wat�mij�betreft�gewoon�het�debat�voeren.�Laat�de�heer
Bosma�maar�in�eerste�termijn�duidelijk�maken�wat�nu�eigenlijk�precies�zijn�punt�is.

3
Mediawet
Aan�de�orde�is�de�behandeling�van:
- het�wetsvoorstel�Wijziging�van�de�Mediawet�2008�teneinde�het�stelsel�van�de�landelijke�publieke�omroep�te
moderniseren�(33541).
De�voorzitter:
Ik�heet�de�staatssecretaris�van�Onderwijs,�Cultuur�en�Wetenschap�van�harte�welkom.�Goedemorgen,�mijnheer
Bosma,�ik�zie�dat�u�iets�wilt�zeggen.
De�heer�Bosma�(PVV):
Goedemorgen,�fijn�u�weer�te�zien,�voorzitter.�U�bent�altijd
een�stralende�aanwezigheid.�Ik�ben�blij�dat�u�er�weer�zit.
Wij�maken�er�met�zijn�allen�een�leuke�ochtend�van.
Ik�heb,�met�uw�welnemen,�een�opmerking�van�orde�van
staatsrechtelijke�importantie.�Het�gaat�om�het�volgende.
Ik�heb�in�het�verleden�vaker�de�degens�gekruist�met�deze
staatssecretaris.�Als�ik�hem�iets�vraag�over�de�staatsomroep,�zegt�hij:�ik�ga�niet�over�de�inhoud.�De�Tweede�Kamer
der�Staten-Generaal�is�er�om�de�regering�te�controleren.
Dat�doen�wij�op�basis�van�de�wet.�Wij�vragen�ons�af�of�dit
kabinet,�in�casu�deze�staatssecretaris,�de�wet�uitvoert.�In
de�wet�staat�van�alles�over�de�inhoud�van�de�staatsomroep:�op�evenwichtige�wijze�een�beeld�van�de�samenleving,�voldoen�aan�hoge�journalistieke�en�professionele
kwaliteitseisen�...
De�voorzitter:
Wat�is�uw�vraag?
De�heer�Bosma�(PVV):
Heeft�het�wel�enige�zin�om�een�debat�te�houden�als�de
staatssecretaris�weigert�om�gewoon�het�staatsrechtelijke
handwerk�te�doen�en�zich�uit�te�spreken�over�de�vraag�of
de�wet�wel�wordt�uitgevoerd?�Dat�laatste�moet�hij�immers
wel�doen;�hij�moet�zich�uitspreken�over�de�inhoud.
De�voorzitter:
Dit�is�eigenlijk�een�ordevoorstel�om�het�debat�niet�te�houden,�op�basis�van�de�argumenten�die�u�hebt�genoemd.�Ik
kijk�even�naar�uw�collega's.
De�heer�Bosma�(PVV):
Ik�hoop�dat�dit�debat�doorgaat,�maar�dit�debat�heeft�geen
enkele�zin�als�deze�staatssecretaris�volhoudt�dat�hij�niet
over�de�inhoud�gaat.�Hij�gaat�daar�wel�over,�want�hij�gaat
over�de�vraag�of�de�wet�wordt�uitgevoerd.�Mijn�vraag�aan
de�staatssecretaris�is�dus�of�hij�zich�vandaag�ook�gewoon
over�de�inhoud�van�de�staatsomroep�gaat�uitspreken,�zodat�wij�van�tenminste�een�inhoudelijk�debat�kunnen�voeren�over�de�vraag�of�de�wet�wel�wordt�uitgevoerd.
De�voorzitter:
Ik�denk�dat�u�dit�punt�in�uw�eerste�termijn�aan�de�orde
moet�stellen.�Maar�ik�wil�wel�vragen�wat�andere�collega's
ervan�vinden.�Het�gaat�dan�om�de�procedure,�niet�om�de
inhoud.

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Ik�weet�niet�wat�de�heer�Bosma�vanmorgen�bij�zijn�ontbijt
heeft�gehad,�maar�ik�ben�blij�dat�ik�iets�anders�had.�Ik�kon
er�geen�bal�van�volgen.�Volgens�mij�was�het�gewoon�een
inhoudelijk�betoog�van�de�heer�Bosma,�dat�hij�straks�gewoon�in�zijn�eigen�termijn�moet�houden,�en�was�het�geen
ordevoorstel.
De�heer�Huizing�(VVD):
Wij�gaan�gewoon�een�debat�houden.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Wij�gaan�gewoon�het�debat�houden.�Dat�betekent�uiteraard�ook�dat�de�staatssecretaris�zelf�zal�bepalen�wat�zijn
woorden�zijn�over�de�inhoud.�Over�het�bepalen�van�de�inhoud�van�de�programma's�gaan�wij�natuurlijk�niet.
De�heer�Bisschop�(SGP):
Wij�zien�een�gloedvol�betoog�van�de�heer�Bosma�tegemoet�in�eerste�termijn�en�in�tweede�termijn�ongetwijfeld
ook,�met�de�nodige�interrupties.�Wij�moeten�gewoon�het
debat�houden.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Er�is�geen�enkel�beletsel�om�het�debat�te�voeren,�mevrouw�de�voorzitter.
De�voorzitter:
Dank�u�wel.�U�mag�een�korte�reactie�geven,�mijnheer
Bosma.
De�heer�Bosma�(PVV):
Op�de�vraag�wat�voor�ontbijt�ik�heb�gehad,�ga�ik�niet�in.
De�voorzitter:
Nee,�dat�wil�ik�ook�niet�weten.
De�heer�Bosma�(PVV):
Staatsrechtelijk�hebben�wij�een�enorm�probleem�vandaag.�Dit�debat�heeft�heel�weinig�zin�als�de�staatssecretaris�niet�in�wil�gaan�op�de�vraag�of�de�wet�wordt�uitgevoerd.�Dan�kunnen�wij�gewoon�net�zo�goed�nu�naar
het�strand�gaan.�Overigens�is�dat�geen�ordevoorstel.�Het
heeft�weinig�zin�om�hier�vandaag�aanwezig�te�zijn�als�de
staatssecretaris�straks�in�zijn�termijn�niet�wil�praten�over
de�inhoud�van�de�programma's�van�de�staatsomroep.
De�voorzitter:
Dat�zal�straks�blijken�uit�het�antwoord�van�de�staatssecretaris.
De�algemene�beraadslaging�wordt�geopend.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�vind�het�ordebetoog�van�de�heer�Bosma�nogal�vergezocht.�Ik�snap�niet�helemaal�wat�hij�bedoelt.�Wij�kunnen

De�heer�Huizing�(VVD):
Voorzitter.�De�VVD�vindt�een�pluriform,�gevarieerd�en�toegankelijk�media-aanbod�voor�een�breed�publiek�een�belangrijke�voorwaarde�voor�een�goede�democratie.�Het
geeft�mensen�de�mogelijkheid�een�mening�te�vormen�en
de�vrijheid�deze�te�uiten�door�de�overdracht�van�kennis
en�informatie.�Bovendien�stimuleert�het�sociale�cohesie

Tweede�Kamer

19 juni 2013
TK�97

Mediawet

97-3-3

Huizing
en�het�culturele�leven.�De�publieke�omroep�speelt�daarbij
een�belangrijke�rol.�De�VVD�is�dus�voorstander�van�een
publieke�omroep,�maar�wel�een�die�met�zijn�tijd�meegaat.
Een�publieke�omroep�die�zich�richt�op�zijn�kerntaak:�het
maken�van�herkenbare�programma's�voor�een�breed�publiek,�van�hoge�kwaliteit�en�met�maatschappelijk�toegevoegde�waarde.
In�1989�werd�Nederland�3�in�het�leven�geroepen.�Tegelijkertijd�werd�TV10�een�uitzendlicentie�geweigerd.�De
publieke�omroep�was�zo�compleet,�zo�divers�en�zo�goed
dat�Nederland�geen�commerciële�televisie�nodig�had.�Het
weigeren�van�een�licentie�van�TV10�is�een�historische�vergissing�gebleken.�Een�jaar�later�kwam�RTL�via�Luxemburg�in�Nederland�op�de�buis.�Inmiddels�heeft�de�publieke�omroep�geen�marktaandeel�van�100%�meer�zoals�in
1989,�maar�van�ongeveer�40%.�Nederland�is�verrijkt�met
programma's�als�Hart�van�Nederland,�RTL�Nieuws�en
Gooische�vrouwen,�maar�ook�met�zenders�als�National
Geographic�en�Eurosport.
Tegelijkertijd�zien�wij�dat�de�technologie�zich�ongelooflijk�snel�ontwikkelt�en�blijft�ontwikkelen.�Programma's
worden�niet�alleen�bekeken�via�het�traditionele�televisietoestel,�maar�ook�via�internet�en�tegenwoordig�bekijkt
men�ook�programma's�via�een�tablet.�Prime�time�is�in�Japan�niet�meer�tussen�zes�en�negen�uur,�maar�tussen�vijf
en�zeven�uur�'s�avonds,�het�moment�dat�men�van�werk
naar�huis�reist.�Dan�heb�ik�het�nog�niet�eens�over�on�demand-tv.�Vandaag�werd�bekend�dat�Netflix�nog�voor�het
einde�van�dit�jaar�de�Nederlandse�markt�zal�betreden.
De�mediawereld�is�in�ontwikkeling.�De�publieke�omroep�functioneert�echter�in�grote�lijnen�nog�op�dezelfde
manier�als�in�1989�en�dat�moet�veranderen.�De�wet�die
vandaag�voorligt,�draagt�daaraan�bij.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Hoe�draagt�de�wet�die�vandaag�voorligt�daar�dan�aan�bij?
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�heb�nog�een�paar�velletjes�papier.�Ik�kom�daar�nog�op
terug.�Dit�was�een�inleidend�stukje.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�zou�het�prettig�vinden�als�de�heer�Huizing�antwoord
geeft�op�mijn�vraag.
De�heer�Huizing�(VVD):
De�VVD�is�van�mening�dat�als�de�publieke�omroep�met
zijn�tijd�meegaat,�er�niet�langer�een�woud�aan�omroepen
en�activiteiten�moet�zijn.�Deze�wet�draagt�bij�aan�het�verkleinen�en�efficiënter�maken�van�de�publieke�omroep.�Dat
is�bijvoorbeeld�een�van�de�punten.
De�voorzitter:
Gaat�u�verder.
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�zei�al�dat�de�VVD�voorstander�is�van�een�sterke�publieke�omroep.�Een�omroep�die�past�in�de�eenentwintigste�eeuw.�Een�publieke�omroep�die�alleen�programma's
maakt�die�niet�door�anderen�worden�of�kunnen�worden
aangeboden.�Op�die�manier�draagt�de�omroep�bij�aan�de
diversiteit�van�het�Nederlandse�radio-�en�televisieaanbod
en�kunnen�commerciële�en�publieke�partijen�op�een�gelijk
speelveld�opereren.�Een�dergelijke�publieke�omroep�hebben�wij�echter�nog�niet�op�dit�moment.�Het�huidige�omroepbestel�kent�maar�liefst�21�verschillende�omroepen.

Tweede�Kamer

Mediawet

Dat�maakt�de�publieke�omroep�als�geheel�onvoldoende
herkenbaar�en�inefficiënt.�Het�zorgt�ervoor�dat�er�te�veel
geld�aan�andere�zaken�wordt�besteed�en�niet�aan�het�primaire�proces:�het�maken�van�goede�programma's.
De�VVD�is�daarom�blij�dat�de�publieke�omroep�eindelijk
in�beweging�is�gekomen�en�gaat�reorganiseren�door�van
21�omroeporganisaties�terug�te�gaan�naar�acht.�Dit�zal�de
efficiency�en�slagvaardigheid�van�de�publieke�omroep�absoluut�bevorderen,�maar�het�is�niet�het�eindpunt�want�het
moet�nog�compacter�en�nog�efficiënter�en�dat�kan�ook.�De
VVD�wil�uiteindelijk�een�omroepbestel�dat�uit�één�organisatie�bestaat�waarin�iedereen�programma's�moet�kunnen�aanleveren.�De�NPO�schrijft�tenders�uit�waarop�zowel
maatschappelijke�als�commerciële�organisaties�kunnen
inschrijven.�Het�wetsvoorstel�dat�nu�voorligt�is�een�stap�in
die�richting.�Het�is�echter�een�eerste�stap�in�die�richting,
want�nog�steeds�blijven�er�naast�de�drie�fusieomroepen
en�de�drie�zelfstandige�ledenomroepen,�twee�taakomroepen�bestaan.�Het�niet�samenvoegen�van�NOS�en�NTR�tot
één�taakomroep�is�niet�logisch.�Ik�zie�dit�als�een�gemiste
kans�in�dit�fusieproces.�Kan�de�staatssecretaris�aangeven
waarom�dit�niet�in�het�huidige�wetsvoorstel�is�meegenomen?
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
De�VVD�is�voor�een�sterke�publieke�omroep,�die�gaat�voor
pluriformiteit�en�die�eigenlijk�één�organisatie�moet�worden.�Ik�heb�ook�wel�eens�gelezen�dat�de�VVD�liever�twee
zenders�wil.�Hoe�moet�ik�die�sterke,�pluriforme�publieke
omroep�verenigen�met�die�enorme�versmalling�van�de
publieke�omroep,�die�alleen�nog�maar�dat�moet�maken
wat�de�commerciële�zenders�niet�maken?
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�denk�niet�dat�die�zaken�elkaar�tegenspreken.�Het�is�belangrijk�dat�de�publieke�omroep�teruggaat�naar�de�kerntaak.�Het�is�overigens�ook�belangrijk�dat�wij�het�in�de�toekomstverkenning�daarover�zullen�hebben.�Ik�vind�dat�wij
met�elkaar�moeten�komen�tot�een�heldere�taakomschrijving�van�de�publieke�omroep.�Dit�zal�ook�een�hoop�discussie�voorkomen�in�de�toekomst.�Dit�kan�betekenen�dat
je�met�minder�toekan�en�dat�je�met�minder�feitelijk�meer
kan�doen,�omdat�je�betere�kwaliteit�kunt�leveren.�De�publieke�omroep�richt�zich�dan�op�de�behoefte�en�niet�op
het�aanbod.�Wij�zijn�nog�steeds�bezig�met�een�publieke
omroep�die�de�dingen�doet�zoals�hij�het�twintig�jaar�geleden�deed.�De�wereld�is�veranderd�en�de�wereld�verandert
in�de�komende�twintig�jaar�in�een�exponentieel�tempo.
Ook�de�publieke�omroep�zal�daaraan�mee�moeten�doen.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Wij�weten�al�langer�dat�dit�het�standpunt�van�de�VVD�is.
De�VVD�moet�dan�niet�tegelijkertijd�een�pleidooi�houden
voor�een�brede�publieke�omroep�die�pluriform�is.�Dat
wordt�dan�een�lege�huls.�De�VVD�wil�een�smalle�publieke
omroep�die�gericht�is�op�nieuws,�educatie�en�kunst�waarschijnlijk.�De�rest�mag�allemaal�door�de�commerciëlen
worden�gemaakt.�Dat�kan�misschien�op�één�zender�–�het
is�een�soort�PVV-standpunt�–�en�de�rest�mag�er�allemaal
af.�De�heer�Huizing�moet�geen�pleidooi�blijven�houden
over�een�brede�publieke�omroep,�want�die�houdt�dan�op
te�bestaan.

19 juni 2013
TK�97

97-3-4

Huizing
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�heb�het�gehad�over�een�publieke�omroep�die�zich�richt
op�een�breed�publiek.�Dat�is�iets�anders�dan�een�brede
publieke�omroep.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Dat�brede�publiek�houdt�natuurlijk�onmiddellijk�op.�De�gedachte�van�de�publieke�omroep�was�dat�hij�voor�elk�wat
wils�biedt:�een�brede�publieke�omroep�voor�alle�doelgroepen.�De�VVD�wil�dat�helemaal�niet.�De�VVD�wil�een�smalle�publieke�omroep�met�een�aantal�programma's,�die�niet
door�commerciële�zenders�worden�gemaakt.�Als�de�heer
Huizing�dat�blijft�volhouden,�zou�het�sterk�zijn�als�hij�vandaag�concrete�voorstellen�daartoe�doet.�Het�blijft�anders
bij�dit�betoog.
De�heer�Huizing�(VVD):
Wij�hebben�het�hier�over�een�wetsvoorstel�waarin�fusies
tussen�verschillende�omroepen�worden�geregeld.�Dit
wetsvoorstel�is�een�eerste�stap�in�de�goede�richting.�Ik
schets�een�eindplaatje�zoals�de�VVD�dat�ziet;�dat�kan�ook
geen�nieuws�zijn.�Ik�deel�niet�de�woorden�van�de�heer�Van
Dijk�dat�de�VVD�voorstander�zou�zijn�van�een�heel�smalle�publieke�omroep.�Wij�zijn�voorstander�van�een�publieke�omroep�met�kwaliteit,�die�goede�programma's�maakt
die�een�aanvulling�zijn�op�datgene�wat�door�anderen�zou
kunnen�worden�aangeboden.�Het�gaat�over�het�totale�media-aanbod�in�Nederland�en�niet�alleen�maar�over�de�publieke�omroep.�Je�moet�het�zien�in�de�context�van�het�geheel.�Die�context�is�enorm�veranderd�in�de�afgelopen�tien
jaar�en�ook�de�publieke�omroep�zal�zich�daaraan�moeten
aanpassen.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Ik�wil�even�stilstaan�bij�het�doorkijkje�van�het�wetsvoorstel�nu�met�de�zes�omroepverenigingen,�al�dan�niet�gefuseerd,�en�de�twee�met�een�taak.�De�heer�Huizing�zegt�dat
dit�een�tussenstap�is�naar�iets�anders,�namelijk�het�tot�één
clubje�maken,�want�daar�komt�het�op�neer.�Hoe�verhoudt
dit�zich�tot�de�externe�pluriformiteit�waarover�hij�spreekt?
Ik�doel�op�de�situatie�waarin�je�de�publieke�omroep�ook
de�spiegel�van�de�samenleving�kunt�laten�zijn�in�contrast
met�de�situatie�bij�de�commerciëlen�die�puur�vraaggestuurd�zijn.
De�voorzitter:
Wat�is�uw�vraag,�mijnheer�Klein?
De�heer�Klein�(50PLUS):
Hoe�verhoudt�zich�dit�met�de�situatie�van�de�commerciëlen�die�puur�vraaggestuurd�zijn�en�met�de�publieke�omroep�die�ook�aanbodgericht�is,�omdat�mensen�op�een�gegeven�moment�in�een�vereniging�mee�kunnen�doen?�De
heer�Huizing�geeft�hierop�geen�visie�in�zijn�totaalplaatje,
of�zie�ik�dat�verkeerd?
De�voorzitter:
De�interrupties�moeten�echt�kort�zijn�en�dat�geldt�ook�voor
het�antwoord.
De�heer�Huizing�(VVD):
Ja,�voorzitter.�Ik�zal�kort�zijn.
Dat�ziet�de�heer�Klein�verkeerd.�Ik�heb�net�toegelicht
wat�wij�van�een�publieke�omroep�verwachten.

Tweede�Kamer

Mediawet

De�heer�Klein�(50PLUS):
Wat�de�heer�Huizing�van�de�publieke�omroep�verwacht,�is
één.�Belangrijker�is�welke�middelen�en�organisatievorm�je
de�publieke�omroep�geeft�opdat�hij�aan�die�verwachting
tegemoet�kan�komen.�Dit�wetsvoorstel�biedt�een�behoorlijke�aanzet�tot�het�realiseren�daarvan.�Het�perspectief�dat
de�heer�Huizing�schetst,�van�één�organisatie,�lijkt�mij�een
soort�VRT-achtig�modelletje.
De�heer�Huizing�(VVD):
Dat�zou�heel�goed�kunnen.�Het�blijkt�immers�dat�de�publieke�omroep�van�onze�zuiderburen,�die�pluriform�is,�in
staat�is�om�uitstekende�televisieprogramma's�te�maken
die�door�de�kijkers�en�luisteraars�enorm�worden�gewaardeerd,�en�dat�met�één�organisatie.�Als�de�heer�Klein�van
mening�is�dat�pluriformiteit�uitsluitend�kan�worden�geregeld�via�het�systeem�van�21�omroepverenigingen,�dan
heeft�hij�het�volkomen�mis.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Ten�eerste�kennen�wij�kennen�helemaal�geen�21�omroepverenigingen.�Dat�is�gewoon�flauwekul.
De�heer�Huizing�(VVD):
U�hebt�gelijk.�Het�zijn�omroeporganisaties.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Ja,�dat�is�echt�onzin.�Ten�tweede�is�de�VRT�nou�net�niet
pluriform,�omdat�daar�juist�dingen�worden�uitgesloten.
De�heer�Huizing�(VVD):
Grappig.�Wij�verschillen�daarover�van�mening.
De�heer�Heerma�(CDA):
De�heer�Huizing�schetst�deze�wet�in�een�soort�eindperspectief�als�een�tussenstap.�Ik�hoop�dat�de�heer�Huizing
beseft�dat�velen�in�deze�Kamer�die�mening�niet�delen.�Ik
ben�benieuwd�of�de�staatssecretaris�deze�wet�ook�als�een
tussenstap�op�weg�naar�het�eindbeeld�schetst.
Mijn�vraag�is�echter�een�andere.�De�heer�Huizing�houdt
hier�een�heel�betoog�dat�erop�neerkomt�dat�de�publieke
omroep�heel�anders�georganiseerd�moet�worden.�In�de
nota�naar�aanleiding�van�het�verslag�valt�te�lezen�dat�de
Nederlandse�publieke�omroep�op�dit�moment�een�van�de
goedkoopste�van�Europa�is.�Is�de�heer�Huizing�van�mening�dat�de�Nederlandse�publieke�omroep�daarmee�ook
een�van�de�slechts�presterende�in�Europa�is?
De�heer�Huizing�(VVD):
Nee,�zeker�niet.
De�heer�Heerma�(CDA):
Dat�is�interessant.�Dat�vind�ik�namelijk�ook�niet.�Dan�is
het�de�vraag�waardoor�het�komt�dat�wij�in�Nederland�een
relatief�goedkope�publieke�omroep�hebben�–�iets�wat�de
heer�Huizing�in�zijn�antwoord�in�feite�bevestigt�–�die�relatief�goed�presteert.�Volgens�mij�komt�dat�juist�door�het�externe�pluriforme�karakter.�Dat�wordt�binnen�Europa�ook
erkend.�Ik�vraag�mij�af�of�het�einddoel�dat�de�heer�Huizing
schetst,�niet�penny�wise,�pound�foolish�is.
De�heer�Huizing�(VVD):
Het�feit�dat�je�dingen�goed�doet,�betekent�niet�dat�het
niet�nog�beter�kan.�Wij�denken�dat�het�hebben�van�veel
omroeporganisaties�niet�bijdraagt�aan�een�slagvaardig
en�efficiënt�omroepbestel.�Om�die�reden�maak�ik�graag

19 juni 2013
TK�97

97-3-5

Huizing
een�doorkijkje�naar�de�toekomst,�want�in�die�zin�kan�het
namelijk�nog�verder�worden�afgeslankt.�Dat�heeft�niks
met�budgetten�te�maken,�dat�heeft�niks�met�pluriformiteit
te�maken;�dat�is�je�concentreren�op�je�kerntaken�en�die
kerntaken�moeten�op�een�andere�manier�worden�geformuleerd.�De�wereld�is�in�2013�echt�anders�dan�in�de�tijd
waarin�de�eerste�televisie-�of�radio-uitzendingen�plaatsvonden,�maar�toch�is�ons�bestel�niet�of�nauwelijks�daaraan�aangepast.�De�wet�die�vandaag�voorligt,�heeft�toch
wel�een�bepaalde�historische�waarde.�Naar�ik�meen,�zei
collega�Van�Dam�dat�gisteravond�in�een�tweet.�Hier�gebeurt�immers�wel�wat.�Wij�zijn�daar�heel�blij�mee,�maar
het�kan�nog�beter.
De�heer�Heerma�(CDA):
Het�is�sowieso�bijzonder�dat�de�heer�Huizing�zegt�dat�afslanken�niks�met�budget�en�pluriformiteit�te�maken�heeft.
Hij�erkent�dat�de�Nederlandse�omroep�al�relatief�goedkoop�is.�Hij�erkent�ook�dat�deze�omroep�relatief�goed
functioneert.�Dat�het�Nederlandse�bestel�zo�goed�functioneert,�heeft�toch�met�de�externe�pluriformiteit�ervan�te
maken?�Dat�is�toch�het�unieke�karakter�van�ons�Nederlandse�bestel?�En�als�dat�kennelijk�veranderd�moet�worden,�hoe�verklaart�de�heer�Huizing�dan�dat�onze�omroep
nu�al�relatief�goedkoop�is�en�goed�presteert?
De�heer�Huizing�(VVD):
De�publieke�omroep�bestaat�gelukkig�ook�bij�de�gratie�van
mensen�die�hun�werk�doen�met�passie.�Zij�doen�hun�werk
goed�en�gaan�na�wat�consumenten�en�kijkers�willen.�Dat
is�iets�anders�dan�niet�willen�kijken�naar�de�structuur.�Een
structuur�met�allerlei�omroeporganisaties�draagt�naar�onze�mening�niet�bij�aan�de�pluriformiteit.�Die�kun�je�ook�op
een�andere�manier�regelen.�Die�pluriformiteit�vinden�we,
denk�ik,�allemaal�belangrijk,�maar�het�is�niet�noodzakelijk
om�dat�vanuit�al�die�verschillende�omroeporganisaties�te
doen.�Op�vele�plekken�in�de�wereld�om�ons�heen�wordt
bewezen�dat�dit�ook�op�een�andere�manier�kan.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Voorzitter.�Een�korte�vraag.�In�antwoord�op�de�heer�Van
Dijk�zei�de�heer�Huizing�dat�hij�een�heel�smalle�publieke�omroep�wil,�maar�wel�een�breed�publiek�wil�benaderen.�Kan�de�heer�Huizing�wat�concreter�ingaan�op�de�wijze
waarop�hij�die�voor�zich�ziet,�een�smalle�publieke�omroep
die�een�breed�publiek�benadert?
De�heer�Huizing�(VVD):
Laat�ik�dit�in�de�termen�van�het�bedrijfsleven�zien:�als�één
persoon�kun�je�ontzettend�veel�omzet�maken�of�je�kunt
met�heel�veel�mensen�wat�minder�omzet�maken.�Die�twee
dingen�zijn�toch�niet�een-op-een�met�elkaar�verbonden?
Je�kunt�toch�niet�alleen�maar�een�breed�publiek�bereiken
met�een�heel�brede�publieke�omroep,�met�heel�veel�organisaties,�heel�veel�mensen,�heel�veel�zenders�en�heel�veel
programma's?�Dat�is�toch�geen�een-op-eenverband?
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Ten�eerste�maakt�de�VVD�hier�weer�een�denkfout�door�te
denken�dat�Nederland�een�bedrijf�is,�dat�een�omzet�heeft.
Omzet�zegt�niks�over�kwaliteit.�Ten�tweede�lijkt�het�mij
goed�dat�we�naar�minder�omroeporganisaties�gaan,�dus
dat�die�worden�beperkt.�Ik�zal�daarop�ook�ingaan�in�mijn
eigen�bijdrage.�Maar�er�komt�tegelijkertijd�wel�een�bezuiniging�van�100�miljoen�aan.�Die�tast�uiteindelijk�de�programmering�van�de�publieke�omroep�aan,�wat�er�weer

Tweede�Kamer

Mediawet

voor�zorgt�dat�die�pluriformiteit�weggaat�en�dat�een�smalle�publieke�omroep�in�organisatieverband�niet�in�staat�is
om�een�breed�publiek�te�bedienen.�Of�kijkt�de�heer�Huizing�daar�anders�tegen�aan,�en�waarom�dan?
De�heer�Huizing�(VVD):
Volgens�mij�praten�we�een�andere�keer�over�die�100�miljoen.�Volgens�mij�hebben�we�het�nu�over�de�omroepfusies�die�via�dit�wetsvoorstel�worden�geregeld.�Laten�we
even�duidelijk�zijn.�Sinds�jaar�en�dag�wordt�gesproken
over�en�met�de�publieke�omroep,�over�de�mogelijkheid
om�dingen�efficiënter�te�doen.�Van�verschillende�kanten
werd�dan�geroepen:�dat�was�allemaal�niet�mogelijk,�het
ging�altijd�ten�koste�van�iets,�men�zou�zijn�werk�niet�meer
goed�kunnen�doen.�Vervolgens�blijkt�dat�er,�even�afgerond,�zo�125�miljoen�euro�kan�worden�bezuinigd�op�de
publieke�omroep�door�deze�anders�in�te�richten,�door�deze�te�versmallen.�Ik�heb�er�niemand�over�gehoord�dat�die
pluriformiteit�hierdoor�in�het�geding�komt.�Ik�heb�bij�dit
wetsvoorstel�niemand�erover�gehoord�dat�de�kwaliteit�in
het�geding�zou�komen.�Nee�meneer�Klaver,�we�doen�het
anders�en�we�doen�het�slimmer,�en�we�passen�ons�aan
aan�het�feit�dat�we�inmiddels�in�2013�leven.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Tot�slot.�Het�is�salamitactiek�om�te�zeggen�dat�we�nu�alleen�dit�voorstel�behandelen�en�dat�die�bezuiniging�later
komt.�Ik�kan�die�dingen�niet�los�van�elkaar�zien.�Mijn�partij�staat�positief�tegenover�de�wet�die�vandaag�voorligt.
Wij�denken�dat�we�door�die�fusies�meer�kwaliteit�krijgen;
niet�dat�er�een�betere�omzet�zal�worden�gedraaid,�maar
dat�er�een�betere�kwaliteit�kan�worden�geleverd.�Maar�wij
denken�dat�dit�met�die�bezuiniging�van�100�miljoen�onder
druk�komt�te�staan.�Daarom�is�er�wel�degelijk�een�link.�Ik
wil�de�heer�Huizing�adviseren�om�te�stoppen�met�die�salamitactiek.�Als�er�vragen�worden�gesteld�over�de�invloed
van�een�bezuiniging�op�deze�wet,�dient�hij�daar�serieus�op
in�te�gaan.
De�heer�Huizing�(VVD):
Nogmaals,�we�hebben�nog�heel�veel�gesprekken�met�elkaar�over�de�invulling�van�die�100�miljoen.�We�hebben
nog�gesprekken�met�elkaar�over�wat�er�ook�in�het�regeerakkoord�is�afgesproken,�over�de�vraag�in�hoeverre�de�publieke�omroep�zijn�eigen�inkomsten�kan�vergroten.�Ik�stel
voor�om�die�discussie�ook�dan�te�gaan�voeren.�Natuurlijk
hangt�dit�boven�de�markt.�Ja,�het�zou�kunnen�dat�dit�ten
koste�gaat�van�een�aantal�zaken.�En�ja,�dat�is�treurig.�Maar
ik�wil�de�heer�Klaver�ook�even�meegeven�dat�wij�hier�in
Nederland�een�enorme�bezuinigingsopdracht�hebben.
Ook�de�publieke�omroep�zal�daaraan�zijn�steentje�moeten
bijdragen.�Inderdaad�zou�dit�ook�kunnen�betekenen�dat�de
publieke�omroep�het�met�wat�minder�moet�doen�dan�wij
allemaal�prettig�zouden�vinden,�maar�soms�is�het�gewoon
niet�anders.�Zo�niet,�dan�heb�ik�voor�hem�de�vraag�waar
hij�die�bezuinigingen�wel�zou�willen�vinden.
De�voorzitter:
Nee,�meneer�Klaver.�Nu�de�heer�Segers.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
De�heer�Huizing�streeft�naar�efficiency.�Hij�geeft�aan�dat
het�eigenlijk�gaat�om�bezuinigen�en�om�de�vraag�of�we
nog�meer�geld�moeten�weghalen.�De�Nederlandse�omroep�is�een�van�de�goedkoopste�omroepen�en�een�van�de
meest�pluriforme�omroepen.�Wij�zitten�qua�uitgaven�op

19 juni 2013
TK�97

97-3-6

Huizing
het�niveau�van�Moldavië.�Veel�lager�kunnen�wij�niet�zakken�en�veel�pluriformer�kunnen�wij�niet�worden.�Als�de
heer�Huizing�schermt�met�een�bezuinigingstaakstelling�en
met�meer�efficiency,�verhult�hij�dan�niet�een�ideologische
keus,�namelijk�dat�pluriformiteit�hem�hindert,�in�ieder�geval�in�de�huidige�vorm?�Wat�hindert�en�irriteert�hem�zo
in�het�huidige�bestel�dat�hij�dit�een�tussenstap�vindt�naar
een�minder�pluriform�bestel?

De�heer�Huizing�(VVD):
Dat�laatste�wordt�wat�moeilijk.�Overigens�had�de�heer�Segers�het�net�over�efficiency.�Vervolgens�ging�het�over�pluriformiteit.�Van�acht�naar�minder�omroepen�en�het�liefst
naar�één�omroep�als�einddoel�maakt�het�minder�efficiënt.�De�heer�Segers�had�het�over�pluriformiteit,�maar�dit
maakt�het�niet�onmogelijk�om�de�gewenste�pluriformiteit
te�hebben�in�Nederland�die�hij�en�ik�zo�belangrijk�vinden.

De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�werp�het�echt�verre�van�mij�dat�ik�daar�een�irritatie�over
zou�hebben.�Ik�begrijp�ook�niet�goed�dat�het�voortdurende�streven�naar�efficiency�hier�gezien�wordt�als�een�platte�bezuiniging.�Iedereen,�of�je�nu�voor�een�bedrijf�werkt
of�dingen�doet�met�belastinggeld,�geld�van�de�burger,�de
heer�Segers�en�mij,�heeft�de�plicht�om�continu�te�bekijken
of�je�hogere�kwaliteit�kunt�leveren�voor�hetzelfde�geld,�of
liefst�nog�hogere�kwaliteit�tegen�minder�kosten.�Op�het
moment�dat�je�door�dingen�anders�te�doen�minder�kosten
maakt,�ben�je�ook�in�staat�om�meer�geld�in�de�kerntaak�te
stoppen,�namelijk�het�maken�van�goede�programma's.�Op
dit�moment�wordt�er�veel�te�veel�geld�besteed�aan�dingen�die�er�niets�mee�te�maken�hebben,�ondanks�het�feit
dat�wij�misschien�in�totaal�ergens�laag�op�een�ranglijstje�staan.�Ik�zeg�er�wel�even�bij�dat�je�dat�ranglijstje�op�vele�manieren�kunt�interpreteren,�want�ik�nodig�de�heer�Segers�uit�om�dat�lijstje�door�te�lopen�en�te�bekijken�hoe
men�aan�de�getallen�is�gekomen.�Daarbij�zitten�bijvoorbeeld�niet�de�Ster-inkomsten,�die�de�publieke�omroep�ook
kan�besteden.�Als�je�die�erbij�optelt,�gaan�wij�toch�al�een
fors�aantal�plekjes�op�die�ranglijst�omhoog.

