Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 674

Wijziging van de Pensioenwet, de Wet verplichte
beroepspensioenregeling en de Wet op de
rechterlijke organisatie vanwege een aantal
wijzigingen van pensioenwetgeving
(Verzamelwet pensioenen 2017)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 30 maart 2017
De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, belast met
het voorbereidend onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de
openbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave:

kst-34674-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

blz.

I ALGEMEEN
1. Algemeen
1.1
Uitkomsten toezichttoetsen en advies
2. Toelichting per onderwerp
2.1
Uitvoeringsreglement beëindigde pensioenregeling en
het algemeen pensioenfonds
2.2
Elektronische informatieverstrekking
2.3
Periodieke vaste stijging variabele pensioenuitkering
2.4
Uitbreiden spreidingstermijn bij de variabele uitkering
van 5 naar 10 jaar
2.5
Raad van toezicht ondernemingspensioenfondsen
2.6
Verduidelijken aantal meetmomenten beleidsdekkingsgraad
2.7
Overgangsrecht website verplichting
2.8
Bevoegdheid tot waardeoverdracht bij «herkansing»
2.9
Procedure wijziging beroepspensioenregeling
3. Overig
3.1
Uitzondering artikel 34 lid 10 Wet bescherming
persoonsgegevens
3.2
Algemene pensioenfondsen
3.3
Nettopensioen
3.4
Inzage door deelnemers bij een pensioenfonds
3.5
Conversie na echtscheiding
3.6
Overbruggingspensioen
II ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING

2
2
2
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 674, nr. 5

1

2
2
4
4
4
5
6
6
6
6
6
7
7
8
8
8
9

I ALGEMEEN
1. Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de Verzamelwet pensioenen 2017. Deze leden hebben nog een aantal
vragen en opmerkingen over de voorgestelde wijzigingen.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de Verzamelwet
pensioenen 2017.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de Verzamelwet
pensioenen 2017. Deze leden vragen de regering aan te geven wat het
criterium is tot het al dan niet opnemen van maatregelen met betrekking
tot pensioenen in onderhavige wet. Waarom voldoet de maatregel
«verplichte raad van toezicht voor ondernemingspensioenfondsen» wel
aan dit criterium en een meldingsplicht voor voorgenomen fusies en
splitsingen van fondsen aan De Nederlandsche Bank (DNB) niet?
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
Verzamelwet pensioenen 2017.
De 50PLUS-fractie heeft met belangstelling kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Het geeft voor de leden van deze fractie aanleiding tot het
stellen van enkele vragen en het maken van enige opmerkingen. Deze
leden constateren met de Pensioenfederatie (position paper Pensioenfederatie Verzamelwet pensioenen 2017 d.d. 3 maart 2017 https://
www.pensioenfederatie.nl/stream/position-paper-verzamelwetpensioenen-2017def.pdf), dat de Verzamelwet zowel «beleidsarme» (zoals
gebruikelijk), als meer wezenlijke wijzigingen met zich mee brengt.
Waarom is dit het geval?
1.1 Uitkomsten toezichttoetsen en advies
De leden van de D66-fractie lezen dat de toezichthouder DNB heeft
aangegeven graag een expliciete regeling ingevoerd te zien worden
waardoor voorgenomen fusies of splitsingen aan DNB gemeld moeten
worden, waarna DNB een verbod kan opleggen op grond van prudentiële
overwegingen. Kan de regering toelichten hoe zij hierover denkt?
2. Toelichting per onderwerp
2.1 Uitvoeringsreglement beëindigde pensioenregeling en het
algemeen pensioenfonds
De leden van de SP-fractie vragen de regering of is overwogen om het
verantwoordingsorgaan van een collectiviteitskring instemmingsrecht te
geven ten aanzien van de wijziging van het uitvoeringsreglement. Zo ja,
wat is de reden dat er gekozen is voor adviesrecht en niet voor instemmingsrecht?
2.2 Elektronische informatieverstrekking
De leden van de CDA-fractie zijn positief dat de regering zeer veel
voorwaarden verbindt aan de mogelijkheid voor pensioenuitvoerders om
elektronisch te informeren in plaats van schriftelijk. Daarbij is essentieel
dat de Autoriteit Financiële Markten (AFM) nog extra waarborgen heeft
voorgesteld, namelijk dat de standaard niet mag zijn dat wordt ingestemd
met digitale verstrekking en dat er geen drempels mogen worden
opgeworpen om niet in te stemmen met digitale verstrekking. Op welke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 674, nr. 5

