PARTIJ VOOR DE VRIJHEID
Fraclievoorzitter.
R. Wildere

Aan de heer Prof. Dr. R.H.A. Plasterk
Verkenner
Den Haag, 29 november 2023
Geachte heer Plasterk,

De PVV-fractie hecht er zeer aan dat de uitkomst van de vorige week gehouden Tweede
Kamerverkiezingen ook zijn weerslag krijgt in de formatie en het nieuwe landsbestuur.
De PVV heeft - net als NSC en BBB — fors gewonnen. De PVV is bovendien met afstand de
grootste fractie geworden in de nieuwe, volgende week te beddigen, Tweede Kamer. Dat is een
belangrijk politiek feit dat in een parlementaire democratie niet zonder gevolgen mag blijven.
Wij willen dan ook heel graag (mede)verantwoordelijk dragen in het landsbestuur en menen daar
ook een ruim politiek mandaat voor te hebben gekregen van de kiezer. Len op de vier Nederlandse
kiezers, bijna tweednhalf miljoen mensen, hebben de PVV hun stem toevertrouwd. Op de thema's
asiel en immigratie, koopkracht en bestaanszekerheid, zorg, wonen en veiligheid zullen forse
stappen moeten worden gezet om problemen op te lossen en een begin te maken aan het herstel van
het vertrouwen van burgers in de politiek.
1k zou u willen vragen de fractievoorzitters van PVV, NSC, BBB en VVD, zo snel als
redelijkerwijs mogelijk, formeel dan wel informeel, bij elkaar te brengen om te praten over
mogelijke samenwerking, en de inhoudelijke voorwaarden daarvoor. Bij voorkeur om te komen tot
een meerderheidskabinet, subsidiair een minderheidskabinet. Samenwerken en compromissen
sluiten om het land te besturen en problemen van mensen op te lossen is wat Nederland nu van ons
verwacht en blijkens representatieve peilingen ook de voorkeur heeft van een zeer grote
meerderheid van de kiezers van alle vier genoemde partijen.

PARTIJ VOOR DE VRIJHEID
Fractievoorzitter,
G. Wilthas

De PVV-fractie zou ook na deze korte verkennersfase willen voorstellen te laten onderzoeken of
een meerderheids- of minderheidskabinet met de partijen PVV, VVD, NSC en BBB mogelijk is.
Onderzocht kan worden voor welke vorm het meeste draagvlak is, en of er voldoende
programmatisch-inhoudelijke overeenkomsten zijn om de onderhandelingen te beginnen.
1k wens u veel succes met uw belangrijke werkzaamheden en ben te alien tijde beschikbaar voor
nader overleg.

M(vriendelijke groete22.10ogachting,

G4(1\Wilders
Voorzitler Tweede Kamerfractie Partij voor de Vrijheid (PVV)

2

RQENpva.
GLI
NKS

Tweede Kamerfractie
Postbus 20018, 2500 EA Den Haag

Den Haag, 29 november 2023

Geachte heer Plasterk,
De verantwoordelijkheid voor het formatieproces berust bij de grootste fractie in de Tweede
Kamer. Gelet op de verkiezingsuitslag Iigt die verantwoordelijkheid thans bij de PVV, die zal
moeten onderzoeken op welke wijze een kabinet gevormd kan warden dat kan rekenen op
voldoende steun in de Tweede Kamer.
De democratische rechtsstaat vormt het fundament van de Nederlandse samenleving. De
afgelopen jaren is de rechtsstaat in toenemende mate onder druk komen te staan. Een
nieuw kabinet heeft naar onze stellige overtulging de opdracht de democratische rechtsstaat
te verdedigen en te versterken. Daarom mag een kabinet nooit bljdragen aan het
normaliseren, legitimeren of faciliteren van ideeen die de rechtsstaat ondermijnen, Iaat
staan voorstellen doen die op gespannen voet staan met de democratische rechtsstaat of
rechtsorde. Dit is des te urgenter, nu er hierover grote zorgen leven in de samenleving,
zorgen die worden gedeeld door de fractie van GroenLinks-PvdA.
In hun verkiezingsprogramma's en publieke uitingen volharden partijen als PVV en FvD in het
afwijzen van onze democratische waarden, het uitsiuiten van minderheden en het
ondermijnen van de instituties die onze democratische rechtsstaat dragen. Geen enkele
bezweringsformule kan dit ongedaan maken. Om die reden is de fractie van GroenLinksPvdA niet bereid tot politieke samenwerking met de PVV en FvD, in welke vorm dan ook. Dit
standpunt hebben wij voor de verkiezingen duidelijk gemaakt en consequent uitgedragen.
Kiezers mogen van politici verwachten dat zij na de verkiezingen dezelfde standpunten
uitdragen als ervoor.
Vanuit het parlement zal GroenLinks-PvdA blijven werken aan herstel van vertrouwen.
Daarvoor is het nodig dat we mensen bestaanszekerheid bieden, onze welvaart eerlijk deten
en de klimaatcrisis voortvarend aanpakken. Daarbij mogen kiezers erop rekenen dat
GroenLinks-PvdA te alien tijde en onder alle omstandigheden de democratische rechtsstaat
zal verdedigen als deze ter discussie wordt gesteld of wordt aangevallen.

