‘cc1cru
DE BOND VAN DEFENSIEPERSONEEL

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Vaste commissie voor Defensie
T.a.v. mevrouw A. van Eck
Postbus 2001 8
2500 EA ‘s-GRAVENHAGE

BEHANDELD DOOR

L.C. van der Hulst
ONDERWERP

Reservistennota
ONS NUMMER

324200
UW BRIEF/E-MAIL DD

N.v.t.
BIJLAGE(N)

Geen
DATUM

23 februari 2016

Geachte mevrouw Van Eck,
1. Onder verwijzing naar uw brief d.d. 1 februari 2016, met betrekking tot het verzoek om een
schriftelijke bijdrage ten behoeve van Rondetafelgesprek, Reservistennota delen wij u het
volgende mede. Allereerst zeggen wij u dank voor de uitnodiging tot het meeschrijven voor het
rondetafelgesprek van 10 maart 2016 en het algemeen overleg met de minister van Defensie
over de reservistennota op 22 maart 2016. Wij, als ACOM, zijn u daar zeer erkentelijk voor.
2. Bij wijze van aanvang van onze bijdrage delen wij u mede, dat onze expertise wat betreft de
bijzondere (rechts)positie van reservisten aangaande uw vraagstellingen zich niet weer laat
geven in het door u aangegeven zeer korte bestek. Tevens dienen wij ons gezien de
algemeenheid van uw vraagstellingen helaas te beperken tot de basisbeginselen en de
basisproblematiek van het (nieuwe) reservistenbeleid.
3. Algemeen:
Het (nieuwe) reservistenbeleid zoals dat momenteel wordt voorgestaan kenmerkt zich door
grotere aandacht voor reservisten, hun (gevraagde en toegenomen) inbreng in de
Defensieorganisatie en (terechte) aandacht voor hun (rechts)positie. Aandacht voor de sociale
zekerheid van reservisten is reeds geïnitieerd door middel van het rapport Reserve-personeel en
sociale zekerheid (rapport Pols) dat is overhandigd door de korporaal der eerste klasse J.A. Pols
aan de staatssecretaris van Defensie op 17 maart 2010. Nadien is de betreffende materie ook
aangekaart in het Georganiseerd Overleg, waarover hieronder meer. Genoemd rapport is tevens
besproken in diverse Kamerstukken’.
De behandeling van dit rapport is (helaas) nog steeds onderwerp van discussie in het
1

Kamerstuk 30 139 Nr. 137, vastgesteld 10juli2014, 33 763 Nr. 58 von 14 oktober 2014, personeelsrapportage van het

ministerie van Defensie over 2014 behorend bi] 34 000 X Nr. 100 van 2juni2015.
POSTADRES: POSTBUS 290
3830AG LEUSDEN
BEZOEKADRES: LARIKSLAAN 1
TEL.: 033 4953020/FAX 033 4953005
E-MAIL: INFO@ACOM.NL
WEBSITE: WWW.ACOM.NL
WWW.ACOM-CARIB.NL
DE ACOM IS AANGESLOTEN BIJ
DE CHRISTELIJKE CENTRALE VAN OVERHEIDS- EN ONDERWIJSPERSONEEL
DE EUROPESE FEDERATIE VAN OVERHEIDSPERSONEEL
EN DE STICHTING WERKNEMERS- EN VRIJWILLIGERSBELANGEN VREDE EN VEILIGHEID