2

wijze worden deze waarborgen onderdeel van onderhavig wetsvoorstel?
Zijn pensioenuitvoerders aan deze waarborgen gebonden? Daarnaast
vragen de leden van de CDA-fractie of er ook een weg terug mogelijk is.
Kunnen deelnemers die per abuis hebben ingestemd met digitale
verstrekking aangeven dat zij toch per post geïnformeerd willen worden?
Verder vragen de leden van de CDA-fractie of de gebruikte terminologie in
het wetsvoorstel en de memorie van toelichting wel past bij de feitelijke
wijziging. Het komt de leden van de CDA-fractie voor dat het voor
deelnemers gemakkelijker is om niet in te stemmen met digitale
verstrekking indien zij hierover elektronisch «geïnformeerd» worden dan
wanneer zij hierover schriftelijk geïnformeerd worden. In bezwaar gaan
tegen een schriftelijk bericht is immers ingewikkelder dan de optie «nee»
aanvinken of niet reageren op een digitaal bericht. Kan de regering dit
bevestigen? De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat als
deelnemers expliciet toestemming moeten geven voor het elektronisch
verstrekken van informatie door de pensioenuitvoerder dat de terminologie «elektronisch is geïnformeerd» eigenlijk niet passend is. Deelt de
regering de mening dat het logischer is om in de wettekst (artikel 49,
derde lid, sub b, PW) bijvoorbeeld de terminologie te hanteren: «elektronisch om toestemming is gevraagd en hij geen toestemming voor
elektronische vertrekking heeft gegeven»?
Verder verzoeken de leden van de CDA-fractie de regering aan te geven
hoe lang de pensioenuitvoerder de elektronische informatie beschikbaar
moet stellen en op welke wijze de gerechtigde elektronische informatie
authentiek kan opslaan.
Het gebeurt namelijk meer dan eens dat iemand wil kunnen kijken wat er
20 jaar geleden op een pensioenoverzicht stond om te kunnen beoordelen
wat er precies gebeurd is met pensioenrechten. Dan bieden de schoenendozen of multomappen met oude pensioenoverzichten vaak uitkomst om
opheldering te geven. Als de informatie alleen elektronisch verschaft
wordt, dan zullen deze veel minder vaak opgeslagen worden en dat kan in
de toekomst tot grote problemen leiden. Licht het opnemen van een
bewaarplicht (intern of extern) van verstrekte pensioenoverzichten in de
Pensioenwet niet in de rede, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
De leden van de D66-fractie hebben vragen over het opnemen van reële
en nominale pensioenbedragen op mijnpensioenregister.nl. Zowel het
Verbond voor Verzekeraars als de Pensioenfederatie geven aan moeite te
hebben met de verplichting om reële bedragen met de deelnemer te
communiceren. Volgens hen toont onderzoek aan dat het voor de
deelnemer begrijpelijker is als er nominale bedragen gecommuniceerd
worden, net als dat het geval is bij bijvoorbeeld hypotheken. Kan de
regering uitgebreider beargumenteren waarom er voor wordt gekozen om
alleen nog reële bedragen te communiceren? Ligt hier onderzoek aan ten
grondslag? Is hierbij rekening gehouden met het verwachtingspatroon
van de deelnemer en/of communicatie van andere/vergelijkbare bedragen
voor de verre toekomst?
De leden van de SP-fractie vragen de regering of het mogelijk maken voor
pensioenuitvoerders om elektronisch te informeren over het voornemen
om op elektronische wijze informatie te verstrekken inhoudt dat niet altijd
ook schriftelijk hierover geïnformeerd en instemming gevraagd moet
worden.
De pensioenuitvoerder dient deelnemers vooraf schriftelijk te informeren
als zij voornemens is informatie elektronisch te verschaffen. Daartegen
kan men bezwaar maken. De leden van de 50PLUS-fractie vinden dat de
aankondiging van elektronische informatieverstrekking ook via elektronische weg – een wens van pensioenuitvoerders – op zich begrijpelijk is.
Wat betekent dit voor mensen die geen computer gebruiken? Krijgen zij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 674, nr. 5

