Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

724
Vragen van de leden Van der Steur en Dijkhoff (beiden VVD) aan de
Minister van Veiligheid en Justitie over de bevoegdheden van burgemeesters
voor het opleggen van maatregelen aan (ex-)justitiabelen (ingezonden
25 november 2013).
Antwoord van Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
10 december 2013).
Vraag 1
Kent u de uitspraak van de Rechtbank Midden-Nederland van 18 november jl.
waarin de Rechtbank een gebiedsverbod vernietigt dat door de burgemeester
van Veenendaal werd opgelegd aan een justitiabele?1
Antwoord 1
Ja. De uitspraak is inmiddels gepubliceerd.2 Ik wijs er voor de volledigheid op
dat het een voorlopige voorziening betreft.
Vraag 2
Kan de burgemeester op grond van artikel 172 van de Gemeentewet alleen
een gebiedsverbod opleggen aan een (ex-)justitiabele wanneer er een
concrete aanwijzing bestaat dat er moet worden gevreesd voor een verstoring van de openbare orde?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Heeft de betreffende burgemeester tot tweemaal toe tevergeefs geprobeerd
in het belang van de openbare orde maatregelen te treffen? Wat vindt u er
van dat dit niet gelukt is?

1

Rechtbank Midden-Nederland 2013, Uitspraak van de voorzieningenrechter van 18 november
2013 op een verzoek om voorlopige voorziening, zaaknummer UTR 13/5696.
2
Nummer ECLI:NL:RBMNE:2013:5696.

ah-tk-20132014-724
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja. In beide gevallen is de rechter niet meegegaan in de onderbouwing van
de burgemeester voor het aanwezig zijn van een actuele en concrete
verstoring van de openbare orde of van concrete aanwijzingen dat daarvoor
ernstig moet worden gevreesd. Het past mij niet om te oordelen over deze
rechterlijke uitspraak.
Vraag 4
Wat blijft er gegeven deze omstandigheden over van de exclusieve bevoegdheid van burgemeesters om maatregelen te treffen bij de terugkeer van
bijvoorbeeld zedendelinquenten?
Antwoord 4
De bevoegdheid van de burgemeester om een gebiedsverbod in te stellen in
het kader van de handhaving van de openbare orde is niet in geding. De
uitspraak van de rechter van 18 november jl. benadrukt dat vrijheidsbeperkende maatregelen, zoals een gebiedsverbod, goed onderbouwd moeten
worden.
Vraag 5
Deelt u de mening dat uit deze uitspraak blijkt dat een conflict tussen de
bevoegdheid van enerzijds de burgemeester en anderzijds de rechter blijkt
dat de burgemeester nauwelijks zijn zelfstandige bevoegdheid kan uitoefenen? Is het dan niet wenselijk dat de burgemeester in een eerder stadium een
adviesfunctie krijgt?
Antwoord 5
Ik deel niet de mening dat een burgemeester nauwelijks zijn zelfstandige
bevoegdheid kan uitoefenen wanneer een rechter zijn onafhankelijke oordeel
daarover velt. De situatie die zich heeft voorgedaan moet ook niet worden
gezien als een conflict tussen bevoegdheden. Een burger heeft het recht
bezwaar te maken tegen een beslissing van een overheidsinstantie en het is
de rol van de bestuursrechter om de besluitvorming van overheden
desgevraagd te toetsen.
Een geformaliseerde adviesfunctie acht ik niet wenselijk. Ik verwijs hiervoor
naar mijn antwoorden op vragen 8 en 10 van de eerdere vragen van de leden
Van der Steur en Dijkhoff over dit onderwerp (Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2013–2014, nr. 645).
Vraag 6 en 7
Bestaat er bij gemeenten voldoende kennis en ervaring om maatregelen die
zij aan (ex-)justitiabelen op leggen op grond van artikel 172 Gemeentewet
afdoende te motiveren zodat zij stand houden bij de rechter?
Is het nodig om dergelijke kennis en ervaring te vervatten in een model dat
als leidraad kan dienen voor gemeenten zoals de Raad voor Strafrechtstoeppassing en Jeugdbescherming in zijn rapport aanbeveelt?
Antwoord 6 en 7
Veel gemeenten worden zelden geconfronteerd met situaties als de onderhavige en dus hebben niet alle gemeenten hier ervaring mee. Maar ook zonder
ruime ervaring kan de afweging of, en zo ja welke, maatregelen nodig zijn
zorgvuldig verlopen. Uit het eindonderzoek «Doelbereik pilot BIJ» en het
advies «Beter richten» van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming blijkt dat nadat de burgemeester via BIJ werd geïnformeerd over
de terugkeer van justitiabelen in 90% van de gevallen geen maatregelen zijn
ingezet. Om de kennis en ervaring van ervaren burgemeesters ter beschikking
te stellen voor andere burgemeesters, is in september van dit jaar het
handelingskader BIJ gelanceerd. Dit is een digitale leeromgeving om kennis
en ervaringen uit te wisselen, achtergrondinformatie te raadplegen en
concrete voorbeelden te vinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Vraag 8
Kunt u deze vragen samen met de eerder hierover gestelde vragen beantwoorden?3
Antwoord 8
De antwoorden op de eerdere vragen zijn reeds op 28 november 2013 naar
uw Kamer gestuurd.

3

vraagnummer 2013Z21453

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3