Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2069
Vragen van het lid Wörsdörfer (VVD) aan de Ministers van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en voor Rechtsbescherming over het bericht dat
«Jeugdzorginstelling eist dat ouders video van uit huis halen dochtertje van
internet verwijderen» (ingezonden 23 januari 2020).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming), mede namens de
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen 11 maart 2020). Zie
ook Aanhangsel Handelingen vergaderjaar 2019–2020, nr. 1729.
Vraag 1
Bent u bekend met het krantenbericht dat «Jeugdzorginstelling eist dat
ouders video van uit huis halen dochtertje van internet verwijderen» en het
daaraan ten grondslag liggend geschil?1
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met het krantenbericht.
Vraag 2
Kunt u de bestaande protocollen over de uitvoering van de feitelijke
uithuisplaatsingen uiteenzetten? Welke instantie controleert of aan deze
protocollen wordt voldaan?
Antwoord 2
Het is de verantwoordelijkheid van de betrokken instelling om de noodzaak
van een uithuisplaatsing zorgvuldig af te wegen. Op initiatief van het
Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), de Nederlandse vereniging van
pedagogen en onderwijskundigen (NVO) en de Beroepsvereniging van
Professionals in Sociaal Werk (BPSW) is binnen het Programma Richtlijnen
jeugdhulp en jeugdbescherming de Richtlijn Uithuisplaatsing ontwikkeld. De
Richtlijn geeft onderbouwde aanbevelingen op basis van wetenschap,
praktijkkennis van professionals en ervaringskennis van cliënten. De Richtlijn
gaat over jeugdigen die gedwongen of vrijwillig uit huis worden geplaatst en
is bedoeld om jeugdprofessionals houvast te geven als zij in hun werk met
een uithuisplaatsing te maken krijgen.
1

ah-tk-20192020-2069
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Provinciale Zeeuwse Courant (PZC), 16 januari 2020, «Jeugdzorginstelling eist dat ouders video
van uit huis halen dochtertje van internet verwijderen» (https://www.pzc.nl/walcheren/
jeugdzorginstelling-eist-dat-ouders-video-van-uit-huis-halen-dochtertje-van-internetverwijderen~a03ba3ec/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd houdt toezicht op de Jeugdwet en is
verantwoordelijk voor het bewaken van de kwaliteit en de veiligheid van de
jeugdbescherming. Zij doen dit aan de hand van het toetsingskader verantwoorde Jeugdhulp.
Vraag 3
Mocht een conflict ontstaan over het verloop van uithuisplaatsingen of het
wel of niet voldoen aan bepaalde eisen dan wel protocollen, op welke
plek(ken) kan een ouder terecht met zijn of haar klacht? Kunt u daarbij
aangeven hoe een gegronde klacht wordt opgevolgd en of en hoe er in wordt
voorzien dat een organisatie daarvan leert voor de toekomst?
Antwoord 3
Bij klachten over bijvoorbeeld het verloop van de uithuisplaatsing kan
hierover een klachtgesprek met de betrokken medewerker of diens leidinggevende plaatsvinden. Daarnaast heeft de ouder de mogelijkheid om een klacht
in te dienen bij de klachtencommissie van de instelling. Als de klachtencommissie een oordeel heeft gegeven over de gegrondheid van de klacht, zal de
organisatie aan de ouder en de klachtencommissie moeten laten weten of dit
oordeel leidt tot het nemen van maatregelen en zo ja welke. Welke maatregelen bij een gegronde klacht worden genomen, zal afhangen van de inhoud
van de klacht en het oordeel van de klachtencommissie over de klacht.
Als de ouder niet tevreden is met de afhandeling van de klacht, kan hierover
een klacht worden ingediend bij de Nationale ombudsman. Indien een ouder
van mening is dat een betrokken professional zich niet heeft gehouden aan
zijn beroepscode en professionele richtlijnen, dan kan een klacht worden
ingediend bij het tuchtcollege van Stichting Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ) of
een andere beroepsvereniging.
Vraag 4
Is er een overzicht over ingediende klachten, uitgesplitst naar Gecertificeerde
Instellingen dan wel organisaties binnen de jeugdbeschermingsketen
waarover de klacht gaat? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Een dergelijk overzicht is niet beschikbaar. Iedere instelling heeft een eigen
wettelijke verplichting om jaarlijks een verslag op te stellen over de afhandeling van de klachten over dat jaar en welk gevolg zij hebben gegeven aan
klachten.
Door het Advies- en klachtenbureau Jeugdzorg (AKJ) wordt in hun jaarverslag wel per zorgvorm of type instantie, het aantal jeugdigen en volwassen
cliënten per type instantie of zorgvorm dat een klacht heeft ingediend
benoemd.2 Ook wordt in dit verslag per zorgvorm een top drie van de soort
klacht weergegeven.
Vraag 5
Onder welke omstandigheden kan een gezag beëindigende maatregel worden
toegewezen?
Antwoord 5
De rechtbank kan op verzoek van de Raad voor de Kinderbescherming of het
Openbaar Ministerie het gezag van een ouder op twee gronden beëindigen:
a. als een kind zodanig opgroeit dat hij in zijn ontwikkeling ernstig wordt
bedreigd en de ouder niet in staat is de verantwoordelijkheid voor de
verzorging en opvoeding te dragen binnen een voor de persoon en de
ontwikkeling van de minderjarige aanvaardbaar te achten termijn, of
b. de ouder het gezag misbruikt.
De rechtbank zal op basis van de feiten en omstandigheden toetsen of aan
één van deze voorwaarden is voldaan. Als dat het geval is, kan het verzoek
om beëindiging van het gezag worden toegewezen.

