Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

34 605

Voorstel van wet van de leden Bergkamp en Van
Wijngaarden tot wijziging van Boek 1 van het
Burgerlijk Wetboek en de Wet basisregistratie
personen in verband met het van rechtswege
ontstaan van gezamenlijk gezag door erkenning

Nr. 10

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 17 september 2020
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
In artikel I, onderdeel C, wordt aan het voorgestelde artikel 251b een lid
toegevoegd, luidende:
3. In geval van verplaatsing van de gewone verblijfplaats van een kind
naar Nederland blijft de moeder het gezag alleen uitoefenen, indien zij en
de erkenner binnen een periode van zes weken na het verstrijken van de
termijn voor het doen van aangifte van verblijf en adres, bedoeld in artikel
2.38, eerste lid, van de Wet basisregistratie personen, de griffier hebben
verzocht hun verklaring dat het gezag alleen door de moeder wordt
uitgeoefend aan te tekenen in het in het tweede lid bedoelde register.
Toelichting
Algemeen
Het Haags Verdrag van 19 oktober 1996 inzake de bevoegdheid, het
toepasselijke recht, de erkenning, de tenuitvoerlegging en de samenwerking op het gebied van ouderlijke verantwoordelijkheid en maatregelen ter bescherming van kinderen (HKV 1996) bepaalt dat het recht dat
van toepassing is op het van rechtswege verkrijgen van gezag over een
kind het recht van de gewone verblijfplaats van het kind is. Ingevolge
artikel 16, derde lid, HKV 1996 geldt dat het gezag op grond van het recht
van het land van de gewone verblijfplaats van het kind blijft bestaan na
verplaatsing van die gewone verblijfplaats naar een ander land. Verder
geldt dat het van rechtswege ontstaan van gezag van een persoon die
deze verantwoordelijkheid niet reeds heeft, beheerst wordt door het recht
van het land van de nieuwe gewone verblijfplaats (art. 16, vierde lid). Dit
betekent dat op grond van het HKV 1996 een ouder zonder gezag, alsnog
van rechtswege gezag verkrijgt op grond van de regels van de nieuwe
gewone verblijfplaats.
Op grond van het voorgestelde artikel 251b, eerste lid, ontstaat in
beginsel gezamenlijk gezag door erkenning. Wanneer een kind na
erkenning in het buitenland in Nederland zijn gewone verblijfplaats krijgt,

kst-34605-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 605, nr. 10

1

geldt dat in een situatie van eenoudergezag in beginsel alsnog van
rechtswege gezamenlijk gezag ontstaat over een reeds erkend kind.
Op grond van het tweede lid van artikel 251b kan de moeder met de
erkenner verklaren dat zij alleen het gezag uitoefent. Omdat deze
verklaring in de akte van erkenning moet zijn opgenomen, kan deze niet
op een later tijdstip plaatsvinden. Dit betekent dat ouders die alsnog in
Nederland gezamenlijk gezag krijgen niet alsnog een verklaring met
betrekking tot het eenhoofdig gezag van de moeder kunnen doen. Voor
ouders die op grond van het voor hun toepasselijk recht eerder bewust
voor eenoudergezag hebben gekozen, kan dit een onwenselijk gevolg
opleveren. Initiatiefnemers willen ouders in de situatie van eenhoofdig
gezag dat van rechtswege is ontstaan in het buitenland, daarom de
mogelijkheid bieden alsnog een verklaring af te leggen. Deze nota van
wijziging strekt daartoe.
Artikelsgewijze toelichting
In een nieuw derde lid van het voorgestelde artikel 251b wordt rekening
gehouden met ouders die in het geval van een verplaatsing van de
gewone verblijfplaats van een kind naar Nederland de situatie van
eenoudergezag op grond van het buitenlandse gezagsrecht willen
continueren. Geregeld wordt dat deze ouders samen alsnog kunnen
verklaren dat de moeder het eenhoofdig gezag behoudt.
Zij kunnen binnen zes weken vanaf de dag na het verstrijken van de
termijn voor inschrijving in de BRP op grond van art. 2.38 van de Wet
basisregistratie personen (Wet BRP) deze verklaring door de griffier laten
aantekenen in het gezagsregister.
Ingevolge artikel 2.38 Wet BRP moet degene die naar redelijke
verwachting gedurende een half jaar ten minste twee derde van de tijd in
Nederland verblijf zal houden, zich uiterlijk op de vijfde dag na de
aanvang van zijn verblijf melden bij het college van burgemeester en
wethouders van de gemeente waar hij zijn woonadres (of briefadres) heeft
voor aangifte van verblijf en adres. Voor het verstrijken van de termijn van
aangifte wordt gekozen omdat dit een duidelijk, objectief bepaalbare
termijn geeft.
Met de termijn van zes weken wordt beoogd om enerzijds een redelijke
tijd te bieden aan ouders om tot een verklaring en het verzoek om
aantekening daarvan te komen en anderzijds niet al te lang onduidelijkheid over de gezagssituatie te laten bestaan.
Opgemerkt zij dat de voorgestelde bepaling van toepassing is in geval
van verplaatsing van de gewone verblijfplaats van het kind in de zin van
het HKV 1996. Wanneer hiervan sprake is, hangt af van allerlei concrete
omstandigheden, en wordt niet bepaald door de inschrijving in de BRP
zelf. Inschrijving in de BRP is wel noodzakelijk voor het kunnen laten
aantekenen van de verklaring in het gezagsregister. Wanneer er geen
aangifte wordt gedaan terwijl men hier wel toe verplicht is, begint de
termijn van zes weken dus ook te lopen nadat de termijn voor het doen
van aangifte van verblijf en adres is verstreken.
De griffier die in het gezagsregister de aantekening heeft gehouden doet
op grond van de voorgestelde wijziging van artikel 2.28, derde lid, Wet
BRP hiervan mededeling aan het college van burgemeester en
wethouders van de bijhoudingsgemeente van de minderjarige voor
bijhouding van het gezag in de basisregistratie.
Bergkamp
Van Wijngaarden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 605, nr. 10

2