Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor ar
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor ar
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor ar
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor ar
Monitor arbeidsongevallen
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor a
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor a
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor ar
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor ar
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor a
Monitor arbeidsongevallen MonitorMonitor
arbeidsongevallen
Monitor arbeidsongevallen Monitor
arbeidsongevallen Monitor a
arbeidsongevallen
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen
2021
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor a
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor a
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor ar
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen WW Moni
WW Monitor arbeidsongevallen
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor ar
Monitor arbeidsongevallen
Monitor arbeidsongevallen Monitor arbeidsongevallen Monitor ar
Klantperspectief WW Klantperspectief WW Klantperspectief WW K
WW Klantperspectief WW Klantperspectief WW Klantperspectief
Klantperspectief WW Klantperspectief WW Klantperspectief WW K
Klantperspectief WW Klantperspectief WW Klantperspectief WW K
Klantperspectief WW Klantperspectief WW Klantperspectief WW K

Inhoudsopgave
Managementsamenvatting3
Inleiding3
Resultaten3

Inleiding6
1

Afgeronde ongevalsonderzoeken in 2021

7

2	Gedifferentieerde aanpak ongevalsonderzoek

9

1.1
1.2

Kenmerken van bedrijven
Kenmerken van slachtoffers

7
8

2.1 Beschrijving gedifferentieerde aanpak ongevalsonderzoek
2.2 Tussentijdse resultaten
2.3 Overtredingen en boetes

9
10
11

3

Uitzendkrachten

13

4

Oorzaken van ongevallen

20

3.1 Mate van oververtegenwoordiging van uitzendkrachten in ongevalscijfers
3.2 Mogelijke oorzaken van oververtegenwoordiging
4.1 Inleiding
4.2 Door iets geraakt
4.3 Ongevallen met een rijdend werktuig of voertuig
4.3.1 Wat verstaan we onder: ongevallen met een rijdend werktuig of voertuig?
4.3.2 Hoe vaak komt het voor? 
4.3.3 Letsel en overlijden
4.3.4 Wat gaat er mis bij aanrijdingen?
4.3.5 Wat gaat er mis bij verlies van controle in of op een voertuig?

Bijlage 1

13
17

20
21
26
26
27
28
29
30

Methodologische verantwoording

33

Bijlage 2	Slachtoffers van arbeidsongevallen in 2017-2021
(afgesloten zaken) naar verschillende kenmerken

34

Bijlage 3	Slachtoffers van DODELIJKE arbeidsongevallen
in 2017-2021 (afgesloten zaken) naar
verschillende kenmerken

37

Bijlage 4	Slachtoffers van arbeidsongevallen in 2015-2020
(afgesloten zaken) naar tweecijferige SBI-code

40

2

Managementsamenvatting
Inleiding
Er gebeuren dagelijks ongevallen op de werkvloer die in veel gevallen voorkomen hadden kunnen worden.
Het is daarom van groot belang dat arbeidsveiligheid een prominente plek heeft in het beleid van de
werkgever. De Nederlandse Arbeidsinspectie wil bijdragen aan het leren van (ernstige) arbeidsongevallen
zodat deze in de toekomst vaker kunnen worden voorkomen. Daarom stelt de Arbeidsinspectie jaarlijks een
Monitor Arbeidsongevallen op, aan de hand van de informatie die de Arbeidsinspectie verzamelt bij
ongevalsonderzoek. Zo ontstaat een meerjarig overzicht van de ontwikkelingen van arbeidsongevallen.
Door lessen uit de praktijk te trekken en deze breed te communiceren, geeft de Arbeidsinspectie richting
aan het eigen toekomstige werk en stelt zij bedrijven en andere organisaties in staat om deze leerervaringen
te benutten.
In deze Monitor Arbeidsongevallen zoomt de Arbeidsinspectie in op ongevalsrisico’s. De vorige Monitor
Arbeidsongevallen (2020) ging over de typen ongevallen die het meest voorkomen: vallen van hoogte en
machineveiligheid. Deze Monitor (2021) heeft als doel om inzicht te bieden in de oorzaken van de twee
daaropvolgende veelvoorkomende ongevalstypen: door iets geraakt worden en een ongeluk met voertuig of
rijdend werktuig. Door op deze manier systematisch de verschillende ongevalstypen uit te lichten, beslaan
we met deze rapportages een steeds groter gedeelte van alle ongevallen. We geven zo inzichten die benut
kunnen worden door onder meer werkgevers en brancheorganisaties. Ook wordt in deze monitor­
rapportage aandacht besteed aan arbeidsongevallen onder uitzendkrachten.
Voor deze rapportage zijn diverse gegevensbronnen gebruikt:
• Het hoofdstuk over de ongevalsonderzoeken is gebaseerd op data die inspecteurs vastleggen in het
registratiesysteem van de Arbeidsinspectie over de bedrijven, ongevallen en slachtoffers. De Monitor
gaat over de onderzoeken van meldingsplichtige1 ongevallen die de Inspectie in 2021 heeft afgerond.2
• De gegevens over de ongevalstypen zijn afkomstig uit de informatie die inspecteurs bij elk ongevals­
onderzoek vastleggen over de toedracht en oorzaken van het ongeval. De vragenlijst die zij invullen is
in januari 2020 in gebruik genomen en is een grondige doorontwikkeling van de Storybuildermethode.
• Aanvullend is gebruik gemaakt van gegevens van het CBS en de Nationale Enquête
Arbeidsomstandigheden (NEA).

Resultaten
Ongevalsonderzoeken
In 2021 ontvangt de Arbeidsinspectie 3.482 meldingen van arbeidsongevallen. Er worden in dat jaar 2.038
onderzoeken gestart en 1.957 onderzoeken afgerond. Net als voorgaande jaren vinden de meeste ongevallen
(per 100.000 banen) plaats in de sectoren afvalbeheer; bouw; industrie en de sector landbouw, bosbouw en
visserij. In 2021 zijn 62 onderzoeken afgerond naar ongevallen met een dodelijk slachtoffer. De belangrijkste
ongevalstypen zijn al een aantal jaren hetzelfde, namelijk vallen en in contact komen met een arbeidsmiddel. Slachtoffers zijn vaak man en vallen vaak in de jongste (jonger dan 24) en de oudere leeftijdsgroepen
(45 en ouder).

1
2

Meldingsplichtige ongevallen zijn arbeidsongevallen met ziekenhuisopname, blijvend letsel of de dood tot gevolg.
De Arbeidsinspectie baseert zich in deze rapportage op afgesloten ongevalsonderzoeken. Als we schrijven over de
afgesloten onderzoeken in 2021 dan heeft een deel van de ongevallen in eerdere jaren plaatsgevonden. Dit betekent
verder dat niet wordt gerapporteerd over ongevallen die in 2021 hebben plaatsgevonden maar waarvan het
onderzoek in 2021 niet is afgerond. We hanteren deze werkwijze omdat de informatie rondom het ongeval definitief
wordt vastgelegd bij het ‘afsluiten van de zaak’.

3

Gedifferentieerde aanpak
Per 1 oktober 2020 is de Arbeidsinspectie gestart met de gedifferentieerde aanpak van ongevalsonderzoek
(GAO). In 2021 hebben we geëxperimenteerd met deze nieuwe werkwijze. Binnen de gedifferentieerde
aanpak bepaalt de Arbeidsinspectie met behulp van een wegingskader welke interventie passend is bij het
ongeval en het bedrijf. In 47% van de afgesloten zaken in 2021 is sprake van ernstig letsel. In dat geval doet de
Arbeidsinspectie altijd een uitgebreid ongevalsonderzoek. In twee derde van die onderzoeken worden één of
meerdere overtredingen geconstateerd en in 59% van de onderzoeken is er een boete opgelegd. Bij de andere
helft van de ongevalsonderzoeken is sprake van lichter letsel. Dan kiest de Arbeidsinspectie vaak voor de
interventie ‘afsluiten onderzoek’ (40%) of voor een ‘inspectie van de arbeidsplaats’ (39%). Hierbij is in 41%
van de gevallen een boete opgelegd. Deze werkwijze wordt verder doorontwikkeld in het najaar van 2022.
Uitzendkrachten
In 2021 is 17% van de slachtoffers van ongevallen die de Arbeidsinspectie onderzocht uitzendkracht. Dit is
meer dan verwacht, aangezien het aandeel uitzendkrachten onder de werkenden ongeveer 7% bedraagt.
De meeste uitzendkrachten werken in de industrie, waar we ook in absolute zin de meeste ongevallen met
uitzendkrachten onderzoeken. Per sector bekeken, worden uitzendkrachten vaker dan je zou verwachten
op grond van hun aandeel onder de werkenden, slachtoffer van een ongeval in de sectoren landbouw
(25% meer), zakelijke dienstverlening (15% meer), groot- en detailhandel (14% meer), transport en logistiek
(14% meer) en bouw (9% meer). Het meest voorkomende ongevalstype bij uitzendkrachten is in contact
komen met een arbeidsmiddel of object, terwijl dit bij werknemers vallen betreft.
In de beroepsgroepen waarin een groot deel van de werkenden aangeeft dat ze vaak gevaarlijk werk moeten
doen, is het aandeel uitzendkrachten groter dan gemiddeld. Dit is een indicatie dat uitzendkrachten vaker
dan werknemers gevaarlijk werk doen en zou een deel van de verklaring kunnen bieden voor de overver­
tegenwoordiging van uitzendkrachten in de arbeidsongevallen die de Arbeidsinspectie onderzoekt.
Uit onderzoek van RIVM blijkt aanvullend dat bij uitzendkrachten vaker sprake is van een gebrek aan kennis
en vaardigheden. Dit gebrek kan resulteren in vergissingen of verkeerde beslissingen in het werk.
Ongevallen waarbij het slachtoffer door iets wordt geraakt
In 20% van de afgesloten ongevalsonderzoeken in 2021 werd het slachtoffer door iets geraakt.3 Meestal
worden slachtoffers geraakt door vallende objecten, veelal bij hijswerkzaamheden. Bij ongevallen met
vallende objecten bij hijswerkzaamheden wordt het slachtoffer meestal geraakt door de last zelf, doordat
deze niet goed bevestigd was en/of het slachtoffer zich in de gevarenzone bevond. Dit heeft mogelijk te
maken met het gebrek aan kwalificatie-eisen omtrent de werknemer die de last aanhaakt op de kraan
(de ‘rigger’). Ongevallen waarbij iemand door iets geraakt wordt, treft de Arbeidsinspectie vooral in de
industrie en in de bouw. Ongevallen met vallende objecten bij hijswerkzaamheden vinden vaak plaats met
vorkheftrucks/palettenhefwagens en bovenloopkranen. Het overlijdensrisico is hier relatief hoog
(7% ten opzichte van 2% gemiddeld over alle ongevalstypen). Dat komt omdat de slachtoffers bij hijs­
werkzaamheden vaak door een zwaarder object worden geraakt.
Ongevallen met een rijdend voertuig of werktuig
Voor ongeveer 7% van de werkenden in Nederland zijn botsingen of aanrijdingen de belangrijkste gevaren
in hun werk. Deze gevaren concentreren zich in de transport en logistieke beroepen, maar komen ook meer
dan gemiddeld voor in de agrarische en technische beroepen en het openbaar bestuur4 (waaronder o.a.
defensie en politie vallen). In 2021 kwamen ongevallen met een voertuig 147 keer voor. Het betreft ongeveer
9% van het totaal aantal onderzochte ongevallen.5 In de sectoren transport en logistiek, handel en industrie
komen ongevallen met voertuigen het vaakst voor.

3

Het kan gaan om vallende, rollende, glijdende, wegvliegende, wegspringende, hangende of zwaaiende objecten of door een
voorwerp dat door iemand wordt gedragen of gebruikt.

4

Bron: NEA Benchmarktool (NEA Benchmarktool (tno.nl))

5

Het gaat hier niet om ongevallen in het verkeer.

4

Twee derde van de ongevallen met een voertuig vindt plaats met een heftruck, hefwagen, stapelaar,
orderpicker, reachtruck of containerheftruck. Dit type ongeval wordt vaak veroorzaakt doordat de bestuurder
het slachtoffer niet of niet op tijd zag, het slachtoffer zich in de gevarenzone bevond en het voertuig niet zag
of hoorde. Arbeidsinspecteurs stellen bij het onderzoek soms vast dat de bestuurder onvoldoende was
getraind in het besturen van het voertuig of dat er geen markeringen, signaleringen of barrières op de route
waren aangebracht. Een kwart van de slachtoffers houdt vermoedelijk blijvend letsel over aan het ongeval,
onder andere in de vorm van: amputatie, botbreuken en inwendig letsel. Zeven procent van de slachtoffers
bij dit type ongeval komt te overlijden.
Tabel 1: Ongevalstypen waarop wordt ingezoomd in deze rapportage, naar sector, letsel en arbeidsmiddel

Ongevalstype

Vallende objecten bij
hijswerkzaamheden

Ongeluk met voertuig of rijdend
werktuig

Aandeel in het
totaal aantal
ongevallen
(2020 – 2021)

3% in 2020-2021

9% in 2020-2021

Sector

Industrie, bouw

Transport en logistiek, handel, industrie

Letsel

7% overlijdt, 21% blijvend letsel

7% overlijdt, 20% blijvend letsel

Vorkheftrucks,

Heftrucks, hefwagens,

palettenhefwagens, bovenloopkranen

stapelaars, orderpickers, reachtrucks,
container­heftrucks

Arbeidsmiddel

Conclusie
Ondanks de inspanningen van werkgevers, werknemers en de overheid, gebeuren er ongevallen op de
werkvloer waarvan een deel voorkomen zou kunnen worden. Door oorzaken en mechanismen van
ongevallen in kaart te brengen, beoogt de Arbeidsinspectie bij te dragen aan het vaker voorkomen van
arbeidsongevallen. Binnen de Arbeidsinspectie worden de gegevens uit deze rapportage gebruikt ten
behoeve van actieve projecten gericht op de preventie van arbeidsongevallen in de sectoren waar dit het
meest noodzakelijk is. De Arbeidsinspectie wil branches en werkgevers aansporen om meer aandacht te
geven aan arbeidsveiligheid.
In het bijzonder vragen we met deze rapportage aandacht voor de arbeidsveiligheid van uitzendkrachten.
Voor de oververtegenwoordiging van uitzendkrachten bij ongevallen is geen sluitende verklaring te geven.
Waarschijnlijk is er sprake van een combinatie van factoren, waaronder dat uitzendkrachten vaker gevaarlijk
werk doen en dat er iets vaker sprake is van een gebrek aan kennis en vaardigheden waarmee uitzendkrachten
hun taken uitvoeren. Welke invloed andere factoren (zoals werksoort, instructie, taal en arbeidsmigratie)
hebben, vergt nader onderzoek.
Een deel van de ongevallen met vallende objecten bij hijswerkzaamheden kan waarschijnlijk voorkomen
worden wanneer meer aandacht wordt besteed aan de kwalificatie-eisen voor de rigger. Verder zien we bij
ongevallen met rijdende werktuigen en voertuigen dat de bepalingen in het Arbeidsomstandighedenbesluit
ten aanzien van interne transportmiddelen niet altijd nageleefd worden. We vragen dan ook aandacht voor
de naleving hiervan.