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Als�deze�wet�wordt�aangenomen�–�daar�ga�ik�even�van�uit
–�zetten�wij�vandaag�een�grote�en�historische�stap�voor
het�bestel�zoals�dat�vanaf�2016�in�werking�treedt.�Nu�zegt
de�heer�Huizing�dat�hij�dit�als�een�tussenstap�ziet.�Ik�neem
toch�aan�dat�hij�het�met�mij�eens�is�dat�er�voor�2016�geen
nieuwe�wijzigingen�meer�worden�doorgevoerd�aan�het
publieke�bestel.

De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Ik�begrijp�het�streven�naar�efficiency�en�ik�begrijp�dat�je
een�zo�hoog�mogelijke�kwaliteit�nastreeft�voor�zo�weinig
mogelijk�geld.�Er�is�alleen�een�derde�van�het�budget�van
de�omroep�afgegaan.�Het�aantal�omroepen�is�gedaald�van
21�naar�8.�Dat�is�het�aantal�mensen�dat�om�de�tafel�zit�als
de�staatssecretaris�overlegt�met�Hilversum.�Veel�efficiënter�en�goedkoper�kan�het�niet.�Wat�is�dus�de�wens�achter�de�wens�om�dit�als�een�tussenstap�te�zien�en�naar�een
soort�BBC-model�te�gaan?�Dat�is�overigens�een�veel�duurder�model.
De�heer�Huizing�(VVD):
Met�twee�mensen�om�de�tafel�zitten�is�altijd�makkelijker
dan�met�acht,�en�met�één�is�het�nog�makkelijker.�Dat�is�in
ieder�geval�altijd�efficiënter.�Ik�begrijp�dus�niet�waarom�de
heer�Segers�zegt�dat�acht�een�optimale�efficiency�zou�impliceren.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Pluriformiteit�moet�een�gezicht�krijgen.�Dat�krijgt�een�gezicht�door�verschillende�omroepen.�Wij�hebben�een�uniek
bestel�dat�ruimte�geeft�aan�verschillende�geluiden,�verschillende�stemmen.�Dat�willen�wij�graag�garanderen.�Ik
begrijp�dat�de�VVD�dat�verder�wil�terugdringen.�Laat�ik
concluderen�dat�dit�meer�een�ideologische�wens�is�dan
dat�die�gedreven�is�door�efficiency.�Democratie�is�ook�niet
de�meest�efficiënte�staatsvorm.�Wij�hebben�hier�heel�veel
partijen.�Dat�is�het�gezicht�van�de�pluriformiteit�in�de�samenleving.�Dat�is�een�stem�geven�aan�wat�in�de�samenleving�leeft.�Wij�hebben�daar�een�uniek�bestel�voor�dat
daaraan�ook�ruimte�geeft.�Het�zou�mooi�zijn�als�wij�elkaar
zouden�kunnen�vinden�in�het�streven�naar�het�in�stand
houden�van�dat�bestel.

Tweede�Kamer

Mediawet

De�heer�Huizing�(VVD):
Dat�denk�ik�niet,�want�op�het�moment�dat�wij�deze�wet
aannemen,�stellen�wij�ook�iets�vast�voor�de�periode�2016
tot�2021.�Ik�heb�geleerd�dat�het�goed�is�om�vooruit�te�denken.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Maar�dat�vooruitdenken�waar�we�net�met�zijn�allen�getuige�van�mochten�zijn,�is�dus�een�soort�van�vooruitlopen
op�de�verkiezingsspeeches�die�de�heer�Huizing�wil�gaan
houden�bij�de�verkiezingen�van�2017.�Dan�gaat�het�immers
over�de�inzet�voor�de�concessieperiode�vanaf�2021.
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�ben�op�dit�moment�niet�zo�met�verkiezingen�bezig.�Ik
ben�bezig�met�een�wetsvoorstel�dat�leidt�tot�een�eindplaatje.�Dat�eindplaatje�kan�overigens�niet�nieuw�zijn.�Als
men�ons�verkiezingsprogramma�van�de�afgelopen�jaren
erop�naslaat,�komt�men�deze�wens�ook�tegen.�Mijn�voorgangers�die�voor�de�VVD-fractie�op�het�gebied�van�media�het�woord�voerden,�hebben�dit�ook�regelmatig�genoemd.�Het�is�dus�niets�nieuws.�Ik�bevestig�nog�even�dat
dit�ons�eindplaatje�is.�Wij�hebben�het�hier�over�een�goed
wetsvoorstel,�dat�wij�echter�nog�steeds�zien�als�een�eerste
stap.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Mijn�interruptie�was�natuurlijk�ook�bedoeld�om�ervoor�te
zorgen�dat�er�geen�onduidelijkheid�en�onrust�ontstaan
over�datgene�wat�deze�coalitie�tijdens�deze�periode�nog
van�plan�is.�Deze�wijziging�aan�het�bestel,�dat�is�het�dus
ook�voor�deze�periode.�Dat�concludeer�ik�dan�maar�uit�dit
debatje.
De�heer�Huizing�(VVD):
Dat�heeft�soms�te�maken�met�het�feit�dat�je�midden�in�je
betoog�onderbroken�wordt.�Maar�goed,�dat�is�blijkbaar�inherent�aan�dit�proces.
De�heer�Bosma�(PVV):
Ja,�dat�heet�een�interruptie.�Dat�is�heel�vervelend.�Ik�geef
het�toe.
De�heer�Huizing�(VVD):
Soms�is�het�gewoon�handig�om�iemand�te�laten�uitspreken.�Dat�scheelt�een�interruptie.

19 juni 2013
TK�97

97-3-7

Huizing
De�heer�Bosma�(PVV):
Ja,�maar�als�je�zoveel�schokkende�dingen�zegt!
De�voorzitter:
Daar�ga�ik�over.�Het�woord�is�aan�de�heer�Bosma�voor�een
interruptie.
De�heer�Bosma�(PVV):
Ik�hoor�de�heer�Huizing�eindelijk�het�taboe�doorbreken,
want�hij�gaat�praten�over�de�inhoud�van�wat�de�staatsomroep�brengt.�Dat�is�natuurlijk�cruciaal.�Hij�zegt�dat�het�huidige�bestel�pluriform�is.�Dat�is�interessant.�Ik�vraag�me
dan�af�waar�die�pluriformiteit�precies�uit�bestaat.�Ik�noem
een�omroep:�de�KRO,�de�Katholieke�Radio�Omroep.�Hoeveel�katholieke�radio-�of�televisieprogramma's�maakt�die
KRO�nog�en�welke�bijdrage�levert�hij�dus�aan�de�pluriformiteit?
De�heer�Huizing�(VVD):
Allereerst�ga�ik�geen�oordeel�geven�op�de�gedetailleerde�inhoud�van�programma's.�Ik�zie�niet�in�waarom�de�Katholieke�Radio�Omroep�verplicht�zou�zijn�om�katholieke
programma's�te�maken.�Dat�is�toch�zijn�keuze?�Er�staat
toch�niet�in�de�wet�dat�de�KRO,�omdat�hij�Katholieke�Radio�Omroep�heet,�katholieke�programma's�moet�maken?
De�heer�Bosma�(PVV):
Daar�heeft�de�heer�Huizing�helemaal�gelijk�in,�maar�zijn
verhaal�is�dat�dit�omroepbestel�zorgt�voor�pluriformiteit.
Dan�vraag�ik�gewoon�wat�er�katholiek�is�aan�de�KRO,�en
dan�krijg�ik�geen�antwoord.
De�NCRV�zendt�nu�programma's�uit�waarin�kinderen
worden�opgejut�tegen�het�immigratiebeleid,�waarin�jihadisten�die�naar�Syrië�gaan,�worden�betiteld�als�mensen
die�eigenlijk�een�Koninklijke�onderscheiding�verdienen.�Zij
worden�vergeleken�met�de�mensen�die�vochten�tegen�het
fascisme�tijdens�de�Spaanse�Burgeroorlog.�Welke�bijdrage�aan�de�pluriformiteit�levert�de�NCRV�hiermee?
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�heb�niet�gezegd�dat�al�deze�omroepverenigingen�bijdragen�aan�de�pluriformiteit.�Ik�heb�gezegd�dat�ik�pluriformiteit�belangrijk�vind�en�dat�daar�andere�methodes�voor�zijn
dan�alleen�maar�via�omroepverenigingen.�Laten�we�dat
even�helder�neerzetten.�De�heer�Bosma�stelt�mij�een�concrete�vraag�over�programma's.�Ons�media-aanbod,�ons
medialandschap,�heeft�ook�als�doel�dat�mensen�de�mogelijkheid�hebben�om�hun�mening�te�vormen�en�die�te�uiten.
Dat�heb�ik�in�mijn�eerste�zinnen�al�gezegd.�Die�vrijheid
hebben�omroepverenigingen�zoals�ze�nu�in�het�publieke
bestel�zitten,�ook.�Als�zij�dat�op�een�bepaalde�manier�wensen�te�doen,�dan�staat�hun�dat�vrij.�Ik�heb�daar�geen�mening�over.�Dat�staat�los�van�de�vraag�of�ik�het�wel�of�niet
met�die�mening�eens�ben.
De�voorzitter:
Ik�stel�voor�dat�de�heer�Huizing�zijn�betoog�vervolgt.
De�heer�Huizing�(VVD):
Misschien�dat�ik�driekwart�van�mijn�betoog�kan�overslaan.
Wij�zijn�dus�blij�dat�de�publieke�omroep�eindelijk�in�beweging�is�gekomen�en�dat�er�nu�gereorganiseerd�wordt
door�van�21�naar�8�te�gaan.�Nogmaals,�dat�zal�de�efficiency�en�de�slagvaardigheid�van�onze�publieke�omroep
absoluut�bevorderen.�Nu�wij�deze�fusies�gaan�inzetten,
zien�wij�echter�toch�een�gemiste�kans.�Waarom�kunnen

Tweede�Kamer

Mediawet

NOS�en�NTR�ook�niet�samengevoegd�worden?�Ik�heb�die
vraag�ook�al�aan�de�staatssecretaris�gesteld.�Een�ander
punt�waar�nog�veel�te�winnen�valt,�is�de�hoeveelheid�activiteiten�die�de�publieke�omroep�uitvoert.�Goethe�wist
het�al:�"In�der�Beschränkung�zeigt�sich�der�Meister".�Wat
mij�betreft�moet�er�dus�ook�verder�worden�gesneden�in
het�woud�van�websites.�Minder�nieuwe�activiteiten�ontplooien,�zeker�als�die�ook�door�anderen�worden�of�kunnen�worden�gedaan.�Steeds�meer�partijen,�ook�die�vroeger�geen�concurrent�van�elkaar�waren,�ontmoeten�elkaar
nu�op�dezelfde�markt.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Blijkbaar�zijn�wij�aangekomen�bij�de�tweede�lege�huls�van
de�heer�Huizing.�De�eerste�lege�huls�was�die�van�de�pluriformiteit,�de�tweede�lege�huls�is�die�van�de�verstorende
extra�activiteiten.�Klopt�het�dat�de�VVD�en�de�PvdA�denken�aan�manieren�om�extra�inkomsten�voor�omroepen
mogelijk�te�maken�om�de�extra�100�miljoen�bezuinigingen
van�deze�twee�partijen�daarmee�te�compenseren?�Is�dat
een�gedachte�die�inderdaad�leeft?
De�heer�Huizing�(VVD):
Kan�de�heer�Verhoeven�deze�vraag�herhalen?�Ik�begrijp
niet�helemaal�wat�de�vraag�is.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Denken�VVD�en�PvdA�nu�zij�nog�100�miljoen�extra�gaan
bezuinigen�op�de�publieke�omroep�aan�de�mogelijkheid
om�omroepen�extra�inkomsten�te�laten�genereren�uit�extra�activiteiten?
De�heer�Huizing�(VVD):
Volgens�mij�staat�er�in�het�regeerakkoord�dat�de�publieke
omroep�extra�inkomsten�moet�gaan�genereren�en�dat�wij
er�met�zijn�allen�naar�gaan�kijken�hoe�wij�dat�gaan�doen.
Dat�is�toch�een�heldere�afspraak?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Weet�u�wat�ik�niet�zo�helder�vindt,�voorzitter?�De�heer�Huizing�houdt�een�betoog�waarin�hij�zegt�dat�het�aantal�extra�activiteiten�van�de�publieke�omroep�omlaag�moet.�Dan
vraag�ik�hem�of�het�klopt�dat�er�meer�activiteiten�mogelijk
zijn�om�geld�te�verdienen.�Daarop�zegt�hij�dan�dat�dat�inderdaad�het�geval�is.�Volgens�mij�gaan�die�twee�niet�samen.
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�vind�het�toch�jammer�dat�de�heer�Verhoeven�zo�weinig�creativiteit�blijkt�te�hebben,�want�dat�is�nu�juist�iets
waarover�wij�met�elkaar�gaan�nadenken.�Wat�de�VVD�altijd�zal�doen,�is�elk�idee�dat�er�is�om�de�publieke�omroep
zelf�meer�inkomsten�te�laten�genereren�toetsen�aan�de
vraag�in�hoeverre�het�marktverstorend�is.�Er�zijn�talloze
partijen�op�dit�moment�op�de�markt.�Er�komen�er�steeds
meer�die�een�wezenlijke�bijdrage�leveren�aan�ons�medialandschap�en�aan�onze�pluriformiteit.�Het�kan�niet�zo�zijn
dat�de�publieke�omroep�daarin�verstorend�werkt�door�activiteiten�te�ontplooien�die�met�belastinggeld�worden�gefinancierd�en�die�vervolgens�ieder�normaal�businessmodel
kapot�maken,�waardoor�wij�uiteindelijk�een�verschraling
van�het�aanbod�krijgen.�Dat�kan�niet�de�bedoeling�zijn.
De�voorzitter:
Tot�slot,�mijnheer�Verhoeven.

19 juni 2013
TK�97

97-3-8

Huizing
De�heer�Verhoeven�(D66):
Volgens�mij�verkondigt�de�heer�Huizing�toch�echt�onzin.
Hij�zegt�dat�hij�geen�extra�activiteiten�wil�en�dat�er�minder
websites�moeten�komen.�Dat�ben�ik�op�zichzelf�wel�met
hem�eens.�Dat�heb�ik�ook�wel�eens�gezegd.�Maar�vervolgens�zegt�hij�dat�wij�wel�extra�activiteiten�mogelijk�gaan
maken�zodat�de�omroepen,�waarop�wij�bezuinigen,�meer
geld�uit�de�markt�kunnen�halen.�Ofwel:�wij�willen�eigenlijk
door�onze�bezuiniging�dat�de�omroepen�marktverstorend
gaan�werken.�Dat�is�toch�een�raar�betoog?
De�voorzitter:
Mijnheer�Huizing,�een�korte�reactie.
De�heer�Huizing�(VVD):
Voorzitter,�ik�weet�niet�hoe�de�heer�Verhoeven�vandaag
is�opgestaan�maar�het�is�op�het�moment�niet�geweldig
met�zijn�gehoor.�Ik�zeg�nu�juist�dat�wij�het�met�elkaar�over
alles�wat�er�aan�ideeën�ligt�in�de�toekomstverkenning�of
daarbuiten�zullen�hebben�als�het�gaat�om�nieuwe�inkomstenbronnen�voor�de�NPO�en�dat�wij�die�zullen�toetsen
aan�de�vraag�of�zij�marktverstorend�zijn�of�niet.�Dus�wij
zullen�nooit�akkoord�gaan�met�activiteiten�die�marktverstorend�optreden.�Volgens�mij�zei�ik�dat�in�het�eerste�antwoord�op�de�vragen�ook.
De�voorzitter:
Een�korte�vraag,�mijnheer�Van�Dijk.�Wij�hebben�nog�negen�sprekers�met�ruime�spreektijden�en�wij�hebben�uiterlijk�tot�13.30�uur�voor�dit�onderwerp�in�de�planning.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Dat�is�juist,�maar�...
De�voorzitter:
Dus�geeft�u�eens�een�goed�voorbeeld�van�een�korte�interruptie!
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
…�dit�is�een�coalitiepartij.�Die�krijgt�altijd�wat�meer�interrupties.
De�voorzitter:
Dus�u�verwacht�straks�helemaal�geen�interrupties?
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Minder.�Dat�scheelt�per�partij.�Let�maar�op!
De�voorzitter:
Een�korte�vraag!
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Het�pleidooi�van�de�heer�Huizing�wordt�wel�lastig,�door
aan�de�ene�kant�omroepen�op�te�roepen�om�zelf�meer
geld�te�gaan�verdienen,�terwijl�dat�aan�de�andere�kant�niet
marktverstorend�mag�zijn.�De�heer�Huizing�zegt:�minder
websites.�Heeft�hij�een�lijstje�met�websites�die�kunnen
worden�geschrapt?�Moet�bijvoorbeeld�nos.nl�weg�of�niet?
De�heer�Huizing�(VVD):
Op�het�moment�dat�wij�hier�over�de�grote�lijnen�praten,
komt�de�heer�Van�Dijk�met�een�vraag�over�details.�Dat�is
zo�jammer.�De�publieke�omroep�beheert�op�dit�moment
honderden�websites.�De�heer�Van�Dijk�kan�mij�toch�niet
vertellen�dat�we�daar�niet�behoorlijk�in�kunnen�snijden?

Tweede�Kamer

Mediawet

Het�zal�in�de�kosten�schelen.�Gelet�op�het�beheer,�de�aandacht�en�de�kosten,�draagt�het�bij�aan�de�efficiency.
De�voorzitter:
Mijnheer�Van�Dijk,�tot�slot.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
De�heer�Huizing�zegt�dat�er�minder�websites�moeten�komen.�Mijn�vraag�is:�geef�mij�eens�een�voorbeeld�van�een
website�die�geschrapt�kan�worden?�Dat�is�dan�toch�een
volstrekt�redelijke�vraag?�De�heer�Huizing�geeft�geen
voorbeeld.�Dat�vind�ik�buitengewoon�teleurstellend.�Ik
vrees�dat�we�hier�de�derde�lege�huls�te�pakken�hebben.
De�voorzitter:
Het�woord�is�aan�de�heer�Klaver.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Maar,�voorzitter,�dat�was�een�vraag.
De�voorzitter:
Was�er�dan�een�vraagteken?
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Mijn�vraag�is:�kan�de�heer�Huizing�een�voorbeeld�geven
van�een�website�die�weg�moet?
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�zal�hier�nu�geen�voorbeelden�noemen.�Dat�zou�niets�bijdragen�aan�de�crux�van�dit�debat,�met�alle�respect.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Met�alle�respect,�ik�ga�nog�even�verder�met�het�punt�dat
de�heer�Verhoeven�maakte.�Het�is�natuurlijk�een�beetje
vreemd�dat�wordt�gezegd�dat�er�meer�inkomsten�moeten
worden�gegenereerd�door�de�publieke�omroepen,�terwijl
gelijk�al�één�optie�wordt�afgeschoten,�namelijk�de�websites.�Er�wordt�gewezen�op�de�wildgroei�daarvan.�Kan�de
heer�Huizing�aangeven�welke�opties�hij�wel�bespreekbaar
vindt?�Welke�opties�zijn�niet�marktverstorend�in�het�kader
van�het�genereren�van�extra�inkomsten?
De�heer�Huizing�(VVD):
De�vraag�van�de�heer�Klaver�suggereert�dat�al�die�websites�in�de�huidige�structuur�op�een�of�andere�manier�bijdragen�aan�het�genereren�van�inkomsten�bij�de�publieke�omroep.�Dat�is�echter�niet�het�geval.�Het�gaat�toch�om
twee�totaal�verschillende�dingen?
Ik�vraag�mij�af�of�de�dingen�die�we�nu�met�elkaar�doen,
iets�bijdragen.�Wat�levert�het�ons�op�als�samenleving�en
wat�kost�het�ons�als�samenleving?�Dat�is�een�vraag�die�we
onszelf�moeten�stellen.�Wij�als�politici�zijn�ook�verplicht
om�die�vraag�continu�aan�onszelf�te�stellen.�De�publieke
omroep�is�verplicht�om�die�vraag�continu�aan�zichzelf�te
stellen�en�om�op�dit�punt�kritisch�te�zijn.�Dat�is�iets�heel
anders�dan�nagaan�hoe�je�je�eigen�inkomsten�kunt�genereren.�Dat�kan�misschien�ook�wel�met�behulp�van�iets�op
het�web.�Je�kunt�misschien�iets�via�internet�ontwikkelen
waardoor�je�je�eigen�inkomsten�kunt�genereren.�Maar�dat
zijn�toch�twee�totaal�verschillende�dingen?�De�heer�Klaver
combineert�allerlei�dingen�die�niets�met�elkaar�te�maken
hebben.�Als�je�uit�het�bedrijfsleven�komt,�heb�je�echter
geleerd�dat�het�ene�het�andere�niet�hoeft�uit�te�sluiten.
Dingen�kunnen�soms�naast�elkaar�bestaan.�Het�ene�kun�je
stoppen�en�vervolgens�kun�je�een�andere�activiteit�ontwikkelen.�Dat�is�bezig�zijn�met�je�eigen�toekomst.�Dat�is�bezig

19 juni 2013
TK�97

97-3-9

Huizing
zijn�met�de�continuïteit�van�je�onderneming,�je�organisatie�of�de�publieke�omroep.�Maar�goed,�daarover�verschillen�wij�blijkbaar�van�mening.
De�voorzitter:
Mijnheer�Huizing,�ook�u�vraag�ik�om�korte�antwoorden�te
geven.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Ik�heb�geen�flauw�idee�wat�de�heer�Huizing�zojuist�heeft
gezegd.
De�heer�Huizing�(VVD):
Misschien�heeft�het�te�maken�…
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Ik�zal�toch�proberen�om�een�tweede�interruptie�te�plegen.
Het�gaat�mij�niet�zozeer�om�wat�je�in�het�bedrijfsleven
doet�of�om�wat�je�doet�als�je�de�publieke�zaak�dient.�Het
gaat�nu�over�de�consistentie�en�de�opbouw�van�redeneringen.�Hier�wordt�gezegd�dat�er�extra�inkomsten�moeten
worden�gegenereerd.�Ik�hoor�in�het�betoog�van�de�heer
Huizing�dat�hij�eerst�zegt�dat�we�de�wildgroei�van�websites�moeten�tegengaan�en�dat�onderdelen�zich�niet�allemaal�op�het�web�moeten�begeven.�Maar�nu�hoor�ik�dat
men�wellicht�iets�op�het�web�zou�kunnen�doen�...
De�heer�Huizing�(VVD):
Hier�gaat�het�dus�fout.
De�voorzitter:
Nee,�niet�erdoorheen�praten,�mijnheer�Huizing.
Maak�uw�interruptie�af,�mijnheer�Klaver.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Ik�heb�een�heel�concrete�vraag,�en�ik�hoop�ook�op�een
concreet�antwoord.�Aan�welke�extra�activiteiten�denkt�de
heer�Huizing�als�hij�het�heeft�over�activiteiten�waarmee
publieke�omroepen�inkomsten�kunnen�genereren�en�die
niet�marktverstorend�werken?
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�onderbrak�de�heer�Klaver.�Dat�was�niet�netjes.�Maar�dit
is�nu�net�waar�het�fout�gaat.�De�heer�Klaver�is�van�mening�dat�"snijden�in�websites"�betekent�dat�je�niets�meer
via�websites�zou�kunnen�doen�en�dat�je�dan�zelfs�niets
nieuws�zou�kunnen�doen�op�dat�gebied,�misschien�zelfs
niet�iets�wat�de�Nederlandse�publieke�omroep�geld�zou
kunnen�opleveren.�Dat�zijn�echter�twee�totaal�verschillende�dingen.�Je�kunt�op�een�gegeven�moment�gaan�snijden
in�je�huidige�assortiment,�maar�vervolgens�kun�je�ook�aan
productontwikkeling�doen�en�nieuwe�producten�neerzetten.�Zo�ben�je�bezig�met�de�continuïteit�van�je�organisatie.
Je�past�je�aan�de�wereld�om�je�heen�en�aan�de�ontwikkelingen�aan.�Het�alsmaar�handhaven�van�zaken,�is�het�blijven�leven�in�een�oude�tijd.�Over�het�algemeen�overleven
organisaties�dat�niet.
De�voorzitter:
Een�korte�vraag�graag,�mijnheer�Klein,�en�geen�ellenlange
inleiding.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Nee,�voorzitter.�De�heer�Huizing�geeft�aan�dat�we�geen
subsidie�moeten�geven�als�er�sprake�is�van�marktverstoring.�Daarvoor�kan�geen�publiek�geld�zijn�en�dan�kan�die

Tweede�Kamer

Mediawet

activiteit�dus�ook�niet�plaatsvinden.�De�heer�Huizing�heeft
in�de�stukken�wellicht�ook�gelezen�dat�de�opzet�is�dat�de
verenigingen�zelf�activiteiten�verrichten�waarmee�ze�geld
kunnen�genereren�en�dat�de�winsten�daaruit�dan�ten�goede�komen�aan�de�programma's.�De�heer�Huizing�is�het
met�dat�model�en�met�die�activiteiten�toch�eens?
De�heer�Huizing�(VVD):
Dat�is�op�dit�moment�het�huidige�model,�ja.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Dat�zijn�dus�ook�de�activiteiten�voor�de�vele�websites.
De�heer�Huizing�(VVD):
Ja,�voor�een�deel�daarvan,�maar�we�hebben�het�hier�over
honderden�websites.
Een�ander�punt�waarmee�winst�behaald�kan�worden,
is�samenwerking.�Wij�zien�in�de�toekomst�graag�meer�samenwerking�tussen�landelijke�en�regionale�omroepen�en
tussen�de�omroepen�die�overblijven�onderling.�Dat�leidt
nog�steeds�tot�meer�efficiency�en�kostenbesparing.�Verder�moeten�er�in�de�toekomst�vooral�keuzes�worden�gemaakt�op�het�gebied�van�de�programmering.�Een�publieke�omroep�dient�uitsluitend�programma's�te�maken�die
niet�door�andere�omroepen�worden�of�kunnen�worden
aangeboden.�Ik�heb�het�dan�over�programma's�op�het�gebied�van�nieuws,�achtergronden,�cultuur�en�educatie.
Er�is�dus�nog�veel�te�wensen.�Al�deze�zaken�zijn�wat�de
VVD-fractie�betreft�onderdeel�van�de�toekomstverkenning
die�de�komende�tijd�zal�plaatsvinden.�Ik�wil�me�vandaag
dan�ook�beperken�tot�een�aantal�concrete�punten�uit�het
wetsvoorstel.
Ik�begin�met�de�budgetverdeling�binnen�de�publieke
omroep�die�op�twee�aspecten�verandert.�Zo�wordt�het�zogenaamde�programmaversterkingsbudget�verhoogd�van
30%�naar�50%�en�zijn�de�ledenaantallen�niet�meer�leidend
bij�de�verdeling�van�die�andere�50%.�Dit�zal�de�kwaliteit
van�de�programmering�ten�goede�komen�omdat�iedereen,
omroep�en�anderen,�de�zendtijd�moeten�verdienen.�Het
gaat�tenslotte�om�de�kwaliteit�en�de�toegevoegde�waarde�en�niet�om�het�ledenaantal�of�historische�rechten.�De
VVD-fractie�wil,�zoals�gezegd,�in�de�toekomst�het�liefste
geheel�af�van�de�basisbudgetten�voor�omroepen.�Dat�systeem�past�niet�meer�bij�de�eenentwintigste�eeuw.�De�stijging�van�30%�naar�50%�is�een�stap�in�de�goede�richting,
maar�ook�hiervoor�geldt�dat�het�een�eerste�stap�is.
Met�dit�wetsvoorstel�wordt�de�zendmachtiging�van�de
zogenaamde�2.42-omroepen�opgeheven.�De�VVD-fractie
ondersteunt�dit,�omdat�dit�bijdraagt�aan�de�efficiency�van
de�publieke�omroep.�Desalniettemin�blijft�het�uitzenden
van�programma's�met�een�levensbeschouwelijke�inslag
een�taak�van�de�publieke�omroep.�De�VVD-fractie�rekent
er�dan�ook�op�dat�de�NPO�ervoor�zorgt�dat�er�voldoende
aandacht�en�ruimte�blijft�voor�deze�programma's�en�dat
er�ook�een�eerlijke�verdeling�plaatsvindt�tussen�de�verschillende�levensovertuigingen.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Ik�kan�het,�ook�onder�aanmoediging�van�de�collega
Bosma,�niet�nalaten�om�op�dit�punt�toch�nog�even�een
vraag�te�stellen.�Het�zijn�mooie�woorden,�maar�welke�garanties�zijn�er�voor�die�levensbeschouwelijke
programma's?

