2022D12821

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond bij
enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te leggen
aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de brief
inzake passende bekostiging voor integrale geboortezorg (Kamerstuk
32 279, nr. 221).
De voorzitter van de commissie,
Smals
De adjunct-griffier van de commissie,
Bakker

nds-tk-2022D12821

1

Inhoudsopgave
I.

II.

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinksfractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUniefractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de JA21-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
Vragen en opmerkingen van het lid van de BBB-fractie

2
2
3
4
5
5
6

9
10
11
12

Reactie van de Minister

12

7

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
passende bekostiging omtrent integrale geboortezorg. Zij onderschrijven
de door de Minister genoemde uitgangspunten, namelijk kwaliteit van
zorg voor moeder en kind, én het belang van gelijkwaardige samenwerking tussen alle geboortezorgprofessionals. Zij hebben hierbij nog
enkele vragen.
De Minister stelt in de brief dat de aanpak, bestaande uit twee sporen, met
elke partij in het veld is besproken. Conclusie van deze gesprekken is dat
het merendeel van de partijen zich in de voorgestelde route kan vinden.
De leden van de VVD-fractie concluderen hieruit ook dat niet alle partijen
zich in de aanpak kunnen vinden. Genoemde leden vinden het van belang
dat op dit dossier wel stappen worden gezet en vragen de Minister hoe
gezorgd wordt dat partijen hier toch in het belang van de patiënt en de
kwaliteit van zorg de komende tijd gezamenlijk de schouders onder gaan
zetten.
Deze leden vragen de Minister hoe verankerd is, of wordt, dat alle
zorgverleners de mogelijkheid moeten hebben toe te treden tot een
integrale geboortezorgorganisatie (IGO). Waar worden de toetredingseisen bepaald en waar is vastgelegd dat deze redelijk en transparant zijn?
Genoemde leden bevestigen dat de positie van eerstelijnsverloskundigen
niet ter discussie staat en het van belang is dat deze juist versterkt wordt.
Ook zijn zij ervan overtuigd dat met deze aanpak dat ook mogelijk is. Zij
vragen de Minister wat nodig is om de in de brief benoemde kansen voor
de eerste lijn en verplaatsing van zorg door integrale bekostiging te
realiseren.
De leden van de VVD-fractie zijn voorts benieuwd of geschetst kan worden
wat voor zwangere vrouwen de merkbare verschillen zullen zijn tussen de
twee sporen. Op welke wijze merken zwangeren voorafgaand en tijdens
het zorgtraject of zij te maken hebben met zorg middels monodisciplinaire
bekostiging, of met zorg middels integrale bekostiging? Hoe is het voor
hen mogelijk om daar bewust een afweging in te kunnen maken als zij dat
relevant vinden?

2

Genoemde leden onderschrijven het belang dat de acute verloskunde in
samenhang gezien wordt met het toekomstbestendig maken van de acute
zorg. De acute verloskunde zal daarom hierbij betrokken worden. Kan de
Minister aangeven hoe dit vormgegeven wordt? Kan de Minister hier
expliciet op terugkomen in de aangekondigde brief over het toekomstbestendig maken van de acute zorg die voor de zomer naar de Kamer
gestuurd zal worden?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
plannen van de Minister1 met betrekking tot bekostiging van de geboortezorg in Nederland. Kwaliteit van zorg en samenwerking tussen
zorgverleners staat wat betreft deze leden centraal en hiertoe hebben zij
nog enkele vragen.
De leden van de D66-fractie lezen dat een compromis is gezocht tussen de
veldpartijen door ervoor te kiezen om de twee bekostigingsvormen naast
elkaar te laten bestaan. Hierbij is gekozen om geen stip op de horizon te
zetten, in tegenstelling tot het advies van de Nederlandse Zorgautoriteit
(NZa)2. Deze leden lezen in hetzelfde advies-rapport dat veldpartijen
vrezen dat door het ontbreken van een dergelijk uitgangspunt, er stilstand
of zelfs achtergang ontstaat bij het verder implementeren van integrale
bekostiging. Kan de Minister toelichten welke mogelijke knelpunten of
gevaren kunnen ontstaan door het ontbreken van een stip op de horizon?
Kan de Minister aangeven welke stappen hij voornemens is te zetten of
reeds heeft gezet om de voorziene knelpunten en potentiële gevolgen te
voorkomen?
Genoemde leden zijn van mening dat verbetering van de kwaliteit van
zwangerschap- en geboortezorg leidend moet zijn in het maken van
beleidskeuzes in vormen van bekostiging. Deze leden lezen in de brief dat
hoewel in de evaluatie van de NZa duidelijke kwaliteitsverbetering
ontbreekt (minstens in stand houden), de Minister de conclusie trekt dat
het functioneren in een IGO vooruitgang lijkt te betekenen. Kan de
Minister hier verder op ingaan? Kan de Minister aangeven op basis van
welke onderzoeken en signalen uit het veld hij deze conclusie trekt? Kan
de Minister aangeven hoe de kwaliteit in beide bekostigingsvormen zal
worden gemonitord?
De leden van de D66-fractie herkennen dat Nederland een unieke cultuur
en zorgsysteem hebben als het gaat om zwangerschap- geboortezorg.
Toch zijn zij benieuwd of er andere landen zijn die tegen dezelfde
problematiek aanlopen en welke lessen Nederland van andere (Europese)
landen kan leren.
Deze leden constateren dat verschillende veldpartijen, waaronder de
Nederlandse Patiëntenfederatie en de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV), zorg hebben dat integrale bekostiging
leidt tot minder keuzevrijheid voor de patiënt. De Minister deelt deze zorg
niet, zo lezen deze leden in de brief van de Minister. Kan de Minister
aangeven of, en zo ja, hoe hij voornemens is om keuzevrijheid te
monitoren? Kan de Minister daarbij ook aangeven hoe samen beslissen
nadrukkelijk een plek krijgt in het monitoren van beide bekostigingsvormen?