Hoogachtend,

Frans Timmermans

Den Haag, 29 november 2023
Geachte heer Plasterk,
Afgelopen woensdag heeft de kiezer gesproken en daarbij een duidelijice voorkeur uitgesproken voor
een centrumrechtse matte. Andertalf miljoen mensen hebben de WD hun vertrouwen gegeven,
maar wij hebben ook tien zetels verloren. Dat heeft geleid tot refiecte op onze rol. V hebben ons de
vraag gesteki hoe we in crit nieuwe politieke tandschap, voor onze kiezers en iedereen in Nederland
het meeste voor etkaar kunnen krijgen. Wrj zijn ervan overtuigd dat dat het beste kan door vanuit de
Tweede Kamer een centrumrechts kabinet mogelik to maken,
Wij adviseren de verkenner een coalitie te onderzoeken bestaancie uit PW, NSC en BBB. Deze
partijen hebben vokloerxie basis on gezarnerAk in zowel Tweede als Eerste Kamer steun to kunnen
vergaren. Een nieuwe omgang tussen Kabinet en Kamer is een gedeetde wens van de pod&
Daarbij past de wens van de VVD om vanuit de Kamer zo'n coalitie mogelqk to maken. We zijn graag
bereid te praten over een vorm van constructieve samenwerking. De precieze construclie en op wefke
theme's is wat de WD beteft onderwerp van gesprek. Wj gaan graag aan tafel om afspraken
daarover op papier vast te leggen.
De WD ziet raakvtakken met daze partijen op theme's als het substantieet terugdringen van migrate,
de betaalbaateid van het even voor middengroepen (denk aan de portemonnee en een betaalbaar
huffs), het basing van ondememers en een stabiel en voorspelbaar (tinancieei) overheidsbeteid
Athankefijk van de gekozen von van samenwerking kan dat ook breder of juist beperkter
Basisprincipes voor het riiuwelijk maken van een wake zijn voor ons in elk geval de volgende zaken.
Ten eerste het best herrnen van de waarden van de rechtsstaat Ten tweede het bewaken van
degelijke overheidsfinancien, zoals u van ons gewend bent, met als doel het structureel terugctringen
van het overheidstekort tot onder de Europese normen, zodat de rekening niet worth doorgeschoven
near de votgencle generate. Ten derde het behouden en vender versterken van onze Internationale
economische en veligheklspositie in de wereld en onze poste binnen intemationale organisaties zoals
de NAVO en de EU.
Conduderend: De WD adviseert u een coalitie to verkennen van PW, NSC en BBB. De WD heeft
de wens om daze matte mogelijk te maken en er constructief mee semen to waken vanuit de
Kamer. ‘Aij zign bereid te bespreken hoe daze samenwerking en het vastleggen van afspraken
daarover het beste vormgegeven kan worden.
De WD ziet een centrumlinkse coalitie niet als een logisch gevoig van daze verkezingen. Een
dergekke coalitie zal de WD niet mogelijk maken vanuit de Tweede Kamer, noch era an deelnemen.
Met vriendefijke groet,
Dian Yesilgea - Zegerius

SC
Den Haag, 29 november 2023

Geachte heer Plasterk,
Op 22 november 2023 vonden er Tweede Kamerverkiezingen plaats. Nieuw
Sociaal Contract (NSC) kreeg bij deze verkiezingen het vertrouwen van ruim een
miljoen kiezers en werd de vierde partij. Graag beantwoorden wij langs deze weg
uw vragen over onze interpretatie van de verkiezingsuitslag, over de richting die
wij als partij willen volgen en over de mogelijkheden die wij zien voor politieke
samenwerking ten behoeve van een nieuw te vormen kabinet.
Duiding van de verkiezingsuitslag
De fractie van NSC constateert dat de PVV een overtuigende
verkiezingsoverwinning heeft geboekt. Daarnaast hebben ook NSC,
GroenLinks/PvdA en BBB een fors aantai zetels gewonnen. De huidige
coalitiepartijen WD, CDA, D66 en ChristenUnie verloren hun meerderheid en
hebben samen nog maar 41 zetels. De kiezer heeft een duidelijk signaal
afgegeven. Veel mensen hebben genoeg van een politiek die wegkijkt van de
serieuze problemen waarmee zij in hun dagelijks 'even te maken hebben en Met
bij machte is die op te lossen. De overheid stond niet naast zijn inwoners en
schond soms zelfs hun grondrechten, zoals bij het toeslagenschandaal en de
aardbevingen in Groningen. Regio's buiten de Randstad voelen zich genegeerd.
Voor veel mensen Is de verkiezingsuitslag vooral de hoop dat zij eindelljk
gehoord worden. Al met al interpreteren wij de verkiezingsultslag als een roep
om een einde te maken aan de naar binnen gerichte bestuurscultuur waarbij,
mede door het ontbreken van checks en balances, besluiten genomen zijn die
burgers geschaad hebben in plaats van geholpen.
Inzet Nieuw Sociaal Contract
Wij beschouwen het als onze opdracht om vanuit de nieuwe politieke realiteit
constructief bij te dragen aan een nieuw sociaal contract tussen overheld en
samenleving. Een nieuwe regering moet de reele zorgen van mensen serieus
nemen en een verbindende rol spelen in de samenleving. De fractie van NSC is
bereid om medeverantwoordelijkheid te nemen voor het landsbestuur, maar zal
alleen steun geven aan een regering die:
•

Werkt op basis van de Grondwet en daarmee de grondrechten waarborgt
(zoals godsdienstvrijheid, vrijheid van meningsuiting, censuurverbod), de
grenzen van de democratische rechtsstaat bewaakt en in woord en daad
zoekt naar verbinding in de samenleving;

•
•
•

•
•

Internationale verdragen en rechterlijke uitspraken respecteert, onder
meer over klimaat en mensenrechten;
Kan rekenen op een vruchtbare samenwerking met de Tweede en Eerste
Kamer, zodat de regering slagvaardig kan zijn;
Met voorrang werkt aan hervormingen op het gebied van goed bestuur
(hoofdstuk 1 van ons programme). Hierbij horen ook regeis omtrent de
integriteit en transparantie van politici en de structuur van politieke
partijen;
Forse maatregelen neemt met het oog op de bestaanszekerheid, aanpak
van de wooncrisis en een houdbare migratie;
De internationale reputatie van Nederland bewaakt en effectief kan
opereren op het Internationale toneel, in het bijzonder in de Europese
Raad en bij bilaterale samenwerking met landen binnen en bulten de
Europese Unie.

Politieke samenwerking
Het ligt voor de hand om eerst met elle partijen te verkennen of en onder welke
voorwaarden een parlementaire meerderheidsregering kan worden gevormd,
waarvan de PW als grootste partij deel uitmaakt. Het verkiezingsprogramma van
de PVV bevat standpunten die naar ons oordeel In strljd zijn met de Grondwet.
Kamerleden en ministers zweren bij de aanvaarding van hun ambt trouw aan de
Grondwet en beloven dat zlj de grondrechten van alle inwoners en de
democratische rechtsstaat zullen waarborgen. Wij hebben in de afgelopen
maanden consequent uitgesproken dat wij geen concessies doen aan deze
principes. Hier trekken wij een harde grens.
Wij constateren dat de heer Wilders heeft gezegd dat hij de betreffende
standpunten van zijn partij 'In de ijskast' wit zetten. Maar de betekenis hiervan is
niet helder. Wat is dan nu de status van het PW-verkiezingsprogramma? Hoe
zeker kunnen we er van zijn dat Kamerleden en eventuele bewindspersonen zich
in hun ultingen en bij stemmingen zullen houden aan de (Grond)wet, mede gelet
op de uitspraak dat deze standpunten 'in het DNA' van de partij zitten? En wat
betekent de uitspraak van de heer Wilders dat een regering met de PVV er zat
zijn 'voor ale Nederlanders'? In de ogen van de NSC-fractie moet er eerst
helderheid komen over de vraag of en hoe de PVV een verbindende rol gaat
spelen in de samenieving en in een mogelijk samenwerkingsverband. Wij vinden
het van belang dat de PW eerst ondubbeizinnig aangeeft weike omstreden
punten uit haar verkiezingsprogramma niet langer actueel zijn en vanult welke
bestuurscultuur en uitgangspunten de partij de komende jaren een constructieve
bijdrage wit leveren aan het landsbestuur.
Daarnaast zien wij ook politiek-inhoudelijk veel obstakels om met de PVV tot
overeenstemming te komen. Zo vinden wij het van belang dat Nederland civiele
en militaire steun biljft geven aan Oekraine, verwerpen wij speculaties over een
Nexit en hechten wij aan financiele degelijkheid. Wel zien we raakvlakken op
punten als houdbare migratie, bestaanszekerheid en landbouw/voedselzekerheid.
Op het gebied van voikshuisvesting, klimaat en energie, financieel-economisch
beleid, onderwijs, regionaal beleld en platteland/stikstof zien wij veel
overeenkomsten met de programme's van BBB, CDA en VVD. Als het gaat om
2

