TER BESLISSING
Datum
2 juni 2023

Aan
Van

Staatsecretaris IenW
DGMI

Onze referentie
IenW/BSK-2023/150271

Kamerbrief inzake conclusies en aanbevelingen van het
onderzoek van ILT naar de uitvoering van VTH taken voor
milieu, natuur en bouwen in Caribisch Nederland

Beslistermijn
12 juni 2023

Opgesteld door
Bestuurskern
DG Milieu en Internationaal

Bijlagen

Aanleiding
Op 30 mei 2023 heeft ILT u de conclusies en aanbevelingen aangeboden van het
onderzoek naar de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving,
de zogenoemde VTH-taken, voor milieu (hinder), bouwen en natuur op Bonaire,
Sint-Eustatius en Saba. Tijdens het twee minutendebat van 22 maart 2023 heeft
u de Tweede Kamer toegezegd om het onderzoek voor eind mei naar de kamer te
sturen.
Met deze brief worden de rapporten van ILT aan de Kamer gezonden. Tevens
wordt een eerste waardering gegeven aan de conclusies en aanbevelingen in het
rapport. Dit vindt plaats mede namens de minister voor Natuur en Stikstof en de
minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en de staatsecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties.
Geadviseerd besluit
Geadviseerd wordt:
1. In te stemmen met verzending van bijgevoegde Kamerbrief aan de
Tweede Kamer en aanbiedingsbrieven aan de bestuurscolleges van
Caribisch Nederland.
2. In overleg met lokale besturen, stakeholders en departementen de
aanbevelingen te waarderen, op hoofdlijnen uit te werken in concrete
acties met een planning en deze na het zomerreces aan de Kamer aan te
bieden.
3. Een verkenning uit te voeren naar maatregelen die het Rijkstoezicht op de
uitoefening van VTH taken kunnen versterken.
Beslistermijn
U heeft toegezegd de rapporten eind mei aan de Kamer te versturen. Gevraagd
wordt uiterlijk 12 juni te besluiten.
Kernpunten
1. Er zijn zorgen in de Kamer over de uitvoering van VTH taken in Caribisch
Nederland. U heeft bij de beantwoording van eerdere Kamervragen
gesteld deze zorgen te delen maar eerst onderzoek te willen doen naar de
uitvoering van lokale taken alvorens besluiten te nemen.

Pagina 1 van 3

2.

3.

4.

De ILT concludeert in de aanbiedingsbrief bij de rapporten onder meer dat
de uitvoering van de VTH-taken voor bouwen, milieu en natuur op de drie
eilanden niet voldoet aan de wettelijke vereisten en lokale verordeningen.
De belangen die de wetgeving op het gebied van bouwen, milieu en
natuur beoogt te beschermen, worden nu niet of onvoldoende beschermd.
Door een veelheid aan soms sterk verweven oorzaken is een
fundamentele wijziging van de uitvoering van de VTH-taken nodig om tot
verbetering te komen. Benadrukt wordt dat de situatie vergelijkbaar is
met de situatie van gemeenten en provincies in Europees Nederland tot
2013. Vanaf dat moment is de uitvoering van VTH-taken geleidelijk
overgegaan naar omgevingsdiensten totdat dit in 2016 wettelijk werd
vastgelegd.
De ILT doet een aantal aanbevelingen aan zowel het Rijk als de lokale
besturen om tot verbeteringen te komen. Deze aanbevelingen betreffen
kortgezegd het onderbrengen van taken bij een bestaande
omgevingsdienst in Europees Nederland, het aanpakken van knelpunten
binnen de lokale organisaties, de zorg voor actuele wetgeving en het
versterken van het Rijkstoezicht.
U geeft in de brief geen definitieve appreciatie van de aanbevelingen
vanwege het belang van snelle toezending aan de Kamer. Wel zegt u toe
een hoofdlijnennotitie kort na het zomerreces met daarin een analyse en
een voorstel voor maatregelen. Daarnaast meldt u dat u nader advies
hebt gevraagd aan de ILT over onder meer een versterking van het
Rijkstoezicht.