1
2

Kamerstuk 32 279, nr. 221.
NZa, 9 september 2020, «Advies toekomst bekostiging integrale geboortezorg»
(https://puc.overheid.nl/nza/doc/PUC_319855_22/1/).

3

De leden van de D66-fractie zijn geschrokken van de verdeeldheid in het
veld. Kan de Minister aangeven welke gevaren hiermee ontstaan in de
kwaliteit van zorg voor patiënten? Kan de Minister toelichten welke
plannen hij verder heeft om deze verdeeldheid terug te dringen en
samenwerking te bevorderen?
De leden van de D66-fractie lezen met interesse dat de Minister advies bij
de NZa uitvraagt naar aanleiding van de motie Paulusma3 over bekostiging van (telefonische) talentolk in de geboortezorg. Kan de Minister de
Kamer informeren over de voortgang van deze uitvraag en kan de
Minister aangeven binnen welke termijn de tijdelijke oplossing kan
worden ingezet?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief over de bekostiging van de integrale geboortezorg.
Genoemde leden zijn voorstander van integrale geboortezorg en een
passende bekostiging is daarbij essentieel. Nu gekozen is voor twee
vormen van bekostiging hebben deze leden daarover een paar vragen en
opmerkingen.
Genoemde leden snappen het compromis in de vorm van een tweesporenbeleid dat de Minister voor ogen heeft. Degenen die tijdens de
experimentele fase succesvol met integrale bekostiging hebben gewerkt,
moeten hiermee kunnen doorgaan. Het afzonderlijk bekostigen van een
coördinerende functie voor samenwerking bij de monodisciplinaire
variant, is in de ogen van deze leden ook een goede stap. Wel krijgen
genoemde leden graag een overzicht in de verdeling tussen geboortezorgorganisaties die werken volgens de integrale bekostiging en die werken
volgens de monodisciplinaire bekostiging. Tevens willen zij weten hoe dit
landelijk verspreid is. Komt de ene vorm meer voor in de regio of in de
grote steden bijvoorbeeld? Wat zijn de verschillen in administratieve
lasten tussen de twee bekostigingsvormen?
De leden van de PVV-fractie vragen of met het tweesporenbeleid nu de
knelpunten worden weggenomen die in het verleden zijn geconstateerd
door de stuurgroep Zwangerschap en Geboorte. Brengt dit tweesporenbeleid niet nieuwe knelpunten naar boven gezien ook de weerstand van
sommige veldpartijen tegen integrale bekostiging? Genoemde leden
constateren een verharding van de standpunten van voor- en tegenstanders van de integrale geboortezorg. Hoe gaat de Minister deze
partijen bij elkaar brengen?
Deze leden vragen zich af of integrale bekostiging gevoeliger is voor
fraude. Monodisciplinaire bekostiging is immers heel transparant, elke
verrichting wordt gedeclareerd en is goed controleerbaar. Bij de integrale
bekostiging is dat niet het geval, er volgt een declaratie voor een gehele
behandeling en wie wat krijgt uit deze zak met geld wordt achter de
voordeur besloten. Zijn er voldoende waarborgen dat integrale bekostiging geen kostenstijging door mogelijk frauduleuze declaraties oplevert?
Genoemde leden zijn altijd heel kritisch op de niet-transparante wijze van
declareren in de tweede lijn middels Diagnose Behandelcombinaties
(DBC’s), de oorsmeergate staat deze leden nog op het netvlies. Zij zien
niet graag dat dit soort praktijken ook in de eerste lijn mogelijk gemaakt
gaan worden. Graag ontvangen deze leden hierop een reactie.

3

Kamerstuk 35 925 XVI, nr. 50.

