JAARRAPPORTAGE COMPENSATIEBELEID 2011 - 2012: ALGEMEEN
1.Compensatiebeleid in Europees perspectief
1. Inleiding

Op 31 oktober 20121 bent u geïnformeerd over de wijziging van het
compensatiebeleid naar het industrieel participatiebeleid (IP-beleid). De
aanleiding voor de wijziging is de implementatie van de Europese
aanbestedingsrichtlijn nr. 2009/81/EG voor defensie en veiligheid die
inmiddels is omgezet in nationale wetgeving. Deze aparte Aanbestedingswet
op het gebied van defensie en veiligheid is in februari 2013 van kracht
geworden2.
De rapportage die tweejaarlijks aan de Tweede Kamer wordt verstrekt, zal
hierom een wijziging ondergaan. Over de jaren 2011 en 2012 wordt nog op de
gebruikelijke wijze verslag gedaan. Met ingang van de rapportage over 2013
en 2014 zal deze bestaan uit twee delen: een deel over het ‘oude’
compensatiebeleid dat geleidelijk, gezien de meerjarige
compensatieovereenkomsten, zal uitfaseren en het deel dat verslag doet over
het nieuwe IP-beleid. Een nieuw element in de rapportage is het overzicht van
de aanbestedingen van de andere lidstaten via richtlijn 2009/81/EG zoals
toegezegd bij de behandeling van de Aanbestedingswet op het gebied van
defensie en veiligheid.
In deze rapportage wordt eerst ingegaan op de initiatieven van de Europese
Commissie om de defensiesector efficiënter en competitiever te maken, met
name op de 2 richtlijnen (2009/43/EG en 2009/81/EG) voor respectievelijk
het intracommunautaire verkeer van defensiegoederen en aanbesteding op het
gebied van defensie en veiligheid. De Nederlandse positie en de wijziging van
compensatiebeleid naar IP-beleid worden in grote lijnen weergegeven. Het
tweede deel van de rapportage behelst de resultaten die in 2011 en 2012 zijn
behaald met het compensatiebeleid.
2. Initiatieven van de Europese Commissie
Algemeen
De mondiale en Europese defensiemarkt is vanwege politieke, economische
en veiligheidsbelangen geen open markt met een gelijk speelveld. Om
voorwaarden voor een concurrerende en levensvatbare Europese defensie- en
veiligheidsindustrie te scheppen en de hiervoor benodigde Europese
marktopening te bewerkstelligen is in 2009 de richtlijn nr. 2009/81/EG
aangenomen. Deze richtlijn is gebaseerd op de civiele aanbestedingsrichtlijn
nr. 2004/18/EG, maar kent een aantal aanpassingen die inspelen op het
specifieke karakter van de defensie- en veiligheidsmarkt. Zo zijn er specifieke

1 Kamerstuk 32768 nr. 10 met nadere informatie naar aanleiding van de behandeling van het wetsvoorstel
Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied op 26 september 2012.
2

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, Jaargang 2013 nr. 44 d.d. 15 februari 2013

bepalingen met betrekking tot bevoorradingszekerheid en informatiebescherming opgenomen. De inzet van de Europese Commissie is dat
lidstaten hun aankopen op het vlak van defensie en veiligheid zo veel als
mogelijk via de nieuwe richtlijn doen en zo min mogelijk een beroep doen op
artikel 346 VWEU.
Richtlijn 2009/81/EG voor aanbestedingen op het gebied van defensie en
veiligheid
Lang kende de Europese markt slechts twee mogelijkheden voor de
verwerving van militaire goederen of diensten door een aanbestedende dienst:
via een openbare aanbestedingsprocedure op basis van de civiele richtlijn nr.
2004/18/EG voor hoofdzakelijk civiele goederen en diensten of via een
beroep op artikel 346 VWEU voor specifiek militaire goederen en diensten.
Hierbij is het lidstaten toegestaan vanwege de bescherming van wezenlijke
belangen van nationale veiligheid de interne marktregels niet toe te passen.
Deze laatste mogelijkheid werd volop benut om rechtstreeks bij de eigen
nationale industrie in te kopen of om bij aankopen in het buitenland van de
buitenlandse leverancier tegenorders te eisen om het gebrek aan gelijk
speelveld voor de eigen industrie te compenseren.