19 juni 2013
TK�97

97-3-10

Huizing
De�heer�Huizing�(VVD):
Het�behoort�formeel�tot�de�taak�van�de�Nederlandse�Publieke�Omroep�om�ervoor�te�zorgen�dat�er�ruimte�is�voor
levensbeschouwelijke�programmering.�Ook�maakt�de
overheid�prestatieafspraken�met�de�Nederlandse�Publieke
Omroep.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Wat�zou�er�in�die�prestatieafspraken�moeten�staan�om�te
voorkomen�dat,�als�een�omroep�één�keer�een�kerkdienst
heeft�uitgezonden,�de�omroep�zegt�aan�de�taak�te�hebben�voldaan�en�de�belofte�te�zijn�nagekomen?�En�dat�is
het�dan.�Hoe�kunnen�we�voorkomen�dat�dat,�om�bij�beeldspraak�te�blijven,�een�lege�huls�is?
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�denk�dat�de�Nederlandse�publieke�omroep�uitstekend�in
staat�is�om�die�verantwoordelijkheid�te�nemen.�Men�staat
voor�die�pluriformiteit.�Dat�is�ook�de�opdracht�die�de�publieke�omroep�heeft.�Als�de�overheid�van�mening�is�dat
men�hieraan�onvoldoende�aandacht�aan�besteedt,�zal�de
overheid�daaraan�iets�moeten�doen,�bijvoorbeeld�door
het�vervangen�van�mensen.�Die�doen�dan�hun�werk�niet.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Ik�denk�dat�er�meer�garanties�nodig�zijn�en�zal�daarover
in�mijn�termijn�nog�wat�meer�zeggen.�Ik�hoop�dat�de�heer
Huizing�bereid�is�om�daarover�na�te�denken�en�het�debat
hierover�verder�te�voeren.
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�kan�mij�enorm�goed�voorstellen�waarom�de�heer�Segers�zich�daarover�zorgen�maakt�vanuit�zijn�positie.�Wij
staan�volkomen�open�voor�ieder�serieus�voorstel�om�die
zorg�weg�te�nemen,�omdat�wij,�net�als�de�heer�Segers,�belang�hechten�aan�aandacht�voor�levensbeschouwelijke
overtuiging�op�televisie�en�radio.
Dit�wetsvoorstel�regelt�ook�dat�de�huidige�aspirant-omroepen�WNL�en�PowNed�zich�bij�definitieve�toetreding�tot
het�bestel�meteen�moeten�verbinden�aan�een�van�de�bestaande�omroepen.�Dit�betekent�dat�zij�het�komende�jaar
met�een�kostbare�campagne�leden�moeten�werven�op�basis�van�hun�eigen�identiteit,�om�vervolgens�ogenblikkelijk
op�te�gaan�in�een�groter�geheel.�Dit�lijkt�ons�een�onmogelijke�opgave.�In�feite�worden�voor�de�huidige�aspirant-omroepen�de�regels�van�het�spel�tijdens�de�wedstrijd�veranderd.�De�VVD�vindt�daarom�zij�langer�de�tijd�moeten�krijgen�om�te�voldoen�aan�de�voorwaarden.�Een�verlenging
van�de�aspirant-status�van�PowNed�en�WNL�lijkt�ons�hiervoor�de�beste�oplossing.�Graag�hoor�ik�van�de�staatssecretaris�wat�hij�hiervan�vindt.
De�heer�Klein�(50PLUS):
De�heer�Huizing�zegt�dat�de�spelregels�tijdens�de�wedstrijd�worden�gewijzigd.�Maar�die�regels�zijn�in�principe
toch�dezelfde?�Aan�het�begin�van�de�huidige�concessieperiode�was�toch�duidelijk�voor�PowNed�en�WNL�dat�zij�aan
het�einde�van�de�periode�150.000�leden�zouden�moeten
hebben?
De�heer�Huizing�(VVD):
Ongeveer�anderhalf�jaar�na�de�oprichting�en�de�start�van
deze�twee�omroepen�in�ons�bestel�zijn�wij�begonnen�met
het�op�de�schop�nemen�van�het�hele�omroepbestel.�Ledenaantallen�worden�minder�relevant.�Wij�gaan�terug�van
21�naar�8�omroeporganisaties�en�–�dat�is�een�belangrijk

Tweede�Kamer

Mediawet

deel�van�dit�wetsvoorstel�–�naar�verplichte�aansluiting�bij
een�van�de�8�bestaande�omroeporganisaties.�Dat�maakt
dat�de�wereld�waarin�je�op�dit�moment�bezig�bent,�echt
wel�even�anders�is�geworden�dan�toen�je�begon.
De�voorzitter:
Mijnheer�Klein,�het�hoeft�niet,�hoor!
De�heer�Klein�(50PLUS):
Het�typische�is�dat�de�regels�niet�worden�veranderd,�maar
dat�u�anticipeert�op�regels�die�gaan�komen,�namelijk�het
wetsvoorstel�dat�nu�voorligt.�De�regels�zijn�niet�veranderd,�maar�de�anticipatie�is�anders.�De�vraag�is�of�het�niet
veel�logischer�is,�de�huidige�systematiek�voort�te�zetten
en�de�ruimte�te�geven�aan�PowNed�en�WNL�volgens�het
nieuwe�model.
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�vraag�gewoon�aan�de�staatssecretaris�of�hij�met�ons
van�mening�is�dat,�gegeven�de�situatie,�verlenging�van�de
aspirant-status�die�zij�nu�hebben�niet�op�zijn�plaats�is.�Is
dat�niet�een�oplossing�die�recht�doet�aan�het�feit�dat�wij
nu�met�elkaar�bezig�zijn�met�het�herstructureren�van�het
hele�omroepbestel?�Dat�is�het�enige�wat�ik�heb�gezegd.
De�voorzitter:
De�heer�Heerma.�Kort�graag.
De�heer�Heerma�(CDA):
Ik�zal�mijn�best�doen,�voorzitter.�Ook�mijn�fractie�heeft�in
februari�in�het�schriftelijk�verslag�gevraagd�naar�de�mogelijkheden�voor�een�verlengde�aspirant-status,�maar�het
betoog�van�de�heer�Huizing�gaat�over�veranderende�spelregels�gedurende�de�wedstrijd.�Geldt�echter�niet�op�veel
meer�terreinen�dat�de�spelregels�tussen�Rutte�I�en�II�zijn
aangepast?�Is�dit�voor�de�kleine�levensbeschouwelijke
omroepen�niet�nog�veel�drastischer?�Zou�hetzelfde�betoog�dat�hier�wordt�gehouden�door�de�VVD�over�PowNed
en�WNL�niet�nog�meer�voor�die�omroepen�moeten�gelden?
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�vind�het�twee�onvergelijkbare�grootheden.
De�heer�Heerma�(CDA):
U�bent�van�mening�dat�voor�PowNed�en�WNL�de�spelregels�gedurende�de�wedstrijd�worden�veranderd.�Bedoelt
u�dat�dit�voor�de�andere�omroepen�niet�geldt?�Of�vindt�u
dat�dit�kennelijk�op�een�andere�manier�gebeurt,�waardoor
de�clementie�die�u�hebt�met�PowNed�en�WNL�niet�geldt
op�andere�plekken?
De�heer�Huizing�(VVD):
Nogmaals,�het�zijn�twee�onvergelijkbare�grootheden.�Om
te�beginnen�zijn�PowNed�en�WNL�ledenomroepen.�De
omroepen�waarover�u�het�hebt,�zijn�religieuze�omroepen
of�omroepen�met�een�levensbeschouwelijke�inslag,�die
op�een�heel�andere�manier�in�elkaar�zitten�en�gefinancierd
worden.�Daar�houden�wij�mee�op,�omdat�wij�van�mening
zijn�dat�het�om�de�programmering�gaat.�U�hebt�het�over
negen�verschillende,�heel�kleine�omroepjes.�U�hebt�het
toch�over�de�2.42-omroepen?
De�heer�Heerma�(CDA):
Het�is�mooi�dat�u�daar�onderscheid�in�maakt,�maar�uw
betoog�hangt�op�het�feit�dat�de�spelregels�gedurende�de

19 juni 2013
TK�97

97-3-11

Huizing
wedstrijd�worden�veranderd�en�dat�het�als�gevolg�daarvan�logisch�is�om�daar�nu�iets�voor�te�regelen.�Die�spelregels�worden�echter�ook�op�tal�van�andere�plekken�veranderd.�Bent�u�niet�bezig�met�selectief�winkelen�als�u�zegt
dat�het�in�dit�geval�tot�iets�zou�moeten�leiden�en�in�al�die
andere�gevallen�niet?
De�heer�Huizing�(VVD):
Nee,�voorzitter.�Ik�ben�niet�selectief�aan�het�winkelen,�omdat�ik�het�twee�onvergelijkbare�grootheden�vind.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Laten�we�dan�kijken�naar�vergelijkbare�grootheden.�Ik
noem�bijvoorbeeld�de�omroep�LLiNK,�die�zich�ooit�aanmeldde�en�daarna�weer�eruit�werd�geknikkerd.�Ons�bestel
is�een�open�bestel.�Je�kunt�toetreden,�maar�je�kunt�er�ook
weer�uitvallen.�Laadt�de�heer�Huizing�niet�de�verdenking
op�zich�dat�er�toch�sprake�is�van�willekeur,�als�LLiNK�er
wel�uit�moest�en�deze�twee�omroepen�niet?
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�heb�niet�zelf�besloten�om�LLiNK�niet�toe�te�laten.�Dat
is�gebeurd�op�basis�van�een�advies�van�het�Commissariaat�voor�de�Media,�omdat�de�bedrijfsvoering�van�die�omroepvereniging�niet�op�orde�bleek�te�zijn.�Dat�was�de�reden�om�LLiNK�de�toegang�tot�het�bestel�te�weigeren.�Ook
deze�twee�omroepen�zullen�moeten�voldoen�aan�de�voorwaarden�van�goed�bestuur,�goed�financieel�management
et�cetera.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Dus�nu�is�er�sprake�van�een�soort�van�verlenging,�maar
als�zij�bij�een�volgend�meetmoment�niet�voldoen�aan�de
criteria�of�onvoldoende�leden�hebben,�dan�is�het�einde
oefening?
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�hoor�graag�eerst�nog�de�reactie�van�de�staatssecretaris,
maar�wij�zien�dit�als�niet�meer�dan�een�verlenging�van�de
aspirant-status.�De�rechten�en�plichten�van�een�aspirant
zijn�in�de�wet�vastgelegd.�Daar�zullen�zij�voor�de�concessieperiode�daarna�gewoon�aan�moeten�voldoen.�Dat�lijkt
mij�volkomen�duidelijk.�Anders�is�het�geen�fair�play,�lijkt
mij.
Voorzitter.�Ik�kom�op�het�laatste�punt.�Nieuwe�aspirant-omroepen�dienen�zich�volgens�dit�wetsvoorstel�aan
te�sluiten�bij�de�NTR. De�staatssecretaris�stelt�in�zijn�memorie�van�toelichting�dat�dit�vanwege�de�neutraliteit�van
de�NTR�een�betere�optie�is�dan�een�willekeurige�andere
omroep.�Die�argumentatie�kan�ik�volgen.�Toch�wil�ik�de
staatssecretaris�vragen�of�hij�bereid�is,�aspiranten�ook�de
mogelijkheid�te�bieden�om�zich�bij�een�andere�omroep
aan�te�sluiten�als�beide�partijen�dit�wensen.�Ten�slotte
komt�samenwerking�het�beste�tot�zijn�recht�met�een�partner�die�uit�vrije�wil�gekozen�is.
Dit�wetsvoorstel�bewerkstelligt�een�historische�wijziging�van�het�omroepbestel.�Het�is�een�belangrijke�eerste
stap�op�weg�naar�een�moderne�publieke�omroep,�efficiënt,�herkenbaar,�van�en�voor�iedereen.�Een�publieke�omroep�die�programma's�maakt�die�aanvullend�zijn�op�het
bestaande�aanbod�en�waar�de�kijker�centraal�staat.�We
zijn�er�nog�niet,�maar�wat�ons�betreft,�gaan�we�er�wel�komen.�De�VVD�kijkt�dan�ook�reikhalzend�uit�naar�de�toekomstverkenning,�zodat�we�de�volgende�stappen�in�de
goede�richting�kunnen�zetten.

Tweede�Kamer

Mediawet

De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�heb�nog�een�slotvraag.�Ik�heb�gewacht�tot�het�einde,
want�de�heer�Huizing�houdt�ervan�als�mensen�hem�laten
uitpraten.�De�heer�Huizing�heeft�niets�gezegd�over�de�100
miljoen�in�het�licht�van�deze�fusiewet.�De�omroepen�fuseren,�maar�ze�weten�dat�er�een�donderwolk�hangt�van�100
miljoen�die�er�nog�aankomt.�Nu�heeft�de�VVD�samen�met
de�PvdA�gezegd:�we�gaan�dat�compenseren,�we�laten�de
omroepen�extra�geld�verdienen.�Waar�denkt�de�heer�Huizing�dan�aan?�Dat�is�voor�dit�debat�toch�relevant.
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�heb�geleerd�dat�ik�soms�dingen�beter�kan�overlaten�aan
deskundigen.�Daarom�gaan�wij�aan�mensen�vragen,�bijvoorbeeld�bij�de�NPO�en�bij�alles�wat�daar�omheen�zit,
welke�mogelijkheden�zij�zien�en�wat�zij�nodig�hebben�om
extra�inkomsten�te�kunnen�genereren.�Daar�kunnen�wij
misschien�zelf�nog�een�aantal�ideeën�aan�toevoegen.�Als
wij�dan�het�hele�pallet�aan�mogelijkheden�hebben,�bekijken�we�de�financiële�opbrengsten,�evenals�andere�consequenties�en�neveneffecten.�Dan�kunnen�wij�met�elkaar
de�wenselijkheid�bezien�van�ieder�voorstel.�Dat�lijkt�mij
de�juiste�weg,�in�plaats�van�dat�ik�nu�maar�wat�roep�hier
over�ideeën�die�ik�zo�belangrijk�vind.�Politici�hebben�vaak
de�neiging�om�dat�te�doen,�en�de�heer�Verhoeven�is�daar
blijkbaar�een�van.
De�voorzitter:
Dit�is�uitlokking,�mijnheer�Huizing.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�valt�wel�mee,�voorzitter.�Ik�stel�een�vraag�aan�de�heer
Huizing�en�ik�hoop�dat�hij�antwoord�wil�geven.�Ik�zal�het
iets�concreter�maken.
De�voorzitter:
Kort�graag.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ja,�dat�is�ook�een�van�mijn�handelsmerken,�voorzitter.
De�voorzitter:
Al�zegt�u�het�zelf.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Als�u�mij�nu�niet�steeds�interrumpeert�...�Nee,�hoor.�Klopt
het�dat�de�VVD�ook�denkt�aan�de�mogelijkheid�om�uit�de
doorgifte�door�kabelbedrijven�compensatie�te�halen�voor
de�omroepen?�Dus�geld�vragen�voor�het�doorgeven�van
het�signaal�door�kabelbedrijven,�zodat�omroepen�enige
compensatie�hebben�voor�de�100�miljoen�die�de�PvdA�en
de�VVD�ze�willen�opleggen.
De�heer�Huizing�(VVD):
Volgens�mij�vragen�de�omroepen�daar�al�geld�voor.
De�voorzitter:
Tot�slot�de�heer�Verhoeven.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Klopt�het�dat�de�VVD�denkt�aan�een�bezuiniging�aan�de
ene�kant�die�zij�wil�compenseren�met�een�lastenverzwaring�aan�de�andere�kant?�Is�de�heer�Huizing�het�met�mij
eens�dat�dit�tegen�elke�begrotingsregel�ingaat?

19 juni 2013
TK�97

97-3-12

Huizing
De�heer�Huizing�(VVD):
Een�lastenverzwaring�voor�wie?�De�heer�Verhoeven�is�wel
kort�in�zijn�vraagstelling.
De�voorzitter:
Dat�moest�van�mij.
De�heer�Huizing�(VVD):
Hij�is�evenzeer�onduidelijk.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Als�je�bedrijven,�de�kabelaars,�of�consumenten�meer�laat
betalen�voor�iets�waar�de�publieke�omroepen�minder�geld
voor�krijgen,�dan�is�dat�een�lastenverzwaring.�Meer�mensen�gaan�meer�betalen�en�dat�is�een�extra�last.�Dat�zou�in
strijd�zijn�met�de�begrotingsregels.�Denkt�de�heer�Huizing
aan�die�mogelijkheid�of�niet?

De�heer�Huizing�(VVD):
Wij�zijn�voor�een�vrije�keuze.�Wij�vinden�het�niet�prettig
dat�kabelaars�en�andere�aanbieders�allerlei�pakketten
hebben.�Tegelijkertijd�wordt�er�gezegd�dat�de�kosten�voor
de�burger�zouden�toenemen�als�je�dat�niet�zou�doen.�Ik
heb�geen�idee�of�dat�zo�is.�Ik�betwijfel�dat.�Echter,�om�te
voorkomen�dat�wij�iets�over�het�hoofd�zien,�hebben�wij�de
staatssecretaris�gevraagd�om�met�de�partijen�om�de�tafel
te�gaan�zitten�en�te�bezien�of�wij�kunnen�komen�tot�een
vrije�keuze.�Als�u�besluit�om�de�publieke�omroep�niet�af�te
nemen,�is�dat�geheel�en�al�uw�keuze.

De�heer�Bosma�(PVV):
Dat�zullen�wij�met�hart�en�ziel�doen.�Ik�hoor�nu�een�heel
interessante�opening�van�de�VVD. Eigenlijk�begint�het�nu
pas�interessant�te�worden.�De�heer�Huizing�komt�nu�tot
de�kern�van�zijn�verhaal.�Hij�is�blijkbaar�voorstander�van
een�abonneesysteem�waarbij�je�als�vrije�burger�–�een�liberaal�moet�dat�toch�aanspreken�–�kunt�zeggen:�ik�abonneer
mij�op�die�staatsomroep.�Of:�ik�abonneer�mij�niet�op�die
staatsomroep.�De�heer�Huizing�is�dus�voorstander�van�het
omzetten�van�de�staatsomroep�in�een�abonneestelsel.

De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Voorzitter.�In�Griekenland�is�de�publieke�zender�onlangs
op�zwart�gegaan;�de�regering�heeft�de�stekker�eruit�getrokken.�Gek�genoeg�had�de�Griekse�regering�de�publieke
omroep�geen�betere�dienst�kunnen�bewijzen,�want�vervolgens�werd�er�gestaakt�en�gedemonstreerd�tegen�het�einde�van�publieke�omroep�en�uiteindelijk�draaide�de�rechter
deze�week�dit�besluit�terug.�Ik�zal�de�staatssecretaris�veel
vragen�stellen,�maar�ik�zal�hem�niet�vragen�de�stekker�uit
het�bestel�te�trekken.
Bij�wijze�van�denkoefening�kan�het�wel�helpen�om
de�zegeningen�van�het�publieke�bestel�te�tellen.�Als�de
stekker�uit�Nederland�1,�2�en�3�gaat�en�Radio�1�tot�en
met�5,�is�dat�het�einde�van�een�enorm�rijke�variatie�aan
programma's�van�creatieve�programmamakers�van�omroepen�met�allemaal�een�eigen�kleur.�Ik�zie�hier�vooralsnog�echter�geen�solidariteitsstaking�worden�afgekondigd
ten�behoeve�van�Hilversum.�Daarvoor�worden�de�duimschroeven�net�iets�te�langzaam�aangedraaid,�maar�aangedraaid�worden�ze.�Nog�altijd�dreigt�Hilversum�door
Haags�beleid�in�een�neerwaartse�spiraal�terecht�te�komen
met�minder�budget,�minder�kwaliteit,�minder�geld�voor
programma's,�minder�Ster-inkomsten�en�dus�nog�minder
budget.
Onze�publieke�omroep�kost�straks�ieder�huishouden
net�iets�meer�dan�€ 50.�In�België�is�het�drie�keer�zo�veel,�in
Duitsland�vier�keer�zo�veel�en�in�het�Denemarken�van�Borgen�maar�liefst�zes�keer�zo�veel.�Nederland�bevindt�zich
met�de�uitgaven�voor�het�publieke�bestel,�in�Europa�ergens�op�de�dertigste�plaats,�tussen�Moldavië�en�Bulgarije
in.�Bij�mijn�weten�is�dat�inclusief�Ster-inkomsten,�zeg�ik�tegen�de�heer�Huizing.
Die�dertigste�plaats�is�naar�de�mening�van�de
ChristenUnie�geen�eervolle�plaats.�De�publieke�omroep
mag�wat�kosten,�omdat�hij�ons�zo�veel�oplevert:�vitaal�debat,�kennismaking�met�mensen�en�meningen�waarbij�wij
anders�nooit�in�de�buurt�zouden�komen,�cultuur,�educatie
en�levensbeschouwingen.�Wij�hebben�er�een�breed,�sterk
pluriform�bestel�voor�nodig,�een�omroep�die�van�iedereen
is�voor�iedereen,�ook�voor�kleine�minderheden�die�anders
geen�stem�zouden�krijgen.�Past�het�budget�dat�na�de�bezuiniging�overblijft,�nog�wel�bij�die�ambitie?�Hoe�voorkomen�wij�dat�de�publieke�omroep�iedere�keer�afhankelijk�is
van�een�toevallige�politieke�meerderheid�en�daarmee�een
politieke�speelbal�wordt?
Mijn�fractie�steunt�pogingen�om�Hilversum�slagvaardiger�te�maken�en�om�excessieve�beloningen�tegen�te�gaan.
Nu�deze�fusie�Hilversum�meer�slagkracht�geeft�en�verspilling�tegengaat,�is�dat�winst.�Die�winst�wordt�echter�weer
ongedaan�gemaakt�door�een�korting�op�het�programmabudget�en�een�verdere�aantasting�van�de�pluriformiteit.
Zo�raken�wij�alleen�maar�verder�van�huis.

Tweede�Kamer

19 juni 2013
TK�97

De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�denk�niet�aan�een�lastenverzwaring�voor�de�burger,
nee.�Ik�begrijp�ook�niet�waar�deze�vraag�vandaan�komt.�Ik
geloof�niet�dat�ik�het�genoemd�heb�als�mogelijkheid.
De�heer�Bosma�(PVV):
Ik�vond�het�een�prachtig�links�verhaal�van�de�heer�Huizing.�Wij�moeten�vooral�doorgaan�met�die�staatsomroep,
wij�moeten�er�veel�geld�aan�geven�en�ze�moeten�lekker
veel�websites�maken,�zodat�ze�kunnen�concurreren�met
het�bedrijfsleven.�Ik�dacht�dat�ik�de�tekst�van�de�heer�Van
Dijk�hoorde,�maar�misschien�heeft�de�heer�Huizing�hem
zelf�geschreven.�Zou�een�liberaal�niet�gewoon�het�pleidooi�moeten�houden�dat�je�niet�hoeft�mee�te�betalen�als
je�niet�kijkt�naar�de�staatsomroep?�Kom�met�een�abonneestelsel.�Wil�je�niet�betalen�voor�Paul�de�Leeuw,�dan�betaal�je�daar�ook�niet�voor.�Dat�is�toch�een�liberaal�omroepenbeleid?
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�moet�toch�eens�het�ontbijt�van�de�heer�Bosma�controleren�...�Volgens�mij�heb�ik�letterlijk�gezegd�dat�ik�juist�wil
dat�de�publieke�omroep�gaat�snijden�in�de�hoeveelheid
websites.�Ik�begrijp�niet�helemaal�waar�de�opmerking
vandaan�komt�dat�ik�gezegd�zou�hebben�dat�"ze�maar�allerlei�websites�moeten�beginnen�of�handhaven".�Volgens
mij�heb�ik�daar�zo-even�een�enorme�discussie�over�gehad
met�de�heer�Van�Dijk�en�de�heer�Klaver.�Maar�misschien
hebt�u�niet�opgelet.�Wat�die�vrije�keuze�betreft:�de�heer
Segers�en�ik�hebben�onlangs�–�ik�meen�dat�u�daarbij�niet
aanwezig�was;�wij�hebben�u�ook�node�gemist,�want�uw
bijdrage�is�altijd�waardevol�–�een�motie�ingediend�waarin
aan�de�regering�gevraagd�wordt�om�te�bezien�in�hoeverre�een�menu�à�la�carte�voor�consumenten�mogelijk�is�qua
pakketaanbod�van�aanbieders.�U�had�daarover�gisteren
kunnen�stemmen,�ware�het�niet�dat�de�stemmingen�zijn
uitgesteld.�Dinsdag�kunt�u�daar�voorstemmen.

Mediawet

97-3-13

Segers
Deze�wet�vermindert�de�bestuurlijke�drukte�in�Hilversum�en�het�is�goed�dat�de�wet�wordt�gedragen�door�Hilversum.�Dat�is�winst�en�zal�bijdragen�aan�de�slagkracht
van�het�bestel.�Een�compliment�ook�voor�Hilversum�voor
de�daadkracht�die�is�betoond�in�dit�ingewikkelde�proces
en�de�bereidheid�om�werkelijk�in�te�schikken.�Mijn�fractie
is�echter�beducht�voor�de�verdere�centralisatie�van�geld
en�macht�ten�koste�van�de�afzonderlijke�omroepen.�Die
verschuiving�is�voor�ons�verlies.�Is�dit�de�opmaat�naar
het�veel�duurdere�en�ook�minder�pluriforme�BBC-model?
Voor�de�heer�Huizing�is�dit�het�geval�en�ik�ben�benieuwd
of�dit�ook�voor�de�staatssecretaris�geldt.
Op�welke�manier�wordt�ervoor�gezorgd�dat�er�bij�de
besteding�van�de�extra�programmaversterkende�middelen�voldoende�checks�and�balances�zijn�om�de�pluriformiteit�te�waarborgen?�Voor�de�fractie�van�de�ChristenUnie
is�de�pluriformiteit�een�onderdeel�van�de�kwaliteit�van
het�bestel�en�vallen�die�twee�in�hoge�mate�samen.�Ziet�de
staatssecretaris�dit�ook�zo?
Ook�het�einde�van�de�kleine�levensbeschouwelijke�omroepen�is�voor�ons�verlies.�Dit�raakt�het�hart�van�de�missie
van�de�publieke�omroep.�Het�bestel�is�er�juist�om�ook�aan
kleine�minderheden�een�stem�te�geven�en�recht�te�doen
aan�de�levensbeschouwelijke�pluriformiteit�in�ons�land.�Ik
denk�dan�aan�de�hier�al�eeuwenlang�verblijvende�kleine
joodse�gemeenschap,�aan�religieuze�nieuwkomers,�maar
ook�aan�christelijke�stromingen�die�dat�zichtbaar�maken
wat�onze�cultuur�zo�heeft�gevormd.�Die�stemmen�mogen
niet�verstommen,�juist�niet�in�een�publiek�bestel.�Welke
garanties�zijn�er�bijvoorbeeld�dat�het�geluid�van�de�kleine�joodse�gemeenschap�blijvend�kan�worden�gehoord?
Bij�eerdere�overleggen�hebben�we�hierover�al�een�en�ander�besproken.�De�staatssecretaris�heeft�toen�gezegd�dat
aandacht�voor�levensbeschouwing�zal�worden�vastgelegd�in�de�nieuwe�prestatieovereenkomst.�Daarvoor�ben
ik�hem�erkentelijk.�Bij�dit�debat�stel�ik�voor�om�dat�echt
te�waarborgen�door�een�deel�van�het�programmaversterkend�budget�van�de�NPO�in�te�zetten�voor�deze�taak.�Daarmee�wordt�aandacht�en�ruimte�gegarandeerd�voor�de�levensbeschouwelijke�pluriformiteit�binnen�het�bestel.�Ik
ben�van�plan�om�op�dit�punt�met�collega�Heerma�een�motie�in�te�dienen.�Ik�ben�benieuwd�naar�de�reactie�van�de
staatssecretaris�op�dit�voorstel.
Ondertussen�hangen�de�bezuinigingen�als�een�donderwolk�boven�Hilversum.
De�heer�Bosma�(PVV):
Ik�wachtte�even�op�een�witje,�zoals�dat�in�radiotermen
heet.�Ik�denk�dat�het�blokje�"christelijke/levensbeschouwelijke�omroepen"�is�afgelopen.�De�heer�Segers�brak�een
lans�voor�de�IKON. De�IKON�geeft�voor�christelijk�te�zijn
en�heeft�daarom�recht�op�ons�belastinggeld.�Een�van�de
dingen�die�de�IKON�doet�–�het�zijn�natuurlijk�gewoon�marxisten,�bevrijdingstheologiefans�–�is�dat�de�omroep�in�een
van�zijn�programma's,�OBA�Live,�een�wekelijkse�rubriek
had�waarin�mensen�werden�opgeroepen�om�niet�op�de
Partij�voor�de�Vrijheid�te�stemmen.�Elke�week�had�men
een�ander�iemand.�Die�moest�dan�vertellen�dat�je�niet�op
de�Partij�voor�de�Vrijheid�moet�stemmen.�Kan�de�heer�Segers,�die�christen�is,�uitleggen�wat�er�precies�christelijk�is
aan�het�gebruiken�van�ons�belastinggeld�voor�partijpropaganda?
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Anders�dan�de�heer�Bosma�zie�ik�een�mediadebat�niet
als�een�mogelijkheid�om�een�recensie�te�geven�van�de

Tweede�Kamer

Mediawet

afgelopen�televisie-�en�radioweek�en�-maanden.�Ik�stel
mij�heel�terughoudend�op�als�het�gaat�om�oordelen�over
programma's.�Het�is�cruciaal�dat�er�ruimte�is�voor�pluriformiteit,�waarin�ook�geluiden�naar�voren�komen�die�je�tegen�de�borst�kunnen�stuiten,�ook�tegen�die�van�de�heer
Bosma.
De�heer�Bosma�(PVV):
Ik�vraag�geen�oordeel�over�programma's.�De�heer�Segers
komt�hier�met�het�verhaal�dat�de�IKON�christelijk�is�en�dat
we�die�omroep�daarom�geld�moeten�geven.�Ik�geef�één
voorbeeld�van�de�dingen�die�de�omroep�doet,�maar�ik�kan
er�veel�meer�noemen.�In�het�programma�LUX�Magazine
wordt�mijn�partij�fascistisch�genoemd.�Men�maakt�reclame�voor�allerlei�terreurorganisaties.�Ik�noem�El�Salvador.
De�terroristen�van�het�ANC�heeft�men�jarenlang�opgehemeld.
De�voorzitter:
En�de�vraag�is?
De�heer�Bosma�(PVV):
Dat�is�wat�de�IKON�doet.�Wat�is�daar�levensbeschouwelijk
aan?�Wat�is�daar�christelijk�aan?�Waarom�moeten�we�de
IKON�onder�de�noemer�"christelijk"�blijven�subsidiëren?
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Het�gebeurt�niet�onder�de�noemer�"christelijk",�maar�onder�de�noemer�"levensbeschouwelijk".�Dat�is�een�pluriformiteit,�dat�is�een�breedte�waaronder�soms�voor�u�aanstootgevende�opvattingen�worden�verkondigd.�Bij�andere
omroepen�kunnen�er�geluiden�worden�vertolkt�die�mij�tegen�de�borst�stuiten.�Ik�pleit�voor�een�totale�breedte�waar
het�hele�levensbeschouwelijke�spectrum�een�plaats�krijgt,
een�stem�krijgt.�Nogmaals,�daar�kunnen�geluiden�tussen
zitten�die�je�niet�aangenaam�vindt,�maar�daar�moet�wel
ruimte�voor�zijn�in�het�bestel.
De�heer�Bosma�(PVV):
Het�gaat�mij�niet�om�geluiden�die�mij�niet�aanstaan.�Het
gaat�om�de�sterkte�en�de�kwaliteit�van�de�argumentatie
van�de�heer�Segers.�Hij�zegt�nu�gelukkig�dat�de�IKON�niet
christelijk�is.�Volgens�mij�dient�de�omroep�wel�een�kerk,
namelijk�de�linkse�kerk.�Zeg�dat�dan�gewoon!�We�financieren�weer�de�propaganda-uitzendingen�van�de�linkse�kerk,
gericht�op�één�partij,�gericht�op�terreurorganisaties,�gericht�op�de�bevrijdingstheologie.
De�voorzitter:
Wat�is�uw�vraag?
De�heer�Bosma�(PVV):
Laten�we�dat�nu�eens�erkennen.�Laten�we�gewoon�eens
vaststellen�dat�dit�de�zoveelste�outlet�in�Hilversum�is�van
de�linkse�kerk�die�we�moeten�financieren.�Dat�moet�stoppen!
De�voorzitter:
Dat�was�geen�vraag.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Als�de�heer�Bosma�een�probleem�heeft�met�de�IKON,
moet�hij�vooral�met�de�IKON�zelf�gaan�praten�en�niet�met
mij.�Ik�kom�op�voor�een�pluriformiteit�waarin�ruimte�is
voor�alle�geluiden.

19 juni 2013
TK�97

97-3-14

Segers
De�voorzitter:
Gaat�u�verder,�mijnheer�Segers.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Mevrouw�de�voorzitter.�De�bezuinigingen�hangen�als�een
donderwolk�boven�Hilversum.�Op�welke�manier�kunnen
we�voorkomen�dat�de�extra�bezuiniging�straks�direct�neerslaat�op�het�programmabudget?�Dat�dreigt�namelijk�te
gebeuren.�Op�welke�manier�laat�de�staatssecretaris�zien
dat�het�regeerakkoord�geen�loze�beloften�bevat,�maar�dat
er�inderdaad�ruimte�komt�voor�extra�inkomsten?�Ik�zou
er�zelf�geen�enkel�bezwaar�tegen�hebben�als�de�staatssecretaris�de�NPO�aanmoedigt�om�eens�wat�steviger�te�onderhandelen�met�bijvoorbeeld�Ziggo,�het�kabelbedrijf�dat
geleid�wordt�door�iemand�die�afgelopen�jaar�goed�was
voor�een�inkomen�van�maar�liefst�15�miljoen.�Dat�is�een
schrijnend�bedrag�als�je�dat�vergelijkt�met�de�ontslagen
die�nu�in�Hilversum�vallen.�Is�het�mogelijk�om�extra�inkomsten�te�verwerven�uit�bijvoorbeeld�de�Ster�en�nevenactiviteiten?�Is�het�mogelijk�om�een�marktconforme�vergoeding�te�krijgen�voor�de�doorgifte�van�al�die�prachtige�publieke�programma's?�Op�welke�termijn�kunnen�we
daar�zicht�op�krijgen?�Op�welke�manier�kunnen�de�paar
laatste�buitensporige�salarissen�in�Hilversum�weer�onder
de�balkenendenorm�worden�gebracht?�Het�zijn�deze�paar
grootverdieners�die�het�draagvlak�voor�de�publieke�omroep�ondergraven.�De�VARA�organiseert�dit�jaar�"de�wereld�draait�buiten"�en�iedereen�die�daar�komt,�moet�verplicht�lid�worden�van�de�VARA. Wij�hebben�onze�vraagtekens�bij�een�verplicht�lidmaatschap�en�een�presentator
die�bijna�vijf�ton�per�jaar�verdient.�Matthijs�van�Nieuwkerk�verdient�drie�keer�zoveel�als�een�minister�en�gezichtsbepalende�presentatoren�krijgen�een�hoger�salaris�als�zij
hun�functie�combineren�met�die�van�presentator.�Ik�denk
aan�Patrick�Lodiers�van�BNN�en�Dominique�Weesie�van
PowNed.�De�namen�van�veelverdienende�presentatoren
zijn�niet�officieel�bekendgemaakt.�In�totaal�gaat�het�om
29�medewerkers�van�de�omroep�die�in�2011�meer�dan�de
balkenendenorm�verdienden.�Dit�zijn�programmamakers
en�bestuurders.�In�2010�waren�dit�er�nog�31.
Is�het�kabinet�van�plan�de�normen�in�de�Wet�normering
bezoldiging�topfunctionarissen�publieke�en�semipublieke
sector�verder�aan�te�scherpen?�Strengere�normen�moeten
ook�gaan�gelden�voor�alle�medewerkers�van�publieke�en
semipublieke�organisaties,�niet�alleen�voor�bestuurders.
Zullen�de�normen�dan�ook�gaan�gelden�voor�presentatoren?
Er�hangen�een�aantal�moties�boven�dit�debat�met�betrekking�tot�omroep�Fryslân.�Voor�mijn�fractie�is�het�van
belang�dat�de�Friese�taal�in�de�media�wordt�geborgd.�Ik
hoor�graag�het�oordeel�van�de�staatssecretaris�over�deze�moties.�Herkent�de�staatssecretaris�de�bijzondere�rol
van�de�Friese�publieke�omroep?�Op�welke�manier�zet�de
staatssecretaris�zich�in�voor�de�Friese�omroep�als�hoeder
van�de�Friese�taal?�Is�hij�bereid�voor�het�einde�van�het�jaar
zijn�visie�hierop�aan�de�Kamer�te�sturen?
De�staatssecretaris�is�nogal�stellig�in�de�nota�naar�aanleiding�van�het�verslag�als�hij�zegt:�door�samenwerkingsovereenkomsten�kan�uitholling�van�de�regionale�omroep
worden�voorkomen.�Ik�ben�daar�iets�minder�zeker�van.
Een�groot�deel�van�de�extra�bezuinigingen�komt�neer�bij
de�lokale�en�regionale�omroepen.�Ik�nodig�de�staatssecretaris�uit�nog�een�keer�uit�te�leggen�dat�er�geen�sprake�zal
zijn�van�verschraling.
Tijdens�een�eerder�overleg�is�al�het�een�en�ander�gewisseld�over�het�NICAM. De�staatssecretaris�heeft�toege-

Tweede�Kamer

Mediawet

zegd�in�gesprek�te�gaan�met�toetreders�om�te�zien�of�het
mogelijk�is�dat�meer�buitenlandse�omroepen�zich�aansluiten�bij�de�Kijkwijzer.�Het�is�mooi�dat�dit�overleg�er�komt.
Ik�wil�hier�nog�een�tweede�punt�aan�toevoegen.�Er�wordt
ontzettend�veel�energie�gestoken�in�het�classificeren�van
programma's.�De�classificatie�van�de�Kijkwijzer�staat�bekend�als�betrouwbaar,�valide,�stabiel,�consistent�en�nauwkeurig.�Dit�zijn�de�woorden�van�het�commissariaat.�Waarom�zie�ik�dan�op�zo�weinig�plekken�de�pictogrammen�terugkomen?�Ik�zie�ze�niet�in�de�dagbladen,�ik�zie�ze�niet�op
de�vaak�geraadpleegde�site�nu.nl�en�ik�zie�ze�zelfs�niet�op
cinema.nl,�een�site�van�de�VPRO. Ik�hoor�graag�een�reactie�van�de�staatssecretaris�op�dit�punt.
Ik�rond�af.�Dit�wetsvoorstel�is�voor�ons�deels�winst�en
deels�verlies.�Ik�zie�uit�naar�de�beantwoording�van�de
staatssecretaris�zodat�wij�de�winst-�en�verliesrekening�definitief�kunnen�opmaken�en�kunnen�besluiten�dit�wetsvoorstel�te�steunen.