4

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het besluit van de Minister inzake de toekomstige bekostiging van de
geboortezorg. Daarbij begrijpen zij het zo dat de Minister voornemens is
de huidige monodisciplinaire bekostiging voort te zetten en het huidige
experiment integrale bekostiging per 1 januari 2023 op te nemen in de
reguliere bekostiging. Klopt dat? Genoemde leden hebben tijdens de
procedurevergadering eerder gevraagd of de datum van 1 januari 2023 de
NZa voldoende tijd geeft dit in te regelen. Denkt de Minister dat dit
haalbaar/realistisch is?
De Minister stelt expliciet in de brief dat er niet een vorm van bekostiging
leidend zal zijn. De reacties van belangenorganisaties zijn niet allemaal
positief op dit voorstel, hierbij is er een veel voorkomend gevoelen dat zij
gedwongen worden om over te gaan tot integrale bekostiging. Hoe weegt
de Minister dit punt?
Dan lezen de leden van de CDA-fractie ook dat de NZa de ontwikkelingen
rondom de bekostiging van geboortezorg nauwgezet monitort. Het lijkt
hen goed bij de bekostiging van geboortezorg een vinger aan de pols te
houden. Wordt dan ook gemonitord of de twee verschillende financieringsopties door zorgverzekeraars worden aangeboden? Vervolgens
vragen genoemde leden of er bij de uitwerking door de NZa ook rekening
mee wordt gehouden dat monodisciplinaire bekostiging of integrale
bekostiging ook in bepaalde regio beter of juist minder goed kan werken.
Heeft de integrale bekostiging nog effect op het programma Kansrijke
start?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
Voor de leden van de PvdA-fractie staat kwalitatief goede zorg voor
moeder en kind centraal. Het streven van de Minister om kwaliteit en
samenwerking binnen de geboortezorg te verbeteren, kunnen zij dus
onderschrijven. Zij vragen zich wel af of de voorgestelde bekostiging
daadwerkelijk zorgt voor betere samenwerking en kwaliteit. Dit leidt tot
enkele vragen over het gemaakte besluit.
Genoemde leden hebben vernomen dat grote stappen gezet zijn in het
verbeteren van de samenwerking tussen partijen in de geboortezorg. Dit
was, ook volgens deze leden, hard nodig. Zij hebben vragen over de rol
van IGO’s in het verbeteren van samenwerking. Is de samenwerking
binnen de regio, ook buiten de IGO’s om, niet zodanig verbeterd dat de
noodzaak van IGO’s voor betere samenwerking beperkt is? Deze leden zijn
benieuwd welke concrete verbeteringen in de samenwerking nog geboekt
moeten worden bij zorgaanbieders die werken met monodisciplinaire
bekostiging. De Minister geeft aan dat hij de monodisciplinaire bekostiging wil door ontwikkelen. Hoe wil de Minister dit doen? Kan de Minister
daar concrete acties voor noemen? De leden van de PvdA-fractie
begrepen dat bij IGO’s kosten in praktijk vaak nog steeds monodisciplinair
worden verdeeld. Strookt dit met het beeld van de Minister? Zo ja, wat
voegt een IGO dan toe tegenover het monodisciplinaire systeem? De
leden van de PvdA-fractie lezen in de brief van de Minister dat met IGO’s
de kwaliteit van zorg minstens gelijk is gebleven en de kosten minder hard
zijn gestegen. Is het doel van de integrale bekostiging om de zorgkosten
te bedwingen?
Een groot goed in de Nederlandse geboortezorg is de keuzevrijheid van
zwangere vrouwen. De voorgestelde bekostiging mag deze keuzevrijheid
niet in de weg staan. Volgens veel verloskundigen bedreigt de integrale