CCOOP
EUROFEDOP
SWVV

Georganiseerd Overleg te Den Haag. In dat kader moeten wij vaststellen dat er na bijna 6 jaar
nog steeds geen sprake is van adequate implementatie en voldoende vooruitgang. Vanwege de
toegenomen inzet van reservisten dienen zich in groot tempo nieuwe vraagstukken aan met
betrekking tot de (rechts)positie van reservisten. De staande Organisatie kan momenteel hierop
geen bevredigend antwoord verstrekken. Aandacht en begrip voor alsmede onderketming van de
problematiek van de (rechts)positie van de reservisten is noodzakelijk. Daar dient een adequate
behandeling op te volgen waarbij tevens groot belang dient te worden gehecht aan de
communicatie en (eventuele) begeleiding van de populatie reservisten en in het bijzonder de
reservisten die zijn geconfronteerd met een ongeval met dienstverband. In het algemeen ervaren
wij Defensie als een Organisatie die niet in staat is, voortkomend uit gebrek aan kennis en
stroperigheid van de Organisatie, om de gewenste ontwikkelingen in het nieuwe
reservistenbeleid vorm te geven. Tevens brengen wij onder uw aandacht de problematiek van de
werkgever in de burgermaatschappij. Die wordt geconfronteerd met vraagstukken waarop de
staande Organisatie geen antwoord kan geven.
4. Beantwoording vraagstellingen.
4.1 Wat zijn de grootste pluspunten en knelpunten die reservisten ervaren in het huidige
reservistenbeleid? Hoe zouden de knelpunten kunnen worden weggenomen?
Pluspunten:
De reservist staat in het kader van het nieuw reservistenbeleid meer in de belangstelling,
zowel in het algemeen alsook wat betreft de door hem geleverde bijdrage aan
(vermeerderde) inzet binnen de Defensieorganisatie van hoog tot laag en alle
krijgsrnachtonderdelen betreffende. Ook in de maatschappij en politiek komt er meer
belangstelling voor de (rechtspositie van de) reservist.
Knelpunten:
Wederom noemen wij de stroperigheid van de Organisatie. Tevens is hierbij van toepassing,
de angst binnen het beroepspersoneel voor een verdringingseffect en daaruit voortvloeiend
baanverlies. Als belangrijkste knelpunt willen wij tevens benoemen de (onvolkomenheden
in de) rechtspositie van de reservist, de ontoereikende kennis van de huidige rechtspositie
van de reservist en de communicatie vanuit de staande Organisatie aangaande de (rechts)
positie van de reservist.
4.2 Wat zijn de gevolgen geweest van het tijdelijk stopzetten van oefeningen voor reservisten in
2015, bijvoorbeeld voor de motivatie van reservisten en voor hun geoefendheid en
inzetgereedheid?
Op de werkvloer wordt dienaangaande het volgende opgemerkt:
De geoefendheid en inzetgereedheid van het reservepersoneel is afgenomen. Het gewenste
ambitieniveau kan niet verwezenlijkt worden en dient neerwaarts te worden bijgesteld. De
(personele) gevolgen hieruit voorvloeiend zijn te kwalificeren als zorgwekkend. Hierdoor
daalt tevens de motivatie van de betrokken reservist. Het ministerie van Defensie faalt
bezien vanuit de eisen van goed werkgeverschap. Immers, gewekte verplichtingen en
verwachtingen, gebaseerd op de afgegeven j aaroefenprogramma’ s, worden niet
POSTADRES: POSTBUS 290
3830 AG LEUSDEN
BEZOEKADRES: LARIKSLAAN 1
TEL.: 033 4953020/FAX 033 4953005
E-MAIL: INFO@ACOM.NL
WEBSITE: WWW.ACOM.NL
WWW.ACOM-CARIB.NL
DE ACOM IS AANGESLOTEN BIJ
DE CHRISTELIJKE CENTRALE VAN OVERHEIDS- EN ONDERWIJSPERSONEEL
DE EUROPESE FEDERATIE VAN OvERHEIDSPERSONEEL
EN DE STICHTING WERKNEMERS- EN VRIJWILLIGERSBELANGEN VREDE EN VEILIGHEID

CCOOP
EUROFEDOP
SWVV

nagekomen. Daardoor zijn de reeds aangevraagde verlofdagen bij de burgerwerkgever niet
meer van toepassing met alle gevolgen van dien. Daarbij worden tevens door de reservisten
van te voren ingecalculeerde inkomsten misgelopen en is financiële compensatie niet altijd
van toepassing. Dit staat haaks op het gegeven dat op het ministerie van Defensie, de
‘tweede werkgever’ van de betrokken reservisten, steeds meer op hen gerekend wordt. De
militaire inkomsten worden door hen steeds meer meegenomen in het totale
gezinsinkomen. Als gevolg hiervan is een trend waar te nemen van afnemend vertrouwen in
de werkgever Defensie.
4.3 Hoe ervaren de reservisten hun positie ten opzichte van beroepsmilitairen? Voelen zij zich
gewaardeerd en wordt hun ervaring goed ingezet? Hoe is dit veranderd in de afgelopen
jaren en welke stappen kunnen worden gezet om hier verbeteringen in door te voeren?
Er wordt geconstateerd dat de reservist bijna overal evenzeer wordt gewaardeerd als een
beroepscollega. Hierbij wordt wel geconstateerd dat de bedrijfscultuur van de Koninklijke
Landmacht nog niet ten volle is afgestemd op reservisten. Dat uit zich soms in onbegrip en
wantrouwen.
4.4 Hoe kunnen volgens u de extra verkregen middelen het beste worden ingezet om het huidige
beleid te verbeteren? Denkt u dat extra manschappen kunnen worden binnen gehaald,
ondanks het langdurige selectietraject?
De ingezette extra middelen worden in de reservistenwereld niet als zodanig waargenomen
en ervaren. Ambitieniveaus dienen in vergelijking met andere jaren zelfs neerwaarts te
worden bijgesteld.
4.5 Wordt de flexibiliteit van reservisten voldoende benut ofis er op dat punt verbetering
mogelijk? Hoe ervaren reservisten de combinatie van een ‘reguliere baan met de rol die
zij hebben binnen de krijgsmacht? Wat zijn de belangrijkste pijnpunten die zij hierbij
tegenkomen? Hoe spant Defensie zich in om die pijnpunten weg te nemen?
‘

