Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

31 497

Passend onderwijs

Nr. 123

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 april 2014
Met de motie Straus (Kamerstuk 31 497, nr. 97) is de regering verzocht te
kijken hoe hoogbegaafdheid kan worden meegenomen bij de verdere
invoering van passend onderwijs. Met deze brief geef ik aan wat mijn visie
is op de relatie tussen hoogbegaafdheid en passend onderwijs en wat
passend onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen kan betekenen. Hierbij
sluit ik aan bij het belang dat ik hecht aan een sterkere stimulering van
toptalent in het funderend onderwijs, zoals aangegeven in de brief die ik
1 september 2013 aan uw Kamer heb gestuurd (Kamerstuk 33 400 VIII, nr.
166) en nader uitgewerkt in het plan van aanpak toptalent (Kamerstuk
33 750 VIII, nr. 99).
Passend onderwijs voor alle leerlingen
Ik wil allereerst benadrukken dat passend onderwijs gaat over een zo
passend mogelijk aanbod voor alle leerlingen, niet alleen voor leerlingen
met een beperking of een leerprobleem, maar ook voor hoogbegaafde
leerlingen. Passend onderwijs stelt de onderwijsbehoefte van de leerling
centraal. Die vormt het vertrekpunt voor wat leerlingen nodig hebben op
school.
Extra impuls
Alle bestaande middelen voor passend onderwijs worden vanaf
1 augustus 2014 stapsgewijs in de nieuwe samenwerkingsverbanden
gebundeld. In aanvulling daarop is een extra impuls van 29 miljoen voor
passend onderwijs beschikbaar (Tweede Kamer, 33 750 VIII, nr. 95). Dit
bedrag wordt vanaf 1 augustus 2015 structureel aan de lumpsum van de
samenwerkingsverbanden passend onderwijs in het primair en voortgezet
onderwijs toegevoegd. Het is de bedoeling dat de middelen worden
ingezet om de brede doelstelling van passend onderwijs vorm te geven:
passend onderwijs voor alle leerlingen, niet alleen voor leerlingen met
een beperking of leerprobleem maar ook voor hoogbegaafde leerlingen.

kst-31497-123
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 497, nr. 123

1

Passend onderwijs in de samenwerkingsverbanden
Passend onderwijs kan in de nieuwe samenwerkingsverbanden langs drie
lijnen worden ingericht. Dat kan allereerst langs de lijn van de basisondersteuning die elke reguliere school in een samenwerkingsverband moet
kunnen bieden. Vervolgens zijn er de lichtere vormen van extra ondersteuning, die in aanvulling op de basisondersteuning binnen een
samenwerkingsverband kunnen worden georganiseerd en tenslotte
kunnen samenwerkingsverbanden ook zwaardere vormen van extra
ondersteuning bieden. Het is aan elk samenwerkingsverband om tot een
evenwichtig geheel van basisondersteuning en aanvullende voorzieningen te komen. Dat zal dus regionaal ook tot verschillen leiden.
Basisondersteuning in elke klas
In de basisondersteuning die elke school in een samenwerkingsverband
biedt, moet rekening worden gehouden met de onderwijsbehoefte van
hoogbegaafde leerlingen. Heel veel hoogbegaafde leerlingen zullen met
een goede basisondersteuning onderwijs binnen een reguliere school
kunnen volgen dat aansluit bij hun mogelijkheden en rekening houdt met
wat zij nodig hebben. Voor hoogbegaafde leerlingen betekent dit
bijvoorbeeld extra verrijkingsstof, sneller door de methode of het
onderwijs gaan (klas overslaan) of het compacter aanbieden van de
lesstof (bijvoorbeeld minder instructie). Voor een grote groep hoogbegaafde leerlingen zijn dit effectieve onderwijsaanpassingen.
Nog niet elke school of elke leraar is even bedreven in het goed
afstemmen van het onderwijsaanbod op de verschillende onderwijsbehoeften van leerlingen en die van getalenteerde en hoogbegaafde
leerlingen in het bijzonder. Daarop wordt de komende jaren langs
verschillende lijnen ingezet. Naast passend onderwijs spelen ook de
maatregelen gericht op talentontwikkeling en kwaliteitsverbetering een
belangrijke stimulerende rol bij het versterken van het primaire proces in
de klas. Ook in het kader van de professionalisering van leraren staat
omgaan met verschillen hoog op de agenda. In de bestuursakkoorden zijn
hierover met de sectororganisaties afspraken gemaakt, die een vervolg
krijgen in de voor de periode 2015–2020 af te sluiten sectorakkoorden. In
de Lerarenagenda zijn de ambities voor het lerarenbeleid in de komende
jaren opgenomen met daarin ook ruime aandacht voor de vaardigheden
van leraren in het omgaan met verschillen.
Lichte ondersteuning
In aanvulling op de basisondersteuning kunnen middelen ingezet worden
voor specifieke voorzieningen voor hoogbegaafde leerlingen. Het gaat
dan bijvoorbeeld om de opzet van plusklassen of -groepen, waar een
gespecialiseerde leerkracht het onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen
verzorgt. Daarnaast kan het gaan om de inrichting van een steunpunt
hoogbegaafde leerlingen in een samenwerkingsverband dat op verzoek
scholen ondersteuning biedt bij het onderwijs aan hoogbegaafde
leerlingen.
Extra ondersteuning
Ook voor hoogbegaafde leerlingen kan sprake zijn van extra ondersteuning in voorzieningen voor (voortgezet) speciaal onderwijs of het
regulier onderwijs. Het gaat dan om hoogbegaafde leerlingen met een
bijkomende problematiek. Een stijgend aantal vso-scholen biedt onderwijs
aan hoogbegaafde leerlingen met bijvoorbeeld autisme. Daarnaast zijn er
ook reguliere scholen die leerlingen met autisme en een hoge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 497, nr. 123

2

begaafdheid voorbereiden op een hbo of universitaire opleiding in
zogenaamde autiklassen.
Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling
Om samenwerkingsverbanden te ondersteunen in het vormgeven van een
passend aanbod voor hoogbegaafde leerlingen op alle drie de ondersteuningsniveaus van passend onderwijs, zal de voorlichting en ondersteuning vanuit het Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling
geïntensiveerd worden. In het najaar wordt de aftrap gegeven met een
landelijke bijeenkomst gericht op samenwerkingsverbanden en scholen.
De inzet zal niet alleen gericht zijn op het vormgeven van passende
voorzieningen, maar vooral ook op versterking van het primair proces en
het vergroten van de deskundigheid van leerkrachten in het omgaan met
verschillen en het bieden van uitdagend passend onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen.
Ik vertrouw erop dat met de inzet van de extra middelen en de maatregelen in het kader van de professionalisering, kwaliteitsverbetering en
talentontwikkeling passend onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen de
komende jaren beter vorm krijgt.
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 497, nr. 123

3