5

Inleiding
Het is van groot belang dat werkenden in Nederland hun werk veilig kunnen uitvoeren. Werkgevers en
werknemers spannen zich hiervoor in door risico’s te inventariseren, maatregelen te nemen om veilig
werken te borgen en deze maatregelen na te leven. Desondanks gebeuren er vele arbeidsongevallen op
de werkvloer. Volgens de Arbowet is een arbeidsongeval een gebeurtenis op het werk of in werktijd die
onmiddellijk leidt tot schade aan de gezondheid. Ernstige arbeidsongevallen moeten direct aan de
Arbeidsinspectie gemeld worden. Overigens is bekend dat werkgevers naar schatting 50% van de meldingsplichtige arbeidsongevallen niet bij de Arbeidsinspectie melden.6
De Arbeidsinspectie wil bijdragen aan leren van arbeidsongevallen om zodoende arbeidsongevallen in de
toekomst vaker te voorkomen. Door lessen uit de praktijk te trekken en deze breed te communiceren geeft
de Arbeidsinspectie richting aan het eigen toekomstige werk en wil zij andere organisaties in staat stellen
om te profiteren van deze leerervaringen. Hiervoor gebruikt de Arbeidsinspectie data die inspecteurs
verzamelen bij ongevalsonderzoeken.
Dit rapport geeft inzicht in de resultaten van de ongevalsonderzoeken die de Arbeidsinspectie in 2021 heeft
afgerond (hoofdstuk 1). In deze rapportage wordt ook aandacht besteed aan de uitkomsten van de gedifferentieerde aanpak van ongevalsonderzoek (hoofdstuk 2). 2021 is het eerste volledige jaar waarin de
Arbeidsinspectie deze werkwijze heeft toegepast. Daarna volgt een hoofdstuk over ongevallen waarbij het
slachtoffer een uitzendkracht is (hoofdstuk 3). Voor dit onderwerp is gekozen vanwege de sterke overver­
tegenwoordiging van uitzendkrachten in de ongevallen die de Arbeidsinspectie onderzoekt. In hoofdstuk 4
wordt ten slotte dieper ingegaan op de directe en achterliggende oorzaken en gevolgen van twee typen
arbeidsongevallen op de werkvloer: ongevallen waarbij het slachtoffer door iets wordt geraakt en ongevallen
met een voertuig of rijdend werktuig.
De gegevens over de ongevalstypen zijn afkomstig uit de informatie die inspecteurs bij elk ongevalsonderzoek
vastleggen over de toedracht en oorzaken van het ongeval. De Arbeidsinspectie onderscheidt negen ongevalstypen. De vorige Monitor Arbeidsongevallen 2020 ging over ongevallen die te maken hadden met vallen van
hoogte en ongevallen waarbij machineveiligheid een rol speelde.7 Door op deze manier systematisch de
verschillende ongevalstypen uit te lichten, beslaan we met deze rapportages een steeds groter gedeelte van
alle ongevallen. We geven zo inzichten die interessant zijn voor allerlei verschillende branches en werkgevers.
Figuur 2: Ongevalstypen in de Monitor Leren van Ongevallen

Vallen (2020)

In contact met
arbeidsmiddel of object
(2020)

Door iets geraakt (2021)

Ongeluk met voertuig
of rijdend werktuig
(2021)

Bedolven verdinking of
decompressie

Contact met schade­
lijke stof of atmosfeer

Contact met vuur,
brand, explosie of
elektriciteit

Extreme fysieke
belasting

Fysiek contact met
mens of dier

6

Uit een scan van de Arbeidsinspectie naar het fenomeen ondermeldingen komt naar voren dat iets meer dan 50% van
de arbeidsongevallen niet bij de Arbeidsinspectie wordt gemeld. (Bron: Jaarverslag Nederlandse Arbeidsinspectie 2021)

7

Machineveiligheid is het grootste subtype van het hoofdongevalstype ‘in contact met een arbeidsmiddel of object’.

6

1 Afgeronde ongevalsonderzoeken in 2021
TNO rapporteert in de Arbobalans (op basis van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden) dat er in
Nederland in 2019 114 duizend werknemers (1,5%) een arbeidsongeval hadden met tenminste één dag
verzuim. In hetzelfde jaar hadden 84.000 werknemers (1,1%) een arbeidsongeval dat resulteerde in een
verzuim van 4 dagen of langer.8 De Arbeidsinspectie onderzoekt het deel van de ongevallen die voldoen aan
de criteria van een meldingsplichtig ongeval. Een ongeval is meldingsplichtig wanneer sprake is van
dodelijke afloop, ziekenhuisopname9 of wanneer blijvend letsel wordt verwacht (artikel 9, eerste lid van de
Arbowet). In 2021 zijn 2.038 ongevalsonderzoeken gestart en 1.957 ongevalsonderzoeken afgerond.10
In dit hoofdstuk beschrijven we de kenmerken van de bedrijven waar deze ongevallen plaatsvonden en
de kenmerken van de slachtoffers die bij de ongevallen betrokken waren.

Hoofdstuk 1

1.1 Kenmerken van bedrijven

Uitgaande van afgesloten zaken, gebeurden in 2021 relatief gezien de meeste ongevallen per 100.000 banen
in de sectoren afvalbeheer; bouw; industrie en de sector landbouw, bosbouw en visserij. Dit patroon komt
overeen met 2020. Het aantal slachtoffers per 100.000 banen is in de sectoren afvalbeheer, bouw en
industrie afgenomen ten opzichte van 2020.
Figuur 1.1 Aantal slachtoffers van arbeidsongevallen per 100.000 banen* van werknemers in 2020 en 2021 naar sector (afgesloten zaken)11
Afvalbeheer

163

125

Bouw

110

Industrie

79

66

75

Landbouw, bosbouw en visserij

131

86

58
55

Vervoer en opslag
Energievoorziening
Cultuur, sport en recreatie

19

Handel

19
0

20

27
26

34

26
40
2020*

60

80

100

120

140

160

180

2021**

8

TNO (2020). Arbobalans 2020. Kwaliteit van arbeid, effecten en maatregelen in Nederland. Leiden: TNO.

9

Onder ziekenhuisopname wordt verstaan een dagopname of langer.

10

De Arbeidsinspectie baseert zich in deze rapportage op afgesloten ongevalsonderzoeken/zaken, omdat pas op het moment
dat een ongevalsonderzoek wordt afgerond alle informatie definitief wordt vastgelegd. Niet alle ongevalsonderzoeken die in
2021 zijn afgerond, zijn ook in dat jaar gestart. De doorlooptijd van een ongevalsonderzoek kan variëren, afhankelijk van de
situatie.

11

Nederlandse Arbeidsinspectie: interne registratie van in 2021 afgeronde ongevalsonderzoeken (n = 1.957) en CBS. De
sectoren met <20 arbeidsongevallen per 100.000 banen in 2021 zijn weggelaten uit de figuur. Deze gegevens zijn te vinden in
de tabel in bijlage I.

* De cijfers van 2020 wijken iets af van de cijfers in de vorige rapportage omdat destijds is uitgegaan van voorlopige cijfers.
** Het aantal banen van werknemers per december 2021 is op het moment van schrijven nog niet bekend bij het CBS. Daarom
is uitgegaan van de voorlopige cijfers van december 2020. Dit kan leiden tot een (lichte) vertekening in het aantal ernstige
arbeidsongevallen per 100.000 banen van werknemers.

7

De meeste slachtoffers werken bij kleine bedrijven. Bij kleine bedrijven met minder dan tien werknemers
worden gemiddeld vijftig werkenden per 100.000 banen slachtoffer van een ongeval. Bij grote bedrijven
met meer dan 100 werknemers zijn dit er gemiddeld vijftien.

1.2 Kenmerken van slachtoffers
In 2021 overleden zestig slachtoffers bij een arbeidsongeval. Tweemaal kwam het voor dat er twee dodelijke
slachtoffers te betreuren waren bij één ongeval.
Bijna negen op de tien slachtoffers van een arbeidsongeval is man. Verder zijn werknemers ouder dan 45
vaker slachtoffer, gevolgd door jongeren tot en met 24 jaar. Ongevallen binnen deze leeftijdsgroepen
vinden het vaakst plaats in de sectoren industrie en bouw. In de sector handel gebeuren relatief veel
ongevallen met jongeren. Zij lopen daarbij vaak botbreuken of wonden op. Ook komt amputatie vaak voor.
Werknemers tussen de 45 en 64 jaar oud lopen ook vaak botbreuken op. Ongevallen met werknemers
tussen 45 en 64 gebeuren daarnaast relatief vaak in de sector transport en logistiek.
Figuur 1.2 Gemiddeld aantal arbeidsongevallen per leeftijdscategorie per 100.000 arbeidsjaren12 in 2017 t/m 2021 (afgesloten zaken,
n=10.727)
35

32

31

33
31

30
26
24

25
20
15
10
5
0
15 tm 24

25 tm 34

35 tm 44

45 tm 54

55 tm 64

65 en ouder

Net als voorgaande jaren is ongeveer een vijfde van de slachtoffers als uitzendkracht werkzaam. Het aandeel
uitzendkrachten lijkt daarmee relatief hoog. In hoofdstuk 3 wordt dieper ingegaan op ongevallen met
uitzendkrachten.

12

Het gemiddeld aantal arbeidsongevallen per 100.000 banen (arbeidsvolume) naar leeftijdscategorie is alleen gebaseerd op
ongevallen met werknemers, uitzendkrachten en stagiairs. Het arbeidsvolume van 2021 is op het moment van schrijven nog
niet bekend bij het CBS. Daarom is uitgegaan van de voorlopige cijfers van 2020. Dit kan tot een (lichte) vertekening leiden.

8

2	Gedifferentieerde aanpak
ongevalsonderzoek
2.1 Beschrijving gedifferentieerde aanpak ongevalsonderzoek
Per 1 oktober 2020 is de Arbeidsinspectie gestart met de gedifferentieerde aanpak van ongevalsonderzoek
(GAO). In 2021 hebben we geëxperimenteerd met deze nieuwe werkwijze. Binnen de gedifferentieerde
aanpak bepaalt de Arbeidsinspectie met behulp van een wegingskader welke interventie passend is bij het
ongeval en het bedrijf. Een interventie wordt ingezet op basis van de aard van het letsel van het slachtoffer,
de mate waarin de werkgever de arbeidsomstandigheden op orde heeft en de typering van het ongeval.
Door een werkgever zelf een rapportage inclusief verbeterplan op te laten stellen, stimuleren we de
werkgever om de veiligheid in het bedrijf te verbeteren. Dit draagt eraan bij dat bedrijven leren van
ongevallen. De Arbeidsinspectie monitort de effectiviteit van de verschillende interventies.
De Arbeidsinspectie onderscheid twee letselcategorieën. We spreken van letselcategorie 1 als een ongeval
leidt tot minder dan twee nachten ziekenhuisopname en/of licht blijvend letsel. We spreken van letsel­
categorie 2 bij een ziekenhuisopname van twee nachten of meer en/of meer dan licht blijvend letsel.
De Arbeidsinspectie voert altijd een uitgebreid ongevalsonderzoek uit als sprake is van een ongeval met
letsel in letselcategorie 2. En ook bij een dodelijk ongeval of een ongeval met een kind (15 jaar en jonger)
of jeugdige (16- en 17-jarigen). In bepaalde gevallen (dodelijke slachtoffers en/of bewust de wet overtreden)
wordt een strafrechtelijk onderzoek uitgevoerd onder aansturing van het Functioneel Parket.
Betreft het een ongeval met letsel in letselcategorie 1, dan kunnen andere interventies worden toegepast.
Een belangrijke interventie in de gedifferentieerde aanpak is de werkgeversrapportage. Bij deze interventie
onderzoekt de werkgever zelf wat er misging bij het ongeval en beschrijft hij dit in een werkgeversrapportage. Daarnaast stelt de werkgever een verbeterplan op. De Arbeidsinspectie beoordeelt of het verbeterplan
effectief is en of het bedrijf werk maakt van veiligheid. Bedrijven kunnen alsnog een boete krijgen als de
werkgeversrapportage onvoldoende is of als bij herinspectie blijkt dat maatregelen uit het verbeterplan niet
zijn geïmplementeerd.
Een andere interventie binnen de GAO is de Arbeidsinspectie van de arbeidsplaats. De verbeterpunten die
daarbij naar boven komen, dient de werkgever op te lossen. Bij overtredingen kan een boete worden
opgelegd en/of een herinspectie volgen. Ook kan de Arbeidsinspectie besluiten om geen nader onderzoek
te doen, omdat het arbobeleid helemaal in orde is en het letsel in Letselcategorie 1 valt. Los van de
interventie die de Arbeidsinspectie kiest, kan het naar aanleiding van het ongeval nodig zijn dat het bedrijf
zelf de risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E) en het plan van aanpak moet bijstellen.

9

Figuur 2.1 Schematische weergave van de gedifferentieerde aanpak
Fase 1: interventiekeuze
Letselcategorie 2

(Voortzetting)
ongevalsonderzoek

(1) Aard Letsel slachtoﬀer
Letselcategorie 1
(2) Typologie
arbozorgbeleid werkgever

Laag

Hoog
Midden

Afsluiten
onderzoek

(Voortzetting)
ongevalsonderzoek

(3) Typeer het ongeval

Inspectie arbeidsplaats

Werkgeversrapportage

2.2 Tussentijdse resultaten
In het experimenteerjaar 2021 was er in 47% van de afgeronde ongevalsonderzoeken sprake van letsel in
letselcategorie 2. In dat geval doet de Arbeidsinspectie altijd een uitgebreid onderzoek. Bij dit onderzoek
werd in twee derde (67%) van de gevallen geconstateerd dat er sprake was van één of meerdere overtredingen
van de Arbowet. In 59% van de zaken met letsel in letselcategorie 2 werd een boete opgelegd. Het verschil
tussen het aantal overtredingen en het aantal boetes kan onder andere voortkomen uit de toepassing van
matigingsgronden.13
In 53% van de afgeronde ongevalsonderzoeken was er sprake van letselcategorie 1. In dit geval wordt de GAO
toegepast. Deze aanpak heeft ertoe geleid dat in 39% van de zaken de arbeidsplaats werd geïnspecteerd, in
12% werd regulier ongevalsonderzoek uitgevoerd en in 9% werd een werkgeversrapportage of zelfrapportage opgesteld door de werkgever. In 40% van de zaken met letsel in letselcategorie 1 volgde geen
Arbeidsinspectie arbeidsplaats, zelfrapportage of regulier onderzoek.
Zoals al eerder beschreven, kan de toepassing van de gedifferentieerde aanpak ongevalsonderzoek
resulteren in een boete. In 41% van de zaken waarin de gedifferentieerde aanpak is toegepast, wordt ook
een boete opgelegd. Dit komt veel vaker voor bij het reguliere ongevalsonderzoek binnen de GAO (71%),
dan bij de andere interventies (9 tot 19% boetes). In figuur 2.2 is dit schematisch weergegeven.

13

Wanneer de werkgever aantoonbaar inspanningen heeft verricht die gericht zijn op het voorkomen van de
overtreding in het concrete geval, kan dit leiden tot matiging van de boete. De volgende inspanningen kunnen leiden
tot een matiging: 1: als de risico’s van de concrete werkzaamheden voldoende zijn geïnventariseerd en een veilige
werkwijze is ontwikkeld die voldoet aan de vereisten van de arbeidsomstandighedenwetgeving; 2: als de nood­
zakelijke randvoorwaarden zijn gecreëerd voor het toepassen van een veilige werkwijze; 3: adequate instructies; 4:
adequaat toezicht.

10

Figuur 2.2. Toepassing van de gedifferentieerde aanpak ongevalsonderzoek (2021)
Regulier
ongevalsonderzoek
(12%)

w.v. boete (71%)

Afsluiten
onderzoek (40%)

w.v. boete (9%)

Werkgevers
rapportage (9%)

w.v. boete (15%)

Inspectie
arbeidsplaats
(39%)

w.v. boete (19%)

Licht letsel
(53%, N=1037)

Ernstig letsel

Overtreding(en)

w.v. boete
(59%)
Deze werkwijze
wordt verder ontwikkeldgeconstateerd
in het najaar van 2022. Het aandeel
werkgeversrapportages
zal
(47%, N=920)
(67%)
toenemen omdat die in veel meer gevallen gevraagd zal worden. Ook in de nieuwe werkwijze blijft het zo dat
de Arbeidsinspectie zelf onderzoek doet wanneer een werkgever niet mee wil of kan werken en bij ongevallen
met bijvoorbeeld jeugdigen en jongeren. Ook wanneer blijkt dat een werkgeversrapportage als onvoldoende
wordt beoordeeld en niet het gewenste effect heeft, doen we zelf verder onderzoek naar het arbeidsongeval.