2

Zie www.akj.nl/wp-content/uploads/2019/05/AKJ_Publieksjaarverslag-2018_DEF.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 6
Deelt u de mening dat een gezag beëindigende maatregel alleen moet
worden opgelegd wanneer de veiligheid van het kind in het gedrang is? Zo
ja, hoe verhoudt dit zich tot het bericht waarbij een conflict tussen de
ouder(s) en de Gecertificeerde Instelling kan leiden tot het aanvragen van een
gezag beëindigende maatregel? Zo nee, waarom niet?3
Antwoord 6
Een gezag beëindigende maatregel is een ingrijpende maatregel en kan
alleen aan de orde zijn als de rechtbank van oordeel is dat aan het wettelijke
criterium voor deze maatregel is voldaan. Voorafgaand aan de beslissing van
de rechtbank wordt de Raad van de Kinderbescherming verzocht om
onderzoek te doen. In dit onderzoek worden de gronden voor gezag
beëindiging getoetst. Dit verzoek om beëindiging van het gezag zal dan ook
goed onderbouwd moeten zijn. Het conflict tussen de ouder(s) en de
gecertificeerde instelling waar deze vragen betrekking op hebben, spitste zich
toe op het willens en weten schenden van de privacy en veiligheid van de
betrokken jeugdbeschermers. Dit conflict heeft geen relatie met het verzoek
tot een gezag beëindigende maatregel.
Vraag 7
Deelt u de mening dat een conflict tussen ouder(s) en een Gecertificeerde
Instelling dan wel een organisatie binnen de jeugdbeschermingsketen
beslecht moet worden bij een mediator of rechter? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
De beste manier om een conflict te beslechten, is om hierover met elkaar in
gesprek te gaan. Als dat niet mogelijk is of het via deze weg niet lukt om er
met elkaar uit te komen, kan de inzet van een mediator of rechterlijke
procedure nodig zijn. Bij een geschil zoals over het wel of niet verwijderen
van een filmpje op het internet is het aan de betrokkenen om te beslissen of
ze een mediator willen inzetten of het geschil aan de rechter willen voorleggen. De weg naar de rechter kan een ouder ook rechtsbescherming bieden
tegen beslissingen die door een Gecertificeerde Instelling worden genomen.
Zo is het bijvoorbeeld bij een ondertoezichtstelling wettelijk geregeld dat een
geschil over de uitvoering hiervan aan de kinderrechter kan worden
voorgelegd.
Vraag 8
Deelt u de mening dat ouder(s) de ruimte moeten hebben om kritiek te uiten
op een Gecertificeerde Instelling dan wel organisatie binnen de Jeugdbeschermingsketen maar dat individuele hulpverleners het recht op privacy
hebben, waarbij stalking, bedreiging of geweld op reguliere wijze bestraft
moeten worden? Bent u bereid om het gesprek met Gecertificeerde Instellingen dan wel organisaties binnen de Jeugdbeschermingsketen en ervaringsdeskundigen aan te gaan om te werken aan een kader waarbij recht wordt
gedaan aan al deze partijen?
Antwoord 8
Ja, ik deel de mening dat ouders de ruimte moeten hebben om kritiek te
uiten op een instelling, ook in het openbaar. In de Jeugdbeschermingsketen
worden voor zowel ouders als kinderen ingrijpende beslissingen genomen
die heftige gevoelens bij ouders kunnen oproepen en door ouders niet altijd
op prijs worden gesteld. Medewerkers van de instellingen zijn zich hiervan
bewust. De vrijheid van meningsuiting van ouders om hun kritiek te uiten in
het openbaar is echter niet onbeperkt. Het kan niet zo zijn dat medewerkers
niet meer veilig hun werk kunnen doen en hun recht op eerbiediging van hun
persoonlijke levenssfeer waaronder een recht op bescherming van hun goede
naam en reputatie, wordt geschonden. Als dit recht wordt geschonden
hebben zij net als iedereen, recht op bescherming en het recht om het geschil
aan de rechter voor te leggen. De rechter zal een afweging moeten maken
tussen de verschillende belangen en rechten. In de zaak waar deze Kamervragen betrekking hebben heeft de rechter geoordeeld dat het belang van de
3

https://twitter.com/SchoutenLegal/status/1217472623736770560

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

instelling en haar medewerkers prevaleert boven het belang van de ouders
en dat door de publicatie van de video en de brief de ouders onrechtmatig
hebben gehandeld.
Ik zal met de Gecertificeerde Instellingen in gesprek gaan om te bekijken of ik
hen ondersteuning kan bieden bij het ontwikkelen van een kader als daar
behoefte aan is.
Vraag 9
Hoeveel gevallen zijn bij u bekend waarbij een gezag beëindigende maatregel
door een organisatie binnen de jeugdbeschermingsketen is aangevraagd naar
aanleiding van een conflict tussen ouder(s) en een organisatie binnen de
jeugdbeschermingsketen zoals een Gecertificeerde Instelling?
Antwoord 9
Deze gevallen zijn bij mij niet bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4