3

deze aankondiging dan niet per post? Deze leden vinden dat deelnemers –
ook degenen die zelf geen computer kunnen gebruiken – altijd expliciet en
op heldere en eenvoudige wijze moeten instemmen met elektronische
informatieverstrekking. Als die instemming niet verkregen wordt moet de
pensioenuitvoerder informatie schriftelijk blijven verstrekken. Blijft dat het
geval? Deze leden ontvangen graag een nadere toelichting van de
regering.
2.3 Periodieke vaste stijging variabele pensioenuitkering
De leden van de VVD-fractie zijn verheugd met de verduidelijking in het
voorstel over de mogelijkheid voor een periodieke vaste stijging van de
uitkering bij een variabele pensioenuitkering op grond van de Wet
verbeterde premieregeling.
De leden van de CDA-fractie achten het positief dat verduidelijkt wordt dat
een periodiek vaste stijging mogelijk is bij een variabele pensioenuitkering. Deze leden zouden het veel beter vinden als ons pensioenstelsel in
het algemeen gebaseerd is op een reëel pensioen in plaats van op een
nominaal pensioen. Kan de regering een overzicht geven voor welke
categorieën pensioenproducten (inclusief producten in de derde pijler)
een periodieke vast stijging mogelijk is?
De leden van de SP-fractie vragen de regering hoeveel lager de eerste
pensioenuitkering in procenten wordt verwacht te zijn en hoe sterk de
verwachting is dat er vervolgens sprake is van een sterker stijgend
uitkeringspatroon, meer stabiliteit in koopkracht en hogere pensioenuitkeringen bij hoge leeftijden.
2.4 Uitbreiden spreidingstermijn bij de variabele uitkering van vijf
naar tien jaar
De leden van de CDA-fractie merken op dat een spreidingstermijn van tien
jaar aantrekkelijk lijkt, maar wel het risico in zich draagt dat een pensioenuitkering aan het eind van het leven in een keer heel hard toeneemt of
afneemt. Heeft de regering een voorbeeldberekening gemaakt wat er
gebeurt als de effecten van een forse negatieve schok (zeg val in aandelen
van 30% of een forse renteschok) over tien jaar gespreid worden bij een
persoon die ten tijde van de schok 70 jaar oud is? Zo nee, is de regering
bereid aan te geven welk gevolg dit heeft op de uitkeringen?
2.5 Raad van toezicht ondernemingspensioenfondsen
De leden van de VVD-fractie hebben een aantal vragen over de wijziging
waarbij voor ondernemingspensioenfondsen met een belegd eigen
vermogen van meer dan € 1 miljard over moeten gaan tot toezicht via een
raad van toezicht in plaats van een externe visitatiecommissie. Waarom
wordt deze wijziging in de Verzamelwet geregeld? Welke evaluatie ligt
hieraan ten grondslag? En wat zijn de gevolgen van deze wijziging? Op
basis waarvan is de grens van € 1 miljard gekozen? Is de regering bereid
om deze wijziging te herzien en eerst een gedegen evaluatie uit te laten
voeren, alvorens dit besluit in de Kamer te bespreken?
De leden van de D66-fractie vragen of er overwogen is om meerdere
meetmomenten toe te passen bij de toets van € 1 miljard belegd
vermogen, aangezien het belegd vermogen van een fonds aan verandering onderhevig is. Hoe groot zijn de administratieve lasten van deze
regel? Is overwogen om fondsen die zichzelf opheffen of fuseren (tijdelijk)
uit te zonderen van deze regel? Visitatiecommissies worden nu afgeschaft
voor pensioenfondsen met een belegd vermogen van groter dan € 1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 674, nr. 5