2.3 Overtredingen en boetes
In 2021 zijn er in 940 afgeronde ongevalsonderzoeken (47%) één of meerdere overtredingen geconstateerd.
Daarbij werden 1.484 overtredingen vastgesteld. In 652 zaken (34%) stelde de Arbeidsinspectie een boete­
rapport op. Er kunnen in één zaak meerdere boeterapporten worden opgesteld. Het totaal aantal boete­
rapporten bedroeg 796.
Hieronder staat beschreven welke overtredingen in 2021 zijn geconstateerd bij afgeronde ongevalsonderzoeken. Relatief het vaakst is een overtreding geconstateerd op artikel 5 van de Arbeidsomstandighedenwet,
die gaat over de inventarisatie en evaluatie van risico’s. De meeste overtredingen hadden betrekking op lid 1
van artikel 5, wat gaat over het hebben van een risico inventarisatie & evaluatie (RI&E), inclusief gevaren en
risico-beperkende maatregelen. Ook waren er een aantal overtredingen van lid 3 van artikel 5, wat gaat over
het hebben van een plan van aanpak.
Naast artikel 5 waren er veel overtredingen van artikel 9. Werkgevers overtreden dit artikel als ze ernstige
arbeidsongevallen niet (tijdig) melden of als ze geen registratie voeren van ongevallen die hebben geleid tot
een verzuim van meer dan drie dagen. Voor de overtredingen in 2021 geldt dat ze allemaal betrekking
hebben op het niet tijdig melden van arbeidsongevallen. In de meeste gevallen heeft de werkgever het
ongeval alsnog zelf gemeld, maar niet binnen de gestelde termijn.

11

Tabel 2.1 Top 10 van geconstateerde overtredingen bij in 2021 afgeronde ongevalsonderzoeken (n=1.070)14

2021
Rangorde Wetsartikel

Aantal

Percentage

1

Inventarisatie en evaluatie van risico’s (art. 5, Arbeidsomstandig­
hedenwet)

211

14%

2

Melding ongevallen (art. 9, Arbeidsomstandighedenwet)

192

13%

3

Voorkomen valgevaar (art. 3.16, Arbeidsomstandighedenbesluit)

143

10%

4

Deugdelijkheid arbeidsmiddelen en ongewilde gebeurtenissen (art. 7.4
Arbeidsomstandighedenbesluit)

112

8%

5

Veiligheidsvoorzieningen i.v.m. bewegende delen van arbeidsmiddelen
(art. 7.7 Arbeidsomstandighedenbesluit)

102

7%

6

Geschiktheid arbeidsmiddelen (art. 7.3 Arbeids­­omstandigheden­
besluit)

76

5%

7

Montage, demontage, onderhoud, reparatie en reiniging van
arbeidsmiddelen
(art. 7.5 Arbeidsomstandighedenbesluit)

66

5%

8

Voorkomen gevaar van bewegende voorwerpen (art. 3.17 Arbeids­
omstandighedenbesluit)

63

4%

9

Gebruik mobiele arbeidsmiddelen (7.17c Arbeidsomstandigheden­
besluit)

53

4%

10

Voorlichting en onderricht (art. 8 Arbeidsomstandighedenwet)

52

4%

Totaal

1070

72%

14

In 2021 stelde de Arbeidsinspectie in 940 afgeronde onderzoeken overtredingen vast. In totaal gaat het om 1.484 overtredingen. Van die overtredingen had 72% (n=1.070) betrekking op een onderwerp uit de top tien.

12

3 Uitzendkrachten
Uitzendwerk is een vorm flexibele arbeid, net als oproepcontracten, tijdelijke contracten en contracten
zonder vaste uren.15 In 22% van alle ongevallen die de Arbeidsinspectie in de periode 2015-2021 onderzocht,16
was het slachtoffer17 een uitzendkracht, en in 69% een werknemer. Overige arbeidsrelaties, zoals zelfstandige
(4%), leerling of student (2%) en stagiair (1%) kwamen minder voor. De overige 5% waren en meewerkende
gezinsleden en omstanders (derden). In de onderstaande analyses wordt telkens een vergelijking gemaakt
tussen werknemers en uitzendkrachten.

3.1	Mate van oververtegenwoordiging van uitzendkrachten in
ongevalscijfers
In gemiddeld 22% van de ongevallen die de Arbeidsinspectie in de periode 2015-2020 onderzocht is het
slachtoffer een uitzendkracht.18 Dit percentage is hoger dan we zouden verwachten op basis van het aandeel
uitzendkrachten in de werkzame beroepsbevolking. Dit aandeel is lastig precies te bepalen. SEO in opdracht
van de Algemene Bond Uitzendondernemingen (ABU) becijfert het percentage in de periode 2015 tot 2020 op
gemiddeld 7%.19 Het CBS gaat uit van 5%.20 Verschillen komen voort uit de keuze voor bronnen en keuzes in de
databewerking en analyse. Ondanks deze verschillende inschattingen van het aandeel uitzendkrachten onder
de werkenden, blijft duidelijk dat uitzendkrachten sterk oververtegenwoordigd zijn in de ongevalscijfers van de
Arbeidsinspectie. Hieruit blijkt dat er vaker ongevallen gebeuren met uitzendkrachten dan met werknemers.
Sector
De meeste onderzoeken van ongevallen met uitzendkrachten vinden plaats in de sector industrie.
Ook bij ongevallen met werknemers valt de sector industrie op, hoewel deze ongevallen meer gelijk
verdeeld zijn over de sectoren.

15

CBS (2021). Daling aantal flexwerknemers afgevlakt na begin coronacrisis. Den Haag: CBS

16

In dit hoofdstuk wordt, indien beschikbaar, gebruik gemaakt van gegevens over de jaren 2015 t/m 2021, omdat dit de
analysemogelijkheden vergroot. Als deze data niet gebruikt konden worden (bijvoorbeeld voor de analyses m.b.t.
ongevalstypen), is gebruik gemaakt van data over 2020 en 2021.

17

In 1% van de gevallen waren er 2 of meer slachtoffers betrokken bij een ongeval. Er was geen verschil in de hoeveelheid
ongevallen met meerdere slachtoffers tussen ongevallen met uitzendkrachten en ongevallen met werknemers.

18

Vanwege vergelijking met CBS-cijfers zijn enkel de categorieën ‘werknemer’ en ‘uitzendkracht’ meegenomen. De CBSgegevens bevatten namelijk geen informatie over leerlingen, studenten, stagiairs of derden. Verder geldt in de regel geen
meldplicht voor ongevallen met zelfstandigen, waardoor deze ongevallen niet in beeld zijn bij de Arbeidsinspectie en de groep
zelfstandigen daarom sowieso ondervertegenwoordigd zou zijn, wanneer we deze mee zouden nemen in de vergelijking.

19

Heyma, A., T. Vervliet, H. Bussink & I. Klinker (2022). Uitzendmonitor 2021. De allocatiefunctie van uitzendwerk en de rol van de
uitzendbranche tijdens de covid-pandemie. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek i.o.v. ABU.

20

Centraal Bureau voor de Statistiek (2022). Statlinetabel ‘Werkzame beroepsbevolking; positie in de werkkring’. Geraadpleegd op
1 juli 2022.

13

Hoofdstuk 3
Figuur 3.1. Ongevallen met uitzendkrachten ten opzichte van werknemers, naar sector (2015-2021)21

Uitzendkrachten (N=2.894)

32%

Werknemers (N=10.240)

27%

0%

10%

Industrie

20%

17%

20%

30%

Bouwnijverheid

Verhuur en overige zakelijke diensten

40%

14%

10%

15%

50%

60%

Transport en logistiek

13%

6% 6% 9%

6% 3%

22%

70%

80%

90%

100%

Handel

Landbouw, bosbouw en visserij

Overige sectoren

Zoals eerder gesteld, is in gemiddeld 22% van de ongevallen die de Arbeidsinspectie onderzocht het
slachtoffer een uitzendkracht. Dit aandeel is niet in alle sectoren even groot. Het aandeel uitzendkrachten
betrokken bij ongevallen is vergeleken met het aandeel uitzendkrachten per sector.22 Zoals te zien is in
onderstaande figuur, lijken er vooral onevenredig veel ongevallen met uitzendkrachten plaats te vinden in
de sectoren zakelijke dienstverlening, groot- en detailhandel, landbouw en transport en logistiek.
Figuur 3.2. Aandeel uitzendkrachten in ongevalscijfers Arbeidsinspectie23 ten opzichte van aandeel uitzendkrachten in de werkzame
beroepsbevolking per sector uit CBS-cijfers24 over 202025
27%

Landbouw, bosbouw en visserij
Zakelijke dienstverlening/onroerend goed

4%
27%
1%
26%

Transport en logistiek
Groot- en detailhandel
Industrie (incl. delfstoﬀen/nuts/afval)
Bouwnijverheid
0%

4%
24%
1%
23%
4%
18%
3%
5%

10%

15%

20%

25%

30%

Uitzendkrachten betrokken bij ongevallen gemeld bij Arbeidsinspectie
Uitzendkrachten ten opzichte van de werkzame beroepsbevolking (CBS)
21

Sectoren die minder dan 5% bedragen, zijn niet meegenomen in de figuur.

22

Voor deze vergelijking is gebruik gemaakt van CBS-gegevens. Ten behoeve van vergelijking met deze CBS-gegevens,
is ervoor gekozen de CBS-sectorindeling te hanteren voor deze analyses.

23

Aantal ongevallen per sector (Arbeidsinspectie 2020): Landbouw=67, Zakelijke dienstverlening=182, Transport en
logistiek=207, Groot- en detailhandel=319, Industrie=625, Bouwnijverheid=335.

24

Aantal werkenden per sector (uit door de Arbeidsinspectie opgevraagde CBS-tabellen over 2020): Landbouw=136.600,
Zakelijke dienstverlening=2.702.700, Transport en logistiek=496.400, Groot- en detailhandel=1.719.800,
Industrie=1.120.500, Bouwnijverheid=427.600.

25

De balk ‘uitzendkrachten betrokken bij ongevallen gemeld bij de Arbeidsinspectie’ geeft per sector het aandeel ongevallen
met uitzendkrachten ten opzichte van werknemers weer. In de sector industrie betrof 23% van de ongevallen een ongeval
met een uitzendkracht en 73% een ongeval met een werknemer. De balk ‘uitzendkrachten ten opzichte van de werkzame
beroepsbevolking (CBS) geeft weer hoe groot het aandeel uitzendkrachten per sector is. In de sector industrie betrof 5% van
de werkenden een uitzendkracht en 95% een werknemer. Deze cijfers gaan over 2020.

14

Ongevalstypen
Het meest voorkomende ongevalstype bij uitzendkrachten is in contact komen met een arbeidsmiddel of
object, terwijl het bij werknemers het vaakst gaat om vallen.26 Uitzendkrachten krijgen waarschijnlijk vaker
ongevallen waarbij zij in contact komen met een arbeidsmiddel of object, vanwege het type werkzaamheden dat ze doen, namelijk vaker werk met machines, gereedschap.
Figuur 3.3. Prevalentie van ongevalstypen voor ongevallen met uitzendkrachten ten opzichte van ongevallen met werknemers (over
2020-2021; N=2.887). Alleen de ongevalstypen die meer dan 5% van het totaal uitmaken, zijn meegenomen in de figuur.
33%
29%
Uitzendkrachten (N=2.894)

23%
11%
26%
35%

Werknemers (N=10.240)

20%
8%

0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

Contact met arbeidsmiddel of object

Gevallen

Door iets geraakt

Ongeluk met voertuig of rijdend werktuig

40%

Ongevallen met uitzendkrachten die in contact komen met een arbeidsmiddel of object, vinden vooral plaats
in de sector industrie en ongelukken met voertuigen of rijdende werktuigen in de sector transport en logistiek.
Figuur 3.4. Ongevallen met als slachtoffer een uitzendkracht (over 2020-2021; N=571), per ongevalstype27 naar sector

In contact met arbeidsmiddel of object (N=189)

Gevallen (N=163)

6%

7%

7%

8%

11%

42%

28%
12%

11%
15%

15%

Industrie
Transport en logistiek
Verhuur en overige
zakelijke diensten

Handel
Bouwnijverheid
Landbouw, bosbouw
en visserij

Bouwnijverheid
Handel
Verhuur en overige
zakelijke diensten

18%

Industrie
Transport en logistiek
Landbouw, bosbouw
en visserij

26

Gegevens over voorkomen risico’s ten grondslag van ongevallen zijn afkomstig uit de Monitor Leren van Ongevallen
(jaren 2020 en 2021). Deze monitor bestaat uit door inspecteurs ingevulde vragenlijsten waarin toedrachten en oorzaken zijn
vastgelegd van arbeidsongevallen.

27

Alleen ongevalstypen met N>50 zijn meegenomen in de figuur.

15

Ongelukt met voertuig of rijdend werktuig (N=61)

Door iets geraakt (N=129)

5%
8%

13%
33%

7%
39%

13%

15%
28%

19%

Transport en logistiek
Handel
Industrie
Bouwnijverheid
Verhuur en overige zakelijke diensten

Bouwnijverheid
Bouwnijverheid
Transport en logistiek
Handel
Waterleidingbedrijven en afvalbeheer

Wanneer we preciezer kijken naar de typen ongevallen, is in contact komen met bewegende delen van
een machine het ongevalstype dat zowel onder uitzendkrachten als werknemers het meest voorkomt.
Uitzendkrachten krijgen er wel vaker mee te maken dan werknemers. Verder valt op dat uitzendkrachten
vaker te maken krijgen met aanrijdingen en beknelling tussen een machine of een object, terwijl werk­
nemers vaker vallen.
Figuur 3.5 Ongevallen met uitzendkrachten en werknemers, naar ongevalstype over 2020-202128
25
19%

20
16%
15
10
5
0

8%

8%
3%

8%
5% 5% 5%

5% 5%

Werknemer (N=2.316)
Val op gelijke hoogte
Contact met handgereedschap, door
slachtoﬀer zelf gehanteerd
Val van ladder, trapje of opstapje

6% 6%

7%

8%

9%

Uitzendkracht (N=571)
Bekneling tussen een machine en een object
Aanrijding door voertuig
Geraakt door een vallend object
Contact met bewegende delen van eenmachine

Val van dak, vloer of platform

Leeftijd
Uitzendkrachten betrokken bij ongevallen vallen vaker in de categorie jongeren (15-25 jaar; 22%, 26-35 jaar;
27%) dan werknemers betrokken bij ongevallen (15-25 jaar; 13%, 26-35 jaar, 18%)29. Echter werken jongeren
over het algemeen vaker als uitzendkracht dan ouderen. In vergelijking met de populatie, lijken uitzendkrachten betrokken bij onderzochte ongevallen iets vaker van middelbare leeftijd (35-55 jaar)30.

28

N=2887; ongevalstypen waar minder dan 5% van de uitzendkrachten mee te maken kreeg zijn weggelaten uit de tabel

29

Over de gehele periode 2015-2021, N=10.989

30

Op basis van CBS-gegevens (over de gehele periode 2015-2021)

16

Figuur 3.6 Verdeling van werkenden naar leeftijdsgroep per dienstverband (werknemer, uitzendkracht) voor personen betrokken bij
ongevallen31 en de populatie32
35
30%

30
25

25%

27%

22%

20%

20

20%
17%

16%

15
11% 11%
10
5
1%
0

15 tot 25 jaar

26 tot 35 jaar

36 tot 45 jaar

46 tot 55 jaar

56 tot 65 jaar

2%

66 tot 75 jaar

Uitzendkrachten betrokken bij ongevallen gemeld bij Arbeidsinspectie
Uitzendkrachten ten opzichte van de werkzame beroepsbevolking (CBS)

Meldingen
We weten dat een deel van de ongevallen niet gemeld wordt bij de Arbeidsinspectie (ondermelding).
Vanwege het feit dat er in het geval van een ongeval met een uitzendkracht, twee partijen betrokken zijn
(de inlener en het uitzendbureau), zou het kunnen zijn dat deze ongevallen vaker niet gemeld worden,
omdat beide partijen zich hier niet verantwoordelijk voor voelen.
Momenteel is het enkel de plicht van het inlenende bedrijf om een melding te doen van een meldings­
plichtig ongeval met een uitzendkracht. Vanaf volgend jaar wordt een zogenaamde ‘dubbele meldplicht’
voorzien, wat inhoudt dat naast het inlenende bedrijf, ook het uitzendbureau (de werkgever) verplicht is
een arbeidsongeval de Arbeidsinspectie te melden.33 Bij invoering zal deze maatregel waarschijnlijk leiden
tot meer meldingen van arbeidsongevallen met uitzendkrachten.

