Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

34 789

Wijziging van Wet op het financieel toezicht en
de Wet op de economische delicten in verband
met de uitvoering van Verordening (EU)
nr. 2016/1011 van het Europees Parlement en de
Raad van 8 juni 2016 betreffende indices die
worden gebruikt als benchmarks voor financiële
instrumenten en financiële overeenkomsten of
om de prestatie van beleggingsfondsen te meten
en tot wijziging van Richtlijnen 2008/48/EG en
2014/17/EU en Verordening (EU) nr. 596/2014
(PbEU 2016, L 171) (Wet uitvoering verordening
financiële benchmarks)

Nr. 5

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 30 augustus 2019
Inleiding
De regering is de vaste commissie voor Financiën erkentelijk voor de
aandacht die zij aan het onderhavige wetsvoorstel heeft geschonken en
voor de door haar daarover gestelde vragen. De vragen worden zo veel
mogelijk beantwoord in de volgorde van het door de commissie uitgebrachte verslag. Voor zover vragen, vanwege overeenkomst in onderwerp,
gezamenlijk beantwoord zijn, is dit vermeld.
Algemeen
De leden van de VVD-fractie vragen wat het verschil is tussen de
voorliggende wet en hetgeen eerder is geregeld in de Wijzigingswet
financiële markten 2015 via een nota van wijziging.
Hoewel de Wijzigingswet financiële markten 2015 raakvlakken kent met de
regulering van benchmarks, zag die wet op een heel ander aspect dan
hetgeen de verordening financiële benchmarks en bijgevolg onderhavig
wetsvoorstel regelen. De verordening financiële benchmarks reguleert de
totstandkoming en het gebruik van benchmarks.1 De Wijzigingswet
financiële markten 2015 introduceerde, naar aanleiding van de fraudezaken rond de vaststelling van EURIBOR en LIBOR, een verbod op
manipulatie van benchmarks. De verbodsbepaling was opgenomen in
artikel 5:58a van de Wet op het financieel toezicht (Wft). Daarnaast werd
1

kst-34789-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Verordening (EU) nr. 2016/1011 van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2016
betreffende indices die worden gebruikt als benchmarks voor financiële instrumenten en
financiële overeenkomsten of om de prestatie van beleggingsfondsen te meten en tot wijziging
van Richtlijnen 2008/48/EG en 2014/17/EU en Verordening (EU) nr. 596/2014 (PbEU 2016, L 171).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

1

overtreding van de verbodsbepaling middels de Wet economische
delicten (WED) strafbaar gesteld. Met artikel 5:58a Wft is vooruitgelopen
op de verordening marktmisbruik.2 Die verordening schaart manipulatie
van een benchmark expliciet onder het verbod op marktmanipulatie. Naar
aanleiding van het debat over de betrokkenheid van Rabobank bij de
manipulatie van EURIBOR en LIBOR in november 2013 is toegezegd
nationaal een verbod op het manipuleren van benchmarks te realiseren
vooruitlopend op de verordening marktmisbruik.3 Artikel 5:58a Wft is met
ingang van 1 januari 2015 in werking getreden, de verordening marktmisbruik is sinds 3 juli 2016 van toepassing. Uiteindelijk zijn artikel 5:58a Wft
en alle overige regels uit de Wft ter voorkoming van marktmisbruik per
11 augustus 2016 vervallen; deze materie werd namelijk inmiddels door
de rechtstreeks werkende verordening marktmisbruik geregeld.4
De leden van de fractie van de VVD vragen naar de verschillen tussen de
het oorspronkelijke voorstel van Europese Commissie en de uiteindelijke
tekst.
De onderhandelingen binnen de Raad en het Europees Parlement hebben
in de eerste plaats tot een groot aantal wijzigingen van redactionele en
wetstechnische aard geleid die hier verder niet zullen worden toegelicht.
De belangrijkste verschillen met het oorspronkelijke voorstel betreffen de
elementen proportionaliteit, de definitie van een cruciale benchmark,
conflictbemiddeling door de European Securities and Markets Authority
(ESMA) en het derdelandenbeleid.
De proportionaliteit van de regels is een belangrijk aandachtspunt
geweest tijdens de onderhandelingen, zoals ook aangegeven in het
BNC-fiche.5 Het oorspronkelijke voorstel liet slechts beperkt ruimte om te
differentiëren in de zwaarte van regulering tussen benchmarks, terwijl er
een grote verscheidenheid aan benchmarks is. De uiteindelijke tekst doet
meer recht aan deze grote verscheidenheid en is daarmee een verbetering
ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel. De proportionaliteit van de
regelgeving is namelijk langs twee lijnen vergroot. Ten eerste wordt er
onderscheid gemaakt in «grootte» van de benchmark. De verordening
kent drie categorieën benchmarks, waarbij de categorisering afhankelijk is
van de totale uitstaande waarde van financiële instrumenten en
contracten die refereren aan een benchmark. Indien de onderliggende
waarde van de contracten waarin de benchmark wordt gebruikt
€ 500 miljard of meer bedraagt dan wordt de benchmark als cruciaal
gezien. In dat geval zijn alle eisen met betrekking tot de totstandkoming
van toepassing op de beheerder. Indien de onderliggende waarde van de
contracten tussen de € 50 en € 500 miljard ligt, is er sprake van een
significante benchmark en kan de beheerder kiezen om gebruik te maken
van enkele gerichte vrijstellingen op de eisen. Ligt de onderliggende
waarde van de contracten waarin een benchmark wordt gebruikt onder de
€ 50 miljard, dan is er sprake van een niet-significante benchmark. De
beheerder van een dergelijke benchmark kan van additionele vrijstellingen
gebruik maken. Deze beheerders hoeven geen vergunning aan te vragen,
maar dienen zich te registreren bij de toezichthouder.

