Autoriteit
Consument Markt

Ministerie van Economische Zaken
De heer H. Kamp
Postbus 20401
2500 EK S-GRAVENHAGE

Den Haag, 28NOV. 2013
Aantal bijlage(n): 1
Uw kenmerk:
Ons kenmerk: ACM/DE/2fl1’’’”
Contactpersoon:
Onderwerp: 13.0831.38 Beantwoording ACM vragen kamer behandeling wetsvoorstel 33777

—.

-

5•—
g’c

-o
O

4

(c
Cd)

Geachte heer Kamp,

—.

Bij brief van 27 november heeft de vaste commissie voor Economische Zaken u verzocht om in het
kader van de behandeling van het wetsvoorstel volumecorrectie nettarieven voor de energieintensieve industrie een aantal vragen ter beantwoording voor te leggen aan Autoriteit Consument
en Markt (ACM).
Hierbij ontvangt u de antwoorden van ACM, waarbij de volgorde van de door de vaste commissie
gestelde vragen zijn aangehouden. Ik verzoek u deze uiterlijk vrijdag door te geleiden aan de vaste
commissie.
Ik vertrouw erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.
.

Hoogachtend,
Autoriteit Consument en Markt
namens deze,

—

c

c
—

—

Cfl

g

Autoriteit
Consument g Markt

BLJLAGE

1. Wordt de bedr(jfst(jdberekening die in het wetsvoorstel wordt voorgesteld ook op dezelfde
manier in Duitsland gehanteerd?
Nee, in Duitsland wordt de bedrijfstijd berekend door het werkelijke jaarverbruik te delen door de
maximale vermogen dat in een jaar aan het net wordt onttrokken. Dit in tegenstelling tot het systeem
in het wetsvoorstel waarbij de bedrijfstijd wordt berekend met een naar de gehele dag
geëxtrapoleerd verbruik in de daluren. Zie ook de memorie van toelichting, pagina 3 (kamerstuk
33777, nr. 3).

2. Is het Duitse systeem, met drie schalen gebaseerd op uitsluitend de bedrijfstijd en met één
minimale verbruiksgrens, niet eenvoudiger uitvoerbaar en handhaafbaar dan het in het
wetsvoorstel voorgestelde Nederlandse systeem?
In Duitsland wordt de korting voor aangeslotene met een minimaal verbruik van 10 GWh bepaald
op basis van een minimale bedrijfstijd waarboven de aangeslotene slechts een deel van de
gepubliceerde nettarieven hoeft te betalen. Het systeem hanteert daardoor drie schalen waarbinnen
grootverbruikers een toenemende korting van 80% via 85% naar 90% op hun nettarieven ontvangen.
Het Duitse systeem lijkt eenvoudiger uitvoerbaar omdat een groep een vaste korting krijgt terwijl in
het wetsvoorstel elke grootverbruiker z’n eigen kortingspercentage krijgt. ACM betwijfelt of het Duitse
systeem ook beter handhaafbaar is vanwege het feit dat de gehanteerde grenzen in juridische
procedures eerder als arbitrair kunnen worden beschouwd.
—

-

3. Wat is het precieze heiverdelingseffeot van het afschaffen van de systeemdiensten en waar
komen de (eventuele) kosten daarvan terecht?
De inkomsten uit het systeemdienstentarief bedragen landelijk circa €120 miljoen per jaar. Thans
worden de kosten voor systeemdiensten over verbruikers verdeeld naar rato van het energieverbruik
(kWh). Na afschaffing van het systeemdienstentarief worden de kosten Integraal met de kosten voor
de transportdiensten naar rato van het capaciteitsverbruik (kW) verdeeld, Dit is relatief gunstig voor
verbruikers die hun capaciteit bovengeniiddeld benutten (waaronder de energie-intensieve industrie)
en relatief ongunstig voor andere verbruikers. Aangezien de kosten voor de systeemdiensten ten
opzichte van de totale transportkosten relatief klein zijn (circa 4%) zijn de verwachte
herverdelingseffecten beperkt. Voor consumenten is het effect beperkt tot enkele euro’s. De effecten
voor individuele afnemers kent ACM niet.