bestaanszekerheid en een toegankelijke gezondheidszorg zien wij raakvlakken
met de SP, ChristenUnie en Groentinks/PvdA. Maar bij de keuzes op het gebied
van onder meer economic, overheldsfinancien en belastingen is de afstand met
vooral GroenLinks/PvdA erg groat.
Vervolgproces

Al met al ziet de NSC-fractie nu geen basis om onderhandelingen te starten met
de PVV over een meerderheidsregering of een minderheidsregering.
Indien het vormen van een parlementaire meerderheidsregering met de PVV op
basis van de verkenning en het vervolgproces niet mogelijk biijkt, dan komen
varianten in beeld zoals een minderheidsregering met partijen die de PVV niet
hebben uitgesloten (VVD, BBB), een zakenkabinet of een extraparlementair
kabinet. In deze laatste varianten is er sprake van een lossere band tussen
regering en Tweede Kamer, In ons verkiezingsprogramma staat dat wij een
voorstander zijn van een dergelijk vernieuwend bestuursmodel.
131j het vormen van een regering zal bovendien niet alleen aandacht moeten zijn
voor de politieke verhoudingen in de Tweede Kamer, maar moet ook rekening
gehouden worden met de samenstelling van de Eerste Kamer. Een coalitie van
louter rechtse partijen heeft geen meerderheid in de Eerste Kamer. De
ultdagingen waar Nederland voor staat zijn groot en vragen om een slagvaardig
kabinet. Het is van belang om al op voorhand na te gaan hoe het draagvlak voor
een nieuwe regering en het te voeren beleid kan worden verbreed.
Het valt daarom te overwegen om als volgende stap in het formatieproces twee
Informateurs aan te stellen dle blj alle fractles inventariseren wat de centrale
opgaven in de komende jaren zijn. Deze nadere verkenning moet een helder
beeld opleveren van prioriteiten, beleidsvoorkeuren en mogelijke meerderheden
per theme. Ook moet duidelijk worden weike oplossingen er binnen de Grondwet
en internationale verdragen mogelijk zijn. De rol van informateur zou vervuld
moeten worden door kandidaten met een goed begrip voor het maatschappelijk
onbehagen en gevoel voor politieke en bestuurlijke verhoudingen. Desgewenst
kunnen wij kandidaten voordragen.
Wij wensen u veel succes en wijsheid toe bij het afronden van uw verkenning.
Namens de fractie van Nieuw Sociaal Contract,

Pieter Omtzigt

3

D66
Oen Haag, 30 november 2023
Geachte Neer Plasterk,
Op 22 november ging Nederland naar de stembus. Volgens de voorlopige uitslag winner de PW en
NSC ongeveer 20 zetels ten opzichte van vorige keer. De PW wordt daarmee de grootste fractie, op
enige afstand gevolgd door Gt•PvdA en de WD.
Voor D66 betekenden deze verkiezingen een harde klap. Hoewel wij trots zijn op de resultaten van de
afgelopen jaren en op onze campagne, is het evident dat D66 nu een flink aantal zetels verliest. In de
coalitievorming past ons een bescheiden rol. Dat maakt D66 niet minder strijdbaar. Juist nu zullen wij
ons in de Tweede Kamer met nieuwe energie onverminderd inzetten voor meer klimaatactie, beter
onderwijs, een eertijker economie in een land waar iedereen erbij hoort.
Nu de PW de grootste partij is geworden, zijn zij aan zet. Het behoeft weinig betoog dat veet
onderdelen van het extreme PVV-gedachtegoed indruisen tegen de idealen van 066. De PW wil
stoppen met al het klimaatbeleid en wit moskeeen en korans verbieden. De partij pleit voor een Nexit
en wil de steun aan Oekraine beperken. Zeif heeft Geert Wilders als partijleider stelselmatig beroepsen bevolkingsgroepen beschimpt en beledigd. Hij werd door de rechter veroordeeld voor zijn minder
Marokkanen-uitspraak, noemde journalisten 'Wig van de richer en vergeleek transgenders met dieren.
Op Been van deze uitspraken is hij ()pit teruggekomen. Met zijn uitspraken over rechters, het
parlement en de onafhankelijke media ondermijnt hij het gezag van de instituties die de basis vormen
van onze democratische rechtsstaat.
D66 staat juist voor een Nederland waarin iedereen gelijke rechten heeft, iedereen zichtbaar zichzelf
kan zijn en waarin we elkaar met open vizier tegemoet treden. Een land met een weerbare en
veerkrachtige democratische rechtsstaat. Een land dat stevig verankerd is in de Europese Unie en een
sterke Internationale orientatie heeft. Een land waarin bestaanszekerheid het vangnet is en onderwijs
de springplank. Een land dat ambitieus werkt aan het stoppen van de klimaatcrisis om zo een
toekomstbestendige economie te creeren. Een land dat de Nederlandse natuur beschermt door de
stikstefuitstoot snel fors terug te brengen. Dat zo boeren perspectief geeft en ruimte maakt om
voldoende woningen te kunnen bouwen. Een land dat bij al deze opgaven vertrouwt op de
wetenschap. Sinds 2006 is 066 dan ook duidelijk: politiek van intolerantie krijgt van ons nooit de
ruimte. Wij gaan niet deelnemen aan een coalitie waar de PVV onderdeel van uitmaakt.
De realiteit is dat de kiezer rechtse partijen een meerderheid heeft gegeven. De VVD heeft de
afgelopen zomer de deur naar een kabinet met de PW opengezet. Met deze koerswijziging hebben zij
naar onze waarneming bijgedragen aan het electorate succes van de PW. We adviseren u daarom te
verkennen of een coalitie met daarin de grootste partijen van rechtse signatuur (PW, VVD, BBB, NSC)
kans van slagen heeft.
Met vriendelijke greet,

rR n
-t3 Jetten

Fractievoorzitter D66

Tweede Kameriractie Oemocraten 66 Postbus 20018 2500 EA Den Haag telefoon 070 318 30 66 fax 070 318 36 25 www d66.n1

