TER BESLISSING
Datum
14 juli 2023

Aan

staatssecretaris

Beslisnota S DLCE Kamerbrief beleidsevaluatie Regeling
groenprojecten buitenland en Antillen en Aruba

Onze referentie
IENW/BSK-2023/189568
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Duurzame Leefomg & Circ
Economie
Marktprikkels en Agro
Beslistermijn
30 augustus 2023
Bijlage(n)
2

Aanleiding
Naar aanleiding van de parlementaire behandeling van de Regeling
groenprojecten 2022, waarin de vraag is gesteld of de Regeling groenprojecten
Nederlandse Antillen en Aruba 2002 een actualisatie behoeft, is deze regeling en
de gelijksoortige Regeling groenprojecten buitenland 2002 geëvalueerd. Met deze
evaluatie wordt verantwoording afgelegd aan de Tweede Kamer over de
resultaten van beide regelingen tussen 2002 en 2022.
In opdracht van IenW heeft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO),
met een externe kwaliteitstoets door Prof. Dr. B. Scholtens van de
Rijksuniversiteit Groningen, de beleidsevaluatie uitgevoerd over de periode 20022022. Hierbij zijn de doelmatigheid en doeltreffendheid van beide regelingen
onderzocht in het kader van de Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE). Dit
rapport biedt de basis voor het besluit over voortzetting van beide regelingen.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd akkoord te gaan met bijgevoegde Kamerbrief op het
evaluatierapport. Daarmee stemt u in met het intrekken van beide regelingen. De
Kamerbrief wordt op verzoek van de minister van Buitenlandse handel en
ontwikkelingssamenwerking mede door haar ondertekend, en parallel voor
akkoord aan de staatssecretaris van Fiscaliteit en Belastingdienst voorgelegd. Na
akkoord van beide bewindspersonen kunt u de brief mede namens hen naar de
Kamer sturen.
Kernpunten
De Regeling groenprojecten buitenland 2002 en de Regeling groenprojecten
Nederlandse Antillen en Aruba 2002 hebben hetzelfde doel en dezelfde werking
als de Regeling groenprojecten 2022. Anders dan de 2022 regeling, zijn de
regelingen gericht op het buitenland en het Caribisch deel van het Koninkrijk
sinds 2002 niet periodiek geëvalueerd en aangepast. De onderzoekers
concluderen dan ook dat beide regeling onvoldoende actueel zijn. Dit geldt zowel
voor de aansluiting bij het huidige overheidsbeleid als bij de praktijk en behoefte
van de groenfondsen. Hierdoor is de impact die de regelingen de afgelopen jaren
hebben gemaakt vermoedelijk kleiner dan die had kunnen zijn.
De onderzoekers concluderen dat slechts twee van de acht groenfondsen de
laatste jaren gebruik hebben gemaakt van één van beide regelingen. In twintig
jaar tijd zijn in totaal slechts 21 groenverklaringen afgegeven via de Regeling
Pagina 1 van 4

groenprojecten buitenland 2002 en vijf via de Regeling groenprojecten
Nederlandse Antillen en Aruba 2002. De onderzoekers concluderen dat er geen
eenduidig oordeel is te geven over de doeltreffendheid van beide regelingen, en
dus of deze daadwerkelijk additioneel bijdragen aan het financieren van
groenprojecten in ontwikkelingslanden en/of het Caribisch gebied. Hoewel de
regelingen een bredere focus hebben, richten nagenoeg alle projecten die zijn
groenverklaard zich op het thema duurzame energie. De twee groenfondsen die
groenverklaringen hebben aangevraagd geven aan dat deze regelingen hen
stimuleren om over te gaan tot financiering van deze groenprojecten en dat de
regelingen wel een vliegwiel kunnen zijn. Wel valt op dat deze projecten de
laatste jaren niet uitsluitend gefinancierd worden door het groenfonds. Het zijn
vaak grote projecten waarin meerdere partijen een deel van de financiering op
zich nemen om de risico’s die er wel degelijk zijn te spreiden. Op basis van de
interviews kwam een wisselend beeld naar voren over de toegevoegde waarde en
de noodzaak van de financiering door het groenfonds voor de doorgang van het
project. Door de zes groenfondsen die geen gebruik maken van deze Regeling
wordt gesteld dat zwaarder of ander overheidsingrijpen nodig is om projecten
voor deze fondsen financierbaar te maken. Daarnaast hebben zij andere redenen
om niet te financieren buiten Nederland. Hierdoor zijn volgens de onderzoekers de
groeimogelijkheden voor beide regelingen beperkt.

Datum
14 juli 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/189568
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Duurzame Leefomg & Circ
Economie
Marktprikkels en Agro
Aan
staatssecretaris
Bijlage(n)
2