3.2 Mogelijke oorzaken van oververtegenwoordiging
In deze paragraaf verkennen we enkele verklaringen voor de oververtegenwoordiging van uitzendkrachten
in de ongevalscijfers van de Arbeidsinspectie.
Gevaarlijker werk
Een deel van de verklaring voor de bevinding dat uitzendkrachten vaker bij ongevallen betrokken raken dan
werknemers, is waarschijnlijk dat uitzendkrachten vaker gevaarlijk werk doen dan werknemers.
Onderstaand zijn de beroepsgroepen weergegeven waar in 2021 het aandeel uitzendkrachten relatief hoog is
ten opzichte van het aandeel werknemers (>5%).

31

Over de gehele periode 2015-2021, N=10.989

32

Op basis van CBS-gegevens (over de gehele periode 2015-2021)

33

Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten (2020). Geen tweederangsburgers. Aanbevelingen om misstanden bij arbeidsmigranten in Nederland tegen te gaan.

17

Figuur 3.7 Beroepssegmenten met relatief hoog percentage uitzendkrachten in 2021 (>5%)34
Hulpkrachten bouw en industrie (N=68.000)

18%

Productiemachinebedieners en assemblagemedewerkers (N=134.000)

14%

Tuinders, akkerbouwers en veetelers (N=77.000)

13%

Elektriciens en elektronicamonteurs (N=86.000)

10%

Hulpkrachten transport en logistiek (N=377.000)

10%

Bouwarbeiders (N=145.000)

10%

Bestuurders voertuigen en bedienen mobiele machines (N=262.000)

9%

Administratief personeel (N=888.000)

9%

Voedselverwerkende beroepen en overige ambachten (N=83.000)

8%

Hulpkrachten landbouw (N=36.000)

8%

Managers z.n.d. (N=14.000)

7%

Schoonmakers en keukenhulpen (N=293.000)

6%

Overheidsambtenaren en -bestuurders (N=114.000)
0%

6%
2%

4%

6%

8%

10% 12% 14% 16% 18% 20%

Bij een aantal van de beroepen uit bovenstaande figuur, die relatief vaak door uitzendkrachten worden
gedaan, is veel sprake van gevaarlijk werk. Met name binnen de beroepsgroepen bestuurders voertuigen en
bedienen mobiele machines (43%), elektriciens en elektronicamonteurs (43%), bouwarbeiders (40%),
voedselverwerkende beroepen en overige ambachten (38%), productiemachinebedieners en assemblagemedewerkers (35%) en tuinders, akkerbouwers en veetelers (32%) geeft een substantieel deel35 aan dat zij
regelmatig gevaarlijke werkzaamheden moeten uitvoeren.36
Kennis en vaardigheden van uitzendkrachten
Een ander deel van de verklaring, op basis van onderzoek van het RIVM, kan zijn dat ‘competentie’ bij
ongevallen met uitzendkrachten vaker ten oorzaak ligt van het ongeval dan bij werknemers. Met competentie
wordt bedoeld de kennis en vaardigheden waarmee werknemers hun taken uitvoeren. Gebrek aan deze kennis
en vaardigheden kan resulteren in vergissingen of verkeerde beslissingen in het werk, waardoor het uitein­
delijk mis kan gaan.37 Waarom de competentie van uitzendkrachten zou afwijken van die van werknemers,
blijft onbeantwoord en biedt een aanknopingspunt voor vervolgonderzoek. De kwetsbaarheid van uitzendkrachten is al langer bekend bij de Arbeidsinspectie. Zij heeft al een aantal jaar een programma dat gericht is op
de bescherming van uitzendkrachten op de arbeidsmarkt. Ook arbeidsveiligheid wordt hierin meegenomen.

34

De percentages uitzendkrachten per beroepssegment zijn gebaseerd op CBS-gegevens over 2021, afkomstig uit ‘Werkzame
beroepsbevolking; Beroep’, evenals de aantallen werkenden per beroepssegment. Hierbij is gekozen voor de beroepssegment-indeling op 3 decimalen.

35

Meer dan 30% van de respondenten, terwijl gemiddeld 13% van alle respondenten aangeeft regelmatig of vaak gevaarlijk
werk te doen.

36

Deze gegevens zijn afkomstig uit CBS-gegevens over 2021, afkomstig uit ‘Fysieke arbeidsbelasting werknemers; beroep’.
Hierbij is gekozen voor de beroepssegment-indeling op 3 decimalen.

37

M. Lammers et al (2019). Arbeidsongevallen met uitzendkrachten en met vaste werknemers: Verkenning naar oorzaken.

18

Casus: Een beknelling in een stenenmachine
Bij een betonbedrijf met zowel vaste medewerkers als uitzendkrachten vond in 2021 een arbeidsongeval plaats. Het slachtoffer was een Roemeense uitzendkracht.
Het bedrijf werkt met twee identieke stenenpersen. Deze persen produceren tegels van dertig bij
dertig centimeter. Eén van de persen was volledig met hekwerken en lichtschermen afgeschermd.
Voor de andere pers lag de investeringsaanvraag met tekeningen en planning voor de tweede helft
van 2021 klaar.
Het ongeval vond plaats bij die pers. Het slachtoffer raakt bekneld in een gedeelte van de pers dat
niet was afgeschermd met een hekwerk of lichtscherm. Na het ongeval is de pers stilgelegd. Er werd
een nieuw hekwerk geplaatst, daar waar het slachtoffer bekneld zat. Voordat de volgende dag de
werkzaamheden werden hervat, is het personeel bij elkaar gekomen en werd de ongevalssituatie
besproken.
Op basis van het letsel van het slachtoffer en de mate waarin de werkgever de arbozorg op orde
heeft, gecombineerd met de inschatting van het risico op herhaling van het ongeval, is door de
inspecteur besloten te kiezen voor de interventie ‘Arbeidsinspectie van de arbeidsplaats’. Gedurende deze Arbeidsinspectie is geconstateerd dat nieuwe (buitenlandse) medewerkers voorlichting
over veiligheid krijgen. Zij moeten ook een test afleggen met een positief resultaat, alvorens zij aan
het werk mogen gaan. Ook was een RI&E inclusief plan van aanpak aanwezig en werd om de
veertien dagen een vergadering gehouden over het onderwerp veiligheid.
Hoewel het veiligheidsreglement en de bedrijfsfilm voor buitenlandse medewerkers beschikbaar is
gesteld in hun eigen taal, geldt dit niet voor de werkinstructies. Deze zijn in het Engels of Duits, wat
ook de voertaal is op de werkvloer. Een teamleider gaf aan zich zorgen te maken over de beheersing
van Engels/Duits bij de buitenlandse medewerkers. Dit kwam omdat deze groep medewerkers veel
‘yes’ zeggen, maar niet altijd duidelijk is of de boodschap dan echt goed is overgekomen. In het
verleden waren veel Poolse medewerkers werkzaam bij het bedrijf. Toen waren de werkinstructies
beschikbaar in het Pools. De laatste jaren is er een verschuiving naar personeel uit Roemenië,
Bulgarije en Tsjechië. Sindsdien worden werkinstructies in het Engels of Duits gege-ven. Dit is voor
het – voornamelijk laaggeschoolde – personeel niet in een voor hun begrijpelijke taal.
De inspecteur heeft geconstateerd dat er sprake is van onvoldoende doeltreffende voorlichting en
onderricht over de risico’s en maatregelen die het werk met zich meebrengt aan het buitenlandse
personeel. Hiervoor is een eis tot naleving opgesteld. Het bedrijf kan, na de hiervoor gegeven
termijn, opnieuw geïnspecteerd worden op de onderwerpen waarop een overtreding is geconstateerd. Als bij deze of een volgende, nieuwe Arbeidsinspectie dezelfde of soortgelijke overtredingen
worden geconstateerd, dan kan een boeterapport worden opgemaakt.

19

4 Oorzaken van ongevallen
4.1 Inleiding
In de monitorlijst Leren van Ongevallen worden 36 ongevalstypen onderscheiden, die zijn ingedeeld in
negen hoofdcategorieën. De mate waarin deze ongevalstypen voorkomen varieert sterk. In onderstaande
figuur geeft de grootte van het vlak het aandeel van het ongevalstype weer, in het totaal aantal ongevallen
dat de Arbeidsinspectie heeft onderzocht.
In de Monitor Arbeidsongevallen 2020 is gerapporteerd over het vallen van hoogte (onderdeel van ongevalstype vallen) en machineveiligheid (het meest voorkomende subtype van het ongevalstype ‘in contact met
arbeidsmiddel of object’).
Dit jaar is gekozen voor een focus op ongevallen waarbij iemand door iets geraakt wordt en ongelukken met
voertuigen of rijdende werktuigen38. Deze ongevalstypen komen vaak genoeg voor in onze dataset voor
verdiepende analyses. Verder zijn ongevallen met voertuigen of rijdende werktuigen vaker dodelijk dan de
andere drie veelvoorkomende ongevalstypen, wat het belang van het leren van dit type ongeval vergroot.
Verder resulteert het ongevalstype door iets geraakt relatief vaak in blijvend letsel ten opzichte van vallen en
ongelukken met voertuigen of rijdende werktuigen. Het ongevalstype in contact met arbeidsmiddel of
object resulteert het vaakst in blijvend letsel, waarschijnlijk omdat een groot deel van de ongevallen die
hieronder vallen met machines plaatsvindt en daarbij de kans op blijvend letsel groter is.

Hoofdstuk 4

Figuur 4.1. Voorkomen van de negen verschillende ongevalstypen over 2020 en 2021 (N=3350)

Gevallen, 34%

In contact met arbeidsmiddel of object, 27%

Ongeluk met
voertuigof rijdend
werktuig, 9%

Contact met
schadelijke stof
of atmosfeer, 4%
Door iets geraakt, 21%

Contact met vuur,
brand, explosie of
elektriciteit, 3%
Fysiek contact
met mens of
dier, 2%

				
				

38

Extreme fysieke belasting, 1 %
Bedolven, verdrinking of decompressie, <1 %

Er is voor gekozen gebruik te maken van zowel data over 2020 als 2021 voor dit hoofdstuk, omdat dit de analysemogelijkheden aanzienlijk vergrootte.

20

4.2 Door iets geraakt
Wat verstaan we onder: ongevallen waarbij iemand door iets geraakt wordt?
Figuur 4.2. Meest voorkomende ongevalstypen en bijkomend letsel over 2020 en 202139

Ongeluk met voertuig of rijdend werktuig (n=276)

Gevallen (N=806)

7%

20%

3% 17%

Door iets geraakt (N=644)

2%

In contact met arbeidsmiddel of object (N=820)

1%
0%

11% 4%

59%

9% 4%

67%

58%

28%

60%
20%

Overleden
Niet-blijven letsel (vermoedelijk)
Geen gevolgen

40%

60%

9% 3%

33%

4% 2%

80%

100%

Blijvend letsel (vermoedelijk)
Onbekend

Deze paragraaf gaat over ongevallen waarbij het slachtoffer geraakt wordt door een object. Dit ongevalstype
valt uiteen in verschillende subtypen, gebaseerd op de beweging van het voorwerp waardoor het slachtoffer
werd geraakt (vallend, rollend, glijdend, wegvliegend, wegspringend, hangend of zwaaiend) of de activiteit
die werd uitgevoerd met het object (voorwerp dat door iemand wordt gedragen of gebruikt). Onderstaand
wordt voor iedere categorie een voorbeeld gegeven van een type ongeval dat hieronder kan vallen:
• Geraakt door een vallend object: onderdelen van een gebouw die afbreken
• Geraakt door een vallend object bij hijswerkzaamheden: de gehesen last die valt
• Geraakt door een rollend of glijdend object: rollende containers
• Geraakt door een wegspringend/wegvliegend object: een wegspringende staaldraad (in het geval van een
object dat deels nog bevestigd is) of een splinter (in het geval van een object dat geheel vrij door de lucht
vliegt)
• Geraakt door een hangend/zwaaiend object: een graafarm, giek of contragewicht van een kraan
(rondzwaaiend object) of een last (hangend object)
• Geraakt door een gehanteerd voorwerp: zichzelf snijden bij het vastgrijpen van een mes (in het geval van
een voorwerp dat door het slachtoffer zelf gehanteerd werd) of geraakt worden door een boormachine
(in het geval van een voorwerp dat door een ander gehanteerd werd).40
Hoe vaak komt het voor?
Ongevallen waarbij iemand geraakt wordt door iets kwamen in 2021 347 keer voor (18%), hiervan waren 297
ongevallen meldingsplichtig.
Over de jaren 2020 en 2021 bedroeg 20% van de ongevallen, ongevallen waarbij iemand door iets geraakt
werd. De categorie ongevallen waarbij iemand door iets geraakt wordt, valt weer uiteen in zes ongeval­
stypen, gebaseerd op het soort object waardoor het slachtoffer is geraakt. Onderstaande figuur laat zien dat
ongevallen waarbij iemand werd geraakt door een vallend object het vaakst voorkwamen. Een belangrijke
categorie hierbij zijn ongevallen met een vallend object bij hijswerkzaamheden (betreft 30% van de
ongevallen waarbij iemand geraakt werd door een vallend object). Ook ongevallen waarbij iemand wordt
geraakt door een gedragen voorwerp (inclusief ongevallen met messen) en een wegvliegend of wegspringend
object komen regelmatig voor.
39

Bij het ongevalstype vallen is het subtype ‘vallen op gelijke hoogte’ weggelaten, omdat dit de resultaten m.b.t. het letsel van
het slachtoffer sterk vertekent ten opzichte van vallen van hoogte.

40

Deze voorbeelden zijn afkomstig uit: Lammers & van Kampen (2021). Datahandboek Leren van Ongevallen.
Technische rapportage ter ondersteuning van analisten bij de Nederlandse Arbeidsinspectie en het RIVM.

21

Figuur 4.3. Aandeel ongevallen waarbij iemand wordt geraakt door iets, uitgesplitst naar de aard van het object waardoor diegene
wordt geraakt41

In de rest van deze paragraaf wordt dieper ingegaan op ongevallen met vallende objecten bij
hijswerkzaamheden.