5

bekostiging echter wel de positie van de vrijgevestigde verloskundige. Is
het de ambitie van de Minister om op lange termijn alleen nog integrale
bekostiging van geboortezorg aan te bieden? Kunnen wat de Minister
betreft de twee bekostigingsvormen ook structureel naast elkaar blijven
bestaan? Zijn er andere gebieden van zorg waar twee bekostigingsvormen
naast elkaar bestaan? Zo ja, kunnen in die gevallen deze twee bekostigingsvormen ook langere tijd goed naast elkaar fungeren? Welke rol heeft
de zorgverzekeraar in de bekostigingskeuze van ziekenhuis en verloskundigen? Kunnen verzekeraars besluiten om enkel nog IGO’s te contracteren? Zo ja, wat zou dit betekenen voor verloskundigen die via een
monodisciplinair systeem bekostigd worden? Is de Minister bereid om de
keuzevrijheid van zwangere vrouwen bij beide bekostigingsmethodes
goed te monitoren?
De leden van de PvdA-fractie maken zich zorgen over de positie van de
verloskundigen in relatie tot de ziekenhuizen bij IGO’s. Bij IGO’s zullen
ziekenhuis en verloskundigen samen de bekostiging moeten organiseren.
De relatie tussen ziekenhuizen en verloskundigen wordt echter door
sommigen als ongelijkwaardig ervaren. Hoe borgt de Minister de
gelijkwaardigheid van de verschillende partijen in een IGO? Een IGO heeft
enkel een ziekenhuis en één verloskundigenpraktijk nodig. Ziekenhuizen
zouden zo ook bepaalde verloskundigenpartijen kunnen weren uit een
IGO. Herkent de Minister dit beeld? Welke mogelijkheden ziet de Minister
om meer ondersteuning te bieden bij de vormgeving van IGO’s? is de
Minister bereid om de positie van verloskundigen en ziekenhuizen in
IGO’s te blijven monitoren om zo te verzekeren dat geen van beide
partijen aan het kortste eind trekt?
Genoemde leden zijn benieuwd naar de organisatie van IGO’s. Zeker in
gebieden met meer ziekenhuizen (die mogelijk niet met elkaar willen
samenwerken) of in regio’s waar praktijken samenwerken met meer
ziekenhuizen, zijn deze leden bezorgd over de vormgeving van IGO’s. Wat
kan de Minister zeggen over de organisatie van de IGO’s in een complexer
zorglandschap? Ziet de Minister barrières om dit goed te organiseren?
Wat kan de Minister doen om de organisatie van IGO’s, juist in
complexere situaties, in goede banen te leiden?
Deze leden geven veel prioriteit aan het verminderen van administratieve
lasten in de zorg. Zij zijn blij dat het spoorboekje binnen het KPMG-traject
oplossingsrichtingen geeft om de administratieve lasten bij integrale
bekostiging te verbeteren. Het is voor deze leden zaak dat de oplossingsrichtingen zo snel mogelijk worden uitgevoerd. Wanneer verwacht de
Minister alle acties uit het spoorboekje belegd te hebben? De Minister
geeft aan dat het bij sommige oplossingsrichtingen nog bepaald moet
worden waar ze belegd kunnen worden. Is het uitdagend om de juiste
partijen hiervoor te vinden? Zo ja, waarom?
De leden van de PvdA-fractie moedigen het bekostigen van tolken voor
anderstaligen in de verloskunde en kraamzorg van harte aan. De Minister
geeft aan ruim de tijd nodig te hebben om dit voorstel uit te werken. Kan
de Minister meer duidelijkheid geven over het verwachte tijdspad?
Wanneer verwacht de Minister dat de NZa een advies kan geven over een
tijdelijke oplossing? En wanneer wil de Minister een structurele oplossing
met de Kamer delen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-factie hebben kennisgenomen van de brief van de
Minister en hebben daarbij nog enkele vragen. Zij lezen dat de Minister
schrijft dat «om te komen tot integrale, passende zorg is de samenwerking

6

vanuit gelijkwaardigheid tussen alle geboortezorgprofessionals van
essentieel belang.» Kan de Minister toelichten hoe die gelijkwaardigheid
zich op dit moment uit? Hoe kan deze gelijkwaardigheid nog verbeterd
worden, ook met het oog op de mogelijke verandering in de bekostigingssystematiek?
Genoemde leden constateren dat onder de ambtsvoorganger van de
Minister is toegezegd dat het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport regie zou nemen op het dossier van bekostiging. Tegelijkertijd
constateren deze leden dat er nog steeds verdeeldheid is in het veld. Kan
de Minister aangeven hoe dit komt? Welke stappen in het «nemen van
regie» zijn gezet, en waar hebben die toe geleid? Is de Minister nog steeds
van plan om de toezegging van zijn voorganger uit te voeren?
De leden van de SP-fractie brengen de aangenomen motie Van Gerven
Bergkamp4 in herinnering, en het deel van het dictum waarin verzocht
wordt om ruimte te creëren van partijen om tot een gemeenschappelijk
beeld te komen. Welke stappen zijn daarin gezet en wat is het resultaat
daarvan geweest? Is het voor de Minister een optie geweest om – nu blijkt
dat er geen gemeenschappelijk beeld is – het experiment verder te
verlengen en in gesprek te blijven om partijen bij elkaar te brengen? Zo
nee, waarom niet?
Genoemde leden zijn benieuwd of de optie van het experiment niet
regulier maken ook verkend is. Indien deze discussie heeft plaatsgevonden, kan de Minister – eventueel onderbouwd met stukken – toelichten
hoe die discussie is gegaan? Indien deze discussie niet heeft plaatsgevonden, waarom is dat niet gebeurd?
De leden van de SP-fractie vragen specifiek aandacht voor de petitie
Noodalarm Geboortezorg. Bij het opstellen van deze inbreng is de petitie
bijna 130.000 keer ondertekend. Kan de Minister ingaan op wat dit voor
hem en het voornemen om tot een integrale bekostiging te komen
betekent? Heeft de Minister contact gehad met de initiatiefnemers van de
petitie, en zo ja, hoe is dat contact verlopen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie hebben met interesse kennisgenomen
van het besluit van de Minister om met twee reguliere vormen van
bekostiging te werken in de geboortezorg. Hoewel zij het voornemen van
de Minister in een sterk gepolariseerd zorgveld begrijpen, hebben zij nog
wel een aantal vragen en zorgen.
De eerste vraag die deze leden hebben, is of er andere vormen van zorg
zijn waarbinnen twee reguliere vormen van bekostiging mogelijk zijn of
zijn geweest. Zij vragen zich ook af wat de ervaringen daarmee zijn en hoe
dat is meegenomen in het besluit.
Over het nut en de noodzakelijkheid van de integrale bekostiging hebben
genoemde leden ook nog een vraag. Want in hoeverre is integrale
bekostiging nodig om een IGO te financieren? Kan een IGO niet ook uit de
voeten met een monodisciplinaire bekostiging, waarbij de IGO dan alle
losse handelingen declareert? Is de samenwerking buiten IGO-regio’s ook
niet dusdanig verbeterd dat integrale bekostiging eigenlijk niet meer
nodig is? Daarnaast vragen de leden van de GroenLinks-fractie of met
integrale bekostiging ook een stap naar populatiebekostiging kan worden
gemaakt in de hele regio voor geboortezorg.
4

