Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2806
Vragen van het lid Marcouch (PvdA) aan de ministers van Veiligheid en
Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over rellen en
vernielingen bij het huis van de burgemeester van Urk (ingezonden 13 mei
2011).
Antwoord van de ministers Opstelten (Veiligheid en Justitie) en Donner
(Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen 14 juni 2011) Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011, nr. 2737.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de berichtgeving van omroep Flevoland over de
terrorisering van de burgemeester door Urks tuig omdat hij een einde wil
maken aan gewelddadig drugs- en drankgebruik?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Deelt u de mening dat het gezag van de burgemeester altijd boven elke
twijfel verheven moet zijn en dat rellen, vernielingen en aanslagen tegen dat
gezag hard moeten worden aangepakt? Zo ja, hoe heeft u de burgemeester
van Urk ondersteund in de bevestiging van zijn gezag en op welke wijze bent
u van plan dat de komende tijd te doen? Heeft u al contact gehad met de
burgemeester?
Deelt u de mening dat u met uw publiekelijk waarneembare bescherming en
aanmoediging van de burgemeester van Urk aan alle burgemeesters van
Nederland duidelijk maakt dat u verlangt dat burgemeesters grenzen stellen
en normerend optreden? Is dat voor u een reden dit te gaan doen?
Antwoord 2 en 3
Burgemeesters hebben een belangrijke rol bij de invulling van de democratische waarden zoals die in de wet verankerd zijn. Van hen wordt verwacht dat
zij deze rol op deskundige en integere wijze uitvoeren. Het is onacceptabel als
agressie en geweld hen in deze uitvoering belemmert. Burgemeesters
verdienen dan ook extra steun en bescherming. Dit kabinet zet stevig in om
agressie en geweld tegen personen met publieke taken te verminderen.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft hierover op
21 maart 2011 een brief gestuurd aan alle politieke ambtsdragers. Daarin is
benadrukt dat burgemeesters en andere politieke ambtsdragers een

ah-tk-20102011-2806
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

voorbeeldrol vervullen naar de gemeenschap en de werknemers met publieke
taken die zij (in)direct aansturen. Het is vanuit die voorbeeldrol van belang
dat zij duidelijk maken waar de grenzen van het toelaatbare liggen, en dat zij
de aanpak van agressie en geweld nadrukkelijk uitdragen. Dit heeft de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op 9 mei 2011 ook
besproken met het Nederlands Genootschap voor Burgemeesters. Verder
heeft hij met de burgemeester contact gehad om hem ook persoonlijk te
steunen in zijn optreden.
Vraag 4
Naar welke strafbare feiten rond de rellen en de aanslag op de woning van
de burgemeester van Urk voert de politie op dit moment onderzoek uit?
Wanneer zijn deze onderzoeken gestart? Wat is het verloop van de onderzoeken? Hoe is de medewerking uit de gemeenschap, van omstanders en
ouders?
Antwoord 4
De burgemeester van Urk heeft naar aanleiding van incidenten bij zijn woning
(in de nasleep van Koninginnenacht) aangifte gedaan bij de politie. Naar
aanleiding van het incident met de brandbom is een strafrechtelijk onderzoek
gestart. Dit onderzoek loopt nog. In het weekend van 28 en 29 mei 2011 zijn
in deze zaak drie aanhoudingen verricht. Ter bescherming van het opsporingsbelang kunnen geen verdere bijzonderheden worden gegeven over de
start van het onderzoek, het verloop daarvan en de medewerking daaraan.
Als het strafrechtelijk onderzoek is geëindigd, zal het Openbaar Ministerie
beoordelen of, en zo ja welke, feiten vervolgd kunnen worden.
Vraag 5
Deelt u de mening dat bestuurders van alle bedreigingen en strafbare feiten
jegens hen aangifte zouden moeten doen? Van welke gebeurtenissen heeft de
burgemeester op dit moment zelf aangifte gedaan? Als de burgemeester nog
niet van alle strafbare feiten aangifte heeft gedaan, wilt u hem daar dan toe
aansporen?
Antwoord 5
Zoals de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uw Kamer
heeft laten weten naar aanleiding van het onderzoek Bedreigd Bestuur
(Kamerstukken II, vergaderjaar 2010–2011, 28 684, nr. 295), baart het ons
zorgen dat te vaak geen melding wordt gemaakt van agressie en geweld, en
dat slechts in een derde van de gevallen de dader op zijn gedrag wordt
aangesproken. Politieke ambtsdragers moeten ongewenst gedrag altijd
melden. Met het Nederlandse Genootschap van Burgemeesters is afgesproken een aantal maatregelen te implementeren. Dit betreft onder andere een
geweldsprotocol voor burgemeesters, kennis- en vaardigheidstrainingen voor
nieuwe en zittende burgemeesters, een Vertrouwenslijn politieke ambtsdragers. Deze maatregelen zullen eind 2012 op hun effectiviteit worden
geëvalueerd.