Geraakt door vallend object

8%
8%
44%

17%

Contact met voorwerp dat door iemand wordt
gedragen of gebruikt
Contact met wegvliegend of wegspringend object
Contact met hangende en/of zwaaiende objecten

23%

Geraakt door rollend object

Oorzaken
Bij ongevallen waarbij het slachtoffer werd geraakt door een vallend object bij hijswerkzaamheden, kwam
het object meestal ten val doordat de last loskwam (in 65% van de gevallen). Het afbreken of losraken van
onderdelen van het hijswerktuig (9%), het afbreken van hijsmateriaal (8%) en het ergens tegenaan stoten
van de last of het hijswerktuig (8%) kwamen minder vaak voor. In onderstaande figuur is weergegeven wat
er meestal misging, waardoor het ongeval kon plaatsvinden. Vaak bevond het slachtoffer zich in de
gevarenzone (al dan niet omdat dat noodzakelijk was voor de werkzaamheden) of was de last niet goed
bevestigd. Bij één ongeval kon sprake zijn van meerdere zaken die misgingen.
Figuur 4.4. Oorzaken van ongevallen met vallende objecten bij hijswerkzaamheden42
24%

Het slachtoﬀer bevond zich in de gevarenzone
De last was niet goed bevestigd (aangeslagen)

19%

Voor de werkzaamheden moest
het slachtoﬀer zich binnen de gevarenzone bevinden

19%
13%

Er werden onjuiste hijsmaterialen gebruikt

10%

Het hijswerktuig werd onjuist bediend
Het object viel in een normaalgesproken veilige zone

4%

De last brak af of viel uiteen

4%
3%

De last was te zwaar (overschrijding lastmoment)
Het hijswerktuig stond op een slappe of onstabiele ondergrond

2%

Het vallend object raakte een ander
object dat terecht kwam in een normaalgesproken veilige zone

1%

De hijsmaterialen verkeerde in slechte staat of waren beschadigd

1%

Er werd geen of verkeerd gebruik gemaakt van stempels/uithouders

1%

0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

Meestal werd het slachtoffer geraakt door de gehesen last (80%). Het kwam minder vaak voor dat het
slachtoffer werd geraakt door hijsmateriaal (bijvoorbeeld hijskettingen, hijsbanden, kabels, haken of een
hijsjuk) (11%) of door een afgebroken onderdeel van het hijswerktuig zelf (5%).
41

Over 2020 en 2021 (N=696).

42

Over 2020-2021, N=205. Bij één ongeval kan sprake zijn van meerdere oorzaken.

22

Op het moment dat het ongeval plaatsvond, werd er meestal een last verplaatst met behulp van het
hijswerktuig (69%). Verder werd er in sommige situaties een last vastgemaakt, losgemaakt of met de hand
begeleid (12%). In de meeste gevallen was het slachtoffer betrokken bij de werkzaamheden met het
hijswerktuig op het moment dat het ongeval plaatsvond (85%). Dus slechts in een beperkt aantal gevallen
was het slachtoffer een omstander die niet bij de werkzaamheden met het hijswerktuig betrokken was.
De manier waarop het werktuig werd bewogen op het moment van het ongeval varieert. Meestal was men
bezig met het plaatsen of positioneren van de last (41%), maar ook het hijsen of vieren van de last (21%) en
het verplaatsen van het hijswerktuig als geheel (17%) komen voor.
Casus: Een metalen frame valt uit een bovenloopkraan
Bij een constructiebedrijf kunnen diversen metalen werkstukken op aanvraag worden ontworpen en
gemaakt. Het is niet ongebruikelijk dat het daarbij gaat om grote werkstukken. Het slachtoffer
werkte grotendeels aan een reeks van eenzelfde soort werkstukken.
Bij een nieuwe opdracht van een klant voor een nieuw te ontwerpen werkstuk wordt er door de
werkvoorbereiding een constructietekening gemaakt. Daarna gaat de opdracht naar de werkplaats.
In werkplaats worden de benodigde materialen besteld en wordt de opdracht uitgezet.
Het werkstuk waar het ongeval mee gebeurde betrof een metalen frame van 2,5m x 8m en 1200 kg.
Hoewel de vorm van het werkstuk rechthoekig was, lag het zwaartepunt vanwege de verzwaarde
‘voeten’ niet geheel in het midden. Het zwaartepunt was niet aangegeven op de constructietekening.
De grootte van dit werkstuk was niet ongewoon binnen het bedrijf. Wat wel verschilde met de werk­
stukken die het slachtoffer doorgaans maakte, was het op te lassen hoekprofiel. Om dit hoek-profiel aan
te brengen diende het werkstuk meerdere malen te worden gekeerd. Het slachtoffer pikte het werkstuk
aan door een hijsband om het frame van het werkstuk te stroppen. Er waren geen hijsogen aangebracht
op het werkstuk.
Ondanks de grootte van het werkstuk bediende het slachtoffer de bovenloopkraan alleen,
de hijs-handelingen werden niet met een extra persoon begeleid.
Het slachtoffer kon een beperkte afstand innemen ten opzichte van de last; de bovenloopkraan werd
bediend met een hangend drukknoppaneel dat met een besturingskabel verbonden was aan de rail
die evenwijdig aan de rail van de takel liep. Tijdens het keren bevond het werkstuk zich op enig
moment volledig in verticale positie. De scherpe rand van het hoekprofiel doorsneed tijdens het
hijsen de hijsband. Het slachtoffer stond met het bedieningspaneel in het valbereik van de last en
werd dodelijk getroffen.
Voorafgaand aan de werkzaamheden waren de specifieke kenmerken van de last en de risico’s van de te
verrichten handelingen, ook gezien de beperkt beschikbare ruimte, niet beoordeeld. Daar-door was de
keuze van het hijsgereedschap niet afgestemd op de kenmerken van de last. Ondanks de grootte van
het werkstuk zelf en de grootte van het werkstuk ten opzichte van de beschikbare ruimte was er geen
instructie de hijshandelingen te verrichten met een extra begeleider. Het bedrijf vond dat de werknemer
ervaren genoeg was om de werkzaamheden zelfstandig uit te voeren.
Het OM is van oordeel dat het bedrijf zich schuldig heeft gemaakt aan overtreding van de Arbeidsomstandighedenwet dat het overlijden van een werknemer tot gevolg heeft gehad. Het OM (FP)
heeft het bedrijf een strafbeschikking opgelegd.

23

Arbeidsmiddel
Bij ongevallen met een vallend object bij hijswerkzaamheden werd meestal gehesen met een vorkheftruck/
palettenhefwagen (31%) of een bovenloopkraan (29%). Ook machines uit de categorie vaste of mobiele kranen, op
voertuigen gemonteerd, loopkranen, materieel voor hijsen van hangende lasten kwamen relatief veel voor (16%).
De machinist
Sinds 1 januari 2020 is de verplichting voor bedrijven op bouwplaatsen om te werken met een
gecertificeerde kraanmachinist komen te vervallen. Begin 2019 heeft de verplichting voor bedrijven
op bouwplaatsen (in de breedste zin van het woord) om te werken met een kraanmachinist in het
bezit van een persoonsgebonden certificaat plaatsgemaakt voor een vrijwillige registratieplicht.
Dit houdt in dat het nu aan de werkgever is om te bepalen of zij met een deskundige machinist
werken. Naar verwachting zullen de meeste werkgevers hier alsnog voor kiezen, omdat kranen zeer
dure arbeidsmiddelen zijn en werken met kranen grote risico’s met zich meebrengt, zowel voor het
personeel, omstanders als de (werk)omgeving en apparatuur.
De rigger
Echter is een minstens zo belangrijke factor bij het veilig werken met kranen de persoon die de last
aanhaakt (de zogenaamde ‘rigger’). Het is van belang dat deze persoon 1) op de hoogte is van wat wel
en niet gehesen mag worden, 2) de last op de juiste manier kan bevestigen en 3) kan inschatten wat de
gehesen last voor complicaties veroorzaakt voor de machinist. Dit laatste punt is extra belangrijk,
omdat er op het moment van hijsen geen verbale communicatie kan bestaan tussen de machinist en de
rigger. Communicatie verloopt middels seinen of wijzen en soms met microfoons. Er bestaan geen
voorschriften met betrekking tot de deskundigheid van de rigger. Omdat deze persoon slechts een klein
gedeelte van de werkzaamheden op zich kan nemen bij het hijsen van een last en werkgevers ook al
moeten investeren in een deskundige machinist, zullen zij mogelijk eerder geneigd zijn minder
nauwkeurig te kijken naar de deskundigheid van de rigger. Dit kan een zwak punt in de keten zijn.

Sector
Van alle ongevallen waarbij iemand werd geraakt door een vallend object bij hijswerkzaamheden, vindt bijna
de helft plaats in de sector industrie en een kwart in de sector bouw. Ook bij ongevallen met overige vallende
objecten zijn dit belangrijke sectoren, samen met de sector handel. In onderstaande figuur is verder te zien
dat ongevallen met rollende of glijdende objecten juist vaak voorkomen in de sector transport en logistiek.
Figuur 4.5. Ongevallen waarbij iemand door iets geraakt werd, uitgesplitst naar aard van het object waardoor diegene geraakt werd,
naar sector43

46%

Vallende objecten bij hijswerkzaamheden (N=89)
Overige vallende objecten (N=220)

20%

27%

Gedragen of gebruikte voorwerpen (N=162)

28%

Wegvliegende of wegspringende objecten (N=116)

33%

Hangende en/ofzwaaiende objecten (N=56)

34%

Rollende of glijdende objecten (N=53)
0%

17%

8%

21%

15%
16%

17%
30%

18%

7%

14%

11% 5%

17%

26%

20%

40%

60%

5%
14%

9%

19%

13%

Industrie
Handel
Specialistische diensten
Verhuur en overige zakelijke diensten
43

9% 7%

26%

9%
13%

80%

100%

Bouwnijverheid
Transport en logistiek
Landbouw, bosbouw en visserij
Overige sectoren

Over 2020-2021 (N=696).

24

Omdat het aantal ongevallen erg varieert tussen de sectoren, bekijken we ook het aandeel van de ongevalstypen binnen elke sector. In onderstaande figuren zijn de belangrijkste sectoren weergegeven. Ook hierbij blijkt
dat het aandeel ongevallen met een vallend object bij hijswerkzaamheden het hoogst is in de sectoren
industrie en bouw, terwijl het aandeel ongevallen met overige vallende objecten juist hoog is in de sector
handel, evenals het aandeel ongevallen waarbij iemand geraakt wordt door gedragen of gebruikte voorwerpen.
Figuur 4.6. Belangrijkste sectoren44 voor de ongevalscategorie ‘door iets geraakt’, uitgesplitst naar prevalentie van ongevalstypen
10%

9%

9%

9%

8%

7%

7%

6%

6%
5%
4%
3%
2%
1%
0%

7%
6%
5%

4%

4%

5%5%5%

4%

4%

3% 3%

3%
2%

1%

Bouwnijverheid
(N=643)

2%
1%

Handel
(N=518)

4%

4%
2%

3%
1%

2%
1% 1%

Specialistische
zakelijke diensten
(N=110)

Vallende objecten bij hijswerkzaamheden
Gedragen of gebruikte voorwerpen
Hangende en/of zwaaiende objecten

4%

2%

4%
2%
1% 2%

2%

1%

1%

Landbouw,
bosbouw
en visserij
(N=141)

Transport
en logistiek
(N=346)

1%

Industrie
(N=893)

Overige vallende objecten
Wegvliegende op wegspringende objecten
Rollende of glijdende objecten

Letsel
Slachtoffers die worden geraakt door een vallend object bij hijswerkzaamheden komen vaker te overlijden
(7% ten opzichte van bijvoorbeeld 2% bij overige vallende objecten). Het verhoogde overlijdensrisico is te
verklaren doordat het vaker om zwaardere objecten gaat (in 75% van de gevallen gaat het om een object
tussen de 100 en 10.000 kg, terwijl dit bij overige vallende objecten bijvoorbeeld slechts 51% van de
ongevallen bedraagt).
Zoals te zien is in onderstaande figuur, treedt blijvend letsel juist weer het vaakst op bij ongevallen waarbij
sprake is van contact met een gebruiksvoorwerp. Een verklaring hiervoor kan zijn dat ongevallen met
messen, die vaak voor blijvend letsel zorgen, onder dit ongevalstype vallen.

44

De sectoren waarin minstens één van de ongevalstypen uit de categorie ‘door iets geraakt’ 5% van de ongevallen binnen
de sector bedroeg zijn weergegeven in de figuur. Verder zijn sectoren met N<100 weggelaten uit de figuur

25

Figuur 4.7. Ongevallen waarbij iemand door iets geraakt werd, uitgesplitst naar aard van het object waardoor diegene geraakt werd,
naar letsel van het slachtoffer45

Rollende of glijdende objecten (N=53) 7%

62%

4%

61%

11% 1%

22%

Hangende en/of zwaaiende objecten (N=56) 3% 24%
Wegvliegende of wegspringende objecten (N=116) 1%

43%

Gedragen of gebruikte voorwerpen (N=162) 2%

7% 3%

47%

11% 4%

53%

30%

Overige vallende objecten (N=220)

20%

67%

9% 4%

Vallende objecten bij hijswerkzaamheden (N=89)

16%

70%

10% 4%

0%

20%

Overleden
Niet-blijven letsel (vermoedelijk)
Geen gevolgen

40%

60%

80%

100%

Blijvend letsel (vermoedelijk)
Onbekend

Overtredingen
In bijna 80% van de in 2021 afgeronde ongevalsonderzoeken waarbij iemand door iets geraakt was, zijn een
of meer overtredingen geconstateerd. Het ging meestal om een overtreding van artikel 3.17 van het
Arbeidsomstandighedenbesluit (voorkomen gevaar van bewegende voorwerpen) (18%), gevolgd door
artikel 7.04 (deugdelijkheid arbeidsmiddelen en ongewilde gebeurtenissen) (13%).

4.3 Ongevallen met een rijdend werktuig of voertuig
4.3.1 Wat verstaan we onder: ongevallen met een rijdend werktuig of voertuig?
Deze paragraaf gaat over ongevallen waarbij een slachtoffer aangereden wordt door een voertuig of waarbij
het slachtoffer een voertuig bestuurt of meerijdt op een voertuig en waarbij de controle over het voertuig
verloren wordt. Bijvoorbeeld als het slachtoffer uit een rijdend voertuig valt of als het voertuig zelf crasht.46
In het eerste geval bevindt het slachtoffer zich buiten het voertuig en in het tweede in of op het voertuig.
Voor de leesbaarheid worden deze ongevallen in dit hoofdstuk ongevallen met een voertuig genoemd.
Bij dit type arbeidsongevallen zijn vaak vorkheftrucks of pallethefwagens betrokken. Maar het gaat om ook
om andere soorten voertuigen. Hieronder volgt een (niet-limitatieve) opsomming van de voertuigen waar
het bij dit type ongevallen om kan gaan:
• Lichte en zware voertuigen voor vrachtvervoer of personenvervoer,
• Materieel voor de aanleg en onderhoud van wegen,
• Landbouwtrekkers, maaimachines, zelfrijdende landbouwmachines,
• Vracht- en personenliften, hefinstallaties,
• Vaste of mobiele kranen, materieel voor hijsen van hangende lasten,
• Vaartuigen, voor vracht of personenvervoer,
• Vloerenreiniger met bestuurder.

45

Over 2020-2021 (N=696).

46

Het gaat hier niet om ongevallen waarbij het slachtoffer uit een (verticaal) beweegbaar platform is gevallen (zoals een
hoogwerker, hefsteiger of van een laadklep). Dit type ongevallen scharen we onder de noemer “vallen”. Hierover is in de
vorige ongevallenmonitor gerapporteerd.

26

4.3.2 Hoe vaak komt het voor?
Percentage werkenden dat risico loopt op een botsing of aanrijding

Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2021 blijkt dat voor ongeveer 7% van de werkenden in
Nederland, botsingen of aanrijdingen de belangrijkste gevaren zijn in hun werk. Deze gevaren concentreren
zich in de transport en logistieke beroepen; 37% van de werkenden met dit type beroepen noemt botsingen
of aanrijdingen het belangrijkste gevaar. Ruim een kwart (27%) van de werkenden met een transport of
logistiek beroep doet vaak of altijd gevaarlijk werk waarbij botsingen of aanrijdingen kunnen voorkomen.
Ook in de agrarische beroepen, technische beroepen en het openbaar bestuur (waar o.a. defensie en politie
onder vallen) noemen meer werknemers dan gemiddeld botsen en aanrijdingen het belangrijkste gevaar in
hun werk.