Kamerstuk 29 323, nr. 151.

7

Genoemde leden vragen wat nu precies de effecten zijn van het
compromis. De Minister heeft eigenlijk zelf niet gekozen voor de integrale
bekostiging of de monodisciplinaire bekostiging. Maar kan dit er ook toe
leiden dat het dan uiteindelijke de zorgverzekeraar is die de keuze maakt,
door alleen nog de IGO of de verloskundigen te contracteren? Hoe is de
keuzevrijheid van vrouwen gewaarborgd als verzekeraars besluiten om
enkel IGO’s te contracteren? Zit daar nog een verschil voor vrouwen die
een natura of een restitutiepolis hebben? Is de Minister bereid om, indien
het voornemen een daadwerkelijk besluit wordt, de keuzevrijheid
zorgvuldig en blijvend te monitoren met patiëntenorganisaties? Welke
stappen heeft de Minister in gedachten als keuzevrijheid afneemt, zonder
dat kwaliteit toeneemt? Heeft de Minister een marktanalyse te laten
maken om de effecten van de beslissing duidelijker in beeld te brengen?
Zo nee, is de Minister hiertoe bereid?
De leden van de GroenLinks-fractie hebben ook een zorg met betrekking
tot de marktmacht van IGO’s. De Minister adresseert in de brief al kort de
mogelijkheid voor ziekenhuizen om met een (klein) deel van de verloskundigen een IGO te beginnen. Deze leden zijn bang dat ziekenhuizen dan
alsnog de keus kunnen maken voor een van de twee vormen van
bekostiging in een regio, zelfs als daar weinig draagvlak voor is. De
Minister geeft aan dat voor een IGO redelijke en transparante toetredingseisen moeten gelden, net als bij Verloskundige samenwerkingsverbanden
(VSV’s). Tegelijkertijd zijn er ook signalen dat niet in alle regio’s alle
partijen tevreden zijn met de samenwerking na de start van de IGO. Krijgt
de Minister deze signalen ook en hoe beoordeelt hij deze? Heeft de
Minister een beeld van de toetredingseisen en in hoeverre deze transparant en redelijk zijn?
Genoemde leden lezen ook dat de NZa de oprichting van nieuwe IGO’s
goed zal monitoren. Met oog op het bovenstaande vragen zij de Minister
wat de mogelijkheden zijn van de toezichthouders als toch blijkt dat
verloskundigen uit de markt worden gedrukt door IGO’s. Hoe wil de
Minister ervoor zorgen dat er een gelijk speelveld blijft tussen IGO’s en
verloskundigen?
Op welke wijze is bestuurlijk overleg geweest met de Brancheorganisatie
BO Geboortezorg, de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), de
KNOV en de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie
(NVOG)? Het zorgveld lijkt sterk verdeeld, terwijl juist meer samenwerking
nodig is in de geboortezorg. Daarvoor is het ook belangrijk dat de
besluiten worden gedragen in het veld. De voornoemde leden vragen
wanneer over deze beslissing is gesproken met de verschillende partijen
en wat de posities van de verschillende partijen waren ten opzichte van
het voorgestelde compromis.
Met betrekking tot het verbeteren van de monodisciplinaire bekostiging
en de doorontwikkeling daarvan, hebben genoemde leden ook nog een
vraag. Welke acties worden concreet ingezet om de monodisciplinaire
bekostiging door te ontwikkelen?
Tot slot lazen de leden van de GroenLinks-fractie in de brief van de
Minister ook nog een stukje over tolken in de geboortezorg. Binnen welke
termijn kan de Minister meer helderheid geven over of en hoe de NZa een
tijdelijke, snellere oplossing voor bekostiging van tolken voor anderstaligen kan realiseren? Welke partijen zullen daarbij worden betrokken? Hoe
zit het met tolkvoorzieningen binnen de geboortezorg voor doven en
slechthorenden? Is er voor deze groep wel een gebarentolk of schrijftolk
beschikbaar?

