Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2242
Vragen van de leden Atsma en De Rouwe (beiden CDA) aan de minister van
Verkeer en Waterstaat over de positie van verkeersregelaars bij evenementen
(ingezonden 9 maart 2010).
Antwoord van minister Eurlings (Verkeer en Waterstaat) (ontvangen 15 april
2010).
Vraag 1
Kent u het bericht «Verkeersregelaars vogelvrij» over de rol van de verkeersregelaar tijdens de Barthlehiem Skeelertocht?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw mening over de uitspraak van de officier van Justitie dat bij het
negeren van een aanwijzing van een verkeersregelaar «de verantwoordelijkheid bij de automobilist ligt, als deze de aanwijzingen van een verkeersregelaar niet opvolgt»?
Vraag 3
Wat zijn de juridische consequenties indien er een ongeluk plaatsvindt als
gevolg van het feit dat een automobilist de aanwijzingen van een verkeersregelaar niet opvolgt? Wie is aansprakelijk?
Antwoord 2 en 3
De verkeersregelaar heeft de bevoegdheid om tekens uit het Reglement
verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990) te geven. In artikel 82,
eerste lid, onderdeel c, van het RVV is bepaald dat weggebruikers verplicht
zijn de aanwijzingen van de daartoe bevoegde en als zodanig herkenbare
verkeersregelaars op te volgen. Artikel 92, eerste lid, van het RVV 1990
bepaalt dat overtreding van deze bepaling strafbaar is. Iedereen moet
stoppen als een verkeersregelaar (of een verkeerslicht of -bord) dat aangeeft.
Aangezien in dit geval de tekens duidelijk zijn gegeven, is de automobilist in
dit geval zelf verantwoordelijk voor de gevolgen van zijn overtreding. Als
daardoor een ongeluk plaatsvindt blijft de automobilist (en niet de verkeersregelaar) aansprakelijk en kan dat bij strafvervolging worden meegewogen.
1

ah-tk-20092010-2242
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Leeuwarder Courant, 27 februari 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Vraag 4
Hoe ziet u de rol en bevoegdheden van de verkeersregelaars in het
algemeen?
Antwoord 4
Verkeersregelaars regelen het verkeer en in dat verband zijn zij bevoegd
aanwijzingen te geven aan de andere weggebruikers. Zij zijn dus inderdaad
verantwoordelijk voor het veilig kunnen plaatsvinden van het evenement.
Daartoe mogen zij alleen gebruik maken van de hun toegekende bevoegdheden, te weten, het geven van de tekens uit het RVV. Zij hebben verder geen
andere rechten dan andere burgers. Daarom opereren zij bij evenementen
onder direct toezicht van de politie, die wel uitgebreidere bevoegdheden
heeft.
In dit specifieke geval hebben de verkeersregelaars, om de automobilist tot
stoppen te dwingen, diens auto beschadigd. De automobilist heeft daarop de
verkeersregelaars voor de rechter gedaagd. Het artikel verwijst naar de
zitting, die op 24 februari heeft plaatsgevonden.
Ik heb begrepen dat de politierechter op 9 maart 2010 uitspraak heeft gedaan
in deze zaak. In het vonnis staat onder andere het volgende:
Naar het oordeel van de politierechter kan, gelet op het gedrag van de
automobilist waarbij hij reeds een stopteken had genegeerd en tegen de
benen van de verkeersregelaar was gereden, niet worden aangenomen dat de
verkeersregelaar op een andere wijze had kunnen voorkomen dat de
automobilist de rijbaan was opgereden, terwijl dit wel geboden was. Alle
omstandigheden in ogenschouw nemend, komt de politierechter dan ook tot
het oordeel dat de verkeersregelaar in redelijkheid tot het door hem gebruikte
middel heeft kunnen komen, nu een (veel) hoger belang moest worden
gediend dan het door artikel 350 Wetboek van Strafrecht beschermde belang.
Naar het oordeel van de politierechter miskent de officier van justitie met zijn
redenering de op een ieder rustende verantwoordelijkheid om wanneer er
feitelijk sprake is van een situatie waarin gevaar voor personen zou kunnen
ontstaan, te trachten dit gevaar af te wenden. Hetgeen te meer geldt voor
verdachte, nu hij als verkeersregelaar juist als opdracht had om het verkeer
op een veilige wijze te begeleiden. In het onderhavige geval is geenszins
ondenkbaar dat zulk een gevaar zou ontstaan wanneer aangever met zijn
pick-up de rijbaan – waar zich, zoals gezegd, op dat moment skeeleraars
bevonden – zou oprijden.
De rechter heeft de twee verkeersregelaars vrijgesproken.
Vraag 5
Wat is de reden voor het feit dat een organisatie de verkeersregelaars
verplicht moet laten opleiden bij de politie?
Antwoord 5
Een organisatie dient een vergunning voor een evenement aan te vragen bij
de burgemeester van de gemeente waar het evenement moet plaatsvinden.
De burgemeester geeft bij de vergunningverlening aan of verkeersregelaars
aanwezig moeten zijn. Als er verkeersregelaars aanwezig moeten zijn, dan is
de organisatie verplicht hiervoor te zorgen. De organisatie kan beroepsmatige
verkeersregelaars inhuren, die een opleiding en examen bij een opleidingsinstituut hebben gehad. De organisatie kan ook vrijwilligers (evenementverkeersregelaars) inzetten. Deze evenementverkeersregelaars volgen eerst een
instructie (geen opleiding) van de politie en ontvangen vervolgens een
instructieverklaring waaruit blijkt dat zij de instructie hebben gevolgd.
Vraag 6
Welke gevolgen heeft de uitspraak van de officier van Justitie voor de
vergunningverlening met betrekking tot grote evenementen zoals bijvoorbeeld voetbalwedstrijden, wielerkoersen en grote wandel- en atletiekevenementen? Op welke manier kan een organisatie van een evenement nog
garanderen dat de weg afgesloten is voor overige weggebruikers?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Deze uitspraak heeft geen gevolgen voor de vergunningverlening bij grote
evenementen. De gerechtelijke uitspraak geeft aan dat een verkeersregelaar
(in noodgevallen) in redelijkheid en billijkheid mag doen wat nodig is om te
garanderen dat de weg afgesloten is voor overige weggebruikers.
Vraag 7
Welke gevolgen heeft deze uitspraak voor de positie van vrijwilligers, die
optreden als verkeersregelaar, tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden?
Antwoord 7
Deze uitspraak (van de officier van justitie) heeft geen gevolgen voor de
positie van verkeersregelaars. In mijn ogen versterkt de uitspraak van de
rechter juist het aanzien en gezag van de verkeersregelaar, door aan te geven
dat verkeersregelaars in redelijkheid middelen mogen aanwenden als
daarmee een hoog maatschappelijk belang is gediend.
Vraag 8
Bent u van plan maatregelen te treffen om de positie van de verkeersregelaars in de toekomst te verbeteren? Zo ja, welke?
Antwoord 8
De positie van de verkeersregelaars is (mede door de uitspraak van de echter)
voldoende geborgd en ik zie geen aanleiding om hierin wijzigingen aan te
brengen. De verkeersregelaar was, is en blijft zeker niet «vogelvrij», maar
juist een gewaardeerde kracht in het verkeersveilig laten verlopen van
evenementen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3