De Regeling groenprojecten buitenland 2002 lijkt wel doelmatig te zijn. Naar
verwachting wordt voor elke euro die de Rijksoverheid uitgeeft aan deze regeling
er voor €29 - €34 gefinancierd aan innovatieve duurzame projecten die zonder de
regeling niet hadden plaatsgevonden. De uitvoeringskosten voor RVO per
beoordeelde aanvraag (€5.255 en €6.175) liggen wel hoger dan bijvoorbeeld die
van de voorloper de Regeling groenprojecten 2022 (€1.350). Dit komt door
verhoogde complexiteit van de beoordeling van buitenlandse projecten en het
opvragen van een advies van de ambassade.
Uit de evaluatie komt naar voren dat de Regeling groenprojecten Nederlandse
Antillen en Aruba 2002 daarentegen nauwelijks doeltreffend en doelmatig is
vanwege voornamelijk het feit dat er via deze regeling al negen jaar lang geen
groenverklaring is aangevraagd. Volgens de onderzoekers worden vanwege regiospecifieke afwegingen door de rijksoverheid andere beleidsmaatregelen genomen
om de verduurzaming in het Caribisch gebied te versnellen.
De onderzoekers doen de volgende aanbevelingen om de regelingen impactvoller
te maken en beter te laten aansluiten op de huidige praktijk:
1. Actualiseer en verbeter de regeling(en) voor meer impact indien gekozen
wordt voor voortzetting van dit beleid;
2. Beschrijf de beleidsdoelen en specificeer de beoogde effecten;
3. Onderzoek hoe inzicht gekregen kan worden op gerealiseerde effecten.
Doordat de regelingen wisselend doelmatig en niet of niet overtuigend
doeltreffend zijn bevonden, en gelet op het zeer beperkte gebruik in combinatie
met het door de onderzoekers geduide beperkte potentieel, lijkt het overeind
houden van deze separate regelingen niet gerechtvaardigd. In overleg met BHOS
kan worden bezien of en op welke andere wijze, aanvullend op de bestaande
middelen/methoden/regelingen op het beleidsterrein van BHOS, stimulering van
financiering van duurzame innovatieve projecten wenselijk en mogelijk is. Deze

Pagina 2 van 4

stimulering moet dan, anders dan het huidige fiscale voordeel, opwegen tegen de
hoge risico’s die financiering van dergelijke projecten met zich meebrengt.
Krachtenveld
De onderzoekers geven aan dat de twee groenfondsen die met enige regelmaat
gebruik maken van deze regeling het zouden betreuren als de regeling stop gezet
zou worden. Tegelijkertijd betreft een aanvraag voor een groenverklaring de
laatste jaren steeds vaker de deelname van een groenfonds in grotere fondsen
waaruit meerdere projecten worden gefinancierd. De onderzoekers geven aan dat
de toegevoegde waarde van de financiering door een groenfonds dan minder
groot is, omdat de voortgang van het betreffende project minder afhankelijk is
van de financiering van het groenfonds.
In het Caribisch deel van het Koninkrijk zet het ministerie van EZK ook andere
beleidsinstrumenten in om wind- en zonneparken in het Caribisch gebied te
realiseren.
Ook signaleren de onderzoekers dat meerdere groenfondsen aangeven dat hun
groene spaarders en beleggers niet eisen of verwachten dat zij ook
groenprojecten in ontwikkelingslanden en/of het Caribisch financieren. De meeste
groenfondsen zien dan ook geen noodzaak om actief op zoek te gaan naar
groenprojecten in ontwikkelingslanden en/of het Caribisch gebied die zij kunnen
en willen financieren.

Datum
14 juli 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/189568
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Duurzame Leefomg & Circ
Economie
Marktprikkels en Agro
Aan
staatssecretaris
Bijlage(n)
2

Toelichting
De Regeling groenprojecten grijpt specifiek in op het knelpunt voor ondernemers
rond financiering van duurzame innovatieve projecten. Daarbij beoogt de Regeling
de betrokkenheid van burgers bij dergelijke projecten te vergroten door het
aantrekken van particulier kapitaal. Met de Regeling groenprojecten buitenland
2002 en de Regeling groenprojecten Nederlandse Antillen en Aruba 2002 kunnen
groenbanken en -fondsen ook groenverklaringen aanvragen en financiering
verlenen voor groene projecten in het buitenland en in het Caribisch Deel van het
Koninkrijk der Nederlanden. Deze regelingen beogen specifiek daarbij ook de
sociaaleconomische situatie van de lokale bevolking te verbeteren en de lokale
kennis voor de uitvoering en instandhouding van het project te borgen. Beide
regelingen zijn niet eerder geëvalueerd.
Politieke context
In de beantwoording aan leden van de D66 fractie (De leden van de D66 fractie
vragen zich af of naast de Regeling voor projecten in Nederland de soortgelijke
Regeling groenprojecten Nederlandse Antillen en Aruba blijft bestaan en wordt
geactualiseerd?) heeft uw voorganger toegezegd om na afronding van de
herziening van de Regeling groenprojecten 2022 te bezien of de Regeling
groenprojecten Nederlandse Antillen en Aruba 2002 actualisatie behoeft. Met deze
Kamerbrief komt u deze toezegging na.
Financiële/juridische overwegingen
Met beide regelingen is in twintig jaar tijd in totaal ruim €260 miljoen aan
duurzame innovatieve projecten gefinancierd. Het contrast met de omvang van de
regeling in Nederland (met een totaal groenverklaard projectvermogen van ruim
€2 miljard in 2021) is opvallend groot. Afschaffing zal naar verwachting geen
gevolgen hebben voor groene spaarders en beleggers en voor de omvang van het
budgettaire belang van de vrijstelling en heffingskorting Groen beleggen in Box3
(€81 miljoen in 2021).

Pagina 3 van 4

Communicatie
De NVB heeft via een klankbordgroep deelgenomen en kennisgenomen van het
evaluatietraject. De banken zijn via het Beraad Groenfondsen geïnformeerd over
de voortgang.

Datum
14 juli 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/189568
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Duurzame Leefomg & Circ
Economie
Marktprikkels en Agro

Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.
Bijlagen

Aan
staatssecretaris

Volgnr

Naam

1

Kabinetsbrief beleidsevaluatie Regeling groenprojecten
buitenland 2002 en Regeling groenprojecten
Nederlandse Antillen en Aruba 2002

2

Evaluatierapport van RVO

Info

Bijlage(n)
2

Pagina 4 van 4