Tegelijk met het ontwikkelen van deze nieuwe aanbestedingsrichtlijn heeft de
Europese Commissie aangegeven scherper te gaan letten op het
gerechtvaardigd inroepen van artikel 346 VWEU door de lidstaten en de
daarbij door de lidstaten gehanteerde maatregelen (Interpretatieve Mededeling
COM (2006) 779 d.d. 7 december 2006). Het eisen van compensatie
(“offsets”) door lidstaten is hierbij specifiek genoemd. Na het aannemen van
de richtlijn heeft de Europese Commissie heeft in de “Guidance note on
offsets” bij richtlijn nr. 2009/81/EG haar visie op compensatie gegeven. Met
de mededeling van 24 juli 20133 heeft de Europese Commissie dit beleid
bekrachtigd.
De Europese Commissie heeft, in haar brief van 11 maart 2011, Nederland
aangesproken op onderdelen van het gehanteerde compensatiebeleid die naar
haar mening niet in lijn waren met de Europese regelgeving. Naar aanleiding
van de Interpretatieve Mededeling uit 2006 en de Guidance note on offsets is
medio 2012 het Nederlandse compensatiebeleid veranderd in IP-beleid voor
defensie en veiligheid. Ook andere EU lidstaten pasten hun beleid op dit vlak
aan.
Zoals toegezegd aan de Tweede Kamer bij de behandeling van de
Aanbestedingswet voor Defensie en Veiligheid zal ik u jaarlijks informeren
over de publicaties van andere EU lidstaten op basis van de nieuwe richtlijn.
Ik beoog dat te doen met een overzicht in deze tweejaarlijkse rapportage. In
de tussenliggende jaren zal ik uw Kamer met een separate brief hierover
3

Mededeling ‘Naar een meer competitieve en efficiënte defensie- en veiligheidssector’, COM(2013) 542/2, 24 juli 2013

informeren. Dit keer betreft het een eerste inventarisatie uit het Europese
Tender Electronic Daily (TED4), van het aantal publicaties en opdrachten
conform Richtlijn 2009/81/EG in 2011 en 2012. In augustus 2011 trand de
richtlijn in werking en hadden de lidstaten deze omgezet moeten hebben in
nationale wetgeving. De cijfers voor 2011 zijn daardoor bescheiden.
Jaar

Totaal
aantal
publicaties
*

Waarvan
gegunde
opdrachten**
Totaal

201
1
201
2
Tota
al

145
1.478
1.623

16

Nationa
al
15

(€ 22)*

(€ 22)

Buitenla
nd

Ongespecifi
ceerd
1

362

281

22

59

(€ 1.448)

(€ 721)

(€ 19)

(€ 708)

378

296

22

60

(€ 1.470)

(€ 743)

(€ 19)

(€ 708)

* Betreft alle categorieën publicaties, van vooraankondigingen tot gegunde opdrachten.
** Bedragen in miljoenen EUR, voorzover gepubliceerd

De top 5 van meest actieve lidstaten qua aantallen publicaties, gezamenlijk
goed voor 84% van de publicaties, bestaat uit Frankrijk (523), Duitsland
(276), Verenigd Koninkrijk (254), Italië (201) en Denemarken (105). Qua
aantallen gegunde opdrachten bestaat de top 5 uit Italië (121), Duitsland (92),
Frankrijk (43), Verenigd Koninkrijk (31) en Finland (26), gezamenlijk goed
voor 83%. Qua volume van de gegunde opdrachten, voorzover gepubliceerd,
is de top 5 Verenigd Koninkrijk (€ 820 mln), Duitsland (€ 285 mln), Italie (€
168 mln), Hongarije (€ 54 mln) en Frankrijk (€ 46 mln), gezamenlijk 93%.
De totale uitgaven aan R&D en aanschaf van defensiematerieel in Europa
worden geschat op ca. € 37 miljard (2011)5
Richtlijn 2009/43/EG voor stroomlijning van vergunningsprocedures
Op 10 juni 2009 publiceerde de Europese Commissie richtlijn nr. 2009/43/EG
inzake de vereenvoudiging van de voorwaarden voor de intracommunautaire
leveranties van defensiegoederen. Deze is in 2011 in Nederland
geïmplementeerd en op 30 juni 2012 in werking getreden. De richtlijn heeft
als doel de onderlinge Europese toeleveringen op defensievlak te bevorderen.
Hierin ligt de verbinding met de eerder genoemde specifieke
aanbestedingsrichtlijn voor defensie en veiligheid.
Elke EU-lidstaat heeft ten minste vier algemene
overdrachtsvergunningen gepubliceerd om de overdracht van militaire
goederen binnen de EU te vereenvoudigen. Voor deze overdrachten is niet
4
5

