Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1024
Vragen van het lid Voordewind (ChristenUnie) aan de Staatssecretaris van
Justitie en Veiligheid over de achterstanden in de huisvesting van
statushouders bij gemeenten en het provinciale toezicht daarop (ingezonden
22 oktober 2020).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties), mede namens de Staatssecretaris van Justitie en
Veiligheid (ontvangen 7 december 2020).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van de achterstand bij het aanbieden van een woning
aan vergunninghouders door gemeenten en vindt u het oplopen van die
achterstand zorgelijk?
Antwoord 1
Ja, ik ben op de hoogte van de achterstand bij het aanbieden van een woning
aan vergunninghouders door gemeenten en ik vind het oplopen van die
achterstand zorgelijk. De cijfers over het voor- en achterlopen van elke
gemeente in Nederland op de taakstelling huisvesten vergunninghouders zijn
openbaar. Elke maand worden deze cijfer door het Ministerie van J&V
gepubliceerd en kunnen worden geraadpleegd op de site: https://
www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/huisvesting-asielzoekers-metverblijfsvergunning. Het al of niet verschoonbaar (verwijtbaar) zijn van de
achterstanden en daarmee de treden op de interventieladder, worden hier
niet genoemd. In het kader van het InterBestuurlijkToezicht is dat ter
beoordeling aan de toezichthouder (de provincie). Ik merk op dat gemeenten
de taakstelling in de eerste maanden van dit jaar aan het realiseren waren en
achterstanden die ze hadden per 1 januari 2020 aan het wegwerken waren.
Dit blijkt uit de maandelijkse resultaten die door het Ministerie van J&V
worden verspreid. Door met name factoren die Covid-19 gerelateerd waren
konden gemeenten de taakstelling op 1 juli 2020 niet volledig realiseren.
Daarnaast hadden enkele gemeenten nog steeds een achterstand op de
realisatie van de taakstelling hetgeen het gevolg was van een tekort aan
gekoppelde vergunninghouders in de periode(n) daarvoor.

ah-tk-20202021-1024
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 2
Kunt u een overzicht geven van het interbestuurlijk toezicht door de
provincies op gemeenten op dit terrein, uitgesplitst naar provincie en
gemeente, naar de verschillende treden op de interventieladder en naar het
tijdstip waarop de verschillende treden door de provincies zijn ingezet?
Antwoord 2
Het toezicht op de huisvesting van vergunninghouders door gemeenten is
belegd bij de provincie. Bij het niet halen van de taakstelling wordt een
interventieladder gehanteerd, waarbij in 6 stappen tot indeplaatsstelling
gekomen kan worden. Indeplaatsstelling is het op kosten van de gemeente
huisvesten van vergunninghouders. Deze interventieladder kent de volgende
zes treden:
De provincie signaleert bij welke gemeenten op 1 januari of 1 juli de
taakstelling al dan niet gehaald is.
De provincie vraagt bij (achterlopende) gemeenten de informatie op ter
bevestiging en validering.
De provincie heeft met gemeenten afspraken gemaakt over acties, termijnen
en gevolgen.
De provincie heeft gemeenten een brief gestuurd waarin de interventie wordt
aangekondigd.
De provincie heeft bij gemeenten een besluit tot indeplaatsstelling genomen.
De provincie heeft het besluit tot indeplaatsstelling geëffectueerd/uitgevoerd.
U treft hierbij het overzicht aan per provincie waarin is aangegeven het aantal
gemeenten per trede op de interventieladder. Ik sluit mij hierbij aan bij de
wijze waarop provincies transparant zijn over de toezichtsinformatie over de
onder hun toezicht gestelde gemeenten. Trede 1 wordt door de meeste
provincies niet uitgesplitst naar gemeenten omdat het een signalering betreft
bij alle gemeenten of de taakstelling al dan niet is gehaald. Een aantal van de
gemeenten op trede 1 heeft de taakstelling derhalve gehaald en een aantal
niet. In het laatste geval zal, ingeval van verwijtbare achterstand op het
realiseren van de taakstelling, de volgende trede op de interventieladder
worden gezet. Vermelding van aantallen gemeenten op trede 1 heeft dan ook
geen toegevoegde waarde.
Groningen
De provincie Groningen werkt met InterBestuurlijkToezicht nieuwe stijl,
waarbij geen gebruik meer wordt gemaakt van de interventieladder. Er wordt
een indeplaatsstellingsprocedure gestart op het moment dat de achterstanden t.a.v. de realisatie van de taakstellingen huisvesting vergunninghouders
de betreffende gemeente verwijtbaar is. Per 1 november 2020 zijn alle
achterstanden in de provincie Groningen het gevolg van verschoonbare
redenen.
Friesland
Per 1 oktober 2020:
Trede 2: Leeuwarden.
Drenthe
Er staan in Drenthe geen gemeenten op de interventieladder. Alle achterstanden in de provincie Drenthe zijn het gevolg van verschoonbare redenen.