2

Verordening (EU) nr. 596/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014
betreffende marktmisbruik (Verordening marktmisbruik) en houdende intrekking van Richtlijn
2003/6/EG van het Europees Parlement en de Raad en Richtlijnen 2003/124, 2003/125/EG en
2004/72/EG van de Commissie (PbEU 2014, L 173).
3
Kamerstukken II 2013/14, 33 803, nr. 6.
4
Stb. 2016, 297.
5
Kamerstukken II 2013/14, 22 112, nr. 1730.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

2

Ten tweede kent de verordening specifieke regimes voor specifieke
soorten benchmarks. Er is een aparte regime voor grondstoffenbenchmarks dat aansluit bij reeds bestaande internationale principes rond de
totstandkoming van dergelijke benchmarks. Ook voor rentebenchmarks is
een apart regime om de specifieke risico’s van dergelijke benchmarks
beter te adresseren. Voor benchmarks die tot stand komen op basis van
transactiedata van gereguleerde handelsplatformen, zoals de AEX-index,
is er een lichter regime.
Wat betreft de definitie van een cruciale benchmark ging het oorspronkelijke voorstel uit van alleen een kwantitatieve grens: een benchmark is
cruciaal indien de totale uitstaande waarde van financiële instrumenten en
contracten die refereren aan deze benchmark ten minste € 500 miljard
bedraagt. Daar het lastig is om de totale uitstaande waarde precies vast te
stellen is er tijdens de onderhandelingen gepleit om ook kwalitatieve
criteria op te nemen in de definitie. Ook Nederland heeft zich daarvoor
ingezet. Dit heeft geleid tot een subcategorie cruciale benchmarks. Deze
subcategorie is een combinatie van kwantitatieve en kwalitatieve criteria:
het gaat om benchmarks waarbij de totale uitstaande waarde van
financiële instrumenten en contracten die refereren aan deze benchmark
ten minste € 400 miljard bedraagt, waarvoor weinig of geen passende
vervangers zijn en waarbij het verdwijnen of wezenlijk veranderen van de
benchmark tot significante negatieve gevolgen voor de marktintegriteit,
de financiële stabiliteit, consumenten, de reële economie of de financiering van huishoudens en ondernemingen in een of meer lidstaten zou
leiden.
De vastgestelde verordening wijkt verder af op het gebied van conflictbemiddeling door ESMA. De verordening schrijft voor dat de toezichthouder
van de beheerder van een cruciale benchmark een college van toezichthouders instelt, waarin die toezichthouder, de toezichthouders van de
onder toezichtstaande contribuanten en ESMA zitting hebben. Het
oorspronkelijke voorstel gaf ESMA de bevoegdheid om conflicten tussen
toezichthouders binnen het college te beslechten. Dit bleek een heikel
punt tijdens de Raadsonderhandelingen, waardoor als compromis is
bepaald dat ESMA niet bij alle conflicten de beslissende stem krijgt, maar
dat bindende conflictbemiddeling alleen mogelijk is in het kader van het
verplicht bijdragen aan een benchmark. Voor cruciale benchmarks biedt
artikel 23 van de verordening namelijk de mogelijkheid dat marktpartijen
verplicht kunnen worden om bij te dragen aan een benchmark, indien de
representativiteit van een cruciale benchmark in gevaar is. De toezichthouder van de beheerder kan hiervoor, in samenspraak met het college,
ook marktpartijen buiten zijn jurisdictie voor aanwijzen. Eventuele
conflicten hierover tussen de toezichthouder van de beheerder en de
toezichthouder van de boogde contribuant kunnen uiteindelijk door ESMA
worden beslecht. Nederland was voorstander van een steviger rol voor
ESMA, gezien het grensoverschrijdende karakter van cruciale
benchmarks.
Tot slot wijkt de vastgestelde tekst wat betreft het derdelandenbeleid af
van het oorspronkelijke voorstel. In het voorstel van de Europese
Commissie werden benchmarks uit landen buiten de Europese Economische Ruimte (EER) niet toegelaten in Europa, tenzij de beheerder
afkomstig was uit een land waar voor benchmark vergelijkbare regels
gelden (equivalentie). Hiermee wordt voorkomen dat beheerders de
verordening omzeilen door zich in een derde land te vestigen. Het
probleem van deze opzet is echter dat geen enkel land buiten de EER met
de verordening vergelijkbare regels heeft ingevoerd of voornemens is
vast te stellen. Dit houdt in dat Europa effectief zou worden afgesloten
voor benchmarks uit derde landen. Om dit effect te voorkomen, voorziet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

3

de verordening in additionele mogelijkheden voor beheerders van
benchmarks van buiten de EER om toch benchmarks in de EER aan te
kunnen bieden. Zo is het mogelijk voor beheerders uit een derde land om
via een referentielidstaat de Europese markt te betreden door in deze
lidstaat erkenning te verkrijgen van de toezichthouder. Ook is het mogelijk
voor een in de EER gevestigde beheerder om benchmarks die beheerd
worden in een derde land te bekrachtigen. Bij beide mogelijkheden is het
van belang dat de beheerder uit het derde land de Principles for Financial
Benchmarks6 of de Principles for Oil Price Reporting Agencies7 van de
International Organisation of Securities Commissions (IOSCO) toepast.
De leden van de SP-fractie vragen hoe het mogelijk is, dat er voor
beheerders van benchmarks zo weinig toezicht is geweest en of er nog
meer onderdelen binnen de financiële sector uitgebreider gereguleerd
moeten worden.
De regulering van de financiële markten ziet met name op financiële
instrumenten en producten, partijen die deze instrumenten en producten
aanbieden en partijen die de handel erin faciliteren. Voor zover een
benchmark onderdeel is van een financieel instrument of product, zou dat
gebruik van een benchmark in zijn algemeenheid meegenomen kunnen
worden in het toezicht op instrumenten en producten. Een benchmark is
op zichzelf echter geen financieel product. Beheerders van benchmarks
vielen als zodanig daarom niet onder financieel toezicht. Pas na de
fraudezaken rond LIBOR en EURIBOR kwam wereldwijd het besef dat deze
bouwstenen op zichzelf van groot belang waren voor de integriteit van de
financiële markten en zijn er in Europa en in internationaal verband
initiatieven genomen om een integere totstandkoming van benchmarks te
borgen.
Hoewel de financiële markten uitgebreid worden gereguleerd, kunnen er
altijd gebieden zijn of nieuwe activiteiten ontstaan (bijvoorbeeld door
technologische vooruitgang) die op dat moment buiten bestaande kaders
vallen. Uiteraard tracht het kabinet, met hulp van de toezichthouders, de
ontwikkelingen op de financiële markten nauwlettend in de gaten te
houden en mogelijke risico’s – ook wat betreft regelgeving – vroegtijdig te
signaleren.
De leden van de SP-fractie hebben enkele opmerkingen en vragen over de
verhouding tussen de verordening en het wetsvoorstel enerzijds en het
mededingingsrecht anderzijds.
Ik ben het met de leden van de SP-fractie eens dat het voorkomen van
fraude met en manipulatie van benchmarks van groot belang is. Deze
verordening draagt daar aan bij. Ook het mededingingsrecht speelt een
belangrijke rol in het voorkomen van manipulatie. Zoals de leden van de
SP-fractie terecht opmerken, heeft de Europese Commissie de afgelopen
jaren een aantal banken beboet vanwege ongeoorloofde samenwerking
met betrekking tot de prijsstelling van rentederivaten, waaronder
samenwerking aangaande de vaststelling van EURIBOR.8 Bij deze
gedragingen, ook wel bekend als kartelvorming, gaat het om het
onderling afstemmen van feitelijke gedragingen door ondernemingen die
beperkend zijn voor de concurrentie. Dit is verboden op grond van
artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
(VWEU) en is verder uitgewerkt in verordening (EG) nr. 1/2003 van de
Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededin6