http://www.ted.europa.eu
Bron: “EU-US Defence Data 2011” – European Defence Agency

langer per transactie een individuele vergunning vereist, maar volstaat een
eenmalige registratie en halfjaarlijkse rapportage over het gebruik. Het zijn
algemene vergunningen voor:
1 leveranties aan de strijdkrachten van andere lidstaten,
2 toeleveranties aan gecertificeerde defensiebedrijven in andere
lidstaten,
3 gebruik voorafgaand of na demonstratie of tentoonstelling en
4 gebruik voorafgaand of na reparatie of onderhoud.
Een substantieel deel van de Gemeenschappelijke EU-lijst van militaire
goederen kan onder de algemene vergunningen binnen de EU worden
overgedragen. Op dit moment hebben ruim 10 bedrijven zich geregistreerd
voor het gebruik van de algemene vergunningen.
Ook kunnen Nederlandse systeembouwers sinds 30 juni 2012 een
certificering aanvragen. Europese toeleveranciers van gecertificeerde
ondernemingen die militaire goederen integreren kunnen met gebruik van hun
nationale algemene overdrachtsvergunningen eenvoudiger en sneller
goederen toeleveren. Inmiddels is 1 Nederlands bedrijf gecertificeerd. In
totaal zijn er in de EU 14 bedrijven gecertificeerd. De Europese Commissie
en de exportcontrole-autoriteiten van de lidstaten zullen zich blijven inzetten
om de industrie te informeren over de algemene vergunningen en de
certificering.
3.
De Nederlandse positie
Nederland steunt het streven naar een meer open defensiemarkt, terwijl
tegelijkertijd de belangen van de Nederlandse industrie zoveel mogelijk in het
oog worden gehouden. De Nederlandse defensiegerelateerde industrie is
kennisintensief en vaak zowel op de defensie als civiele markt gericht. Het is
dus voor Nederland, maar uiteindelijk ook voor het innovatief vermogen en
concurrentiekracht van de Europese defensie industrie van belang dat
Nederlandse bedrijven kansen krijgen in deze sector te opereren. Nederland
stelt zich daarom op als smart follower bij het toepassen van Richtlijn
2009/81/EG en het eisen van industriële participatie bij aanbestedingen van
defensie- en veiligheidsproducten. Gevolgd wordt hoe andere EU lidstaten
met de nieuwe richtlijn omgaan. Hierbij is niet alleen het publiceren van
aanbestedingen van belang, maar vooral of het ingezette Europese beleid er
toe leidt dat er gelijke kansen ontstaan. Toename van opdrachten die met
name de grote landen in het buitenland plaatsen is een belangrijke indicator.
Ook de mate waarin toeleveranciers uit kleinere landen de mogelijkheid
hebben om componenten te leveren en de mate waarin landen de
mogelijkheid in de richtlijn gebruiken om de hoofdleverancier te verplichten
een percentage (Europees) uit te besteden zijn belangrijk.
De gevolgen van de implementatie van beide richtlijnen op het bereiken van
een gelijk speelveld op de Europese defensiemarkt zijn nog niet in te schatten.
Ook nadat deze in 2012 zijn omgezet in nationale wet- en regelgeving in de
afzonderlijke lidstaten, zal er nog geruime tijd overheen gaan voordat de