4

miljard. Kan de regering aangeven waarom de evaluatie van de visitatiecommissies enerzijds niet is afgewacht voor het nemen van een besluit, of
anderzijds waarom de evaluatie niet is afgerond voor een besluit
genomen werd?
De leden van de SP-fractie vragen de regering toe te lichten hoe hoog de
administratieve lasten zijn voor fondsen met een vermogen minder dan
€ 1 miljard, waardoor niet is gekozen voor een verplichte raad van
toezicht voor ondernemingspensioenfondsen voor ook kleinere pensioenfondsen dan met een vermogen boven € 1 miljard.
De leden van de 50PLUS-fractie vinden het verstandig dat de verplichting
voor het instellen van een raad van toezicht ook voor ondernemingspensioenfondsen gaat gelden, net zoals dit het geval is voor bedrijfstakpensioenfondsen met een paritair of onafhankelijk bestuur. Dit gebeurt echter
alleen voor ondernemingsfondsen met een belegd vermogen van meer
dan € 1 miljard. Waarom is er voor gekozen deze aanpassing door te
voeren voordat er een evaluatie van de Wet versterking bestuur pensioenfondsen heeft plaatsgevonden? Deze leden vragen de regering voorts in te
gaan op de kritische kanttekeningen van de Pensioenfederatie zoals
genoemd in hun position paper bij deze maatregel. Zij zijn met de
Pensioenfederatie van oordeel, dat deze maatregel wel gepaard gaat met
zorgvuldig flankerend beleid en niet tot nodeloze exercities leidt bij
pensioenfondsen. Ook vinden zij, dat er bij het invoeren van deze
maatregel goed rekening moet worden gehouden met verstandig gekozen
meetmomenten voor het vermogen, en schommelingen in het vermogen.
2.6 Verduidelijken aantal meetmomenten beleidsdekkingsgraad
De leden van de PVV-fractie vragen waarom voor deze uitwerking is
gekozen en hoeveel pensioenfondsen mogelijk met een hersteltermijn van
meer dan vijf jaar worden geconfronteerd.
De leden van de CDA-fractie merken op dat de oorspronkelijke tekst op
zich duidelijk was en dat met deze wijziging een korting een jaar wordt
uitgesteld. Dat is een politieke keuze. De leden van de CDA-fractie grijpen
deze gelegenheid aan om te vragen wanneer de regering eindelijk de
macro-econmische kosten en baten van het lagerentebeleid in kaart
gebracht heeft.
De leden van de D66-fractie hebben het advies van de Afdeling advisering
van de Raad van State gelezen. Klopt het dat er sprake is van een
herstelperiode van vijf jaren, en dat alleen voor het jaar 2014 een
uitzondering wordt gemaakt omdat het ging om een overgangsjaar? Zijn
de toezichthouders geconsulteerd over het aantal meetmomenten? Zo ja,
kan de regering aangeven wat hun advies was met betrekking tot het
uitleggen van de Pensioenwet als het gaat om het aantal meetmomenten?
De leden van de 50-PLUS fractie hebben vragen over de meetmomenten
van de beleidsdekkingsgraad. Pensioenfondsen die vijf opeenvolgende
jaren een beleidsdekkingsgraad kennen die onder het vereist eigen
vermogen ligt, zijn op grond van de Pensioenwet en de Wet verplichte
beroepspensioenregeling verplicht een extra herstelmaatregel te nemen.
DNB en het Ministerie van SZW kijken in de praktijk naar zes meetmomenten. Die zes meetmomenten worden nu expliciet in de wet
opgenomen. Dit betekent in de praktijk dat het mogelijk is, dat een
pensioenfonds pas hoeft te korten als het feitelijk zes jaar achtereen een
dekkingstekort heeft. De leden van de 50PLUS-fractie vragen op dit punt
nog eens een uitvoerige toelichting op de kanttekeningen van de Afdeling
advisering van de Raad van State bij deze maatregel. Kan de regering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 674, nr. 5

