Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2507
Vragen van de leden Van Nispen (SP) en Kuiken (PvdA) aan de Minister van
Justitie en Veiligheid over het ontbreken van een meldpunt voor slachtoffers
en familieleden van sektes (ingezonden 12 maart 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
17 april 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020,
nr. 2333.
Vraag 1
Wat is uw reactie op de uitzending van EenVandaag over de problematiek van
sektes, de zorgen van slachtoffers en familieleden en het ontbreken van één
meldpunt voor sekteproblematiek?1
Antwoord 1
Het kabinet onderkent dat binnen Nederland gesloten gemeenschappen zijn
waarbinnen misstanden, waaronder strafbare feiten, plaatsvinden. Slachtofferschap kan op individueel niveau en voor direct betrokkenen een grote
impact hebben; het is dan ook van belang dat meldingen en aangiftes goed
en zorgvuldig worden opgepakt.
Uit de in de uitzending aangehaalde voorbeelden blijkt dat misstanden en
strafbare feiten gemeld kunnen worden bij de daartoe aangewezen instanties,
en ook door hen opgepakt worden.
Vraag 2
Erkent u dat het bijzonder ongelukkig is dat juist nu Sektesignaal zeer tegen
onze zin is opgeheven, nu blijkt dat in het jaar 2019 de meeste meldingen van
sektes zijn binnengekomen?
Antwoord 2
Ik kan deze conclusie niet onderschrijven. Uit het jaarverslag 2019 van
Sektesignaal komt naar voren dat Sektesignaal in 2019 267 keer is gebeld. Dit
heeft geleid tot 103 dossiers waarin melding werd gedaan van misstanden
en/of strafbare feiten. Sektesignaal deelde deze informatie niet met de
opsporing, maar melders kregen wel het advies om melding of aangifte te
1

ah-tk-20192020-2507
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Eenvandaag, 10 maart 2020: Meerderheid Tweede Kamer wil meldpunt sektes terug: «Meer dan
8.000 volgelingen in Nederland kunnen nergens meer terecht» https://eenvandaag.avrotros.nl/
item/meerderheid-tweede-kamer-wil-meldpunt-sektes-terug-meer-dan-8000-volgelingen-innederland-kunnen/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

doen en werden waar mogelijk rechtstreeks in contact gebracht met de
betreffende instantie. Op basis van deze cijfers moet ik concluderen dat het
aantal meldingen bij Sektesignaal de afgelopen jaren redelijk constant is
geweest.2
Vraag 3
Wist u dat op dit moment slachtoffers van sektes en hun naasten bij de balies
van politiebureaus door onvoldoende kennis en expertise niet voldoende
gehoord en geholpen worden? Wat vindt u daarvan?
Antwoord 3
Het beeld dat slachtoffers en naasten niet voldoende gehoord en geholpen
worden herken ik niet. In de door u aangehaalde uitzending wordt dat beeld
ook niet door feiten gestaafd. Organisaties als Slachtofferhulp kunnen
ondersteuning bieden bij de verwerking van strafbare gedragingen. Indien
gewenst kunnen ggz-instellingen geestelijke gezondheidszorg bieden.
Vraag 4
Wist u dat op dit moment de auteur van een boek over sekteproblematiek
veel hulpvragen van familieleden van slachtoffers van sektes ontvangt, wat er
op duidt dat het wegbezuinigen van het Meldpunt Sektesignaal voor een
leemte heeft gezorgd?
Antwoord 4
Het oorzakelijk verband in uw vraagstelling vermag ik niet te zien. Sektesignaal heeft zich de afgelopen jaren vooral gericht op het doorverwijzen van
slachtoffers naar de verschillende behandelende instanties. Deze telefonische
functie is de afgelopen jaren omgebouwd naar een online verwijsfunctie.
Vraag 5
Op welke wijze en op welke termijn zal de aangenomen motie-Van Nispen
(Kamerstuk 31 015, nr. 189) worden uitgevoerd, nu een grote Kamermeerderheid de regering heeft verzocht zich ervoor in te spannen dat slachtoffers van
sektes en hun familieleden zo veel mogelijk bij één herkenbaar punt
terechtkunnen voor hulp en doorverwijzing en waar signalen van sektes
samenkomen, en de Kamer hierover te informeren?
Antwoord 5
Naar aanleiding van de motie Van Nispen heb ik het WODC verzocht een
onderzoek uit te voeren waarbij bezien wordt of het beëindigen van de
subsidie aan Sektesignaal heeft geleid tot een lacune in het beschikbare
instrumentarium van politie en andere instanties om te komen tot een
opvang van slachtoffers conform de daarvoor geldende uitgangspunten als
neergelegd in de Richtlijn minimumnormen slachtoffers (2012/29/EU). Met dit
onderzoek geef ik tevens uitvoering aan de motie Van Toorenburg/Van
Wijngaarden (31 015, nr. 183) over het versneld uitvoeren van een evaluatie.
Vraag 6
Bent u bereid het meldpunt Sektesignaal in de oude vorm terug te laten
keren, omdat hiermee slachtoffers en hun naasten een laagdrempelige
voorziening geboden kan worden die hulp biedt en doorverwijst, en dat de
mensen die ervaring, kennis en expertise hebben opgebouwd hier nu nog
steeds beschikbaar voor zouden zijn?
Antwoord 6
Nee, daar ben ik niet toe bereid. De politie en betrokken instanties in goed
staat zijn om misstanden en strafbare feiten aan te pakken.

2

Uit de jaarverslagen van Sektesignaal van de afgelopen jaren blijkt dat in 2018 209 meldingen
werden gedaan die leidden tot 81 (nieuwe) dossiers van meldingen van misstanden en/of
strafbare feiten. In 2017 zijn er 76 (nieuwe) dossiers opgemaakt waarbij melding is gemaakt van
misstanden en/of strafbare feiten. In 2016 werd in 78 van de 199 onderzochte cases melding
gedaan van een mogelijk strafbaar feit. In totaal meldden 78 melders 141 strafbare feiten. In
2015 registreerde Sektesignaal 57 casussen waarbij in veel gevallen melding werd gemaakt van
misstanden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 7
Kunt u deze vragen afzonderlijk en uiterlijk binnen twee weken beantwoorden?
Antwoord 7
Ik heb mijn best gedaan de antwoorden op de vragen zo spoedig als mogelijk
te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3