40%

37%

35%
30%

27%

25%
20%

19%

15%
10%

12%

10%

8%
6%

5%

5%
0% transport en logistieke agrarische beroepen technische beroepen
beroepen

openbaar bestuur

7%
4%

totaal

% werkende met botsen of aanrijdingen als belangrijkste gevaar in het werk
% dat vaak of altijd gevaarlijk werk doet waarbij botsingen of aanrijdingen kunnen voorkomen
Figuur 4.8 Percentage werknemers dat het risico loopt op een botsing of aanrijding47

Ongevallen met een voertuig
Ongevallen met een voertuig kwamen in 2021 147 keer voor. In de periode van 2015 tot en met 2021
onderzocht de Arbeidsinspectie 810 meldingsplichtige ongevallen met een voertuig. Het betreft ruim 8%
van het totaal aantal onderzochte ongevallen. De Arbeidsinspectie treft dit type ongevallen het vaakst aan
in de sectoren vervoer en opslag, handel en industrie. Deze sectoren zijn samen goed voor twee derde van
dit type ongevallen.

47

Bron: NEA Benchmarktool (NEA Benchmarktool (tno.nl))

27

Figuur 4.9 Aanrijdingsongevallen naar sector (in 2020 en 2021, n= 248)

In/op bewegend voertuig met verlies van controle 3% 5% 4%

8%

Aanrijding door een voertuig 6% 4% 4%

0%

10%

Bouwnijverheid
Verhuur en overige zakeelijke diensten
Handel

11%

13%

20%

15%

30%

16%

40%

50%

60%

Landbouw, bosbouw en visserij
Industrie
Vervoer en opslag

Het aandeel ongevallen met een rijdend werktuig of voertuig binnen de sectoren is het grootst binnen de
sector transport en logistiek (22%). In de sectoren openbaar bestuur (o.a. defensie en politie) en overheidsdiensten; verhuur en overige zakelijke diensten; handel en in de sector landbouw, bosbouw en visserij is bij
12 of 13% van de ongevallen sprake van dit ongevalstype.

4.3.3 Letsel en overlijden
Een kwart van de slachtoffers houdt vermoedelijk blijvend letsel over aan het ongeval met een voertuig, 7% van
de slachtoffers overlijdt.48 Het letsel van slachtoffers die zijn aangereden is ernstiger dan het letsel van bestuurders of meerijders van voertuig. De slachtoffers die aangereden worden hebben vaker blijvend letsel, terwijl het
ongeval voor de bestuurders of meerijders vaker geen letsel met zich meebrengt. Slachtoffers ondervinden
ernstig letsel onder andere in de vorm van: amputatie (20%), botbreuken (71%) en inwendig letsel (20%).49
Figuur 4.10 Ernst van het letsel (in 2020 en 2021, n=248)

In/op bewegend voertuig met verlies van controle 10% 8%

Aanrijding door een voertuig 8% 1%

59%

61%

16%

23%

8%

7%

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Onbekend
Niet-blijven letsel (vermoedelijk)
Overleden

Geen gevolgen
Blijven letsel (vermoedelijk)

48

Het komt in ongevalsonderzoeken ook voor dat een arts vaststelt dat het slachtoffer aan een medische oorzaak is overleden.
Deze ongevallen worden door de Arbeidsinspectie niet meegerekend bij de dodelijke ongevallen.

49

Meerdere antwoorden mogelijk, daarom tellen de percentages op tot meer dan 100%.

28

Arbeidsmiddel
Twee derde van de ongevallen met een voertuig vindt plaats met een heftruck, hefwagen, stapelaar,
orderpicker, reachtruck of containerheftruck. Dit arbeidsmiddel wordt in allerlei sectoren veel gebruikt bij
intern transport. Ook bij andere ongevalstypen speelt de heftruck overigens vaak een rol.

4.3.4 Wat gaat er mis bij aanrijdingen?
De meeste aanrijdingen deden zich voor toen het voertuig achteruitreed (46%). Twaalf procent van de
aanrijdingen doet zich voor bij het manoeuvreren of draaien met het voertuig.
De persoon die aangereden wordt, is vaak niet met het voertuig bezig. Het slachtoffer loopt (36%) of staat
(12%) in de buurt van het voertuig. Het komt veel minder vaak voor dat het slachtoffer een taak of werkzaamheden heeft die direct met het voertuig verband houden, zoals het besturen van buitenaf (4%),
aanwijzingen geven aan de bestuurder (5%), begeleiden van een last (2%) of andere werkzaamheden (zoals
onderhouden, schoonmaken, laden/lossen en dergelijke; 6%).
Bij een ongeval spelen vaak meerdere factoren een rol. De Arbeidsinspectie brengt bij elk ongeval de
oorzaken in kaart. In onderstaande tabel is weergeven welke oorzaken een rol hebben gespeeld bij de
ongevallen waarin een slachtoffer is aangereden.
Tabel 4.1

Percentage aanrijdingen waarin de genoemde oorzaak een rol heeft gespeeld (meerdere oorzaken per zaak mogelijk; n=140)

Oorzaak

%

Het slachtoffer bevond zich in de gevarenzone

74%

Het slachtoffer liep of stond te dicht bij het voertuig

65%

De bestuurder zag het slachtoffer niet of niet op tijd om onbekende redenen

64%

Het slachtoffer zag of hoorde het voertuig niet

53%

Er waren geen markeringen, signaleringen of barrières aangebracht op de route

42%

Het slachtoffer heeft het voertuig niet kunnen ontwijken

23%

Het voertuig werd niet goed bestuurd of beheerst

20%

Het voertuig gaf geen of onvoldoende signalen

19%

Het voertuig had onvoldoende ruimte om te manoeuvreren of te passeren

18%

De markeringen, signaleringen of barrières op de route waren onvoldoende zichtbaar of ondeugdelijk

14%

Het ontwerp van het voertuig ontnam het zicht van de bestuurder op het slachtoffer (bijvoorbeeld
door de dode hoek)

14%

Het voertuig was niet goed stilgezet/geparkeerd

11%

De bestuurder was onvoldoende getraind in het besturen van het voertuig

11%

De lading ontnam het zicht van de bestuurder op het slachtoffer

9%

Het voertuig reed te hard

6%

Het voertuig had een technisch defect

2%

Enkele zaken vallen op. Waar mogelijk relateren we de bevindingen aan bepalingen rondom mobiele
arbeidsmiddelen in het Arbeidsomstandighedenbesluit. Zoals al eerder genoemd vindt twee derde van de
ongevallen met een voertuig plaats met een mobiel arbeidsmiddel zoals een heftruck, hefwagen, stapelaar,
orderpicker, reachtruck of containerheftruck. Voor deze arbeidsmiddelen is een vaak een specifieke
deskundigheid vereist.

29

• Ten eerste waren de inspecteurs die het ongeval hebben onderzocht in 11% van de zaken van mening dat
de bestuurder onvoldoende was getraind in het besturen van het voertuig. Werknemers die mobiele
arbeidsmiddelen met een eigen aandrijving bedienen dienen volgens het Arbeidsomstandighedenbesluit
daartoe een specifieke deskundigheid bezitten. In 20% van de zaken werd het voertuig niet goed bestuurd
of beheerst. Bij 6% van de ongevallen reed het voertuig te hard.
• Als een mobiel arbeidsmiddel zich binnen een werkzone beweegt waar zich werknemers kunnen
bevinden, worden doeltreffende verkeersregels vastgesteld. Bij het ongevalsonderzoek stelt de inspecteur
geregeld vast dat er geen markeringen, signaleringen of barrières op de route waren aangebracht (42%) of
dat deze ondeugdelijk waren (14%). Ook komt het voor dat er onvoldoende ruimte is om met het mobiele
arbeidsmiddel te manoeuvreren of te passeren (18%).
• Als voor de goede uitvoering van de werkzaamheden de aanwezigheid van werknemers in een werkzone
is vereist, worden doeltreffende maatregelen genomen om te voorkomen dat zij door het mobiele
arbeidsmiddel gewond raken. Bij een groot deel van de ongevallen (75%) bevond het slachtoffer zich in
de gevarenzone.
• Een mobiel arbeidsmiddel wordt niet eerder door de bestuurder verlaten dan nadat het is stilgezet en is
zeker gesteld dat het na het verlaten niet onverhoeds in beweging komt. Bij een deel van de ongevallen
(11%) speelt dat het voertuig niet goed was stilgezet of geparkeerd.
• Ook is de werkgever verplicht om het voertuig tijdens de gehele gebruiksduur door toereikend onderhoud in een zodanige staat te houden, dat gevaar voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemers
zoveel mogelijk is voorkomen. Bij een onderzoek van een aanrijding wordt niet vaak een technisch defect
bij een voertuig vastgesteld. Een technisch defect aan het voertuig was slechts zeer zelden de aanleiding
voor het ongeval (2,1%).

4.3.5 Wat gaat er mis bij verlies van controle in of op een voertuig?
Bij dit ongevalstype is het slachtoffer in bijna alle gevallen de bestuurder van het voertuig (83%).
Veel minder vaak is het slachtoffer de passagier van het voertuig (13%) of voerde het slachtoffer specifieke
werkzaamheden uit aan het voertuig of de lading (4%).
De voornaamste oorzaak van letsel is dat het slachtoffer beklemd raakt tussen het voertuig en een ander object,
of wordt geraakt (50%). Verder komt het geregeld voor dat het slachtoffer van of uit het voertuig viel (20%)
Figuur 4.11 Hoe kon het slachtoffer geraakt worden (n=46)

Het slachtoﬀer raakte beklemd
tussen voertuig en een ander object of werd geraakt

50%

Het slachtoﬀer viel van of uit het voertuig

20%

Er was sprake van
verlies van de controle over het voertuig en/of de route

15%

Het voertuig kantelde, viel of stuiterde

11%

4%

Het slachtoﬀer werd hevig geschud (in het voertuig)
0

10

20

30

40

50

60

70

30

Ook bij dit ongevalstype is in kaart gebracht welke oorzaken hebben bijgedragen aan het ongeval.
• Hoewel de specifieke deskundigheid van de bestuurder voor dit type arbeidsmiddelen niet direct in kaart
is gebracht, constateert de inspecteur in 7% van de onderzoeken dat de rijvaardigheid van de bestuurder
onvoldoende was. In 60% van de ongevallen werd het voertuig niet goed bestuurd of bediend. Dit is de
belangrijkste oorzaak voor dit type ongevallen.
• Ook hier speelt in diverse gevallen de inrichting van de arbeidsplaats een rol bij het ongeval. Het
meerijden van werknemers op mobiele arbeidsmiddelen met eigen aandrijving is slechts toegestaan op
speciaal daartoe ingerichte veilige plaatsen (Artikel 7.17c, lid 2). Maar inspecteurs constateren geregeld
(bij 12% van de ongevallen) dat de infrastructuur niet goed was ontworpen en/of de wegmarkeringen
ontoereikend waren.
• Een menselijke factor is afleiding of concentratieverlies tijdens het besturen van het voertuig.
Dit speelt in 19% van de gevallen een rol.
• In het Arbeidsomstandighedenbesluit is vastgelegd dat de bestuurder een mobiel arbeidsmiddel niet
eerder mag verlaten dan nadat het is stilgezet en is zeker gesteld dat het na het verlaten niet onverhoeds
in beweging komt. Toch komt het geregeld (14%) voor dat een slachtoffer het voertuig verlaat voordat het
helemaal stil staat.
• Bij 16% van dit type ongevallen was de snelheid van voertuig, gegeven de omstandigheden te hoog.
• Problemen met de belading komen voor, maar zijn niet dominant in het overzicht van oorzaken.
Bij 12% van de ongevallen was de last te hoog geheven en bij 2% was het voertuig niet goed beladen.
Tabel 4.2 Percentage ongevallen in/op een voertuig met verlies van controle waar de genoemde oorzaak een rol heeft gespeeld
(meerdere oorzaken per zaak mogelijk; n=43)

Oorzaak

%

Het voertuig werd niet goed bestuurd / bediend

61%

Er bevond zich een obstakel in de rijweg

44%

De bestuurder of bediener zag een ander object/voertuig niet of niet op tijd

44%

Een deel van het lichaam van het slachtoffer bevond zich buiten het voertuig

23%

Er was sprake van afleiding of concentratieverlies tijdens het besturen van het voertuig

19%

De snelheid van het voertuig was te hoog, gegeven de omstandigheden

16%

De ondergrond was ongelijk of glad

14%

Het slachtoffer verliet het voertuig voordat het helemaal stil stond.

14%

De infrastructuur was niet goed ontworpen

12%

De (weg)markeringen waren ontoereikend

12%

De lading op het voertuig was te hoog geheven

12%

Het slachtoffer bevond zich op de verkeerde plaats op het voertuig (niet bedoeld of geschikt voor het
vervoeren van passagiers)

12%

Onbedoeld werd een bedieningselement zoals een knop, handel of pedaal bediend

9%

Het voertuig was niet in goede technische staat

7%

De rijvaardigheid van de bestuurder was onvoldoende

7%

Het voertuig was niet goed beladen (niet goed vastgemaakt, verdeeld)

2%

Het voertuig werd niet goed geparkeerd

2%

Overtredingen
In ruim 80% van de in 2021 afgeronde ongevalsonderzoeken waarbij er sprake was van een ongeluk met een
voertuig of een rijdend werktuig, zijn een of meer overtredingen geconstateerd. Het ging meestal om een
overtreding van artikel 7.17 van het Arbeidsomstandighedenbesluit (gebruik mobiele arbeidsmiddelen) (26%).

31

Casus: Een aanrijding met een elektrische pallettruck
Een grote logistieke dienstverlener had voor het laden en lossen van een vrachtauto’s een uitzendkracht ingehuurd. Het werk moest worden uitgevoerd met behulp van een elektrische pallettruck
(EPT). De medewerker was bezig met het laden van een vrachtauto bij dockdeur 39. Na het wegzetten van de pallet reed hij met een lege EPT uit de vrachtauto, met de vorken achter zich. Eenmaal uit
de vrachtauto draaide hij linksaf, accelereerde en reed langs de dockdeuren. Hij draaide zijn hoofd in
de richting waar hij vandaan kwam, niet meer kijkend in de rijrichting en bleef zo een tijdje rijden.
Op datzelfde ogenblik reed een andere ingeleende medewerker van dezelfde logistieke dienstverlener met zijn EPT, geladen met een pallet producten richting dockdeur 41. Deze heer wilde de
vrachtauto die stond opgesteld bij dockdeur 41 inrijden en naderde vanachter een rij pallets die het
zicht voor beide heren beperkten. Beide heren reden tegen elkaar aan, net toen de heer met de
volgeladen EPT voorbij deze rij pallets reed. De medewerker op de lege EPT liep als gevolg van deze
aanrijding een gecompliceerde beenbreuk op en werd hij opgenomen en geopereerd in het
ziekenhuis.
Op het moment en in aanloop naar het ongeval keek de medewerker niet in de beoogde rijrichting.
In de gebruiksaanwijzing van de EPT stond hierover: “Kijk waar u naartoe rijdt, vooral voordat u van
rijrichting verandert.” Voor dit ongeval werd een boeterapport opgemaakt op artikel 7.3, tweede lid,
van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Tijdens het aanzeggen van het boeterapport klaagde de werkgever dat het steeds moeilijker werd
om personeel te vinden. Het bedrijfsbeleid was altijd dat een uitzendkracht in ieder geval in het bezit
moest zijn van een heftruckcertificaat, ervaring moest hebben met het besturen van een EPT en
Nederlands, Engels of Duits moest spreken. Door de krapte in de arbeidsmarkt heeft het bedrijf deze
eisen echter flink moeten versoepelen. De bestuurder gaf zelf aan dat hierdoor de risico’s op een
arbeidsongeval groter werden door de taalbarrière en het inhuren van minder bekwame arbeidskrachten. “Maar goed, ik heb geen keuze…” sloot hij af, “het werk moet toch gedaan worden…”

