Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2452
Vragen van de leden Van Toorenburg (CDA), Buitenweg (GroenLinks) en
Van der Graaf (ChristenUnie) aan de Minister van Justitie en Veiligheid over
het bericht «Gevaarlijk «pedohandboek» al jaren op internet te vinden»
(ingezonden 3 april 2018).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
19 juni 2018). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018, nr.
1889.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Gevaarlijk «pedohandboek» al jaren op
internet te vinden»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4 en 5
Deelt u de mening dat deze zeer verwerpelijke handleiding personen op
ideeën kan brengen en zelfs kan helpen bij het misbruiken van kinderen
zonder sporen achter te laten?
Klopt het dat het bezit of de verspreiding van dit boek niet strafbaar is? Biedt
het Nederlandse recht derhalve inderdaad geen mogelijkheden hiertegen iets
te ondernemen?
Hoe beoordeelt u de door een woordvoerder geuite stellingname van het
openbaar ministerie, namelijk dat het niet strafbaar is en daarbij aanvulde
″net als handleidingen om bommen te maken of de perfecte moord te
plegen. In Nederland hebben we geen gedachtenpolitie»? Zou het gedachtenpolitie zijn wanneer hier actie tegen zou worden ondernomen?
Welke mogelijkheden zijn er om het bezit van dit «pedohandboek» en het op
papier en digitaal verspreiden ervan strafbaar te stellen? Bent u bereid dit te
bewerkstelligen? Zo nee, waarom niet?

1

ah-tk-20172018-2452
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

RTL Nieuws d.d. 29 maart 2018, https://www.rtlnieuws.nl/nederland/gevaarlijk-pedohandboekongestoord-verspreid-via-internet-politiek-wil-verbod

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 2, 3, 4 en 5
Zoals in het bericht door een van de geraadpleegde experts wordt aangegeven, is het mogelijk dat pedoseksuelen kennis nemen van de inhoud van het
handboek en zich daardoor laten inspireren. Het bestaan en rondcirculeren
van dergelijk materiaal op internet vind ik verwerpelijk. Seksueel misbruik
beschadigt het leven van een kind en diens naaste omgeving enorm. Sinds
begin dit jaar zet ik me sterk in voor de aanpak van online seksueel kindermisbruik. Als onderdeel van de hernieuwde aanpak online seksueel kindermisbruik bezie ik hoe de overheid met het bedrijfsleven (internetbedrijven)
kan samenwerken om online seksueel kindermisbruik aan te pakken. Zoals
toegezegd tijdens het AO zeden van 23 april jl. zal ik over de vorderingen van
de publiek-private aanpak, de bestuursrechtelijke aanpak en het optimaal
benutten van de strafrechtelijke mogelijkheden in september a.s. een
voortgangsbrief aan uw Kamer zenden. 2
Voor zover met de derde vraag is bedoeld dat tegen de kennisneming van
een dergelijk handboek niet strafrechtelijk kan worden opgetreden, kan deze
stellingname worden onderschreven. Strafrechtelijk optreden is daarentegen
wel mogelijk tegen het vervaardigen, voorhanden hebben of verspreiden van
teksten uit een dergelijk werk. De strafbepalingen die, afhankelijk van de
concrete feiten en omstandigheden van het geval, daarvoor in aanmerking
komen, zijn opruiing (artikel 131 Sr), de verspreiding van een opruiend
geschrift (artikel 132 Sr) en (de verspreiding van) het aanbod tot medeplichtigheid (artikelen 133 en 134 Sr). Ook is denkbaar dat strafrechtelijk kan
worden opgetreden op grond van artikel 46 Sr, de strafbare voorbereiding.
Deze bepaling stelt onder meer het opzettelijk verwerven, vervaardigen of
voorhanden hebben van informatiedragers bestemd tot het plegen van een
misdrijf waarop een gevangenisstraf van acht jaar of meer is gesteld
strafbaar. Gaat het om een handboek waarin kinderpornografische afbeeldingen zijn opgenomen, dan kan strafrechtelijke aansprakelijkheid worden
aangenomen op grond van artikel 240b Sr.
Tot slot kunnen de bepalingen inzake deelneming aan strafbare feiten, in het
bijzonder die betreffende uitlokking en medeplichtigheid, toepassing vinden
als blijkt dat iemand anders een misdrijf heeft gepleegd op basis van de in
het handboek opgenomen instructies. Nu vooralsnog niet is gebleken dat de
voormelde strafbepalingen ontoereikend zouden zijn om strafrechtelijk te
kunnen optreden tegen het vervaardigen, voorhanden hebben en de
verspreiding van dergelijke handboeken, zie ik voor de introductie van nieuwe
wetgeving geen reden.
Vraag 6
Klopt het dat het document in Groot-Brittannië al wel strafbaar is en er aldaar
mensen zijn veroordeeld op basis van het feit dat ze het document in bezit
hadden? Hebben meer landen het strafbaar gesteld?
Antwoord 6
In Engeland, Wales en Noord-Ierland is het bezit van een voorwerp dat advies
geeft over hoe kinderen seksueel te misbruiken («any item that contains
advice or guidance about abusing children sexually») sinds 2015 apart
strafbaar gesteld3. Het Ministerie van Justitie van het Verenigd Koninkrijk
heeft desgevraagd mijn ministerie bericht dat ze niet beschikken over
gegevens over (aantallen) veroordelingen in 2015 en 2016.4 Dit kan worden
verklaard doordat in hun registratiesysteem alleen het hoofddelict wordt
vermeld.
In Schotland is het niet apart strafbaar gesteld. Wel kan de publicatie op
internet van een dergelijk handboek mogelijk worden vervolgd op basis van
de strafbaarstelling van het ongepast gebruik van een openbaar elektronisch
communicatienetwerk.5 Uit hun statistieken valt volgens het Schotse
Ministerie van Justitie niet te achterhalen of dit in de praktijk gebeurt.
Uitvraag bij andere landen heeft tot dusver alleen geleid tot informatie
omtrent landen die het bezit van een voorwerp dat advies geeft over hoe