Colmsthate, 30 november 2023

Betreft: de toekomst van Nederland

(5112)
TBBB

Geachte heer Plasterk, beste Ronald,

Allereerst bedankt dat u de taak op zich genomen heeft om als verkenner voor een nieuwe coatitie
op te treden.
Bij BBB staan burgers en het landsbelang voorop. Ons land moet geheeld worden. De vele crisissen
vragen om een oplossing. En snel. Daarnaast hebben wij de plicht om recht te doen aan de
verkiezingsuitstag waarin Nederland een duidelijk signaal heeft gegeven, met een meerderheid voor
een centrumrechtse regering. 688 vindt het onbestaanbaar dat partijen op voorhand al blokkades
opwerpen en roepen WD en NSC op om met PVV en BBB aan tafel te gaan. Om te bespreken welke
openingen gevonden kunnen worden, om te komen tot een eerste stap richting het formatieproces.
Zo'n eerste gesprek is Oen formatiegesprek maar een onderlinge verkenning. Als je op X (voorheen
Twitter) met elkaar kunt discussieren, kun je dat oak aan tafel. Sterker nog: de tafel verdient de
voorkeur.
De uitstag van de verkiezingen op 22 november wordt in het land breed ervaren als een reactie op de
aanpak van 'de overheid' van grote vraagstukken. Veel burgers ervaren dat de overheid daar te
weinig of de verkeerde antwoorden op heeft en merken onvoldoende dat de overheid er voor hen is.
En dat moet anders.
Wij hebben dat signaal van de kiezers wet begrepen. En we geven daaraan gehoor via bovenstaande
dproep. Een groot deel van de inwoners van Nederland voelt zich nu al genegeerd. Wij wijzen er op
dat de burgers in Nederland ons hebben gekozen en betalen. Dit staat bij B8B altijd voorop. We zijn
bereid ons in te zetten om de overheid slagvaardiger, effectiever, rechtvaardiger en transparanter te
maken. Want dit is een belangrijke tijd. De komende tijd zoeken we nadrukkelijk over de voile
breedte de samenwerking. Dus ook met de samenleving als geheel.
Wij zijn er voor alle inwoners van Nederland en vinden dan ook dat alle inwoners van Nederland,
binnen de grenzen van onze rechtsstaat, democratie en conform artikel 1 van de Grondwet, het recht
hebben om te zijn wie ze zijn en te geloven wat ze geloven en niet geloven. Daar staan wij voor.
De kiezer heeft gesproken. BBB is klaar om verantwoordelijkheid te nemen en daarom wit BBB zich
tot het uiterste inzetten om deel te nemen aan een te vormen kabinet en zo recht te doen aan de
verkiezingsuitstag. Maar uiteraard niet ten koste van atles. Onze kernwaarden en ons
verkiezingsprogramma vormen onze leidraad.
Deze tijd vraagt niet om woorden maar om daden. Het land besturen is geen spel. Wie speltetjes wii
spelen doet dat maar aan de keukentafel. Hier gaat het om het landsbelang, met de burger op de
eerste pleats. Natuurlijk is BBB ook benieuwd naar welke handreikingen de heer Wilders wil doen in
woorden en daden, maar dit hoort wat ons betreft thuis in vervolggesprekken die na de verkenning
pleats moeten vinden en niet eenzijdig vooraf, zoals NSC nu voorstelt. Wij zijn bereid om, na deze
verkenning, coalitieonderhandelingen te voeren. Wij stuiten niemand bij voorbaat uit.

Wij zien echter ook de zorgen die bij velen leven over de rechtsstatelijkheid van een toekomstige
samenwerking. Wij stellen dan ook voor om, nog tijdens deze verkenningsfase, als PVV, WO, NSC en
BBB met de verkenner om tafel te gaan zitten. En hier de zorgen die er bij partijen !even, in alle
openheid te bespreken. Om samen als eerste stap te komen tot een zogenaamd fractievoorzittersmanifest, waarin wij afspraken maken over de grenzen die de rechtstaat en grondwet ons kunnen
meegeven.
Eerder is op deze manier succesvol gewerkt bij de coalitievorrning in Flevoland. De volgende stap is
dan onder die door de vier partijen opgestelde afspraken, verder te praten over de inhoud van een
regieakkoord op hoofdlijnen. Oat is dan de start van het formatieproces, niet eerder.
BBB neemt graag verantwoordelijkheid en doet dat al in heel Nederland. Wij zitten met 7
volksvertegenwoordigers in de Tweede Kamer en 16 senatoren in de Eerste Kamer. In de provincies
werken 137 statenleden en 18 gedeputeerden keihard aan een beter Nederland. In 10 van de 12
provincies doen wij dat in coalities met partijen vanuit alle kanten van het politieke spectrum. Onze
118 waterschap bestuurders werken aan veiligheid en schoon drinkwater. In 16 van de 21
waterschappen doen we dat ook in coalities vanuit het dagelijks bestuur.
Tot slot: bij BBB staan burgers en het landsbelang voorop. Partijpolitieke en -strategische spelletjes
moeten stoppen. De kiezers hebben op 22 november hun vertrouwen in onze handen gelegd. Ons
land moet geheeld worden. De vele crisissen vragen om een oplossing. Nederland is helemaal
vastgelopen en dat moet worden %slot getrokken. En snel.

Met vriendelijke groet,
Nam

T."."-v--irfractie BBB

Larohne van der Plas, fractievoorzitter

Sr..

