Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2012Z15238
Vragen van het lid Van Bommel (SP) aan de ministers van Buitenlandse Zaken
en van Veiligheid en Justitie over de rechtmatigheid van Amerikaanse targeted
killings (ingezonden 21 augustus 2012).
Vraag 1
Kent u het bericht «Vijf doden door drone-aanval in Pakistan»?1
Vraag 2
Deelt u de mening van de oorlogsrechtexpert Mary Ellen O’Connell dat de
Verenigde Staten momenteel niet in oorlog zijn met de staat Pakistan en
evenmin met de staten Jemen en Somalië en dat het oorlogsrecht met
betrekking tot targeted killings in deze landen niet van toepassing is?2 Indien
neen, wat is dan uw opvatting over het van toepassing zijnde recht met
betrekking tot targeted killings door de Verenigde Staten in de genoemde
landen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 3
Deelt u de mening van de Pakistaanse autoriteiten dat de Verenigde Staten
door het uitvoeren van targeted killings in Pakistan inbreuk maken op de
soevereiniteit van het land? Indien neen, waarom niet?
Vraag 4
Hoe beoordeelt u de rechtmatigheid van de bij vraag 1 genoemde targeted
killings? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 5
Is het u bekend dat de Verenigde Staten zogenaamde signature strikes
uitvoeren, in ieder geval in Jemen en Pakistan, waarbij niet geïdentificeerde
individuen op basis van verdacht gedrag doelwit zijn van targeted killings?3
1

2

3

kv-tk-2012Z15238
’s-Gravenhage 2012

Vijf doden door drone-aanval in Pakistan, http://www.destentor.nl/nieuws/algemeen/
buitenland/11550812/Vijf-doden-door-drone-aanval-in-Pakistan.ece, 18 augustus 2012.
When are drone killings illegal?, http://edition.cnn.com/2012/08/15/opinion/oconnell-targetedkilling/index.html, 16 augustus 2012.
White House approves broader Yemen drone campaign, http://www.washingtonpost.com/
world/national-security/white-house-approves-broader-yemen-drone-campaign/2012/04/25/
gIQA82U6hT_story.html?hpid=z3, 26 april 2012 & Secret «kill list» proves a test of Obama’s
principles and will, http://www.nytimes.com/2012/05/29/world/obamas-leadership-in-war-onal-qaeda.html?pagewanted=all, 29 mei 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Vragen

1

Deelt u de opvatting van de oud-Special Rapporteur on extrajudicial,
summary or arbitrary executions van de Verenigde Naties, Philip Alston, dat
«targeted killings should never be based solely on «suspicious» conduct or
unverified – or unverifiable – information»?4 Acht u signature strikes in strijd
met het internationale recht? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 6
Bent u ermee bekend dat de Verenigde Staten ook targeted killings uitvoeren
op reddingswerkers?5 Deelt u de opvatting van de Special Rapporteur on
extrajudicial, summary or arbitrary executions van de Verenigde Naties,
Christof Heyns, dat «secondary drone strikes on rescuers who are helping
(the injured) after an initial drone attack ({) are a war crime»?6 Kunt u uw
antwoord toelichten?
Vraag 7
Is het u verder bekend dat de Verenigde Staten ook targeted killings uitvoeren
op begrafenisstoeten?7 Hoe beoordeelt u de rechtmatigheid van aanvallen op
begrafenisstoeten? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 8
Bent u er tenslotte mee bekend dat de aanbevelingen van de Special
Rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions van de
Verenigde Naties met betrekking tot targeted killings – aanbevelingen 24 en
25 – niet zijn geïmplementeerd door de Verenigde Staten?8
Vraag 9
Deelt u de opvatting van de Special Rapporteur on the promotion and
protection of human rights and fundamental freedoms while countering
terrorism van de Verenigde Naties, Ben Emmerson, dat targeted killings met
drones niet alleen aanvallen op de individuen in kwestie zijn, maar ook op
«international law itself»?9 Indien neen, waarom niet?
Vraag 10
Deelt u de opvatting dat de ontwikkeling naar steeds meer targeted killings,
met name tijdens het presidentschap van Barack Obama, allerlei juridische
vragen oproept en dat meer duidelijkheid over de juridische aspecten hiervan
dringend gewenst is? Indien neen, waarom niet?
Vraag 11
Ligt er een juridisch advies of wordt er momenteel gewerkt aan een juridisch
advies van de externe volkenrechtelijk adviseur van het ministerie van
Buitenlandse Zaken, professor André Nollkaemper, en/of van de Commissie
van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken met betrekking tot het beleid
van targeted killings? Indien neen, bent u bereid de externe volkenrechtelijk
adviseur en/of de Commissie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken om dit advies te vragen? Indien neen, waarom niet?
Vraag 12
Bent u bereid stelling te nemen tegen deze systematische schendingen van
mensenrechten door middel van targeted killings en uw Amerikaanse
collega’s hiervan op de hoogte te brengen? Indien neen, waarom niet?

4

5

6

7
8

9

Report of the Special Rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions, Philip
Alston, http://www2.ohchr.org/english/bodies/hrcouncil/docs/14session/A.HRC.14.24.Add6.pdf,
28 mei 2010.
CIA «revives attacks on rescuers» in Pakistan, http://www.thebureauinvestigates.com/2012/06/
04/cia-revives-attacks-on-rescuers-in-pakistan/, 4 juni 2012.
Drone strikes threaten 50 years of international law, says UN rapporteur, http://
www.guardian.co.uk/world/2012/jun/21/drone-strikes-international-law-un, 21 juni 2012.
Zie bron 5.
Report of the Special Rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions, Christof
Heyns, http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/RegularSession/Session20/AHRC-20–22-Add3_en.pdf, 30 maart 2012.
Zie bron 6.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Vragen

2

Vraag 13
Bent u verder bereid bij uw Amerikaanse collega’s aan te dringen op
implementatie van de aanbevelingen over targeted killings van de Special
Rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions van de
Verenigde Naties? Indien neen, waarom niet?
Vraag 14
Bent u tenslotte bereid om, zolang er grote twijfels bestaan over de rechtmatigheid van targeted killings, bij uw Amerikaanse collega’s aan te dringen op
een moratorium op het uitvoeren van targeted killings buiten erkende
gewapende conflictgebieden? Indien neen, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Vragen

3