8

Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport over passende bekostiging voor integrale geboortezorg. Deze leden
merken op dat het onderwerp een lange geschiedenis kent en dat het
experiment voor integrale bekostiging van geboortezorg is ingegeven
vanuit het streven de kwaliteit van zorg voor moeder en kind te verbeteren. Zij concluderen dat na de eerdere verlenging van het experiment
met een jaar, nu een beslissing nodig is over de verdere bekostiging van
de gevormde integrale geboortezorgorganisaties omdat deze anders per
1 januari 2023 stopt. Zij vragen of dit inderdaad betekent dat zonder een
passend besluit over verdere bekostiging deze IGO’s zouden ophouden te
bestaan.
Genoemde leden lezen met instemming dat de Minister afstapt van het
voornemen om tot een vorm van bekostiging te komen. Zij lezen dat de
Minister twee parallelle sporen bewandelt om te komen tot een beter
passende bekostiging, waarbij de monodisciplinaire bekostiging mogelijk
blijft ook na 2028. Deze leden vragen of de keuzevrijheid van zwangeren
en het behoud van eerstelijnsverloskundigen uitgangspunt zijn bij het
verder doorontwikkelen van de huidige bekostiging richting passende
bekostiging.
Vanuit de beroepsgroep zijn veel zorgen geuit over het mogelijk blijven
van de thuisbevalling. De leden van de ChristenUnie-fractie zijn van
mening dat onnodige hospitalisering van de geboortezorg voorkomen
moet worden en vragen de Minister in het licht van de toekomst met een
toenemende zorgvraag of hij dit deelt.
Zij vinden het belangrijk dat de keuzevrijheid van de zwangere vrouw en
de kwaliteit van zorg geborgd worden, ook na invoering van het voorgenomen besluit. Daarnaast is het voor deze leden belangrijk dat geboortezorg, net als andere zorg, zoveel mogelijk dichtbij wordt geboden.
Genoemde leden horen de zorgen van verloskundigen dat hun positie in
de eerste lijn onder druk zou komen te staan. De Minister vraagt de NZa
om de verschuiving van de tweede en eerste lijn te monitoren en indien
nodig te laten onderzoeken of aanvullende maatregelen nodig zijn. Welke
waarborgen zijn er of is de Minister bereid om in te voeren om deze
eventuele verschuiving voor te zijn? Hoe frequent monitort de NZa? Is de
Minister bereid de Kamer hierover jaarlijks te informeren?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen om een nadere uitwerking
van de stappen die de Minister van plan is te zetten om de huidige
bekostiging door te ontwikkelen richting passende zorg. Zij vragen de
Minister om daarbij alle betrokken partijen te blijven betrekken. Zij vragen
ook hoe de onrust die is ontstaan bij eerstelijnsverloskundigen en
kraamverzorgenden zal worden weggenomen en welke rol de Minister ziet
voor de brancheverenigingen.
Ten aanzien van de bekostiging van talentolken in de verloskunde en
kraamzorg vragen genoemde leden of op korte termijn duidelijkheid komt
over de (tijdelijke) oplossing voor het financieren van tolken. Zij vragen of
het nog mogelijk is dat er per 1 januari 2023 een regeling is, zeker nu het
budgettair beslag verwaarloosbaar zal zijn.