De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Voorzitter.�Een�kleine�fractie�heeft�ook�voordelen.�Je�krijgt
er�een�uitgebreide�portefeuille�door,�waaronder�in�mijn
geval�ook�media.�Een�mooi�debat�als�vandaag,�dat�over
een�fundamentele�wijziging�gaat,�geeft�je�ook�meer�de
kans�je�te�verdiepen�in�wat�de�publieke�omroep�in�Nederland�inhoudt�en�hoe�hij�tot�stand�is�gekomen.�Ik�heb�mijn
best�gedaan�om�mij�er�vandaag�in�te�verdiepen�en�ook
iets�breeds�te�kunnen�zeggen�over�de�functie�van�de�publieke�omroep�in�Nederland.
Het�Nederlands�omroepbestel�is�uniek�in�zijn�soort.�Het
is�in�de�jaren�twintig�van�de�vorige�eeuw�ontstaan�in�een
tijdperk�dat�zich�kenmerkte�door�de�verzuiling.�Elke�vorm
van�bevindelijkheid�had�zijn�eigen�sociale�arrangementen,
variërend�van�vakbonden�en�kranten�tot�eigen�radioverenigingen.�Ik�zeg�dit�speciaal�tegen�mijn�collega�van�de
PVV. Je�ziet�het�nog�terug�in�de�soms�volstrekt�archaïsche
namen,�waarvan�de�Vereniging�van�de�Arbeiders�Radio
Amateurs,�de�VARA,�wellicht�de�meest�welluidende�is.�Politieke�en�maatschappelijke�verhoudingen�weerspiegelden
zich�in�het�omroepbestel.
Een�ander�uniek�aspect�is�de�nauwe�verhouding�tussen�de�omroepen�en�de�overheid.�Daarvoor�waren�destijds�zeer�goede�argumenten,�want�de�etherfrequenties
waren�schaars�en�het�aantal�alternatieve�massamedia�was
beperkt.�Tot�diep�in�de�jaren�zestig�konden�omroepen�in
relatieve�vrijheid�hun�gang�gaan.�Tegelijkertijd�werd�de
commerciële�waarde�van�radio�en�tv�ontdekt.�De�roep�om
het�gesloten�bestel�van�gevestigde�publieke�omroepen
te�doorbreken,�zwol�aan.�De�omroepkwestie�was�geboren�en�zou�zelfs�de�val�van�het�kabinet-Marijnen�veroorzaken.�De�Nederlandse�verzuilde�politiek�was�nog�niet�toe
aan�een�open�omroepbestel�waarin�ruimte�bestond�voor
commerciële�omroepen.�Het�Nederlandse�omroepbestel
is�ook�in�de�tweede�helft�van�de�twintigste�eeuw�geen�rustig�bezit�geweest.�Publieke�omroepen�moesten�steeds�intensiever�met�elkaar�samenwerken�en�de�centrale�rol�van
de�NPO�is�toegenomen.�De�inhoudelijke�invulling�van�de
programma's�en�programmering�is�echter�aanzienlijk�verruimd�en�dat�is�goed.�De�stelselherzieningen�rolden�de�afgelopen�jaren�over�elkaar�heen.�De�vraagt�doemt�op�waartoe�al�deze�veranderingen�eigenlijk�dienen.�Ging,�en�gaat,
het�slechts�om�bezuinigingen?�Of�zit�er�meer�achter?
Wie�kijkt�naar�de�rol�van�de�NPO,�kan�veronderstellen
dat�het�kabinetsbeleid�er�uiteindelijk�op�is�gericht�om�één

19 juni 2013
TK�97

97-3-15

Klaver
centraal�geleide�publieke�omroep�tot�stand�te�brengen.
Het�kabinet�en�mijn�partij�kunnen�elkaar�vinden�in�de�gedachte�dat�niet�elke�opvatting�als�vanzelfsprekend�haar�eigen�omroep�hoeft�te�hebben.�De�beperkingen�tot�uiteindelijk�maximaal�zes�omroeporganisaties�en�twee�taakorganisaties�kunnen�wij�billijken.�Dat�de�zendmachtigingen
voor�de�kerkgenootschappen�en�de�genootschappen�met
een�geestelijke�grondslag�verdwijnt,�snappen�wij�ook.�Tegelijkertijd�moet�met�deze�nieuwe�stelselherziening�de�belangrijkste�verworvenheid�worden�behouden:�de�pluriformiteit.
De�belangrijkste�verdienste�van�de�publieke�omroep
is�dat�andermans�belevingswereld�vrij�toegankelijk�is�geworden.�Het�kennisnemen�van�andermans�opvattingen
was�nog�nooit�zo�eenvoudig.�Het�is�een�mooie�paradox
dat�het�verzuilde�omroepbestel�uiteindelijk�een�stevige
bijdrage�heeft�geleverd�aan�een�toenemend�en�wederzijds�onderling�begrip�en�een�ontzuilde�samenleving.�De
samenleving�is�er�niet�eenvormiger�op�geworden.�Gelukkig�maar,�zou�ik�willen�zeggen.�Het�omroepbestel�moet
die�pluriformiteit�weerspiegelen.�Net�als�in�de�jaren�twintig�van�de�vorige�eeuw�kenmerkt�de�Nederlandse�samenleving�zich�door�eenheid�in�verscheidenheid.�De�vanzelfsprekende�vervolgvraag�is�natuurlijk:�hoe�organiseer�je
dat?�Op�die�vraag�zie�ik�in�dit�wetsvoorstel�een�begin�van
een�antwoord.�Het�maakt�GroenLinks�wel�argwanend,
want�gebrek�aan�visie�is�ook�een�visie.�Ik�geloof�niet�dat
staatssecretaris�Dekker�voor�Gods�water�over�Gods�akker
kiest,�maar�waarvoor�kiest�hij�dan�wel?�Hoe�ziet�hij�de�publieke�omroep�in�2025,�of�ziet�de�staatssecretaris�liever
dat�omroepen�zo�snel�mogelijk�uitsterven?
GroenLinks�kiest�voor�een�mediabestel�van�onafhankelijke�productiehuizen.�Dat�kunnen�publieke�omroepen�zijn.
Een�redactie�per�net�stelt�de�programmering�samen.�Het
krantenmodel�dus.�De�breedte�van�de�publieke�omroep
stellen�we�niet�ter�discussie.�Publieke�omroepen�dienen
in�ieder�geval�een�publiek�belang�door�intrigerende�documentaires�te�produceren�en�uit�te�zenden�en�door�het�publieke�debat�te�ontketenen�en�de�vensters�naar�de�wereld
open�te�houden.�Een�publieke�omroep�waar�in�alle�integriteit�en�professionaliteit�wordt�gestreefd�naar�de�hoogste
kwaliteit,�waar�makers�er�een�zaak�van�eer�van�maken�om
hun�kritische�kijkers�de�best�denkbare�programma's�voor
te�schotelen�en�waar�ruimte�is�voor�lichtvoetiger�amusement,�maar�waar�nooit�wordt�gekozen�voor�de�grootste
gemene�deler�in�de�samenleving.�Daarvoor�hebben�wij
de�commerciële�omroepen.�Niet�de�exorbitante�grootverdieners�zijn�op�hol�geslagen�bureaucraten,�maar�de�beginnende�makers�horen�thuis�bij�de�publieke�omroep.�We
moeten�het�niet�opnemen�voor�de�winnaars,�maar�voor
de�uitdagers.�Ik�stel�hierbij�één�vraag:�horen�jongeren�ook
nog�thuis�bij�de�publieke�omroep?�Het�is�opvallend�dat
jongeren�niet�meer�expliciet�als�speerpunt�zijn�opgenomen.�Graag�hoor�ik�hierop�een�reactie�van�de�staatssecretaris.
De�belangrijkste�opdracht�van�de�publieke�omroep�is
misschien�wel:�blijf�weg�van�het�midden,�durf�je�nek�uit
te�steken,�durf�programma's�te�produceren�die�misschien
geen�kaskrakers�zijn,�maar�simpelweg�gemaakt�moeten
worden.�Die�creatieve�ruimte�moet�het�kabinet�de�omroep
gunnen.�Het�programma-aanbod�moet�divers�zijn�en�een
breed�publiek�aanspreken.�Programmamakers�moeten�de
ruimte�krijgen�om�te�experimenteren�zonder�de�knoet�van
de�kijkcijfers�voortdurend�te�voelen.�Waar�wil�het�kabinet
naartoe?�Zetten�wij�met�dit�wetsvoorstel�een�eerste�stap
in�de�richting�van�een�volledig�commercieel�bestel,�een

Tweede�Kamer

Mediawet

bestel�waarin�de�markt�bepaalt�wat�er�wordt�uitgezonden?
Of�gaan�we�juist�in�de�richting�van�het�BBC-model,�waarin
publieke�belangen�en�kwaliteit�prevaleren�en�dat�best�wat
mag�kosten?
Heeft�dit�kabinet�een�verborgen�agenda�met�de�publieke�omroepen?�Het�klinkt�immers�als�een�contradictie.�Publieke�omroepen�zijn�qua�vorm�ledenverenigingen,�maar
de�in�dit�wetsvoorstel�geïntroduceerde�maatregelen�maken�het�publieke�omroepen�ronduit�lastig�om�als�vereniging�te�functioneren.�Het�wetsvoorstel�lijkt�op�twee�gedachten�te�hinken:�een�open�bestel�waarin�omroepen�deel
uitmaken�van�het�maatschappelijk�middenveld�en�een
sterke�eigen�identiteit�hebben,�waarbij�het�aantal�leden
garant�staat�voor�maatschappelijk�draagvlak;�of�een�zo
efficiënt�mogelijk�bestel�met�een�beperkt�aantal�professionele�organisaties�met�beperkte�mogelijkheden,�waarin�omroepen�samen�opdrachten�uitvoeren�voor�netmanagers.�Dit�zijn�twee�gedachten.�Ik�hoop�dat�de�staatssecretaris�daarop�in�kan�gaan.�En�over�geld�gesproken,
de�publieke�omroepen�moesten�al�200�miljoen�bezuinigen.�Daar�komt�nu�weer�100�miljoen�bovenop.�GroenLinks
vindt�publieke�media�belangrijk�genoeg�om�er�niet�extra
op�te�willen�bezuinigen,�boven�op�die�200�miljoen.�Als�je
bezuinigt,�doe�dat�dan�goed.�Creëer�randvoorwaarden,�zodat�de�kwaliteit�ongemoeid�blijft.�Bestrijd�bureaucratie�en
de�graaicultuur.�Behoud�succesvolle�programma's.�Anders�zijn�bezuinigingen�ronduit�perfide�prikkels,�waarbij
alles�behalve�de�programmering�buiten�schot�blijft.
Tot�slot.�De�publieke�omroep�beschikt�over�een�enorme�hoeveelheid�materiaal�van�grote�maatschappelijke
en�commerciële�waarde.�Het�ontsluiten�van�dit�materiaal
voor�hedendaagse�media,�voor�appontwikkelaars,�voor
webdevelopers,�voor�creative�start-ups�creëert�een�nieuwe�economische�waarde.�Dat�vraagt�om�experimenten
met�het�ontsluiten�van�data�en�van�content.�Graag�een�reactie�van�de�staatssecretaris.
De�voorzitter:
Voordat�ik�het�woord�geef�aan�de�heer�Verhoeven,�schors
ik�voor�enkele�ogenblikken.
De�vergadering�wordt�enkele�ogenblikken�geschorst.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Voorzitter.�Terwijl�de�zomerstop�op�televisie�ons�in�zijn
greep�houdt,�domineren�de�media�de�Kameragenda.�Buiten�is�het�25°C. Binnen�zien�wij�een�kille�bezuiniging.�Vorige�week�spraken�wij�al�over�de�Distributiewet�en�de�toekomstige�televisiemarkt.�Vandaag�spreken�wij�over�de�fusiewet,�de�toekomstige�organisatie�van�de�publieke�omroep�en�de�inrichting�van�ons�publieke�bestel.
Dat�veranderingen�in�de�mediawereld,�en�daarmee
ook�het�Nederlandse�medialandschap,�razendsnel�gaan,
is�duidelijk.�Collega's�zijn�daarop�ook�al�ingegaan.�Door
technologische�innovaties�en�digitale�televisie�verandert
de�verhouding�tussen�kijker,�kabelaar�en�maker.�Door
de�opkomst�van�internet�en�social�media�raken�de�voorheen�gescheiden�werelden�van�radio,�televisie�en�kranten
steeds�meer�verbonden,�met�concurrentie�en�nieuwe�samenwerking�als�gevolg.
Misschien�is�het�toeval,�maar�de�media�zijn�steeds
vaker�zelf�in�de�media.�Het�nieuws�is�steeds�vaker�zelf
nieuws.�In�Griekenland�wordt�de�publieke�omroep�ongeveer�opgeheven.�Mijn�collega�van�de�ChristenUnie�sprak

19 juni 2013
TK�97

97-3-16

Verhoeven
er�al�over.�Ondertussen�bestormt�Fox�de�Nederlandse�tvmarkt�en�vraagt�iedereen�zich�af�of�het�nu�over�is�met�het
bord�op�de�schoot�op�zondag�om�zeven�uur.
Wij�behandelen�vandaag�de�fusiewet.�Die�is�niet�los�te
zien�van�de�bezuiniging�van�100�miljoen,�die�als�een�donderkop�boven�Hilversum�hangt.�Dat�weegt�voor�mijn�fractie�zwaar�bij�de�beoordeling�van�de�fusiewet.�Natuurlijk
zal�ik�straks�inhoudelijk�op�de�fusiewet�ingaan.�Op�zichzelf�vinden�wij�de�hoofdlijn�daarvan�goed,�maar�wij�vinden�ook�dat�er�bijvoorbeeld�voor�huidige�en�toekomstige
aspirant-omroepen�meer�maatwerk�nodig�is.
Ik�zal�eerst�ingaan�op�de�toekomst�en�de�kerntaken�van
de�publieke�omroep�in�het�licht�van�de�fusies�en�de�komende�bezuiniging,�de�extra�bezuiniging�van�dit�kabinet
van�100�miljoen.�Hoe�voorkomen�wij�de�spiraal�van�verschraling�die�dreigt�en�hoe�zorgen�wij�ervoor�dat�het�politieke�schaakspel�niet�leidt�tot�kwaliteitsoffers�bij�de�publieke�omroep?�Je�kunt�op�heel�veel�verschillende�manieren�over�de�publieke�omroep�nadenken.�In�de�toekomst
heeft�die�wat�D66�betreft�zeker�meerwaarde,�mits�met�een
duidelijke�opdracht�en�heldere�kerntaken�complementair
aan�het�commerciële�aanbod.�Er�moeten�dus�scherpe�keuzes�gemaakt�worden�op�basis�van�een�visie,�maar�daar
houdt�het�kabinet�niet�zo�van.�Zoals�zo�veel�dingen,�heeft
het�kabinet�die�visie�maar�uitgesteld.�Wij�praten�dus�eerst
over�de�organisatie�en�later�pas�over�de�inhoud.�Dat�is
dus�de�omgekeerde�wereld.
D66�ziet�wel�duidelijke�kerntaken�voor�de�publieke�omroep�en�durft�die�ook�uit�te�spreken,�namelijk�nieuws,�educatie,�cultuur,�drama�en�nationale�evenementen�van�bijzondere�kwaliteit.�Wij�durven�dus�ook�te�zeggen:�stop�de
vertrossing.�Je�moet�niet�doen�wat�commerciëlen�beter
kunnen,�maar�ook�kijken�naar�waarderingscijfers�en�niet
alleen�naar�kijkcijferprogrammering,�zodat�de�publieke
omroep�echt�publiek�blijft,�voor�iedereen,�voor�een�breed
publiek�dus.
Naast�de�verhouding�tot�de�commerciële�omroepen�is
er�ook�de�relatie�tot�de�private�printmedia,�online�nieuwsbedrijven�en�social�media.�Internet�vraagt�om�multimediale�concepten.�Terwijl�technologie�en�digitale�televisie
de�keten�veranderen,�en�zeker�nu�extra�bezuinigingen�de
speelruimte�verder�inperken,�vragen�al�deze�veranderingen�op�technologisch�gebied�en�de�bezuinigingen�om�een
ambitieuze�en�doordachte�visie�op�de�toekomst.�De�coalitie�komt�helaas�niet�veel�verder�dan�het�idee�van�efficiency.�Dat�is�een�soort�heilig�woord�geworden.�Zij�wil�meer
doen�voor�minder�geld.
Anders�moet�de�publieke�omroep�maar�zelf�meer�geld
verdienen.�De�heer�Huizing�sprak�er�net�ook�al�over.�Hij�zei
dat�er�aan�de�ene�kant�geschaafd�en�gesneden�moet�worden�in�het�aantal�websites�van�de�publieke�omroep,�maar
aan�de�andere�kant�mag�de�publieke�omroep�meer�activiteiten�ontplooien�om�geld�te�verdienen.�Van�de�PvdA�mag
de�ledenbijdrage�dan�weer�niet�omhoog.�Je�moet�dus
geld�gaan�verdienen�via�een�tv-tax�of�een�andere�vorm
van�marktverstoring.�Dat�krijg�je�namelijk�als�publiek�gefinancierde�instanties�de�markt�op�worden�gestuurd.�We
zien�de�nadelen�van�zulke�hybride�organisaties�elke�dag
om�ons�heen.�Onderzoeksinstituut�TNO,�de�Kamer�van
Koophandel,�woningcorporaties,�allemaal�beconcurreren
ze�de�echte�marktspelers�op�oneigenlijke�wijze.�Van�de
PvdA�kan�ik�me�nog�wel�voorstellen�dat�zij�daarvoor�kiest,
maar�van�de�VVD�is�het�ronduit�teleurstellend.
Waarom�kiest�de�staatssecretaris�voor�deze�publiek-private�cocktail?�Welke�mogelijkheden�ziet�hij�om�de�publieke�omroep�meer�geld�te�laten�verdienen?�Is�er�één�variant

Tweede�Kamer

Mediawet

die�niet�tot�marktverstoring�of�lastenverzwaring�leidt?�Dat
is�een�van�de�hamvragen�voor�onze�fractie.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
De�heer�Verhoeven�gaf�net�aan�dat�hij�heel�bezorgd�is
over�een�mogelijke�tv-taks.�Dat�is�natuurlijk�een�bepaalde
truc�om�iets�in�een�kwaad�daglicht�te�zetten.�Het�gaat�om
het�volgende.�Sluit�de�heer�Verhoeven�uit�dat�de�doorgifte�van�publieke�programma's�wel�eens�verbeterd�zou�kunnen�worden,�dat�er�meer�marktwerking�mogelijk�zou�zijn
waaruit�de�publieke�omroep�meer�geld�zou�kunnen�krijgen?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�sluit�niet�uit�dat�meer�marktwerking�ervoor�zorgt�dat�de
publieke�omroep�meer�geld�kan�verdienen.�Ik�denk�alleen
dat�als�je�de�publieke�omroep�via�de�markt�meer�geld�laat
verdienen,�het�in�feite�een�verstoring�van�de�markt�kan
opleveren�voor�andere�partijen.�Daar�ging�ik�nu�net�op�in.
Wij�hebben�heel�veel�van�dat�soort�hybride�constructies,
van�dat�soort�combinaties�waarbij�publieke�en�private�taken�door�elkaar�worden�gegooid,�niemand�er�meer�wat
van�snapt�en�de�echte�marktpartijen�benadeeld�worden.
Daar�willen�wij�wel�voor�waken.�Dat�is�namelijk�niet�goed
voor�de�economie.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Als�blijkt�dat�de�commerciële�omroepen�veel�meer�krijgen
van�kabelbedrijven�dan�de�publieke�omroep,�als�blijkt�dat
de�winstmarges�van�de�kabelbedrijven�enorm�zijn,�dan
zou�je�eerder�kunnen�spreken�van�een�imperfecte�markt
dan�van�een�perfecte�markt.�is�de�heer�Verhoeven�bereid
om�te�kijken�of�marktwerking�zodanig�verbeterd�kan�worden�dat�er�inderdaad�een�marktconforme�en�hogere�bijdrage�aan�de�omroep�wordt�betaald?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�wil�overal�naar�kijken,�maar�ik�heb�niet�voor�niets�de
volgende�vraag�aan�de�staatssecretaris�gesteld.�Is�er�één
variant�die�niet�tot�marktverstoring�of�lastenverzwaring
leidt?�Ik�vraag�dat,�omdat�dat�voor�ons�een�heel�belangrijk�argument�en�criterium�is.�Voor�de�helderheid:�de�vergelijking�met�de�commerciële�omroep�is�heel�goed,�maar
de�commerciële�omroepen�krijgen�ook�minder�geld�van
de�Nederlandse�overheid�dan�de�publieke�omroep.�Het�is
natuurlijk�aan�de�andere�kant�van�het�spectrum�wel�van
belang�om�die�vergelijking�te�maken.�Je�kunt�niet�alleen
maar�zeggen:�laten�we�dan�een�gelijk�speelveld�maken
voor�alle�publieke�omroepen.�Als�je�die�gedachtelijn�doortrekt,�zou�je�ook�moeten�zeggen�dat�er�dan�geen�publieke
bijdrage�meer�voor�de�publieke�omroep�is.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Hoe�kan�de�heer�Verhoeven�spreken�over�marktverstoring�als�je�zou�moeten�en�willen�streven�naar�een�gelijk
speelveld,�een�gelijke�vergoeding�voor�dezelfde�service�die�geboden�wordt.�Een�commerciële�omroep�biedt
programma's�aan�en�krijgt�er�geld�voor.�De�publieke�omroep�doet�hetzelfde�en�zou�een�gelijke�bijdrage�moeten
krijgen.�Kabelbedrijven�hebben�een�winstmarge�die�richting�de�50%�gaat.�Als�je�zoekt�naar�mogelijkheden�om�het
geld�dat�verdiend�wordt�met�publieke�programma's�bij�de
publieke�omroep�te�laten�landen,�hoe�kun�je�dan�spreken
over�marktverstoring?

19 juni 2013
TK�97

97-3-17

Verhoeven
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�is�nogal�een�lange�vraag.�D66�wil�een�sterke�publieke�omroep�die�programma's�maakt�die�een�meerwaarde
hebben�en�die�grotendeels�ook�programma's�maakt�die
complementair�zijn�aan�datgene�wat�door�de�commerciële�partijen�wordt�aangeboden.�Mijn�partij�wil�geen�publieke�omroep�die�allerlei�activiteiten,�zoals�het�verkopen
van�vakanties,�het�in�de�markt�zetten�van�allerlei�websites�en�nieuwssites�en�het�verkopen�van�allerlei�producten
en�diensten,�gaat�gebruiken�om�overeind�te�blijven�terwijl�die�publieke�omroep�overeind�zou�moeten�blijven�op
basis�van�het�budget�dat�de�overheid�hem�geeft�om�het
doel�dat�ik�zojuist�schetste�te�verwezenlijken.�Op�het�moment�dat�we�zeggen�dat�we�gaan�bezuinigen,�dat�we�gaan
schrappen,�dat�de�overheid�geld�gaat�weghalen�bij�de�publieke�omroep,�vind�ik�dat�prima.�Maar�dan�moet�je�niet
zeggen:�maar�we�lossen�het�wel�op�door�ze�gewoon�de
markt�op�te�sturen.�Dat�is�geen�goede�manier�van�denken
en�dat�is�geen�goede�manier�van�redeneren.�Als�je�op�die
manier�probeert�je�eigen�bezuiniging�een�beetje�te�compenseren,�ben�je�in�mijn�ogen�niet�goed�bezig.
De�heer�Heerma�(CDA):
Is�de�heer�Verhoeven�het�met�mij�eens�dat�de�publieke
omroep�op�dit�moment�ook�al�geld�uit�de�markt�haalt?�Er
zijn�Ster-inkomsten,�er�wordt�betaald�door�kabelaars.�Is
D66�er�principieel�voorstander�van�dat�dit�soort�mogelijkheden�worden�geschrapt?�Kennelijk�doet�men�dan�nu�ook
al�iets�verkeerd.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Het�gaat�er�niet�om�of�het�principieel�is,�maar�het�gaat�erom�of�het�praktisch�en�duidelijk�is.�Er�wordt�een�extra�bezuiniging�van�100�miljoen�neergelegd�bij�de�omroepen,
terwijl�zij�al�worden�gedwongen,�zoals�in�de�tussenstap
van�de�heer�Huizing�beschreven�is,�om�van�eenentwintig
organisaties�naar�acht�organisaties�te�gaan.�Zij�moeten�fuseren�en�snijden.�Daarbovenop�wordt�er�bij�hen�een�bezuiniging�van�100�miljoen�neergelegd,�op�het�allerlaatste
moment,�met�een�pennenstreek.�Vervolgens�gaan�wij�als
een�dolle�zoeken�naar�een�manier�om�dat�te�compenseren.�Ik�vind�het�gewoon�niet�verstandig.
De�heer�Heerma�(CDA):
Dat�is�geen�antwoord�op�mijn�vraag.�U�trekt�een�lijn�in�het
zand:�er�mag�niet�meer�geld�uit�de�markt�worden�gehaald.
Waarom�wordt�die�lijn�hier�getrokken?�Waarom�zijn�de
Ster-inkomsten�die�nu�gegenereerd�worden�en�het�geld
dat�door�kabelaars�betaald�wordt,�dan�geen�probleem
voor�D66?�Ik�begrijp�best�de�redenatie�van�100�miljoen�en
dan�…
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�weet�dat�u�die�redenatie�begrijpt.
De�heer�Heerma�(CDA):
Ja.�Daarover�hebben�wij�in�vorige�debatten�soortgelijke�zorgen�geuit.�Ik�snap�niet�waarom�de�heer�Verhoeven
hieraan�koppelt�dat�er�geen�geld�op�de�markt�mag�worden�gehaald.�Dit�gebeurt�in�de�praktijk�nu�toch�ook?

ideaalplaatje�is�heel�anders�dan�wat�er�nu�voorligt.�Ons
ideaalplaatje�is�bijvoorbeeld�een�model�met�productiehuizen�in�plaats�van�ledenomroepen,�zoals�de�heer�Klaver
zei.�Volgens�mij�bedoelde�de�heer�Huizing�dat�ook.�Het�kabinet�en�de�staatssecretaris�kiezen�er�echter�voor�om�een
stap�te�maken�van�eenentwintig�naar�acht�organisaties�en
mogelijk�later�van�acht�organisaties�naar�één�organisatie.�Dat�vinden�wij�denkbaar;�dat�staat�ook�in�ons�verkiezingsprogramma.�Dat�betekent�echter�niet�dat�wij�nu�behalve�over�het�ideaalplaatje�nergens�over�willen�praten.
Dat�gaat�hier�nooit�zo,�omdat�het�een�onmogelijk�debat
op�zou�leveren.
Een�betere�oplossing�is�innovatie,�bijvoorbeeld�door�de
publieke�omroep�meer�data�te�laten�delen.�Nu�werpt�de
Mediawet�daar�nog�beperkingen�voor�op.�Is�de�staatssecretaris�bereid�om�onderzoek�te�laten�uitvoeren�naar�het
ontsluiten�van�data�–�volgens�mij�vroeg�de�heer�Klaver
daar�ook�naar�–�en�content�met�eventueel�verschillende�licentiemogelijkheden�en,�waar�mogelijk,�een�aanpassing
van�de�Mediawet?�Op�welke�manier�wil�de�staatssecretaris�garanderen�dat�de�NPO�ondanks�de�bezuinigingen
toch�genoeg�blijft�innoveren�op�dit�punt?
Mijn�fractie�ziet�deze�fusiewet�niet�los�van�de�extra�bezuiniging�van�100�miljoen�die�nog�in�het�vat�zit.�Wij�vrezen
kaalslag,�ook�na�de�ingezette�fusieronde�waarvan�wij�vandaag�als�het�ware�de�afrondende�wetsbehandeling�doen.
Omroepen�kunnen�immers�niet�alles�opvangen�door�alleen�te�snijden�in�ondersteunende�diensten.�Uiteindelijk�zullen�ook�programmabudgetten�geraakt�worden.�De
heer�Segers�–�volgens�mij�was�hij�het�–�noemde�hetzelfde�statistiekje�als�ik.�Het�is�een�zorgelijke�statistiek,�dus
ik�herhaal�deze�graag.�Wij�staan�op�de�30ste�plaats�qua
bestedingen�aan�de�publieke�omroep.�Dat�is�net�boven
Moldavië�en�ver�onder�het�gemiddelde.�Ik�zou�bijna�zeggen:�geen�Griekse�toestanden,�want�de�publieke�omroep
is�onmisbaar�in�de�democratie.�De�tweede�ronde�bezuinigingen�komt�eraan�en�hangt�al�als�een�zwarte�donderwolk�boven�het�Nederlandse�publieke�omroepbestel.�Nu
al�wordt�erop�geanticipeerd�en�zie�je�de�kwaliteit�sneuvelen.�Het�is�bemoedigend�dat�Nieuwsuur�ook�op�zondag
te�zien�zal�zijn,�maar�de�NTR�stopt�bijvoorbeeld�wel�met
Schooltv.�De�VPRO�is�gedwongen�om�onderzoeks-�en�wetenschapsjournalisten�te�ontslaan.�Villa�VPRO,�Labyrint�en
De�Slag�om�Nederland�verdwijnen.
Voorzitter,�kan�het�iets�minder�luidruchtig�op�rechts
door�links�en�midden?
De�voorzitter:
Ik�denk�dat�ik�over�de�orde�van�de�zaal�ga.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Daar�hebt�u�gelijk�in.
De�voorzitter:
Nee,�u�hebt�gelijk,�mijnheer�Verhoeven.�Het�moet�rustiger.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�zeg�niet�dat�we�naar�een�soort�nulmodel�moeten�waarin�helemaal�niets�meer�mag.�Dat�heeft�niemand�mij�hier
horen�zeggen.�Dat�zou�ook�raar�zijn,�want�dan�krijg�je�een
discussie�over�het�ideaalplaatje�dat�je�wilt�bereiken.�Ons

De�heer�Verhoeven�(D66):
Het�gaat�niet�om�gelijk�of�ongelijk,�maar�ik�had�last�van
het�rumoer�aan�mijn�rechterkant.�Ik�wil�mij�niet�laten�afleiden.
Villa�VPRO,�Labyrint�en�De�Slag�om�Nederland�zullen
verdwijnen.�Buurman�en�Buurman�zien�het�met�lede�ogen
aan.�Ook�andere�omroepen�zullen�niet�aan�harde�keuzes
ontkomen.�Zij�zullen�weliswaar�fuseren,�maar�zij�zullen
in�de�toekomst�ook�moeten�snijden�in�budgetten.�Wetenschap�zal�van�de�televisie�verdwijnen.�De�uitzendingen

Tweede�Kamer

19 juni 2013
TK�97

Mediawet

97-3-18

Verhoeven
van�NOS�Radio�1�Journaal�worden�ingekort.�In�plaats�van
nieuws�komt�er�meer�muziek.�Kleine�omroepen,�genres
en�programma's�verdwijnen�naar�de�randen�van�de�nacht.
Tros�Kamerbreed�en�Argos�moeten�verhuizen.�De�Avondspits,�Lijn�1�en�Casa�Luna�verdwijnen.�Het�is�allemaal�koehandel�om�de�kaalgevreten�programmapuzzel�weer�passend�te�krijgen.�Op�deze�manier�komt�het�publieke�drama
er�anders�uit�te�zien�dan�was�bedoeld.
De�heer�Huizing�(VVD):
De�heer�Verhoeven�heeft�zojuist�een�aantal�programma's
genoemd�die�volgens�hem�van�de�televisie�en�de�radio
zullen�verdwijnen.�Is�het�niet�zo�dat�de�NPO�daarbij�zelf
de�juiste�keuzes�kan�maken,�zeker�gelet�op�de�verhoging
van�het�programmaversterkingsbudget?�Wij�willen�dat
de�publieke�omroep�toegevoegde�waarde�heeft�–�de�heer
Verhoeven�zegt�dat�zelf�ook�–�en�een�aanvullend�aanbod
levert,�dus�geen�dingen�doet�die�ook�al�door�anderen�worden�gedaan.�Is�het�niet�zo�dat�juist�dit�soort�programma's
meer�kans�zullen�maken�in�de�toekomst?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Misschien�is�het�waar�als�we�het�budget�gelijk�zouden
houden.�Stel�dat�we�op�een�gegeven�moment�het�deel�dat
door�de�NPO�op�kwaliteit�wordt�getoetst�groter�maken�en
dat�we�het�deel�dat�voor�omroepen�is�gegarandeerd�kleiner�maken.�Ik�kan�mij�best�voorstellen�dat�we�dan�meer
kwaliteitsprogramma's�zouden�krijgen.�Maar�mijn�punt
is�dat�dit�alleen�geldt�op�het�moment�dat�we�niet�het�programmabudget�door�de�bodem�laten�zakken,�maar�dat
gebeurt�nu�juist�wel.�Eerst�laten�we�het�programmabudget�door�de�bodem�zakken�en�vervolgens�zeggen�we�dat
het�wel�beter�zal�worden�verdeeld.�Kortom,�we�gieten
eerst�de�beker�halfleeg�en�dan�krijgt�iedereen�nog�een
slokje,�en�vervolgens�zit�iedereen�met�een�droge�bek.�De
PvdA�en�de�VVD�denken�dat�deze�manier�van�redeneren
wel�zal�werken.�Maar�mijn�fractie�zegt:�nee,�houd�in�ieder
geval�de�onderkant�in�de�gaten,�zorg�ervoor�dat�je�een�minimumbudget�overeind�houdt,�zodat�niet�alle�kwaliteit
van�de�televisie�en�radio�hoeft�te�verdwijnen.
De�heer�Huizing�(VVD):
De�bezuinigingen�vinden�in�twee�stappen�plaats.�De�eerste�is�200�miljoen�en�de�tweede�is�100�miljoen.�Datgene
waar�we�het�vandaag�over�hebben,�wordt�gerealiseerd
door�organisatorisch�dingen�anders�in�te�richten.�Op�basis
van�het�verkiezingsprogramma�van�D66�kan�ik�constateren�dat�D66�de�stappen�steunt�die�nu�worden�gezet.�Ik�geloof�dat�wij�ook�hetzelfde�eindplaatje�voor�ogen�hebben.
De�tweede�bezuiniging�van�100�miljoen�…
De�voorzitter:
Wat�is�uw�vraag,�mijnheer�Huizing?
De�heer�Huizing�(VVD):
Die�bezuiniging�van�100�miljoen�zorgt�ervoor�dat�we�keuzes�moeten�maken�in�de�programmering.�We�hoeven�niet
zozeer�te�kiezen�voor�minder�programmering,�maar�we
moeten�besluiten�wat�we�wel�en�niet�gaan�doen.
De�voorzitter:
Wat�is�uw�vraag,�mijnheer�Huizing?