Den Haag, 30 november 2023

Geachte heer Plasterk,
Aflereerst wil ik u hartelijk danken voor uw bereidheid om op te treden als nieuwe verkenner. Het
proces is pas net van start, maar doordat de heer van Strien al zo direct in het proces weer terug
moest treden, loopt het vertrouwen van mensen in de politiek verdere deuken op. Het vertrouwen in
de politiek is al historisch laag. Mensen voelen terecht dat de politiek er niet meer voor hen is en niet
meer in staat is om problemen op te lossen.
lilt de verkiezingsuitslag van 22 november is een duidelljke winnaar gekomen, namelijk de PVV. Het
is wat ons betreft dan ook logisch dat het initiatief voor een kabinetsformatie bij hen ligt. Daarnaast
zijn er 3 partijen met meer dan 20 zetels. Wat de SP-fractie betreft zijn zij als eerste aan zet in de
onderhandelingen voor een nieuw kabinet.
Gezien de verkiezingsuitslag voor de SP past ons bescheidenheid en deelname aan een regering ligt
daarom niet voor de hand. Er zijn daarnaast grote fundamentele inhoudelijke verschillen met deze
grote partijen, die deelname aan een kabinet voor ons geen realistische optie maken. Natuurlijk is de
SP altijd bereid om in gesprek te gaan.
Voor de SP staat vast, ongeacht onze rol, dat de rechtsstaat, de grondrechten en de internationale
verdragen altijd moeten worden gerespecteerd. Veel mensen zijn door het toeslagenschandaal en de
aardbevingsellende in Groningen kapot gemaakt en hebben daarom alle reden om de overheid niet
meer te vertrouwen. Het laatste wat we nodig hebben is een nieuw kabinet dat het niet zo nauw
neemt met grondrechten of de spelregels voor een eerlijke overheid die er voor mensen is.
In de nieuw gekozen Tweede Kamer lijken meerderheden te zijn voor sociale maatregelen. Wij willen
graag met iedereen samenwerken om het minimumloon naar 16 euro te verhogen, de huur en
energie betaalbaar te maken, te investeren in onze zorg, ziekenhuizen te behouden, meer zorg in het
basispakket te krijgen, mensen een koopkrachtig pensioen to geven, een referendum mogelijk te
maken en zorgbuurthuizen te bouwen door het hele land. Veel Nederlanders hebben hun stem
gegeven aan deze sociale maatregelen. Zonder een dichtgetimmerd regeerakkoord wordt hiervoor
ook ruimte aan de Tweede Kamer gelaten. De fractie van de SP is zeer bereid om vanuit die pfek deze
maatregelen mogelijk te maken en wij zullen hier zeker zelf ook volop initiatief toe nemen.
Tot slot willen we meegeven dat in een rijk land als Nederland bezuinigen op de publieke sector geen
optle mag en kan zijn. We moeten stoppen met zaken aan de markt laten die regulering nodig
hebben voor ons algemeen belang. We dienen de solidariteit in de samenleving te organiseren en de
fundamentele ongelijkheid in ons land en kapitalistische systeem aan te pakken. De overheid moot
een bondgenoot zijn van mensen met een gelijke toegang tot kennis, macht en recht.
lk zie uit naar ons gesprek en wens u veel succes.
Met vriendelijke groet,
Lilian Marijnissen
Fractievoorzitter SP

Den Haag, 30 november 2023

Geachte heer Plasterk,
In deze brief geef ik u graag namens de CDA.fractie in de Tweede Kamer onze
zienswijze op de te volgen stappen voor de formatie van een nieuw kabinet, op een
wijze die recht doet aan de verkiezingsuitslag van woensdag 22 november.
Het CDA is van mening dat gezocht meet worden near een stabiele
meerderheidscoalitie in de Tweede Kamer. De partijen die het grootst zijn geworden
(PVV, GL/PvdA, WD, NSC), zijn nu aan zet om verkennende gesprekken te voeren en te
onderzoeken welke coalities mogelijk zijn die op een stabiele meerderheid in het
parlement kunnen rekenen.
Op deze partijen rust een grote en zware verantwoordelijkheid om zorg te dragen voor
een stable) bestuur van ons land en een politiek antwoord op de grote vraagstukken van
deze tijd, zoals bestaanszekerheid, klimaat, migratie, de democratische rechtsstaat, de
geopolitieke situatie en het woningtekort.
Het CDA zal, zoals eerder aangegeven, niet deelnemen aan een coalitie met de PVV, ook
niet in een gedoogconstructie. Wij vinden dat de PVV de democratische rechtsstaat, de
grondrechten die daarin verankerd zijn en het daarbij horende democratische ethos
onvoldoende respecteert en in de praktijk brengt.
Gegeven de uitslag van de verkiezingen past het CDA een rot in de oppositie. Als een
verantwoordetijke partij zullen wij, ook vanuit deze rot, invulling geven aan het mandaat
dat we ontvingen van onze kiezers door altijd op een constructieve wijze het goede te
zoeken, in het algemeen belang. Wij zullen voorstetlen op inhoud beoordelen en de
samenwerking zoeken-rritit andere partijen.