9

Vragen en opmerkingen van de leden van de JA21-fractie
De leden van de JA21-fractie nemen met interesse kennis van de
voorgenomen besluitvorming rondom de bekostiging van integrale
geboortezorg waarover de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport de Kamer per brief van 21 maart 2022 informeert.
De Minister is voornemens de monodisciplinaire bekostiging te willen
doorontwikkelen naar een beter passende bekostiging. De leden van de
JA21-fractie vragen of door het compromis van twee bekostigingssystemen monodisciplinaire bekostiging (in te verbeteren vorm) een rem kan
vormen op (integraal te bekostigen) samenwerking in een IGO. Ook zijn zij
benieuwd of de wijze van bekostiging (monodisciplinair of integraal) in de
praktijk verschil gaat maken voor de soort geboortezorg (aanbodkant) en
de keuzevrijheid (vraagkant). Hierbij in aanmerking nemend dat aan de
wettelijke keuzevrijheid niet wordt getornd, zoals de Minister schrijft.
Bij de verkenning naar een beter passende bekostiging hoort ook het
bekostigen van samenwerking tussen partijen die bij de geboortezorg zijn
betrokken en het stimuleren van verdere samenwerking. Genoemde leden
zijn benieuwd welke partijen het betreft, op welke wijze deze samenwerking wordt gestimuleerd, hoe de monitoring wordt opgezet om zicht te
houden op deze samenwerking en op welke wijze de evaluatie plaatsvindt.
De Minister trekt op basis van onderzoeken en signalen uit het veld de
conclusie dat het algemene beeld is dat het functioneren in een IGO
vooruitgang lijkt te betekenen. De verbeterde samenwerking tussen
beroepsgroepen maakt kwaliteitsverbetering, substitutie en taakherschikking mogelijk. Ook maken zorgverzekeraars en IGO’s vaker en
gemakkelijker kwaliteitsafspraken met elkaar dan met monodisciplinaire
aanbieders. De leden van de JA21-fractie vragen of deze bevindingen
mede zijn toe te schrijven aan de hand van inbreng van zorgprofessionals
van buiten de IGO’s en zorgverzekeraars. Tevens vragen zij zich af of
cliënten zijn bevraagd naar hun ervaringen.
De Minister schrijft dat de positie van de eerstelijnsverloskundige niet ter
discussie staat en dat deze juist door samenwerking met de tweede lijn
moet worden versterkt om onnodige hospitalisering van de geboortezorg
te voorkomen. Genoemde leden verzoeken de Minister in te gaan op de
vraag waarom deze op zichzelf heldere insteek desondanks nog altijd tot
zoveel scepsis en twijfel blijft leiden bij verloskundigen, die graag
vasthouden aan de monodisciplinaire benadering. Dit ook vanuit de
constatering vanuit het veld dat het gesprek over de integrale bekostiging
volgens direct betrokkenen verhardt, waarbij de dialoog uit het zicht dreigt
te raken.
Een taalbarrière mag niet in de weg staan aan adequate zorg. De Minister
geeft aan dat een structurele lange termijn-oplossing voor het financieringsvraagstuk van tolken tijd zal vergen. De leden van de JA21-fractie
vragen de Minister of hij uitsluitsel kan geven binnen welke termijn de
NZa kan adviseren met betrekking tot een tijdelijke, snellere bekostiging.
Is de Minister bereid betrokken partijen financiële middelen beschikbaar te
stellen ten behoeve van adequate implementatie? Met dank voor de
aanstaande beantwoording is dit de inbreng van de leden van de fractie
van JA21 op de brief van de Minister.

10

Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Minister over passende bekostiging voor integrale geboortezorg. Zij delen
de opvatting van de Minister dat een besluit nodig en gewenst is.
Tegelijkertijd zien zij dat de positie van veldpartijen zeer uiteen loopt. Zij
maken graag van de gelegenheid gebruik om over het besluit een aantal
vragen te stellen.
De leden van de SGP-fractie constateren dat aan het besluit van de
Minister een traject van jaren vooraf is gegaan. Zij begrijpen dat de
gehoopte consensus met alle partijen uit het veld niet bereikt is. Zij vragen
de Minister of hij van oordeel is dat het draagvlak voor het besluit dat hij
nu neemt voldoende is. Wat zijn de consequenties van het gebrek aan
draagvlak bij sommige veldpartijen voor de beoogde doelen: de verbetering van de samenwerking tussen organisaties en verbetering van de
zorg?
In de beslisnota lezen de leden van de SGP-fractie dat er onjuiste beelden
leven in het veld, wat mogelijk door recente brieven van veldpartijen aan
de Kamer ook een verkeerd beeld geeft bij Kamerleden. Deze leden
vragen de Minister om zo precies mogelijk aan te geven welke informatie
die aan Kamerleden is verstrekt, onjuist zou zijn. Klopt bijvoorbeeld het
beeld dat de geboortezorg in de komende jaren «gecentraliseerd» zal
gaan worden? Kan de Minister zijn antwoord toelichten?
De leden van de SGP-fractie vragen de Minister in dit kader nader te
reageren op de zorgen van het platform Noodalarm Geboortezorg.
Genoemde leden vragen de Minister aan te geven welke gevolgen het
voorgenomen besluit om de integrale bekostiging regulier te maken heeft
voor eerstelijns verloskundigen. Voorziet de Minister dat de verloskundige
in de wijk na verloop van tijd zal verdwijnen? Zo nee, kan de Minister dat
toelichten? Welk waarborgen treft de Minister om dit te voorkomen? Hoe
verklaart de Minister überhaupt het bestaan van de zorg dat dit zal
gebeuren?
De leden van de SGP-fractie vragen vervolgens hoe met het invoeren van
de integrale bekostiging gewaarborgd wordt dat zwangere vrouwen ook
in de toekomst kunnen blijven kiezen voor een verloskundige met dezelfde
levensovertuiging of achtergrond. Blijft daar wat de Minister betreft
ruimte voor en hoe wordt dat gewaarborgd?
Deze leden lezen dat er twee sporen komen voor de financiering. Ze
begrijpen dat dit nadrukkelijk een compromis is. Het eerste spoor maakt
integrale bekostiging een regulier alternatief. Het tweede spoor zet in op
doorontwikkeling van de huidige (monodisciplinaire) bekostiging richting
passende bekostiging. De leden van de SGP-fractie vragen of voor die
doorontwikkeling een einddoel is bepaald. Wat verstaat de Minister onder
passende bekostiging en wat betekent dat concreet in de praktijk?
Genoemde leden maken uit de brief op dat een uitgangspunt uit het
rapport van Common Eye is dat samen organiseren nodig is en dat dit
niet vrijblijvend kan zijn. Zij lezen dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en Berenschot dezelfde conclusies trekken. Zij
vragen de Minister om toe te lichten wat dit concreet in de praktijk
betekent voor partijen in de geboortezorgketen.

