Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1153
Vragen van het lid Karabulut (SP) aan de Minister van Defensie over
Nederlandse onderhandelingen met de Taliban in 2010 over een ontvoerde
Nederlander (ingezonden 12 december 2018).
Antwoord van Minister Bijleveld-Schouten (Defensie) (ontvangen 15 januari
2019).
Vraag 1
Klopt het dat in 2010 met de Taliban is onderhandeld (in Dubai of waar dan
ook)?1
Antwoord 1
Nee, de Nederlandse overheid onderhandelt niet met ontvoerders of
terroristische organisaties.
Vraag 2 en 3
Klopt het dat met de Taliban is onderhandeld over de vrijlating van de
ontvoerde hulpverlener, Peter Oosterhuis?
Klopt het dat losgeld is betaald voor de ontvoerde Nederlander? Zo ja,
hoeveel?
Antwoord 2 en 3
De Nederlandse overheid onderhandelt niet met ontvoerders, betaalt geen
losgeld en komt ook anderszins niet tegemoet aan eisen van terroristen.
Vraag 4 t/m 9
Klopt het dat de zogeheten Ahmed, «de baas», 7.500 euro ter beschikking had
voor zijn inlichtingenwerk in dienst van de Nederlandse missie in Afghanistan?2 Zo nee, wat was dan zijn budget?

1

«Onthulling met wrange smaak» en «Jullie gaan recht op bermbom af!», De Telegraaf
8 december 2018.
2
«Spelen met levens», De Telegraaf, 11 december 2018.

ah-tk-20182019-1153
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Klopt het dat deze man nu, in 2018, nog schulden heeft, die hij maakte uit
hoofde van zijn werk in Afghanistan om aldus contactpersonen tevreden te
houden?3 Zo nee, wat zijn dan de feiten?
Klopt het dat hij behalve de vergoeding van deze schulden ook een schadevergoeding wenst? Zo ja, hoeveel? Zo nee, wat zijn dan de feiten?
Klopt het dat de Nederlandse regering de «de baas» jaarlijks zijn tijdelijke
verblijfsvergunning verlengt, maar dat hij een paspoort wil en niet krijgt?4 Zo
ja, waarom geeft u hem geen paspoort?
Klopt het dat hij een ex-medewerker was van de Afghaanse geheime dienst
KHAD (Khadamat-e Aetla’at-e Dawlati)?5 Klopt het het tevens dat hij daarom
een zogeheten «1f-er» is?
Wat heeft het verhoor met de verantwoordelijke van de ontvoering van de
hulpverlener opgeleverd nadat hij in december 2012 is gearresteerd door de
Afghaanse veiligheidsdienst NDS? Is het losgeld teruggevonden? Is de dader
tot een gevangenisstraf veroordeeld?6
Antwoord 4 t/m 9
De MIVD draagt zorg voor de bescherming van de nationale veiligheid vanuit
een militaire invalshoek. Een zeer belangrijk onderdeel daarvan is het
verzamelen van inlichtingen over mogelijke dreigingen tegen onze uitgezonden eenheden in het buitenland. Deze inlichtingen verkrijgt de MIVD uit
verschillende soorten bronnen, zoals het onderscheppen van communicatie
van de tegenstander of andere technische middelen. Maar ook inlichtingen uit
menselijke bron – dus informanten en agenten – is cruciaal. Ik kan in het
openbaar niet ingaan op eventuele bronnen van de MIVD. Ik ga ook niet in op
lopende juridische procedures.
In zijn algemeenheid kan ik zeggen dat bij de MIVD zorgvuldigheid centraal
staat als het gaat om het zoeken, het rekruteren, het onderhouden en het
uiteindelijk afbouwen van de relatie met een informant of agent. Die
zorgvuldigheid is nodig omdat deze informanten en agenten niet zelden een
groot persoonlijk risico lopen door het delen van informatie die we nodig
hebben om onze militairen veilig te houden.
Vraag 10
Bent u bereid schoon schip te maken en informatie aan de Kamer te geven
over alle geheime en/of speciale operaties die sinds 2002 door Nederland in
Afghanistan zijn uitgevoerd? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Speciale operaties gaan over de inzet van daartoe specifiek aangewezen
onderdelen van de krijgsmacht in complexe situaties en geheime operaties
over het inzetten van personeel in het kader van de Wet op de Inlichtingen en
Veiligheidsdiensten 2017(Wiv 2017). Voor beide soorten operaties is geheimhouding noodzakelijk.
Vraag 11 en 12
Deelt u de conclusie dat onderhandelingen met Taliban over tactische
problemen beter hadden kunnen worden vervangen door internationale
onderhandelingen over de toekomst van het land? Kunt u uw antwoord
toelichten?
3

