ 9.874.000
€ 251.673
€ 7.629.464
€ 600.000

BZK
BZK heeft in 2019 ruim € 7 mln. uitgekeerd aan de eilanden voor
organisatieontwikkeling. Aan Bonaire ter versterking van de uitvoeringscapaciteit in het kader van het Bestuursakkoord. Aan Saba voor capaciteitsversterking voor de uitvoering van het Saba package en voor
financieel en administratief projectbeheer. Sint Eustatius heeft van BZK
uitkeringen ontvangen voor stabilisering van de klif (€ 5,7 mln.), voor
verbetering van het financieel beheer, operationalisering rekenkamer, en
voor de voorbereiding van verkiezingen.
Ook in 2020 heeft BZK bedragen gereserveerd om de openbare lichamen
ter versterken in hun uitvoeringskracht. Dat kan via een formele
geldstroom richting de openbare lichamen (bijzondere uitkering), maar
ook op andere wijze. Voor 2020 heeft BZK nog geen bijzondere uitkeringen
als instrument opgenomen in de begroting. Besluitvorming over de
bijzondere uitkeringen vindt in de loop van het jaar plaats op basis van de
vraag en behoefte van de openbare lichamen en de beschikbare
middelen.
IenW
IenW heeft in 2019 aan Bonaire uitkeringen verstrekt voor het meerjarige
programma wegen en voor milieudoeleinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VII, nr. 121

3

Aan Saba zijn uitkeringen voor wegen, zeehaven en luchthaven (structurele en wederopbouwmiddelen) en voor wederopbouw van de
watervoorziening.
Aan Sint Eustatius zijn uitkeringen verstrekt voor wederopbouw en
exploitatie van wegen, voor wederopbouw van de haven, en voor de
aanschaf van een afvalverbrandingsinstallatie.
Aan alle drie de eilanden zijn uitkeringen verstrekt voor het tegengaan van
plastic producten voor eenmalig gebruik.
De reservering in de begroting 2020 betreffen bijdragen voor de aanpak
van de erosieproblematiek op Sint Eustatius, de ontwikkeling van het
afvalbeheer op Bonaire en de vernieuwing van de brandstofopslag op
Bonaire.
LNV
LNV heeft in 2019 uit het budget van de Regio Envelop, bijzondere
uitkeringen verstrekt voor de projecten BES-landbouwontwikkeling
(Bonaire en Saba) en het tegengaan van loslopend vee (Saba). De
reservering in de begroting 2020 is eveneens voor de projecten
BES-landbouwontwikkeling (Bonaire en Saba).
SZW
SZW heeft in 2019 een bijzondere uitkering van € 135.000 verstrekt aan
het openbaar lichaam Saba voor het project «Three steps to work». Dit
project is gericht op initiatieven rond werk voor mensen met een afstand
tot de arbeidsmarkt en het versterken van de samenhang tussen deze
initiatieven.
In de begroting van 2020 heeft SZW bedragen opgenomen voor het
versterken van de kinderopvang in Caribisch Nederland. In totaal gaat het
om een maximaal bedrag van € 7.629.464. Het Rijk en de openbare
lichamen werken aan het structureel verankeren van een stelsel voor
kwalitatief goede, veilige, betaalbare kinderopvang en buitenschoolse
voorzieningen dat beschikbaar is voor alle kinderen in Caribisch
Nederland in wetgeving vanaf 2022. De financiering is hier een belangrijk
onderdeel van.
VWS
In de VWS-begroting is voor 2020 € 600.000 opgenomen voor de
uitvoering van het Sport- en Preventieakkoord en voor het structureel
financieren van met integrale gelden opgezette voorzieningen.
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VII, nr. 121

4