Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

30 196

Duurzame ontwikkeling en beleid

Nr. 565

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 december 2017
Hierbij stuur ik uw Kamer een brief naar aanleiding van het verzoek van
het lid Van der Lee (GroenLinks) over het bericht dat het stoken van hout
vervuilender is dan kolen (Handelingen II 2017/18, nr. 25, Regeling van
Werkzaamheden).
Het kabinet streeft naar 49 procent emissiereductie van broeikasgassen in
2030. De doelstellingen van het Energieakkoord, 14% hernieuwbare
energie in 2020 en 16% in 2023, zijn belangrijke mijlpalen op weg
daarnaartoe. De maximaal 25 PJ van het bij- en meestoken van biomassa
in kolencentrales levert hier een bijdrage van circa 1,2% aan en is een
kosteneffectieve maatregel om de uitstoot van CO2 te reduceren. In 2018
wordt bij- en meestook van biomassa in kolencentrales niet opengesteld
in de SDE+. De sluiting van kolencentrales en de werking van het systeem
van emissiehandel staat in belangrijke mate los van de stimulering van
hernieuwbare energie. Hiermee wordt invulling gegeven aan het
Energieakkoord en het regeerakkoord, wat past in het streven naar een
meerjarig, consistent en betrouwbaar overheidsbeleid voor de
energietransitie.
In het Energieakkoord is afgesproken dat er duurzaamheidseisen worden
gekoppeld aan de stimulering van bij- en meestook van biomassa in
kolencentrales. In nauw overleg met de energiebedrijven en milieuorganisaties zijn vervolgens duurzaamheidscriteria opgesteld. De overeengekomen duurzaamheidscriteria behoren tot de meest vooruitstrevende en
verregaande criteria in de wereld. Momenteel is er zelfs nog geen privaat
certificaat dat aan alle Nederlandse duurzaamheidseisen voldoet. De eisen
bevatten criteria voor duurzaam bosbeheer, klimaatcriteria en criteria voor
koolstofschuld en indirecte verandering van landgebruik (Indirect Land
Use Change, ILUC). Daarbij worden strenge eisen gesteld aan de
handelsketen zodat bekend is waar de biomassa vandaan komt.

kst-30196-565
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 30 196, nr. 565

1

Reactie
In bovengenoemd bericht worden zorgen rondom de inzet van biomassa
genoemd. De inzet van biomassa voor energie zou kunnen leiden tot
ontbossing en bedreiging van al dan niet beschermde dier- en plantensoorten. Tevens wordt er zorg uitgesproken over de klimaatneutraliteit van
het toepassen van biomassa voor energie. De CO2 die vrijkomt bij het
verbranden van biomassa moet ook weer worden vastgelegd bij de
aanleg en groei van de biomassa. De tijdsduur die het vergt om de CO2
vast te leggen wordt ook wel koolstofschuld genoemd. Voorkomen moet
worden dat deze koolstofschuld ontstaat.
Om deze zorgen te adresseren heeft Nederland strikte en vergaande
duurzaamheidcriteria opgesteld en vastgelegd. Ik noem hieronder enkele
voorbeelden, met name ten aanzien van de koolstofschuld.
Doordat het een bepaalde periode vergt voordat het bos weer in oude
staat is aangegroeid kan een koolstofschuld optreden. De teelt en kap van
vaste biomassa voor energie leidt in dat geval tot een (tijdelijke) vermindering van de totale hoeveelheid vastgelegde koolstof. Dit betekent dat
het gebruik van vaste biomassa kan leiden tot een netto uitstoot van CO2,
hetgeen vanuit klimaatperspectief onwenselijk is. Daarom is ervoor
gekozen om vast te leggen dat de aangroei en het behoud van het bos
waaruit vaste biomassa wordt verkregen groter is dan het verlies aan
koolstof. Op die manier treedt geen netto schuld op maar heeft het
toepassen van vaste biomassa voor energietoepassingen daadwerkelijk
een vermindering van de CO2-uitstoot tot gevolg. Tevens is het onwenselijk dat het kappen van het bos leidt tot een wijziging in het landgebruik
elders (ILUC).
De omzetting van veengrond en wetlands in overige landbouwgrond of
bos resulteert in een uitstoot van broeikasgassen en is derhalve
ongewenst. Daarom mag er geen biomassa worden toegepast afkomstig
uit bos dat na 1 januari 2008 is omgezet vanuit veengronden of wetlands.
De omzetting van natuurlijke bossen naar houtplantages kan ook leiden
tot een verlies aan koolstofvoorraden en biodiversiteit. Om die reden mag
biomassa niet afkomstig zijn uit houtplantages die na 31 december 1997
omgezet zijn. Een inefficiënte verbranding van biomassa verhoogt ook de
CO2-uitstoot. Daarom moet de omzetting van biomassa in elektriciteit of
warmte ten opzichte van een fossiele referentie leiden tot een daadwerkelijke vermindering van CO2-uitstoot. Op basis van Europese rekenregels
moet deze reductie in broeikasgasemissies ten minste 70% bedragen.
Ten slotte mag een bos niet volledig worden gekapt waarbij al het hout
bestemd is voor energieopwekking (maximaal de helft). Zo wordt
voorkomen dat bomen alleen worden gekapt voor de productie van
biomassa voor energie. Bij de productie van biomassa voor energie wordt
hierdoor voornamelijk gebruik gemaakt van resthout.
Tot slot
Uit het bovenstaande blijkt dat de Nederlandse duurzaamheidseisen tot
de strengste en meest vergaande eisen behoren. Deze eisen zijn
ontwikkeld met het oog op de zorgen die er zijn over de inzet van
biomassa, welke ook in het bericht worden genoemd. Dat betekent niet
dat alle biomassa die wordt geproduceerd voldoet aan de hoge Nederlandse standaard voor duurzaamheid. Veel bosgebieden voldoen
momenteel niet aan deze duurzaamheidseisen en het hout afkomstig
hiervan kan dus niet worden toegepast voor het bij- en meestoken in
kolencentrales. Dit betekent dat er een aanzienlijke bewijslast bij de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 30 196, nr. 565

2

bedrijven ligt om aan te tonen dat zij de duurzaamheid op orde hebben en
dat deze hoge standaard in de bosbouw worden toegepast. Onder deze
voorwaarden vind ik de bij- en meestook van biomassa verantwoord.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 30 196, nr. 565

3