Tweede�Kamer

Mediawet

De�heer�Huizing�(VVD):
Deelt�de�heer�Verhoeven�mijn�standpunt�dat�juist�dan�de
programma's�weer�naar�boven�komen�die�wel�toegevoegde�waarde�hebben?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Volgens�mij�is�de�heer�Huizing�de�afgelopen�tijd�zo�ongeveer�bij�alle�omroepverenigingen�en�op�allerlei�andere
plekken�geweest�om�te�luisteren�naar�de�mensen�in�het
veld.
De�heer�Huizing�(VVD):
Dat�klopt.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�valt�te�prijzen.�Het�is�hartstikke�goed�dat�een�Kamerlid�die�media�in�zijn�portefeuille�heeft,�ook�praat�met�mediabedrijven,�omroepverenigingen�en�andere�partijen.
Al�die�partijen�hebben�steeds�één�ding�hetzelfde�gezegd,
namelijk�dat�je,�als�je�verder�blijft�snijden,�uiteindelijk�de
kwaliteit�kapotmaakt.�Je�kunt�allerlei�herverdelingsformules�of�bezweringstactieken�bedenken�of�plakjes�salami�afsnijden.�De�heer�Klaver�noemde�dat�ook�als�voorbeeld.
Je�kunt�zeggen:�we�hakken�eerst�dit�plakje�eraf�en�vervolgens�het�volgende�plakje�en�dan�komt�het�allemaal�goed.
Maar�nee,�je�moet�op�een�gegeven�moment�gewoon�zeggen�dat�de�bezuiniging�ten�koste�gaat�van�de�kwaliteit.
Daar�heb�ik�net�een�aantal�voorbeelden�van�gegeven.�Zo
zit�het,�zo�simpel�is�het.�Je�moet�het�gewoon�niet�doen.
Als�je�het�toch�doet,�moet�je�er�open�over�zijn�en�mag�je
niet�zeggen�dat�het�allemaal�wel�goed�komt�als�het�anders
wordt�verdeeld.
De�voorzitter:
Mijnheer�Huizing,�tot�slot.
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�concludeer�dat�de�heer�Verhoeven�er�weinig�vertrouwen�in�heeft�dat�de�NPO�de�juiste�keuzes�gaat�maken.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�heb�alle�vertrouwen�in�de�NPO,�maar�ik�heb�"minder
veel"�vertrouwen�in�dit�kabinet,�dat�maar�blijft�bezuinigen�op�de�publieke�omroep.�Dat�terwijl�iedereen,�zelfs�een
kind,�kan�bedenken�dat�het�niet�mogelijk�is�om�iets�van
kwaliteit�te�maken�als�je�geen�geld�meer�geeft.�Het�is�prima�als�je�die�keuze�maakt,�maar�zeg�dat�dan�gewoon.
De�heer�Bosma�(PVV):
De�heer�Verhoeven�zegt�dus�dat�hij�"minder�veel"�vertrouwen�heeft�in�het�kabinet?�Daar�moet�ik�nog�even�over�nadenken.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Minder�veel�dan�gisteren�in�ieder�geval.
De�heer�Bosma�(PVV):
Oké,�maar�dan�morgen�weer�iets�meer.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�zullen�we�nog�weleens�zien.
De�heer�Bosma�(PVV):
Ik�snap�nog�steeds�niet�wat�de�heer�Verhoeven�zegt.�Hij
heeft�een�heel�lang�verhaal�en�ergens�tussendoor�zegt�hij:
we�koppelen�deze�wet�aan�de�bezuiniging�van�100�mil-

19 juni 2013
TK�97

97-3-19

Verhoeven
joen.�Gaat�hij�voor�deze�wet�stemmen�als�die�bezuiniging
van�100�miljoen�doorgaat?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�is�de�hamvraag.�Ik�zou�daarop�straks�antwoord�hebben�gegeven,�maar�omdat�ik�het�netjes�vind�tegenover
heer�Bosma,�zal�ik�dat�nu�al�doen.�Ik�heb�in�mijn�betoog
een�hamvraag�gesteld�over�de�100�miljoen.�Het�kabinet
zet�nu�in�op�het�compenseren�daarvan.�Dat�zou�een�manier�kunnen�zijn�om�de�kwaliteit�die�wij�belangrijk�vinden,
overeind�te�kunnen�houden.�Als�het�compenseren�marktverstorend�en�lastenverzwarend�werkt,�zoals�duidelijk
wordt�in�dit�debat,�zullen�wij�deze�fusiewet�niet�steunen.
Als�het�kabinet�zegt�dat�op�een�bepaalde�manier�wel�te
kunnen�of�dat�nu�nog�niet�te�kunnen�uitspreken,�zullen�wij
daarover�moeten�spreken.�Ik�kan�echter�niet�nu�al�zeggen
hoe�ik�over�een�halfjaar�zal�stemmen.�Ik�maak�me�wel�grote�zorgen�over�de�manier�waarop�het�kabinet�dit�inricht,�te
weten�door�middel�van�het�salamimodel.
De�voorzitter:
Voordat�ik�de�heer�Bosma�het�woord�geef,�wil�ik�een�dringend�beroep�op�iedereen�doen.�Het�gesprek�dat�hier�net
werd�gevoerd,�heeft�ook�te�maken�met�het�feit�dat�er�om
13.30�uur�een�algemeen�overleg�is�waar,�naar�ik�heb�begrepen,�dezelfde�woordvoerders�naartoe�moeten.�Het
gaat�hier�om�de�behandeling�van�een�wetsvoorstel.�Ik
geef�om�die�reden�ook�ruimte�voor�interrupties.�Ik�wil�een
beroep�op�allen�doen�om�die�interrupties�kort�en�krachtig
te�laten�zijn.�Dat�geldt�ook�voor�de�antwoorden.
De�heer�Bosma�(PVV):
Mijn�interrupties�zijn�altijd�kort�en�krachtig,�maar�de�antwoorden�duren�zo�lang.
Ik�snap�de�heer�Verhoeven�nog�steeds�niet.�Hij�zegt�niet
te�stemmen�voor�dit�wetsvoorstel�als�het�kabinet�gaat
compenseren�en�hij�zegt�dat�het�niet�marktverstorend
mag�werken.�Wat�is�dat?�Het�klinkt�als�abracadabra.�Leg
nu�eens�uit�wat�dat�precies�betekent?�En�dan�niet�in�D66taal,�maar�in�gewone,�normale�mensentaal.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Als�uit�de�behandeling�van�dit�wetsvoorstel�blijkt�dat�we
ons�grote�zorgen�moeten�maken�over�de�gevolgen�van
de�100�miljoen,�en�als�die�zorgen�onvoldoende�kunnen
worden�weggenomen,�is�het�heel�goed�mogelijk�dat�mijn
fractie�niet�voor�dit�wetsvoorstel�stemt.
De�heer�Heerma�(CDA):
Ik�wil�even�reageren�op�de�opmerking�van�de�voorzitter
over�de�interrupties.�De�verschillende�spreektijden�die
door�de�verschillende�sprekers�zijn�opgegeven,�beslaan
opgeteld�ongeveer�net�zo�veel�tijd�als�voor�het�totale�debat�is�ingeruimd.�Ik�zou�er�moeite�mee�hebben�als�dit�voor
vele�partijen�belangrijke�debat,�heel�kort�wordt�gehouden
omdat�er�te�weinig�tijd�is�ingeboekt.�Ik�zou�daartegen�zijn.
De�voorzitter:
Nee,�dat�is�absoluut�niet�het�geval.�De�planning�is�inderdaad�gebaseerd�op�de�opgegeven�spreektijden,�maar
doordat�er�uitgebreid�is�geïnterrumpeerd�op�het�betoog
van�de�heer�Huizing,�zijn�wij�uitgelopen.�De�plenaire�zaal
gaat�echter�voor�en�dat�is�prima.

Tweede�Kamer

Mediawet

De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Ik�heb�een�interruptie,�maar�ik�wil�eerst�voorstellen�om
rond�13.00�uur�te�stoppen�en�desnoods�de�eerste�termijn
op�een�ander�moment�af�te�maken.
De�voorzitter:
Nee,�we�maken�de�eerste�termijn�af.�Dat�is�de�afspraak.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Maar�er�is�een�algemeen�overleg.
Ik�wil�een�vraag�stellen�aan�de�heer�Verhoeven.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Moeten�we�niet�eerst�het�ordedebat�afmaken?
De�heer�Bosma�(PVV):
Ik�moet�ook�naar�dat�cultuurdebat.�Voor�een�goed�cultuurdebat�mag�je�me�altijd�wakker�maken,�maar�ik�vind�dat�dit
debat�maar�even�moet�wijken�en�dat�we�echt�de�eerste
termijn�moeten�afmaken.�Ik�zie�meer�mensen�ja�knikken.
Ik�stel�dus�voor�om�de�eerste�termijn�af�te�maken�en�daar
goed�de�tijd�voor�te�nemen.�De�voorzitter�heeft�helemaal
gelijk�dat�de�interrupties�strak,�kort�en�puntig�moeten�zijn,
maar�ik�vind�dat�we�goed�de�tijd�moeten�nemen�om�deze�eerste�termijn�af�te�maken.�Het�cultuurdebat�moet�dan
maar�naar�een�andere�datum�of�naar�een�ander�tijdstip
worden�verplaatst.
De�voorzitter:
Ik�neem�aan�dat�iedereen�het�eens�is�met�het�voorstel�van
de�heer�Bosma.�Ik�zie�iedereen�ja�knikken.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Ik�moet�de�heer�Bosma�teleurstellen.�Ik�kan�op�zich�wel
met�hem�meegaan,�maar�dat�cultuurdebat�moet�in�ieder
geval�voor�het�reces�worden�gevoerd.�Dat�geef�ik�mee�aan
de�griffier.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Misschien�mag�ik�ook�even�reageren�op�het�ordedebat?�Er
zullen�ook�woordvoerders�zijn�die�helemaal�geen�cultuur
in�hun�portefeuille�hebben,�maar�alleen�media.�Dat�is�ook
cultuur,�maar�niet�de�cultuur�die�de�heer�Van�Dijk�doet.
De�voorzitter:
We�maken�de�eerste�termijn�af.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Goed,�de�D66-fractie�gaat�dus�over�media�en�niet�over�cultuur.
Ik�heb�een�vraag.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Mag�ik�dat�gelijk�even�rechtzetten?
De�voorzitter:
Nee,�u�krijgt�zo�het�woord.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Niet�happen,�niet�happen.�We�gaan�door�met�het�debat.
De�heer�Verhoeven�zegt�dat�zijn�steun�voor�dit�wetsvoorstel�afhangt�van�de�invulling�van�die�100�miljoen.�Hoe
stelt�hij�zich�dat�procedureel�voor?�Moeten�we�dan�wach-

19 juni 2013
TK�97

97-3-20

Verhoeven
ten�met�een�stemming�over�dit�wetsvoorstel�totdat�we
heel�goed�weten�hoe�het�met�die�100�miljoen�zit?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�heb�het�niet�bedacht�en�ik�heb�geen�meerderheid�in�deze�Kamer�om�de�procedure�te�veranderen.�Ik�vind�het�salamimodel�–�eerst�dit�wetsvoorstel�er�doorheen�jassen
en�dan�later�maar�zien�hoe�die�100�miljoen�uitpakt�–�niet
ideaal.�Dat�is�helder.�De�heer�Bosma�vroeg�zojuist�hoe
ik�daarmee�omga.�Welnu,�ik�leg�een�koppeling.�Die�bestaat�daaruit�dat�ik�de�100�miljoen�cruciaal�vind�in�het�licht
van�de�fusies�waartoe�de�omroepen�nu�gedwongen�zijn.
Ik�kan�dit�wetsvoorstel�op�zijn�merites�beoordelen�en�zal
dat�straks�doen.�Maar�ik�zie�wel�die�donderwolk�hangen.
Die�kunnen�wij�echter�nog�niet�behandelen.�Ik�zou�het�dan
geen�gek�idee�vinden�om�een�en�ander�in�samenhang�te
bezien.�Ik�zal�de�staatssecretaris�vragen�stellen�om�helderheid�te�krijgen.�Als�ik�voldoende�helderheid�heb,�kan�ik
gewoon�voor�of�tegen�dit�wetsvoorstel�stemmen.�Ik�vind
het�helemaal�geen�gek�idee�om�een�en�ander�daadwerkelijk�bij�de�stemmingen�te�koppelen,�want�er�is�nu�eenmaal
een�relatie.�Dat�is�wel�helder,�denk�ik.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Dat�is�precies�wat�ik�wilde�horen.�Ik�ben�het�namelijk�helemaal�met�de�heer�Verhoeven�eens.�Ik�vind�dat�wij�deze
twee�zaken�niet�los�van�elkaar�kunnen�zien.�Wij�moeten
daarvoor�een�oplossing�bedenken.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Misschien�is�de�heer�Huizing�daar�ook�toe�bereid.�Dan�komen�wij�al�een�heel�eind.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Ik�hoop�ook�dat�hij�daartoe�bereid�is,�maar�ik�sta�wel�voor
een�lastig�dilemma.�Volgens�mij�is�dat�hetzelfde�dilemma
als�waar�D66�voor�staat.�Dit�wetsvoorstel�is�nodig�om�het
bedrag�van�200�miljoen�aan�bezuinigingen�die�al�zijn�ingeboekt�te�absorberen.�Het�bedrag�van�100�miljoen�dat
er�nog�eens�overheen�zou�komen,�zou�echter�al�het�werk
tenietdoen.�Wat�nu�als�dit�wetsvoorstel�er�niet�doorheen
komt?�Wat�betekent�dit�dan�volgens�D66�voor�de�reeds�ingeboekte�bezuiniging�van�200�miljoen?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�maakt�het�nog�ingewikkelder.�Het�wordt�dan�wel�heel
erg�een�als-danvraag,�als�ik�dat�tegen�de�heer�Klaver�mag
zeggen.�Ik�snap�zijn�punt.�Mijn�partij�heeft�de�200�miljoen
in�haar�verkiezingsprogramma�staan.�Zijn�partij�ook.�Iedere�partij�in�deze�Kamer,�met�uitzondering�van�50PLUS,
heeft�200�miljoen�aan�bezuinigingen�die�door�Rutte�I�zijn
bedacht�in�haar�verkiezingsprogramma�overgenomen.�Wij
hebben�dus�de�fusiewet�nodig�om�die�bezuinigingen�mogelijk�te�maken.�Als�wij�daar�een�punt�zouden�zetten,�zou
mijn�fractie�positief�zijn�over�dit�wetsvoorstel.�De�tussenstap,�zoals�de�heer�Huizing�het�uitdrukt,�vinden�wij�een
begrijpelijke�stap.�Daarmee�wordt�de�bezuiniging�van�200
miljoen�voor�het�grootste�deel�organisatorisch�ingevuld
en�is�het�niet�nodig�om�verder�te�snijden�in�de�kwaliteit
van�de�programma's.�Dan�kunnen�wij�er�dus�mee�leven.
Omdat�die�100�miljoen�erbij�komt,�hebben�wij�een�dilemma.�Daar�zullen�wij�mee�omgaan�zoals�ik�zojuist�heb�geschetst.

Tweede�Kamer

Mediawet

De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Juist�door�de�koppeling�die�de�heer�Verhoeven�legt�tussen�de�100�miljoen�aan�extra�bezuinigingen�en�dit�wetsvoorstel,�die�ik�ook�heb�gelegd,�wordt�het�wel�relevant.�De
vraag�ligt�straks�voor:�steunen�onze�fracties�dit�wetsvoorstel,�ondanks�de�100�miljoen�die�boven�de�markt�hangt?
Zo'n�als-danvraag�vind�ik�het�niet.�Ik�maak�mij�er�namelijk
wel�zorgen�over�wat�er�gebeurt�met�de�bezuinigingen�van
200�miljoen�als�deze�wet�er�niet�komt.�Hoe�moeten�omroepen�daarmee�dan�omgaan?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�zal�proberen�om�daar�zo�eerlijk�mogelijk�naar�te�kijken.
Alle�belangen�moeten�tegen�elkaar�worden�afgewogen:
aan�de�ene�kant�het�mogelijk�maken�van�de�bezuiniging
van�200�miljoen�door�dit�wetsvoorstel�wel�te�steunen�en
aan�de�andere�kant�het�niet�steunen�van�dit�wetsvoorstel,
omdat�de�100�miljoen�die�er�nog�aankomt,�te�onzeker�is.
Die�afweging�zal�mijn�fractie�moeten�maken,�maar�daar
kan�ik�nu�nog�geen�antwoord�op�geven.
De�heer�Huizing�(VVD):
Ik�vind�het�onbegrijpelijk�dat�die�koppeling�wordt�gelegd.
Volgens�mij�hebben�wij�het�vandaag�met�name�over�de
structuur�van�het�omroepbestel.�Wat�de�100�miljoen�betreft�waarover�wij�het�later�gaan�hebben,�kun�je�discussiëren�over�de�vraag�of�dat�bedrag�nog�eens�een�keer
op�de�omroepen�wordt�gegooid�als�bezuiniging.�Met�dit
wetsvoorstel�bent�u�als�oppositiepartij�in�staat�om�een
deel�van�uw�verkiezingsprogramma�uit�te�voeren.�U�hebt
letterlijk�in�uw�verkiezingsprogramma�staan�wat�wij�met
dit�wetsvoorstel�beogen.�Ik�begrijp�daarom�echt�niet�dat
u�nu�boven�de�markt�laat�hangen�dat�u�niet�met�dit�wetsvoorstel�akkoord�zult�gaan.
De�heer�Verhoeven�(D66):
In�ons�verkiezingsprogramma�staat�het�model�van�de�productiehuizen;�het�eindplaatje�dus,�maar�niet�deze�tussenstap.�Wij�voeren�vandaag�een�structuurdiscussie�die�het
gevolg�is�van�bezuiniging�A. Vervolgens�hebben�wij�bezuiniging�B�al�klaar�staan.�Ik�vind�het�onbegrijpelijk�om�dan
te�doen�alsof�de�structuurdiscussie�er�niet�toe�doet.�Dat�is
hetzelfde�als�zeggen:�u�moet�bezuinigen�en�dus�gaan�wij
fuseren,�maar�na�de�fusie�gaan�wij�nog�meer�bezuinigen.
Als�je�niet�snapt�dat�dit�met�elkaar�samenhangt,�moet�je
volgens�mij�nog�een�keer�een�ronde�langs�alle�omroepverenigingen�maken.
De�heer�Huizing�(VVD):
Is�de�heer�Verhoeven�het�niet�met�mij�eens�dat�we�deze
stap�sowieso�moeten�laten�plaatsvinden,�of�er�nu�bezuinigd�wordt�of�niet?�Ik�citeer:�daarbij�is�de�fusie�van�bestaande�omroepen�een�eerste�stap�in�de�richting�van�een
nieuw�omroepbestel.�Dat�is�toch�wat�we�hier�vandaag�aan
het�doen�zijn?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ja,�en�het�eindplaatje�is�dat�verhaal�van�de�productiehuizen�en�dat�is�nog�lang�niet�in�zicht.�De�eerste�stap�is�zonder�die�100�miljoen.�De�VVD�wil�daar�een�bezuiniging�van
100�miljoen�bij,�en�doet�nu�alsof�wij�dat�ook�kunnen�steunen.�Ik�vind�dat�een�heel�rare�manier�van�redeneren.�U
mag�nog�wel�een�stuk�uit�mijn�verkiezingsprogramma
voorlezen,�mijnheer�Huizing,�maar�dan�graag�wel�de�hele
paragraaf.�Ik�zie�daar�niet�bij�staan�dat�er�op�het�allerlaat-

19 juni 2013
TK�97

97-3-21

Verhoeven
ste�moment�nog�even�een�bezuiniging�van�100�miljoen�bij
komt.�Klopt�dat?

De�voorzitter:
Goed.�Dan�stel�ik�voor�dat�u�verdergaat�met�uw�betoog.

De�heer�Huizing�(VVD):
Dat�staat�er�niet,�dat�is�helemaal�juist.�Afsluitend�concludeer�ik�dus�dat�iets�wat�in�het�verkiezingsprogramma�van
D66�staat,�nu�gekoppeld�wordt�aan�een�bezuiniging�van
100�miljoen,�en�dat�dus�blijkbaar�structuur�en�budget�onlosmakelijk�verbonden�zijn�bij�D66.�Dat�vind�ik�zeer�merkwaardig,�want�ook�al�zou�het�geld�in�Nederland�over�de
drempels�klotsen,�dan�nog�zouden�wij�deze�beweging
moeten�maken.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�zal�ik�doen.�Ik�was�gebleven�bij�het�gevaar�dat�wij
overtollig�vet�in�de�vorm�van�overdadig�amusement�en
gebrek�aan�keuzes�laten�zitten,�terwijl�we�het�hart�van
de�publieke�omroep�in�de�vorm�van�bijzondere�kwaliteiten�wegsnijden.�Ik�noemde�een�aantal�voorbeelden�van
programma's�die�gaan�verdwijnen,�programma's�waar�de
heer�Bosma�altijd�zo�graag�naar�luistert�op�Radio�1.
De�100�miljoen�is�ook�niet�goed�te�verklaren�vanuit�het
oogpunt�van�de�topsector�creatieve�industrie.�Bij�de�topsector�staat�op�nummer�1�media�en�ICT,�maar�de�staatssecretaris�en�dit�kabinet�snijdt�daar�naar�hartenlust�in.�Bovendien�heeft�Nederland�een�enorme�exportkracht.�Succesvolle�formats�vinden�aftrek�in�de�hele�wereld,�zoals�Toren�C,�Spoorloos�en�Taxi.�Kan�de�staatssecretaris�dit�verklaren?�Waar�is�de�consistentie�van�beleid�gebleven�in�de
samenwerking�tussen�het�ministerie�van�Economische
Zaken,�de�topsectoren,�en�Onderwijs,�Cultuur�en�Wetenschap,�het�mediabeleid?
Voorzitter.�Na�deze�korte�inleidende�blik�op�de�samenhangende�materie�zal�ik�nu�ook�nog�even�ingaan�op�de�fusiewet�zelf.�Ik�ben�echter�al�over�de�helft�van�mijn�spreektijd.�Ik�ga�nu�in�op�de�wet�zelf,�want�mij�is�gevraagd�wat
ik�van�deze�wet�vind.�Dat�zal�ik�zeggen.�Die�brengt�de�ontzuiling�een�stap�verder,�en�dat�is�winst.�D66�wil�inhoud
voor�omroep.�Maar�voorlopig�komt�de�pluriformiteit�in
ons�omroepbestel�nog�wel�grotendeels�tot�stand�via�omroepen.�De�staatssecretaris�wil�daar�graag�in�snijden,
maar�hij�wil�tegelijkertijd�acht�omroepen�overhouden�volgens�het�zogenaamde�3-3-2-model.�Is�dit�een�tussenoperatie�of�een�eindoperatie?�Ik�heb�de�VVD�goed�gehoord.
Zij�zegt:�het�is�een�tussenoperatie.�Hoe�dan�ook,�nu�is�er
wel�meer�maatwerk�nodig.�Voor�de�levensbeschouwelijke�omroepen,�door�mijn�collega's�van�in�ieder�geval�de
ChristenUnie�en�GroenLinks�al�genoemd,�maar�ook�voor
de�aspirant-omroepen:�de�aspirant-omroepen�van�nu�en
van�de�toekomst.�D66�kijkt�daarbij�zonder�aanzien�des�omroeps.�Over�smaak�valt�immers�niet�te�twisten,�zeker�niet
door�de�politiek.
De�levensbeschouwelijke�omroepen,�de�2.42-omroepen,�worden�keihard�gepakt,�van�HUMAN,�de�IKON,�de
Joodse�Omroep�tot�de�Stichting�Zendtijd�Moslims.�In�2011
werden�ze�aangespoord,�aansluiting�te�zoeken�bij�een�verwante�omroep.�Vervolgens�werd�ze�hun�budget�ontnomen�en�niet�lang�daarna�werden�ze�helemaal�geschrapt;
niet�fraai.�Hoe�gaat�de�staatssecretaris�de�door�deze�omroepen�gedragen�pluriformiteit�borgen�en�hoe�blijft�het
geluid�en�het�beeld�voor�uiteenlopende�minderheden
overeind?
De�2.42-omroepen�kunnen�natuurlijk�wel�door�als�aspirant.�Terwijl�ik�het�woord�"aspirant"�uitspreek,�staat�ineens
de�heer�Van�Dam�bij�de�interruptiemicrofoon.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Die�woorden�laat�ik�helemaal�aan�de�heer�Huizing,�maar
dat�structuur�en�budget�onlosmakelijk�met�elkaar�samenhangen,�is�juist�bewezen�door�de�fusies.�200�miljoen�leidt
tot�organisatorische�veranderingen�en�dat�is�wat�hier�gebeurt.�Die�hangen�dus�inderdaad�onlosmakelijk�samen.
Dat�de�VVD�ze�nu�uit�opportunisme�wil�scheiden�door
plakjes�salami�uit�te�delen,�is�niet�mijn�wens.
De�heer�Heerma�(CDA):
Ik�moet�de�neiging�onderdrukken�om�ook�uit�het�verkiezingsprogramma�van�de�heer�Verhoeven�te�gaan�voorlezen.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�kan�ik�mij�voorstellen.�Dat�heeft�bijna�iedereen�weleens.
De�heer�Heerma�(CDA):
Het�ligt�niet�altijd�onder�mijn�kussen.�Ik�begrijp�de�verbazing�van�de�heer�Huizing�over�het�verband�dat�gelegd
wordt�door�de�heer�Verhoeven�niet�helemaal.�In�april�hebben�we�nog�een�algemeen�overleg�gehad,�waarin�zo�ongeveer�alle�partijen�dat�verband�legden.�Dat�zou�de�heer
Huizing�niet�moeten�verbazen.�Mijn�vraag�aan�de�heer
Verhoeven�is�echter�een�andere.�Ook�wij�zien�dat�die�200
miljoen�niet�het�eindplaatje�is�en�dat�dit�wetsvoorstel
door�de�salamitactiek�nu�ineens�een�tussenstap�is�geworden.�Toch�begrijp�ik�de�heer�Verhoeven�niet�helemaal.
Legt�hij�hier�nu�een�keiharde�koppeling�en�zegt�hij:�die
200�miljoen�moet�van�tafel�of�wij�steunen�dit�wetsvoorstel
niet?�Of�zegt�hij:�het�is�niet�het�eindplaatje�en�we�moeten
meer�zekerheden�hebben�over�dat�eindplaatje�in�dit�debat,�om�voor�te�kunnen�stemmen?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Mijn�excuses�aan�de�collega's�als�ik�daar�niet�duidelijk
over�geweest�ben.�Ik�zal�het�nog�een�keer�zo�helder�mogelijk�proberen�te�zeggen:�wij�zien�een�koppeling.�Keihard
zou�ik�zeggen:�de�100�miljoen�moet�van�tafel,�anders�zouden�we�dit�wetsvoorstel�niet�steunen.�De�100�miljoen�gaat
niet�van�tafel,�en�daarom�zouden�we�dit�wetsvoorstel�niet
steunen.�Dat�heb�ik�echter�nog�niet�geconcludeerd,�omdat
ik�best�mogelijkheden�zie�om�het�te�compenseren,�maar
niet�op�een�marktverstorende�en�lastenverzwarende�manier.�Als�wel�duidelijk�wordt�dat�het�op�die�manier�gaat
gebeuren,�hebben�wij�voldoende�reden�om�dit�wetsvoorstel�mogelijk�niet�te�steunen.�Gisteren�stond�een�stuk�in
de�krant�over�de�twijfel�bij�D66.�Die�zou�helemaal�weg�zijn.
Hij�is�vandaag�weer�helemaal�terug.�Ik�twijfel�zeer�of�wij
dit�wetsvoorstel�gaan�steunen.�Dat�hangt�af�van�het�verdere�verloop�van�dit�debat.

Tweede�Kamer

Mediawet

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Kritiek�leveren�mag�altijd.�Als�je�in�de�oppositie�zit,�doe
je�dat�soms�wat�harder�dan�wanneer�je�zelf�verantwoordelijkheid�draagt.�Het�wordt�echter�wel�een�beetje�gek�als
D66�kritiek�levert�op�het�verdwijnen�van�de�2.42-omroepen,�terwijl�het�juist�D66-Kamerlid�Boris�van�der�Ham�was
die�in�de�discussie�vooropliep�als�het�ging�over�de�noodzaak�om�deze�omroepen�uit�het�bestel�te�laten�verdwijnen.�Dat�vind�ik�gemakkelijke,�een�beetje�goedkope�en
ook�niet�te�volgen�kritiek.

19 juni 2013
TK�97

97-3-22

Verhoeven
De�heer�Verhoeven�(D66):
Volgens�mij�valt�dat�wel�mee.�Ik�heb�gewezen�op�het�feit
dat�er�heel�erg�gezwabberd�wordt�en�dat�er�intussen�ongeveer�drie�verschillende�eisen�zijn�gesteld�aan�de�2.42omroepen.�Vervolgens�wordt�hun�door�dit�kabinet�–�mijn
oud-collega�Van�der�Ham�heeft�daar�nooit�de�hand�in�gehad�–�alles�ontnomen.�Dat�is�één.�Ten�tweede�heb�ik�gevraagd�hoe�de�pluriformiteit�en�het�geluid�van�minderheden�overeind�worden�gehouden.�Dit�zijn�twee�open�vragen.�Als�daar�goede�antwoorden�op�komen,�kunnen�wij
daar�misschien�best�mee�leven.�Ik�snap�het�hoorngeschal
van�de�heer�Van�Dam�niet�zo.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
De�heer�Verhoeven�zegt�dat�er�wat�wordt�gezwabberd.�Dat
klopt.�Er�wordt�gezwabberd�door�de�fractie�van�D66�die
hier�jarenlang�iets�ter�discussie�heeft�gesteld,�maar�op�het
moment�dat�de�wens�van�D66�wordt�uitgevoerd,�nu�een
beetje�goedkoop�kritiek�levert.�Dan�moet�je�consequent
blijven�en�zeggen:�het�is�vervelend�–�het�is�ook�vervelend
–�maar�dit�is�precies�wat�de�heer�Van�der�Ham�–�in�zijn�vorige�functie�althans�–�hier�altijd�heeft�bepleit.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�durf�sterk�te�betwijfelen�dat�de�heer�Van�der�Ham�heeft
gepleit�voor�hetgeen�het�kabinet�nu�doet.�Ik�weet�eigenlijk�zo�goed�als�zeker�dat�ook�de�heer�Van�Dam�weet�dat
dit�niet�het�geval�is.�Als�dit�wel�het�geval�is,�krijg�ik�graag
de�citaten�erbij,�want�ik�durf�te�betwijfelen,�sterker�nog,�ik
durf�te�beweren�dat�het�niet�zo�is.
De�heer�Bosma�(PVV):
De�heer�Verhoeven�zet�de�heer�Van�Dam�weg�als�een�aspirant,�maar�de�heer�Van�Dam�is�net�als�ik�een�veteraan�op
omroepgebied.�Wij�hadden�jarenlang�een�collega,�de�heer
Van�der�Ham,�die�in�ieder�debat�tekeerging�tegen�die�2.42omroepen.�Dat�moest�toch�helemaal�niet�en�het�was�toch
allemaal�godsdienst.�Hij�is�nu�voorzitter�van�de�humanistische�club�…
De�heer�Verhoeven�(D66):
Het�Humanistisch�Verbond!
De�voorzitter:
En�uw�vraag�is?
De�heer�Bosma�(PVV):
…�het�Humanistisch�Verbond,�dus�het�ligt�helemaal�in�lijn.
Nu�zegt�D66�echter�opeens�dat�wij�geen�complete�omroep
meer�hebben�zonder�die�2.42-omroepen,�de�oude�39f-omroepen.�Dat�is�toch�wel�een�enorme�draai.�Ik�schrik�daarvan.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�schrik�ervan�dat�de�heer�Bosma�kennelijk�alleen�naar
de�lengte�van�mijn�betoog�luistert�en�niet�naar�de�inhoud.
Wat�hij�zegt,�heb�ik�helemaal�niet�gezegd.�Ik�heb�gezegd
dat�de�pluriformiteit�op�dit�moment�voor�een�groot�deel
wordt�gedragen�door�de�2.42-omroepen.�Ik�heb�gezegd
dat�het�heel�raar�is�dat�zij�zich�eerst�moesten�aansluiten�bij�een�verwante�omroep,�dat�vervolgens�hun�budget�werd�weggehaald�en�dat�ze�nu�helemaal�worden�geschrapt.�Mijn�fractie�is�van�mening�dat�de�pluriformiteit
en�het�geluid�van�minderheden�overeind�moeten�blijven.
Als�daarvoor�een�goede�oplossing�wordt�gevonden,�zullen�wij,�in�lijn�met�onze�eerdere�inzet,�daarmee�best�vre-

