Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2449
Vragen van het lid Van Esch (PvdD) aan de Minister voor Volkshuisvesting en
Ruimtelijke Ordening over de weigering van het Rijksvastgoedbedrijf de in
2017 getaxeerde waarde van het Landgoed Paleis Soestdijk openbaar te maken
(ingezonden 4 april 2023).
Antwoord van Minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening)
(ontvangen 26 april 2023).
Vraag 1
Klopt het dat vijf jaar geleden het Landgoed Paleis Soestdijk (circa 165
hectare) inclusief alle opstallen voor € 1.711.033,– verkocht zijn aan een
consortium bestaande uit MeyerBergman, Westergasfabriek, Hylkema
Consultants en Leeuwenpoort, en dat bij deze verkoop geen openbaar
taxatierapport is opgesteld? Klopt het hierbij ook dat er een verschil zit tussen
taxatie en bieding?1 Zo ja, hoe verklaart u dit verschil?
Antwoord 1
Landgoed Paleis Soestdijk is in 2017 voor € 1.711.033,- verkocht aan een
consortium bestaande uit Meyer Bergman Erfgoedgroep B.V., Beheer- en
Exploitatiemaatschappij Westergasfabriek B.V., Hylkema Erfgoed B.V. en
MeyerBergman Erfgoed Ontwikkeling B.V. Dit consortium heeft het Rijksvastgoedbedrijf verzocht het Landgoed Paleis Soestdijk te leveren aan MeyerBergman Erfgoed Made By Holland B.V. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft met
dit verzoek ingestemd en Landgoed Paleis Soestdijk in december 2017 aan
MeyerBergman Erfgoed Made By Holland B.V. overgedragen.
Taxatierapporten worden door het Rijksvastgoedbedrijf in beginsel niet
openbaar gemaakt omdat openbaarmaking de economische en financiële
belangen van de Staat kan schaden. Zie tevens het antwoord op vraag 4, 5, 6
en 7. De verhouding tussen de taxatiewaarde en het geboden bedrag wordt
om deze reden ook niet openbaar gemaakt.
Vraag 2
Onderschrijft u het algemene beginsel dat wanneer de Staat overgaat tot
verkoop van monumentaal Rijksvastgoed er sprake dient te zijn van een
transparant proces? Zo niet, waarom niet?

1

ah-tk-20222023-2449
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

https://behoudhetborrebos.nl/wp-content/uploads/2023/03/Bijlage-1.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Dat beginsel onderschrijf ik. Indien een object voor verkoop in aanmerking
komt, wordt gekeken welke verkoopprocedure het meest geschikt is voor dat
specifieke object. Voor alle procedures geldt dat zij moeten voldoen aan de
vereisten van een open en transparant proces. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft
de opdracht van de toenmalige Minister voor Wonen en Rijksdienst tot
verkoop van Paleis Soestdijk volgens een zorgvuldig proces en volgens de
vooraf afgesproken formele procedures uitgevoerd. Juist omdat die opdracht
de verkoop van een voormalig koninklijk paleis en landgoed betrof, zijn de
Tweede Kamer, de provinciale staten van Utrecht en de gemeenteraden van
Baarn en Soest destijds over elke stap in de verkoopprocedure geïnformeerd.2
Vraag 3
Acht u, gelet op Europese regelgeving met betrekking tot (ongeoorloofde)
staatssteun, het van belang dat zorgvuldigheid hier nadrukkelijk geboden is?
Zo niet, kunt u dit toelichten?
Antwoord 3
Ja, dat acht ik van belang en de openbare verkoopprocedure met voorselectie
is ook zorgvuldig doorlopen. Het object is aan de partij met de hoogste
(onvoorwaardelijke) bieding gegund. Binnen de vooraf door de Staat gestelde
voorwaarden was dit de hoogst haalbare prijs.
Vraag 4, 5, 6 en 7
Bent u ervan op de hoogte dat het Rijksvastgoedbedrijf weigert, ook na een
Woo-verzoek, om het in 2017 door onderzoeksbureau Ecorys vastgestelde
eindbedrag van de getaxeerde marktwaarde van het Landgoed Paleis
Soestdijk openbaar te maken?3 Kunt u nader toelichten welke beweegredenen
hieraan ten grondslag liggen? Zo niet, waarom niet?
Indien u van oordeel bent dat openbaarmaking de marktwaarde van het
landgoed de economische en financiële belangen van de Staat zullen
schaden, kunt u dan aangeven waarop deze aanname is gebaseerd? Zo niet,
waarom niet?
Bent u van oordeel dat de weigering het getaxeerde eindbedrag prijs te
geven in lijn is met de eisen van transparantie en zorgvuldigheid als het gaat
om de verkoop van monumentaal Rijksvastgoed? Zo niet, waarom niet?
Bent u alsnog bereid het door onderzoeksbureau Ecorys in 2017 in opdracht
van het Rijksvastgoedbedrijf vastgestelde eindbedrag van de getaxeerde
marktwaarde van het landgoed openbaar te maken? Zo niet, waarom niet?
Antwoord 4, 5, 6 en 7
Ik ben op de hoogte van de weigering van het Rijksvastgoedbedrijf om de
getaxeerde waarde openbaar te maken. Het taxatierapport is naar aanleiding
van het verzoek op grond van de Wet open overheid (Woo) niet openbaar
gemaakt omdat het belang van openbaarmaking niet opweegt tegen de
financiële en economische belangen van de Staat (artikel 5.1, tweede lid
onder b van de Woo). De financiële en economische belangen van de Staat
kunnen worden geschaad als de taxatie en de onderbouwing daarvan
openbaar worden, omdat andere marktpartijen dan weten welke afwegingskaders aan de taxaties van vastgoedobjecten ten grondslag liggen. Deze vraag
is reeds bij meerdere gelegenheden gesteld aan het RVB. De taxatiesystematiek zoals bij Paleis Soestdijk toegepast, wordt ook bij andere vastgoedobjecten toegepast. Andere partijen zouden op de vastgoedmarkt informatie over
de taxatiesystematiek in hun voordeel kunnen gebruiken in toekomstige
onderhandelingen of bij het aangaan van een overeenkomst. Tevens zou het
openbaar maken van de verhouding tussen de taxatiewaarde en de verkoopprijs van het pand inzicht geven in de onderhandelingsruimte en -tactieken
van de Staat. Ook dit zouden marktpartijen in hun voordeel kunnen gebruiken
bij toekomstige onderhandelingen of het aangaan van een overeenkomst met
de Staat ten aanzien van vastgoedobjecten. Om die reden worden taxatierap-

2
3

Kamerstuk 34 300-XVIII nr. 47 en Kamerstuk 34 300-XVIII, nr. 49.
https://behoudhetborrebos.nl/wp-content/uploads/2023/03/Bijlage-6.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

porten nooit openbaar gemaakt en ben ik niet bereid het taxatiebedrag
alsnog openbaar te maken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3