32

Bijlage 1 Methodologische verantwoording
In deze rapportage wordt gebruik gemaakt van volgende databronnen:
1. iNet
iNet is het interne registratiesysteem van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Deze databron bevat informatie
over alle ongevalsonderzoeken die zijn gedaan door de Arbeidsinspectie. Hierin worden gegevens vast­
gelegd over de betrokken bedrijven (bedrijfsgegevens), de betrokken slachtoffers (persoonsgegevens) en
over de afdoening van de zaak (geconstateerde feiten, (aantal) boeterapporten, gebruikte interventie).
De Arbeidsinspectie rapporteert op basis van afgesloten zaken. Voor dit onderzoek zijn de zaken geselecteerd die in 2021 zijn afgerond. Hier wordt voor gekozen omdat de inspecteur de zaak niet kan afronden
zonder de aanvullende vragenlijst in te vullen, en omdat de gegevens van het onderzoek op dat moment
definitief worden vastgelegd. Wanneer een zaak eventueel zou worden heropend, blijft de eerste afsluitdatum leidend bij het maken van de afbakening.
2. Meldingenregister van de Nederlandse Arbeidsinspectie
Hierin worden alle meldingen van arbeidsongevallen die zijn gedaan vastgelegd, inclusief gegevens die zijn
verstrekt door de melder, zoals bedrijfsgegevens en de toestand van het slachtoffer/de slachtoffers.
Voor deze rapportage is enkel gebruik gemaakt van de aantallen en niet van inhoudelijke gegevens uit het
meldingenregister.
3. Monitor Leren van Ongevallen
De Monitor Leren van Ongevallen is ontwikkeld door het RIVM in samenwerking met de Arbeidsinspectie
en het ministerie van SZW. De vragenlijst is in januari 2020 in gebruik genomen en is een grondige
doorontwikkeling van de Storybuilder methode. De monitor bestaat uit door inspecteurs ingevulde
vragenlijsten waarin toedracht en oorzaken zijn vastgelegd van arbeidsongevallen die zijn afgesloten in
2021. Er wordt geen vragenlijst ingevuld als bij het ongevalsonderzoek blijkt dat er toch geen sprake was van
een ongeval of in het geval van een natuurlijke dood. De inspecteur vult alleen een verkorte vragenlijst in
wanneer er geen sprake was van een meldingsplichtig ongeval en wanneer het ongeval te laat gemeld was,
waardoor het niet meer te onderzoeken was. In het laatste geval wordt alleen gevraagd naar het ongevalstype en het letsel van het slachtoffer. Per ongevalsonderzoek vult een inspecteur één MLvO-vragenlijst in.
Bij een ongeval met meerdere slachtoffers, wordt de vragenlijst ingevuld voor het slachtoffer met het meest
ernstige letsel.
4. CBS-data
Voor een aantal analyses, zoals het aantal ongevallen per 100.000 banen, wordt gebruik gemaakt van
CBS-gegevens. Het gaat hierbij om gegevens uit ‘Banen van werknemers in december; economische
activiteit (SBI2008), regio’, ‘Werkgelegenheid; geslacht, dienstverband, kenmerken werknemer, SBI2008’,
‘Banen van werknemers; geslacht, leeftijd, woon- en werkregio’s’, ‘Werkzame beroepsbevolking; positie in
de werkkring’ en ‘Banen van werknemers geboren in buitenland, 2020’.

33

Bijlage 2	Slachtoffers van arbeidsongevallen in 2017-2021 (afgesloten zaken)
naar verschillende kenmerken

Geslacht

Arbeidsverband

Boeterapport

Overtredingen

Leeftijd

2017

2018

2019

2020

2021

Totaal

Gemiddeld Banen/
Gemiddeld
per jaar*
arbeids­
per 100.000
volume** banen
(arbeids­
volume)***

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Totaal

2350

100,0%

2132

100,0%

2048

100,0%

2260

100,0%

1937

100,0%

10727

100,0%

2145

8.125.700

26

M

2083

88,6%

1886

88,5%

1800

87,9%

1996

88,3%

1711

88,3%

9476

88,3%

1895

4.168.900

45

V

252

10,7%

243

11,4%

247

12,1%

264

11,7%

225

11,6%

1231

11,5%

246

3.956.800

6

X

15

0,6%

3

0,1%

1

0,0%

0

0,0%

1

0,1%

20

0,2%

4

werknemer

1615

68,7%

1467

68,8%

1352

66,0%

1562

69,1%

1389

71,7%

7385

68,8%

stagiair

24

1,0%

29

1,4%

26

1,3%

19

0,8%

20

1,0%

118

1,1%

uitzendkracht

492

20,9%

455

21,3%

445

21,7%

409

18,1%

325

16,8%

2126

19,8%

leerling/student

31

1,3%

28

1,3%

43

2,1%

33

1,5%

33

1,7%

168

1,6%

zelfstandige

90

3,8%

86

4,0%

63

3,1%

118

5,2%

106

5,5%

463

4,3%

derde

38

1,6%

28

1,3%

26

1,3%

39

1,7%

15

0,8%

146

1,4%

meewerkend gezinslid

4

0,2%

10

0,5%

7

0,3%

11

0,5%

6

0,3%

38

0,4%

anders/onbekend

56

2,4%

29

1,4%

86

4,2%

69

3,1%

43

2,2%

283

2,6%

nee

1164

49,5%

1218

57,1%

1221

59,6%

1391

61,5%

1277

65,9%

6271

58,5%

ja

1186

50,5%

914

42,9%

827

40,4%

869

38,5%

660

34,1%

4456

41,5%

nee

946

40,3%

972

45,6%

1064

52,0%

1250

55,3%

10112

52,2%

5244

48,9%

ja

1404

59,7%

1160

54,4%

984

48,0%

1010

44,7%

925

47,8%

5483

51,1%

1 tm 14

5

0,2%

5

0,2%

5

0,2%

10

0,4%

4

0,2%

29

0,3%

15 tm 24

308

13,1%

281

13,2%

275

13,4%

334

14,8%

235

12,1%

1433

13,4%

243

755.000

32

25 tm 34

403

17,1%

422

19,8%

364

17,8%

435

19,2%

386

19,9%

2010

18,7%

267

1.518.000

24

35 tm 44

417

17,7%

360

16,9%

374

18,3%

374

16,5%

321

16,6%

1846

17,2%

339

1.305.000

26

45 tm 54

628

26,7%

490

23,0%

444

21,7%

492

21,8%

421

21,7%

2475

23,1%

451

1.473.000

31

55 tm 64

442

18,8%

428

20,1%

393

19,2%

426

18,8%

391

20,2%

2080

19,4%

385

1.180.000

33

65 en ouder

43

1,8%

47

2,2%

42

2,1%

53

2,3%

67

3,5%

252

2,3%

38

123.000

31

onbekend

104

4,4%

99

4,6%

151

7,4%

136

6,0%

112

5,8%

602

5,6%

101

3.000

2017

Grooteklasse

Hoofdsector

2018

2019

2020

2021

Totaal

Gemiddeld Banen/
Gemiddeld
per jaar*
arbeids­
per 100.000
volume** banen
(arbeids­
volume)***

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

<10 werknemers

846

36,0%

774

36,3%

778

38,0%

896

39,6%

602

31,1%

3896

36,3%

779

1.208.900

64

10 tot 100 werknemers

935

39,8%

843

39,5%

767

37,5%

819

36,2%

519

26,8%

3883

36,2%

777

1.941.500

40

100 en meer
werknemers

533

22,7%

460

21,6%

448

21,9%

499

22,1%

808

41,7%

2748

25,6%

550

5.251.200

10

onbekend

36

1,5%

55

2,6%

55

2,7%

46

2,0%

8

0,4%

200

1,9

40

A Landbouw, bosbouw 95
en visserij

4,0%

90

4,2%

79

3,9%

80

3,5%

91

4,7%

435

4,1%

87

106.300

82

B Delfstoffenwinning

3

0,1%

2

0,1%

1

0,0%

0

0,0%

0

0,0%

6

0,1%

1

8.00

15

C Industrie

615

26,2%

579

27,2%

584

28,5%

603

26,7%

503

26,0%

2884

26,9%

577

766.500

75

D Energievoorziening

9

0,4%

3

0,1%

7

0,3%

10

0,4%

8

0,4%

37

0,3%

7

29.300

25

E
Waterleidingbedrijven
en afvalbeheer

54

2,3%

56

2,6%

37

1,8%

59

2,6%

45

2,3%

251

2,3%

50

36.100

139

F Bouwnijverheid

503

21,4%

415

19,5%

374

18,3%

443

19,6%

374

19,3%

2109

19,7%

422

338.900

124

G Handel

347

14,8%

293

13,7%

300

14,6%

349

15,4%

267

13,8%

1556

14,5%

311

1.436.000

22

H Transport en
logistiek

237

10,1%

229

10,7%

211

10,3%

224

9,9%

210

10,8%

1111

10,4%

222

384.400

58

I Horeca

35

1,5%

31

1,5%

39

1,9%

36

1,6%

20

1,0%

161

1,5%

32

327.400

10

J Informatie en
communicatie

2

0,1%

5

0,2%

1

0,0%

5

0,2%

7

0,4%

20

0,2%

4

285.600

1

K Financiële dienst­
verlening

8

0,3%

12

0,6%

2

0,1%

13

0,6%

9

0,5%

44

0,4%

9

276.100

3

L Verhuur en handel
van onroerend goed

16

0,7%

8

0,4%

6

0,3%

3

0,1%

10

0,5%

43

0,4%

9

68.900

12

M Specialistische
zakelijke diensten

51

2,2%

64

3,0%

75

3,7

72

3,2%

68

3,5%

330

3,1%

66

536.300

12

N Verhuur en overige
zakelijke diensten

145

6,2%

111

5,2%

123

6,0%

123

5,4%

105

5,4%

607

5,7%

121

974.400

12

O Openbaar bestuur
en overheidsdiensten

62

2,6%

55

2,6%

66

3,2%

52

2,3%

64

3,3%

299

2,8%

60

547.300

11

P Onderwijs

29

1,2%

24

1,1%

17

0,8%

27

1,2%

19

1,0%

116

1,1%

23

553.300

4

2017

2018

2019

2020

2021

Totaal

Gemiddeld Banen/
Gemiddeld
per jaar*
arbeids­
per 100.000
volume** banen
(arbeids­
volume)***

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Q Gezondheids- en
welzijnszorg

77

3,3%

84

3,9%

70

3,4%

90

4,0%

71

3,7%

392

3,7%

78

1.464.300

5

R Cultuur, sport en
recreatie

33

1,4%

38

1,8%

22

1,1%

32

1,4%

24

1,2%

149

1,4%

30

123.600

24

S Overige dienstverle­
ning

15

0,6%

14

0,7%

14

0,7%

17

0,8%

13

0,7%

73

0,7%

15

131.600

11

Onbekend

14

0,6%

19

0,9%

20

1,0%

22

0,01

29

1,5%

104

1,0%

21

Bijlage 3	Slachtoffers van DODELIJKE arbeidsongevallen in 2017-2021 (afgesloten zaken)
naar verschillende kenmerken

Geslacht

Arbeidsverband

Boeterapport

Overtredingen

Leeftijd

2017

2018

2019

2020

2021

Totaal

Gemiddeld Banen/
Gemiddeld
per jaar*
arbeids­
per 100.000
volume** banen
(arbeids­
volume)***

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Totaal

50

100,0%

51

100,0%

71

100,0%

68

100,0%

62

100,0%

302

100,0%

60

8.125.700

0,7

M

48

96,0%

46

90,2%

68

95,8%

62

91,2%

58

93,5%

282

93,4%

56

4.168.900

1,4

V

2

4,0%

5

9,8%

3

4,2%

6

8,8%

4

6,5%

20

6,6%

4

3.956.800

0,1

werknemer

33

66,0%

32

62,7%

46

64,8%

45

66,2%

46

74,2%

202

66,9%

stagiair

1

2,0%

0

0,0%

1

1,4%

0

0,0%

0

0,0%

2

0,7%

uitzendkracht

5

10,0%

8

15,7%

10

14,1%

5

7,4%

5

8,1%

33

10,9%

leerling/student

1

2,0%

0

0,0%

0

0,0%

0

0,0%

0

0,0%

1

0,3%

zelfstandige

7

14,0%

4

7,8%

1

1,4%

4

5,9%

4

6,5%

20

6,6%

derde

2

4,0%

6

11,8%

4

5,6%

4

5,9%

1

1,6%

17

5,6%

meewerkend gezinslid

0

0,0%

1

2,0%

2

2,8%

3

4,4%

0

0,0%

6

2,0%

anders/onbekend

1

2,0%

0

0,0%

7

9,9%

7

10,3%

6

9,7%

21

7,0%

nee

31

62,0%

36

70,6%

53

74,6%

46

67,6%

52

83,9%

218

72,2%

ja

19

38,0%

15

29,4%

18

25,4%

22

32,4%

10

16,1%

84

27,8%

nee

18

36,0%

20

39,2%

25

35,2%

24

35,3%

24

38,7%

111

36,8%

ja

32

64,0%

31

60,8%

46

64,8%

44

64,7%

38

61,3%

191

63,2%

1 tm 14

0

0,0%

0

0,0%

1

1,4%

3

4,4%

0

0,0%

4

1,3%

.

3000

.

15 tm 24

7

14,0%

9

17,6%

3

4,2%

7

10,3%

3

4,8%

29

9,6%

6

755.000

0,7

25 tm 34

3

6,0%

5

9,8%

11

15,5%

11

16,2%

15

24,2%

45

14,9%

7

1.518.000

0,4

35 tm 44

10

20,0%

11

21,6%

12

16,9%

6

8,8%

9

14,5%

48

15,9%

8

1.305.000

0,6

45 tm 54

16

32,0%

8

15,7%

20

28,2%

22

32,4%

15

24,2%

81

26,8%

13

1.473.000

0,9

55 tm 64

13

26,0%

10

19,6%

18

25,4%

13

19,1%

13

21,0%

67

22,2%

12

1.180.000

1

65 en ouder

1

2,0%

4

7,8%

5

7,0%

5

7,4%

5

8,1%

20

6,6%

1

123.000

1,1

onbekend

0

0,0%

4

7,8%

1

1,4%

1

1,5%

2

3,2%

8

2,6%

1

.

.

2017

Grooteklasse

Hoofdsector

2018

2019

2020

2021

Totaal

Gemiddeld Banen/
Gemiddeld
per jaar*
arbeids­
per 100.000
volume** banen
(arbeids­
volume)***

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

<10 werknemers

23

46,0%

21

41,2%

32

45,1%

33

48,5%

19

30,6%

128

42,4%

26

1208900

2,1

10 tot 100 werknemers

17

34,0%

23

45,1%

20

28,2%

24

35,3%

18

29,0%

102

33,8%

20

1.941.500

1,1

100 en meer
werknemers

9

18,0%

5

9,8%

17

23,9%

11

16,2%

25

40,3%

67

22,2%

13

5.251.200

0,3

onbekend

1

2,0%

2

3,9%

2

2,8%

0

0,0%

0

0,0%

5

1,7%

1

.

.

A Landbouw,
bosbouw en visserij

4

8,0%

4

7,8%

7

9,9%

4

5,9%

3

4,8%

22

7,3%

4

106300

4,1

B Delfstoffenwinning

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

8.000

.

C Industrie

5

10,0%

7

13,7%

13

18,3%

8

11,8%

6

9,7%

39

12,9%

8

766.500

1

D Energievoorziening

0

0,0%

0

0,0%

0

0,0%

2

2,9%

0

0,0%

2

0,7%

0

29.300

1,4

E
Waterleidingbedrijven
en afvalbeheer

2

4,0%

1

2,0%

2

2,8%

3

4,4%

3

4,8%

11

3,6%

2

36.100

6,1

F Bouwnijverheid

20

40,0%

11

21,6%

14

19,7%

19

27,9%

10

16,1%

74

24,5%

15

338.900

4,4

G Handel

3

6,0%

9

17,6%

6

8,5%

11

16,2%

8

12,9%

37

12,3%

7

1.436.000

0,5

H Transport en
logistiek

6

12,0%

7

13,7%

17

23,9%

9

13,2%

15

24,2%

54

17,9%

11

384.400

2,8

I Horeca

0

0,0%

0

0,0%

0

0,0%

0

0,0%

1

1,6%

1

0,3%

0

327.400

0,1

J Informatie en
communicatie

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

285.600

.