5

bevestigen dat met de zes meetmomenten altijd sprake is van een meting
over een tussenliggende periode van vijf jaar, zoals beoogd is met de wet?
Is met de gekozen maatregel geen sprake van een standaard verlenging
van de hersteltermijn, zoals de Afdeling advisering van de Raad van State
stelt? De 50PLUS-fractie vraagt de regering de maatregel nog eens
grondig te motiveren.
2.7 Overgangsrecht website verplichting
De leden van de PVV-fractie vragen waarom niet eerder is voorzien dat de
websiteverplichting kennelijk te ambitieus is. Hoe wordt richting de
pensioendeelnemer gecommuniceerd dat bepaalde informatie voor hen
alsnog opvraagbaar is?
De leden van de CDA-fractie ontvangen graag een nadere toelichting
welke informatie nu wel en welke informatie nu niet beschikbaar zal zijn
bij Pensioen 1-2-3. Het doel was namelijk om alle informatie over de
huidige pensioenopbouw en de pensioenopbouw in het verleden te
hebben. Die laatste zou toch echt dit jaar toegevoegd worden. En hierbij
zou het belang van de deelnemer centraal staan, niet dat van de
uitvoerder. Nu wordt in het belang van de pensioenuitvoerder voorgesteld
bepaalde informatie niet meer beschikbaar te stellen. Kan de regering
precies aangeven welke informatie dit betreft en of hierbij Pensioen 1-2-3
niet veel van haar toegevoegde waarde zal verliezen?
De leden van de SP-fractie vragen de regering of de pensioenuitvoerders
verplicht zijn op hun website aan te geven dat de informatie, die met dit
wetsvoorstel niet verplicht in de Pensioen 1-2-3 hoeft te worden
opgenomen, op verzoek kan worden ontvangen.
2.8 Bevoegdheid tot waardeoverdracht bij «herkansing»
De leden van de VVD-fractie zijn enthousiast dat het geregeld wordt dat
mensen, die in de periode van 1 januari 2014 tot 8 juli 2015 een vast en
levenslang pensioen hebben ingekocht, de mogelijkheid krijgen het
contract om te zetten naar een variabele uitkering bij de huidige verzekeraar. Zij hebben nog wel enkele vragen over deze herkansingsmogelijkheid. Geldt de herkansing ook voor mensen die aangesloten zijn bij een
pensioenfonds? Mogen verzekeraars weigeren het reeds lopende contract
open te breken?
De leden van de CDA-fractie vragen de regering of niet gekozen kan
worden voor het recht in plaats van de bevoegdheid, nu de verzekeraars
beloofd hebben hierin te voorzien.
2.9 Procedure wijziging beroepspensioenregeling
De leden van de PVV-fractie vragen hoeveel zienswijzen de afgelopen tien
jaar zijn ingediend en bij welke wijzigingen van de beroepspensioenregeling.
3. Overig
3.1 Uitzondering artikel 34 lid 10 Wet bescherming persoonsgegevens
De leden van VVD-fractie hebben vragen over de uitzondering dat
premiepensioeninstellingen en verzekeraars wel, maar pensioenfondsen
geen uitzondering op grond van artikel 34A lid 10 van de Wet
bescherming persoonsgegevens krijgen. Is de regering hiermee bekend?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 674, nr. 5

