Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 696

Opheffing van het Spaarfonds AOW

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 21 april 2011
De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1, belast met
het voorbereidend onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de
openbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave

Blz.

I. ALGEMEEN
1. Inleiding
2. Doelstelling wetsvoorstel
3. Financiële gevolgen
4. Praktische uitwerking

1

Samenstelling:
Leden: Gent, W. van (GL), voorzitter, Hamer,
M.I. (PvdA), Ham, B. van der (D66), Sterk,
W.R.C. (CDA), Smeets, P.E. (PvdA), Dezentjé
Hamming-Bluemink, I. (VVD), Hijum, Y.J. van
(CDA), Omtzigt, P.H. (CDA), Koşer Kaya, F.
(D66), Ulenbelt, P. (SP), Ortega-Martijn, C.A.
(CU),Dijck, A.P.C. van (PVV), ondervoorzitter,
Spekman, J.L. (PvdA), Vermeij, R.A. (PvdA),
Ouwehand, E. (PvdD), Dijkgraaf, E. (SGP),
Azmani, M. (VVD), Jong, L.W.E. de (PVV),
Klaver, J.F. (GL), Huizing, M.E. (VVD), Straus,
K.C.J. (VVD), Besselaar, I.H.C. van den (PVV)
en Vacature SP.
Plv. leden: Voortman, L.G.J. (GL), Heijnen,
P.M.M. (PvdA), Pechtold, A. (D66), Uitslag, A.S.
(CDA), Klijnsma, J. (PvdA), Neppérus, H.
(VVD), Biskop, J.J.G.M. (CDA), Smilde, M.C.A.
(CDA), Dijkstra, P.A. (D66), Kooiman, C.J.E.
(SP), Slob, A. (CU), Fritsma, S.R. (PVV), Çelik,
M. (PvdA), Dijsselbloem, J.R.V.A. (PvdA),
Thieme, M.L. (PvdD), Staaij, C.G. van der
(SGP), Aptroot, Ch.B. (VVD), Klaveren, J.J. van
(PVV), Sap, J.C.M. (GL), Houwers, J. (VVD),
Harbers, M.G.J. (VVD), Mos, R. de (PVV) en
Gesthuizen, S.M.J.G. (SP).

kst-32696-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

1
1
2
2
3

I. ALGEMEEN
1. Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de opheffing van het Spaarfonds AOW. De leden van de VVD-fractie
hebben maar een vraag over het wetsvoorstel: wanneer zal deze wet in
werking treden?
De leden van de PvdA-fractie hebben kennis genomen van het voorliggende wetsvoorstel. Het is goed geweest dat er via het spaarfonds
aandacht is gekomen voor het houdbaarheidsvraagstuk AOW-vergrijzing.
Het spaarfonds levert echter geen daadwerkelijke verbetering op voor de
houdbaarheid van de overheidsfinanciën, het was slechts een bepaalde
manier van boekhouden. Het opheffen van het fonds heeft dan ook geen
nadelige consequenties. Het vraagstuk van houdbare overheidsfinanciën
is echter nog steeds actueel.
De leden van de CDA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het voornemen om het spaarfonds AOW op te heffen. De leden van de
CDA-fractie willen niettemin enkele zaken aan de orde stellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 696, nr. 5