Datum
2 juni 2023
Onze referentie
IenW/BSK-2023/150271
Opgesteld door
Bestuurskern
DG Milieu en Internationaal
Aan
Staatsecretaris IenW
Bijlage(n)
1

Toelichting
Krachtenveld
De Wet Vrom Bes bevat regels voor bouwen, ruimtelijke ordening en milieu, de
onderwerpen die onder de verantwoordelijkheid van VROM vielen. U bent
verantwoordelijk voor VTH-milieu. Hoofdstuk 10 van de Wet Vrom Bes bevat
specifieke bevoegdheden waarmee uitvoering kan worden gegeven aan deze
verantwoordelijkheid. Het gaat o.a. om het instellen van een coördinatieoverleg
tussen handhavingsinstanties, het kunnen stellen van kwaliteitseisen met
betrekking tot de bestuursrechtelijke handhaving (waaronder deels ook bouwen),
het instellen van tweedelijnstoezicht en het geven van aanwijzingen bijvoorbeeld,
indien kwaliteitseisen worden geschonden. U heeft hier uitwerking aan gegeven
met een Inrichtingen en activiteitenbesluit (IAB BES) voor Caribisch Nederland.
Het ontwerpbesluit ligt op dit moment bij de Tweede Kamer, waar het is
aangehouden na een motie van de Partij voor de Dieren.
Het onderzoek van ILT is, mede naar aanleiding van vragen uit de kamer en op de
eilanden zelf, in overleg met de andere departementen uitgevoerd met betrekking
tot de VTH-taken die spelen rondom projecten in de fysieke leefomgeving dus
milieu, bouwen en natuur. Hiervoor zijn hoofdzakelijk de bestuurscolleges van de
eilanden verantwoordelijk.
De conclusies in het ILT rapport gaan over een fundamenteel andere inrichting
van de uitvoering van VTH taken op de eilanden met onder meer de aanbeveling
het laten uitvoeren van VTH taken door een bestaande omgevingsdienst in
Europees Nederland, waarbij de bestaande bevoegdheidstoedeling niet verandert.
In dit krachtenveld spelen tal van belangen waaronder die van burgers, bedrijven
en stakeholders die allen gebaat zijn bij een rechtmatige uitoefening van taken.

Pagina 2 van 3

Politieke context
In de periode 2022 – 2023 zijn Kamervragen gesteld over de kwaliteit van de
uitvoering van VTH door de lokale besturen. In de brief wordt hiernaar verwezen.
Het betreft vooral de uitvoering van VTH taken op Bonaire waar er twijfels
bestaan over het rechtmatig verlenen van vergunningen voor bouwprojecten aan
de kust en tekortkomingen bij het toezicht op en het handhaven van voorschriften
in de vergunningen.
De ILT doet hier aanbevelingen over waaronder het onderbrengen van taken bij
een bestaande omgevingsdienst. Mogelijk zal de lokale politiek dit ervaren als een
formele taakverschuiving terwijl het hier uitsluitend gaat om de uitvoering van
taken met behoud van bestaande bevoegdheden. Net als in Europees Nederland
verdient het mandateren van de bevoegdheid om besluiten te ondertekenen de
voorkeur. De situatie op de eilanden wordt hiermee gelijkgetrokken met die in
Europees Nederland waar gemeenten en provincies al enkele jaren taken moeten
laten uitvoeren door omgevingsdiensten. Dit traject vergt in samenwerking met
BZK een zorgvuldige voorbereiding.

Datum
2 juni 2023
Onze referentie
IenW/BSK-2023/150271
Opgesteld door
Bestuurskern
DG Milieu en Internationaal
Aan
Staatsecretaris IenW
Bijlage(n)
1

Communicatie
In overleg met de betrokken ministeries en lokale besturen wordt gewerkt aan
een woordvoeringslijn en een persbericht.

Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.
Bijlagen
Volgnummer

Naam

01

Kamerbrief inzake ILT rapportage

02

Aanbiedingsbrief ILT rapportage aan
bestuurscolleges

03

Aanbiedingsbrief rapportage ILT aan
Staatsecretaris IenW

04

ILT Onderzoek VTH Bonaire

05

ILT Onderzoek VTH Saba

06

ILT Onderzoek VTH Sint Eustatius

Informatie

Pagina 3 van 3