Mekjachting,
H. Bontenbal

Partij voor
de Dieren
Den Haag, 30 november 2023
Geachte heer Plasterk,
Niet alleen de wereld, maar oak de rechtsstaat staat in de fik. Bij de vorige formatie was het voor. de
Partij voor de Dieren volstrekt helder dat het respecteren van de democratische rechtsstaat de
absolute politieke en morele ondergrens moest zijn. En dat het een zeer zorgwekkend teken was dat
volksvertegenwoordigers iiberhaupt op die vanzelfsprekendheid moesten wijzen. We benadrukten
dat wat ons betreft alleen een regering gevormd kon worden met partijen, voorvrouwen en -mannen
die de rechtsstaat volledig onderschreven. De droeve conclusie is dat het kabinet Rutte IV dat
schrikbarend achteloos heeft nagelaten. Kijk bijvoorbeeld naar hoe dat kabinet met de
stikstofuitspraak van de Raad van State is omgegaan. Toen de kleinste coalitiepartij er niet meer
tegen kon en wel een rode lijn trok en daadwerkelijk de rechtsstaat als politieke en morele
Kier en niet verder', blies een cynische WD het kabinet op
ondergrens handhaafde om te zeggen
om over de rug van vluchtelingen campagne te voeren.
Het was spuuglelijke machtspolitiek gedreven door cynisch partijpolitiek eigenbelang. De Partij voor
de Dieren is dan ook niet verbaasd dat wanneer de grootste coalitiefractie op deze manier onze
democratie afserveert, partijen vervolgens de verkiezingen winnen die nog nihilistischer en,
derhalve, destructiever zijn. Je oogst wat je zaait.
De Partij voor de Dieren maakt zich grote zorgen over de aanvallen op onze rechtsstaat en onze vrije,
open samenleving, zeker gelet op die andere grote crises waar we voor staan. Deze crises zijn de
afgelopen tweeenhalf jaar groter in plaats van kleiner geworden. De opwarming van de aarde gaat
sneller, de natuurcrisis dendert voort en veel mensen in Nederland kunnen geen woning vinden of de
eindjes aan elkaar knopen. De gevestigde politiek, de laatste dertien jaar ander leiding van de WD,
heeft geweigerd am de problemen op te lossen. In plaats daarvan heeft de WO ervoor gekozen om
gebruik te maken van de oudste truc uit het boekje: mensen tegen elkaar uitspelen am te verhullen
dat je zeif de crises rond zorg, bestaanszekerheid•en wonen in hoge mate hebt veroorzaakt.
Daar zien we nu de gevolgen van. De partij waarvan zondebokpolitiek de rode draad in alie
standpunten is, is de grootste geworden. Een partij zonder partijdemocratie, die de rechtstaat
ondermijnt en die moslims en vluchtelingen tot tweederangsburgers degradeert. Een partij met een
partijleider die journalisten die onwelgevallige dingen opschrijven uitmaakt voor tuig, die de
Russische dictator Vladimir Poetin een bondgenoot heeft genoemd en die de Nederlandse
rechtspraak ondermijnde door het over een 'nep-rechtbank' te hebben.
De dieren, het klimaat en de natuur hebben echter geen enkele boodschap aan de uitslagen van deze
verkiezingen. En ook voor de beginselen van de rechtsstaat doet de uitslag er niet toe. De Partij voor
de Dieren-fractie wijst erop dat in een democratische rechtsstaat niet alleen het aantal stemmen telt
dat door verschillende kiezers is uitgebracht. Ook het beschermen van de rechten van minderheden
en de rechtsstaat aisgeheel hoort bij de nadrukkelijke taal van de volksvertegenwoordiging. 26
beziet de Partij voor de Dieren haar verantwoordelijkheid bij de formatie van nieuwe kabinetten. En
dat blijkt harder nodig dan ooit. ledereen in Nederland dient zich aan de G►ondwet, onze andere

wetten en internationale verdragen te houden en zou dat ook als een vanzelfsprekendheid moeten
uitdragen. Burgers moeten daarop kunnen vertrouwen.
De Partij voor de Dieren vindt dan ook dat ook bij deze verkenning het eerbiedigen en respecteren
van de rechtsstaat een niet-onderhandelbare randvoorwaarde moet zijn. Dat betekent dat een
kabinet slechts gevormd kan worden met partijen die rechterlijke uitspraken respecteren (zoals de
stikstofuitspraak uit 2019), bindende internationale verdragen naleven (zoals het Klimaatakkoord van
Parijs) en geen beleid voorstaan dat strijdig is met de Grondwet of hoger (internationa all recht.
Een nieuw kabinet zou wat de Partij voor de Dieren betreft de volgende prioriteiten moeten hebben.
Het in samenhang oplossen van de klimaat- en natuurcrisis en de daarbij onvermijdelijke forse krimp
van het aantal dieren in de veehouderij. Ook de sociaaleconomische problemen waar veel mensen
mee kampen moeten worden opgelost, zoals het gebrek aan woningen, een te laag inkomen om
gewoon van rond te kunnen komen en zorg die voor veel mensen ontoegankelijk en onbetaalbaar is
geworden. Het actief bestrijden van racisme en discriminatie zou ook een prioriteit moeten zijn.
Tot slot. We leven in een kanteltijd. Burgers moeten er in de kanteltijd op kunnen rekenen dat een
nieuw kabinet het vertrouwen in de politiek herstelt en niet verder afbreekt. Burgers moeten erop
kunnen rekenen dat een kabinet keuzes maakt die ddk bestaanszekerheid in de toekomst veiligstelt.
Een kabinet dat problemen niet oplost maar vooruitschuift, bagatelliseert of weghoont, zal vroeg of
laat het deksel op de neus krijgen.

Esther Ouwehand, fractievoorzitter Partij voor de Dieren.

Forum voor Democratie
Den Haag, 30 november 2023

Geachte hee► Plasterk, beste Ronald,
Het is met groot genoegen dat ik me via deze brief tot je richt. le benoeming tot verkenner in dit
formatieproces heeft me positief verrast, temeer daar ik - zoals je weet je columns in De Telegraaf
dikwijls met instemming lees en ik verwacht dat je - juist vanwege je achtergrond als (nota bevel)
politicus - een frisse en verbindende wind kunt helpen brengen in Den Haag.
Forum voor Democratie ziet in de verkiezingsuitslag van 22 november j.l. een duidelijke roep vanuit
de Nederlandse bevolking om een andere politieke koers. De grote thema's waren immigratie,
klimaatpolitiek en de daaraan verbonden oplopende kosten voor de bevolking, toenemende
invloed van de Europese Unie op ons leven en in het algemeen een gevoel de 'greep' kwijt te zijn
op het bestaan.
Hoewel onze partij natuurlijk niet tot de grote winnaars behoort, zijn wij niettemin zeer ingenomen
met de uitslag. Het lijkt nu zaak de wens van de bevolking te vertalen in beleid - iets dat vanzelfsprekend &leen kan gebeuren indien er een kabinet kan worden gevormd.
Wij zullen - binnen onze beperkte mogelijkheden - doen wat we kunnen om de winnaar van deze
verkiezingen aan een meerderheid te helpen. En we zien met grote beiangstelling wat er waar zal
blijken te zijn van allerhande verkiezingsbeloftes van WO, NSC en BBB omtrent migratiebeperking,
soevereiniteitsherstel en koopkrachtverbetering (waarmee impliciet immers wordt gesteld de
onbetaalbare klimaatdoelen te willen relativeren).
Mocht er behoefte zijn aan onze ruimschootser dan zetels aanwezige expertise om bijvoorbeeld
een of meerdere ministersposten te vervullen, dan zullen we daar evenmin voor terugdeinzen.
Met cordialetroel;---