11

Vragen en opmerkingen van het lid van de BBB-fractie
Het lid van de BBB-fractie heeft met interesse kennisgenomen van de brief
van de Minister inzake de integrale bekostiging geboortezorg. De Minister
is erg enthousiast over de integrale bekostiging, maar het genoemde lid
heeft hier wel wat bedenkingen bij. De Kamerbrief lijkt geschreven vanuit
de invalshoek van organisaties die integrale geboortezorg bieden. Het
belang van organisaties die dat niet doen, blijft echter onderbelicht.
Het lid van de BBB-fractie merkt op dat juist bijvoorbeeld de zelfstandige
verloskundigen aan de bel trekken. Zij merken nu al, tijdens de periode
van het experiment, dat zij ondergesneeuwd raken. Dat de IGO’s extra
eisen stellen aan de patiënten die vanuit een zelfstandige verloskundige
praktijk komen. Zo kreeg het lid melding dat patiënten vanuit een
zelfstandige praktijk bij de IGO niet in aanmerking komen voor lachgassedatie. Ook andere signalen wijzen erop dat sprake is van op zijn minst
misbruiken van de (machts)positie van de IGO. Het lid van de BBB-fractie
vindt dit zeer zorgelijk en vindt dat de vrije keuze voor de patiënt voorop
moet staan. Heeft dit soort signalen de Minister niet bereikt? Indien wel:
waarom is dit dan niet meegenomen? Indien niet: wat gaat de Minister
doen om dit soort signalen goed in beeld te krijgen?
Het genoemde lid meent dat integrale bekostiging een goed instrument
kan zijn, maar dat dit niet moet leiden tot een machtspositie voor IGO’s of
het dwingen van zelfstandigen in het vormen van een IGO. Zij geeft aan
dat op veel locaties uitstekend wordt samengewerkt zonder dat dit in de
vorm van een IGO gebeurt. Wat het lid betreft moet deze keuzevrijheid
zowel voor de zelfstandige als voor de zwangere bovenaan staan. Hoe
gaat de Minister waarborgen dat daadwerkelijk sprake is van keuzevrijheid? Hoe gaat de Minister deze keuzevrijheid monitoren?
Het lid van de BBB-fractie heeft vernomen dat nu al sprake is van
concurrentie door nieuw opgerichte IGO’s vanuit de tweedelijns zorg die
de concurrentie aangaan met eerstelijnszorg, die op hun beurt de
tweedelijnszorg niet kunnen bieden. Niet alleen gaat dit ten koste van
kleine zelfstandigen maar mogelijk ook van de kwaliteit van zorg. Beiden
zijn punten van zorg voor het genoemde lid. Het bieden van kwalitatief
goede zorg zou leidend moeten zijn. Hoe gaat de Minister de kwaliteit van
zorg garanderen? Daarnaast ontstaat de situatie dat een ziekenhuis de
hele integrale zorg inkoopt en declareert, waarbij de eerstelijnszorgverleners op hun beurt weer bij het ziekenhuis moeten declareren. In die
situatie is de kans groot dat dit leidt tot een slechtere uitgangspositie voor
de eerstelijnszorgverlener. Graag ontvangt het lid een reactie van de
Minister daarop.
Het genoemde lid kan zich niet aan de indruk onttrekken dat de Minister
de geluiden van organisaties of personeel die niet blij zijn met de
voorgenomen wijziging, naast zich heeft neergelegd. Wat heeft de
Minister gedaan om hen tegemoet te komen? Heeft de Minister hun
zorgen serieus genomen en hoe dan? Verder vraagt het lid van de
BBB-fractie wat het onderliggende kostenplaatje is bij deze wijziging.
Genoemd lid is er voorstander van dat de Minister terughoudend is met
de integrale bekostiging en eerst eens goed kijkt naar de mogelijke
nadelige effecten. Het lid van de BBB-fractie ziet graag dat het mogelijk
blijft om zelfstandige te zijn binnen de eerstelijnsgeboortezorg.
II. Reactie van de Minister

12