2

Kamerstuk 31 015, nr. 150.
http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2015/9/section/69.
4
Gegevens over het jaar 2017 komen eerst beschikbaar op 17 mei a.s.
5
http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2003/21/section/127.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

kinderen seksueel te misbruiken, ook niet afzonderlijk strafbaar hebben
gesteld. Doorgaans zijn er wel andere (generieke) strafbepalingen op basis
waarvan strafrechtelijk kan worden opgetreden.
Vraag 7
Zijn er gevallen in Nederland bekend van verdachte of veroordeelde
kindermisbruikers of kinderpornobezitters die in het bezit waren van een
dergelijke handleiding?
Antwoord 7
Zoals aangegeven bij mijn antwoord op de vragen 2 en 3 van het lid Van
Oosten (vragen van 20 maart 2018, Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2017–2018, nr. 2453) zijn dergelijke handleidingen veelal te vinden op
verschillende omgevingen, gericht op kindermisbruik en kinderporno, op het
TOR-netwerk (Darkweb). De gebruikers van deze handleidingen hebben deze
meestal niet «in bezit» of «voorhanden», maar bezoeken de websites/
omgevingen waar deze handleidingen te vinden zijn.
Het Openbaar Ministerie heeft desgevraagd aangegeven niets te kunnen
zeggen over het aantal veroordelingen, omdat zij niet registreren op details
als het «voorhanden hebben» of het «in bezit» hebben.
Vraag 8
Kunt u aangeven wat het principiële verschil is tussen dit handboek dat niet
verboden is en (virtueel) kinderpornografisch materiaal dat wel verboden is?
Antwoord 8
Zoals is aangegeven in het antwoord op vraag 4, is strafrechtelijk optreden
tegen het vervaardigen, voorhanden hebben of verspreiden van teksten uit
een dergelijk werk wel degelijk mogelijk. Welke strafbaarstelling in een
specifiek geval van toepassing is, is afhankelijk van de concrete feiten en
omstandigheden van het geval. Er kan sprake zijn van kinderpornografie
(240b Sr), indien in het handboek kinderpornografische afbeeldingen zijn
opgenomen. Daaronder valt virtuele kinderpornografie. Virtuele kinderpornografie valt volgens de wetgever onder de strafbaarstelling van artikel 240b Sr,
voor zover het gaat om «realistische» afbeeldingen. Dat wil zeggen dat de
afbeelding niet van een echte afbeelding moet zijn te onderscheiden. Er kan
dan ook niet worden gesproken van een principieel verschil.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Van
Oosten (VVD), ingezonden 30 maart 2018 (Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2017–2018, nr. 2453).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3