precieze uitwerking in Europa en in de Nederlandse context kan worden
beoordeeld.
Vooralsnog lijken er geen belangrijke verschuivingen plaats te vinden.
Nederland dringt dan ook in Europees verband6 aan op maatregelen
complementair aan Richtlijn 2009/81/EG die ervoor zorgen dat bedrijven uit
kleinere landen toegang krijgen tot de leveringsketens van defensiesystemen.
Om de Nederlandse Defensie Technologische en Industriële Basis (DTIB)
niet uit te hollen wordt het IP-beleid ingezet om de mogelijkheden van de
Nederlandse industrie te verbeteren om betrokken te zijn bij de ontwikkeling
en productie van defensie- en veiligheidsystemen. Een innovatieve en
concurrerende Nederlandse defensie- en veiligheidsindustrie is van belang
voor de wezenlijke veiligheidsbelangen van Nederland. Direct voor de
Nederlandse overheid als aanschaffer en gebruiker van deze systemen, maar
ook door deel te kunnen nemen aan internationale
samenwerkingsprogramma’s. Het belang van de Nederlandse defensie- en
veiligheidsindustrie is vastgelegd in de nieuwe Defensie Industrie Strategie
(DIS) die in december 2013 aan de Tweede Kamer wordt aangeboden.
4. Industrieel participatiebeleid voor defensie en veiligheid
Als aangegeven in de brief (Kamerstuk 32768 nr. 10) is in reactie op de
initiatieven van de Europese Commissie het compensatiebeleid gewijzigd in
het industrieel participatiebeleid (IP-beleid). De belangrijkste wijzigingen
zijn:
- bij opdrachten > € 5 mln wordt van geval tot geval beoordeeld of er
een verband is tussen industriële participatie en een wezenlijk
veiligheidsbelang.
- De aard en inhoud van de industriële participatie moeten een relatie
hebben met een wezenlijk veiligheidsbelang.
De nieuwe Defensie Industrie Strategie (DIS) biedt hiervoor de
onderbouwing.
Voor een gerechtvaardigd beroep op artikel 346 VWEU zijn beide
wijzigingen noodzakelijk. Er is dus geen automatisme meer. Ook is invulling
met civiele activiteiten niet meer mogelijk. Op basis van ervaring is de
verwachting dat de waarde van de industriële participatie op basis van de
nieuwe uitgangspunten tenminste 60% van de contractwaarde zal bestrijken.
Dit is gebaseerd op de gemiddeld gerealiseerde invulling met militaire
projecten gedurende de afgelopen 5 jaar. Bij de invulling wordt per geval een
zo hoog mogelijk niveau nagestreefd mits dat niet tot ongewenste
prijsopdrijving van het materieel voor het ministerie van Defensie leidt.
Dat er per geval wordt vastgesteld of er een relatie is tussen industriële
participatie en een wezenlijk veiligheidsbelang heeft gevolgen voor de
samenwerking tussen de ministeries van Defensie en Economische Zaken.
6

O.a. Informele ministerraad Vilnius 6-9, RvC, RBZ 18-11, ER, zie ook BNC fiche.

Het mogelijk eisen van industriële participatie met een beroep op artikel 346
VWEU moet gecombineerd worden met de verschillende
verwervingsstrategieën en processen die het Ministerie van Defensie toepast.
Hier zijn verschillende juridische mogelijkheden voor waarmee in de
komende periode ervaring moet worden opgedaan.
Zoals bij de behandeling van de Aanbestedingswet voor Defensie en
Veiligheid aangegeven zal in de gevallen waar geen industriële participatie
wordt geëist wel worden overwogen of gebruik zal worden gemaakt van de
mogelijkheid om van de leverancier te eisen dat hij tot 30% van de
contractwaarde in onderaanneming Europees aanbesteedt. Deze laatste
mogelijkheid biedt weliswaar geen garanties voor de Nederlandse industrie,
maar wel kansen als toeleverancier van (onder)delen en subsystemen.
Met het gewijzigde beleid voldoet Nederland aan de Europese regels. Deze
wijzigingen alsmede de budgettaire ontwikkelingen bij Defensie zullen wel
een negatief effect hebben op de aard en omvang van de opdrachten die de
Nederlandse industrie en kennisinstellingen in de toekomst via dit
beleidsinstrument kunnen verwerven. Het exacte effect ervan is niet op
voorhand aan te geven.