Volgens Ruperti «zijn advocaat, SK» is de man zijn leven in Afghanistan niet meer zeker, omdat
hij zijn tipgevers niet kan betalen. «Je bouwt wel ereschulden op», zegt hij. «Mondeling doe je
beloftes aan je informanten over betalingen. Het gaat in totaal om 250 informanten die nog
geld krijgen, waar mijn cliënt nog schulden bij heeft.» De Afghaan wil volgens Ruperti vanwege
die schulden niet naar Afghanistan. «De Taliban gaat met enige regelmaat bij zijn familie langs,
om te vragen waar hij is. Het is er onveilig.» «Afghaanse ex-spion eist paspoort», Nederlands
Dagblad, 10 december 2018.
4
«Hij verblijft in Nederland op basis van een tijdelijke verblijfsvergunning, die jaarlijks wordt
verlengd». Zie: «Afghaanse ex-spion eist paspoort», Nederlands Dagblad, 10 december 2018.
5
Zie https://en.wikipedia.org/wiki/KHAD.
6
«Eind december «2012, SK» heeft de Afghaanse politie in het district Khanabad de ontvoerder
van de Nederlander Peter Oosterhuis, die in oktober en november 2010 veertig dagen in
Kunduz en Takhar werd vastgehouden, gearresteerd. Bij zijn arrestatie is hij (zwaar) gewond
geraakt. Thans is hij als verdachte in bewaring gesteld bij de Afghaanse veiligheidsdienst
NDS.» Zie Kamerstuk 27 925, nr. 469

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Wat is de huidige positie van de regering over spreken of onderhandelen met
de Taliban? Wordt er gesproken of onderhandeld? Zo nee, ook niet in het
geheim? Zo ja, waarover en met wie?
Antwoord 11 en 12
De Nederlandse overheid onderhandelt niet met terroristische groeperingen.
Vraag 13
Wat zijn volgens u de concrete resultaten van 17 jaar permanente oorlog in
Afghanistan, afgezet tegen de door u gestelde doelen?
Antwoord 13
Afghanistan is een land met grote problemen, waaronder een zorgelijke
veiligheidssituatie. De oorzaken voor deze problemen zijn complex, diepgeworteld en gaan veel verder terug dan 17 jaar geleden. Zo stelde het kabinet
in 2001 al dat de Afghaanse bevolking op dat moment «al 22 jaar [leed] onder
de voortdurende conflicten in hun land» (zie Kamerstuk 27 925, nr. 35).
Afghanistan staat er thans in veel opzichten beter voor dan in 2001, maar
duurzame verbetering van de veiligheid en sociaaleconomische omstandigheden in het land is een zaak van lange adem.
In de recente artikel 100 brieven ter zake zet het kabinet zijn doelen in
Afghanistan uiteen (zie bijvoorbeeld Kamerstuk 27 925, nr. 630). Het is in
ieder geval helder dat dit proces naast militaire inzet bovenal een inclusieve
politieke oplossing vergt, waarbij de grondoorzaken van het conflict worden
aangepakt door middel van ontwikkelingssamenwerking. Nederland doet dit
in samenwerking en in nauwe afstemming met internationale partners.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3