Onderzoeksopdracht generatie-effecten transitie-ftk
In de transitieperiode naar het nieuwe pensioenstelsel kunnen pensioenfondsen
gebruik maken het transitie-ftk. Gebruik van het transitie-ftk door een
pensioenfonds gaat gepaard met herverdeling tussen deelnemers ten opzichte
van het onverkort voortzetten van het reguliere ftk. Om het parlement inzage
te geven in deze generatie-effecten, zoals gebruikelijk bij eerdere grotere
aanpassingen in de toezichtregels, wordt DNB gevraagd de generatie-effecten
van het transitie-ftk in kaart te brengen.
Verzoek
DNB wordt verzocht de generatie-effecten, in termen van netto-profijt, van het
gebruik van het transitie-ftk in beeld te brengen voor een gestileerd fonds (cf.
de eerdere berekeningen voor de MvT). Het onverkort voortzetten van het ftk
is hierbij de benchmark. Voor de hoofdvariant kan uitgegaan worden van een
richtdekkingsgraad die gedurende de gehele periode van het transitie-ftk 95%
bedraagt.
Door te rekenen variaties op hoofdvariant
DNB wordt daarnaast gevraagd van een aantal verschillende variaties op deze
hoofdvariant de generatie-effecten in kaart te brengen:
a) Een variant waarin rekening gehouden wordt met de generatie-effecten
van premiedemping.
b) Een tweetal varianten met een afwijkende beleggingsmix.
c) Een tweetal varianten met een afwijkende startdekkingsgraad.
d) Een variant waarbij de generieke richtdekkingsgraad in 2025 opwaarts
wordt bijgesteld van 95% naar een fondsspecifieke richtdekkingsgraad van
100%.
e) Een variant waarbij de generieke richtdekkingsgraad in 2025 neerwaarts
wordt bijgesteld van 95% naar een fondsspecifieke richtdekkingsgraad van
90%.
f) Een doorrekening van de bovengenoemde hoofdvariant met een andere
scenario-set (zie onder).
Bovenstaande aanvullende varianten hoeven niet gecombineerd te worden.
Uitgangspunten voor de berekeningen
Uitgangspunten transitie-ftk
Uitgangspunt voor deze analyse is het transitie-ftk, zoals dat beschreven is in
het conceptwetsvoorstel dat voor de toezicht- en uitvoeringstoetsen is
aangeboden. Op hoofdlijnen komt dit neer op:
•
•
•

•

Het transitie-ftk begint op 1 januari 2023 (meetmoment 31 december
2022) en eindigt op 1 januari 2027 (meetmoment 31 december 2026).
Fondsen die gebruik maken van het transitie-ftk hoeven geen MVEV- en/of
VEV-kortingen door te voeren.
In alle jaren gelden onvoorwaardelijke kortingen als de dekkingsgraad
lager ligt dan 90%. Deze kortingen zijn onvoorwaardelijk en mogen
gespreid worden over de resterende looptijd van het overbruggingsplan.
In alle jaren geldt een overbruggingsplansystematiek gericht op het
bereiken van richtdekkingsgraad X op het transitiemoment, uiterlijk 1
januari 2027.

•

o In de arbeidsvoorwaardelijke fase geldt een generieke
richtdekkingsgraad van minimaal 95%. Kortingen zijn nodig wanneer
de actuele dekkingsgraad onder de startdekkingsgraad van het
overbruggingsplan ligt. Alleen de eerste tranche van deze korting wordt
onvoorwaardelijk doorgevoerd, het resterende deel is voorwaardelijk.
o In de implementatiefase geldt een fondsspecifieke richtdekkingsgraad,
die af kan wijken van de generieke richtdekkingsgraad. Kortingen zijn
nodig wanneer de actuele dekkingsgraad onder de startdekkingsgraad
van het overbruggingsplan ligt. De hele korting is onvoorwaardelijk en
ongespreid.
o Bij een dekkingsgraad die op transitiemoment lager ligt dan de
(fondsspecifieke) richtdekkingsgraad worden pensioenrechten en aanspraken eerst verminderd voordat wordt ingevaren
(onvoorwaardelijk, ongespreide korting).
De indexatiegrens wordt verlaagd naar 105% en de toekomstbestendige
indexatieregel wordt losgelaten. Bij dekkingsgraden hoger dan 105% mag
een fonds indexeren, mits de dekkingsgraad daarmee niet onder de 105%
uitkomt. Voor inhaalindexatie gelden de reguliere ftk-regels.

Omwille van eenvoud kan in de doorrekening gebruik gemaakt worden van een
gestileerde weergave van het transitie-ftk, bestaande uit de volgende
elementen:
•
De arbeidsvoorwaardelijke fase eindigt op 1 januari 2025;
•
Een bodem van 90% waaronder onvoorwaardelijk gekort wordt;
•
Een gestileerde modelering van de overbruggingsplansystematiek, ten
einde een startdekkingsgraad van de overbruggingsplannen te bepalen
waaronder kortingen plaats moeten vinden;
•
Een verlaagde indexatiegrens van 105%, waarboven indexatie plaatsvindt,
rekening houdend met de hier bovengenoemde randvoorwaarden;
•
Een onvoorwaardelijke korting op transitiemoment, wanneer de
dekkingsgraad lager ligt dan de (fondsspecifieke) richtdekkingsgraad.
Overige uitgangspunten voor de berekening
Uitgangspunt voor de berekening vormt een startdekkingsgraad gelijk aan het
actuele sector-gemiddelde en een beleggingsmix (zw/vrw) van 50%/50%. Voor
variant (a) wordt gerekend met de gemiddelde premiedekkingsgraad van de
G5. Voor variant (b) wordt gerekend met een meer risicovolle beleggingsmix
(60%/40%) en minder risicovolle beleggingsmix (40%/60%), wat
representatief is voor de feitelijke beleggingsmix in het 25e en 75e percentiel
van de pensioensector. Voor varianten (c) wordt uitgegaan van een
dekkingsgraad van 90% en het gemiddelde van de G5.
Voor de berekeningen dient gebruik gemaakt te worden van de scenarioset die
ook gehanteerd is voor de analyses die ten grondslag liggen aan de Memorie
van Toelichting, op basis van de parameters 2019 en DNB rts augustus 2020.
Voor variant (f) dient gebruik gemaakt te worden de KNW (1,5%) scenarioset,
die eerder ook door CPB (2020) gebruikt is.

Opdrachtgever en klankbordsessie
SZW is opdrachtgever. SZW en DNB plannen in overleg een klankbordsessie
om de resultaten van deze analyse te bespreken, alvorens de notitie afgerond
wordt.
Doorlooptijd en op te leveren product
Verzoek aan DNB is om deze uitkomsten uiteen te zetten in een beknopte
notitie en deze uiterlijk eind oktober 2021 op te leveren, zodat deze kunnen
worden opgenomen in het wetsvoorstel voor behandeling in de Ministerraad.