2. Resultaten van het compensatiebeleid over 2011-2012
a. Invulling van de verplichtingen
De VBTB prestatie-indicator voor de invulling van
compensatieverplichtingen in de begroting van Economische Zaken bedroeg
voor de jaren 2011 en 2012 € 450 miljoen. Dit cijfer betreft het
voortschrijdend 5-jaars gemiddelde dat aan zgn. ‘compensatieclaims’ wordt
goedgekeurd en wordt afgeleid uit de waarde van openstaande verplichtingen
en de gemiddelde looptijd van de overeenkomsten.
Voor 2011 en 2012 is deze VBTB-doelstelling gehaald met respectievelijk
€541 miljoen en €481 miljoen. Wel is een dalende trend zichtbaar in de
jaarlijkse realisatie, die in 2011 en 2012 respectievelijk €433 miljoen en €382
miljoen bedroeg (Tabel 1), en die zich naar verwachting nog verder zal
doorzetten. De belangrijkste oorzaken zijn:
- door budgettaire beperkingen is de afgelopen jaren minder materieel
door het Ministerie van Defensie aangeschaft waardoor de aanvulling
met nieuwe verplichtingen beperkt was. Ook voor de komende jaren
blijft dit effect gelden.
- de wijziging van het compensatiebeleid naar het nieuwe IP-beleid kent
geen automatisme voor welke aankopen industriële participatie wordt
geëist en ook staat niet op voorhand vast wat het percentage zal zijn.
De verwachting is 60% van de opdrachtwaarde.
De doelstelling zal derhalve omlaag bijgesteld moeten worden. In de
begroting voor 2013 is dit reeds aangegeven. De streefwaarde voor 2014 is
reeds bijgesteld naar € 350 mln. In de begroting voor 2015 of 2016 wordt
beoogd een nieuwe gestabiliseerde doelstelling op te nemen.
Tabel 1: Gerealiseerde compensatie per jaar 2008 – 2012 (stroomgrootheden)
2008

2009

2010

2011

2012

Aantal claims

463

728

659

724

600

Gemiddeld
635

Goedgekeurd

€ 557

€ 552

€ 482

€ 433

€ 382

€ 481

Afgekeurd

€ 231

€ 185

€ 144

€ 133

€ 199

€ 178

Afgeronde bedragen in miljoenen €

b. Defensiegerelateerde industrie
Omdat het compensatiebeleid er primair op was gericht om het gesloten
karakter van de defensiemarkt te doorbreken, wordt specifiek gerapporteerd
over het percentage van de gerealiseerde compensatie dat neersloeg bij de
Nederlandse defensiegerelateerde industrie.
Van de gerealiseerde compensatie in 2011 en 2012 is respectievelijk 73,5%
en 52,0% ingevuld met defensiegerelateerde activiteiten. Dit percentage
vertoont een sterk schommelend karakter. Na een relatief hoog aandeel in

2008 (66,3) is er in de jaren 2009-2010 een daling te zien (58,4 en 54,6)
gevolgd door het hoogste percentage ooit in 2011 en weer een daling in 2012.
Hiermee komt het gemiddelde over de afgelopen 5 jaar op 61,0 %. De eerder
genoemde doelstelling van tenminste 60%, die in het nieuwe Industriële
Participatiebeleid is gekozen, is hierop gebaseerd.

c. Inschakeling van het MKB
Eén van de doelstellingen van het compensatiebeleid is een evenwichtige
inschakeling van het Midden- en Klein Bedrijf (MKB). In dit verband werd
tot en met 2009 het MKB gedefinieerd als ondernemingen met een
personeelsaantal tot 100 werkzame personen. Met ingang van 2010 werd in
de jaarrapportage de definitie van het MKB gelijkgetrokken met de in de EU
gangbare definitie (tot 250 werkzame personen).
In tabel 2 vindt u de totale gerealiseerde compensatie naar bedrijfsgrootte in
de periode 2008-2012 zowel volgens de oude als de nieuwe indeling. Ook het
percentage gerealiseerde compensatie dat neerslaat bij het MKB heeft een
schommelend karakter. In 2011 en 2012 heeft er een verschuiving
plaatsgevonden van met name de categorie 250-500 naar de andere twee
categorieën.
Tabel 2: Percentages gerealiseerde compensatie naar bedrijfsgrootte
Werkzame personen
Oude indeling
< 100
100 – 500
> 500
Nieuwe indeling
<250
250-500
>500

2008

2009

2010

2011

2012

Gem.