Tweede�Kamer

Mediawet

de�kunnen�hebben.�Het�gezwabber�van�dit�kabinet�maakt
het�voor�de�2.42-omroepen�echter�niet�begrijpelijker.�Daar
gaat�het�hier�om.�Je�moet�mensen�wel�een�uitzicht�bieden
waarop�zij�kunnen�anticiperen.�Als�dat�uitzicht�iedere�keer
verandert,�wordt�het�een�rommeltje.
De�2.42-omroepen�kunnen�door�als�aspirant,�die�mogelijkheid�heeft�iedere�omroep,�dus�ook�de�2.42-omroepen.
Zij�moeten�zich�dan�van�de�staatssecretaris�aansluiten�bij
de�NTR�om�na�vijf�jaar�aansluiting�te�zoeken�bij�een�verwante�omroep.�"Aansluiting�bij�een�verwante�omroep",�ik
zei�het�net�al,�dat�moest�ook�al�in�2011.�Vandaar�ons�amendement�dat�regelt�dat�2.42-omroepen�die�aspirant�willen
worden,�direct�bij�een�verwante�omroep�kunnen�aansluiten.�Neem�bijvoorbeeld�de�HUMAN,�het�is�maar�een�voorbeeld,�die�nu�al�bij�de�VPRO�in�een�pand�zit,�daartoe�aangemoedigd�door�de�staatssecretaris.�Als�de�HUMAN�aspirant�wordt,�moet�hij�dus�eerst�verkassen�naar�de�NTR
om�na�vijf�jaar�weer�bij�de�VPRO�in�te�trekken.�Van�het
kastje�naar�de�muur�en�weer�terug.�Dit�pingpongen�vindt
D66�overbodig,�vandaar�het�amendement.�Ik�krijg�hierop
graag�een�reactie�van�de�staatssecretaris.
PowNed�en�WNL�laten�een�ander�geluid�horen.�Wij�mogen�deze�nieuwkomers�niet�de�mond�snoeren�met�een�rigide�wet.�Dwing�een�omroep�als�PowNed�niet�tot�een�fusie�met�een�christelijke,�progressieve�of�vrijzinnige�zuil.
D66�wil�de�aspirant-omroepen�niet�tussen�wal�en�schip
laten�vallen�door�eerst�te�moeten�groeien�naar�150.000
leden�zoals�de�staatssecretaris�zegt,�dan�aansluiting�te
zoeken�bij�een�van�de�3.32-omroepen�in�het�model,�waarna�zij�weer�mogen�terugzakken�tot�50.000�leden�zolang
de�samenwerkingsomroep�die�dan�ontstaat�maar�weer
150.000�leden�heeft.�Dit�is�onnavolgbaar,�niet�uit�te�leggen
en�allesbehalve�praktisch.�Bovendien�zijn�de�spelregels
de�afgelopen�jaren�een�aantal�keren�veranderd�en�is�het
bestel�een�aantal�keren�op�zijn�kop�gezet.�Daarom�heeft
D66�geprobeerd�een�charmante�oplossing�te�bedenken.
Is�de�staatssecretaris�bereid�een�tijdelijk�negende�plek�onder�voorwaarden�te�creëren�voor�PowNed�en�WNL,�en�in
de�toekomst�voor�andere�nieuwkomers,�want�het�amendement�van�de�fracties�van�de�VVD�en�de�PvdA�voor�vijf
jaar�uitstel�–�ik�las�daarover�in�'s�lands�wakkerste�krant�–�is
slechts�een�halve�oplossing.
Je�hebt�een�garantiebudget�en�je�hebt�…�Martin
Bosma.
De�voorzitter:
En�hij�krijgt�nu�het�woord.
De�heer�Bosma�(PVV):
Toch�goed�dat�ik�bij�de�microfoon�klaarstond.�Goh,�wat
een�charmante�oplossing.�Maar�dan�houdt�WNL�2,5�miljoen�per�jaar�over.�Daarvan�kunnen�zij�net�de�plantjes�water�geven,�zo�ongeveer.�Er�blijft�niets�van�over.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�is�niet�het�geval.�Wij�hebben�een�tussenoplossing�bedacht�waardoor�er�meer�dan�2,5�miljoen�overblijft�voor
beide�omroepen.�Wij�zien�namelijk�een�combinatieplek
met�bijvoorbeeld�een�budget�van�10�miljoen�of�15�miljoen�euro�en�bijvoorbeeld�100.000�leden�tot�de�mogelijkheden�behoren.�Ik�zou�daar�graag�over�verder�praten�met
de�staatssecretaris.�Maar�ze�hoeven�niet�alleen�de�plantjes
water�te�geven.
Mevrouw�de�voorzitter.�Je�hebt�een�garantiebudget�en
een�programmaversterkend�budget.�De�verhouding�tussen�die�twee�was�70/30.�Die�wordt�nu�50/50.�Dit�betekent

19 juni 2013
TK�97

97-3-23

Verhoeven
dat�de�NPO�vaker�tegen�omroepen�kan�zeggen�dat�ze�een
bepaald�tijdslot�niet�mogen�vullen�met�hun�programmavoorstel.�Dat�kan�grote�gevolgen�hebben�–�daarop�doelde
de�heer�Bosma�net�–�voor�bepaalde�omroepen�die�minder
garanties�krijgen.�D66�kan�deze�gedachte�op�zich�wel�steunen,�zo�zeg�ik�tegen�de�heer�Huizing,�die�weer�even�de
zaal�is�uitgelopen.�Maar�zolang�we�nog�vasthouden�aan
omroepen�en�zolang�we�korten�op�de�budgetten,�moet�de
verdeling�van�het�budget�en�het�kiezen�voor�kwaliteit�wel
op�duidelijke�gronden�en�met�voldoende�controle�gebeuren.�Worden�de�zendercoördinatoren�van�de�NPO�niet�te
machtig?�Hoe�heeft�de�staatssecretaris�de�checks-and-balances�bij�het�kwaliteitsoordeel�georganiseerd�op�het�moment�dat�de�NPO�in�feite�over�50%�van�het�budget�gaat�of
het�moment�dat�de�omroepen�niet�meer�boven�de�70%,
maar�slechts�boven�de�50%�van�het�garantiebudget�hoeven�te�komen?
In�tegenstelling�tot�de�VVD�vinden�wij�het�heel�goed�–
de�staatssecretaris�doet�ook�goede�dingen�binnen�de�kaders�van�deze�wet�–�dat�de�NOS�en�de�NTR�beide�afzonderlijke�taakomroepen�worden.�Dat�de�staatssecretaris
dit�niet�op�een�hoop�gooit,�is�mooi.�We�hopen�maar�dat
hij�hieraan�vasthoudt�en�de�tegenwind�van�zijn�eigen�partij�weet�te�trotseren.�Ik�ben�zeer�benieuwd�naar�de�antwoorden�van�de�staatssecretaris,�ook�vanwege�mijn�oordeel�over�deze�wet,�in�het�bijzonder�aangaande�de�invulling�en�de�mogelijke�compensatie�van�de�extra�100�miljoen�aan�bezuinigingen�door�deze�staatssecretaris�en�dit
kabinet�van�PvdA�en�VVD. Zoals�ik�al�heb�uitgelegd�aan
mijn�collega's,�zal�dit�bepalend�zijn�voor�het�oordeel�van
de�D66-fractie�over�deze�fusiewet.

De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Voorzitter.�We�spreken�vandaag�over�de�modernisering
van�de�Mediawet�en�dan�met�name�over�de�fusies�van
omroepen.�De�SP�heeft�gemengde�gevoelens�over�de
wet.�Wij�waren�van�mening�dat�de�omroepfusies�verantwoord�zijn�indien�deze�gedragen�worden�door�de�omroepen�zelf.�Door�de�extra�bezuiniging�van�100�miljoen�euro�is�het�draagvlak�voor�de�fusies�op�losse�schroeven�komen�te�staan.�De�NPO�spreekt�over�geschonden�afspraken
die�tot�grote�schade�leiden.�Daarmee�wordt�het�moeilijk
om�deze�wet�te�steunen,�want�hij�maakt�de�weg�vrij�voor
de�bezuiniging.�Niet�voor�niets�wordt�gezegd�dat�de�samenwerking�en�de�fusies�noodzakelijk�zijn�voor�de�bezuiniging.�Deze�wet�vormt�als�het�ware�een�legitimatie�voor
die�korting.�Daarover�ben�ik�heel�bezorgd.�Het�gaat�in�totaal�om�een�bezuiniging�van�300�miljoen�euro,�een�derde�van�het�budget.�Dat�gaat�onvermijdelijk�ten�koste�van
de�programmering.�De�vraag�is�of�de�staatssecretaris�dat
erg�vindt.�Ik�vrees�van�niet.�Ik�vrees�dat�de�staatssecretaris�geen�moeite�heeft�met�de�uitholling�van�de�publieke
omroep.�Ik�vermoed�dat�hij�wel�een�beetje�klaar�is�met�het
publieke�bestel�en�met�de�omroepverenigingen.�Hij�geeft
de�voorkeur�aan�een�kleinere�omroep�voor�een�kleiner�publiek.�Dat�is�ook�de�wens�van�de�VVD,�zo�hebben�we�net
kunnen�horen�van�de�heer�Huizing.�Het�is�de�vraag�of�dit
ook�de�wens�is�van�de�Partij�van�de�Arbeid,�de�andere�coalitiepartner.
Wie�de�nota�naar�aanleiding�van�het�verslag�leest,�ontdekt�stappen�in�de�richting�die�ik�zojuist�heb�beschreven.
Op�pagina�15�staat�bijvoorbeeld:�"De�bezuiniging�van�het
kabinet-Rutte�II�noopt�naar�alle�waarschijnlijkheid�tot�het
maken�van�scherpe�keuzes�in�de�programmering."�Waar-

om�zo�cryptisch?�Waarom�staat�er�niet�gewoon�dat�de
nieuwe�bezuiniging�een�eind�maakt�aan�de�brede�publieke�omroep?�Daarvoor�in�de�plaats�komt�een�omroep�met
nieuws,�kunst�en�educatie.�En�dat�is�het�wel�zo'n�beetje.
De�rest�kan�door�de�commerciële�gedaan�worden.�Dat
leidt�tot�een�enorme�verschraling�en�dus�ook�tot�veel�minder�kijkers�en�het�minder�bereiken�van�doelgroepen.�Wat
vindt�de�staatssecretaris�daarvan�en�wat�vindt�de�PvdA
daarvan?�Wij�zijn�nog�geen�Griekenland�waar�de�publieke�omroep�onlangs�op�zwart�ging.�Hopelijk�duurt�dat�niet
lang�meer,�maar�het�is�wel�een�stap�in�die�richting.�Er�kan
ook�een�zender�verloren�gaan,�terwijl�Nederland�in�Europa�pas�op�plaats�30�staat�wat�betreft�de�financiering.
Geen�cent�te�veel�dus!�Wat�gebeurt�er�na�2014?�Er�komen
minder�programma's�die�vaker�worden�uitgezonden,�er
komen�meer�herhalingen�en�er�komt�meer�buitenlandse�aankoop.�Vanaf�2017�komt�daar�nog�eens�een�daling
van�25%�van�het�programmabudget�bovenop,�aldus�de
NPO. De�afspraken�rond�de�fusies�zijn�hiermee�eenzijdig
geschonden.�Het�zou�dan�ook�beter�zijn�als�de�regering
de�bezuiniging�zou�schrappen.�De�regering�wil�dit�niet,
maar�houdt�de�publieke�omroep�wel�de�worst�voor�van
de�eigen�inkomsten.�De�publieke�omroep�kan�zelf�meer
geld�gaan�verdienen.�Hoe�moeten�ze�dat�gaan�doen?�Door
meer�CD's�of�tijdschriften�te�gaan�verkopen?�Door�websites�te�maken?�Door�concerten�te�organiseren?�Door�een
soort�Libelle�Zomerweek�te�gaan�organiseren?�Dit�zijn�allemaal�nevenactiviteiten�die�niets�met�de�kerntaak�van�de
omroep�te�maken�hebben.�Het�is�een�dwaalspoor,�waarbij
omroepen�hun�budget�gaan�inzetten�voor�bijzaken.�Hoe
verhoudt�zich�dat�tot�de�vigerende�regelgeving?�Ik�wijs
ook�andere�oppositiepartijen�hierop,�mochten�zij�dit�een
begaanbare�route�vinden.
Ik�ga�verder�met�de�optie�van�de�hogere�vergoeding
van�de�kabelbedrijven.�Zij�kunnen�best�wat�meer�betalen�voor�de�publieke�zenders,�is�de�gedachte.�Zeker�als
je�naar�hun�winsten�kijkt�en�helemaal�als�je�kijkt�naar�de
baas�van�Ziggo,�de�heer�Dijkhuizen,�die�met�15�miljoen
euro�bovenaan�staat�in�de�top�tien�van�grootverdieners.
Als�de�staatssecretaris�bereid�is�een�deel�van�dat�salaris
af�te�romen�en�in�te�zetten�voor�de�publieke�omroep,�dan
krijgt�hij�een�pluim�van�de�SP. Is�de�staatssecretaris�bereid
een�onderzoek�te�doen�naar�de�reële�marktwaarde�van�de
content�van�de�publieke�omroep?�Dit�sluit�aan�op�de�discussie�rond�de�vergoeding�die�betaald�kan�worden.
In�de�nota�naar�aanleiding�van�het�verslag�gaat�de�regering�in�op�het�debat�ten�tijde�van�de�fiscalisering�van
de�omroepbijdrage,�ruim�tien�jaar�geleden.�Destijds�was
er�al�de�zorg�dat�de�omroep�speelbal�van�de�politiek�kan
worden.�Het�onafhankelijke�functioneren�kan�onder�druk
komen�te�staan,�staat�in�de�memorie�van�toelichting.�Vervolgens�wordt�geruststellend�gezegd,�dat�er�voldoende
wettelijke�waarborgen�zijn�rond�de�financiële�zekerheid�en
voor�een�kwalitatief�hoogstaande�publieke�omroep.�Kan
de�staatssecretaris�die�uitspraak�hard�maken,�ook�na�al
zijn�plannen�voor�bezuinigingen?
Er�gaan�met�deze�wet�fusies�komen�tussen�omroepen,
het�3-3-2-model.�Hilversum�ging�daarmee�akkoord�tot�de
nieuwe�bezuiniging�bekend�werd.�Het�draagvlak�is�nu�een
stuk�minder�groot.�Gaat�de�regering�die�omroepfusies�afdwingen,�ook�als�de�omroepen�er�niet�mee�akkoord�gaan?
Wat�doet�de�staatssecretaris�als�een�omroep�afzwaait�en
zegt:�wij�doen�hier�niet�meer�aan�mee?�Ontstaat�er�dan
als�het�ware�een�witte�vlek?�Mag�daarvoor�dan�een�andere�omroep�in�de�plaats�komen?�Nu�worden�de�omroepen
bij�naam�in�het�wetsvoorstel�genoemd.�Wat�voor�gevol-

Tweede�Kamer

19 juni 2013
TK�97

Mediawet

97-3-24

Jasper�van�Dijk
gen�heeft�het�voor�de�motivatie�van�de�omroepmedewerkers�als�zij�worden�gedwongen�samen�te�werken�met�anderen?�Hoe�moeten�nieuwe�omroepen�en�aspirant-omroepen�zich�profileren�als�zij�tegelijkertijd�weten�dat�zij�te
zijner�tijd�opgaan�in�bestaande�omroepen?�Is�dat�niet�tegenstrijdig?�Enerzijds�moeten�zij�zich�onderscheiden,�anderzijds�moeten�zij�zich�voorbereiden�op�integratie.�Ik�las
dat�PowNed�en�WNL�langer�kunnen�blijven.�Dat�is�mooi,
maar�het�is�wel�de�vraag�met�welk�budget�en�met�hoeveel
zendtijd�zij�dat�kunnen.
De�NPO�krijgt�de�zeggenschap�over�50%�van�het�programmabudget.�Dit�was�30%.�Hoe�valt�dit�voorstel�bij�de
omroepen?�Gaat�dit�leiden�tot�meer�flexwerkers,�omdat
het�veel�meer�onzekerheid�geeft�voor�omroepmedewerkers?�Omroepverenigingen�weten�immers�niet�in�hoeverre�hun�programma's�daadwerkelijk�worden�uitgezonden.
In�de�nota�wordt�dit�door�de�staatssecretaris�wel�erkend,
maar�daar�blijft�het�bij.�Wat�vindt�de�staatssecretaris�ervan?�De�arbeidsvoorwaarden�van�omroepmedewerkers
zijn�al�niet�royaal,�want�zij�hebben�vaak�te�maken�met�allerlei�tijdelijke�contracten�en�veel�onzekerheid.�Zal�de�versterking�van�het�programmabudget�ertoe�leiden�dat�omroepen�met�elkaar�in�competitie�moeten�gaan�en�zullen�zij
daardoor�steeds�meer�naar�het�midden�worden�gedwongen?�Dat�is�de�discussie�rond�de�kijkcijfers.
Wat�is�nu�precies�de�rol�van�kijkcijfers�bij�de�programmering�van�de�publieke�omroep?�Kan�de�staatssecretaris�toelichten�hoe�de�uitzendschema's�tot�stand�komen
en�wat�de�rol�van�netmanagers�daarbij�is?�Ik�heb�weleens
de�indruk�dat�de�rol�van�de�netmanagers�toeneemt.�Bijvoorbeeld�bij�Radio�1�is�nu�bedacht�dat�er�meer�muziek
moet�worden�gedraaid,�omdat�dit�in�de�smaak�zou�vallen�bij�de�luisteraar,�en�dan�vooral�van�die�nietszeggende�nummers.�Is�dat�nu�waar�het�om�draait,�het�grijze�midden?�Het�is�toch�een�nieuwszender?�Hetzelfde�zie�je�bij
andere�programma's:�een�zogenaamde�"verleuking"�die
neerkomt�op�een�"verdomming".�Dat�is�allemaal�om�het
publiek�te�paaien,�om�het�veilige�midden�te�bereiken.�Het
wordt�prachtig�verbeeld�in�het�derde�deel�van�de�serie
Borgen,�waarin�een�snotneus�het�nieuwsprogramma�van
TV1,�het�Deense�nieuwsuur,�komt�opleuken�omdat�de�kijker�vooral�behoefte�heeft�aan�goed�nieuws.�De�inhoud�is
blijkbaar�ondergeschikt�en�de�redactie�heeft�het�maar�uit
te�voeren.�Dat�zou�toch�een�teleurstellende�uitkomst�zijn
van�deze�wet?�Dan�heb�ik�liever�omroepen�die�het�experiment�aangaan�en�met�onverwachte�programma's�komen.
Past�dat�nou�in�die�uitzendschema's,�of�worden�zij�dan
verbannen�naar�de�nacht,�wat�bijvoorbeeld�Tegenlicht�bijna�overkwam?
Hoe�kijkt�de�staatssecretaris�naar�het�ontslag�van�tientallen�mensen�bij�de�VPRO�en�het�opheffen�van�de�wetenschapsredactie�in�dit�verband?�Past�dat�ook�in�zijn�plannen?�Hoe�zullen�de�doelgroepen�van�de�niet-ledengebonden�omroepen,�de�2.42-omroepen,�worden�bereikt,�nu
deze�omroepen�worden�afgeschaft�en�het�budget�wordt
stopgezet?�Is�het�niet�makkelijk�om�te�zeggen�dat�de�taken
blijven�bestaan,�maar�het�budget�verdwijnt?�Is�het�niet
beter�om�een�deel�van�het�budget�te�reserveren�voor�die
doelgroepen?
Als�het�aan�de�staatssecretaris�ligt,�wordt�het�Mediafonds�opgeheven.�Ik�betreur�dat,�temeer�omdat�de�NPO
de�middelen�van�het�Mediafonds�alsnog�wil�reserveren,
maar�dan�binnen�het�budget�van�de�NPO. Wat�is�nou�de
toegevoegde�waarde�van�dat�besluit?�Er�gaan�immers
veel�kennis�en�expertise�verloren�door�opheffing�van�het
fonds.

Tweede�Kamer

Mediawet

Blijft�de�verhoogde�contributie�van�€ 15�voor�het�omroeplidmaatschap�staan?�De�SP�zag�dit�voorstel�als�een
vorm�van�omroepje�pesten�door�het�kabinet-Rutte�I. Mijn
vraag�is�of�het�kabinet-Rutte�II�deze�overbodige�maatregel
nog�altijd�steunt.
De�salarissen�werden�al�genoemd.�Is�de�staatssecretaris�het�met�mij�eens�dat�de�salarissen�binnen�de�publieke�omroep�ongeacht�de�functie�zo�snel�mogelijk�onder�de
ministersnorm�moeten�worden�gebracht?�Geen�uitzonderingen�meer.�Graag�hoor�ik�een�reactie.
Er�is�al�veel�gezegd�over�de�procedure�die�wij�nu�moeten�gaan�volgen.�Ik�wil�daar�graag�op�terugkomen,�desnoods�na�de�behandeling�van�deze�wet.�De�commissie
moet�even�bekijken�hoe�zij�dat�zal�doen.�Je�kunt�de�verschillende�plannen�van�de�staatssecretaris�immers�niet
los�van�elkaar�zien.�Daarom�vraag�ik�de�staatssecretaris
een�relatie�met�die�wetten�aan�te�brengen.

De�heer�Klein�(50PLUS):
Voorzitter.�Allereerst�willen�wij�de�staatssecretaris�hartelijk�bedanken�voor�de�zorgvuldige�beantwoording�van�onze�bijdrage�in�het�schriftelijk�verslag.�Er�is�veel�verduidelijkt,�maar�op�een�aantal�punten�zijn�onze�zorgen�nog�niet
of�niet�voldoende�weggenomen.�De�doelstelling�van�het
wetsvoorstel�is�de�modernisering�en�reorganisatie�van�de
publieke�omroep,�en�een�grotere�doelmatigheid�van�het
bestaande�stelsel�van�de�publieke�omroep.�Voor�50PLUS
moet�de�publieke�omroep�worden�gebaseerd�op�externe
pluriformiteit;�mensen�moeten�zich�kunnen�verenigen�en
programma's�kunnen�maken,�wat�een�democratisch�bestel�oplevert.�De�publieke�omroep�als�een�spiegel�van�de
samenleving,�om�iedereen�de�mogelijkheid�te�geven�om
kennis�te�nemen�van�de�verschillende�kleuren�in�die�samenleving.�Ook�bij�dit�wetsvoorstel�blijft�ons�uitgangspunt�dat�er�een�open�toetreding�moet�zijn�en�dat�dit�geen
opmaat�is�tot�een�ondemocratische�staatsomroep.
De�wijzigingen�moeten�tevens�leiden�tot�een�bezuiniging�van�eerst�200�miljoen�en�nu�100�miljoen�extra,�waarop�ik�zo�terugkom.�Misschien�was�dat�wel�de�aanzet�tot
deze�hele�discussie.�Afgezien�van�het�toekomstbestendig
maken�van�het�omroepbestel,�is�dat�een�belangrijke�doelstelling�van�de�regering.�Die�is�begrijpelijk,�maar�leidt�mogelijk�tot�knelpunten.�Ik�streep�deze�aan�en�zal�aangeven
hoe�wij�een�en�ander�willen�amenderen.�In�deze�hele�discussie�is�het�wat�merkwaardig�dat�de�aangekondigde�toekomstverkenning�van�de�publieke�omroep,�die�het�kabinet
nog�zal�uitvoeren�en�waarover�we�binnenkort�zullen�spreken,�de�opzet�beoogt�van�de�maatschappelijke�functie�van
de�publieke�omroep.�In�feite�gaan�wij�die�met�deze�wet�al
vastleggen.�Ik�vraag�de�staatssecretaris�daarom�of�de�toekomstverkenning�niet�zal�zijn�achterhaald�als�wij�dit�hebben�vastgelegd.�Of�praten�we�echt�over�een�toekomstverkenning�van�de�periode�ná�2021–2025?�Wij�zijn�heel�benieuwd�naar�hoe�de�pluriformiteit�en�identiteit�ook�op�dat
moment�kunnen�worden�gewaarborgd,�in�de�nieuwe�omstandigheden�met�betrekking�tot�samenwerking�en�fusies.
De�exercitie�van�nu�moet�op�zich�toekomstbestendig�zijn
en�niet�het�ontwerp�van�de�waan�van�de�dag.
Het�behoud�van�identiteit�of�profiel�kan�volgens�deze
regering�goed�samengaan�met�de�fusie�en�samenwerking
in�de�voorgestelde�vorm,�althans�waar�het�gaat�om�–�en
dat�is�het�hinken�op�twee�gedachten�–�de�zes�omroepverenigingen�die�drie�samenwerkingsomroepen�worden�en
de�drie�die�zelfstandig�blijven,�omdat�dat�zo�is�aangege-

19 juni 2013
TK�97

97-3-25

Klein
ven.�De�basis�hiervoor�is�eigenlijk�alleen�maar�de�vrijwilligheid�van�de�publieke�omroepen�zelf.�Nu�zou�er�sprake
zijn�van�de�stroomlijning�van�het�productieproces,�met
behoud�van�identiteit�binnen�het�samenwerkingsverband.
De�50PLUS-fractie�vraagt�de�staatssecretaris�om�nog�eens
goed�hard�te�maken�dat�er�geen�verwatering�van�identiteit�hoeft�op�te�treden�door�het�proces�van�fusering�en�samenwerking.�De�50PLUS-fractie�vindt�het�niet�denkbeeldig�dat�met�dit�wetsvoorstel,�waarbij�kleinere�omroepen
toch�min�of�meer�opgaan�in�grotere�samenwerkingsverbanden�zoals�VARA-BNN,�het�begin�wordt�ingeluid�van
het�einde�van�de�werkelijke�pluriformiteit�van�het�Nederlandse�omroepbestel.�Kan�de�staatssecretaris�hierop�ingaan?
Een�van�de�redenen�waarom�wij�bezorgd�zijn�over�het
behoud�van�de�identiteit�en�de�verscheidenheid,�is�gelegen�in�het�feit�dat�het�garantiebudget�voor�de�omroepverenigingen�van�70%�naar�50%�gaat.�Volgens�ons�schuurt
dit�met�het�streven�om�de�individuele�omroepen�met�een
eigen�geluid�en�eigen�identiteit�volledig�tot�hun�recht�te
laten�komen.�De�organisatie�wordt�nu�verder�gestroomlijnd�en�gecentraliseerd.�Juist�vanuit�een�checks-and-balances-idee�hoort�het�garantiebudget�dus�hoger�te�zijn,
maar�het�kan�blijven�wat�het�nu�is:�70%.�Het�argument�in
het�verslag�overtuigt�niet.�Het�is�een�rare�redenering�om
te�zeggen�dat�bij�50%�de�NPO�beter�dan�de�omroepen�zou
weten�wat�de�kijker�wil.�Volgens�ons�is�dat�de�wereld�op
zijn�kop.�Hoe�zouden�de�omroepen�nog�tot�een�volwaardige�en�vooral�eigen�programmering�kunnen�komen,�wanneer�dit�daadwerkelijk�wordt�veranderd?�Wij�stellen�dan
ook�voor�om�het�huidige�systeem�rond�het�garantiebudget�in�stand�te�houden.
Nu�de�flexibiliteit.�Wij�vinden�het�een�goede�zaak�dat
het�gemoderniseerde�omroepbestel�toekomstgericht�en
flexibel�is.�50PLUS�vindt�het�dan�ook�niet�goed�te�begrijpen�dat�omroepen�in�het�wetsvoorstel�bij�hun�naam�worden�genoemd,�vooral�waar�het�de�samenwerkingsomroepen�betreft.�Wordt�het�wetsvoorstel�zo�niet�veel�te�rigide?
Argumenten�van�de�staatssecretaris�overtuigen�niet.�Een
aantal�omroepverenigingen�wil,�gelukkig,�vrijwillig�samenwerken.�Daarvoor�is�benoeming�van�de�omroepverenigingen�–�het�gaat�dus�om�de�AVRO,�TROS,�KRO,�NCRV,
VARA�en�BNN�–�niet�noodzakelijk.�Het�is�aan�de�omroepverenigingen�zelf�om�straks�in�aanmerking�te�komen�voor
een�erkenning,�een�nieuwe�erkenningsperiode�en�voor�samenwerkingsverbanden.�Ook�in�de�huidige�wet�staat�immers�de�mogelijkheid�dat�zij�uit�twee�en�eventueel�drie
komen�te�bestaan.�Je�kunt�dus�de�situatie�creëren�dat�de
zelfstandige�omroepverenigingen�zoals�die�nu�benoemd
zijn,�met�goede�gesprekken�wellicht�tot�een�samenwerking�komen,�en�dat�nog�voor�de�nieuwe�erkenningsperiode,�die�in�2016�ingaat.�Het�lijkt�ons�verstandig�om�dat�te
doen�door�de�flexibiliteit�nog�de�komende�periode�te�realiseren.�Wij�vinden�dus�dat�dit�in�de�wet,�na�het�noemen
van�de�omroepen,�maar�achterwege�gelaten�moet�worden.�Daarvoor�hebben�wij�al�een�amendement�ingediend.
Ik�kom�op�de�erkenning�van�de�omroeporganisaties.�De
regering�heeft�er�goed�aan�gedaan�om�de�voorgestelde
systematiek�voor�de�erkenning�van�de�omroepen�te�baseren�op�de�regeling�zoals�die�er�nu�is�op�grond�van�een�minimumaantal�leden.�Die�wordt�gehanteerd�op�grond�van
de�huidige�wet.�Het�is�echter�niet�helemaal�consequent
gebeurd.�De�50PLUS-fractie�vindt�het�dan�ook�raar�dat�de
spelregels�voor�omroepverenigingen�binnen�de�samenwerkingsomroepen,�bijvoorbeeld�VARA�en�BNN�of�NCRV
en�KRO,�anders�zijn�dan�voor�de�zelfstandige�omroepen,

zoals�Omroep�MAX. Die�zouden�hetzelfde�moeten�zijn,�namelijk�allemaal�150.000�leden.�Met�het�oog�hierop�dienen
wij�een�amendement�in.
De�50PLUS-fractie�vindt�dat�er�voor�aspirant-omroepen�zo�veel�mogelijk�vrijheden�moeten�zijn�om�zichzelf
te�bewijzen�en�te�onderscheiden.�De�keuze�op�welke�wijze�zij�dit�doel�willen�bereiken,�zou�echter�helemaal�aan
henzelf�moeten�zijn.�Wij�streven�naar�maximale�keuzevrijheid�voor�de�aspirant-omroepen.�Volgens�het�wetsvoorstel�moeten�aspiranten�een�aspirant-periode�van�vijf�jaar
doorbrengen�onder�de�vleugels�van�de�NTR. Wij�vinden
dat�aspiranten�die�keuze�zelf�moeten�maken�en�zelf�moeten�bepalen�of�zij�zich�bij�de�NTR�willen�voegen�of�direct
willen�aansluiten�bij�een�erkende�andere�omroeporganisatie.�Ook�daarvoor�willen�wij�een�amendement�indienen.
De�bezuinigingstaakstelling�en�de�financiële�aspecten
rond�het�wetsvoorstel�roepen�veel�vragen�op.�Er�moet
200�miljoen�bezuinigd�worden.�Dat�is�de�achtergrond�van
dit�wetsvoorstel.�Onze�fractie�hecht�aan�een�zorgvuldige
en�evenwichtige�versleuteling�van�deze�bezuinigingen.
Een�goede�en�afgewogen�programmering�moet�vooropstaan.�Ik�sluit�aan�bij�de�andere�sprekers�die�uiteraard
hebben�aangegeven�dat�de�extra�100�miljoen�geen�bijdrage�is�maar�in�feite�nog�een�extra�straf�voor�de�huidige,�ingezette�koers�van�samenwerking�en�reorganisatie�van�de
omroepen.
Wij�vragen�ook�graag�aandacht�voor�de�geldverslindende�verhuisbewegingen�die�gaan�ontstaan.�Waarom
kunnen�de�huidige�panden�van�de�omroepverenigingen
niet�gewoon�gebruikt�worden�voor�de�nieuwe�samenwerkingsomroepen?�Dit�hele�proces�is�toch�een�hele�efficiencyslag?�Er�moeten�niet�nog�eens�een�keer�allerlei�panden�leeg�komen�te�staan.�Graag�krijg�ik�een�reactie�van�de
staatssecretaris�op�de�vraag�hoe�wij�met�dit�geldverslindende�circus�van�verhuizingen�omgaan.
De�staatssecretaris�vindt�een�bindende�minimumfinanciering�voor�de�hele�erkenningsperiode�geen�goede�optie�omdat�daarmee�het�budgetrecht�van�de�Tweede�Kamer�beperkt�wordt.�Op�zichzelf�kan�dat�juist�zijn,�maar�het
moet�ook�worden�voorkomen�dat�binnen�afzienbare�tijd
weer�bezuinigd�moet�worden�bij�de�publieke�omroep�en
dat�er�geen�zekerheid�is�en�er�geen�goede,�consistente�beleidsvoering�kan�plaatsvinden�voor�de�periode�van�2016
tot�2021.�De�huidige�taakstelling�vraagt�dus�al�het�een�en
ander.�Het�is�belangrijk�dat�zij�vervolgens�de�zekerheid
krijgen�om�het�budget�voor�de�komende�erkenningsperiode�gegarandeerd�te�hebben.�Een�bindende�minimumfinanciering�lijkt�ons�dus�verstandig.�Tot�slot�wil�ik�nog�drie
puntjes�noemen.�Er�lijken�ons�onvoldoende�argumenten
te�zijn�om�de�minimumcontributie�te�verhogen�van�€ 5,72
naar�€ 15.�We�hebben�de�omroepbijdrage�toch�niet�voor
niets�gefiscaliseerd?�Het�heeft�iets�weg�van�een�dubbele
belasting�om�de�minimumcontributie�in�het�wetsvoorstel
te�verhogen�naar�€ 15.�Uiteraard�is�iedere�euro�belangrijk
voor�de�programmering,�maar�volgens�ons�is�dit�niet�de
aangewezen�weg.�Het�ledenaantal�zou�toch�niet�meer�de
grondslag�voor�de�bekostiging�zijn?�Het�idee�om�de�minimumcontributie�op�€ 5,72�te�houden,�heeft�onze�steun.
Vergroting�van�de�mogelijkheden�voor�het�genereren
van�eigen�inkomsten�wordt�voor�een�belangrijk�deel�onderdeel�van�de�financiering�voor�de�publieke�omroep,�althans,�dat�is�de�bedoeling.�De�maatregelen�voor�de�vergroting�van�de�mogelijkheden�voor�het�genereren�van�eigen�inkomsten�zijn�ons�echter�nog�niet�bekend.�De�publieke�omroep�moet�wel�wegblijven�van�echte�commerciële
activiteiten.�Dat�is�logisch,�want�het�gaat�om�publiek�geld.