Autoriteit
Consument Markt

4. Heeft de ACM voldoende tijd gehad om een goed oordeel te kunnen vormen over het (gewijzigde)
wetsvoorstel?
Uit de Regeling gegevensuitwisseling ACM en Ministers’ volgt dat ACM een termijn van vier weken
heeft voor een uitvoerings- en handhaafbaarheidstoets (UHT) bij een wetsvoorstel. In bijzondere
gevallen kunnen de minister en ACM in onderling overleg een andere termijn vaststellen. De minister
heeft ACM bij wijze van uitzondering verzocht om binnen een week de UHT uit te brengen. Gelet op
deze korte termijn heeft ACM slechts op hoofdlijnen haar beoordeling kunnen maken. Nadere
bestudering van het wetsvoorstel heeft niet tot andere inzichten of opmerkingen geleid dan
neergelegd in de UHT. Daarbij zij opgemerkt dat naar aanleiding van de UHT de minister besloten
heeft de samenvoeging van het transporttarief en het systeemdienstentarief pas met ingang van 1
januari 2015 plaats te laten vinden, in plaats van op 1januari 2014. Verder is ACM door de minister
op de hoogte gebracht van een nota van wijziging om de uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel te
verbeteren (zie ook het antwoord onder vraag 6).

5. Is het gewijzigde wetsvoorstel naar mening van de ACM in overeenstemming met het Europees
recht?
In de UHT heeft ACM een aantal vragen opgeworpen over de verenigbaarheid van het wetsvoorstel
met het Europese recht. ACM constateert dat de minister in de antwoorden op uw Kamervragen
uitvoerig is ingegaan op die verenigbaarheid. Met de toelichting is een betere onderbouwing
gegeven waarom de energie-intensieve industrie volgens de Minister een gunstige bijdrage levert
aan de netstabiliteit. De toelichting geeft evenwel geen nadere kwantitatieve onderbouwing van de
relatie tussen het verbruiksprofiel van de energie-intensieve industrie en de mate waarin dat bijdraagt
aan de beperking van de netkosten. Gelet hierop zijn de zorgen van ACM omtrent de
verenigbaarheid met het Europees recht niet geheel weggenomen.
ACM acht het in het kader van de handhaafbaarheid van belang, dat de verstrekte kortingen in
overeenstemming zijn met Europees recht. Hierbij merkt ACM op dat de vraag of het wetsvoorstel in
overeenstemming is met Europees recht uiteindelijk ter beoordeling staat aan de nationale rechter of
het Hof van Justitie van de Europese Unie.

6. Hoe beoordeelt de ACM de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van het gewijzigde wetsvoorstel,
zoals dat nu aanhangig is gemaakt bij de Kamer?
ACM beoordeelt de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van het gewijzigde voorstel in beginsel als
positief. De Minister heeft mede naar aanleiding van de UHT de datum van inwerkingtreding van de
samenvoeging van het systeemdienstentarief en transporttarief uitgesteld. Dit geeft de sector
evenals ACM de gelegenheid om de regeling te betrekken in de processen voor het vaststellen van
de tariefbesluiten. Daarnaast heeft de minister een nota van wijziging voorgesteld om de
liquiditeitstekorten die ontstaan voor de regionale netbeheerders door het wetsvoorstel op te lossen.
ACM is verheugd kennis te nemen van deze nota van wijziging. Deze wijziging zorgt ervoor dat het
wetsvoorstel beter uitvoerbaar is.
Uit het wetsvoorstel volgt dat de netbeheerders de kortingen die voorMoeien uit de
volumecorrectieregeling aan afnemers verstrekken. ACM is vooralsnog onbekend met welke nadere
administratieve regels de netbeheerders nodig hebben om de uitvoering van de regeling mogelijk te
maken.
In zijn algemeenheid geldt dat door het samenvoegen van het transporttarief en
systeemdienstentarief ACM in de toekomst kan volstaan met één tariefbesluit voor de systeemtaak
en de transporttaak. Dit is een lichte vereenvoudiging. Dit laat echter onverlet dat beide taken een

Autoriteit
Consument Markt

b
eigen methode van regulering kennen die door ACM zullen moeten worden vastgesteld. Daarnaast
ontstaan uitvoeringslasten voor ACM doordat jaarlijks de gederfde inkomsten van de netbeheerders
door het verstrekken van de kortingen dienen te worden betrokken in de tarieven door middel van
verrekeningen. Om die verrekeningen op zorgvuldige wijze te kunnen vaststellen, dienen de
verstrekte kortingen gecontroleerd te worden.