32,3
23,2
44,5

31,5
37,7
30,8

20,8
33,8
45,4

29,0
26,1
44,9

39,4
11,5
49,1

30,6
26,5
42,9

30,8

39,7
14,9
45,4

46,4
8,7
44,9

48,7
2,2
49,1

44,9*
8,6*
42,9

44,5

* omdat deze categorieën pas sinds 2010 worden aangehouden is dit het gemiddelde over 3 jaar en tellen de 3 getallen niet op tot 100%

Rekening houdend met het feit dat naar schatting ca. 15 % van de opdrachten
geplaatst bij bedrijven met meer dan 500 personeelsleden door deze bedrijven
weer wordt uitbesteed aan kleine bedrijven tot 100 personeelsleden, wordt het
reële percentage van de compensatie dat terecht is gekomen bij deze categorie
kleine bedrijven in 2011 geschat op 35,7% (29,0% + (15% x 44,9%)) en in
2012 op 46,8%.(39,4% + (15% x 49,1%)).

Tabel 3: Percentages directe en indirecte compensatie naar bedrijfsgrootte in
2011 en 2012
Werkzame
personen
< 100
100-250
250-500
100 – 500

2011
direct

indirect

2012
direct

indirect

26,9
11,9
1,6
13,5

30,2
20,3
12,5
32,8

49,4
7,3
3,5
10,8

37,0
9,8
1,9
11,7

> 500

59,6

37,0

39,8

51,3

Tabel 3 geeft de verdeling tussen de verschillende bedrijfsgrootteklassen weer
voor directe en indirecte compensatie. Directe compensatie bestaat uit
leveringen van onderdelen t.b.v. de (soort) systemen die Defensie aanschaft.
Indirecte compensatie heeft betrekking op andere activiteiten. Deze kunnen
zowel militair als civiel van aard zijn. In 2011 bedroeg het percentage directe
compensatie 34,6% van het totaal. Voor 2012 was dit 19,3% van het totaal.

d. Categorieën activiteiten waarmee compensatie is ingevuld
In tabel 4 is aangegeven met welke categorieën activiteiten de invulling van
de compensatie in 2010 en 2011 is gerealiseerd.
Tabel 4: Categorieën van activiteiten bij invulling compensatie
Categorie van activiteiten
Uitbesteding, ‘build to print’: opdrachten voor bewerkingen vanaf tekening
Inkoop van standaardproducten, civiel en ‘dual use’
Complexe uitbesteding, licentiebouw en coproductie: componenten en
subsystemen waarvoor NL bedrijf een deel ontwikkeling en/of veel
‘engineering’ doet
Engineering (incl. Software)
Investeringen (‘Venture capital’)
Marketingassistentie
Overdracht van kennis, licenties en technologie
Uitruil tussen overheden van wederzijdse compensatieverplichtingen
Overig: o.a. onderhoud/reparatie, R&D, vestiging
Totaal

%
2011
47,2

%
2012
24,3

15,9
15,4

15,0
30,6

7,1
1,0
1,8
4,4
0,0
7,2
100,0

7,5
5,3
2,6
4,4
0,5
9,8
100,0

Uit de tabel blijkt dat de uitbesteding van onderdelen en ‘build to print’
(bewerkingen vanaf tekening) alsmede de complexe uitbesteding,
licentiebouw en co-productie in 2011 en 2012 evenals in andere jaren het
leeuwendeel van de gerealiseerde compensatie uitmaken. De verdeling tussen
de overige categorieën schommelt over de jaren heen.

e. Toepassing van ‘multipliers’
‘Multipliers’ worden in het compensatiebeleid toegepast om te stimuleren dat:
• een groter deel van de compensatie wordt ingevuld met militaire
activiteiten;
• het overblijvende civiele deel meer wordt ingevuld met
kennisoverdracht en investeringen omdat deze economisch
interessanter zijn dan additionele civiele opdrachten.
In tabel 5 is weergegeven wat de effecten in 2011 en 2012 zijn van het
toepassen van ‘multipliers’. Het verlenen van de ‘multiplier’ in de categorieën
van 1-5 en 5-10 is in 2012 in omvang afgenomen ten opzichte van 2011. In
2012 is het aandeel investeringen (met een hoge multiplier) gegroeid.