SGP-fractie Tweede Kamer
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
070-318 3045
sgp@tweedekamer.n1

www..szp.n1

Den Haag, 1 december 2023

Geachte Neer Plasterk,
De uitslag van de verkiezingen voor de Tweede Kamer Iaat zien dat de kiezers in hoge mate het
vertrouwen hebben verloren in het beleid dat gevoerd is door het (demissionaire) kabinet. De breed
gevoelde onvrede en vervreemding hebben zich mede vertaald in winst voor partijen als de PW, NSC
en BBB. De ongekende verkiezingswinst van laatstgenoemde partij eerder dit jaar wees ook al in die
richting. Een ruime meerderheid van de kiezers verkiest een centrumrechtse koers.
Tegen deze achtergrond ziet de SGP het verkennen van een centrumrechts kabinet als een voor de
hand liggende keuze. Daarbij ligt het in eerste instantie in de rede om te verkennen of dat kabinet
kan worden samengesteld uit bewindslieden namens de genoemde winnaars van de verkiezingen,
aangevuld met de WD. De laatstgenoemde partij verloor weliswaar aanmerkelijk, maar is met 24
zetels als derde partij getalsmatig nog steeds een factor van belang. lnhoudelijk past de VVD bij de
beoogde centrumrechtse samenstelling.
De SGP geeft in overweging een of meer gezaghebbende informateur(s) te benoemen met brede
bestuurlijke ervaring en gevoel voor het maatschappelijke krachtenveld. De informateur is bij
voorkeur afkomstig uit een van de partijen die het kabinet moeten gaan dragen. Het doel moet
daarbij zijn een stabiel kabinet dat kan rekenen op een vruchtbare samenwerking met de Staten
Generaal. Het herstel van vertrouwen in de overheid en het adresseren van de genoemde onvrede
en vervreemding door het voeren van nuchter en realistisch beleid zijn een belangrijke opdracht voor
dit kabinet.
De SGP-fractie wenst u en verdere betrokkenen bij het formatieproces wijsheid en Gods zegen toe bij
de te nemen beslissingen.

Hoogachtend,

Chris Stoffer,
fractievoorzitter SGP

ChristenUnie
Den Haag, 1 december 2023
Geachte heer Plasterk, kt.51t,700%.Ati.A.
In aanvuiling op het gesprek dat wij vandaag hebben gevoerd, doe ik u hierbij ook het advies van
de fractie van de ChristenUnie op schrift toekomen.
De uitsiag van de Tweede Kamerverkiezingen laat een duidelijke verschuiving zien die gevolgen zal
moeten hebben voor de samenstelling van het nieuwe kabinet. In deze verkennende rase acht de
fractie van de ChristenUnie het van belang vast te stellen welke combinatie van partijen met elkaar
verkennende gesprekken kan voeren om te komen tot een stabiel kabinet dat op een vruchtbare
samenwerking kan rekenen met de beide Kamers der Staten-Generaal. De fractie van de
ChristenUnie ziet nu een belangrijke rot weggelegd voor partijen die Oink groeien of tot de grootste
partijen zijn blijven behoren. Deze partijen hebben daarmee het vertrouwen van veel kiezers
gekregen en dragen nu een grote verantwoordelijkheid om het mandaat van de klezer ook
concreet vorm te geven in een nieuw kabinet dat aan de slag gaat met de grote opgaven in ons
land.
De ChristenUnie ziet het als belangrijke opdracht voor een volgend kabinet om work te maken van
een zorgzame samenleving. Een samenleving waarin ledereen meetelt en rneedoet. In de komende
kabinetsperiode moet met vaart werk gemaakt worden van de enorme woningbouwopgave, van
een economie die dienstbaar is aan mensen, van zorg voor de schepping, de bescherming van het
leven, rust in het huishoudboekje en een eenvoudig, rechtvaardig en voorspelbaar belastingstelsel.
De huidige geopolitieke ontwikkelingen vragen nadrukkelijk dat Nederland investeert in
internationale gerechtigheid, als geloofwaardige en krachtige bondgenoot in Europa en de NAVO.
Het is de verantwoordelijkheid van een kabinet om te staan voor de rechtsstaat en de vrijheden die
ons land kenmerken. Nederland is een land van minderheden gebouwd op de overtuiging dat onze
democratische rechtsstaat eenieder bescherming biedt en de ruimte en vrijheid geeft voor verschil.
De ChristenUnie zal, zoals eerder aangegeven, geen deel uitmaken of gedoogsteun geven aan een
coalitie met partijen die in hun programma of uitingen dit voortdurend ter discussie stellen.
Gelet op de verkiezingsuitslag zien wij onze rol in de oppositie. Het is de verantwoordelijkheid van
alle Kamerleden om het goede te zoeken voor de hele samenleving. Oak vanuit de oppositie zullen
de leden van de ChristenUnie-fractie zo hun werk verrichten. Vanuit geloof en met het vertrouwen
dat we van onze kiezers kregen blijft dat onze voile inzet: recht doen, vrede zoeken en hoop
bieden.
De fractie van de ChristenUnie wenst u veel wijsheid toe bij het uitbrengen van uw advies.
Hoogachtend,

Mirjam Bikker
Fractievoorzitter ChristenUnie

volt
Den Haag, 01-12-2023

Geachte heer Plasterk,
We leven in een tijd van veranderingen en de onzekerheid over de toekomst - en hoe die emit
komt to zien - is groot. Volt begrijpt dat veal mensen bezorgd zijn. Een gevoel van verlies,
onbehagen en onveiligheid waait door ons land en over ons continent. Waar een politiek van
verbeeldingskracht en vergezichten nodig was en is, wint de politiek van draagvlak volgen - in
plaats van creeren - en van nostalgie en nationalisme.
Fundamentele oplossingen voor problemen als armoede en het woningtekort, zijn to fang
vooruitgeschoven. De kansen die nestelen in de noodzaak tot verandering, zijn niet verzilverd.
In plaats daarvan is aangestuurd op een politiek die zondebokken aanwijst. En daar los je niet
een probleem concreet mee op. Zondebokpolitiek is een valse toverformule die samenlevingen
verder splijt en niet vooruit brengt. Maar helaas werkt de formule wereldwijd; angst voor de
ander wordt aangewakkerd en de ruimte voor populisme groeit.
De democratic en rechtsstaat staan steeds meer onder druk. Dit zien we ook in landen als
Hongarije, Slowakije en Italie. Juist nu is het dan ook van cruciaal belang dat we in Nederland
een beter voorbeeld geven; we moeten pal staan voor de bescherming van mensenrechten,
voor onze rechtsstaat en voor waarden als integriteit en betrouwbaarheid. Zeker omdat onze
veiligheid en die van andere Europese landen bedreigd wordt door Poetin.
Voor ons is vanzelfsprekend dat in een nieuwe coalitie geen partijen zullen deelnemen die
idealen nastreven die in strijd zijn met de Grondwet en internationals verdragen. We waren en
zijn hier glashelder over: wij zullen niet met de PVV in eon coalitie stappen. Als Volt geloven
we niet in de 'mildere toon' van de PVV. De anti-rechtsstatelijke voorstellen die de partij al
bljna twintig jaar voorstaat zouden niet louter in de ijskast, maar permanent bij het grofvuil
moeten worden gezet. De Volt-fractie zal de democratische rechtsstaat to alien tijde
verdedigen en versterken.
De kiezer heeft bij de verkiezingen de PVV de grootste partij gemaakt. Daarmee is het aan de
PVV am als eerste het voortouw in de formatie to nemen. Wij verwachten wel van de PVV en
haar leider - tevens enige lid - dat zij form afstand nemen van ongrondwettelijke uitspraken en
plannen, aanvallen op journalisten, politici en rechtbanken en het uitsluiten van hole
bevolkingsgroepen.
Vervolgens kunnen NSC, BBB en de VVD gezamenlijk onderzoeken of er tot een stabiefe
meerderheidscoalitie gekomen kan worden die kan rekenen op een meerderheid in zowel de
Tweede als Eerste Kamer. Drie van deze partijen hebben hun programma niet door laten
rekenen.Volt dringt daarom aan op constante, robuuste toetsing van financiele haalbaarheid
van plannen, tljdens de onderhandelingen, voor welke kabinetsvorm dan ook.
Volt past, gegeven de verkiezingsuitslag en onze principes, een rot in de oppositie. Volt zal
zich vanuit de oppositie blijven inzetten voor het belang van een democratisch en verenigd
Europa voor het oplossen van problemen. We zullen constructieve ideeen aandragen, ons
inzetten voor maatschappelijke verbinding, de waarborging van grondrechten voor iedereen
en werken aan herstel van vertrouwen in de politiek.

