1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

35 947

Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden
en Oekraïne inzake de voorrechten en
immuniteiten van verbindingsofficieren die door
Oekraïne bij Europol gedetacheerd worden;
Kiev, 20 september 2021

A/ Nr. 2

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
31 januari 2022.

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal

De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens één van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer te kennen worden gegeven
uiterlijk op 2 maart 2022.

Den Haag, 1 februari 2022
Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste lid, en artikel 5, eerste lid,
van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen, de Raad van
State gehoord, heb ik de eer u hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over
te leggen het op 20 september 2021 te Kiev tot stand gekomen verdrag
tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Oekraïne inzake de voorrechten
en immuniteiten van verbindingsofficieren die door Oekraïne bij Europol
gedetacheerd worden (Trb. 2021, nr. 121).
Een toelichtende nota bij dit verdrag treft u eveneens hierbij aan.
De goedkeuring wordt voor het Europese deel van Nederland gevraagd.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-35947-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Staten-Generaal, vergaderjaar 2021–2022, 35 947, nr. 2

1

TOELICHTENDE NOTA
I. Inleiding
Op 14 december 2016 is tussen de Europese Politiedienst (Europol) en
Oekraïne een samenwerkingsovereenkomst gesloten, die op 18 augustus
2017 in werking is getreden.1 Op basis van deze samenwerkingsovereenkomst en Verordening (EU) 2016/794 van het Europees parlement en de
Raad van 11 mei 2016 betreffende het Agentschap van de Europese Unie
voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol) en tot
vervanging en intrekking van de Besluiten 2009/371/JBZ, 2009/934/JBZ,
2009/935/JBZ, 2009/936/JBZ en 2009/968/JBZ van de Raad2 worden
verbindingsofficieren door Oekraïne naar Nederland (als vestigingsstaat
van Europol) gezonden en bij Europol te Den Haag gedetacheerd.
De bepalingen van de oorspronkelijke Overeenkomst tot oprichting van
een Europese Politiedienst, tot stand gekomen op 26 juli 1995 te Brussel3,
zijn vervangen door het Besluit van de Raad van 6 april 2009 tot oprichting
van de Europese politiedienst (Europol) (2009/371/JBZ).4 Dit raadsbesluit
is vervolgens vervangen en ingetrokken door Verordening 2016/794. Uit
artikel 63 van Verordening 2016/794 vloeit voor Nederland de verplichting
voort om als vestigingsstaat van Europol de voorrechten en immuniteiten
van verbindingsofficieren afkomstig uit andere lidstaten, en van hun
gezinsleden, te regelen.
Door de Oekraïense autoriteiten is verzocht om aan Oekraïense verbindingsofficieren en hun familieleden voorrechten en immuniteiten toe te
kennen. Daartoe is op 20 september 2021 met Oekraïne het onderhavige
verdrag gesloten inzake het verlenen van voorrechten en immuniteiten.
Aan de Oekraïense verbindingsofficieren worden dezelfde voorrechten en
immuniteiten toegekend die worden verleend aan de verbindingsofficieren van de lidstaten van Europol. Deze voorrechten en immuniteiten
zijn geregeld in verdragen die het Koninkrijk der Nederlanden als
vestigingsstaat met de lidstaten van Europol en derde landen sluit (zie
laatstelijk de betreffende notawisseling met Montenegro5).
II. Artikelsgewijze toelichting
Artikel 1 bevat definities van enkele veel gebruikte termen in het verdrag.
De Protocolgids van het Koninkrijk der Nederland, zoals genoemd in
artikel 1, onder f, is te vinden via de Rijksoverheidswebsite.6
In artikel 2 wordt aangegeven dat aan de door Oekraïne gedetacheerde
verbindingsofficieren en hun familieleden dezelfde voorrechten en
immuniteiten worden verleend die op grond van het op 18 april 1961 te
Wenen tot stand gekomen Verdrag inzake diplomatiek verkeer (hierna te
noemen: het Verdrag van Wenen7) toekomen aan diplomatiek personeel,
voor zover noodzakelijk voor het onafhankelijk uitoefenen van hun
1