Tweede�Kamer

19 juni 2013
TK�97

Mediawet

97-3-26

Klein
Als�dat�voor�commerciële�activiteiten�gebruikt�zou�worden,�zou�dat�leiden�tot�marktverstoring.�Dit�onderwerp
moet�een�onderdeel�zijn�van�de�nieuwe�toekomstverkenning.�De�50PLUS-fractie�vindt�wel�dat�er�over�dit�deel�van
de�bekostiging�van�het�publiek�bestel�snel�duidelijkheid
moet�komen.�Het�omroepbestel�moet�weten�waar�het�aan
toe�is.�Wat�kan�het�nog�zelf�doen?�Welk�deel�van�de�winst
kan�het�gebruiken�voor�de�programmering?
In�aansluiting�daarop�zeg�ik�dat�een�belangrijk�deel�van
de�eigen�inkomsten�zou�moeten�komen�uit�de�onderhandelingen�en�de�vergoeding�van�de�distributie�door�de�kabelmaatschappijen.�Daarover�hebben�wij�ook�gesproken
in�het�debat�over�de�Distributiewet.�Hier�dreigt�echter�een
vreemde�figuur�te�ontstaan,�namelijk�dat�de�consument,
afgezien�van�de�gefiscaliseerde�omroepbijdrage,�waarin
iedereen�meebetaalt�aan�de�publieke�omroep�via�de�inkomstenbelasting,�ook�nog�een�verkapte�omroepbijdrage�moet�gaan�betalen�via�de�afdracht�aan�de�kabelaars,
aan�de�publieke�omroep.�Het�probleem�zit�hem�erin�dat
de�kabelaars�die�verhoogde�bijdrage�dan�uiteraard�weer
doorberekenen�aan�de�consument.�Linksom�én�rechtsom�wordt�de�omroepconsument�dus�flink�aangeslagen.
Graag�vernemen�wij�de�visie�van�de�staatssecretaris�hierop.

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Voorzitter.�Na�bijna�90�jaar�publieke�omroep�en�meer�dan
60�jaar�publieke�televisie�staan�wij�voor�een�van�de�grootste�herzieningen�van�het�publieke�bestel.�Uniek�daarbij�is
dat�er�dit�keer�geen�grote�politieke�onenigheid�is.�Die�was
er�wel�in�de�jaren�zestig,�toen�het�kabinet-Marijnen�viel
over�het�toestaan�van�reclame,�in�de�jaren�tachtig,�toen
de�verdeeldheid�over�de�komst�van�de�commerciële�televisie�groot�was,�of�nog�recentelijk�in�2005,�toen�het�paasakkoord�van�CDA,�VVD�en�D66�leidde�tot�een�demonstratie�op�het�Plein,�waar�zelfs�Pino�de�troepen�toesprak.�Dit
keer�is�er�op�grote�lijnen�overeenstemming�en�draagvlak,
zowel�in�Hilversum�als�in�Den�Haag.�Ik�hoop�van�harte�dat
wij�in�dit�debat�die�brede�overeenstemming�weten�te�continueren.
Voor�de�PvdA�is�de�publieke�omroep�altijd�belangrijk
geweest.�Na�slapen�en�werken�besteden�we�in�ons�leven
verreweg�de�meeste�tijd�aan�televisiekijken.�Nederlanders
kijken�gemiddeld�meer�dan�drie�uur�per�dag.�Daarmee�is
televisie�de�belangrijkste�en�meest�invloedrijke�bron�van
nieuws�en�informatie�die�we�hebben.�Het�is�de�belangrijkste�bron�van�onze�cultuur,�het�is�ons�belangrijkste�venster
op�andere�culturen�en�op�andere�culturele�uitingen�dan
televisieprogramma's.�Het�is�het�belangrijkste�podium
voor�debat�en�discussie.�Het�is�onze�belangrijkste�bron
van�vermaak.
We�kunnen�de�komende�jaren�kiezen�uit�steeds�meer
aanbod,�want�het�is�natuurlijk�vooral�de�televisiemarkt
die�in�beweging�is.�De�publieke�omroep�is�binnen�die
alsmaar�uitdijende�brij�aan�videocontent,�de�enige�die
programma's�niet�maakt�uit�een�commercieel�motief
maar�uit�een�maatschappelijk�motief.�Niet�voor�de�winst
van�de�aandeelhouders,�maar�voor�de�winst�van�de�samenleving.�Het�is�het�enige�medium�waarvan�we�als�overheid�zeker�weten�dat�het�duurzaam�onafhankelijk�is�van
politieke�en�commerciële�belangen.Daarom�hechten�wij
altijd�zo�sterk�aan�een�sterke�publieke�omroep,�onafhankelijk,�pluriform�zodat�alle�opvattingen�daar�te�zien�en�te
horen�zijn,�van�iedereen�en�voor�iedereen.�Dus�voor�elk

wat�wils,�maar�ook�de�enige�plek�waar�we�nog�met�zijn�allen�samen�kijken�als�er�groot�nieuws�is�of�als�Oranje�in�de
finale�staat.
Die�belangrijke�maatschappelijke�taak�vraagt�om�een
breed�bereik,�in�alle�lagen�en�groepen�van�de�bevolking.
Dat�is�ook�precies�de�reden�waarom�wij�ons�altijd�verzet
hebben�tegen�een�beperking�van�de�taakopdracht�van�de
publieke�omroep�tot,�zoals�de�heer�Huizing�eerder�zei,�een
aanvullende�opdracht.�Voor�ons�heeft�altijd�die�brede�opdracht�voorop�gestaan.�Maatschappelijke�waarden�mogen
in�elke�vorm�op�radio�en�televisie�gebracht�worden,�ook
in�de�vorm�van�amusementsprogramma's,�omdat�er�dan
misschien�mensen�naar�kijken�die�liever�niet�kijken�naar�al
die�serieuze�documentaires.�Je�mag�ook�sport�en�vermaak
programmeren�om�ervoor�te�zorgen�dat�mensen�je�zenders�graag�opzetten�of�je�website�graag�bezoeken�en�daar
ook�al�die�andere�goede�programma's�tegenkomen.�Het�is
allemaal�dienstbaar�aan�de�brede,�maatschappelijke�taak
die�wij�voor�ogen�hebben�voor�de�publieke�omroep.
Dat�was�voor�ons�ook�het�uitgangspunt�toen�we�in�2005
het�rapport�"De�publieke�omroep�verdient�beter"�schreven.�Het�was�een�reactie�op�de�plannen�uit�het�Paasakkoord.�We�bepleiten�daarin�een�modernisering�van�het
bestel,�met�minder�omroepen.�Dat�moest�gebeuren�door
fusies,�het�liefst�leidend�tot�vier�omroepen�totaal,�om�aan
de�ene�kant�de�pluriformiteit�te�behouden�maar�tegelijkertijd�het�bestel�te�vereenvoudigen�en�naar�onze�overtuiging
krachtiger�en�minder�versnipperd�te�maken.�Terugkijkend
moet�ik�zeggen�dat�er�destijds�niet�heel�veel�animo�voor
was.�Gelukkig�is�het�debat�doorgegaan�en�is�in�Hilversum
zelf�een�beweging�ontstaan�om�te�gaan�fuseren,�met�een
beetje�hulp�van�minister�Marja�van�Bijsterveldt.�Ere�wie
ere�toekomt!
Vandaag�bespreken�we�het�resultaat:�6�omroepen�fuseren�tot�3,�3�omroepen�blijven�zelfstandig�en�de�kleine
levensbeschouwelijke�omroepen�verdwijnen.�We�gaan
van�21�naar�8�omroepen.�Dat�is�een�historische�stap.�Natuurlijk,�ik�zei�het�net�al,�wij�hadden�best�wat�verder�willen
gaan,�maar�voor�ons�is�draagvlak�van�ongelooflijk�groot
belang.�We�hebben�liever�dat�dit�soort�bewegingen�van
onderop�in�gang�worden�gezet�dan�dat�ze�van�bovenaf
worden�opgelegd.
Dat�geldt�helaas�niet�voor�de�2.42-omroepen.�Zij�zijn
het�slachtoffer�van�de�noodzaak�om�te�bezuinigen.�Natuurlijk,�we�hebben�al�langere�tijd�discussie�over�hun�rol
in�het�bestel,�want�de�tijd�dat�kerken�alleen�maar�via�de
publieke�omroep�hun�gelovigen�konden�bereiken,�ligt�al
ver�achter�ons.�Maar�in�de�loop�van�de�tijd�hebben�die
omroepen�ook�een�andere�rol�gekregen�en�zijn�ze�ook�andere,�geliefde�programma's�gaan�maken.�In�de�vorige�kabinetsperiode�was�al�besloten�dat�ze�zich�moesten�gaan
aansluiten�bij�grotere�omroepverenigingen�of�bij�de�NTR,
maar�nu�verdwijnen�budget�en�zendtijd�volledig.�Dat�is
ongetwijfeld�voor�deze�omroepen�een�hard�gelag.�Het�is
aan�de�NPO�om�levensbeschouwing�nu�de�plek�in�het�bestel�te�geven�die�zij�conform�de�wet�ook�moet�hebben.
Ook�als�deze�omroepen�er�niet�meer�zijn,�hoort�levensbeschouwing�wel�een�plek�te�hebben�in�de�publieke�programmering.�Ik�hoop�ook�dat�in�dat�proces�wellicht�ook
een�aantal�van�de�succesvolle�en�populaire�programma's
van�een�aantal�van�deze�omroepen�kunnen�worden�voortgezet.
Voor�de�nieuwkomers�ontstaat�met�deze�wet�ook�een
nieuwe�situatie.�Aspiranten�moeten�zich�aansluiten�bij
de�NTR. Wij�kunnen�steunen�dat�aspirant-omroepen�niet
meer�een�heel�eigen�organisatie�moeten�opbouwen,�met

Tweede�Kamer

19 juni 2013
TK�97

Mediawet

97-3-27

Van�Dam
alle�overhead�en�backoffice�van�dien.�Maar�als�die�aspirant-omroep�vervolgens�voldoende�steun�heeft�in�de�samenleving�en�dus�de�ondergrens�van�50.000�leden�haalt,
moet�hij�zich�opeens�verplicht�aansluiten�bij�een�andere
omroep.�Dat�blijft�voor�ons�ingewikkeld.�Je�komt�immers
in�het�bestel�omdat�je�denkt�iets�afwijkends�te�kunnen
brengen.�Daar�word�je�ook�op�getoetst.�Maar�dan�moet
je�toch�fuseren�met�een�van�die�omroepen�waar�je�juist
zo�graag�van�wilde�afwijken.�Ik�weet�niet�of�de�keuze�die
in�deze�wet�besloten�ligt,�het�open�bestel�in�de�toekomst
houdbaar�maakt.�Ook�voor�de�toekomstverkenning�van
de�staatssecretaris�lijkt�het�mij�goed�om�daar�verder�in�te
duiken.�Willen�we�dat�open�bestel�echt�houden�of�gaan
we�het�op�een�dag�sluiten?�Als�we�het�willen�houden,�is
dit�dan�echt�de�constructie�waarmee�het�houdbaar�is?
De�voorzitter:
Mijnheer�Verhoeven,�u�mag�een�korte�vraag�stellen.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�heb�een�vraag�aan�mediaveteraan�Van�Dam.�Hij�pleit
voor�een�levensbeschouwelijk�geluid�bij�de�publieke�omroep.�Dat�hoeft�niet�via�de�2.42-omroepen,�maar�er�moet
wel�sprake�zijn�van�levensbeschouwelijkheid.�Is�dat�in�het
verleden�niet�steeds�de�inzet�geweest�van�bijvoorbeeld
mijn�fractie?�Het�gaat�immers�niet�om�de�omroepen,�maar
om�het�geluid.�Het�behoud�van�het�geluid�moet�toch�vooropstaan?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Het�is�goed�dat�de�heer�Verhoeven�dat�zegt.�We�hebben
zojuist�even�onderling�contact�gehad�over�wat�de�heer
Van�der�Ham�in�debatten�heeft�gezegd.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Precies!�Dat�triggerde�mij�inderdaad.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
In�het�debat�van�24 november�2008�zei�de�heer�Van�der
Ham:�we�hebben�niet�per�se�al�deze�omroepen�nodig;�laat
de�KRO,�de�NCRV�en�de�EO�maar�het�christelijke�geluid
vertegenwoordigen;�regel�binnen�de�publieke�omroep�dat
je�ook�het�geluid�van�de�andere�levensbeschouwingen
zichtbaar�laat�zijn.�Nu�doen�we�eigenlijk�datgene�waar�de
heer�Van�der�Ham�destijds�voor�pleitte:�de�levensbeschouwelijke�omroepen�verdwijnen,�maar�levensbeschouwing
blijft�een�taak.�Dat�is�trouwens�niets�nieuws.�In�de�wet
staat�namelijk�al�dat�ook�programma's�op�het�gebied�van
levensbeschouwing�horen�bij�de�taak�van�de�publieke�omroep.�Het�is�nu�aan�de�NPO�om�dit�in�te�vullen.�Het�zal
ongetwijfeld�op�een�andere�manier�worden�gedaan.�Het
zal�niet�zo�zijn�dat�vanuit�elke�stroming�nog�zelf�televisie
wordt�gemaakt.�Maar�ik�ga�er�wel�van�uit�dat�de�verschillende�levensbeschouwingen�allemaal�aan�bod�komen�in
het�aanbod�van�de�publieke�omroep.

van�de�VVD�en�de�PvdA�toelicht,�vraag�ik�hem�om�een�reactie�te�geven�op�mijn�voorstel.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Ik�denk�niet�dat�dit�al�in�de�vorm�van�een�amendement�is
gegoten.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�klopt.�Ik�heb�dat�nog�niet�in�een�amendement�gegoten.�Dat�kan�ik�zo�doen,�want�de�contouren�hiervan
zijn�helder,�zoals�elk�voorstel�van�ons�heldere�contouren
heeft.�Ik�ben�benieuwd�naar�de�reactie�van�de�heer�Van
Dam�op�mijn�mondelinge�toelichting�op�het�voorstel�dat
we�op�dit�moment�in�ons�hoofd�hebben.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Ik�zal�meteen�overgaan�tot�wat�ik�daarover�in�mijn�inbreng
wil�zeggen.
De�voorzitter:
Ook�in�verband�met�de�tijd�lijkt�mij�dat�prima.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
PowNed�en�WNL�werden�onder�de�oude�regels�aspirant-omroepen.�Met�deze�wet�worden�de�regels�in�de�tussentijd�veranderd.�Het�perspectief�toen�zij�toetraden�was
een�zelfstandige�plek�in�het�bestel.�Met�deze�wet�is�dat
perspectief�er�niet�meer.�Er�is�immers�geen�zelfstandige
plek�meer�in�het�bestel.�Ik�heb�eerder�in�debatten�gezegd
dat�ik�vind�dat�daar�een�oplossing�voor�gevonden�moet
worden.�Dat�geldt�zeker�voor�PowNed.�Die�omroep�wilde
zich�graag�afzetten�tegen�de�rest�van�het�bestel.�Maar�ook
WNL�zei:�we�willen�een�eigen�en�uniek�geluid�laten�horen.
Als�je�met�die�boodschap�het�bestel�instapt,�is�het�wel�gek
als�je�gaandeweg�die�vijf�jaar�te�horen�krijgt�dat�je�daarna
wel�moet�fuseren�met�de�rest.
Bij�zo'n�oplossing�kun�je�denken�aan�twee�routes.�Je
kunt�denken�aan�de�route�die�de�heer�Verhoeven�heeft
geschetst,�maar�de�meest�zuivere�route�is�om�tegen�deze�omroepen�te�zeggen:�u�krijgt�opnieuw�dezelfde�kans;
als�u�aan�alle�voorwaarden�voldoet�die�horen�bij�het�verkrijgen�van�de�aspirant-status,�kunt�u�als�aspirant�door�in
het�bestel.�We�doen�dan�eigenlijk�alsof�deze�periode�niet
heeft�plaatsgevonden.�We�zeggen�dan:�u�mag�opnieuw�instappen�als�aspirant;�er�geldt�een�ondergrens�van�50.000
leden�en�er�zijn�toetsen�waaraan�u�moet�voldoen�en�dan
krijgt�u�de�kans�om�uzelf�opnieuw�als�aspirant�te�bewijzen.�Er�is�nu�echter�sprake�van�een�ander�perspectief�dan
het�perspectief�waarmee�deze�omroepen�het�bestel�zijn
ingestapt.�Als�je�over�vijf�jaar�je�toegevoegde�waarde�hebt
bewezen�en�je�150.000�leden�hebt�behaald,�moet�je�daarna�fuseren.�Daarmee�krijg�je�eigenlijk�een�nieuwe�kans.
Het�is�een�geste�omdat�de�politiek�de�spelregels�tijdens
het�spel�heeft�gewijzigd.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Mooi!�Dan�is�dat�in�ieder�geval�opgehelderd.
Ik�heb�nog�een�vraag�over�het�andere�punt�in�dit�blokje�van�de�heer�Van�Dam,�namelijk�de�aspirant-omroepen.
Er�ligt�een�voorstel�van�de�VVD�en�de�PvdA�om�de�aspirant-status�van�WNL�en�PowNed�met�vijf�jaar�te�verlengen
vanaf�het�begin�van�de�nieuwe�concessieperiode.�Ik�heb
een�voorstel�gedaan�voor�een�tijdelijke�negende�combinatieplek�voor�beide�omroepen.�Misschien�is�dat�voorstel
nog�wel�beter.�Voordat�de�heer�Van�Dam�het�amendement

De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Ik�heb�drie�korte�vragen.�Mijn�eerste�vraag�betreft�de�levensbeschouwelijke�omroepen.�De�heer�Van�Dam�zegt
dat�die�pluriformiteit,�die�levensbeschouwing,�een�taak
van�de�omroep�blijft.�Welke�garanties�zijn�er�om�die�pluriformiteit�te�waarborgen�en�om�ervoor�te�zorgen�dat�dit
geluid�gehoord�blijft�worden?�De�heer�Heerma�en�ik�willen�een�voorstel�doen�om�te�kijken�of�we�dat�door�middel
van�een�fonds�op�een�betere�manier�kunnen�waarborgen.
Mijn�tweede�vraag�betreft�een�deel�van�een�eerdere�bijdrage�van�de�heer�Van�Dam,�over�de�pluriformiteit.�Ik�heb

Tweede�Kamer

19 juni 2013
TK�97

Mediawet

97-3-28

Van�Dam
daarover�twee�vragen.�De�heer�Huizing�van�de�VVD-fractie
heeft�gezegd�dat�dit�een�tussenstap�is.�For�the�record:�is
dat�wat�de�heer�Van�Dam�betreft�het�eindplaatje?�Het�gaat
dan�om�de�huidige�verdeling�van�3-3-2,�zijnde�het�aantal
omroepen�binnen�het�bestel.�Mijn�laatste�vraag�gaat�over
het�waarborgen�van�de�pluriformiteit.�Is�externe�pluriformiteit�voor�hem,�in�de�vorm�van�die�omroepen,�het�uitgangspunt?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Ons�bestel�is�eigenlijk�gegrondvest�op�die�externe�pluriformiteit.�Die�pluriformiteit�maakt�ons�Nederlandse�publieke�bestel�ook�zo�uniek,�maar�soms�ook�zo�ingewikkeld,
zo�moeilijk�te�besturen�en�zo�inefficiënt.�Dat�is�allemaal
waar,�maar�je�krijgt�er�iets�voor�terug�wat�bijna�geen�enkel�ander�publiek�bestel�heeft:�de�pluriformiteit�die�wordt
gewaarborgd�doordat�zelfstandige,�onafhankelijke�organisaties�onderdeel�zijn�van�het�bestel.�Dat�wordt�nu�een
stuk�vereenvoudigd.�We�gaan�naar�nog�maar�zes�ledenomroepen�plus�twee�aspiranten.�Als�er�de�komende�jaren
bewegingen�zijn�tussen�die�omroepen�en�zij�aangeven�die
schaalvergroting�nog�wat�verder�te�willen�doorvoeren,�bijvoorbeeld�door�middel�van�doorfuseren,�is�het�niet�aan
ons�om�dat�te�blokkeren.�Het�voorliggende�wetsvoorstel
accommodeert�dat�eigenlijk�ook,�dus�die�mogelijkheid�bestaat�eigenlijk�al.�Ik�zei�eerder�ook�al�hoe�waardevol�ik�het
vind�dat�dit�soort�ontwikkelingen�van�onderaf�plaatsvindt
en�dat�men�dus�eigenlijk�vanuit�Hilversum�zelf�deze�vereenvoudiging�van�het�bestel�heeft�vormgegeven.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Ik�heb�een�heel�korte�vraag.
De�voorzitter:
Eén�vraag,�mijnheer�Segers,�want�per�interruptie�drie�vragen�stellen,�gaan�we�niet�halen.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Het�is�maar�heel�kort.�Mijn�eerste�vraag�ging�over�de�pluriformiteit�bij�de�levensbeschouwelijke�programmering.
Staat�de�PvdA-fractie�ervoor�open�om�daarover�het�debat
te�voeren�en�te�kijken�op�welke�manier�we�dat�beter�kunnen�waarborgen?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Laat�ik�allereerst�het�volgende�zeggen.�De�heer�Segers
sprak�net�over�een�speciaal�fonds�voor�levensbeschouwing.�Ik�ben�nooit�een�groot�voorstander�geweest�van
het�oormerken�van�bepaalde�budgetten�binnen�de�begroting�van�de�publieke�omroep.�Ik�vind�dat�de�politiek�daar
zeer�terughoudend�in�moet�zijn.�Wel�begrijp�ik�de�vraag
van�de�fracties�van�de�ChristenUnie�en�het�CDA�goed�om,
nu�die�levensbeschouwelijke�omroepen�verdwijnen,�een
soort�extra�zekerheid�in�te�bouwen,�zodat�er�voldoende
aandacht�blijft�voor�levensbeschouwing�binnen�de�publieke�omroep.�Ik�hoor�graag�het�antwoord�daarop�van�de
staatssecretaris.�Ik�denk�dat�ook�hij�van�onze�geschiedenis
in�dit�debat�weet�dat�het�ons�altijd�moeite�kost�om�dergelijke�bedragen�te�oormerken.�Gelet�op�de�overgang�en�gelet�op�het�belang�van�beide�partijen,�zullen�wij�daarin�echter�niet�dwarsliggen.

De�heer�Heerma�(CDA):
Ik�heb�ook�drie�korte�vragen.�Deelt�de�heer�Van�Dam�de
mening�die�ik�zojuist�ook�in�het�interruptiedebat�met�de
heer�Huizing�gaf,�namelijk�dat�de�Nederlandse�Publieke
Omroep�relatief�goedkoop�is�in�Europa�en�van�relatief
grote�kwaliteit,�juist�door�die�externe�pluriformiteit?�Mijn
tweede�vraag�is�of�ik�het�verhaal�van�de�heer�Van�Dam�zo
mag�beluisteren�dat�dit�wetsvoorstel�niet�een�tussenstap
is�richting�het�einddoel,�zoals�de�heer�Huizing�in�zijn�termijn�betoogde.�Welk�einddoel�ziet�de�PvdA-fractie�wel�en
welke�rol�heeft�de�toekomstverkenning�daarbij�volgens�de
PvdA-fractie?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
De�eerste�vraag�was:�is�de�Nederlandse�publieke�omroep
relatief�goedkoop?�Het�antwoord�is�ja.�Wij�bungelen�ergens�onderaan�de�Europese�lijstjes�als�het�gaat�om�het
budget�dat�onze�publieke�omroep�ter�beschikking�staat�en
dat�is�niet�per�se�iets�om�trots�op�te�zijn.�Het�is�niet�voor
niets�dat�andere�West-Europese�landen�veel�hoger�op�die
lijstjes�staan.�Dit�heeft�ook�alles�te�maken�met�de�traditie�van�de�rol�van�de�media�in�je�samenleving.�De�tweede�vraag�van�de�heer�Heerma�was:�is�dit�het�nu?�Wat�mij
betreft�voor�deze�kabinetsperiode�wel.�Als�Hilversum�zelf
verder�wil�in�een�volgende�periode,�staat�het�Hilversum
natuurlijk�vrij.�Wij�kunnen�dan�hier�weer�debatteren�over
de�vraag�of�wij�dat�kunnen�steunen.�Volgens�mij�moeten
wij�zeggen�dat�met�dit�wetsvoorstel�voor�deze�kabinetsperiode�de�discussie�over�de�organisatie�van�het�bestel�is
beklonken.�Wij�gaan�niet�nog�verder�morrelen�aan�de�positie�van�omroepverenigingen�of,�zoals�de�heer�Huizing
suggereerde,�die�van�de�NOS�en�NTR. Er�moet�weer�even
rust�in�de�tent�komen.�Het�is�een�majeure�verandering�die
nu�wordt�doorgevoerd.
De�heer�Heerma�(CDA):
Een�deel�van�mijn�eerste�vraag�was�of�de�heer�Van�Dam
mijn�opvatting�deelt�dat�behalve�goedkoop�de�Nederlandse�Publieke�Omroep�ook�van�vrij�hoge�kwaliteit�is,�juist
door�de�externe�pluriformiteit.�Ten�tweede:�wat�is�dan�wel
het�einddoel�dat�de�Partij�van�de�Arbeid�voor�ogen�heeft
en�welke�rol�ziet�de�heer�Van�Dam�in�dat�verband�voor�de
toekomstverkenning?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Ik�denk�dat�de�publieke�omroep�alle�reden�heeft�om�trots
te�zijn�op�de�kwaliteit�die�men�biedt,�zeker�als�je�het�afzet
tegen�de�budgetten�waarmee�dit�moet�gebeuren,�maar
ook�in�vergelijking�met�andere�buitenlandse�publieke�omroepen.�Ik�vind�dat�de�Nederlandse�Publieke�Omroep�zeer
hoge�kwaliteit�biedt�en�dat�er�alle�reden�is�om�er�trots�op
te�zijn�als�je�daar�werkt.�De�andere�vraag�was�...?
De�voorzitter:
Dat�is�het�risico�als�er�een�paar�vragen�achter�elkaar�worden�gesteld.�Tot�slot,�mijnheer�Heerma,�want�ik�heb�toch
stille�hoop�dat�andere�collega's�ook�aan�het�woord�komen.

De�voorzitter:
Ook�graag�kort,�mijnheer�Heerma.

De�heer�Heerma�(CDA):
Ik�heb�die�stille�hoop�ook.�Vindt�de�heer�Van�Dam�dat�die
hoge�kwaliteit�samenhangt�met�de�externe�kwaliteit�en
welke�rol�ziet�hij�voor�de�toekomstverkenning�met�het�oog
op�het�einddoel?

Tweede�Kamer

19 juni 2013
TK�97

Mediawet

97-3-29

Van�Dam
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Ja,�de�kwaliteit�hangt�ongetwijfeld�samen�met�de�externe
pluriformiteit,�want�er�is�een�creatieve�competitie�tussen
omroepverenigingen,�zou�je�kunnen�zeggen.�Die�is�de�afgelopen�jaren�overigens�ook�versterkt,�doordat�de�regie
verschoven�is�naar�de�raad�van�bestuur.�Omroepverenigingen�concurreren�op�kwaliteit�en�dat�leidt�over�het�algemeen�tot�kwaliteitsverbetering.
Wat�ons�betreft�is�het�einddoel�een�bestel�dat�sterk,
krachtig�en�overzichtelijk�is,�met�een�beperkt�aantal�spelers,�waarin�de�externe�pluriformiteit�nog�wel�is�ingebakken.�Ik�heb�echter�voorlopig�helemaal�geen�behoefte�aan
nieuwe�discussies�over�het�bestel,�hoewel�wij�in�2005�een
model�hebben�geschetst�dat�verder�ging�dan�wat�er�nu
ligt.�Laat�Hilversum�zelf�maar�evolueren�in�een�richting
die�toekomstbestendig�is.�Dat�geldt�dus�ook�voor�de�toekomstverkenning.�De�aandacht�moet�daar�in�de�toekomstverkenning�niet�naar�uitgaan.�Het�gaat�echt�om�de�vraag
hoe�je�met�een�beperkt�budget�in�een�nieuw�medialandschap�je�belangrijke�en�brede�publieke�taak�nog�kunt�invullen.
De�heer�Klein�(50PLUS):
De�heer�Van�Dam�zegt�dat�het�toekomstbestendig�moet
zijn�en�dat�er�dus�ook�meer�ruimte�en�flexibiliteit�moet�zijn
vanuit�de�publieke�omroep�zelf.�Dan�is�het�toch�veel�logischer�om�niet�in�de�wet�vast�te�leggen�wie�wat�met�wie
moet�doen,�maar�om�juist�de�mogelijkheid�te�benoemen
die�de�wet�biedt�tot�samenwerkingsverbanden�tussen�omroepen?�Het�gaat�niet�alleen�om�fusies,�maar�juist�ook�om
samenwerkingsverbanden,�waardoor�individuele�omroepverenigingen�kunnen�blijven�bestaan.�Dat�is�dan�toch�een
garantie�voor�de�externe�pluriformiteit�die�de�heer�Van
Dam�benoemt?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Ik�heb�het�amendement�van�de�heer�Klein�gezien,�maar�ik
ben�niet�per�se�overtuigd�van�de�noodzaak�ervan.�Het�gaat
om�iets�eenmaligs,�een�overgangsartikel�waarin�eenmalig�die�omroepen�bij�naam�genoemd�worden.�Dat�geldt�alleen�maar�voor�de�komende�concessieperiode.�Dat�blijft
niet�in�de�wet�staan.�Na�2016�is�dat�weer�weg,�dus�ik�zie
het�probleem�niet.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Betekent�dit�feitelijk�dat�we�niet�meer�morrelen�aan�het
systeem�tot�2021?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
In�een�volgende�kabinetsperiode�zit�hier�weer�een�nieuwe
Kamer.�Ik�heb�vaak�gehoopt�dat�een�nieuwe�Kamer�zich
zou�inhouden�wat�de�discussie�over�het�bestel�betreft,
maar�meestal�is�dat�niet�het�geval.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Ik�bedoel�uiteraard�alleen�voor�de�Partij�van�de�Arbeid.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Ik�zei�net�al:�wij�kiezen�er�al�jaren�voor�om�de�evolutie�die
in�Hilversum�zelf�plaatsvindt,�te�ondersteunen�in�plaats
van�hier�in�Den�Haag�allerlei�modellen�te�ontwerpen�van
hoe�het�er�volgens�ons�uit�zou�moeten�zien.�Het�gaat�op
deze�manier�goed,�laten�we�dat�ook�constateren.�Hilversum�neemt�zelf�zijn�verantwoordelijkheid.

Tweede�Kamer

Mediawet

De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
De�VVD�heeft�een�soort�vergezicht�gegeven�en�wil�naar
een�kleinere�publieke�omroep.�Helder.�De�heer�Van�Dam
zegt:�laten�we�tot�2016�niets�doen,�er�moet�rust�komen.
Hoe�reageert�de�heer�Van�Dam�dan�op�de�opmerking�van
de�staatssecretaris�in�de�nota?�Daar�staat�in:�de�nieuwe
bezuinigingen�zullen�nopen�tot�scherpe�keuzes.�In�mijn
woorden�leiden�ze�tot�verschraling,�tot�een�smallere�programmering.�Accepteert�de�heer�Van�Dam�dat?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
In�het�regeerakkoord�staat�niet�voor�niets�een�passage
over�de�mogelijkheid�tot�vergroting�van�de�eigen�inkomsten.�Ik�kom�daar�nog�op�terug,�maar�het�is�natuurlijk�bedoeld�om�de�bezuiniging�zo�veel�mogelijk�te�compenseren�en�om�dus�te�voorkomen�dat�er�gebeurt�wat�de�heer
Van�Dijk�zegt.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Gelooft�u�dat�zelf?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Ja.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Het�is�prachtig.�Dit�is�uw�escape:�meer�eigen�inkomsten.
Daar�zijn�ontzettend�veel�vragen�over�te�stellen.�U�komt
daar�straks�nog�op�terug.�Gelooft�u�zelf�dat�dit�de�verschraling�en�de�noodzaak�tot�scherpe�keuzes�werkelijk�kan
voorkomen?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Zeker.
De�heer�Bosma�(PVV):
De�heer�Van�Dam�en�ik�mogen�al�jarenlang�discussiëren
over�de�media.�Dat�doen�we�met�erg�veel�plezier.�De�heer
Van�Dam�is�altijd�het�zonnetje�in�huis,�vandaag�ook�weer.
Als�ik�terugdenk�aan�de�bijdrage�van�de�heer�Van�Dam�in
de�afgelopen�jaren,�dan�had�hij�het�altijd�over�een�zwarte
bladzijde�in�de�omroepgeschiedenis,�namelijk�de�100�miljoen�die�gekort�werd�door�de�LPF. Dat�was�rancune�en�het
was�oh,�oh,�oh�zo�slecht.�Wat�verklaart�nu�het�feit�dat�de
PvdA�in�haar�verkiezingsprogramma�die�200�miljoen�uit
Rutte�I�steunt�en�handhaaft,�zonder�één�cent�erbij�te�doen,
en�ook�nog�eens�akkoord�gaat�met�uitgerekend�100�miljoen,�het�LPF-bedrag?�Wat�is�er�in�de�PvdA�gevaren?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Dat�was�niet�het�LPF-bedrag.�Ken�je�geschiedenis!�Het
ging�om�een�ander�bedrag.�De�LPF�richtte�dat�direct�op�de
NOS,�omdat�men�aanstoot�had�genomen�aan�de�berichtgeving�van�de�NOS�tijdens�de�verkiezingscampagne�van
2002.�Dat�soort�ingrepen�vanuit�de�politiek,�ingrepen�omdat�de�berichtgeving�van�de�publieke�omroep�je�niet�bevalt,�vind�ik�een�zwarte�bladzijde�in�de�omroeppolitiek.�Dat
zal�ik�blijven�zeggen.�Er�is�er�nog�één,�en�daar�was�de�heer
Bosma�voor�verantwoordelijk.�Hij�wilde�om�inhoudelijke
motieven,�omdat�hem�bepaalde�programma's�niet�aanstonden,�bepaalde�omroepen�kortwieken.
De�heer�Bosma�(PVV):
Dat�laatste�is�niet�waar,�maar�goed,�het�zonnetje�in�huis
blijft�het�zonnetje�in�huis.�Dan�heb�ik�de�heer�Van�Dam
dus�al�die�jaren�verkeerd�begrepen.�Ik�dacht�namelijk�dat
de�korting�van�100�miljoen�het�probleem�was,�maar�nu

19 juni 2013
TK�97

97-3-30

Van�Dam
begrijp�ik�dat�het�alleen�om�de�motivatie�gaat.�Dus�je�mag
best�steeds�korten�op�die�staatsomroep�en�"hak,�hak,�hak
salami"�mag�ook,�als�de�motivatie�maar�goed�is.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Wij�hebben�daar�altijd�veel�moeite�mee�gehad,�omdat
wij�staan�voor�een�sterke�publieke�omroep.�Ik�heb�dit�ook
aan�het�begin�van�mijn�betoog�gezegd.�De�wijze�waarop
die�korting�van�127�miljoen�op�de�publieke�omroep�wordt
doorgevoerd,�leidt�ertoe�dat�je�dit�wel�degelijk�zult�zien�in
de�programmering.�Voor�de�meeste�kijkers�zal�het�effect
daarvan�echter�nog�wel�binnen�de�perken�blijven.�Daarom�hebben�wij�dit,�gelet�op�de�financiële�situatie,�kunnen
accepteren�in�ons�verkiezingsprogramma.�Het�gaat�allemaal�niet�van�harte.�Als�de�financiële�situatie�anders�was
geweest,�hadden�wij�dit�ook�niet�gedaan.�Door�de�manier
waarop�het�wordt�opgevangen,�is�het�voor�ons�echter�acceptabel�geworden.
De�voorzitter:
Tot�slot,�mijnheer�Bosma.
De�heer�Bosma�(PVV):
Ja,�voorzitter.�Dus�resumerend:�ik�hoor�vandaag�allerlei
heilige�praatjes�over�de�staatsomroep�van�de�heer�Van
Dam,�maar�dat�is�natuurlijk�een�rookgordijn�om�te�verdoezelen�dat�de�PvdA�akkoord�gaat�met�een�bezuiniging
van�300�miljoen�op�de�staatsomroep.�Ik�neem�aan�dat�de
PvdA�goed�is�voor�haar�handtekening�en�dat�die�bezuiniging�van�100�miljoen,�die�is�ingeboekt�in�het�regeerakkoord,�door�de�PvdA�wordt�uitgevoerd�en�dat�daaraan
niet�wordt�getornd.

ver�zien�dat�wij�in�betere�tijden�leefden�zodat�wij�een�budget�aan�de�publieke�omroep�konden�toewijzen�waarmee
hij�alle�ambities�kon�waarmaken�die�ook�wij�hebben�voor
de�publieke�omroep.
De�voorzitter:
Mijnheer�Van�Dam,�ook�voor�u�geldt:�graag�een�kort�antwoord.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Een�tweede�vraag�nog,�maar�ik�zal�geen�derde�stellen,�om
u�gerust�te�stellen,�voorzitter.
De�heer�Van�Dam�heeft�de�PVV�destijds�bekritiseerd
over�een�bezuiniging�van�200�miljoen,�dat�is�100�miljoen
meer�dan�VVD�en�CDA�destijds�wilden.�Dat�was�toen�het
verhaal�in�het�debat.�Nu�is�het�300�miljoen�in�totaal.�De
heer�Van�Dam�zegt�dat�er�nu�eigen�inkomsten�moeten
worden�geregeld.�Kan�hij�aangeven�hoe�die�extra�inkomsten�eruit�zullen�zien�binnen�de�door�mij�gestelde�punten,
namelijk�geen�lastenverzwaring�en�geen�marktverstoring?
Ik�heb�dit�ook�al�aan�de�heer�Huizing�gevraagd.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
De�laatste�keer�dat�ik�het�controleerde,�was�D66�geen�coalitiepartij�en�volgens�mij�ook�niet�in�de�positie�om�voorwaarden�te�stellen�aan�het�beleid�van�deze�coalitie.�Dit
lijkt�mij�een�beetje�gekke�vraag.
De�voorzitter:
Ik�stel�voor�dat�u�verdergaat�met�uw�betoog,�mijnheer�Van
Dam.