Principles for Financial Benchmarks, IOSCO, juli 2013 (FR07/13).
Principles for Oil Price Reporting Agencies, IOSCO oktober 2012 (FR06/12).
8
<http://europa.eu/rapid/press-release_IP-16-4304_en.htm>.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

4

gingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (PbEG 2003, L 1).
Indien de overtreding alleen gevolgen heeft voor de Nederlandse markt
dan is artikel 6 van de Mededingingswet, dat een vergelijkbaar verbod
bevat, van toepassing.
Het is derhalve op grond van algemeen unierecht reeds verboden om een
kartel te vormen. Dat beheerders van benchmarks geen kartel mogen
vormen om een benchmark te manipuleren staat buiten kijf, getuige ook
de boetes die de Europese Commissie heeft opgelegd vanwege samenspanning. Het dient bijgevolg geen doel om een kartelverbod apart op te
nemen in de organisatorische vereisten waaraan een beheerder van een
benchmark moet voldoen. Daar komt bij dat de verordening financiële
benchmarks maximum harmonisatie behelst: er is geen ruimte voor
lidstaten om additionele voorwaarden te stellen aan het verlenen van een
vergunning als beheerder van een benchmark.
Wat betreft het toezicht op de naleving van de verordening financiële
benchmarks, zal dan ook geen rekening gehouden worden met kartelvorming. Een verbod op kartelvorming is immers geen onderdeel van de
verordening. Dat neemt niet weg dat het bestaande mededingingstoezicht
van toepassing blijft op mogelijke gevallen van kartelvorming met
betrekking tot benchmarks. De relevante mededingingstoezichthouders
zullen mogelijke gevallen van kartelvorming met betrekking tot benchmarks blijven onderzoeken. In Europees verband is de Europese
Commissie belast met het mededingingstoezicht, zie artikel 4 van
verordening (EG) nr. 1/003. In Nederlands verband is dat de Autoriteit
Consument en Markt (ACM), zie artikel 2 van de Mededingingswet.
De verordening financiële benchmarks
De leden van de VVD-fractie vragen naar de ontwikkelingen wat betreft de
deelname van partijen aan cruciale benchmarks en de invloed van de
verordening hierop.
Momenteel zijn de benchmarks Euro Interbank Offered Rate (EURIBOR),
Euro OverNight Index Average (EONIA), London Interbank Offered Rate
(LIBOR) op grond van de verordening financiële benchmarks door de
Europese Commissie aangewezen als cruciale benchmark. Ook de
Stockholm Interbank Offered Rate (STIBOR) is eind 2018 aangewezen als
cruciale benchmark.9 EURIBOR, EONIA en LIBOR hebben de afgelopen
jaren te kampen gehad met een teruggang in het aantal deelnemende
banken. In september 2011 zaten er bijvoorbeeld nog vierenveertig
banken in het EURIBOR-panel; nu zijn dat er nog negentien.
Halverwege 2017 heeft de toezichthouder op de beheerder van LIBOR, de
Engelse Financial Conduct Authority (FCA), aangekondigd dat LIBOR in
2021 zal stoppen vanwege een gebrek aan interesse van banken om deel
te nemen. Ook bleek de markt niet actief genoeg om LIBOR daadwerkelijk
op transactiedata te baseren.
EURIBOR en EONIA zijn eveneens aan verandering onderhevig. EONIA zal
vanaf 1 januari 2020 niet meer zal worden aangeboden en zal worden
vervangen door de Euro Short-Term Rate (€STER). EURIBOR ondergaat
daarnaast momenteel een hervorming om vanaf 31 december 2021 te
kunnen voldoen aan de verordening financiële benchmarks.

9

Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1557 van de Commissie van 17 oktober 2018 houdende
wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1368 tot vaststelling van een lijst van op
financiële markten gebruikte cruciale benchmarks op grond van Verordening (EU) 2016/1011
van het Europees Parlement en de Raad (PbEU 2018, L 261).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