Volt
Volt vindt het belangrijk dat partijen duidelijke keuzes maken en dat ze dear transparent over
zijn. Een nieuw akkoord zou in ieder geval moeten durven inzetten op:
•
•
•

Het bewaken van de veiligheid van Europa • met militaire en financiele steun aan
Oekralne.
Het versneld toewerken roar een klimaatneutraal en innovatief Europa.
Het terugdringen van sociaaleconomische ongelijkheld, het bouwen van voldoende
betaalbare woningen en gelijke kansen via onderwijs.

Jongeren en ouderen door heel Europa zijn de politiek van uitstellen en afschuiven zat. Zij
organiseren zich om dit tij te keren. De keuzes die wij nu maken, zijn voor de komende
generaties van groot belang. We hebben samen de opdracht om aan hen een gezondere,
eerlijkere en veiligere wereld door to geven, op een rechtvaardige manier.
Volt verwacht dat een nieuw kabinet haar beleid aan die toekomstige Europese generaties zal
toetsen. Dat een kabinet niet alleen het nu, maar ook morgen overweegt in hear beleid. Een
nieuw kabinet client dan ook voortvarend aan de slag te gaan, duidelijke keuzes te maken,
verantwoordelijkheid to nemen en zo daadwerketijk problemen op te lossen.
Met vriendelijke eroRt, namens de Volt fractie,

Lauren's Dassen

I Den Haag.1 december 2023
Aan de }leer Prof. Dr. R.H.A. Plasterk, verkenner

Geachte heer Plasterk,
Op 7 juti van dit jaar viel het kabinet-Rutte IV als gevotg van het
onvermogen om de permanente migratiecrisis, met de hoge
asielinstroom als meest urgente probleem, te beteugelen. Het
onderwerp migratie speelde dan ook logischerwijs een prominente
rot gedurende de verkiezingscampagne, evenals de gevotgen hiervan
voor de Nederlandse samenteving in alle facetten. Maar ook andere
grote zorgen domineerden de campagne, zoals de toenemende
onbetaatbaarheid van het dagelijkse teven voor miljoenen Nederlanders,
onder andere als gevotg van het huidige klimaat- en energiebeleid, en
de hoge lastendruk voor werkenden en ondernemers.
De verkiezingsuitstag op 22 november was een glashetaler antwoord
op deze maatschappetijke problemen. De PVV werd met afstand de
grootste partij van Nederland. Op basis van de voorlopige uitslag telt
het (centrum)rechtse blok de komende regeerperiode honderd zetels.
Nederland heeft opnieuw, en in sterkere mate dan ooit tevoren, rechts
gestemd,
Wat JA21 betreft is de conctusie op basis van de verkiezingsuitstag
helder: er moet een (centrum)rechts kabinet komen cinder aanvoering
van de PVV, waarbij vanuit programmatisch oogpunt, op basis van de
verkiezingsuitstag en getet op de verhoudingen in de Eerste Kamer de
VVD, NSC en BBB voor de hand tiggende coalitiepartners zijn. JA21
adviseert dan ook een combinatie bestaande uit in ieder geval deze
vier partijen te onderzoeken, waarbij de voorkeur dient uit te gaan
near het meest stabiete samenwerkingsverband. Een aanzienlijke
aanscherping van het huidige asiel- en migratiebeteid, Iastenvertichting
voor werkende Nederlanders en ondernemers en herziening van

1

het huidige klimaat- en energiebeleld dienen hierbij wat JA21 betreft
centraal te staan. Voor wat betreft de inhoud merken de gezamenlijke
fracties van JA21 in de Tweede en Eerste Kamer tot slot op dat na
de verkiezingen van 22 november een duidelijke meerderheid in de
Tweede Kamer tegen de spreidingswet is ontstaan. De spreidingswet
zou in dat licht onderwerp van coalitieonderhandelingen moeten zijn, in
pleats van zonder draagvlak door de Eerste Kamer geloodst te worden.
Wij spreken daarom de nadrukketijke wens en verwachting uit dat de
behandeling van deze wet in de Eerste Kamer wordt aangehouden.
Met den zetel in de Tweede Kamer past JA21 bescheidenheid. in de
Eerste Kamer kunnen onze drie zetels echter van doorslaggevend
belang zijn voor een (centrum)rechtse coalitie. Wij zijn indien gewenst
graag bereid verder to spreken over de manieren waarop wij doze
kunnen ondersteunen.
Tot slot hechten wij eraan. het volgende to benadrukken. De campagne
draaide ook om het herwinnen van vertrouwen in een tijd waarin het
vertrouwen in de politiek een dieptepunt heeft bereikt. Het wederom
uitsluiten van
PVV en haar 2,5 miljoen kiezers zou in dat Licht het
slechtst mogelijke signaal zijn. JA21 roept alle betrokken partijen dan
ook nadrukkel9k op om recht to doen aan de verkiezingsuitslag en een
coalitie met dd onbetwiste winnaar van de verkiezingen met de grootst
mogelijke welivillendhe;e1 tc ,,e-Aennen.

Met vriendelike groeV

Joostyrdmans
Fracti oorzitter TWeede Kamerfractie JA21

2