Wij zijn van oordeel, dat de flexibiliteit van reservisten momenteel onvoldoende benut
wordt. De combinatie reservist en werknemer in de burgermaatschappij kan beter
gestroomlijnd worden indien hiervoor de mogelijkheden worden onderzocht en (financiële)
afspraken worden gemaakt tussen de burgerwerkgever en het ministerie van Defensie, met
inbegrip van terugkeergaranties. Tevens is adequate communicatie van groot belang met
betrekking tot de (rechts)positie van de reservist richting de burgerwerkgever. Het
ministerie van Defensie dient hierin te voorzien. De ZZP’ers en zelfstandigen kennen meer
mogelijkheden wat betreft hun flexibiliteit. Ook deze is echter niet onbegrenst in verband
met de werkwijze van de staande Organisatie alsmede hoe door die staande Organisatie met
het vorenstaande wordt omgegaan.
4.6 Wat kan Nederland volgens u leren van andere landen als het gaat om beleid ten aanzien
van reservisten?
Momenteel is de eerste prioriteit de verwezenlijking van een adequate rechtspositie van de
reservist binnen het stelsel van de Nederlandse wet- en regelgeving. Na de afronding van
deze fase zou een onderzoek kunnen plaatsvinden naar de rechtspositie van de vrijwilligers
betrokken in het veiligheidsdomein. Uiteraard dienen in dit onderzoek te worden
meegenomen de specifieke verschillen in de uitoefening van de functie. Een onderzoek naar
POSTADRES: POSTBUS 290
3830A0 LEUSDEN
BEZOEKADRES: LARIKSLAAN 1
TEL.: 033 4953020/FAX 033 4953005
E-MAIL: INFO@ACOM.NL
WEBSTTE: WWW.ACOM.NL
WWW.ACOM-CARIB.NL
DE ACOM Is AANGESLOTEN BIJ
DE CHRISTELIJKE CENTRALE VAN OVERHEIDS- EN ONDERWIJSPERSONEEL
DE EUROPESE FEDERATIE VAN OVERHEIDSPERSONEEL
EN DE STICHTING WERKNEMERS- EN VRIJWILLIGERSBELANGEN VREDE EN VEILIGHEID

CCOOP
EUROFEDOP
SWVV

het beleid in andere landen met reservisten achten wij momenteel niet aan de orde gezien de
gekenschetste verschillen zoals verwoord in kamerstuk 34 300 X nr. 69 van 16 december
2015.
4.7 Momenteel is het niet mogelijk om een gecombineerd militaire/civiel-lidmaatschap te
hebben van een vakbond, wat is uw mening daarover?
Deze vraagstelling is weinig relevant gezien de lage organisatiegraad binnen het
reservistenbestand. Tevens is de combinatie militair/civiel lidmaatschap momenteel niet
aan de orde gezien de afwijkende rechtspositionele vraagstukken van reservisten welke
specifieke deskundigheid vereisen. Die is niet aanwezig bi] burgervakbonden.
In vertrouwen u voldoende te hebben geïnformeerd, verblijf ik,
Met vriendelijke groet,

L.C. van der Hulst
Algemeen Voorzitter

POSTADRES: POSTBUS 290
3830AG LEUSDEN
BEZOEKADRES: LARIKSLAAN 1
TEL.: 033 4953020/FAX 033 4953005
E-MAIL: TNFO@ACOM.NL
WEBSITE: WWW.ACOM.NL
WWW.ACOM-CARIB.NL
DE ACOM IS AANGESLOTEN BIJ
DE CHRISTELIJKE CENTRALE VAN OVERHEIDS- EN ONDERWIJSPERSONEEL
DE EUROPESE FEDERATIE VAN ovERI-1EIDsPERs0NEEL
EN DE STICHTING WERKNEMERS- EN VRIJ WILLIGERSBELANGEN VREDE EN VEILIGHEID

CCOOP
EUROFEDOP
SWVV