5

Het kabinet heeft geen wetenschap van de beweegredenen van banken
om hun bijdrage aan een benchmark te staken. In zijn algemeenheid kan
gezegd worden dat de fraudezaken rond onder andere LIBOR en EURIBOR
hebben laten zien dat deelname aan een benchmark zekere (reputatie)risico’s met zich mee kan brengen. Nu de totstandkoming van benchmarks
wordt gereguleerd en onder doorlopend toezicht komt te staan, mag
aangenomen worden dat het (reputatie)risico van het bijdragen aan een
benchmark zal afnemen; het risico op manipulatie zal immers afnemen.
Los van de gevolgen die het staken van een cruciale benchmarks met zich
mee kan brengen voor gebruikers van die benchmark en het financiële
stelsel als geheel, moet niet uit het oog worden verloren dat benchmarks
in de kern marktgedreven zijn en op initiatief van marktpartijen tot stand
komen. Het marktgedreven karakter van een benchmark betekent dat een
benchmark ook moet kunnen verdwijnen wanneer deze niet langer
voorziet in de behoefte van de markt. Om eventuele negatieve gevolgen
voor de financiële stabiliteit te voorkomen voorziet de verordening
financiële benchmark in verschillende maatregelen. Zo kan een beheerder
van een cruciale benchmark op grond van artikel 21 van de verordening
verplicht worden om de desbetreffende benchmark tijdelijk te blijven
aanbieden. Indien de representativiteit van een cruciale benchmark onder
druk staat kunnen op basis van artikel 23 van de verordening marktpartijen worden verplicht om bij te dragen aan een cruciale benchmark.
Verder dienen beheerders volgens artikel 28, eerste lid, van de verordening een procedure vast te stellen en te publiceren met betrekking tot
door de beheerder te nemen maatregelen in geval van wijzigingen of
stopzetting van een benchmark. Op grond van het tweede lid van
artikel 28 dienen overige onder toezicht staande entiteiten die benchmarks
gebruiken eveneens overgangsplannen te maken voor het geval een
benchmark inhoudelijk wordt gewijzigd of niet langer wordt aangeboden.
Waar mogelijk zouden die plannen een alternatieve benchmark moeten
noemen.
De leden van de fractie van de VVD vragen waarom het toepassingsbereik
van de verordening zo breed is.
Het toepassingsbereik is geregeld in artikel 2 van de verordening. Dit
artikel schrijft voor dat de verordening van toepassing is op het aanbieden
van benchmarks, het inbrengen van inputgegevens voor een benchmark
en het gebruik van een benchmark in de Europese Unie. Hiermee worden
benchmarks in een brede zin gereguleerd. Het belang van een benchmark
en de vatbaarheid voor manipulatie varieert per benchmark. Het belang
en de vatbaarheid kunnen ook in de tijd verschillen. Dit maakt dat een
benadering die is toegesneden op enkele specifieke benchmarks niet
adequaat is: iedere benchmark is inherent blootgesteld aan bepaalde
belangenconflicten en benchmarks die nu niet belangrijk zijn voor het
financieel stelsel zijn dat wellicht in de toekomst wel. Om benchmarks
effectief en toekomstbestendig te reguleren is gekozen voor een brede
benadering, waarbij gedifferentieerd wordt naar type benchmark en het
belang van een benchmark.
De leden van de VVD-fractie vragen naar het verschil tussen benchmarks
en indices.
Kort gezegd is een benchmark een index die wordt gebruikt in de
prijsstelling van een financieel instrument of contract. In artikel 3, eerste
lid, onder 1 en 3 van de verordening zijn de precieze definities van een
index respectievelijk een benchmark opgenomen. De verordening
definieert een index als elk cijfer dat wordt gepubliceerd of beschikbaar
wordt gemaakt voor het publiek en dat regelmatig geheel of gedeeltelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

6

wordt vastgesteld door toepassing van een formule of andere berekeningswijze, of door een evaluatie, en waarbij deze vaststelling gebeurt op
basis van de waarde van een of meer onderliggende activa of prijzen, met
inbegrip van geraamde prijzen, feitelijke of geraamde rentevoeten,
indicatieve bied- en laatkoersen, handelbare bied- en laatkoersen, of
andere waarden, of taxaties. Een benchmark wordt gedefinieerd als een
index op basis waarvan het uit hoofde van een financieel instrument of
een financiële overeenkomst te betalen bedrag of de waarde van een
financieel instrument wordt vastgesteld, of een index die wordt gebruikt
om de prestaties van een beleggingsfonds te meten.
De leden van de SP-fractie vragen te expliciteren wat een cruciale
benchmark is.
De verordening kent drie typen cruciale benchmarks. Het eerste type is
een benchmark, waarbij de totale uitstaande waarde van financiële
instrumenten en contracten die refereren aan deze benchmark
€ 500 miljard of meer bedraagt of die voor de meting van de prestatie van
beleggingsfondsen met een totale waarde van € 500 miljard of meer
wordt gebruikt. Het tweede type is een benchmark waarvan de contribuanten zich met name in één lidstaat bevinden en die overeenkomstig de
procedure vastgesteld in artikel 20, tweede tot en met vijfde lid, als
cruciaal is aangemerkt. Het gaat er bij dit type benchmarks om dat een
benchmark van groot belang is voor een bepaalde lidstaat. Het derde type
betreft benchmarks waarbij de totale uitstaande waarde van financiële
instrumenten en contracten die refereren aan deze benchmark ten minste
€ 400 miljard bedraagt of die voor de meting van de prestatie van
beleggingsfondsen met een totale waarde van ten minste € 400 miljard
wordt gebruikt. Bovendien moet er sprake zijn van weinig of geen
passende vervangers en zou het verdwijnen of wezenlijk veranderen van
de benchmark tot significante negatieve gevolgen leiden voor de
marktintegriteit, de financiële stabiliteit, de consumenten, de reële
economie of de financiering van huishoudens en ondernemingen in een
of meer lidstaten.
De leden van de SP-fractie vragen hoe de toezichthouder aan de juiste
informatie komt indien benchmarks, de onderliggende markten, de
contribuanten en de beheerders erg van elkaar verschillen.
Wat betreft het toezicht op de naleving van de verordening kan de
Autoriteit Financiële Markten (AFM) beschikken over de aan haar op grond
van de Wft en Titel 5.2 van de Algemene wet bestuursrecht toekomende
bevoegdheden, zoals het vorderen van inlichtingen van eenieder, het
inzien van zakelijke gegevens en bescheiden en het betreden van
plaatsen. Bovendien kunnen de Europese toezichthouders op grond van
de verordening informatie met elkaar uitwisselen. De inrichting van het
toezicht op partijen die onder de reikwijdte van de verordening financiële
benchmarks vallen, verschilt derhalve niet fundamenteel van het toezicht
op andere reeds onder toezicht staande partijen.
Wijziging Nederlandse regelgeving
De leden van de VVD-fractie vragen voor welke functies de AFM de
bevoegdheid heeft een beroepsverbod op te leggen en wanneer zij
daartoe kan besluiten.
De toezichthouders kunnen reeds op grond van artikel 1:87 Wft een
persoon de bevoegdheid ontzeggen om (tijdelijk) bepaalde functies uit te
oefenen binnen bepaalde entiteiten die werkzaam zijn op de financiële
markten, zoals banken, beleggingsondernemingen en marktexploitanten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