7. Is naar mening van de ACM bij het gewijzigde wetsvoorstel voldoende duidelijk hoe de bijdrage
aan de netstabiliteit zich verhoudt tot de hoge bedrijfstijd en verbruik van de energie-intensieve
industrie, hoeveel deze in de praktijk bedraagt en of dit het in de wet voorgestelde onderscheid
tussen gebruikers rechtvaardigt?
ACM heeft kennis genomen van de gewijzigde memorie van toelichting en de nota naar aanleiding
van het verslag waarin de minister aanvullend heeft toegelicht hoe de bijdrage van grootverbruikers
aan de netstabiliteit de in de wet voorgestelde volumekorting rechtvaardigt.
Netstabiliteit wordt in de wetenschap gedefinieerd als het vermogen van het
(elektriciteitsvoorzienings)systeem om na een verstoring bijvoorbeeld een plotselinge verandering
in productie of afname en ook de uitval van een netelement weer terug te keren in een stabiele
situatie. ACM ondersteunt de toelichting van de minister in de context van de huidige situatie waarbij
grootschalige productie de afname dient te volgen en dat de netstabiliteit gediend is bij een vlak
profiel en het verkleinen van het verschil tussen het verbruik in de dal en piekuren. In de nabije
toekomst verwacht ACM dat door de inpassing van minder stuurbare vormen van productie uit wind
en zonne-energie noodzakelijk zal worden dat de afname in staat moet zijn om de aangeboden
productie te kunnen volgen (vraagsturing). Deze omstandigheid wordt niet in het wetsvoorstel
betrokken.
ACM kan geen uitspraak doen hoeveel de bijdrage van de grootverbruikers aan de netstabiliteit
bedraagt en of dit het in het wetsvoorstel opgenomen onderscheid rechtvaardigt. Het exacte
verbruik en de bedrijfstijden van de verschillende individuele grootverbruikers zijn niet bij ACM
bekend. Evenmin is bekend welke bijdrage aan de kostenefficiëntie het vlakke verbruik van de
grootverbruikers voor de netbeheerder van het landelijk hoogspannlngsnet oplevert.
-

-

8. Kan de ACM inzicht geven in de effecten van de gevolgen op langere termijn (v.b. bednjfsvoenng
en investeringen energie-intensieve industrie en netbeheerders) als gevolg van de in hef
wetsvoorstel beoogde wijzigingen?
Voor het samenvoegen van het systeemdienstentarief en het transporttarief geldt dat als gevolg
hiervan de tariefstructuur eenvoudiger wordt. ACM verwacht dat de administratieve lasten voor
netbeheerders daardoor lager worden. Andere lange termijn effecten zijn gezien de beperkte
financiële effecten niet te verwachten.
Voor het onderdeel van de volumecorrectieregeling wordt verwacht dat deze bijdraagt aan een
gelijker speelveld ten opzichte van Duitsland. Voor de netbeheerders verwacht ACM geen lange
termijn effecten voor bijvoorbeeld investeringen omdat de totale inkomsten niet wijzigen. Wel brengt
de volumecorrectie administratieve lasten met zich voor de sector.

Autoriteit
Consument Markt

9. Welk perspectief ziet de ACM om in Europees verband te komen tot een gelijk speelveld bij de
regulering van de transportnetten voor stroom en gas?
ACM is van mening dat marktverstorende elementen, bij voorkeur een Europese oplossing
verdienen. Een gelijk speelveld in de Europese energiemarkt is een van de pijlers van het zogeheten
‘derde energiepakket’. Dit pakket van maatregelen is op 1juli 2012 geïmplementeerd in de
Nederlandse wetgeving. Onderdeel van het derde pakket zijn Europese netcodes welke tot doel
hebben de uiteenlopende nationale regels voor het netgebruik zoveel mogelijk te harmoniseren en
belemmeringen voor de grensoverschrijdende handel weg te nemen. ACM werkt samen met andere
toezichthouders en netbeheerders aan het ontwikkelen van deze netcodes. Daarbij zet ACM zich ook
in voor Europese oplossingen voor nationale marktverstorende elementen.
Een voorbeeld hiervan is het gezamenlijk optreden van de vijf centraal West Europese landen in het
Penta overleg dragen. De eerste successen daarvan zijn de gelijke lange termijn veilingen van
capaciteit op grensverbindingen en de marktkoppeling tussen deze landen in 2010, met een
uitbreiding tot Scandinavië en Groot Brittannië per 2011. Uitbreiding van deze marktkoppeling tot
geheel noordwest Europa staat gepland voor februari 2014.