Vraag 6
Hoe serieus acht u de plannen om opnieuw te protesteren tegen de burgemeester en de maatregelen van het Urker gemeentebestuur? Hoe helpt u het
Urker gemeentebestuur zich hierop voor te bereiden?
Antwoord 6
De politie is op de hoogte van geruchten over nieuwe protesten. De lokale
politiechef en de jeugdagent participeren in diverse overleggen tussen
belanghebbenden en jongeren waarin dit aan de orde komt. In de lokale
driehoek zijn afspraken gemaakt over de beleidsuitgangspunten en de
tolerantiegrenzen alsmede over de preparatie en politie-inzet bij eventuele
vervolgacties. Indien wij vanuit de lokale driehoek signalen krijgen dat er
behoefte is aan ondersteuning dan zullen wij het nodige doen. Verder
verwijzen wij naar het antwoord op vragen 2 en 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Vraag 7
Deelt u de analyse dat de ongeregeldheden voortkomen uit de strengere
aanpak door de gemeente Urk van drank- en drugsgebruik en van oude
gebruiken die voor de bevolking veel overlast veroorzaken? Zo nee, wat is
volgens u dan de aanleiding van deze ongeregeldheden? Zo ja, hoe waardeert u de keus van het gemeentebestuur om gegroeide misstanden aan te
pakken die illegaal of ongewenst zijn?
Antwoord 7
De ongeregeldheden lijken vooral te zijn ontstaan naar aanleiding van de
aanpak van jongeren die gevaarlijke en overlastgevende overtredingen
begaan met scooters. Wij hebben geen reden om te twijfelen aan het oordeel
van de burgemeester van Urk dat deze gedragingen dermate ernstig zijn dat
zij niet kunnen worden getolereerd, zeker niet als er (een teveel aan) alcohol
in het spel is.
Vraag 8
Hoe waarborgt u dat de politie in een hechte gemeenschap als Urk de wetten
en regels handhaaft in plaats van onderdeel uit te maken van de cultuur die
de jongeren uitdragen? Welke maatregelen neemt de korpsbeheerder van
Flevoland hiervoor?
Antwoord 8
Sinds vele jaren werkt de politie Flevoland met een vast team van allround
politiemensen binnen de gemeente Urk. Slechts een enkel lid van het team
woont op Urk. Deze werkwijze leidt tot een grote mate van lokale bekendheid
van de betrokken politiemensen, en – omgekeerd – tot een grote mate van
acceptatie van deze politiemensen door de bevolking. De prioriteiten van het
team zijn afgestemd op het veiligheidsbeeld van Urk en vastgesteld in de
lokale driehoek.
Uit de managementrapportages van de politie Flevoland blijkt dat er door de
Urker politiemensen intensief en meer dan gemiddeld wordt gehandhaafd op
feiten als rijden onder invloed, te hard rijden en geweld. Het ophelderingspercentage van aangegeven misdrijven is hoog. Het team is effectief gebleken bij
het interveniëren op hinderlijke en overlastgevende jeugdgroepen. Tegelijk
wordt er door het team sterk ingezet op preventiemaatregelen als het gaat
om het voorkomen van onder andere verkeersongevallen en geweld in de
horeca. Het participeren in overlegstructuren inzake jongeren en het
regelmatig in gesprek gaan met jongeren zelf draagt hieraan bij. Er is dan ook
geen sprake van dat de politie onderdeel is gaan uitmaken van de cultuur die
overlastgevende jongeren uitdragen.
Vraag 9 en 10
Wat is naar uw mening de rol van de Urker gemeenschap en de ouders van
de relschoppers in de cultuurveranderingen die het gemeentebestuur
nastreeft? Wordt deze rol al voldoende opgepakt? Zo nee, wat moet er
volgens u gebeuren om dit te veranderen?
Deelt u de mening dat een gesprek volstrekt onvoldoende is om een zo
fundamentele cultuurverandering te bewerkstelligen als op Urk nagestreefd
wordt, maar dat er een beschavingsoffensief nodig is? Zo ja, wat gaat u doen
om dit beschavingsoffensief vorm te geven en wanneer moet dit offensief zijn
vruchten afwerpen?
Antwoord 9 en 10
De Urker gemeenschap en de ouders van relschoppers hebben een belangrijke rol bij het realiseren van de cultuurverandering(en) die het gemeentebestuur nastreeft. Het is echter niet aan ons om te bepalen welke maatregelen
hiervoor nodig zijn en in welk tempo dit mogelijk is. De burgemeester heeft
ons gemeld dat op Urk sinds kort een Centrum voor Jeugd en Gezin bestaat
om, voor zover noodzakelijk, ouders met problemen te begeleiden. De
burgemeester meldde voorts dat hij ervan uit gaat dat gesprekken en de
geboden ondersteuning voldoende zijn om de gewenste cultuurverandering
te realiseren, maar dat een dergelijke verandering nu eenmaal tijd kost.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3