7

Op grond van artikel 41, eerste lid, onderdeel i, van de verordening dient
de toezichthouder een tijdelijk verbod op de uitoefening van beroepsactiviteiten te kunnen opleggen. Op grond van artikel 42, tweede lid,
onderdeel 2, van de verordening moet het mogelijk zijn dat toezichthouders personen tijdelijk de bevoegdheid kunnen ontzeggen om
leidinggevende functies binnen een beheerder of een onder toezicht
staande contribuant aan een benchmark. Ter implementatie van deze
bepalingen wordt artikel 1:87 Wft aangepast in de zin dat de in dat artikel
opgenomen bevoegdheid voor de toezichthouders om een beroepsverbod
op te leggen ook ziet op functies binnen een beheerder van een
benchmark. De bevoegdheid is, overeenkomstig artikel 41, eerste lid,
onderdeel i, van de verordening niet beperkt tot leidinggevende functies,
maar kan alle functies betreffen binnen een beheerder of een onder
toezicht staande contribuant.
De leden van de VVD-fractie vragen of het klopt dat er feitelijk een verbod
is op het gebruiken van een niet-geregistreerde benchmark in een
financieel product, en zo nee, waarom niet.
In artikel 29 van de verordening is bepaald dat een onder toezicht staande
entiteit in de Europese Unie een benchmark of combinatie van benchmarks mag gebruiken wanneer de benchmark wordt verstrekt door een in
de Europese Unie gevestigde beheerder die is opgenomen in het in
ESMA-register als bedoeld in artikel 36 van de verordening of een
benchmark die is opgenomen in dat register. Beheerders worden
opgenomen in het ESMA-register indien zij overeenkomstig artikel 34 van
de verordening een vergunning of registratie hebben verkregen.
Daarnaast wordt een benchmark in het register opgenomen, indien de
benchmark op grond van het in de artikelen 30 tot en met 32 opgenomen
derdelandenbeleid in de Europese Unie mag worden aangeboden. Hieruit
vloeit, kort samengevat, voort dat een onder toezicht staande entiteit in de
Europese Unie geen gebruik mag maken van een niet-geregistreerde
benchmark. In artikel 3, eerste lid, onderdeel 17, van de verordening is
opgenomen welke entiteiten als onder toezicht staand moeten worden
beschouwd. Het gaat onder meer om banken, beleggingsondernemingen
en beheerders van beleggingsinstellingen.
De leden van de VVD-fractie vragen wanneer het Besluit uitvoering
verordening financiële benchmarks ten behoeve van de wijzigingen in het
Besluit gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft (BGfo) gereed is en
wat er in dit besluit komt te staan.
Het Besluit uitvoering verordening financiële benchmarks is op 27 oktober
2017 in het Staatsblad geplaatst.10 Het besluit wijst de AFM aan als
bevoegde autoriteit in de zin van de verordening, waarmee zij belast
wordt met de uitvoering en handhaving van de bij of krachtens de
verordening financiële benchmarks gestelde regels. Hiermee samenhangend wordt het mogelijk gemaakt dat de AFM een last onder
dwangsom of een bestuurlijke boete op kan leggen bij overtreding van de
verordening financiële benchmarks of daarop gebaseerde lagere
Europese regelgeving. De bepalingen van het besluit die op bovenstaande
materie zien, zijn met ingang van 1 januari 2018 in werking getreden, de
datum waarop ook de meeste bepalingen van de verordening van
toepassing werden.
Verder implementeert het besluit de wijzigingen die de verordening
financiële benchmarks aanbrengt in de richtlijn consumentenkrediet en de
richtlijn hypothecair krediet. In voornoemde richtlijnen worden onder10

Stb. 2017, 400.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

8

delen toegevoegd die duidelijk maken dat indien een benchmark wordt
gebruikt in een krediet, een aanbieder of bemiddelaar in de precontractuele fase bepaalde informatie over de benchmark aan de consument
moet verstrekken. Deze wijzigingsartikelen van de verordening zijn per
1 juli 2018 van toepassing. Het artikel van het besluit dat die bepalingen
implementeert, is daarom met ingang van 1 juli 2018 in werking getreden.
De leden van de VVD-fractie hebben enkele vragen over het derdelandenbeleid.
Artikel 29 van de verordening bepaalt dat onder toezicht staande
instellingen alleen benchmarks mogen gebruiken in de zin van de
verordening indien de beheerder daarvan, of in voorkomend geval de
benchmark zelf, is opgenomen in het register bedoeld in artikel 36 van de
verordening. De artikelen 30 tot en met 33 van de verordening regelen
wanneer een beheerder van een benchmark die is gevestigd buiten de
Europese Economische Ruimte (EER) zijn benchmarks aan mag bieden in
de EER en bijgevolg opgenomen mag worden in voornoemd register.
Deze bepalingen vormen het derdelandenbeleid. De verordening voorziet
in drie manieren waarop toegang tot de EER verkregen kan worden door
beheerders gevestigd buiten de EER en hun benchmarks.
Ten eerste kan de Europese Commissie op grond van artikel 30 een
equivalentiebesluit nemen ten aanzien van het rechtskader en de
toezichtpraktijk van een derde land. Indien een dergelijke besluit genomen
is, mogen in de EER gevestigde reeds onder toezicht staande partijen deze
benchmarks gebruiken en kunnen beheerders uit dat derde land hun
benchmarks aanbieden in de EER.
Ten tweede kan een individuele beheerder uit een derde land erkenning
vragen bij de nationale toezichthouder van de zogenaamde referentielidstaat. Dit is mogelijk zolang er ten aanzien van dat derde land geen
equivalentiebesluit is genomen. Kort gezegd, wordt de referentielidstaat
bepaald aan de hand van andere activiteiten van de beheerder in de EER.
Om erkenning te krijgen moet een beheerder aantonen dat hij zich aan de
verordening houdt. Dit is mogelijk door aan te tonen dat hij zich aan de
relevante principes voor benchmarks van IOSCO houdt. Tevens moet een
wettelijke vertegenwoordiger worden aangesteld in de referentielidstaat.
Zodra de erkenning is gekregen, mogen in de EER gevestigde reeds onder
toezicht staande partijen de benchmarks van die beheerder gebruiken en
kan de beheerder zijn benchmarks aanbieden in de EER.
Overigens wordt de procedure voor het verkrijgen van erkenning door de
zogenaamde ESFS-review aangepast. Per 1 januari 2022 zullen niet langer
de nationale toezichthouders aanvragen voor erkenning behandelen,
maar zal die verantwoordelijkheid bij de Europese Effecten- en Marktenautoriteit (ESMA) komen te liggen.11
Tenslotte kan een in een lidstaat gevestigde beheerder van een
benchmark of andere onder toezicht staande entiteit aan de relevante
nationale bevoegde autoriteit vragen een benchmark die beheerd wordt
door een beheerder gevestigd in een derde land bekrachtigen. Hiervoor is
vereist dat de beheerder of andere entiteit gevestigd in een lidstaat is een
duidelijke en welomschreven rol binnen het controle- of verantwoordings11