1

De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel.
Zij hebben een aantal vragen.
2. Doelstelling wetsvoorstel
De leden van de CDA-fractie constateren dat eind jaren negentig er voor
werd gekozen om de oplopende kosten van de vergrijzing op te vangen
door terugdringing van het financieringstekort en de staatsschuld. De
functie van het fonds was om de verantwoordelijkheid van het Rijk bij de
toekomstige AOW-uitkeringen tot uitdrukking te brengen. Het was echter
niet alleen een kwestie van inzichtelijk maken. Er werd tevens gepoogd
om de piek in de AOW uitgaven op te kunnen vangen en daardoor een zo
stevig mogelijke financiële basis te creëren. Het spaarfonds zou in staat
moeten zijn om de piek in 2020 op te kunnen vangen. Dit werd gedaan
door de vrijvallende rentelasten te reserveren. Tegelijkertijd staat in de
memorie van toelichting dat het AOW spaarfonds nu ook zomaar weer
kan worden opgeheven zonder dat dit iets kost. Wat is dan het nut
geweest van het spaarfonds de afgelopen jaren? De leden van de
CDA-fractie ontvangen graag een uitgebreide reactie van de regering op
dit punt.
De leden van de CDA-fractie constateren dat de studiegroep begrotingsruimte in haar rapport van april 2010 heeft vastgesteld dat het AOW
spaarfonds niet bijdraagt aan de transparantie van de overheidsfinanciën.
Dit valt enigszins ironisch te noemen aangezien de studiegroep begrotingsruimte eind jaren negentig zelf had voorgesteld een AOW spaarfonds
op te richten. Hoe kan de gewenste transparantie dan wel worden bereikt?
De leden van de SP-fractie vragen waarom er niet voor is gekozen om
zoals in Noorwegen een fonds te vormen waar wel financiële middelen
worden gereserveerd.
De leden van de SP-fractie vragen welke middelen zijn ingezet door
Postbus 51 omtrent het spaarfonds AOW. Zij vragen welk bedrag hieraan
uitgegeven is. Ook vragen zij om een overzicht van de inhoud van alle
publieke uitingen omtrent het spaarfonds dat door Postbus 51 of andere
voorlichting door de overheid is uitgebracht.
De leden van de SP-fractie vragen of het juist is dat burgers door
Postbus 51 werden voorgehouden dat door het spaarfonds AOW waar
€ 115 mld. in zou zitten de AOW in de toekomst zeker zou zijn.
De leden van de SP-fractie vragen of een uitgebreide rectificatie door
Postbus 51 op zijn plaats zou zijn.
De leden van de SP-fractie vragen of de reacties van sprekers tijdens het
rondetafelgesprek wat de commissie op 2 februari jl. heeft gehad die
spraken van volksverlakkerij en kiezersbedrog voor de regering aanleiding
zijn om excuses te maken voor de informatieverstrekking over het AOW
spaarfonds in het verleden.
De leden van de SP-fractie vragen of met de kennis van nu een dergelijk
fonds nooit ingesteld had moeten worden.
3. Financiële gevolgen
De leden van de CDA-fractie constateren dat in de begroting van het AOW
spaarfonds voor 2011 staat dat de totale aanspraak van de AOW in 2020
€ 115 mld. bedraagt. Op welke wijze heeft dit fonds nu bijgedragen aan
het beter opvangen van deze enorme uitgaven?
De leden van de CDA-fractie constateren dat eind 2011 er een saldo van
€ 50 mld. in het fonds zou worden gereserveerd. Wat gebeurt er nu met
de rente die de afgelopen jaren is vrijgevallen? Wat zijn überhaupt de
materiële consequenties van afschaffing van het spaarfonds?
De leden van de CDA-fractie constateren dat in de memorie van
toelichting staat dat het AOW spaarfonds geen vermogenstitels bevat,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 696, nr. 5

2

maar wel een registratie van een op specifieke titel afgeloste schuld. Zij
ontvangen van een regering graag een heldere uitleg. Wat wordt hiermee
bedoeld?
4. Praktische uitwerking
De leden van de CDA-fractie constateren dat het belangrijkste doel van het
AOW spaarfonds was om zorg te dragen voor het opvangen van de piek
in de AOW uitgaven. Kan de regering een overzicht geven van de
verwachte AOW uitgaven tot 2030? Op welke wijze zouden deze uitgaven
door het fonds worden opgevangen? En op welke wijze worden ze nu
opgevangen? Op welke wijze wordt de Kamer de komende tijd geïnformeerd over het houdbaarheidstekort?
De voorzitter van de commissie,
Van Gent
De adjunct-griffier van de commissie,
Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 696, nr. 5

3