Tabel 5: Effecten van ‘multipliers’ in 2011 en 2012
Toegepaste ‘multiplier’

2011

2012

Zonder ‘multiplier’
1 (geen ‘multiplier’)
€ 315,7
> 1 tot en met 5
€ 67,2
> 5 tot en met 10
€ 1,3
Totaal opdrachten
€ 384,3
Investeringen:
€ 0,5
>107
Totaal
€ 384,8
Afgeronde bedragen in miljoenen €

2011

2012

Met ‘multiplier’

€ 292,5
€ 28,3
€ 0,9
€ 321,7
€ 2,4

€ 315,7
€ 101,3
€ 12,0
€ 428,9
€ 4,5

€ 292,5
€ 60,5
€ 8,3
€ 361,3
€ 20,4

€ 324,1

€433,4

€ 381,7

f. Stand van zaken lopende overeenkomsten
Tabel 6 geeft aan wat de wijzigingen in de totale voorraad lopende
overeenkomsten zijn ten opzichte van de vorige rapportages. Omdat
compensatieovereenkomsten in de regel een looptijd hebben van 5 tot 10 jaar,
is er altijd een ‘voorraad’ overeenkomsten die op het rapportagemoment ten
dele zijn ingevuld. Nam in het jaar 2009 het aantal overeenkomsten nog per
saldo toe naar 87 stuks, in de jaren daarna nam het aantal per saldo af naar
respectievelijk 81 (2010), 80 (2011) en 75 (2012) overeenkomsten. De nog
openstaande verplichtingen aan het slot van 2011 van ruim € 0,8 miljard zijn
in de loop van 2012 verder afgenomen naar bijna € 0,6 miljard ultimo 2012.
Deze zullen de komende jaren door diverse activiteiten worden ingevuld.
De in 2011 en 2012 gerealiseerde compensatie van respectievelijk € 433
miljoen en € 382 miljoen (zie tabel 1) zijn stroomgrootheden die niet
zichtbaar terugkeren in tabel 6. Een deel van deze gerealiseerde bedragen is
verwerkt in de afgedane overeenkomsten en het resterende bedrag in de
overeenkomsten die na 2012 nog doorlopen.
Tabel 6: Aansluiting huidige met vorige rapportage (voorraad-grootheden)
Aantal
ovk.
81

53

2011

Mln €

Initiële compensatieverplichting lopende compensatieovereenkomsten per 31
december 2010

3.505

Nieuwe overeenkomsten 2011

50

Wijzigingen op bestaande overeenkomsten

53

6

Afgedane (in 2011 volledig ingevulde) overeenkomsten

-/-221

80

Initiële compensatieverplichting lopende compensatieovereenkomsten per 31
december 2011
Realisatie lopende overeenkomsten t/m 31 december 2011

3.387
-/-2.554

Nog in te vullen verplichtingen per 31 december 2011

7

In 2007 is besloten om de maximale ‘multiplier’ die wordt toegepast, te verlagen en vast te stellen op 10. Verplichtingen

met bedrijven die zijn aangegaan vóór dit besluit en waarbij een hogere ‘multiplier’ is toegepast zijn in dit overzicht
verwerkt

833

Aantal
ovk.
78

2012

Mln €

Nieuwe overeenkomsten 2012

73

Wijzigingen op bestaande overeenkomsten

23

12

Afgedane (in 2012 volledig ingevulde) overeenkomsten

-/- 431

75

Initiële verplichting lopende compensatie- of industriële participatie overeenkomsten
per 31 december 2012
Realisatie lopende overeenkomsten t/m 31 december 2012

3.052
-/- 2.478

Nog in te vullen verplichtingen per 31 december 2012
Afgeronde bedragen in miljoenen €

8

Het lage aantal van 12 nieuwe overeenkomsten in 2011 en 2012 heeft o.a. te maken met de lange verplichtingenstop bij

Defensie waardoor minder nieuwe compensatieplichtige projecten zijn gestart. Ook de bezuinigingsmaatregelen die door de
minister van Defensie zijn aangekondigd in zijn beleidsbrief d.d. 8 april 2011 (Kamerstuk 32 733 nr. 1) en de nieuwe
Aanbestedingswet op Defensie en Veiligheidsgebied zullen de komende jaren van invloed zijn op het aantal nieuw af te
sluiten Industriële Participatie overeenkomsten.

574