Eind maart zijn het Europees Parlement en de Europese Raad tot een akkoord gekomen over
de ESFS-review. De finale teksten van de ESFS-review zijn op het moment van schrijven nog
niet afgerond. Voor meer informatie wordt verwezen naar de bijlage «stand van zaken
voorstellen gerelateerd aan kapitaalmarktunie» bij het verslag Eurogroep en informele
Ecofinraad van 5 en 6 april te Boekarest (Kamerstukken II 2018/19, 21 501-07, nr. 1596).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

9

kader van de in een derde land gevestigde beheerder heeft. Bovendien
dient de in een derde land gevestigde beheerder zich aan met de
verordening financiële benchmarks vergelijkbare regels te houden, dient
de beheerder of entiteit gevestigd in een lidstaat de beheerder te kunnen
controleren en moet er een objectieve reden zijn om de benchmark in een
derde land te beheren. Indien de relevante nationale bevoegde autoriteit
de bekrachtiging verleent dan wordt de benchmark beschouwd als een
benchmark die door de bekrachtigende beheerder of andere entiteit wordt
aangeboden.
Het derdelandenbeleid uit de verordening behelst maximumharmonisatie.
Er is derhalve geen beleidsruimte voor lidstaten om een zelfstandig
derdelandenbeleid te voeren. Nederland heeft als zodanig bijgevolg geen
specifieke inzet ten aanzien van het Verenigd Koninkrijk nadat Brexit heeft
plaatsgevonden. Het is aan de Europese Commissie om al dan niet een
equivalentiebesluit ten aanzien van het uit de Europese Unie getreden
Verenigd Koninkrijk te nemen ten aanzien van benchmarks. Uiteraard zal
de AFM verzoeken van partijen voor erkenning of bekrachtiging in
behandeling nemen en volgens de geldende regels afhandelen.
De leden van de VVD-fractie vragen waar de belangrijke financiële
benchmarks in zijn algemeenheid zijn «gevestigd» en in het bijzonder de
financiële benchmarks als LIBOR en EURIBOR.
Onder de verordening zijn de benchmarks LIBOR, EURIBOR, EONIA en
STIBOR aangewezen als cruciale benchmarks. LIBOR wordt beheerd door
ICE Benchmark Administration (IBA), dat is gevestigd in Londen. EURIBOR
en EONIA worden beheerd door de European Money Market Institute
(EMMI). EMMI is gevestigd in Brussel. STIBOR, die vooral relevant is voor
de Scandinavische markt, wordt beheerd door de in Stockholm gevestigde Zweedse vereniging van banken.
De leden van de SP-fractie gaan er vanuit dat de gedragscode van de
beheerder onderdeel is van de vergunningsaanvraag en vragen om een
expliciete vermelding.
Op grond van artikel 34, vierde lid, van de verordening financiële
benchmarks dient een aanvrager van een vergunning alle informatie te
verstrekken die noodzakelijk is om vast te stellen dat de aanvrager alle
regelingen heeft getroffen die noodzakelijk zijn om aan de vereisten van
de verordening te voldoen. Dat houdt in dat de door artikel 15 van de
verordening vereiste gedragscode onderdeel is van de beoordeling.
De leden van de SP-fractie vragen naar de benchmarkverklaring.
De verordening stelt in artikel 27 verplicht dat beheerders een
zogenaamde benchmarkverklaring opstellen en publiceren. Met deze
verklaring worden gebruikers, kort samengevat, geïnformeerd over
hetgeen de benchmark meet, hoe de benchmark tot stand komt en welke
maatregelen er genomen kunnen worden in stresssituaties. Het achterliggende doel is om gebruikers in staat te stellen een goede afweging te
maken over de vraag of een specifieke benchmark geschikt is voor het
beoogde gebruik. Het doel van de benchmarkverklaring wordt derhalve
niet bepaald door toezichthouders en staat los van eventuele illegale
onderlinge afspraken die contribuanten met elkaar maken met het oog om
de benchmark te manipuleren. Overigens dient een beheerder op grond
van artikel 14 van de verordening procedures en maatregelen vast te
stellen om mogelijke manipulatie vroegtijdig te signaleren en te
voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