K Financiële
dienstverlening

0

0,0%

1

2,0%

0

0,0%

0

0

0

0,0%

1

0,3%

0

276.100

0,1

L Verhuur en handel
van onroerend goed

1

2,0%

1

2,0%

0

0,0%

0

0,0%

0

0,0%

2

0,7%

0

68.900

0,6

M Specialistische
zakelijke diensten

0

0,0%

1

2,0%

2

2,8%

2

2,9%

3

4,8%

8

2,6%

2

536.300

0,3

N Verhuur en overige
zakelijke diensten

2

4,0%

1

2,0%

6

8,5%

4

5,9%

4

6,5%

17

5,6%

3

974.400

0,3

O Openbaar bestuur
en overheidsdiensten

3

6,0%

2

3,9%

0

0,0%

2

2,9%

4

6,5%

11

3,6%

2

547.300

0,4

P Onderwijs

1

2,0%

0

0,0%

0

0,0%

0

0,0%

0

0,0%

1

0,3%

0

553.300

0

2017

2018

2019

2020

2021

Totaal

Gemiddeld Banen/
Gemiddeld
per jaar*
arbeids­
per 100.000
volume** banen
(arbeids­
volume)***

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Aantal %

Q Gezondheids- en
welzijnszorg

1

2,0%

0

0,0%

1

1,4%

1

1,5%

0

0,0%

3

1,0%

1

1.464.300

0

R Cultuur, sport en
recreatie

1

2,0%

2

3,9%

1

1,4%

3

4,4%

3

4,8%

10

3,3%

2

123.600

1,6

S Overige dienstverle­
ning

0

0,0%

2

3,9%

2

2,8%

0

0,0%

1

1,6%

5

1,7%

1

131.600

0,8

Onbekend

1

2,0%

2

3,9%

0

0,0%

0

0,0%

1

1,6%

4

1,3%

1

.

.

Bijlage 4	Slachtoffers van arbeidsongevallen in 2015-2020 (afgesloten zaken)
naar tweecijferige SBI-code
2017

2018
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2019
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2020
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2021

Totaal
aantal
slacht­
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)*

Aantal
per
100.000
banen

Totaal

2350

8208,6

29

2132

8422

25

2048

8422

24

2260

8560,5

26

2260

8401,6

27

01 Landbouw, jacht en dienstver­
lening voor de landbouw en jacht

93

96,8

96

90

98,8

91

77

98,8

78

75

100

75

75

103

73

02 Bosbouw, exploitatie van
bossen en dienstverlening voor de
bosbouw

2

1,5

133

0

1,5

0

1

1,5

67

5

1,5

333

5

1,6

313

03 Visserij en kweken van vis en
schaaldieren

0

1,5

0

0

1,6

0

1

1,6

63

0

1,6

0

0

1,7

0

06 Winning van aardolie en
aardgas

0

3,1

0

0

2,9

0

0

2,9

0

0

2,9

0

0

2,7

0

08 Winning van delfstoffen (geen
olie en gas)

1

2

50

1

2,3

43

1

2,3

43

0

2,3

0

0

2,4

0

09 Dienstverlening voor de
winning van delfstoffen

2

3,1

65

1

3

33

0

3

0

0

3,2

0

0

3

0

10 Vervaardiging van voedings­
middelen

115

121,8

94

116

123,4

94

123

123,4

100

127

128,1

99

127

129,4

98

11 Vervaardiging van dranken

3

7,1

42

5

8,6

58

4

8,6

47

5

8,8

57

5

8,3

60

12 Vervaardiging van tabaks­
producten

1

1,2

83

1

1,2

83

0

1,2

0

0

1,1

0

0

1,1

0

13 Vervaardiging van textiel

9

11,1

81

14 Vervaardiging van kleding

1

1,8

56

7

11

64

7

11

64

5

10,9

46

5

11,3

44

0

1,9

0

0

1,9

0

0

1,9

0

0

1,7

0

15 Vervaardiging van leer,
lederwaren en schoenen

1

1,6

63

0

1,7

0

1

1,7

59

2

1,8

111

2

1,7

118

16 Primaire houtbewerking,
vervaard0 art0 van hout, kurk, riet,
vlechtw0

17

12,5

136

16

12,9

124

26

12,9

202

22

13,5

163

22

14,1

156

17 Vervaardiging van papier,
karton en papier- en kartonwaren

22

17

129

16

18,4

87

15

18,4

82

15

18,6

81

15

18,2

82

2017

2018
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2019
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2020
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2021

Totaal
aantal
slacht­
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)*

Aantal
per
100.000
banen

18 Drukkerijen, reproductie van
opgenomen media

4

18,1

22

6

17,3

35

3

17,3

17

7

16,3

43

7

15,1

46

19 Vervaardiging van cokesoven­
producten en aardolieverwerking

2

5,6

36

1

5,7

18

4

5,7

70

3

5,7

53

3

5,5

55

20 Vervaardiging van chemische
producten

22

44,4

50

26

45,8

57

22

45,8

48

31

46,1

67

31

44,7

69

21 Vervaardiging van farmaceuti­
sche grondstoffen en producten

2

13

15

0

13,3

0

2

13,3

15

3

13,9

22

3

15

20

22 Vervaardiging van producten
van rubber en kunststof

22

33,1

66

32

32,6

98

32

32,6

98

38

32,8

116

38

32,9

116

23 Vervaardiging van overige
niet-metaalhoudende minerale
producten

42

20,9

201

41

21,7

189

34

21,7

157

32

21,9

146

32

22

145

24 Vervaardiging van metalen in
primaire vorm

24

19,8

121

28

21,2

132

26

21,2

123

23

21,2

108

23

20

115

25 Vervaardiging van producten
van metaal (geen machines en
apparaten)

128

85,5

150

116

86,8

134

127

86,8

146

116

88,2

132

116

88

132

26 Vervaardiging van computers en
elektronische en optische
apparatuur

4

24,8

16

10

26,4

38

6

26,4

23

6

27,8

22

6

26,7

22

27 Vervaardiging van elektrische
apparatuur

11

21,3

52

9

21,3

42

5

21,3

23

9

22,2

41

9

23

39

28 Vervaardiging van overige
machines en apparaten

45

84,1

54

53

86,6

61

42

86,6

48

45

90,1

50

45

91,4

49

29 Vervaardiging van auto's,
aanhangwagens en opleggers

22

23,4

94

19

25,9

73

23

25,9

89

14

25,6

55

14

24,6

57

30 Vervaardiging van overige
transportmiddelen

15

16,7

90

15

17,6

85

16

17,6

91

20

18,6

108

20

17,5

114

31 Vervaardiging van meubels
32 Vervaardiging van overige
goederen

15

18,2

82

17

18,5

92

17

18,5

92

22

18,3

120

22

18,7

118

27

103,2

26

12

101,7

12

9

101,7

9

25

97,2

26

25

93,2

27

33 Reparatie en installatie van
machines en apparaten

61

41,3

148

33

43,1

77

40

43,1

93

33

44,7

74

33

42,2

78

2017

2018
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2019
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2020
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2021

Totaal
aantal
slacht­
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)*

Aantal
per
100.000
banen

35 Productie/distributie/handel in
elektriciteit/aardgas/stoom/
koelelucht

9

26,9

33

3

27,2

11

7

27,2

26

10

28

36

10

29,3

34

36 Winning en distributie van
water

1

5,2

19

0

5,2

0

0

5,2

0

1

5,3

19

1

5,4

19

37 Afvalwaterinzameling en
-behandeling

6

3,8

158

1

3,9

26

2

3,9

51

3

4,1

73

3

4

75

38 Afvalinzameling en -behande­
ling; voorbereiding tot recycling

37

22,8

162

39

24

163

25

24

104

44

24,3

181

44

24,9

177

39 Sanering en overig afvalbeheer

10

1,9

526

16

2

800

10

2

500

11

2

550

11

1,8

611

41 Algemene burgerlijke en
utiliteitsbouw en projectontwikke­
ling

192

85,6

224

161

89,7

179

129

89,7

144

173

93,4

185

173

95,3

182

42 Grond-, water- en wegenbouw
(geen grondverzet)

58

49,7

117

41

51,3

80

41

51,3

80

43

51,7

83

43

51,3

84

43 Gespecialiseerde werkzaamhe­
den in de bouw

253

175,6

144

213

181,8

117

204

181,8

112

227

187,6

121

227

192,3

118

45 Handel in en reparatie van
auto's, motorfietsen en aanhan­
gers

41

116,2

35

30

119,4

25

34

119,4

28

26

119,7

22

26

117,4

22

46 Groothandel en handelsbemid­
deling (niet in auto's en motorfiet­
sen)

223

487

46

220

502,9

44

217

502,9

43

255

509,5

50

255

509,5

50

47 Detailhandel (niet in auto's)

83

773,4

11

43

789,7

5

49

789,7

6

68

793,1

9

68

809

8

49 Vervoer over land

136

181,2

75

120

184,4

65

95

184,4

52

103

187,9

55

103

178,4

58

50 Vervoer over water

9

15,6

58

10

15,4

65

19

15,4

123

12

16

75

12

0

51 Luchtvaart

3

25,6

12

12

26,1

46

6

26,1

23

5

26,9

19

5

0

52 Opslag en dienstverlening voor
vervoer

82

95

86

85

100,6

84

89

100,6

88

97

103,6

94

97

103,8

93

53 Post en koeriers

7

58,5

12

2

64,1

3

2

64,1

3

7

60,6

12

7

62,6

11

55 Logiesverstrekking

7

76,1

9

12

80,6

15

12

80,6

15

12

84,8

14

12

65,7

18

56 Eet- en drinkgelegenheden

28

328,9

9

19

341,7

6

27

341,7

8

24

350,8

7

24

261,7

9

58 Uitgeverijen

1

24,3

4

0

23,6

0

0

23,6

0

2

23,7

8

2

22,4

9

2017

2018
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2019
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2020
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2021

Totaal
aantal
slacht­
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)*

Aantal
per
100.000
banen

59 Productie en distributie van
films en televisieprogramma´s;
maken en

0

14,3

0

2

15,1

13

1

15,1

7

0

15,4

0

0

13,8

0

61 Telecommunicatie

0

7,7

0

0

7,6

0

0

7,6

0

1

7,7

0

0

7,6

0

62 Dienstverlenende activiteiten
op het gebied van informatietech­
nologie

0

30,8

0

0

29,1

0

0

29,1

0

1

27,4

4

1

26,7

4

63 Dienstverlenende activiteiten
op het gebied van informatie

1

173,8

1

3

185,3

2

0

185,3

0

1

193,6

1

1

201,9

0

0

15,5

0

0

16,2

0

0

16,2

0

1

17,9

6

1

20,3

5

64 Financiële instellingen (geen
verzekeringen en pensioenfondsen)

5

159,1

3

8

159,3

5

2

159,3

1

10

165,8

6

10

166,7

6

65 Verzekeringen en pensioen­
fondsen (geen verpl. sociale
verzekeringen)

1

50,3

2

2

49,2

4

0

49,2

0

0

41

0

0

44,7

0

66 Overige financiële dienstverle­
ning

2

58,5

3

2

59,4

3

0

59,4

0

3

62,1

5

3

64,7

5

68Verhuur van en handel in
onroerend goed

16

66,2

24

8

67

12

6

67

9

3

68,7

4

3

68,9

4

69 Rechtskundige dienstverl.,
accountancy, belastingadvies,
administratie

2

124,3

2

1

127,8

1

5

127,8

4

8

129,8

6

8

129,5

6

70 Holdings (geen financiële),
concerndiensten en management­
advisering

1

147,5

1

23

152

15

23

152

15

19

157,7

12

19

156

12

71 Architecten, ingenieurs,
technisch ontwerp; keuring en
controle

26

110,8

23

26

116,4

22

36

116,4

31

33

121,2

27

33

122,9

27

72 Speur- en ontwikkelingswerk

7

38,4

18

2

40,2

5

3

40,2

7

2

42,5

5

2

44,4

5

73 Reclame en marktonderzoek

6

45

13

6

44,8

13

7

44,8

16

3

46,1

7

3

43,9

7

74 Industrieel ontwerp/
vormgeving, fotografie, vertaling
en ov. consult

6

25,4

24

5

27,1

18

1

27,1

4

7

28,8

24

7

29,3

24

75 Veterinaire dienstverlening

3

8,4

36

1

8,9

11

0

8,9

0

0

9,7

0

0

10,4

0

2017

2018
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2019
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2020
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2021

Totaal
aantal
slacht­
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)*

Aantal
per
100.000
banen

77 Verhuur/lease auto's, consu­
mentenart., machines en overige
goederen

26

33

79

15

36,1

42

17

36,1

47

25

37

68

25

34,3

73

78 Arbeidsbemiddeling, uitzend­
bureaus en personeelsbeheer

22

798,9

3

21

819,1

3

15

*819,1

2

19

793

2

19

685,7

3

79 Reisbemiddeling, reisorgani­
satie, toeristische informatie,
reservering

1

22,1

5

0

22,5

0

1

22,5

4

0

22,3

0

0

18

0

80 Beveiliging en opsporing

3

30,7

10

8

31,5

25

5

31,5

16

3

32,6

9

3

31,1

10

81 Facility management, reiniging
en landschapsverzorging

71

164,4

43

54

164,4

33

69

164,4

42

59

164,1

36

59

159,8

37

82 Overige zakelijke dienstverlening

22

43,4

51

13

43,3

30

16

84 Openbaar bestuur, overheids­
diensten, verplichte sociale
verzekeringen

62

509,2

12

55

517,1

11

66

43,3

37

17

45,5

37

17

45,6

37

517,1

13

52

531,4

10

52

547,3

10

85 Onderwijs

29

523,8

6

24

531,8

5

17

531,8

3

27

540,8

5

27

553,3

5

86 Gezondheidszorg

31

550,4

6

41

562,7

7

87 Verpleging, verzorging en
begeleiding met overnachting

36

468,2

8

33

491,3

7

29

562,7

5

30

570,4

5

30

586,8

5

29

491,3

6

50

519,9

10

50

555,2

9

88 Maatschappelijke dienstverle­
ning zonder overnachting

10

311,6

3

10

314,7

3

12

314,7

4

10

331

3

10

322,3

3

90 Kunst

8

24,9

32

3

25,3

12

4

25,3

16

4

26,1

15

4

20,3

20

91 Culturele uitleencentra,
archieven, musea, dierentuinen,
natuurbehoud

7

22,7

31

10

23,1

43

8

23,1

35

11

23,7

46

11

23,2

47

92 Loterijen en kansspelen

3

8,3

36

1

8,8

11

0

8,8

0

0

8,9

0

0

8,7

0

93 Sport en recreatie

15

79,2

19

24

81,9

29

10

81,9

12

17

83,3

20

17

71,3

24

94 Levensbeschouwelijke/politieke
organisaties, belangenorg.,
hobbyclubs

9

67,9

13

10

68,6

15

10

68,6

15

5

68,9

7

5

69,6

7

95 Reparatie van computers en
consumentenartikelen

1

5,8

17

1

5,8

17

0

5,8

0

0

5,7

0

0

5,5

0

96 Wellness en overige dienstver­
lening; uitvaartbranche

5

59,9

8

3

60,8

5

4

60,8

7

12

61,1

20

12

56,6

21

2017

2018
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2019
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2020
Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

2021

Totaal
aantal
slacht­
offers

Aantal
banen
(x
1.000)

Aantal Totaal
per
aantal
100.000 slacht­
banen
offers

97 Huishoudens als werkgever van
huishoudelijk personeel

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

00 Activiteit onbekend

14

0

0

19

0

0

20

0

0

22

0

0

Aantal
banen
(x
1.000)*

Aantal
per
100.000
banen

22

0

0

22

0

0

Dit rapport is een uitgave van:
Nederlandse Arbeidsinspectie
Postbus 90801 | 2500 LV Den Haag
t 0800 51 51
Juli 2022 | Publicatie-nr. 22405063