Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3535
Vragen van het lid Van Raak (SP) aan de Minister van Justitie en Veiligheid
over het bericht dat er een dreiging is van een extreme tak van IS (ingezonden
9 juni 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
16 juli 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020,
nr. 3344.
Vraag 1
Hoe beoordeelt u de waarschuwing van een onderzoeksbureau dat lokale
overheden het gevaar van de «Hazimi-beweging», een radicale tak van IS,
onderschatten?1
Antwoord 1
Zoals reeds beschreven in Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) 45
gaan de volgelingen van de Saoedische geleerde Ahmed Umar al-Hazimi
sneller over tot verkettering van andere moslims dan andere jihadisten. In die
zin zijn zij extremer dan jihadisten die georiënteerd zijn op ISIS. Dat wil echter
niet zeggen dat er ten opzichte van ISIS-aanhangers een hogere geweldsdreiging van Hazimi-aanhangers uitgaat.
De lokale, persoonsgerichte aanpak wordt ingezet wanneer er sprake is van
radicalisering of extremistische uitingen door individuen. In casusoverleggen
wordt een inschatting gemaakt van de risico’s en worden handelingsperspectieven en interventies met verschillende (lokale en landelijke) partners
afgestemd en ingezet. Er is daarbij ook aandacht voor de specifieke ideologie
die iemand aanhangt. Dit is ook het geval indien een persoon de Hazimiideologie aanhangt.
Vraag 2
Is er een actueel beeld hoeveel aanhangers van deze beweging in Nederland
actief zijn? Zo ja, hoeveel zijn dat er? Zo nee, waarom niet?

1

ah-tk-20192020-3535
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

NRC.nl, 7 juni 2020, https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/07/onderzoek-dreiging-door-extremeafsplitsing-van-is-a4002078

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 2
In DTN 45 is gesteld dat het aantal volgelingen van sheikh al-Hazimi in
Nederland wordt geschat op enkele tientallen personen. Voor zover mij
bekend is dat aantal sindsdien redelijk stabiel gebleven.2
Vraag 3
Is er afstemming met de lokale overheden die belast zijn met de re-integratie
van terugkeerders uit IS-gebied over het gevaar van deze beweging? Worden
gemeenten voldoende ondersteund bij de aanpak van deradicalisering? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het DTN rapporteert periodiek over ontwikkelingen in de dreiging en er
verschijnen regelmatig openbare publicaties van de AIVD en/of NCTV over
verschillende fenomenen, bijvoorbeeld over Nederlandse jihadistische
vrouwen en minderjarigen bij ISIS. Lokale adviseurs van de NCTV attenderen
lokale overheden op deze publicaties en ondersteunen lokale casusoverleggen met kennis en expertise. Voor advies en eventuele vragen kunnen de
lokale overheden terecht bij de NCTV of andere (landelijke en/of lokale)
organisaties met expertise, zoals het Landelijk Steunpunt Extremisme.
Binnen detentie worden gemeenten reeds betrokken bij het opstellen van een
re-integratieplan waarin wordt ingezet op deradicalisering. Dit wordt
vormgegeven binnen een Multidisciplinair Afstemmingsoverleg Resocialisatie
(MAR) van Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) waar de betrokken gemeente en
Reclassering vaste partners zijn. Na detentie wordt de betrokkene vanuit het
lokale casusoverleg onder regie van de gemeente met diverse zorg- en
veiligheidspartners gemonitord en het re-integratieplan verder vormgegeven.
Een lokaal adviseur van de NCTV kan een gemeente hierin adviseren.
Vraag 4
Is er meer landelijke regie na de omstreden aanpak van deradicalisering in
Arnhem? Zo nee, waarom niet?3
Antwoord 4
Zoals ik heb aangegeven in mijn brief van februari 2019 over de aanpak van
radicalisering in Arnhem, legt de burgemeester verantwoording voor de
lokale aanpak van radicalisering af aan de gemeenteraad4. De burgemeester
van de gemeente Arnhem heeft de aanpak in Arnhem in 2019 extern laten
evalueren5. Al met al heeft Arnhem volgens de onderzoekers van de
Universiteit Utrecht een krachtige uitgangspositie en kan van daaruit haar
radicaliseringsaanpak verder versterken.
Zoals toegelicht in de rapportage integrale aanpak terrorisme6, spelen
gemeenten als bevoegd gezag voor openbare orde en veiligheid een cruciale
rol in het tegengaan van radicalisering en het reduceren van dreiging die uit
kan gaan van extremistische personen. Het Rijk draagt een landelijke
verantwoordelijkheid voor het functioneren van de gehele aanpak op
extremisme en terrorisme en voor de samenwerking tussen betrokken
ketenpartijen. Het Rijk ondersteunt gemeenten actief met als doel ze te
versterken in hun regierol richting partners, op een wijze die recht doet aan
de lokale situatie. Hierbij wordt specifiek geïnvesteerd in het ontsluiten van
kennis en kunde, zodat lokale verschillen in de aanpak niet ontstaan uit
willekeur, maar door de toepassing van maatwerk in de lokale context. De
afgelopen jaren zijn gemeenten waar de problematiek het meest speelt
intensief ondersteund, onder andere met zogenoemde versterkingsgelden. De
aangevraagde activiteiten passen binnen de beleidsvisie van mijn departement en het daaruit voortvloeiende bestedingskader. Momenteel wordt de
huidige nationale contraterrorisme strategie (2016–2020) geëvalueerd, zodat
de inzichten hieruit meegenomen kunnen worden in de gedachtevorming
voor de nieuwe strategie. De persoonsgerichte aanpak maakt onderdeel uit
van deze evaluatie.
2

Kamerstuk 29 754, nr. 422, p. 3
https://www.parlementairemonitor.nl/9353000/1/j9vvij5epmj1ey0/vkwcj1nt0tx0
4
Zie Kamerstuk 29 754, nr. 490
5
Zie https://www.uu.nl/nieuws/uu-onderzoekers-evalueren-radicaliseringsaanpak-arnhem.
6
Zie Kamerstukken II 2018–2019, 29 754, nr. 500
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 5
Zijn er instanties of stichtingen bekend die bestuurd worden door aanhangers
van de Hazimibeweging of waar aanhangers van deze beweging actief zijn?
Zo ja, is daar een (lokale) subsidierelatie mee?
Antwoord 5
Nee, er zijn op dit moment geen instanties of stichtingen bekend die bestuurd
worden door aanhangers van de Hazimi-stroming en die het Hazimigedachtegoed uitdragen. De aanhangers van deze stroming zijn veelal online
actief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3