10

De leden van de SP-fractie vragen de regering of de toezichthouder niet
veeleer actief onderzoek moet doen naar de aard van de benchmark en de
onderzoeksresultaten publiceren teneinde misbruik van de benchmark te
voorkomen.
Vanwege de verordening zullen beheerders transparant moeten zijn over
de totstandkoming van hun benchmarks, bijvoorbeeld middels de
benchmarkverklaring. Wat de benchmark behoort te meten en hoe dit
gedaan wordt, zal derhalve openbare informatie zijn. Uiteraard zal de AFM
(risicogestuurd) toezicht houden op beheerders en waar nodig bij
specifieke instellingen nader onderzoek doen naar de vraag of de
verordening goed wordt toegepast.
Verder heeft de AFM in het verleden thematisch onderzoek gedaan naar
Nederlandse contribuanten van benchmarks. De geaggregeerde resultaten heeft de AFM bekend gemaakt, zie https://www.afm.nl/nl-nl/nieuws/
2015/okt/rapport-benchmarks en https://www.afm.nl/nl-nl/nieuws/2015/
nov/rapport-commodities.
De leden van de SP-fractie vragen waarom de mogelijkheden om
personen uit hun functie te zetten tijdelijk is en of de regering ook situaties
kan bedenken waarbij geldt dat iemand een permanente uitsluiting van
een functie krijgt.
Artikel 41, eerste lid, onderdeel i, van de verordening vereist dat de
toezichthouder in staat moet zijn om een persoon tijdelijk de bevoegdheid
te ontzeggen om beroepsactiviteiten uit te oefenen. Artikel 42, tweede lid,
onderdeel e, van de verordening vereist daarnaast dat de toezichthouder
een persoon tijdelijk de bevoegdheid dient te kunnen ontzeggen om een
leidinggevende functie uit te oefenen bij een beheerder van een
benchmark of bij een reeds onder toezicht staande contribuant van de
benchmark. De toezichthouders kunnen reeds op grond van artikel 1:87,
eerste en tweede lid, Wft een persoon de bevoegdheid ontzeggen om
(tijdelijk) bepaalde functies uit te oefenen binnen bepaalde entiteiten die
werkzaam zijn op de financiële markten, zoals banken, beleggingsondernemingen en marktexploitanten. Ter implementatie van de verordening
wordt artikel 1:87, eerste lid, van de Wft aangepast zodat het voor de
toezichthouder mogelijk wordt om een persoon tijdelijk de bevoegdheid te
ontzeggen om bepaalde, inclusief leidinggevende, functies uit te oefenen
bij een beheerder van een benchmark.
Daar de verordening enkel vereist dat een tijdelijk verbod moet kunnen
worden opgelegd, wordt het derde lid van artikel 1:87 Wft – dat ziet op een
permanent verbod – niet aangepast.
De leden van de SP-fractie vragen waarom boetes of hogere boetes
zouden leiden tot minder misbruik van benchmarks en welk wetenschappelijk bewijs hiervoor is.
Of een berekenende overtreder overgaat tot een overtreding hangt af van
de hoogte van de boete en van de gepercipieerde pakkans. De gedachte is
dat een berekenende overtreder niet zal overgaan tot een overtreding als
hij verwacht dat hij daar slechter van wordt. Een dergelijk mechanisme
beschrijft bijvoorbeeld Wils in een publicatie over boetes in het
mededingingsrecht.12

12

W.P.J. Wils, «Optimal Antitrust Fines: Theory and Practice», World Competition, Vol. 29,
2006/2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

11

De leden van de SP-fractie hebben vragen gesteld over de keuze tussen
bestuursrechtelijke en strafrechtelijke vervolging en de rol die de AFM en
het OM hebben in vervolgingen.
De samenwerking tussen het OM en de AFM vindt plaats op basis van het
bestaande «Convenant ter voorkoming van ongeoorloofde samenloop
van bestuurlijke en strafrechtelijke sancties». Dit convenant bepaalt dat bij
bepaalde overtredingen, zoals het overtreden van verbodsbepalingen
zoals vergunningvoorschriften, standaard afstemming plaatsvindt. Bij
andere overtredingen gebeurt dit bij samenloop met gedragingen die
alleen strafrechtelijk vervolgd kunnen worden, als er sprake is van recidive
of als de specifieke omstandigheden van het geval – beoordeeld in het
licht van de ernst van de overtreding, de mate van opzet en verwijtbaarheid, de omvang van de schade en in relatie tot de bescherming van
het publiek – daar aanleiding voor geven. Dit is in het convenant ook
expliciet opgenomen. De afstemming vindt plaats in een «tripartiete
overleg», waarbij ook de FIOD aanwezig is.
Of gekozen wordt voor strafrechtelijke of bestuursrechtelijke afdoening
hangt dus sterk af van de concrete feiten, omstandigheden en gedragingen bij een overtreding en hoe die zich verhouden tot de kenmerken
van bestuursrechtelijke of strafrechtelijke handhaving. Bestuurlijke
handhaving sluit aan bij de meeste overtredingen van de wetgeving voor
de financiële markten, omdat het gaat om overtredingen begaan door
ondernemingen die onder doorlopend toezicht staan. Bestuursrechtelijke
handhaving is dan ook het uitgangspunt. Een kenmerk van het strafrecht
is bijvoorbeeld dat het geschikt is voor de berechting van natuurlijke
personen bij ernstige overtredingen, ook omdat vrijheidsstraffen tot de
mogelijkheden behoren. Daarnaast kan het strafrecht bij onderzoeken
voordelen bieden, omdat eventueel verdergaande opsporingsmethoden
ingezet kunnen worden. Voor cijfers over het aantal zaken dat het
Openbaar Ministerie op het brede fraudeterrein heeft onderzocht en voor
de rechter heeft gebracht, verwijs ik naar de OM Fraudemonitoren, die
eerder naar uw Kamer zijn gezonden.13 Wat betreft de totaal beschikbare
capaciteit bij het Openbaar Ministerie aangaande financiële delicten, dat is
niet exact in fte’s aan te geven. Officieren van Justitie bij het Functioneel
Parket zijn in beginsel toegerust om dergelijke zaken af te doen en kunnen
dit doen als onderdeel van een breder takenpakket. Hierdoor wordt de
totale beschikbare capaciteit van het Openbaar Ministerie ingezet daar
waar deze op dat moment het meest nodig is.
Gevolgen voor het bedrijfsleven
De leden van de VVD-fractie vragen naar de administratieve lasten of
nalevingskosten van de verordening.
In het BNC-fiche dat naar aanleiding van de verordening naar uw Kamer is
gestuurd, is een inschatting gegeven van de consequenties voor het
bedrijfsleven. Uit het bij de verordening horende impact assessment blijkt
dat de Europese Commissie de totale eenmalige kosten voor beheerders
in de EU op € 49 miljoen schat en de terugkerende kosten op
€ 17 miljoen.14 Voor contribuanten worden de eenmalige kosten op
€ 13 miljoen geschat en de terugkerende kosten op € 3,5 miljoen. Het
gaat hierbij om kosten voor de hele EU. De Commissie maakt daarbij de
kanttekening dat veel beheerders en contribuanten financiële instellingen
13

Kamerstukken II 2016/17, 17 050, nr. 530 (Fraudemonitor 2015), Kamerstukken II 2016/17,
17 050, nr. 539 (Fraudemonitor 2016) en Kamerstukken II 2018/19, 17 050, nr. 581 (Fraudemonitor 2017–2018).
14
Kamerstukken II 2013/14, 22 112, nr. 1730.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