6

Kan de regering toelichten waarom dit onderscheid gemaakt wordt? Deelt
de regerings de mening dat de uitzondering, die betrekking heeft op de
zogenoemde terugmeldplicht, op alle pensioenuitvoerders van toepassing
zou moeten zijn om de consistentie te borgen en administratieve lasten te
beperken?
De leden van de 50PLUS-fractie vragen waarom de uitzondering
(betrekking hebbende op de zogenoemde terugmeldplicht) van artikel 34A
lid 10 van de Wet bescherming persoonsgegevens geldt voor premiepensioeninstellingen en verzekeraars, maar niet voor pensioenfondsen. Graag
ontvangen deze leden een verklarende toelichting voor dit onderscheid.
3.2 Algemene pensioenfondsen
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering bekend is met signalen
dat de wet- en regelgeving voor algemene pensioenfondsen leidt tot
rechtsonzekerheid bij vermogensbeheerders met als gevolg dat het
afdekken van het renterisico zeer moeizaam gaat voor de algemene
pensioenfondsen. Deelt de regering de mening dat dit onwenselijk is? Is
de regering bereid om deze rechtsonzekerheid weg te nemen?
De leden van de D66-fractie begrijpen dat de huidige wetgeving voor
algemene pensioenfondsen problemen oplevert als het gaat om het
aangaan van derivatentransacties. Kan de regering aangeven welke
problemen algemene pensioenfondsen ondervinden, of deze problemen
op te lossen zijn en zo ja, hoe?
De leden van de 50PLUS-fractie vragen de regering in te gaan op het door
de Pensioenfederatie gesignaleerde knelpunt, waarbij de huidige
wetgeving voor het algemeen pensioenfonds problemen oplevert voor
algemene pensioenfondsen en banken (als tegenpartijen) bij het aangaan
van onder andere derivatentransacties, die een belangrijk instrument
vormen voor pensioenfondsen om rente- en valuta risico’s af te dekken.
3.3 Nettopensioen
De leden van de VVD-fractie hebben 3 februari jl. schriftelijke vragen
gesteld over het nettopensioen (Aanhangsel van de Handelingen,
vergaderjaar 2016–2017, nr. 1401). Deelte de regering de mening van deze
leden dat het onwenselijk is als wet- en regelgeving ertoe leidt dat
deelnemers een aanzienlijk deel van hun kapitaal kunnen kwijtraken bij
inkoop van hun pensioen? Blijkt uit het gegeven dat deelnemers bij de
huidige nettopensioenregelingen bij pensioenfondsen ruim een kwart van
hun inleg kwijt kunnen raken bij omzetting naar een uitkering niet juist dat
de fiscale hygiëne onvoldoende geborgd is? Is de regering bereid om een
afschrift van haar reactie op de brief van de Pensioenfederatie (d.d.
1 februari 2017) aan de Kamer te sturen? Kan de regering aangeven
wanneer zij tot een definitief oordeel komt over het aanpassen van de
lagere regelgeving conform het voorstel van de Stichting van de Arbeid
(http://www.stvda.nl/~/media/Files/Stvda/Nota/2010_2019/2017/20170301netto-pensioenregelingen.ashx)? Is het eventueel mogelijk om in deze
Verzamelwet hiervoor een oplossing op te nemen?
Met betrekking tot het nettopensioen vragen de leden van de D66-fractie
de regering in te gaan op een tweetal zaken. Volgens de Pensioenfederatie
ondervinden deelnemers van nettopensioenregelingen op het moment
van inkoop financieel nadeel. Ook geeft de Pensioenfederatie aan dat
deelnemers van verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen onbedoeld
en onnodig geen gebruik kunnen maken van de variabele uitkering. Kan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 674, nr. 5