Overijssel
Per 1 oktober 2020:
Trede 2: Dalfsen, Dinkelland, Hellendoorn, Losser, Oldenzaal, Olst-Wijhe,
Steenwijkerland, Tubbergen, Zwartewaterland
Gelderland
Per 1 juli 2019
Trede 3: Heerde, West Betuwe
Noord-Brabant
Per 1 juli 2020:
Trede 2: Baarle Nassau, Bergen op Zoom, Best, Hilvarenbeek, Sint Michielsgestel en Waalre (Deze 6 gemeenten hebben de taakstelling niet gehaald maar
er zijn verschoonbare redenen)
Trede 3: 2 gemeenten (Haaren en Zundert). (Haaren is onderdeel van een
lopend herindelingstraject en wordt per 1 januari 2021 opgesplitst en houdt
op te bestaan. Zundert heeft met behulp van een Plan van Aanpak de eerder
opgelopen achterstand inmiddels ingehaald).
Limburg
Per 1 oktober 2020:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Trede 2: Beek, Beekdaelen, Bergen, Echt-Susteren, Eijsden-Margraten,
Gulpen-Wittem, Heerlen, Landgraaf, Maastricht, Roermond, Stein, SittardGeleen en Weert
Trede 3: Leudal
Utrecht
Per 1 juli 2020:
Trede 2: Amersfoort, Baarn, Bunschoten, de Bilt, Houten, IJsselstein,
Nieuwegein, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrecht, Veenendaal,
Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede
Trede 3: Bunnik
Zeeland
Per 1 juli 2020 zijn er geen Zeeuwse gemeenten op trede 2 of hoger van de
interventieladder.
Noord-Holland
Trede 2: (alle genoemde gemeenten per 1 juli 2020) Bergen, Diemen,
Heemskerk, Heerhugowaard, Langedijk, Oostzaan, Opmeer, Schagen,
Uithoorn, Velsen, Uithoorn, Velsen, Waterland, Zandvoort, Aalsmeer, Alkmaar,
Amstelveen, Beemster, Blaricum, Drechterland, Edam-Volendam, Enkhuizen,
Gooise Meren, Heemstede, Hollands Kroon, Koggenland, Laren, Purmerend,
Texel, Uitgeest, Wijdemeren, Zaanstad
Trede 3: Bloemendaal (per 1 januari 2019), Castricum (per 1 januari 2019),
Den Helder (per 1 juli 2020)
Trede 4: Amsterdam (per 12 februari 2020)
Zuid-Holland
Per 1 oktober 2020:
Trede 2: Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Hoeksche Waard, Krimpen aan den
IJssel, Molenlanden, Nissewaard, Vlaardingen, Waddinxveen, Westland,
Westvoorne, Zuidplas en Zwijndrecht
Trede 3: Alblasserdam, Dordrecht, Leiden, Noordwijk, Rotterdam en Schiedam
Flevoland
Per 25 september 2020:
Trede 3: gemeente Lelystad
Vraag 3
Bent u van mening dat het toezicht goed functioneert? Zo ja, hoe verhoudt
zich dat tot de oplopende achterstand? Zo nee, hoe denkt u het toezicht te
kunnen verbeteren?
Antwoord 3
Ik ben van mening dat het toezicht van de provincies op het huisvesten van
vergunninghouders door gemeenten goed functioneert. De provincie kan de
lokale situatie het best beoordelen en daarmee ook goed beoordelen of er
sprake is van een verschoonbare reden bij een gemeente om de vergunninghouders niet te kunnen huisvesten. Het gaat er daarbij om of er sprake is van
verwijtbare achterstand op het realiseren van de taakstelling, hetgeen het
criterium is om een trede hoger te gaan op de interventieladder van het
InterBestuurlijkToezicht. Het is daarbij goed mogelijk dat er achterstanden zijn
bij het huisvesten van vergunninghouders, maar dat er in het kader van het
toezicht verschoonbare redenen zijn aan te wijzen door de provincie
waardoor een gemeente niet (op tijd) voldoende vergunninghouders kan
huisvesten conform de halfjaarlijkse taakstelling.
Per 1 januari 2021 is de taakstelling verhoogd tot 13.500 te huisvesten
vergunninghouders. Deze verhoging noodzaakt een goed functioneren van
het toezicht.
Ter informatie meld ik dat in algemene zin momenteel samen met provincies
en gemeenten wordt gewerkt aan verbetering van het interbestuurlijk toezicht
door de uitvoering van de Agenda Toekomst (interbestuurlijk) toezicht,
waarover ik uw Kamer laatstelijk bij brief van 11 juni jl. heb geïnformeerd.
Deze Agenda ziet op het interbestuurlijk toezicht in den brede (dus niet enkel
op het specifieke domein huisvesting statushouders) en beoogd een
verandering in werkwijze en geen systeemingrepen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3