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Laten�wij�het�zuiver�houden,�het�gaat�om�300�miljoen�in
totaal�op�de�mediabegroting.�Het�vorige�kabinet�heeft�in
dat�kader�de�Wereldomroep�overgeheveld�naar�Buitenlandse�Zaken�en�gedecimeerd,�en�het�heeft�het�Muziekcentrum�van�de�Omroep�ongeveer�gehalveerd.�Onder�het
vorige�kabinet�is�daarvan�137�miljoen�bij�de�landelijke�omroep�terechtgekomen.�In�deze�periode�gaat�het�om�25�miljoen�van�de�regionale�omroep,�16�miljoen�van�het�Mediafonds,�14�miljoen�van�de�2.42-omroepen�en�een�taakstelling�van�45�miljoen.�Ik�heb�al�gezegd�dat�het�onze�inzet�is
om�die�bezuinigingen�zo�veel�mogelijk�te�compenseren
via�de�weg�van�de�extra�eigen�inkomsten�opdat�het�budget�dat�beschikbaar�is�voor�de�programmering,�overeind
blijft�om�in�ieder�geval�een�voldoende�breed�publiek�te
kunnen�aanspreken�en�ook�een�brede�programmering�te
behouden.�Dat�is�onze�inzet�op�dit�moment.�Ik�zou�ook�lie-

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Voorzitter.�Dat�doe�ik�graag.
Ik�was�bij�PowNed�en�WNL�gebleven.�Het�zal�voor�beide�omroepen�moeilijker�worden�om�een�volledige�status
te�krijgen�als�zij�worden�verplicht�om�een�contributie�van
€ 15�te�vragen.�Met�het�vervallen�van�budget�en�ledenaantal�is�er�ook�geen�enkele�reden�meer�om�de�contributie
verplicht�te�verhogen.�Ik�zou�het�deze�twee�omroepen�niet
nodeloos�moeilijk�willen�maken,�maar�ik�zie�het�sowieso
niet�zitten�om�alle�drie�miljoen�huishoudens�die�lid�zijn
van�een�omroep,�op�te�zadelen�met�een�verplichte�verdrievoudiging�van�de�contributie�aangezien�de�belangrijkste�grond�daarvoor�is�weggevallen.�Ik�begrijp�ook�niet�zo
goed�waarom�die�lastenverzwaring�nog�in�dit�wetsvoorstel�zit.�Daarom�heb�ik�een�amendement�gemaakt�om�de
minimumcontributie�op�het�bestaande�niveau�te�houden.
Omroepen�kunnen�dan�zelf�beslissen�of�ze�dat�of�een�hoger�bedrag�vragen�aan�hun�leden.�De�heer�Heerma�was
met�hetzelfde�voorstel�bezig.�We�hebben�vervolgens�besloten�om�het�samen�in�te�dienen.
De�onafhankelijkheid�van�de�publieke�omroep�is�voor
ons�van�groot�belang.�Toen�in�2000�de�omroepbijdrage
werd�afgeschaft,�werd�de�ondergrens�voor�de�rijksmediabijdrage�in�de�wet�opgenomen.�Dat�zou�de�omroep�beschermen�tegen�te�veel�politieke�bemoeienis.�Sindsdien
is�in�elke�formatie�besloten�om�dat�bedrag�aan�te�passen.
Slechts�een�keer�werd�het�naar�boven�aangepast.�Dat�was
in�2006;�wij�waren�daar�gelukkig�bij.
Twee�keer,�in�2002�en�2010,�motiveerde�een�van�de�coalitiepartijen�de�budgettaire�aanpassingen�uit�onvrede�met
inhoud�van�de�berichtgeving.�Dat�is�een�directe�vorm�van
censuur�die�we�in�Nederland�gelukkig�niet�gewend�zijn.
Maar�zo�gaat�het�ook�meestal�niet.�Beïnvloeding�van�cultuur�en�journalistiek�wordt�vrijwel�nooit�bewust�en�recht-

Tweede�Kamer

19 juni 2013
TK�97

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Wij�hebben�in�Nederland�geen�staatsomroep.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�heb�er�ook�nog�wat�oude�teksten�bij�gepakt.�Het�is�toch
wel�interessant�te�lezen�wat�veteranen�in�het�verleden
hebben�geroepen.�Ik�word�met�de�veteranen�van�mijn
partij�geconfronteerd,�maar�ik�confronteer�de�heer�Van
Dam�met�zijn�eigen�woorden.�In�2010�sprak�hij�over�een
omroep�met�vier�of�vijf�spelers.�Dat�heeft�hij�zojuist�ook
gezegd.�Hij�zei�er�toen�echter�bij:�"…�zolang�dat�gebeurt
met�het�budget�dat�daarbij�hoort".�Kan�de�heer�Van�Dam
iets�zeggen�over�het�budget�dat�daarbij�hoort�in�het�licht
van�de�bezuiniging�van�300�miljoen�die�inmiddels�is�doorgevoerd?

Mediawet

97-3-31

Van�Dam
streeks�uitgeoefend.�Het�gaat�veel�vaker�in�de�vorm�van
zelfcensuur,�die�tot�stand�komt�door�indirecte�druk�die�uitgaat�van�macht�over�het�budget.�Dat�is�veel�riskanter.�De
wetgever�heeft�dat�ook�steeds�onderkend,�ook�in�2000.
Daarvoor�gebeurde�dat�met�de�omroepbijdrage,�maar
daarna�door�de�rijksmediabijdrage�wettelijk�te�verankeren.�Die�laatste�heeft�niet�de�gewenste�bescherming�gebracht.�Dat�heb�ik�al�eerder�in�het�debat�gezegd.�Daarom
pleit�ik�al�langer�voor�een�steviger�verankering�van�het
minimumbudget�van�de�publieke�omroep.�Het�zou�voor
de�hand�liggen�om�de�financiering�zeker�te�stellen�voor�de
duur�van�een�halve�concessieperiode,�de�periode�van�vijf
jaar�die�in�de�Mediawet�is�opgenomen.�Op�basis�daarvan
worden�afspraken�met�de�publieke�omroep�gemaakt�over
het�beleid�dat�gedurende�de�concessie�wordt�uitgevoerd.
Daaruit�volgen�de�prestatieafspraken.
In�de�cultuursector�doet�de�overheid�iets�soortgelijks.
Bij�acute�financiële�problemen�van�de�overheid�kan�ook
daar�bezuinigd�worden,�maar�het�is�verstandig�om�cultuur
en�media�te�beschermen�tegen�inhoudelijk�gemotiveerde
ingrepen�die�elke�formatie�of�zelfs�elk�jaar�opnieuw�kunnen�worden�doorgevoerd.�Ik�ben�aan�het�studeren�op�de
juridische�vormgeving�van�zoiets.�Dat�is�niet�eenvoudig,
maar�ik�hoop�voorafgaand�aan�de�beantwoording�van�de
staatssecretaris�een�amendement�gereed�te�hebben.�Ik
vraag�de�staatssecretaris�om�daarop�te�reageren.
Dit�kabinet�bezuinigt�100�miljoen�op�de�mediabegroting
en�25�miljoen�op�de�regionale�omroepen.�Over�die�25�miljoen�hebben�we�het�vandaag�niet,�maar�wat�mij�betreft
wel�volgende�week�in�het�algemeen�overleg.�Dat�zeg�ik
voor�alle�duidelijkheid�tegen�iedereen�die�vanuit�de�regionale�omroepen�meeluistert.�Verder�wordt�er�16�miljoen
bezuinigd�op�het�Mediafonds�–�ook�daar�komen�we�volgende�week�op�terug�–�en�14�miljoen�op�de�2.42-omroepen.�Tot�slot�is�er�de�taakstelling�van�45�miljoen.�Het�regeerakkoord�noemt�daarbij�een�kleine�besparingspost:�de
ledenwerving.�Ook�wordt�de�mogelijkheid�van�extra�eigen�inkomsten�genoemd.�Als�we�het�effect�van�deze�nieuwe�bezuinigingen�op�de�programmering�zo�klein�mogelijk�willen�laten�zijn,�is�het�zaak�om�te�zorgen�dat�de�extra�eigen�inkomsten�zo�groot�mogelijk�kunnen�zijn.�Wat
de�PvdA-fractie�betreft,�wordt�alles�op�alles�gezet�om�te
zorgen�dat�minimaal�dat�bedrag�van�45�miljoen�euro�kan
worden�gerealiseerd�met�extra�eigen�inkomsten.�De�vraag
daarbij�is�wat�er�al�kan�en�waarvoor�de�publieke�omroep
aanpassing�van�wet-�en�regelgeving�nodig�heeft�om�die
ambitie�te�kunnen�invullen.�Ik�zou�graag�van�het�kabinet
zo�veel�mogelijk�opties�op�een�rij�willen�zien.�Ik�heb�het
bijvoorbeeld�over�wat�er�nog�met�reclame�kan,�met�de
Ster,�over�wat�voor�exploitatie�er�mogelijk�is�op�internet.
Ik�vind�het�ook�gerechtvaardigd�als�de�kabel-�en�telecombedrijven,�die�geld�verdienen�aan�het�aanbod�van�de�publieke�omroep,�daarvoor�een�eerlijke�prijs�gaan�betalen.
Het�is�nogal�wrang�om�te�zien�dat�Ziggo�zo�ongelofelijk
veel�geld�heeft�verdiend�dat�de�topman�vorig�jaar�met�15
miljoen�euro�naar�huis�ging�en�de�bestbetaalde�bestuurder�van�Nederland�was.�Als�ik�het�goed�uitreken�op�basis�van�het�jaarverslag�van�de�NPO,�zal�dat�ongeveer�drie
keer�zo�veel�zijn�als�wat�Ziggo�zelf�betaalt�aan�de�publieke
omroep,�de�makers�van�de�producten�die�Ziggo�verkoopt,
waar�het�bedrijf�zo�veel�geld�aan�verdient�dat�de�topman
met�drie�keer�zo�veel�geld�naar�huis�gaat�als�wat�de�publieke�omroep�van�datzelfde�bedrijf�krijgt.�Als�je�zo�veel
winst�maakt,�kun�je�echt�best�wel�wat�meer�betalen�aan
de�organisaties�waarvan�je�de�producten�verkoopt.

Tweede�Kamer

Mediawet

De�staatssecretaris�zei�daarover�in�het�vorige�debat�dat
de�publieke�omroep�daarom�wat�scherper�moet�gaan�onderhandelen.�Als�zij�dat�doet,�heeft�dat�consequenties,
want�die�onderhandelingen�kunnen�ook�mislukken.�Het�risico�is�dat�dan�klanten�van�één�van�die�bedrijven�ineens
geen�publieke�omroep�meer�zouden�kunnen�ontvangen.
Is�dat�wat�de�staatssecretaris�wil?�Moeten�de�onderhandelingen�echt�zo�op�scherp�worden�gezet?�Komt�hij�dan
ook�naar�de�Kamer�om�die�uitkomst�te�verdedigen?�Of�is
het�verstandiger�in�de�wet�een�procedure�te�introduceren
die�zorgt�voor�een�marktconforme�uitkomst�of�voor�een
beslissing�door�bijvoorbeeld�het�Commissariaat�als�partijen�er�onderling�niet�uitkomen?�Dit�soort�vragen,�en�er�zijn
ook�soortgelijke�vragen�te�stellen�bij�al�die�andere�mogelijkheden�om�extra�inkomsten�te�verwerven,�beantwoorden�wij�niet�vandaag�of�volgende�week,�maar�hopelijk�wel
in�het�komende�halfjaar.�Ik�hoor�graag�van�de�staatssecretaris�wat�zijn�inzet�zal�zijn�en�of�hij�ook,�net�als�mijn�fractie,�alle�opties�op�een�rij�wil�zetten�zodat�wij�daarover�als
Kamer�kunnen�oordelen,�zonder�blokkades�vooraf�op�één
van�die�opties.�Verder�hoor�ik�graag�of�hij�ook�streeft�naar
een�opbrengst�van�minimaal�45�miljoen.
De�voorzitter:
Bent�u�klaar�met�uw�bijdrage,�mijnheer�Van�Dam?�Ik�stel
voor�dat�u�afrondt.�Wat�zei�u,�mijnheer�Klein?
De�heer�Klein�(50PLUS):
Het�gaat�alleen�over�dit�ene�puntje.
De�voorzitter:
Als�uw�vraag�kort�is,�dan�krijgt�u�nu�het�woord.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Het�is�heel�eenvoudig.�Ik�ben�het�helemaal�eens�met�wat
de�heer�Van�Dam�over�de�kabelaars�zegt.�Hij�zei�dat�de
NPO�meer�moet�onderhandelen�en�meer�geld�bij�de�kabelaars�moet�halen,�omdat�de�winsten�daar�hoog�zijn.
Hoe�wil�de�heer�Van�Dam�voorkomen�dat�de�extra�kosten
die�de�kabelaars�moeten�betalen�door�het�onderhandelingsresultaat�van�de�NPO,�niet�worden�doorberekend�aan
de�consument?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Ik�zei�het�net�al,�ik�denk�dat�er�maar�één�consument�in�Nederland�is�die�er�last�van�zal�hebben:�de�directeur�van�het
kabelbedrijf.�Op�het�moment�dat�een�kabelbedrijf�zulke
enorme�winsten�maakt,�is�er�maar�één�conclusie�mogelijk.�Het�kabelbedrijf�heeft�consumenten�jaren�te�veel�laten
betalen�en�heeft�de�makers�van�de�producten�die�worden
doorverkocht�–�dit�betreft�alle�zenders�en�niet�alleen�de
publieke�omroep�–�te�weinig�betaald�voor�de�producten.
Alleen�dan�kan�zo'n�enorme�winst�worden�gemaakt.�Er�is
bijna�geen�bedrijf,�zeker�niet�in�de�infrastructuurmarkt,�dat
zulke�gigantische�winsten�maakt.�Het�kabelbedrijf�waarover�wij�het�net�hadden,�kent�geloof�ik�een�brutomarge
van�57%.�Als�er�een�eerlijke�prijs�zou�worden�betaald,�is
er�geen�enkele�reden�waarom�de�prijs�voor�de�consument
omhoog�zou�gaan.�Die�prijs�zou�eerder�omlaag�moeten
gaan.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Met�de�intentie�en�de�wens�kunnen�wij�het�allemaal�eens
zijn,�maar�het�kabelbedrijf�is�een�zelfstandige�onderneming.�Hoe�is�de�heer�Van�Dam�van�plan�die�onderneming
te�verbieden�de�extra�kosten�voor�de�NPO�aan�de�klant

19 juni 2013
TK�97

97-3-32

Van�Dam
door�te�berekenen?�Hoe�is�de�heer�Van�Dam�van�plan�die
kosten�ten�laste�te�brengen�van�de�enorme�winsten�die�hij
eerder�schetste?

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Wij�zouden�zoiets�niet�in�het�regeerakkoord�hebben�opgeschreven�als�wij�dachten�dat�het�niks�zou�opbrengen.

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Het�beste�recept�daarvoor�is�een�goed�werkende�markt,
omdat�die�ervoor�zorgt�dat�consumenten�kunnen�overstappen�naar�andere�aanbieders.�Bedrijven�die�veel�te
veel�geld�vragen�worden�dan�beconcurreerd�door�bedrijven�die�minder�geld�vragen.�Die�markt,�waarover�wij�in
het�vorige�debat�hebben�gesproken,�is�nog�lang�niet�perfect,�maar�ook�daarin�zijn�ontwikkelingen�zichtbaar.�Ik�stel
voor�in�de�toekomstverkenningen�uitgebreid�stil�te�staan
bij�al�dit�soort�vragen.�Ik�neem�aan�dat�wij�het�allen�met
elkaar�eens�zijn�dat�als�een�supermarkt�producten�van�een
leverancier�verkoopt,�hij�een�eerlijke�prijs�voor�de�producten�betaalt.�Dit�geldt�hier�ook.

De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Toen�ik�de�heer�Van�Dam�voor�het�eerst�interrumpeerde,�waren�wij�ook�hier�aanbeland.�Ik�moet�nu�vaststellen
dat�de�heer�Van�Dam�volstrekt�geen�garanties�kan�geven.
Hij�heeft�goede�bedoelingen:�we�gaan�het�proberen,�de
staatssecretaris�moet�de�mogelijkheden�voor�eigen�inkomsten�op�een�rij�zetten.�Dat�is�allemaal�prachtig,�maar
die�100�miljoen�staat,�zo�zegt�hij.�Dat�staat�in�het�regeerakkoord.�De�omroep�heeft�dus�volstrekt�geen�zekerheid�en
die�verschraling�is�reëel.

De�voorzitter:
Ik�wil�de�laatste�sprekers�straks�tot�13.45�uur�gelegenheid
geven�om�te�proberen�de�eerste�termijn�af�te�maken.

De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Erkent�de�heer�Van�Dam�dat�het�onvermijdelijk�is�dat�ik
gelijk�heb?

De�heer�Heerma�(CDA):
Dat�lijkt�mij�gezien�de�tijd�die�deze�sprekers�hebben�ingeboekt,�sowieso�al�een�uitdaging.�Het�gaat�hier�om�een�wezenlijk�debat�dat�wij�ook�met�elkaar�moeten�kunnen�voeren.�Ik�heb�dat�al�eerder�aangegeven.�Wat�mij�betreft�gaan
wij�na�de�lunchpauze�nog�even�verder.

De�voorzitter:
In�alle�bescheidenheid.�De�heer�Van�Dam.

De�voorzitter:
Nee,�nee,�dat�gaat�niet�gebeuren,�want�wij�hebben�ook
nog�de�Fyra�op�de�planning�staan.�Gaat�u�verder,�mijnheer�Heerma.!

De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
Dat�is�even�te�makkelijk,�want�daarmee�gaat�de�heer�Van
Dam�voorbij�aan�de�inhoud�van�mijn�vraag.
De�intenties�van�de�heer�Van�Dam�zijn�prima.�Hij�zoekt
een�uitweg�voor�die�harde�bezuiniging.�Het�zou�mooi�zijn
als�hem�dat�lukt,�maar�hij�kan�vandaag�niet�de�garantie
geven�dat�het�hem�lukt�om�die�45�miljoen�te�compenseren.�Het�zou�hem�sieren,�hij�zou�een�vent�zijn,�als�hij�vandaag�zegt:�dat�moet�ik�zeker�weten�en�als�ik�dat�niet�zeker
weet,�kan�ik�niet�akkoord�gaan�met�de�wetten�die�nu�voorliggen.�Eens?

De�heer�Heerma�(CDA):
De�heer�Van�Dam�heeft�in�dit�debat�al�door�verschillende
fracties�een�verband�horen�leggen�tussen�deze�wet�en�het
vervolg,�de�taakstelling�van�100�miljoen.�Ik�neem�aan�dat
hij�begrip�heeft�voor�het�feit�dat�deze�fracties�deze�wetten�niet�los�van�elkaar�kunnen�zien,�omdat�ze�met�elkaar
samenhangen.�De�heer�Van�Dam�legt�in�dit�debat�duidelijk�een�koppeling�tussen�de�taakstelling�van�100�miljoen,
waarvan�45�miljoen�specifiek,�en�de�mogelijkheden�voor
het�verwerven�van�extra�inkomsten.�Ligt�bij�de�beoordeling�van�die�100�miljoen�ook�een�koppeling�voor�de�heer
Van�Dam�en�zijn�fractie?
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Wij�hebben�onze�handtekening�gezet�onder�het�regeerakkoord.�Daar�staan�de�budgettaire�kaders�in.�Vergeleken
met�2017�is�het�budgettaire�kader�voor�de�mediabegroting�100�miljoen�lager.�In�dat�regeerakkoord�staat�ook�dat
de�mogelijkheden�tot�extra�inkomsten�voor�de�publieke
omroep�worden�verruimd.�Onze�inzet�is�om�zo�veel�mogelijk�van�deze�bezuiniging�langs�die�weg�te�compenseren,
maar�er�is�echt�nog�wel�een�exercitie�nodig�om�in�beeld
te�krijgen�wat�allemaal�kan�en�hoeveel�dat�oplevert.�Onze
overtuiging�is�dat�wij�daarmee�een�heel�eind�kunnen�komen.
De�heer�Heerma�(CDA):
Zou�een�opbrengst�in�de�buurt�van�€ 0�acceptabel�zijn,�of
is�dat�onacceptabel?

Tweede�Kamer

Mediawet

De�voorzitter:
Dat�was�geen�vraag,�mijnheer�Van�Dijk.

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Het�is�zoals�de�heer�Van�Dijk�al�zei:�dat�hij�gelijk�heeft,�kan
ik�niet�garanderen.

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Wij�hebben�het�over�bezuinigingen�die�ingaan�in�2017.
Dan�gaat�de�laatste�tranche�in.�Wij�hebben�dus�ook�tot
1 januari�2017�om�de�andere�kant�van�het�verhaal�goed
uit�te�werken.�Natuurlijk,�ik�snap�dat�de�heer�Van�Dijk�dat
vandaag�allemaal�wil�weten;�daarvoor�ben�je�oppositielid.
Ik�zou�het�ook�graag�vandaag�allemaal�willen�weten,�maar
dat�gaat�nou�eenmaal�niet.�Als�het�lukt�om�het�voor�het
eind�van�dit�jaar�te�weten,�dan�zijn�we�al�heel�snel.
De�heer�Jasper�van�Dijk�(SP):
De�heer�Van�Dam�moet�het�niet�hebben�over�oppositie�of
coalitie�of�over�de�rollen�waar�hij�nu�naartoe�schuift.�Het
gaat�erom�dat�hij�in�een�eerdere�interruptie�tegen�mij�zei:
we�gaan�die�eigen�inkomsten�zeker�regelen.�Ik�stel�nu�vast
dat�het�niet�zeker�is.�Hij�vraagt�aan�de�staatssecretaris�om
de�mogelijkheden�eens�op�een�rij�te�zetten.�Hij�kan�geen
garantie�geven�en�dus�staat�de�publieke�omroep�onder
grote�druk.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
De�vraag�van�de�heer�Van�Dijk�was�of�ik�ervan�overtuigd
was�dat�het�zou�kunnen�en�dat�is�het�geval.�Ik�kan�daar
echter�geen�garantie�voor�geven,�want�het�moet�allemaal
in�beeld�worden�gebracht.�Misschien�ben�ik�te�optimis-

19 juni 2013
TK�97

97-3-33

Van�Dam
tisch,�misschien�ben�ik�ook�wel�te�pessimistisch�en�kan�er
veel�meer:�dat�zal�allemaal�blijken.

vandaag�neemt,�hebben�effecten�in�2017.�Wij�laten�die�onzekerheid�bestaan.

De�heer�Klaver�(GroenLinks):
We�moeten�er�geen�semantische�discussie�van�maken:
ben�je�ervan�overtuigd�dat�het�gaat�lukken�en�geef�je�garanties?�Ik�ben�wel�in�het�volgende�geïnteresseerd.�De
heer�Van�Dam�zei�zojuist�op�een�vraag�van�collega�Heerma�dat�hij�ervan�overtuigd�is�dat�het�niet�€ 0�zal�opleveren�omdat�het�anders�niet�in�het�regeerakkoord�was�gezet.�Ik�ben�benieuwd�welke�inschatting�bij�de�onderhandelingen�is�gemaakt�en�waarom�het�in�het�regeerakkoord�is
gekomen.�Hoeveel�zou�het�dan�kunnen�opleveren�als�wij
de�mogelijkheden�voor�de�publieke�omroep�gaan�verruimen?�Op�hoeveel�wordt�daarbij�ingezet?

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Daar�heeft�de�heer�Klaver�helemaal�gelijk�in.�Daarom
vraag�ik�hem�ook�of�het�mogelijk�is�om�al�in�het�najaar
met�elkaar�te�spreken�over�die�mogelijkheden.

De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Als�de�heer�Klaver�nog�een�paar�maanden�geduld�heeft
–�ik�hoop�dat�het�kan�voor�het�einde�van�het�jaar�–�krijgt
hij�niet�alleen�een�inschatting,�maar�een�onderbouwde�inschatting.�Wij�praten�er�volgende�week�ook�nog�over�in
een�algemeen�overleg.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Ik�zou�het�op�prijs�stellen�om�daar�nu�al�zicht�op�te�hebben.�Blijkbaar�zijn�de�cijfers�die�hierover�beschikbaar�zijn,
voldoende�reden�om�het�in�het�regeerakkoord�op�te�nemen.�Dat�is�zo�belangrijk�omdat�wij�nog�voor�het�reces
met�elkaar�over�deze�wet�spreken�en�straks�over�de�100
miljoen.�Voor�mijn�fractie�is�het�relevant�om�te�weten�wat
de�bandbreedte�is�en�hoeveel�er�gerepareerd�kan�worden�voor�de�publieke�omroep.�Ik�zou�wel�kunnen�wachten,
maar�deze�wetten�kunnen�niet�wachten.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Aan�hoeveel�er�kan�worden�gerepareerd,�liggen�ook�politieke�keuzes�ten�grondslag.�Daarover�moeten�wij�hier
echt�een�goed�debat�voeren.�Natuurlijk�kun�je�ook�de�reclame-inkomsten�verruimen,�maar�het�is�de�vraag�of�je
daarmee�geen�grenzen�overgaat�waardoor�het�niet�meer
past�bij�een�publieke�omroep.�Dergelijke�debatten�moeten�we�echt�met�elkaar�voeren.�Ik�zei�net�al�dat�ik�graag
een�lijst�zou�hebben�met�alle�opties,�want�ik�kan�die�niet
allemaal�zelf�verzinnen.�De�staatssecretaris�kan�dat�ongetwijfeld�ook�niet,�maar�hopelijk�kan�hij�samen�met�de�NPO
en�deskundigen�een�heel�eind�komen.�Op�die�lijst�staan
dan�allerlei�opties�waarover�wij�een�open�gesprek�met�elkaar�zouden�moeten�voeren.�Willen�we�dit,�ja�of�nee?�Vinden�we�dit�bij�de�publieke�omroep�passen,�ja�of�nee?�Er
zijn�ongetwijfeld�ook�dingen�waarover�we�niet�lang�zullen
hoeven�twijfelen.�Met�name�aan�de�kant�van�de�reclame
zullen�er�dingen�zijn�die�in�deze�Kamer�wat�ingewikkelder
liggen;�en�terecht,�want�de�publieke�omroep�moet�onderscheidend�zijn.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Dit�is�het�probleem�van�de�salamitactiek�die�ik�eerder
noemde:�we�behandelen�eerst�deze�wet�over�de�samenvoeging,�dan�gaan�we�het�hebben�over�de�bezuinigingen�en�daarna�gaan�we�bekijken�hoe�we�die�bezuinigingen�eventueel�weer�kunnen�repareren�met�extra�eigen
inkomsten.�De�heer�Van�Dam�zei�zojuist�dat�we�tot�1 januari�2017�hebben,�maar�zo�werkt�het�natuurlijk�niet.�Als
je�een�organisatie�probeert�te�besturen,�of�dit�nu�de�publieke�omroep�is�of�een�andere�maatschappelijke�organisatie,�moet�je�vooruit�kunnen�kijken.�Beslissingen�die�je

Tweede�Kamer

Mediawet

De�voorzitter:
Ik�stel�voor�dat�u�nu�verdergaat.�Ik�hoop�ook�dat�u�gaat�afronden.
De�heer�Van�Dam�(PvdA):
Ik�zal�wat�overslaan,�voorzitter.�Ik�heb�nog�twee�punten.�Ik
heb�naar�aanleiding�van�de�nota�naar�aanleiding�van�het
verslag�nog�een�vraag�over�de�evenementenlijst.�Voor�wie
het�niet�weet:�de�evenementenlijst�is�een�lijst�met�sportwedstrijden�en�culturele�evenementen�die�verplicht�op
een�open�net�moeten�worden�uitgezonden,�en�dus�niet
mogen�worden�verbannen�naar�een�betaalzender.�Denk
hierbij�aan�Koninginnedag,�de�Olympische�Spelen,�het
WK,�de�samenvattingen�van�de�Eredivisie.�In�de�nota�naar
aanleiding�van�het�verslag�schrijft�de�staatssecretaris�dat
hij�op�basis�van�reacties�die�lijst�opnieuw�gaat�bekijken.
Nu�is�er�één�heel�actuele�kwestie:�de�rechten�van�de�Eredivisie,�die�ineens�in�handen�zijn�van�Rupert�Murdoch.
Mijn�fractie�wil�niet�dat�de�samenvattingen,�in�hun�huidige�vorm�en�omvang,�naar�een�betaalzender�worden�geduwd.�Omdat�hij�dit�in�de�nota�naar�aanleiding�van�het
verslag�niet�deed,�vraag�ik�de�staatssecretaris�dus�om�in
dit�debat�duidelijkheid�hierover�te�scheppen.�Is�hij�bereid
om�ervoor�te�zorgen�dat�die�samenvattingen�ongewijzigd
op�de�evenementenlijst�blijven�staan,�zodat�wij�gewoon
met�zijn�allen�op�zondagavond,�met�het�beroemde�bord
op�schoot,�naar�de�ruime�samenvattingen�kunnen�kijken?
Tot�slot�een�vraag�over�de�inwerkingtredingbepalingen;
mijn�minst�inhoudelijke�en�meest�technische�vraag.�Het
valt�mij�op�dat�in�wetsvoorstellen�steeds�vaker�wordt�opgenomen�dat�artikelen�in�werking�treden�bij�een�Koninklijk�Besluit�dat�voor�elk�van�die�artikelen�apart�kan�worden�vastgesteld.�Het�gaat�nu�even�over�de�wetgevende
bevoegdheid�van�de�Kamer.�Ik�zou�het�zuiverder�vinden
als�wij�er�duidelijkheid�over�hebben�dat�de�wet,�zoals�deze�hier�wordt�aangenomen,�binnen�een�bepaalde�termijn
in�zijn�geheel�in�werking�treedt.�Ik�vraag�de�staatssecretaris�daarom�of�hij�bereid�is�om�bijvoorbeeld�een�soort
deadline�in�dat�artikel�op�te�nemen,�waardoor�in�ieder�geval�binnen�zo-�en�zoveel�tijd�die�gehele�wet�wordt�geïmplementeerd.�Ik�begon�mijn�betoog�met�te�zeggen�dat�dit
een�historische�aanpassing�van�het�bestel�is.�Die�moet
haar�beslag�gaan�krijgen�voordat�de�nieuwe�concessieperiode�ingaat.�Omroepen�moeten�zich�tijdig�kunnen�voorbereiden.�Dat�vergt�ook�tijdige�duidelijkheid,�zonder�vragen�over�of�er�nog�ergens�een�artikel�boven�de�markt�blijft
hangen.�Vandaar�mijn�vraag.
De�algemene�beraadslaging�wordt�geschorst.
De�voorzitter:
Hiermee�zijn�we�aan�het�eind�gekomen�van�een�deel�van
de�eerste�termijn�van�de�Kamer.�Drie�collega's�houden
hun�eerste�inbreng�nog�tegoed.�De�voortzetting�van�de
eerste�termijn�van�de�Kamer�en�het�antwoord�van�de
staatssecretaris�zullen�volgende�week�plaatsvinden.

19 juni 2013
TK�97

97-3-34

Van�Dam
De�vergadering�wordt�van�13.30�uur�tot�14.00�uur�geschorst.
Voorzitter:�Van�Miltenburg

Tweede�Kamer

Mediawet

19 juni 2013
TK�97

97-3-35