Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1137
Vragen van het lid Ormel (CDA) aan de minister van Buitenlandse Zaken over
het bericht dat een verkrachte vrouw is vrijgelaten uit een Afghaanse
gevangenis, op voorwaarde dat ze met haar verkrachter trouwt (ingezonden
6 december 2011).
Antwoord van minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 19 januari
2012).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat de 19 jarige verkrachte Gulnaz is
vrijgelaten uit een Afghaanse gevangenis, op voorwaarde dat ze met haar
verkrachter trouwt?1
Antwoord 1
Het bericht dat mevrouw Gulnaz met haar verkrachter zou moeten trouwen
om vrij te komen, is niet correct. De Afghaanse autoriteiten hebben aangegeven dat er geen voorwaarden aan haar vrijlating zijn gesteld. Dit is bevestigd
door zowel de VN als de EU.
Vraag 2
Kunt u aangeven welke juridische grondslag ligt onder dit besluit?
Antwoord 2
Het besluit tot vrijlating is gebaseerd op het grondwettelijke prerogatief van
de president tot gratieverlening voor personen die veroordeeld zijn.
Vraag 3
Hoeveel verkrachte vrouwen schat u dat in Afghaanse gevangenissen zitten
omdat verkrachting wordt veroordeeld als overspel, uitgelokt door de vrouw
of vanwege andere zogenoemde «morele» misdaden?
Antwoord 3
Er is geen accurate informatie over verkrachtingen te krijgen, aangezien de
aantallen niet systematisch worden geregistreerd. Het VN-rapport Harmful
Traditional Practices and Implementation of the Law on Elimination of
Violence against Women in Afghanistan van 9 december 2010 vermeldt dat

1

ah-tk-20112012-1137
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

NOS.nl, 1 december.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

ongeveer de helft van de vrouwelijke gevangenen (300 personen) vast zit
vanwege «morele» misdaden.
Vraag 4
Wilt u bevorderen dat een door de EU gefinancierde documentaire over het
lot van Gulnaz en andere vrouwen in Afghanistan vertoond kan worden? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 4
De EU heeft aan de makers van de documentaire laten weten dat, alvorens de
EU toestemming voor vertoning kan geven, de identiteit van de drie vrouwen
die in de documentaire voorkomen dient te worden beschermd. Inmiddels
zijn de EU en de documentairemakers tot overeenstemming gekomen over de
wijze van het in beeld brengen van de drie vrouwen. Twee vrouwen hebben
een schriftelijke verklaring getekend, waarmee ze verklaren akkoord te gaan
met verschijning in de documentaire en zich bewust te zijn van de risico’s. De
derde vrouw wilde dit niet en zij zal derhalve niet herkenbaar in de documentaire verschijnen. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de zorgen van de
EU over de veiligheid en het welzijn van de vrouwen. De documentaire zal
waarschijnlijk in het voorjaar van 2012 uitkomen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat verbetering van de positie van vrouwen een integraal
onderdeel moet zijn van onze inzet in Afghanistan en van de transitiestrategie
van de Navo? Zo ja, kunt u aangeven op welke manier voortgang op dit
onderwerp wordt meegewogen?
Antwoord 5
Ik deel deze mening. Dat is ook de reden waarom de positie van vrouwen een
thema is in alle activiteiten die Nederland in Afghanistan ontplooit. Er is veel
bereikt op het terrein van vrouwenrechten, maar het is evenzeer duidelijk dat
er nog een lange weg te gaan is. De verbetering van de positie van vrouwen
staat om die reden internationaal hoog op de politieke agenda.
Nederland stelt bij de Afghaanse regering consequent het belang van de
eerbiediging van mensenrechten aan de orde, zowel bilateraal als in
EU-verband. Hierbij wordt speciale aandacht gevraagd voor de positie en
rechten van vrouwen. Nederland benadrukt in dit verband de noodzaak van
het actief betrekken van vrouwen bij zaken die hen direct aangaan, zoals het
verzoeningsproces en politieke hervormingen. Nederland blijft Afghaanse
vrouwenorganisaties ondersteunen, opdat zij beter in staat zijn hun stem te
laten horen en invloed uit te oefenen op deze politieke processen.
Vraag 6
Bent u bereid het genoemde besluit te bespreken, met de Afghaanse
overheden, tijdens de komende Afghanistan conferentie in Bonn?
Antwoord 6
Tijdens de Bonn-conferentie heb ik zowel in mijn interventie, als tijdens mijn
bilaterale gesprek met mijn Afghaanse collega nadrukkelijk gewezen op het
belang van vrouwenrechten voor een stabiele, duurzame en vreedzame
toekomst voor Afghanistan. Daarnaast heb ik ook de noodzaak benadrukt van
verdere hervorming van de rechtsstaat. Namens de EU heeft de Speciale
Vertegenwoordiger van de EU in Afghanistan, Usackas, diverse malen over
onderhavige kwestie contact gehad met de Afghaanse autoriteiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2