12

zijn en zodoende reeds over de nodige maatregelen en procedures zullen
beschikken, waardoor de additionele kosten voor deze instellingen mee
zullen vallen.
De leden van de VVD-fractie vragen of de Tweede Kamer te zijner tijd kan
worden geïnformeerd over hoeveel partijen uiteindelijk een aanvraag
doen.
In beginsel zal er door de AFM niet naar buiten worden gebracht hoeveel
partijen een aanvraag doen voor een vergunningsaanvraag. Dit is een
standaardbeleid dat ook wordt gehanteerd op de andere toezichtterreinen
van de AFM. De partijen die uiteindelijk een vergunning of registratie
krijgen, zullen worden opgenomen in het door ESMA beheerde register
als bedoeld in artikel 36 van de verordening. Hierbij geldt dat partijen die
een benchmark aanbieden op 30 juni 2016, overeenkomstig de
artikelen 34 en 51 van de verordening, een vergunnings- of registratieaanvraag op uiterlijk 31 december 2021 dienen te doen.15 Door deze
overgangstermijn zal pas in de loop van 2022 meer bekend worden over
hoeveel partijen daadwerkelijk onder het toezicht van de AFM zullen
vallen.
De leden van de VVD-fractie willen weten in hoeverre het tarief van de
AFM van € 175 per uur marktconform is en of er een onderbouwing van
dit tarief kan worden gegeven.
De Wet bekostiging financieel toezicht (Wbft) is met ingang van 1 januari
2019 vervangen door de Wet bekostiging financieel toezicht 2019 (Wbft
2019). De Regeling bekostiging financieel toezicht eenmalige handelingen
vormt een uitwerking van de Wbft 2019. Hierin zijn de tarieven voor
eenmalige toezichthandelingen, waaronder die voor de aanvraag van een
vergunning, registratie, bekrachtiging of erkenning van benchmarks op
grond van de verordening financiële benchmarks, opgenomen.
In het kader van de herziening van de Wbft hebben de AFM en DNB voor
de vergoedingen voor eenmalige verrichten bekeken of zij nog representatief zijn voor de te maken kosten voor de handelingen. Hieruit is
gebleken dat in de afgelopen zes jaar zich wijzigingen hebben voorgedaan
die maken dat een aantal vergoedingen, waaronder de hoogte van het
uurtarief voor eenmalige handelingen, aanpassing behoeft. De hoogte van
het uurtarief is gewijzigd van € 175 naar € 200. Deze wijziging is
gebaseerd op een berekening van de totale kosten van de AFM in 2017
gedeeld door het aantal toezichturen, waarna een inflatiecorrectie is
toegepast. Als gevolg hiervan geldt vanaf 1 januari 2019 voor de
behandeling van een aanvraag tot verlening van een vergunning,
wijziging van een vergunning, registratie, bekrachtiging of erkenning een
vergoeding van € 200 per uur dat de AFM werkzaamheden verricht met
een maximum van € 100.000. Het maximumtarief van € 100.000
ongewijzigd.
Consultatie
De leden van de VVD-fractie vragen waarom er geen verduidelijking kan
worden gegeven en wordt verwezen naar de Europese Commissie en
15

In het voorstel tot wijziging van de verordening financiële benchmarks inzake climate
transition en Paris-aligned benchmarks, waarover in maart jl. een politiek akkoord is gesloten
tussen het Europees Parlement en de Europese Raad, is de overgangstermijn voor cruciale
benchmarks verlengd met een periode van twee jaar. Zie de bijlage «stand van zaken
voorstellen gerelateerd aan kapitaalmarktunie» bij het verslag Eurogroep en informele
Ecofinraad van 5 en 6 april te Boekarest (Kamerstukken II 2018/19, 21 501-07, nr. 1596).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

13

ESMA, aangezien de AFM de toezichthouder in Nederland is en straks ook
duidelijkheid moet kunnen verschaffen.
De leden van de VVD-fractie wijzen er terecht op dat de AFM als toezichthouder de verordening toepast en daarbij de verordening interpreteert.
Met het oog op een consistente toepassing van de verordening in de
Europese Unie zal de AFM eventuele onduidelijkheden ter sprake brengen
in ESMA-verband, waarna, indien nodig, ESMA met behulp van door alle
Europese toezichthouders gedragen richtsnoeren of opinies de markt
meer duidelijkheid kan bieden. Het is uiteindelijk aan de Europese rechter
om bij onduidelijkheden een finaal standpunt in te nemen en het is aan de
Europese wetgever is om eventuele onduidelijkheden in de regelgeving
zelf weg te nemen.
Implementatie
De leden van de VVD-fractie vragen tot slot in hoeverre de implementatiedatum van 1 januari 2018 nog haalbaar is en wat de gevolgen zijn als de
implementatiedatum niet wordt gehaald.
De verordening financiële benchmarks is van toepassing met ingang van
1 januari 2018. De beoogde inwerkingtredingsdatum voor de Wet
uitvoering verordening financiële benchmarks van 1 januari 2018 is
inmiddels verstreken en is zodoende niet gehaald. Vanwege de rechtstreekse werking van de verordening geldt dat de bepalingen van de
verordening met ingang van 1 januari 2018 van toepassing zijn. De AFM is
eveneens met ingang van 1 januari 2018 aangewezen als bevoegde
autoriteit in de zin van de verordening financiële benchmarks en daarmee
belast met de uitvoering en handhaving van de bij of krachtens de
verordeningen gestelde regels. Daarbij kan de AFM beschikken over het
onderzoeks- en sanctie-instrumentarium zoals dat op dit moment geldt.
De AFM is derhalve nog niet bevoegd om personen de bevoegdheid te
ontzeggen bepaalde functies binnen een beheerder van een benchmark te
vervullen. Bovendien is strafrechtelijke vervolging door het OM nog niet
mogelijk. Deze twee aspecten, die door onderhavig wetsvoorstel worden
geregeld, zullen pas mogelijk zijn vanaf het moment dat de Wet uitvoering
verordening financiële benchmarks in werking treedt. De gevolgen zijn
derhalve beperkt.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 789, nr. 5

14