7

de regering aangeven of zij het wenselijk vindt deze knelpunten weg te
nemen en hoe dat mogelijk kan worden gemaakt?
De leden van de 50PLUS-fractie vragen de regering voorstellen te doen
om bestaande knelpunten ten aanzien van nettopensioen verder weg te
nemen. Pensioenfondsen blijken op dit moment niet in staat om een
nettopensioenregeling uit te voeren die aantrekkelijk en in het belang van
de deelnemers is. In dit verband wordt voor een toelichting op de
concrete knelpunten, waaronder de voorwaarden voor inkoop van het
vaste nettopensioen, verwezen naar de betreffende brief van de Pensioenfederatie (brief Pensioenfederatie aan de Staatssecretaris SZW d.d.
1 februari 2017, https://www.pensioenfederatie.nl/stream/wettelijkevormgeving-nettopensioen-pensioenfederatie.pdf).
3.4 Inzage door deelnemers bij een pensioenfonds
De leden van de CDA-fractie vragen de regering aan te geven op welke
wijze een de deelnemer aan een regeling inzage kan krijgen in:
− de totale kosten die gemaakt zijn door een pensioenfonds en de
onderliggende berekeningen;
− de beleggingen;
− rechtszaken en schikkingen waarbij het pensioenfonds betrokken is;
− de sanctie die bestaat op het niet verschaffen van informatie.
3.5 Conversie na echtscheiding
In het kader van allerlei verschillende pensioenonderwerpen in onderhavig wetsvoorstel hebben de leden van de CDA-fractie ook nog enkele
vragen over conversie na echtscheiding. De scheiding moeten deelnemers
zelf doorgeven aan hun pensioenfonds. Kan de regering aangeven
waarom dat noodzakelijk is? Wie wijst deelnemers op deze verplichting en
op de mogelijkheid tot conversie? Kan de regering aangeven wat de vooren nadelen zijn van conversie?
3.6 Overbruggingspensioen
De leden van de D66-fractie hebben vragen over het overbruggingspensioen. De Pensioenfederatie heeft aandacht gevraagd voor het wegvallen
van de keuze voor deelnemers om het AOW-overbruggingspensioen aan
te passen aan de verhoogde AOW-leeftijd. Kan de regering aangeven
hoeveel procent van de mensen die hiervoor in aanmerking zou komen,
nog geen keuze had gemaakt toen de mogelijkheid op 1 juli 2016 verviel?
Kan de regering de voor- en nadelen van het structureel maken van deze
mogelijkheid toelichten?
De leden van de SP-fractie vragen of de regering bereid is de mogelijkheid
voor pensioenuitvoerders om een al toegepaste AOW-overbrugging in het
ouderdomspensioen eenmalig aan te passen aan een nieuwe
AOW-leeftijd, structureel in de Pensioenwet op te nemen, waarmee
gepensioneerden de zekerheid krijgen dat zij bij een eventuele verdere
verhoging van de AOW-leeftijd een inkomensgat kunnen voorkomen.
Bij ongewijzigd beleid zal de AOW-leeftijd waarschijnlijk blijven stijgen. De
leden van de 50PLUS-fractie stellen met de Pensioenfederatie, dat het
wenselijk is, de mogelijkheid te bieden om een al toegepaste
AOW-overbrugging in het ouderdomspensioen blijvend (dus niet
eenmalig) aan te kunnen passen aan de wijzigende (nieuwe) pensioenleeftijd. Deze mogelijkheid zou structureel in de Pensioenwet moeten
worden opgenomen. Door het structureel opnemen van deze
mogelijkheid in de Pensioenwet krijgen gepensioneerden de zekerheid dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 674, nr. 5