«Agreement on Operational and Strategic Co-operation between Ukraine and the European
Police Office» of 14 December 2016; via de website van Europol,
zie: https://www.europol.europa.eu/partners-agreements/operational-agreements.
2
PbEU 2016, L 135.
3
Trb. 1995, nr. 282.
4
PbEU 2009, L 121.
5
Trb. 2018, nr. 59.
6
Voor de meest recente versie van de Protocolgids voor Internationale Organisaties (januari
2020), zie: https://www.government.nl/documents/leaflets/2012/12/01/protocol-guide-forinternational-organisations.
7
Trb. 1962, nr. 101.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2021–2022, 35 947, nr. 2

2

functies. Daarnaast regelt het tweede lid van artikel 2 dat de in het eerste
lid genoemde immuniteit uitdrukkelijk niet geldt in geval van straf-,
bestuurs- of civielrechtelijke procedures inzake verkeersongevallen. Het
derde lid van artikel 2 verzekert dat Oekraïne en de Oekraïense verbindingsofficieren niet alleen rechten ontlenen aan het Verdrag van Wenen,
maar dat voor hen ook de verplichtingen in dat Verdrag gelden.
De artikelen 3 en 4 bevatten bepalingen die veel voorkomen in verdragen
waarmee voorrechten en immuniteiten worden verleend en waarin het
Verdrag van Wenen niet expliciet voorziet. Deze bepalingen hebben tot
doel eventuele visumverlening en binnenkomst van de desbetreffende
personen te faciliteren en tewerkstelling van familieleden van verbindingsofficieren mogelijk te maken. Het tweede lid van artikel 4 bepaalt
uitdrukkelijk dat familieleden van de gedetacheerde verbindingsofficieren
geen immuniteit zullen genieten in het kader van een eventuele arbeidsrelatie.
De artikelen 5 tot en met 7 gaan in op de onschendbaarheid van de
archieven van de verbindingsofficieren, op hun persoonlijke bescherming,
alsmede de faciliteiten en immuniteiten betreffende communicatie. Deze
onderwerpen zijn in het verdrag opgenomen gelet op de speciale positie
die verbindingsofficieren bij Europol innemen.
Artikel 8 regelt de melding door Oekraïne aan de Nederlandse autoriteiten
van de aankomst en het vertrek van de verbindingsofficieren, alsmede de
melding indien een familielid van een verbindingsofficier niet langer deel
uitmaakt van het huishouden van deze verbindingsofficier. In het tweede
lid wordt de verstrekking van identiteitskaarten geregeld.
Artikel 9 bevat een geschillenbeslechtingsregeling, die in voorkomend
geval – indien onderhandelingen geen uitkomst bieden – kan leiden tot
oprichting van een ad hoc tribunaal. Dit betreft een vergelijkbare
geschillenbeslechtingsregeling als in voorgaande verdragen inzake
verbindingsofficieren die door het Koninkrijk der Nederlanden als
vestigingsstaat zijn gesloten met lidstaten van Europol en derde landen.
De bepalingen omtrent de oprichting van een ad hoc tribunaal voor
geschillenbeslechting (artikel 9, tweede tot en met zesde lid) zijn
ingevolge artikel 11, eerste lid, uitgesloten van de voorlopige toepassing
van het verdrag.
Artikel 10 stelt dat het verdrag voor wat betreft het Koninkrijk der
Nederlanden alleen voor het Europese deel van Nederland zal gelden.
In artikel 11 wordt de datum van voorlopige toepassing en inwerkingtreding van het verdrag geregeld. Het verdrag wordt vanaf de datum van
ondertekening voorlopig toegepast in verband met op korte termijn te
plaatsen Oekraïense verbindingsofficieren bij Europol in Den Haag. In dat
kader is van belang dat, voorafgaand aan de inwerkingtreding van het
verdrag, voor die plaatsingen reeds een juridische basis aanwezig is (zie
ook de inleiding).
III. Een ieder verbindende bepalingen
Naar het oordeel van de regering bevat het verdrag een ieder verbindende
bepalingen in de zin van artikel 93 en 94 Grondwet, die aan rechtssubjecten rechtstreeks rechten toekennen of plichten opleggen, te weten
(delen van) de artikelen 2 tot en met 5 en 7.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2021–2022, 35 947, nr. 2

3

IV. Koninkrijkspositie
De Overeenkomst zal, ingevolge artikel 10 van het verdrag, wat betreft het
Koninkrijk der Nederlanden alleen voor het Europese deel van Nederland
gelden.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

Staten-Generaal, vergaderjaar 2021–2022, 35 947, nr. 2

4