Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1222
Vragen van de leden Futselaar en Leijten (beiden SP) aan de Minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de actieve promotie van de
controversiële paspoortprofessor Kochenov door de Rijksuniversiteit
Groningen (ingezonden 25 november 2019).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 23 december 2019).
Vraag 1
Klopt het dat de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) tot op heden nog niet is
gestart met het onderzoek naar de mogelijke belangenverstrengeling van
hoogleraar Kochenov?1
Antwoord 1
Het onderzoek is gestart. Met de beantwoording op 30 oktober 2019 van
vragen van de leden Futselaar en Leijten over het aangekondigde onderzoek
naar hoogleraar Kochenov en nadien bij brief van de Staatssecretaris van
Justitie en Veiligheid d.d. 5 november 2019 (Kamerstuk 30 573, nr. 177) is uw
Kamer geïnformeerd over het onderzoek dat de Rijksuniversiteit (RUG) uitzet
naar mogelijke belangenverstrengeling.
Uit informatie van de RUG maak ik op dat medio oktober 2019 een onafhankelijke externe voorzitter is aangesteld en een adviesbureau is aangezocht om
dit onderzoek te doen. Eveneens is in oktober 2019 een eerste onderzoeksopzet opgesteld. Deze opzet is aan de Inspectie van het Onderwijs voorgelegd.
Medio november is gestart met het dossieronderzoek. De eerste afspraak met
heer Kochenov heeft plaatsgevonden in december 2019.
Vraag 2
Erkent u, gezien de serieuze verdenkingen van belangenverstrengeling
vanwege advies aan de Maltese regering over de verkoop van paspoorten en
een mogelijke dubbelrol met een adviesbureau over aanschaf van paspoorten, dat niet alleen zorgvuldigheid maar ook snelheid geboden is bij dit
onderzoek?

1

ah-tk-20192020-1222
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2303489-wat-is-de-rol-van-deze-nederlandse-hoogleraar-bijomstreden-paspoorthandel.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Ik vind dit een serieuze aangelegenheid en ik begrijp dan ook de kennelijke
wens van de leden. Zorgvuldigheid staat echter voorop, dat maakt dat
oplevering helaas niet sneller kan. Na oplevering van het onderzoeksrapport –
naar verwachting in eerste kwartaal 2020 – zal de Rijksuniversiteit Groningen
zich moeten verhouden tot de onderzoeksresultaten en eventueel maatregelen nemen. Zoals eerder aangekondigd heb ik de Inspectie van het Onderwijs
gevraagd om de bevindingen van het onderzoek te beoordelen.
Vraag 3, 4 en 5
Vindt u het ook vreemd dat de RuG geen onderzoek is gestart, maar wel
actief onderzoeken van Kochenov deelt op de website en Twitter van de
RuG?2
Vindt u het wenselijk dat onderzoeken van Kochenov worden gepromoot,
terwijl er nota bene juist een onderzoek door de RuG naar Kochenov zou
moeten lopen over belangenverstrengeling?
Is het wenselijk om onderzoeken te promoten van personen die, op basis van
serieuze en onderbouwde verdenkingen, worden verdacht van het schenden
van de ethische code voor onderzoekers?3
Antwoord 3, 4 en 5
Zoals bij de beantwoording van vraag 1 is aangegeven vindt er wel degelijk
een extern onafhankelijk onderzoek naar onder meer de naleving van de
Sectorale regeling nevenwerkzaamheden Nederlandse universiteiten en de
Nederlandse gedragscode wetenschappelijke integriteit 2018 plaats. Ik heb er
kennis van genomen dat de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de RUG via haar
website en sociale media overzichten deelt van publicaties in media van
onderzoekers verbonden aan de faculteit, waaronder ook van de heer
Kochenov. De wijze waarop de universiteit activiteiten van haar medewerkers
kenbaar maakt is aan de instelling. Dat naar een specifieke medewerker een
onderzoek wordt verricht doet aan dit uitgangspunt niet af. Laat onverlet dat
ik er begrip voor had gehad als er een andere afweging was gemaakt met
betrekking tot opnemen van de activiteiten van de heer Kochenov in het
overzicht van publicaties.
Vraag 6
Heeft u het idee dat de RuG de ernst van de situatie juist inschat? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 6
Ja, ik heb geen reden te veronderstellen van het College van Bestuur van de
RUG de ernst van de situatie niet juist inschat.
Vraag 7
Bent u bereid, ook in lijn met de toezegging op eerdere Kamervragen van de
SP hierover, in gesprek te gaan met de RuG over de ongewenstheid van de
promotie rondom onderzoek van Kochenov en het feit dat niet alleen
zorgvuldigheid maar ook snelheid geboden is bij het onderzoek naar
mogelijke belangenverstrengeling? Kunt u de Kamer hierover informeren?
Antwoord 7
De wijze waarop universiteiten activiteiten van hun medewerkers kenbaar
maken is aan de instellingen. Ten aanzien van de voortgang en zorgvuldigheid van het onderzoek naar mogelijke belangenverstrengeling is er eveneens
geen aanleiding om met de RUG in gesprek te gaan. Bij de beantwoording
van vraag 1 is aangegeven dat de onderzoeksopzet door de RUG is voorgelegd aan de inspectie. Het bestuur van de instelling is volgens mijn
waarneming doordrongen van de ernst van de situatie en de noodzaak om zo
spoedig mogelijk te kunnen reageren op een door haar geïnitieerd zorgvuldig
uitgevoerd extern onafhankelijk onderzoek.

2

https://www.rug.nl/rechten/actueel/in-de-media/archief/2019/dimitry-kochenov-qni-illustratesdifferent-nationalities-are-not-equal
3
https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/kamervragen/
detail?id=2019Z18458&did=2019D42538

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 8
Bent u bereid een eigen onderzoek naar belangenverstrengeling te starten,
als de RuG blijft talmen met een eigen onderzoek? Zo ja, wanneer is dat wat
u betreft nodig? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Zoals bij de beantwoording bij vraag 1 aangegeven is er een onderzoek
gestart. Ik wacht de uitkomsten van het onderzoek en het oordeel van de
inspectie over dit onderzoek af.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3