8

zij bij een eventuele verdere verhoging van de AOW-leeftijd een
AOW-overbruggingspensioen alsnog hierop kunnen aanpassen zodat een
inkomensgat (AOW-gat) kan worden voorkomen.
Tot slot verzoeken de leden van de CDA-fractie de regering te reageren op
de position paper van de Pensioenfederatie over onderhavig wetsvoorstel.
II ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Artikel I, onderdeel D en G en artikel II, onderdeel E en H (de
artikelen 44a, 45, 46, 51 en 63b van de Pensioenwet en de
artikelen 55a, 56, 57, 62 en 75b van de Wvb)
De leden van de VVD-fractie lezen dat in deze Verzamelwet wordt
voorgesteld om in artikel 51 van de Pensioenwet het woord «tevens» te
schrappen. De leden van de VVD-fractie hebben hier vragen over. Wat is
de reden om het woord «tevens» te schrappen? Wat zijn de gevolgen van
het schrappen van deze tekst? Waarom wordt dit in de memorie van
toelichting alleen uitgelegd in de artikelsgewijze toelichting en niet in de
toelichting per onderwerp? Klopt het dat door deze wijziging het tonen
van de gegevens in nominale bedragen niet meer verplicht wordt? De
leden van de VVD-fractie vrezen dat deze maatregel leidt tot een verslechtering van het pensioeninzicht voor de deelnemers. Zij zouden graag zien
dat nominale bedragen leidend blijven in pensioenoverzichten. Het tonen
van nominale bedragen maakt beter inzichtelijk hoe de waarde ten
opzichte van vorig jaar zich heeft ontwikkeld. Kan de regering aanvullend
toelichten waarom zij het onwenselijk acht om naast een verplichte
weergave in scenario’s ook de nominale bedragen verplicht weer te
geven? Waaruit blijkt dat het tonen van zowel nominale als reële bedragen
verwarrend is voor de deelnemers? Kan deze verwarring niet op een
andere manier verminderd worden, bijvoorbeeld door de informatie
gelaagd te tonen, zoals nu bij Pensioen 1-2-3 al gebeurt? Hoe wil de
regering waarborgen dat de ontwikkeling van de waarde ten opzichte van
voorgaande jaren inzichtelijk blijft voor de pensioendeelnemers? Is de
regering bereid om het wetsvoorstel op dit punt te heroverwegen?
De leden van de 50PLUS-fractie vragen nader in te gaan op de voorgestelde aanpassing van artikel 51 van de Pensioenwet over de uniforme
rekenmethodiek en het Pensioenregister. In dit verband wordt de regering
gevraagd in te gaan op de betreffende kanttekeningen van de Pensioenfederatie. Er zouden met de voorgestelde aanpassing alleen nog maar reële
bedragen getoond moeten worden (koopkrachtinformatie). Het tonen van
zowel nominale als reële bedragen in het Pensioenregister zou verwarring
wekken. Deze leden vragen aandacht voor de constatering van de
Pensioenfederatie dat onderzoek juist uitwijst, dat koopkrachtinformatie
relevant wordt geacht, maar ondergeschikt is aan meer feitelijke,
nominale informatie. Via nominale informatie (dus ongecorrigeerd voor
inflatie etc.) is beter vergelijkbaar hoe de waarde van het pensioen zich
ten opzichte van het vorige jaar heeft ontwikkeld. Koopkrachtinformatie
mag de informatie zijn waar men primair behoefte aan heeft («wat krijg ik
in mijn handen, wat wordt er aan mij overgemaakt») niet vertroebelen.
Waarom is deze voorgestelde wijziging van artikel 51 niet afgestemd met
het veld, zo vragen deze leden. Waarom wordt gekozen voor een
maatregel die in wezen niet goed scoort bij deelnemersonderzoeken van
het Ministerie van SZW? Het opnemen van nominale en reële bedragen in
pensioeninformatie hoeft niet verwarrend te zijn, mits helder toegelicht.
Het wordt volgens deze leden niet verwarrend als eerst de nominale

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 674, nr. 5

9

cijfers worden getoond (laag 1 van Pensioen 1-2-3) en vervolgens de reële
cijfers (wat is de nominale basis in de toekomst naar verwachting waard)
via doorklikken (met toelichting) in een andere informatielaag.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Bosman
De adjunct-griffier van de commissie,
Haveman-Schüssel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 674, nr. 5

10